Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 470/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13 m
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 145 par, 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2017 r. , po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz odmowie przyznania G. G. (dalej: "strona" bądź "skarżący") pomocy finansowej jako producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu (dalej: "pomoc finansowa").

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] października 2017 r. strona złożyła w Biurze Powiatu [...] ARiMR wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach inwentarskich służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. We wniosku tym, strona zgłosiła do udzielenia pomocy finansowej powierzchnię [...] ha upraw rolnych, na których wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem

w sierpni 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu, zgodnie z wykazem działek załączonym do wniosku, na podstawie przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu

o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

W dniu [...] r., strona złożyła zmianę do wniosku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C., w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu stronie, pomocy

w wysokości [...] zł, co stanowiło równowartość [...] euro.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła decyzja nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) w S. z której wynikało, że w dniu [...] przyznano stronie dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, stanowiącą pomoc publiczną o wartości brutto [...] zł, tj.: równowartość [...] euro, która stanowi pomoc de minimis w rolnictwie.

Na tej podstawie w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w C., postanowieniem nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r.

W dniu [...] r. strona zapoznała się z materiałem dowodowym.

W dniu [...] r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] [...] o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz odmowie przyznania pomocy.

Organ I instancji rozważył przesłanki będące podstawą wznowienia postępowania i ocenił, iż z uwagi na przekroczenie przez stronę pułapu [...] euro z tytułu dostępnej pomocy de minimis, wobec nie wskazania przez stronę wysokości otrzymanej już pomocy z tytułu de minimis, decyzję przyznającą pomoc z dnia [...] r. należy uchylić oraz odmówić przyznania pomocy.

Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] roku.

W dniu [...] roku do Biura Powiatowego w C. zostało złożone odwołanie, w którym strona zarzuca:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013 poprzez jego niewłaściwą interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez niesłuszne uznanie, że przepis ten wyłącza możliwość ograniczania pułapu przyznawanej pomocy w trakcie postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku o udzielenie pomocy;

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji o odmowie udzielenia pomocy de minimis bez wskazania podstawy prawnej takiego działania, bowiem brak jest podstaw do uznania, że taką podstawę stanowi art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r.

Nakreślając ramy prawne sprawy organ odwoławczy wskazał, że z art. 3 rozporządzenie komisji (UE) NR 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) wynika, że brak jest możliwości przyznania pomocy publicznej w przypadku przekroczenia limitu pomocy de minimis (15.000 euro) nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tych limitów. Beneficjent pomocy nie może zatem przekroczyć limitu przysługującego w okresie trzech lat kalendarzowych. Badając natomiast czy całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie przekracza 15.000 euro w okresie 3 lat podatkowych, należy wziąć pod uwagę rok w którym beneficjent ubiega się o przyznanie pomocy oraz dwa kolejne lata poprzedzające ten rok.

Organ odwoławczy dodał przy tym, że w dniu 19 marca 2019 r. weszło w życie Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/316 z dnia 21 lutego 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1408/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym, które zwiększyło limit całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu w okresie trzech lat podatkowych (art. 3 ust. 2). Przedmiotowe rozporządzenie nr 2019/316 nie zawierało jednak przepisów przejściowych wobec czego, zdarzenie prawne zostało ocenione wedle stanu prawnego obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce.

Oceniając w pierwszej kolejności czy w sprawie zaistniała wskazana przesłanka wznowienia postępowania organ odwoławczy wskazał, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy; są nowe; istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie wszystkie te przesłanki zostały spełnione kumulatywnie. Okoliczność faktyczną w postaci przekroczenia limitu de minimis przez producenta, organ wysnuł na podstawie nowego dowodu tj: decyzji Dyrektora KOWR w S. informującej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że w dniu [...] r. przyznano stronie pomoc publiczną o wartości brutto [...] zł stanowiącą równowartość [...] euro, która stanowi pomoc de minimis w rolnictwie a który to dowód, istniał w dniu wydawania decyzji (tj. [...] r.) ale nie był znany organowi.

Tym samym, organ odwoławczy stwierdził, że do dnia wydania decyzji nr [...] w dniu [...] r. strona otrzymała łącznie [...] euro pomocy z tytułu de minimis (w roku 2015: [...] euro oraz [...] euro, w roku 2016: [...] euro oraz [...] euro). Przy czym kwota [...]euro nie została przez stronę wykazana w oświadczeniu otrzymanej pomocy de minimis, stąd przyznana pomoc przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w decyzji z dnia [...] r. w wysokości [...] euro wraz z kwotą przyznaną stronie do tej [...] euro + [...] euro) przekracza dopuszczalny limit pomocy de minimis o [...] euro ([...] euro). Zatem uwzględniając art. 3 ust. 2 i ust. 7 rozporządzenie komisji (UE) NR 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. stronie nie mogła być przyznana nowa pomoc finansowa.

Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo przeprowadził postępowanie

i zastosował przepisy prawne obowiązujące w dacie czynności podjętej z woli strony, pod rządami rozporządzenia komisji (UE) NR 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017), nie zaś prawa materialnego późniejszego, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że to pod rządem starego prawa powstały i w zasadzie zostały zrealizowane przesłanki uprawniające do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach inwentarskich służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Po dniu [...] r. strona nie wystąpiła z nowym wnioskiem o przyznanie pomocy, a nastąpiła jedynie ponowna weryfikacja tego samego wniosku przez organ, na skutek wyjścia na jaw nowych okoliczności o których organ nie wiedział w dniu wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] r. (na skutek niepoinformowania o ich przez stronę), a istotnych z punktu widzenia rozpatrzenia sprawy z tytułu otrzymanej już pomocy de minimis. To pod rządami starego prawa strona poniosła szkody i złożyła wniosek o przyznanie pomocy z tego tytułu.

Organ odwoławczy wskazał, że gdyby strona poinformowała, po otrzymaniu decyzji z KOWR, Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w zakresie wysokości otrzymanej pomocy de minimis, postępowanie w zakresie ponownego rozpatrzenia sprawy nie byłoby prowadzone. Decyzja nr [...] wydana w dacie [...] r. (tj. w dacie obowiązywania nowego prawa) jest zwieńczeniem postępowania, które de facto musiało zostać przez organ podjęte na skutek wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych (istniejących w dniu wydania decyzji), jednakże nieznanych w tej dacie organowi, który wydał decyzję.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie

w toku postępowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. powodów dla jakich skarżący i w jakim zakresie, świadomie korzystał z pomocy de minimis, przy całkowitym braku poszanowania przez organ administracji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym, samego skarżącego, przede wszystkim pominięciu, iż pomoc udzielana była faktycznie gospodarstwu rolnemu które skarżący prowadzi wraz z żoną,

- nadto również art. 7a w związku z art. 6 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu

o finansowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym poprzez odejście od obowiązku interpretowania wątpliwości co do treści normy prawnej nakładającej na skarżącego obowiązku zwrotu świadczenia, a tym samym rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony, w sytuacji gdy skarżący nie miał możliwości dokonania weryfikacji na jakim poziome w danym okresie czasu skorzystał z pomocy de mimimis,

- jak również art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013 w brzmieniu określonym na czas rozstrzygania w sprawie polegające na zastosowaniu przepisów odnośnie stanu faktycznego co do którego sam akt prawny tj. przywołane powyżej rozporządzenie Komisji nr 1408/2013 nakazuje stosowanie innych przepisów,

- zaniechanie w toku postępowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. powodów dla jakich skarżący i w jakim zakresie świadomie korzystał z pomocy de minimis, przy całkowitym braku poszanowania przez organ administracji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym samego skarżącego, przede wszystkim pominięciu, iż pomoc udzielana była faktycznie gospodarstwu rolnemu, które skarżący prowadzi wraz z żoną,

- art. 7a w związku z art. 6 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013

z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o finansowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym poprzez odejście od obowiązku interpretowania wątpliwości co do treści normy prawnej nakładającej na skarżącego obowiązku zwrotu świadczenia, a tym samym rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony,

- art. 8 poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, skutkujące zastosowaniem prawa materialnego w sposób sprzeczny z zasadami wewnętrznie obowiązującymi. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że 2017 r. nie istniało żadne narzędzie pozwalające rolnikowi weryfikować w czasie rzeczywistym stan udzielonej mu pomocy de minimis. Stosowane narzędzia znane były jedynie systemowi bankowemu.

Większość wniosków o pomoc, którą później określono jako de minimis skarżący wypełniał za pośrednictwem doradcy, który nie informował go o konsekwencjach prawnych.

Z drugiej strony skarżący wskazał, że w sytuacji, gdy w czasie składania kolejnego wniosku o pomoc de minimis z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia (rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013).

Skarżący zapytał- jeżeli innymi przepisami to jakimi? Zdaniem skarżącego, w tym zakresie organ w ogóle nie rozstrzyga trzymając się właśnie przepisów przytoczonego rozporządzenia. Podczas gdy podstawowe zasady postępowania administracyjnego nakazują organowi wskazanie nie tylko powodów rozstrzygania ale również podstawy prawnej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r.

o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej jako producentowi rolnemu który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu.

Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia z urzędu postępowania

w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] r., a dotyczącą przyznania skarżącemu pomocy finansowej o wartości [...] zł (stanowiącej równowartość [...] euro).

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 16 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno

z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. K.p.a. opiera dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. na zaistnieniu dwóch generalnych przesłanek pozytywnych:

– 1. rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną i 2. wystąpieniu jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 K.p.a. i 145a § 1 i 145b § 1 K.p.a. podstaw prawnych wznowienia oraz na stwierdzeniu braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja organu I instancji

z dnia [...] r. była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie skarżącemu pomocy finansowej. Została ona doręczona skarżącemu w dniu [...] r. i nie zostało od niej wniesione odwołanie.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna – z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń, przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., II GSK 2008/13).

Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania

i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli decyzja ta została wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 K.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a K.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Stwierdzenie rzeczywistego wystąpienia w sprawie przyczyny wznowienia i wynikających z tego skutków dla rozstrzygnięcia sprawy jest rezultatem ustaleń dokonanych po wydaniu takiego postanowienia zawartych w decyzji, o której mowa w art. 151 K.p.a. Tym samym okoliczność wydania w sprawie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza o faktycznym istnieniu nowych okoliczności lub dowodów mogących mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą

o istocie sprawy.

W wydanym dniu [...] r. postanowieniu o wznowieniu postępowania, jako przyczynę jego wznowienia organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5) K.p.a. Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z ww. regulacji uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących przesłanek, tj. ujawnieniem okoliczności faktycznych lub dowodów istotnych dla sprawy, okoliczności faktycznych lub dowodów nowych, okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, okoliczności faktycznych lub dowodów nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jeżeli którykolwiek z wymienionych warunków nie został spełniony, niemożliwym jest uchylenie decyzji ostatecznej, zaś jej uchylenie jest działaniem niezgodnym z prawem. Kwestię te wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2017 r., I GSK 468/17. Stwierdzono w nim, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

Dokonując kontroli sądowej kolejnego etapu postępowania wznowieniowego, tj. prawidłowości stanowiska organów, co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, sąd w tym zakresie uznał stanowisko organu za zgodne z prawem.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jako nową, nieznaną organowi okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5) K.p.a. wskazano informację o uzyskaniu przez skarżącego na podstawie wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w S. decyzji z dnia [...] r. – dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany o wartości [...] zł (stanowiącej równowartość [...] euro). Dodatkowo organ I instancji ustalił, iż ww. pomoc stanowi pomoc de minimis

w rolnictwie udzieloną na podstawie rozporządzenia nr [...]. Decyzja została doręczona skutecznie skarżącemu w dniu [...] r., czyli przed dniem wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r. i po dniu złożenia przez skarżącego zmiany do wniosku, czyli po [...] r.

Powyższa podstawa wznowienia postępowania potwierdziła się. Organ

I instancji w toku postępowania prowadzonego po jego wznowieniu ustalił, że skarżącemu przyznano dopłatę o wartości [...] zł na podstawie decyzji z dnia [...] r., o czym poinformował go KOWR. Natomiast sam skarżący poinformował organ I instancji o uzyskaniu przez niego dopłat w latach 2015 i 2016 odpowiednio na podstawie decyzji z dnia [...] r., [...] r.,

[...] r. i [...] r. Co istotne, pomoc ta stanowiła pomoc de minimis, o której organ I instancji nie posiadał wiedzy na dzień wydania decyzji z [...] r. natomiast wiedzę w tym zakresie posiadał skarżący - zarówno w dniu złożenia zmiany do wniosku w rozpoznawanej sprawie jak i do wydania pierwotnego rozstrzygnięcia oraz nie ujawnił jej w oświadczeniu o otrzymanej pomocy de minimis.

Uznać zatem należało, że zasadnie organy przyjęły, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 5) K.p.a. Powołane powyżej informacje o uzyskanej przez skarżącego pomocy de minimis należało zakwalifikować jako istotne dla sprawy nowe dowody, istniejące w dniu wydania rozstrzygnięcia i nie znane organowi w tej dacie.

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie, wskazać należy, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu, udzielenia pomocy finansowej związanej ze szkodami, powstałymi w jego gospodarstwie rolnym spowodowanymi wystąpieniem w sierpniu 2017 r. deszczu nawalnego.

Skarżący zarzuca organowi zaniechanie w toku postępowania podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. powodów dla jakich skarżący i w jakim zakresie świadomie korzystał z pomocy de minimis.

Skarżący podniósł, że nie miał możliwości dokonania weryfikacji na jakim poziomie w danym okresie czasu skorzystał z pomocy de minimis, większość wniosków wypełniał za pośrednictwem doradcy, który nie informował go

o konsekwencjach prawnych.

Nadto, zarzucił organowi zastosowanie przepisów odnośnie stanu faktycznego co do którego sam akt prawny tj: rozporządzenie Komisji nr 1408/2013 nakazuje stosowanie innych przepisów.

W ocenie skarżącego, wszelkie wątpliwości organ rozstrzygnął na jego niekorzyść.

Zdaniem organów, z uwagi na przekroczenie przez skarżącego pułapu 15.000 euro z tytułu dostępnej pomocy de minimis, należy odmówić mu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

Odnośnie stanu prawnego, organy wskazały, iż należy zastosować przepisy prawne obowiązujące w dacie czynności podjętej z woli strony, które miały miejsce pod rządami rozporządzenia komisji (UE) NR 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017), nie zaś prawa materialnego późniejszego, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

W ocenie sądu prawidłowe stanowisko prezentuje organ w zaskarżonej decyzji.

Pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w sierpniu 2017 r. m.in. deszczu nawalnego przyznawana jest na podstawie § 13m rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. u. z 2015 poz. 187 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu: w 2017 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 1), który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (pkt 2) i będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 702/2014 (pkt 3).

W myśl natomiast art. 13m ust. 2 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana:

1) zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U.UE.L.2013.352.9, dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 1408/2013) oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w uprawach rolnych, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji ( pkt 1).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013 (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 15.000 euro w okresie trzech lat podatkowych.

Natomiast art. 3 ust. 3 rozporządzenia 1408/2013 stanowi, że łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku.

Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym uzyskuje się prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu (art. 3 ust. 4 rozporządzenia 1408/2013).

Pułap określony w ust. 1 oraz górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim (ust. 5).

Do celów stosowania pułapu określonego w ust. 2 oraz górnego limitu krajowego, o którym mowa w ust. 3, pomoc wyraża się jako dotację pieniężną. Wszystkie podane wartości są wartościami brutto, czyli nie uwzględniają potrąceń z tytułu podatków ani innych opłat. W przypadku gdy pomoc przyznawana jest w formie innej niż dotacja, kwotę pomocy stanowi ekwiwalent dotacji brutto pomocy. Pomoc wypłacana w kilku ratach jest dyskontowana do wartości w momencie przyznania pomocy. Stopą procentową stosowaną do dyskontowania jest stopa dyskontowa mająca zastosowanie w momencie przyznania pomocy ( ust.6).

Dodatkowo wyjaśniono, w art. 3 ust. 7 rozporządzenia 1408/2013, że jeżeli

z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1408/2013 Państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap określony w art. 3 ust. 2 i górny limit krajowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane.

W dniu 19 marca 2019 r. weszło w życie Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/316 z dnia 21 lutego 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1408/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym, które zwiększyło limit całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu w okresie trzech lat podatkowych (art. 3 ust. 2). Przedmiotowe rozporządzenie nr 2019/316 nie zawierało przepisów przejściowych, wobec czego zasadnie organ wskazał, iż należy zastosować podstawową regułę współczesnego prawa intertemporalnego tempus regit actum, co oznacza, że czas rządzi czynnością prawną czyli, że do czynności prawnej stosuje się przepisy obowiązujące w czasie jej dokonania.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] r. skarżący złożył

w Biurze Powiatu [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach inwentarskich służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego dnia [...] r. wydał decyzję o przyznaniu pomocy w wysokości [...] zł, co stanowiło równowartość [...] euro. Następnie do Biura Powiatowego wpłynęła decyzja Dyrektora KOWR w S., że w dniu [...] r. przyznano skarżącemu pomoc publiczną o wartości [...] zł, stanowiącą równowartość [...] euro, która stanowiła pomoc de minimis w rolnictwie. Uwzględniając powyższe, w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] a następnie wydał decyzję z dnia [...] r. którą uchylił swą wcześniejszą decyzję oraz odmówił przyznania pomocy finansowej, z uwagi na przekroczenie przez skarżącego pułapu [...] euro z tytułu dostępnej pomocy de minimis. Przedmiotową decyzję utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Jak wynika z powyższego, zdarzenie uprawniające do złożenia przedmiotowego wniosku (wystąpienie szkody w uprawach rolnych, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu) wystąpiło pod rządami starego prawa. Podzielić zatem należy stanowisko organu, że po dniu [...] r. skarżący nie wystąpił z nowym wnioskiem o przyznanie pomocy, a nastąpiła jedynie ponowna weryfikacja tego samego wniosku, na skutek wyjścia na jaw, nowych okoliczności, o których organ I instancji nie wiedział w dniu wydawania decyzji nr [...] w dniu [...] r., a istotnych z punktu widzenia rozpatrzenia sprawy.

Za bezzasadny uznać zatem należy zarzut naruszenia art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013 w brzmieniu określonym na czas rozstrzygania.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w wypadku złożenia wniosku o przyznanie pomocy, gdzie łączna kwota pomocy przekracza pułap 15.000 euro taka pomoc nie mogłaby zostać udzielona nawet do wysokości nieprzekraczającej tego pułapu. Powyższe wynika wprost z treści cytowanego wyżej art. 3 ust 7 rozporządzenia 1408/2013, który jednoznacznie wskazuje, że w wypadku ustalenia, iż limit pomocy zostałby przekroczony, to nowej pomocy nie udziela się. Zapis w tym przepisie jest jednoznaczny. Zasadnie również organ wskazał, że badając czy całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie przekracza 15.000 euro w okresie trzech lat podatkowych należy wziąć pod uwagę rok w którym beneficjent ubiega się o przyznanie pomocy oraz dwa kolejne lata poprzedzające ten rok.

Także zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. powodów dla jakich skarżący i w jakim zakresie świadomie korzystał z pomocy de minimis, uznać należy za bezzasadny. W rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia,

z jakich powodów skarżący występuje o przyznanie pomocy, wiadomym jest bowiem, że poniósł szkody w wyniku wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu i o taką pomoc skarżący był uprawniony by się ubiegać, jeżeli spełniał do tego warunki. Wbrew zarzutom skargi, organy zgromadziły materiał dowodowy w kontekście znajdujących zastosowanie w badanej sprawie przepisów prawa materialnego, pozwalający na zrekonstruowanie stanu faktycznego niezbędnego dla przeprowadzenia prawidłowego procesu subsumpcji (zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego) i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej, oceny tych dowodów. Podkreślić należy, że to, iż wyprowadzona z zebranego materiału dowodowego ocena prawna jest odmienna od oczekiwań skarżącego, nie może dowodzić wadliwości tej oceny.

Za bezzasadny uznać także należy zarzut naruszenia art. 7a (skarżący nie wskazuje jakiego aktu prawnego dotyczy zarzut) w związku z art. 6 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

Nie można uwzględnić stanowiska skarżącego, że nie miał możliwości dokonania weryfikacji na jakim poziomie w danym okresie czasu skorzystał z pomocy de minimis, tym bardziej, że skarżący jak sam wskazał, większość wniosków wypełniał za pośrednictwem doradcy (który jako profesjonalista winien czuwać nad tym, aby skarżący nie przekroczył dozwolonego limitu pomocy finansowej). Istnieje bowiem możliwość weryfikacji wielkości przyznanych rolnikowi pomocy de minimis, gdyż są strony internetowe na których zamieszczony jest rejestr udzielonej pomocy, na których można wyszukać rolnika oraz kwoty jakie otrzymał z tyt. pomocy de minimis.

Podzielić zatem należy stanowisko organu, że rolnik jako osoba ubiegająca się

o udzielenie pomocy de minimis powinien, składając oświadczenie na wniosku, sprawdzić czy spełnia wymogi uprawniające go do otrzymania wnioskowanej pomocy (tj. wnioskowana pomoc nie przekracza dostępnego przepisami prawa limitu pomocy). To on jako beneficjent pomocy de minimis z różnych instytucji dysponuje dokumentem w postaci decyzji, zaświadczenia etc. z którego wprost wynika w jakiej wysokości otrzymał pomoc de minimis (i w jakiej dacie). To na rolniku spoczywa obowiązek złożenia prawidłowego oświadczenia w zakresie otrzymanej pomocy de minimis.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 8 (przyjęto, że pełnomocnikowi chodziło o K.p.a.) poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie z treścią art. 8 K.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W rozpoznawanej sprawie przepis ten nie został naruszony. Naruszenie zasady wynikającej z art. 8 K.p.a. miałoby miejsce wówczas, gdyby w tej sprawie organy prowadziły postępowania administracyjne w taki sposób, że naruszyłyby elementarne zasady postępowania wyjaśniającego bądź też dokonały oczywiście nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Żaden z tych przypadków w rozpoznawanej sprawie nie miał miejsca.

Także uzasadnienie decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, wszechstronne, a wnioski spójne i logiczne. Organ szczegółowo opisał i ustalił stan faktyczny oraz zawarł uzasadnienie prawne, omawiając wszystkie wskazane w podstawie prawnej przepisy. Ustalenia organów obu instancji znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna.

Podsumowując uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, prawidłowo organy uznały, że w sprawie zaszły podstawy do uchylenia ww. ostatecznej decyzji z dnia [...] r. i odmowy skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przytoczone w sprawie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl.