Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1310/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 146 poz 1546
law: Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1544/10 w sprawie ze skargi K. O. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2011 r., III SA/Wa 1544/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. O. (zwanego dalej: skarżącym) na interpretację indywidualną Ministra Finansów, działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 marca 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że skarżący jest właścicielem 50% udziałów w spółce z o.o. z siedzibą oraz miejscem zarządu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Właścicielem pozostałych 50% udziałów jest jego brat. Spółka ta jest obecnie jedynym udziałowcem innej spółki z o.o., z siedzibą i miejscem zarządu na terenie Polski, z którą planuje połączyć się przez przejęcie. Spółka z o.o., w której mają udziały, będzie spółką przejmującą. Dodał, że - wraz z bratem - zamierzają dokonać zbycia przedmiotowych udziałów. Rozważają dokonanie darowizny udziałów spółki z o.o. na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego, działającego na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 ze zm.), zwanej dalej: u.f.i. W wyniku darowizny nie otrzymają nowych certyfikatów inwestycyjnych, natomiast zwiększeniu ulegnie wartość już posiadanych przez nich certyfikatów. Rozważają również dokonanie wpłaty udziałami spółki z o.o. na certyfikaty inwestycyjne funduszu zamkniętego- taka możliwość jest przewidziana w statucie funduszu.

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego skarżący zapytał, czy w świetle przepisów art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1, art. 18 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej: u.p.d.o.f., w przypadku objęcia certyfikatów inwestycyjnych w funduszu zamkniętym za wpłatę w postaci udziałów w spółce z o.o. nie powstaje przychód (w tym przychód z odpłatnego zbycia praw majątkowych) w rozumieniu u.p.d.o.f.

Zdaniem skarżącego, na podstawie art. 128 u.f.i., w przypadku objęcia certyfikatów inwestycyjnych za wpłatę w postaci udziałów nie powstaje u niego przychód w rozumieniu u.p.d.o.f. bowiem można "opłacić" udziałami certyfikaty inwestycyjne i transakcja ta jest ekwiwalentna, tj. wartość udziałów w spółce jest równa wartości certyfikatów inwestycyjnych.

Skarżący powołał się na art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f., który zawiera enumeratywne wyliczenie przychodów z kapitałów pieniężnych i który nie przewiduje powstania przychodu w przypadku nabycia certyfikatów inwestycyjnych, na które dokonano - zgodnie z art. 128 u.f.i. - wpłaty udziałami w spółce. W takiej sytuacji nie powstaje również przychód z praw majątkowych (art. 18 u.p.d.o.f.) oraz z innych źródeł (art. 20 u.p.d.o.f.).

3. W interpretacji indywidualnej z dnia 15 marca 2010 r. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. Powołując się na art. 28 ust. 2 u.f.i. wskazał, że wniesienie papierów wartościowych lub udziałów w spółkach kapitałowych do funduszu inwestycyjnego jest równoznaczne z wpłatą do funduszu.

Organ podniósł, że wniesienie przez wnioskodawcę udziałów w spółce z o.o. do funduszu inwestycyjnego zamkniętego będzie równoznaczne z ich odpłatnym zbyciem. Nastąpi bowiem przeniesienie własności wnoszonych udziałów, a wnioskodawca otrzyma w zamian certyfikaty inwestycyjne o określonej wartości. Wartość wnoszonych udziałów stanowić będzie dla celów podatkowych przychód, podlegający opodatkowaniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Wskazane zaś we wniosku przepisy art. 18 i art. 20 u.p.d.o.f. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 u.p.d.o.f., poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że w przypadku objęcia certyfikatów inwestycyjnych za wpłatę w postaci udziałów powstaje przychód w rozumieniu u.p.d.o.f. Skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r., III SA/Wa 1916/08, w którym sąd stwierdził, że od dnia 1 lipca 2007 r. art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), zwanej dalej: ord. pod., wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł i nadaje orzecznictwu sądów administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych spraw załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego. Pomijanie tego przepisu narusza wyrażoną w art. 121 § 1 ord. pod. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie wskazał, że prawidłowość dokonanej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zaskarżonej interpretacji została potwierdzona m.in. w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., III SA/Wa 2222/07, z dnia 18 września 2008 r., III SA/Wa 660/08 oraz w wyroku NSA z dnia 19 marca 2010 r., II FSK 1844/08.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę, stwierdził, że spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku objęcia certyfikatów inwestycyjnych za wpłatę w postaci udziałów w spółce z o.o. powstanie przychód opodatkowany na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.

Sąd uznał, że Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i wskazał, że zagadnienie opodatkowania wniesienia udziałów do funduszu inwestycyjnego było już przedmiotem oceny sądów administracyjnych (np. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2010 r., SA/Kr 1787/10; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2010 r., III SA/Wa 1207/10; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2009 r. I SA/Po 725/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2008 r.,I SA/Bk 517/08). WSA podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2010 r., II FSK 1844/08, który - tak jak wyroki wskazane wyżej - potwierdził prawidłowość stanowiska organów podatkowych w tym względzie.

W ślad za argumentacją NSA zawartą w powyższym wyroku, sąd stwierdził, że pojęcie "zbycie" użyte w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. oznacza każdą formę przeniesienia własności udziałów lub akcji. Zdaniem sądu - w świetle art. 28 ust. 2 u.f.i. - umowa, na mocy której w zamian za udziały wspólnik uzyskuje od funduszu świadczenie w postaci certyfikatów inwestycyjnych ma charakter odpłatny, ponieważ każda z jej stron zobowiązuje się świadczyć na rzecz drugiej strony. Wniesienie udziałów do funduszu, skutkujące przeniesieniem ich własności na fundusz, wiąże się z uzyskaniem przez skarżącego stosownego ekwiwalentu. Sąd zauważył, że wartość pieniężna certyfikatów inwestycyjnych nabytych przez skarżącego w zamian za udziały będzie jego przychodem na dzień objęcia certyfikatów, natomiast nie zgodził się z tym, że objęcie certyfikatów inwestycyjnych nie generuje rzeczywistego i definitywnego przysporzenia majątkowego, które ewentualnie powstanie dopiero z chwilą zbycia lub umorzenia certyfikatów. Wskazał przy tym, że zbycie udziałów i zbycie certyfikatów inwestycyjnych są niezależnymi czynnościami, których przedmiot jest różny. Podlegają one zatem odrębnemu opodatkowaniu, aczkolwiek w każdym przypadku przychód zostanie rozpoznany w momencie zbycia (udziałów i certyfikatów inwestycyjnych).

Sąd stwierdził, że sytuacja opisana w interpretacji jest całkowicie odrębna od sytuacji przewidzianej w art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., kiedy to opodatkowaniu podlega objęcie akcji (udziałów) w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część i gdzie przychód powstaje w momencie objęcia akcji (udziałów), zaś art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej: u.p.d.o.p. nie miał w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie.

Sąd zauważył, że na gruncie u.p.d.o.p. w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że wniesienie udziałów (akcji) do funduszu inwestycyjnego powoduje powstanie przychodu z tytułu zbycia tychże akcji i udziałów (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r.,II FSK 939/08 i z dnia 25 listopada 2009 r.,II FSK 959/08; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2009 r. , III SA/Wa 285/09).

6. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – poprzez wydanie z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy [co dodatkowo naruszyło przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. przejawiające się w naruszeniu art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 (w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., art. 18 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 u.p.d.o.f.- poprzez błędną wykładnię, a w dalszej kolejności niewłaściwe zastosowanie przepisów u.p.d.o.f. do stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącego, przejawiające się w uznaniu, iż w zaprezentowanym zdarzeniu przyszłym, w momencie dokonania wpłaty w postaci udziałów w spółkach z o.o. za certyfikaty inwestycyjne, następuje odpłatne przeniesienie tytułu własności tychże udziałów na rzecz funduszu [wartość wnoszonych udziałów stanowić będzie dla celów podatkowych podlegający opodatkowaniu przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.], co narusza też art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię tego przepisu; podczas gdy prawidłowym jest uznanie że prawidłowa wykładnia i zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1, art. 18 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że w przypadku objęcia przez skarżącego certyfikatów inwestycyjnych w funduszu za wpłatę w postaci udziałów spółki, nie powstaje u skarżącego przychód (w tym przychód z odpłatnego zbycia praw majątkowych) w rozumieniu u.p.d.o.f.;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – poprzez wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co narusza art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 134 § 1, art. 135, art. 151 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 3 § 1 i 2 pkt 4a p.p.s.a., art. 14a, art. 14b § 1-3 i art. 14c § 1-2, art. 14e § 1, art. 121 § 1 w związku z art. 14h ord. pod. –poprzez błędne uznanie przez WSA w wyroku za prawidłowe stanowisko Ministra Finansów zawartego w interpretacji indywidualnej, co w efekcie doprowadziło do oddalenia skargi , błędnego uzasadnienia wyroku oraz niewywiązania się przez WSA z obowiązku rozpoznania istoty sprawy będącego wyrazem kontroli działań administracji publicznej.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA, względnie - w przypadku uznania, że w tej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 188 p.p.s.a. - o uchylenie wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez uchylenie interpretacji Ministra Finansów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

7. W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że sąd pierwszej instancji nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. W sporządzonym uzasadnieniu sąd wykazał bowiem, że transakcja zbycia udziałów za certyfikaty inwestycyjne funduszu zamkniętego – albo jak ją prawidłowo nazwać na gruncie ustawy o funduszach inwestycyjnych: wpłata udziałami spółki na certyfikaty inwestycyjne - jest taką, której - zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.- przedmiotem są wartości pieniężne. Pojęcie "wartości pieniężne" nie zostało wprawdzie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zdefiniowane, jednakże ustawa ta rozróżnia określenia: "środki pieniężne" (np. art. 14 ust. 2 pkt 7g lit. a i b i pkt 16), "kapitały pieniężne" (art. 17 ust. 1 in principio) i właśnie "wartości pieniężne" (art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 11 ust. 1 i ust. 2a). Podobnych określeń używa ustawa z dnia 25 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 ze zm.) w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b pkt 11a lit e, art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2. W przypadku określonym w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. zostały one przeciwstawione "pieniądzom", zaś w art. 11 ust. 2 u.p.d.o.f. zostały sprowadzone do obowiązku ustalania wartości pieniężnej świadczeń w naturze, a w art. 11 ust. 2 a) u.p.d.o.f. w stosunku do obowiązku ustalania świadczeń nieodpłatnych. Z rozróżnienia tych pojęć oraz z porównania ich treści można wywieść pogląd, że określenie "wartości pieniężne" jest pojęciem szerszym od pojęć: "pieniądze" i "środki pieniężne". O określeniu "wartości pieniężne" jest także mowa w art. 4 ust. 6, ust. 6a, ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. Nr 84, poz. 386 ze zm.) także bez zdefiniowania tego określenia, ale w odesłaniu do obowiązku przeliczania na nowe złote , jeżeli jest o nich mowa w ustawach i uchwałach Sejmu lub innych przepisach prawa.

Jest to także określenie szersze, niż jednostki, środki czy należności pieniężne, którymi także ta ustawa się posługuje. Najbardziej zbliżoną przedmiotowo ustawą do rozważanego określenia "wartości pieniężne" jest ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.), która także rozróżnia pojęcia: "środki pieniężne" (art. 3 ust. 1, art. 29 ust. 3) i "instrumenty rynku pieniężnego" (art. 2 pkt 21), przez które rozumie papiery wartościowe lub prawa majątkowe, inkorporujące wyłącznie wierzytelności pieniężne. Pojęcie to jednak z uwagi na treść art. 11 ust. 2 i 2a) u.p.d.o.f. jest pojęciem węższym w stosunku do pojęcia "wartości pieniężne".

W rezultacie na gruncie art. 11 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a) u.p.d.o.f. określenie "wartości pieniężne" jest pojęciem szerszym od określenia "pieniądze" i obejmuje świadczenia o różnym charakterze, w tym nie tylko papiery wartościowe, ale i świadczenia w naturze, czy świadczenia nieodpłatne. Są one pochodem wówczas, gdy zostały przez podatnika otrzymane lub postawione do jego dyspozycji. Jednakże nie wszystkie wartości pieniężne, o których mowa w art. 11 ust. 1- ust. 2a) u.p.d.o.f., muszą – by je uznać za przychód- być otrzymanymi lub postawionymi do dyspozycji podatnika, gdyż przepis art. 11 ust. 1 in principio wyraźnie stanowi, że tak jest, ale z zastrzeżeniem m.in. art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. To oznacza, że wskazane w tym przepisie przychody mogą zostać uznane za przychód podatkowy w innym momencie jego powstawania. Z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.do.f. wynika bowiem, że: "Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się (...) należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane (a więc niezależnie od sytuacji z art. 11 ust. 1 in principio) przychody z (...) odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (...)". W tym przypadku przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną - by być uznanymi za uzyskane - wystarczy, że będą przychodami należnymi. W tej sytuacji nietrafne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące m.in. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Wprawdzie sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił dokładnie pojęcia "wartości pieniężne" to jednak przyjęty przez niego sposób j rozumienia tego pojęcia nie narusza w istotny sposób powołanych przepisów.

8. Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Przyjęta przez sąd pierwszej instancji wykładnia tych przepisów jest trafna. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej sąd uwzględnił przy określaniu przedmiotu opodatkowania fakt, że - zgodnie z art. 7 ust. 1 u.f.i. - co do zasady wpłaty do funduszu inwestycyjnego są dokonywane w formie pieniężnej. Przepis art. 7 ust. 4 u.f.i. wykazuje jednak, że pod pojęciem wpłaty rozumieć należy także wniesienie do funduszu papierów wartościowych oraz udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, o których mowa w art. 7 ust. 2. Przepis ten zalicza do nich: 1) zdematerializowane papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu – jeżeli statut funduszu tak stanowi, 2) inne - niż zdematerializowane papiery wartościowe - udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością- jeżeli ustawa oraz statut funduszu tak stanowią. Podobnie z art. 128 ust. 1 u.f.i. wynika, że statut funduszu inwestycyjnego zamkniętego może przewidywać (i w rozpoznawanym stanie faktycznym przedstawionym we wniosku przewidywał) dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi, udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością lub prawami, o których mowa w art. 147 ust. 1 pkt 1 lit a i b oraz pkt 2 . Udziały te (papiery wartościowe i prawa z art. 147 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2, jak stanowi art. 128 ust. 2 u.f.i.) będą wycenione według metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów funduszu. Nie dotyczy to oczywiście wpłat pieniężnych. W przypadku zaś wpłat do funduszu dokonywanych w innych - niż zdematerializowane - papierach wartościowych, udziałach w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością lub prawach, o których mowa w art. 147 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2, osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami prawa z tych papierów, udziałów lub prawa, o których mowa w art. 147 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 na fundusz oraz składa u depozytariusza kopię tej umowy , a w przypadku papierów wartościowych- także te papiery, jeżeli papiery wartościowe nie mają formy dokumentu - dokument potwierdzający ich posiadanie na podstawie właściwych przepisów. Umowa przeniesienia własności praw z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością na fundusz jest więc umową zbycia tych praw, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. (wyroki NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., II FSK 52/11, z dnia 6 kwietnia 2011 r., II FSK 2056/09, z dnia 13 stycznia 2009 r., II FSK 873/08, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2008 r., I SA/ Bk 517/08, WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2008 r., I SA/ Kr 671/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2008 r., I SA/ Bd 844/07). W piśmiennictwie (M. Barczak, Wpłata na certyfikaty inwestycyjne za pomocą udziałów w spółce z o.o., Prawo Spółek 2006, nr 10, str. 10) przyjmuje się, że osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne powinna otrzymać potwierdzenie wpłaty, a zapisanie się na certyfikaty jest nieodwołalne i bezwarunkowe oraz nie może nastąpić z zastrzeżeniem terminu. Ponadto do umowy zbycia udziałów stosuje się ogólne zasady zbywania udziałów wynikające z k.s.h. dotyczące formy prawnej (art. 180 k.s.h.) lub ewentualnych ograniczeń zbywalności udziałów (art. 182 k.s.h.). W zamian za zbywane udziały wspólnik uzyskuje papiery wartościowe- certyfikaty inwestycyjne. W wyniku tej transakcji to nie posiadacz certyfikatów inwestycyjnych - a zamknięty fundusz inwestycyjny - staje się wspólnikiem w spółce z o.o., a ten pierwszy tylko uczestnikiem funduszu. Stopień ingerencji funduszu w działalność spółki zależy natomiast od charakteru funduszu.

9. Generalnie rzecz biorąc powyższe uwagi wykazują jednoznacznie, że umowa przeniesienia własności praw udziałowych jest umową sprzedaży (art. 155 § 1 w związku z art. 535 k.c.). Zgodnie z art. 536 § 1 k.c. cenę - która należy do istotnych postanowień umowy - można także określić przez wskazanie podstaw do jej ustalenia. Zatem okoliczność, że w umowie zbycia udziałów - w zamian za nie - wspólnik uzyskuje certyfikaty inwestycyjne nie prowadzi do wniosku, że umowa tego rodzaju będzie jakąś – jak twierdzi się w skardze kasacyjnej- "unikalną czynnością prawną przewidzianą jedynie przez przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych i nieprzewidzianą w kodeksie cywilnym, jak i w kodeksie spółek handlowych. Na jej charakter nie wpływa w żadnym stopniu to, że nie kreuje ona rodzaju aportu, ani to, że nie wspólnik- a spółka- stanie się wspólnikiem i przysługiwać jej będą określone prawa związane z jej udziałem. W zamian za to dotychczasowy wspólnik stanie się uczestnikiem funduszu inwestycyjnego i wykonywać będzie prawa jego uczestnika w zależności od rodzaju funduszu. Na charakter tej umowy nie ma istotnego wpływu to, że zgodnie z art. 131 u.f.i., fundusz inwestycyjny zamknięty ma obowiązek dokonywać wyceny aktywów funduszu i ustalania jego wartości netto oraz wartości netto przypadającej na certyfikat inwestycyjny z częstotliwością określoną w statucie, nie rzadziej jednak niż raz na 3 miesiące oraz na 7 dni przed rozpoczęciem przyjmowania zapisów na certyfikat kolejnej emisji, a także w dniu wykupywania certyfikatów. Ten obowiązek w powiązaniu z jednolitą metodą wyceny aktywów funduszu i udziałów w spółce z o.o. lub prawami, o których mowa w art. 147 ust. 1 pkt 1 lit a i b oraz pkt 2 u.f.i. prowadzi do koniecznego wniosku, że cena zbycia udziałów będzie ekwiwalentna w stosunku do wartości certyfikatów. Nie zmienia tego fakt, że certyfikaty są niepodzielne. W konsekwencji nie sposób zgodzić się z poglądem skargi kasacyjnej i wspierającej go argumentacji wyroku NSA z dnia 19 października 2010 r., II FSK 1047/09, że "w momencie wniesienia udziałów/ papierów wartościowych do funduszu inwestycyjnego zamkniętego, inwestor nie uzyskuje automatycznie realnego przysporzenia trwale powiększającego jego aktywa i stanowiącego przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Przychód taki powstaje dopiero na drugim etapie procesu inwestycji, tj. w razie umorzenia certyfikatów (także w przypadku likwidacji funduszu), zbycia certyfikatów na rzecz osoby trzeciej albo w następstwie wypłaty dochodów funduszu bez umarzania certyfikatów inwestycyjnych". Zauważyć bowiem trzeba, że w omawianym przypadku art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, że od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną pobiera się podatek w wysokości 19 % uzyskanego dochodu. Dochodem zaś jest tu różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust.1f lub art. 23 ust. 1 pkt 38. Zauważyć przy tym trzeba, że powyższe zróżnicowanie objęte alternatywą "lub" wynika z tego, że art. 30b ust. 1 u.p.o.f. ma zastosowanie także i do obrotu zbycia certyfikatów inwestycyjnych nabytych w zamian za udział w spółce z o.o. (art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.). Stąd w rozpoznawanej sprawie – zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. - w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny (jakim jest certyfikat inwestycyjny), na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

a) nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) albo wkładów z dnia ich objęcia- jeżeli te udziały (akcje) albo wkłady zostały objęte za udziały niepieniężne w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,

b) (pominięto jako niemający znaczenia w sprawie).

W konsekwencji także i w tej transakcji powstanie koszt uzyskania przychodu. Nie zachodzi więc tutaj niebezpieczeństwo podwójnego opodatkowania, skoro akt zbycia tych certyfikatów jest odrębną czynnością prawną i odrębnym - niezależnym od poprzedniego- aktem obrotu, które podlegają niezależnemu opodatkowaniu. Odpłatne zbycie certyfikatów inwestycyjnych, jako papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.) będzie też generowało przychód z kapitałów pieniężnych, a koszty jego uzyskania zostały określone w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Za powyższą interpretacją przemawia także art. 30b ust 7 u.p.d.o.f., nakazujący tu stosować odpowiednio art. 30a ust. 3 u.p.d.o.f., który dotyczy możliwości identyfikowania certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych i wykazuje, że przyjąć należy, iż są to tzw. certyfikaty (FIFO).

10. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a., a w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 §2 i art. 210 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).