Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1584/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 40 ust. 1, art. 43
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 415
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: 1. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim sprawa nie jest objęta regulacjami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, a więc w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego lub przepisami szczególnymi w razie braku takiego planu.

2. Określenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wynikających z przepisów szczególnych oznacza w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązek wskazania ograniczeń inwestora i nie może być utożsamiane z prawem do rozstrzygania o prawach i obowiązkach potencjalnego inwestora na podstawie tych przepisów.

TEZY

1. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim sprawa nie jest objęta regulacjami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, a więc w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego lub przepisami szczególnymi w razie braku takiego planu.

2. Określenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wynikających z przepisów szczególnych oznacza w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązek wskazania ograniczeń inwestora i nie może być utożsamiane z prawem do rozstrzygania o prawach i obowiązkach potencjalnego inwestora na podstawie tych przepisów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Sławomira N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 9 sierpnia 1996 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy zasądził od Samorządowego Kolegium w (...) na rzecz Sławomira N. dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 czerwca 1996 r. Wójt Gminy H., działając na wniosek Ewy i Sławomira N. i powołując się na ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci budynku gospodarczego na działce oznaczonej jako nr ewid. 417/2, położonej w H. przy ul. M. W załączniku do tej decyzji organ oznaczył lokalizację przedmiotowej inwestycji z ograniczeniami wynikającymi z przepisów szczególnych /warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki/.

Oznaczenie lokalizacji inwestycji stało się powodem wniesienia odwołania przez wnioskodawców, którzy zarzucili organowi nieuzasadnioną ingerencję w ich prawo decydowania o miejscu i rozmiarze inwestycji.

Decyzją z dnia 9 sierpnia 1996 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało zaskarżona decyzję w mocy, podzielając argumenty organu pierwszej instancji i powołując się na chronione zaskarżoną decyzją interesy osób trzecich.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Sławomir N. z żądaniem jej uchylenia w celu umożliwienia ustalenia takich warunków zamierzonej inwestycji, aby jej wzniesienie było możliwe nie wszerz, ale wzdłuż działki, tym bardziej że właściciele dwóch działek sąsiednich wyrazili na to zgodę, a zarządca trzeciej działki sąsiedniej - Gmina, uwzględniając stopień zaniedbania działki, powinna również wyrazić na to zgodę i ustalić warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzonej inwestycji stosownie do żądań inwestora; powstałyby dzięki temu warunki dla jego naturalnego odgrodzenia się od "bałaganu" na tej działce.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415 ze zm./ celem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest przesądzenie, czy zamierzona inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z przepisami szczególnymi. Co więcej, stosownie do wyrażonej expressis verbis woli ustawodawcy /art. 43 ustawy/ nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzona inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami planu, a w wypadku jego braku - z przepisami szczególnymi. To zaś oznacza, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej jest związany wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzonej inwestycji i nie może tego wniosku interpretować zwężająco. Przeciwnie, na tym etapie starań o realizację zamierzenia inwestycyjnego organ jest zobowiązany maksymalnie szeroko określić możliwości inwestowania, oczywiście uwzględniając warunki wynikające z planu miejscowego i przepisów szczególnych oraz wymagania wynikające z ochrony interesów osób trzecich.

(...) Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być oceniana w takim zakresie jak na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego - etapie pozwolenia na budowę. W przeciwnym razie orzekanie o wymaganiach wynikających z ochrony interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w istocie pozbawiłoby te osoby możliwości dochodzenia ich praw w późniejszym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, gdzie zagrożenia ich interesów przybierają o wiele bardziej konkretny kształt. Z kolei z punktu widzenia inwestora jest niedopuszczalne, aby obowiązki z innego postępowania administracyjnego /o pozwolenie na budowę/ były nakładane w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a więc w innej sprawie i w innym postępowaniu. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu /art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy/ może następować tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami prawa budowlanego, a więc w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego /przepisów szczególnych w razie braku planu/. Skoro bowiem celem decyzji, która zapada w tym postępowaniu, jest przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego /przepisami szczególnymi/, to ochrona interesów osób trzecich może być rozważana w tych właśnie granicach.

Jeżeli zaś chodzi o warunki wynikające z przepisów szczególnych, to w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powinny one być jedynie ewidencjonowane. Określenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wynikających z przepisów szczególnych /art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy/ oznacza w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązek wskazania ograniczeń inwestowania i nie może być utożsamiane z prawem do rozstrzygania o prawach i obowiązkach potencjalnego inwestora na podstawie tych przepisów. To bowiem pozostaje we właściwości organu wydającego pozwolenie na budowę.

Skarżący trafnie, choć w sposób dorozumiany, twierdzi, że organy administracji publicznej, orzekające w jego sprawie, dokonały rozstrzygnięć, do których nie były uprawnione. Nie mogły bowiem ograniczyć terenu inwestycji do obszaru określonego w załączniku do zaskarżonej decyzji, rozstrzygając, że budowa zamierzonego budynku gospodarczego nie będzie możliwa w granicy działek wskazanych przez skarżącego ponieważ nie ma zgody właściciela trzeciej działki /nr 414/, której zarządcą jest Zarząd Gminy H. Z akt sprawy nie wynika, kto jest właścicielem działki nr 414, a to właśnie on, a nie zarządca działki jest uprawniony do wyrażania takiej zgody w myśl art. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./. Jednakże nawet jeśli założyć, że Gmina H. byłaby właściwa do wypowiedzenia się w kwestii żądanej przez skarżącego budowy budynku w granicy z działką nr 414, to powinna to zrobić w (...) w odpowiednim stadium procesu inwestycyjnego, to jest w postępowaniu o pozwolenie na budowę (...).Trzeba też podnieść, że wbrew temu, czego oczekuje skarżący, sam fakt "zaniedbania działki nr 414" i wykazywana przez niego celowość usytuowania budynku w granicy z tą działką jako naturalnego "odgrodzenia się od bałaganu" nie ma znaczenia w sprawie i nie może być podstawą dla żądanego przez niego rozstrzygnięcia (...).

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji z mocy art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 29 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.