Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1114/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 5 lit. B,art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.9. pkt 2 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 8, art. 61 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[A.]" Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt VI Sa/Wa 3273/13 w sprawie ze skargi "[A.]" Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "[A.]" Spółki z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "[...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 września 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W dniu 4 kwietnia 2012 r. w Warszawie przy [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu osobowego marki [...] przeprowadzona przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierował [...] , który podczas kontroli okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydanego na rzecz Skarżącej. Podczas kontroli zabezpieczono wydruk z kasy fiskalnej. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono w protokole. Dodatkowo sporządzono dokumentację kserograficzną okazanych przez kierowcę dokumentów oraz wykonano dokumentację fotograficzną pojazdu. Stwierdzono, że z prawej i lewej strony pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] umieszczone napis "[...] " i "[...]" oraz nad przednią szybą logo słuchawki oraz numer "[...]", na przedniej szybie pojazdu logo słuchawki telefonicznej numer [...].

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszeń ujawnionych podczas kontroli drogowej, tj. wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

Skarżąca pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. przesłała wyjaśnienia, wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie. Poinformowała, że nie zleca wykonania przewozów, a jedynie przekazuje informacje o zleceniach. Ponadto nie płaci kierowcy za przewóz, tylko kierowca płaci spółce za zbieranie dla niego zleceń.

W odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] kwietnia 2012 r., Prezydent m. st. Warszawy, udzielił odpowiedzi, iż Spółka na dzień 4 kwietnia 2012 r. posiadała licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką na pojazd marki S. o nr rej. [...], licencja ta została udzielona dnia [...] marca 2012 r. Kontrolowany pojazd nie został natomiast zgłoszony do licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego osób udzieloną stronie w dniu 29 września 2008 r.

Decyzją z dnia 14 maja 2013 r. M. Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d. i lp. 2.9 i 1.4. załącznika do tej ustawy nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8, w wymaganym terminie.

Organ uznał, iż doszło do naruszenia zakazu, o których mowa w art. 18 ust.5 lit. a i b u.t.d., przez umieszczenie oznaczenia mającego na celu identyfikację przedsiębiorcy oraz drogomierz. W momencie kontroli w dniu 4 kwietnia 2012 r. pojazd marki S. o nr rej. [...] nie spełniał warunków dodatkowych dla taksówki zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz.U. 2003 Nr 32, poz. 262).

Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt. 1, 2) ww. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym "przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru, umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi".

Orzekając na skutek odwołania skarżącego GITD decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że ze sporządzonej dokumentacji inspektorzy stwierdzili na boku kontrolowanego pojazdu widnieje napis "[...]", symbol słuchawki telefonicznej oraz numer "[...]", na przedniej szybie pojazdu widniał symbol słuchawki telefonicznej oraz numer [...] oraz na tylnej szybie pojazdu był napis "[...] "zapraszamy firmy do obsługi bezgotówkowej". Dodatkowo w pojeździe znajdowało się urządzenie naliczające, drogomierz [...] . Kontrolowany pojazd nie był na dzień kontroli zgłoszony do licencji nr [...] uprawniającej do wykonywania przewozów drogowych osób. Natomiast na ww. pojazd Spółka w dniu 2 marca 2012 r. uzyskała od Prezydenta M. st. Warszawy licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

GITD uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji, iż Spółka w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny. W sprawie doszło do naruszenia przepisów dotyczących oznakowania pojazdu. Skarżąca w chwili kontroli wykonywała transport drogowy osób, czego potwierdzeniem jest okazany do kontroli wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, ponadto na pojeździe znajdowały się napisy "[...] " oraz ciąg cyfr, skutkujące naruszeniem art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d.

Zdaniem organu w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. obejmuje swym zakresem również sytuacje gdy wymienione w nim elementy ściśle nie pokrywają się z firmą przedsiębiorcy, bądź wskazany numer telefonu nie jest zarejestrowany akurat na tego konkretnego przedsiębiorcę. Zlecenia może również zbierać inny przedsiębiorca współpracujący z przedsiębiorcą wykonującym transport-drogowy.

GITD potwierdził naruszenie polegającego na zamontowaniu w kontrolowanym pojeździe, wbrew zakazowi, urządzenia pomiarowo - liczące marki C., połączone przewodem z kasą fiskalną, co jest niezgodne z art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d. Wyjaśnił, że w załączniku nr 3 do znowelizowanej ustawy transporcie drogowym pod lp. 1.4 znajduje się naruszenie polegające na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8, w wymaganym terminie, które sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł. Skarżąca nie zgłosiła zmiany w zakresie taboru którym wykonuje przewozy, co wynikało z pisma Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] maja 2012 r.

Zdaniem organu II instancji umieszczone na bokach pojazdu napisy "[...]", i na przedniej szybie napis: "[...]" miały potencjalnym klientom wskazywać jednoznacznie, że pojazd tak oznakowany należał do konkretnego przedsiębiorcy taksówkowego (w tym przypadku do Skarżącej). W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że stanowiły one oznaczenie nazwy przedsiębiorcy, przyjętej przez Skarżącą na użytek wykonywanych przewozów.

Uzasadniając oddalenie skargi na powyższą decyzję WSA w Warszawie podzielił ustalenia organu, że doszło nadto do naruszenia polegającego na umieszczeniu w pojeździe taksometru lub urządzenia taksometr przypominającego. Jak wynika z protokołu kontroli kontrolowanego pojazdu urządzenie marki C., zamontowane w kontrolowanym pojeździe spełniało tę samą funkcję, co taksometr, mianowicie służyło do wyliczania należności za wykonywany taksówką przewóz osób. Drogomierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru w rozumieniu art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d., gdyż służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczania, według ustalonej taryfy, należności za wykonywany taksówką przewóz osób. W związku z tym urządzenie zamontowane w pojeździe było urządzeniem przypominającym taksometr i organy miały w tej sytuacji prawo do zastosowania w sprawie art. 18 ust. 5 pkt a) ww. ustawy.

WSA podniósł, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w załączniku nr 3 do u.t.d. Pismem z dnia 4 lipca 2012 r. Skarżąca została zawiadomiona o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni. W tej sytuacji Skarżąca miała świadomość, czego dotyczy toczące się postępowanie, a organy zapewniły jej możliwość czynnego w nim udziału.

Sąd I instancji wskazał, że skoro przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą był wykonywany w dniu kontroli przez Skarżącą z ewidentnym naruszeniem zakazu umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy jak również z naruszeniem zakazu umieszczania taksometru, organ administracji prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.9. pkt 2 załącznika nr 3 do tej ustawy, nakładając karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Spółka zaskarżając wyrok w całości wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego w obydwu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 5 lit. b ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do:

a) umieszczania na pojeździe nazwy przedsiębiorcy, albowiem żadna treść umieszczona na pojeździe nie stanowi nazwy jakiegokolwiek przedsiębiorcy, ani też treść ta nie oznacza wydzielonej części przedsiębiorstwa przedsiębiorcy,

b) umieszczania na pojeździe numeru telefonu, albowiem umieszczone na pojeździe cyfry [...] nie stanowiły numeru telefonu,

c) umieszczenia i używania w kontrolowanym pojeździe taksometru, albowiem nie może być uznane za taksometr urządzenie ujawnione w sprawie pomagające wprawdzie w rozliczeniach z klientami, ale nie będące taksometrem,

2. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego, tj. art. 8 i art. 61 § 4 k.p.a., poprzez wadliwe zawiadomienie Strony o wszczęciu postępowania, polegające na:

a) niewskazaniu w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania przedmiotu sprawy,

b) niedopuszczalnym odesłaniu w treści zawiadomienia w zakresie opisu przedmiotu postępowania do odrębnego dokumentu mającego wymieniać przepisy, które strona naruszyła, w efekcie czego strona nie wiedziała czego konkretnie sprawa dotyczy i j ale ma się w związku z tym w sprawie bronić.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a pod uwagę bierze z urzędu jedynie nieważność postępowania - z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 ppsa, wystąpienia których w niniejszej sprawie nie dopatrzono się. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał zatem w granicach związania granicami skargi kasacyjnej.

Związanie skargą kasacyjną oznacza natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Przedmiotem oceny Sądu mogą być więc jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 ppsa terminem do wniesienia skargi kasacyjnej.

W myśl art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do kwestii wykładni art. 18 ust. 5 u.t.d. Stosownie do treści cytowanego wyżej przepisu po nowelizacji przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,

b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy,

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką. Orzecznictwo sądowe dopuszcza w tym zakresie wykładnię celowościowo – funkcjonalną art. 18 ust. 5 u.t.d.

Wskazać należy, że przepis ten składa się z trzech norm - zakazów, które zostały sformułowane w sposób bezwarunkowy. Wszystkie one służą jednemu ogólnemu celowi, eliminowaniu nieuczciwej konkurencji dla taksówek ze strony podmiotów uprawnionych do wykonywania przewozów okazjonalnych. Każdy z tych trzech zakazów spełnia ponadto pewne cele szczegółowe. Wydaje się, że w przypadku zakazu określonego w ust. 5 lit. b nie chodzi o wyeliminowanie wizualnego podobieństwa takiego pojazdu do taksówki lecz o uniemożliwienie działania takich przewoźników na wezwanie. Temu bowiem służą oznaczenia identyfikujące przewoźnika: nazwa, adres czy numer telefonu. Przy takim założeniu inne, dodatkowe oznaczenia pojazdu, takie jak "przewóz osób" nie mają istotnego znaczenia. Można dodać, że mogą być wykorzystywane celowo po to, aby zakamuflować użycie przez przewoźnika informacji dla niego istotnych, wskazujących na możliwość skontaktowania się z nim w celu skorzystania z usługi.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że umieszczenie nawet jednego z oznaczeń wskazanych w art. 18 ust. 5 lit. b ustawy daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie tego przepisu (np. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., II GSK 1094/11). Jeżeli więc Sąd I instancji ocenił, że umieszczone na samochodzie oznaczenie stanowi nazwę w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b ustawy, to wobec jednoznacznego i bezwarunkowego brzmienia tego przepisu nie miał podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tego względu podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię (art. 18 ust. 5 lit. b) są uzasadnione. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mają natomiast istotnego znaczenia, jako że zawierają jedynie dodatkowe uzasadnienie stanowiska co do rozumienia spornego art. 18 ust. 5 lit. b ustawy o transporcie drogowym.

Niezasadne w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są także zarzuty naruszenia art. 8 i art. 61 § 4 u.t.d.

Z akt sprawy Skarżąca pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w załączniku nr 3 do u.t.d. Jednocześnie wskazać należy, że w piśmie tym strona została prawidłowo pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach. Ponadto w dniu 11 czerwca 2012 r. do postępowania w imieniu Spółki włączył się fachowy pełnomocnik – adwokat [...] , który złożył pismo procesowe do sprawy. Następnie pismem z dnia 4 lipca 2012 r. Skarżąca została zawiadomiona o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni. W tej sytuacji należy uznać, że Skarżąca miała świadomość, czego dotyczy toczące się postępowanie, a organy zapewniły jej możliwość czynnego w nim udziału.

Podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za naruszenie omawianych zakazów jest ten, kto w swoim imieniu, na swoją rzecz i na własne ryzyko gospodarcze wykonywał transport drogowy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na skarżącego, wydruku z kasy fiskalnej wskazującego podmiot wykonujący przewóz, jak i z przesłuchania kierowcy wynika, iż to skarżący był przedsiębiorcą, który naruszył zakaz określony w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Ocena prawidłowości ustaleń organów administracji publicznej w tym zakresie nie została skutecznie podważona.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.