Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 4049/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 808
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Marian Wolanin (spr.) del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 74/18 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego: oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 4 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 74/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpatrzeniu skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r., nr [...], w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, uchylił zaskarżoną decyzję.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucił naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 489 ze zm.), jako przepisu prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu celów, jakie zakłada regulacja zawarta w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a celami jakie można dekodować w trakcie interpretacji powyższego artykułu. Jak podkreśla się w orzecznictwie "preambuła (...) stanowi wyjaśnienie podstawowych motywów, dla jakich został wydany akt" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 735/84).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik P. P. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutu kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) - dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutu zgłoszonego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny.

Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez błędną jego wykładnię.

Przez błędną wykładnię rozumie się nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej. Po przytoczeniu treści art. 30 ust. 2 powołanej ustawy Sąd I instancji stwierdził, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu zapada w ramach uznania administracyjnego, co oznacza sytuację, w której właściwy organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych lub odmówić zastosowania tego rodzaju ulgi. Zdaniem Sądu I instancji istotne jest, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności, lecz musi być zgodne z zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności z zasadą zawartą w art. 7 kpa, uzupełnioną postanowieniami art. 77 § 1 i art. 80 kpa. W konsekwencji Sąd przyjął, że w ramach rozstrzygnięcia wniosku o zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, konieczne jest ustalenie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. Organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, przy czym powinno ono zapaść po wnikliwym wyjaśnieniu i rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz powinno zostać szczegółowo uzasadnione, zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano przedstawionej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dokonanej przez Sąd I instancji, a wręcz podzielono pogląd o uznaniowym charakterze decyzji wydawanej na podstawie powołanego przepisu prawa. Skarżący kasacyjnie nie podważył również tezy Sądu I instancji o konieczności ustalenia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego w przypadku stosowania tego przepisu. W skardze kasacyjnej skupiono się natomiast na polemice z oceną Sądu I instancji ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji. Ocena ta, niezależnie od tego, czy jest trafna, nie stanowi jednak błędnej wykładni omawianego art. 30 ust. 2 i nie jest wynikiem tej wykładni.

Działając w granicach wyznaczonych podstawą skargi kasacyjnej - zgodnie z art. 183 § 1 ppsa - Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zaskarżonego wyroku w zakresie wykraczającym poza tę podstawę.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego do Sądu I instancji nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 ppsa wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.