Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1802/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 142
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

P. K. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z [...] maja 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] kwietnia 2016r., którą odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 800 kW na działce nr [...] położonej w miejscowości P. gm. P.. Stan sprawy przedstawia się następująco: P. K. wniósł o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mającego polegać na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr [...] położonej w miejscowości P. gm. P..W związku z powyższym Wójt Gminy P. wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie i wystąpił do [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz do Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w P. o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W dniu [...] kwietnia 2015 r. mieszkańcy wsi P. złożyli do organu I instancji pismo, w którym wyrazili swój sprzeciw przeciw planowanej inwestycji.

[...] Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z [...] maja 2015 r. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalił zakres raportu. Potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji stwierdził również Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w P. - opinia sanitarna z [...] kwietnia 2015 r. W związku z powyższym Wójt Gminy P. [...] czerwca 2015 r. wydał postanowienie, w którym nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W dniu [...] lipca 2015 r. Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, Wójt Gminy P. mocą postanowienia z [...] lipca 2015 r. dopuścił wskazane Stowarzyszenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony. Inwestor przedłożył raport oddziaływania na środowisko wraz z analizą ornitologiczną i chiropterologiczną [...] lipca 2015 r., zaś Wójt Gminy P. wystąpił do [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz do Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w P. o uzgodnienie raportu. W dniu [...] sierpnia 2015 r. Państwowy Inspektor w P. wydał opinię sanitarną, mocą której zaopiniował pozytywnie realizację planowanego przedsięwzięcia Zdaniem organu opiniującego lokalizacja planowanej inwestycji nie narusza ładu i zagospodarowania przestrzennego miejscowości P., planowane przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na poszczególne elementy środowiska i środowisko jako całość, w stopniu przekraczającym obowiązujące normy określone przepisami ochrony środowiska. "Emisje hałasu, emisje akustyczne w zakresie infradźwięków, oddziaływania elektromagnetycznego czy inne jak efekt migającego cienia nie będą uciążliwe dla istniejącej zabudowy mieszkaniowej oddalonej na odległość od 177,3 do 454,2 m od siłowni. [...] Działalność EW realizowana będzie przy zastosowaniu urządzeń, zapewniających wysoką wydajność i jakość, a jednocześnie minimalizujących emisję zanieczyszczeń mających wpływ na środowisko i zdrowie ludzi." Organ I instancji [...] sierpnia 2015 r. poinformował strony o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa. W dniu [...] sierpnia 2015 r. [...] Dyrektor w W. wystąpił do organu I instancji o uzupełnienie raportu o kopię wniosku. Kolejnym pismem z [...] września 2015 r. [...] Dyrektor wezwał organ I instancji do uzupełnienia raportu, które to wezwanie inwestor wykonał [...] października 2015 r. W reakcji na kolejne wezwanie [...] Dyrektora, inwestor [...] grudnia 2015 r. dokonał uzupełnienia raportu. W dniu [...] stycznia 2016 r. [...] Dyrektor w W. wydał postanowienie, w którym odmówił uzgodnienia warunków realizacji dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ współdziałający stwierdził, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ww ustawy oraz w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, ze zm.), tj. "instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5, o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m." Planowane przedsięwzięcie polega na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 800 kW w miejscowości P., na działce o nr ewid. [...], gmina P.. W przedłożonej dokumentacji brak jest analizy racjonalnego wariantu alternatywnego - w raporcie wskazano, iż w ramach inwestycji planowane jest posadowienie masztu stalowego rurowego o wysokości 60 m, 73 m, 75 m ± 0,5 m n.p.t, po czym na str. 23 raportu określono warianty inwestycji, które są tożsame. Ponadto raport nie wskazuje konkretnego zakresu inwestycji, czyli ustalonej wysokości masztu, która powinna być przedmiotem uzgodnień, przewidzianym do realizacji. Przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie (ok. 20 m) oraz w otoczeniu zbiorników wodnych - stawów, które są miejscem koncentracji i żerowisk wielu gatunków ptaków, związanych ze środowiskiem wodnym. Dodatkowo zgodnie z opracowaniem "Przyrodnicze uwarunkowania lokalizacji elektrowni wiatrowych na [...]", wykonanym na potrzeby [...] Dyrekcji Ochrony Środowiska w W., planowana elektrownia wiatrowa znajduje się na terenie o ograniczonej możliwości lokalizowania elektrowni. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż planowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na obszarze występowania zadrzewień śródpolnych, cieków i zbiorników wodne - stanowiących lokalny korytarz ekologiczny oraz trasy wędrówek dla ptaków. Ponadto przedstawienie niepełnych danych z rocznego monitoringu ornitologicznego oraz chiropterologicznego, wykonywanego w godzinach od ok. 8 rano do ok. 11 przed południem (przez 1,5 h), jest niemiarodajne, gdyż badania powinny być prowadzone w godzinach wczesno rannych (godz. 5-7), a nie późno rannych lub wczesno przedpołudniowych (godz. 8-11). Przy prowadzeniu badań w tych godzinach nie ma możliwości zarejestrowania przelotnych wróblowych. Obserwacje na punkcie odbywały się w godzinach okołopołudniowych - latem, przy wysokich temperaturach następuje wyraźny spadek aktywności ptaków - zwłaszcza w godzinach popołudniowych, co mogło skutkować małą liczbą obserwacji ptaków i mniejszym bogactwem gatunkowym. Jednocześnie liczenie wczesnowiosenne (MPPL) przeprowadzone zostało dopiero [...] maja 2013 r., czyli po okresie intensywnych migracji wiosennych. Dodatkowo brak oceny wpływu na populacje nietoperzy zarejestrowanych w lipcu 2013 r. w okolicach planowanej inwestycji intensywnie wykorzystujących zadrzewiony teren przy zabudowaniach od strony północnej i przy zbiorniku wodnym, brak analizy czy znajdujące się w sąsiedztwie budynki po byłej cegielni mogą być miejscem hibernacji dla nietoperzy, a także lokalizacja przedmiotowej elektrowni wiatrowej niezgodna z tymczasowymi wytycznymi chiropterologicznymi określającymi miejsca gdzie nie należy lokalizować elektrowni wiatrowych (tj.: we wnętrzu lasów i niebędących lasem skupień drzew, w odległości mniejszej niż 200 m od granic lasów i niebędących lasem skupień drzew o powierzchni 0,1 ha lub większej oraz w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów zbiorników i cieków wodnych wykorzystywanych przez nietoperze, a także w bezpośrednim sąsiedztwie zbiorników wodnych, przy których wszelkie roboty ziemne wykonywane podczas posadowienia fundamentów zaburzą zachowanie ciągłości siedlisk i korytarzy migracyjnych płazów). Z uwagi na fakt, iż na terenie przeznaczonym pod planowaną elektrownię wiatrową znajdują się tereny wilgotne, zbiorniki wodne, zadrzewienia oraz szuwary wodne, będące miejscem występowania biotopów cennych z punktu widzenia awifauny i chiropterofauny, a także zwierząt (głównie płazów) stwierdza się, że zarówno podczas realizacji, jak i eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia nastąpi zniszczenie siedlisk, przesiedlenie, płoszenie i zmiany warunków migracyjnych oraz zwiększenie śmiertelności ptaków i nietoperzy, chronionych zarówno prawem polskim jak i europejskim. Wobec powyższego [...] Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że nie jest możliwe uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie przedłożonej dokumentacji. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Wójt Gminy P. wydał decyzję o odmowie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił przebieg postępowania, opisał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i stwierdził, iż u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia legły następujące okoliczności: 1) [...] Dyrektor w W. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia;

2) na podstawie raportu i uzupełnień raportu ustalono, że dla planowanego przedsięwzięcia nie mogą być ustalone środowiskowe warunki jego realizacji; 3) mieszkańcy wsi P. zgłosili sprzeciw przeciw planowanej inwestycji wskazując, iż wybudowanie wiatraku w bliskim sąsiedztwie nieruchomości z istniejącą zabudową mieszkaniową jednorodzinną, gospodarczą i siedliskową może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi (wiatrak będzie generował hałas, infradźwięki, promieniowanie elektromagnetyczne, wystąpi efekt migania cieni i refleksów światła); 4) analizując argumenty społeczne i przyrodnicze przedstawione w toku postępowania organ stwierdził, że na obecnym etapie wiedzy nie da się jednoznacznie rozwiać wątpliwości mieszkańców dotyczących uciążliwości i wpływu na zdrowie ludzi lokalizacji elektrowni wiatrowych; 5) wzięto również pod uwagę zasadę przezorności i prewencji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. K.. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniami art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji oraz brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy oraz art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 K.p.a. przez brak przeprowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa i brak umożliwienia stronie realizacji inwestycji ze względu na bezkrytyczne przyjęcie za prawidłowe ewidentnie błędnych ustaleń zawartych w postanowieniu [...] Dyrektora i w konsekwencji naruszenie art. 80 ww ustawy przez wydanie decyzji negatywnej pomimo niezaistnienia przesłanek negatywnych. Ponadto, w trybie art. 142 K.p.a. w zw. z art. 77 ust. 7 ustawy o informacji zaskarżył w całości postanowienie [...] Dyrektora w W. z [...] stycznia 2016 r., zarzucając mu wydanie z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ww ustawy przez bezzasadną odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia poczynioną na skutek błędnych ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w sprawie oraz prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. przez bezpodstawne uznanie, że raport stanowiący załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej nie zawiera wskazania wariantu realizacji przedsięwzięcia, pomimo tego, że wariant ten wskazano w sposób jednoznaczny na str. 24 raportu w pkt 5.1 oraz bezpodstawne uznanie, że obszar stanowiący sąsiedztwo inwestycji stanowi miejsce występowania biotopów cennych z punktu widzenia awifauny i chiropterofauny, podczas gdy analiza wykonana dla potrzeb raportu wykazała, że wskazany obszar nie jest miejscem koncentracji i żerowisk ptaków (z uwagi na obecność ludzi i zwierząt domowych); brak jest jakiegokolwiek dowodu na potencjalne zniszczenie siedlisk, przesiedlenie, płoszenie i zmiany warunków migracyjnych zwierząt wskutek realizacji inwestycji. W związku z powyższym odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia [...] Dyrektora w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając odwołanie skarżący podniósł, że [...] Dyrektor Ochrony Środowiska w W. dopuścił się dowolnej, a więc sprzecznej z powyżej przytoczonymi zasadami, oceny raportu w zakresie oddziaływań inwestycji na środowisko. Odmowę uzgodnienia organ uzasadnił nazbyt lakonicznie, powołując się na stwierdzenie, że inwestycja zostanie zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie koncentracji i żerowisk wielu gatunków ptaków związanych ze środowiskiem wodnym. Organ bowiem nie wyjaśnił na jakich dowodach oparł swoje stanowisko i nie wykazał błędu w rozumowaniu inwestora, który w przedstawionym raporcie wskazał, że bezpośrednie sąsiedztwo przedsięwzięcia nie stanowi miejsc opisanych w postanowieniu [...] Dyrektora, zaś sam krajobraz nie ulegnie przekształceniu z uwagi na znajdujące się w okolicy tereny zurbanizowane i zabudowane. [...] Dyrektor wskazuje, że inwestycja realizowana będzie 20 m od zbiorników wodnych, na których bytują ptaki. Należy zauważyć że zbiorniki te znajdują się na działce inwestora, które on sam wykonał jako własne stawy do celów rekreacyjnych. A zatem w każdej chwili może je zlikwidować a działce przywrócić jej poprzedni charakter, tj. nieużytku. Nie może to zatem stanowić podstawy do odmowy uzgodnienia. Planowane przedsięwzięcie nie może negatywnie oddziaływać na tereny przyległe a nie prywatną własność inwestora na działce inwestorskiej (ładnie zagospodarowanej działki). Tereny przyległe są bardzo przeciętne przyrodniczo. Pola, gospodarstwa rolne często nieuporządkowane, dalej droga ekspresowa, a niedaleko działki ruiny cegielni podlegającej rozbiórce ponieważ zagraża to bezpieczeństwu ludzi. Kwestia ta została obszernie wyjaśniona w piśmie z [...] grudnia 2015 r. i zignorowana przez [...] Dyrektora. Opracowanie pn. "Przyrodnicze uwarunkowania lokalizacji elektrowni wiatrowych na [...]" ma charakter ogólny i nie może stanowić źródła prawa w konkretnym przypadku. Ciężar przeprowadzenia dowodu dla danej sprawy a każda ma inne uwarunkowania - jest inna spoczywa na organie. [...] Dyrektor nie ustalił okoliczności faktycznych w tej konkretnej sprawie. [...] Dyrektor wskazuje że inwestycja realizowana będzie w otoczeniu cieków i zbiorników wodnych oraz zadrzewień śródpolnych co jest oczywistą nieprawdą a organ w żaden sposób tych faktów nie zweryfikował. Jedyne zbiorniki wodne to prywatne stawy wykonane przez inwestora na własnej działce, które w każdej chwili mogą zostać zlikwidowane poza kontrolą [...] Dyrektora. Cieki wodne w pobliżu inwestycji nie występują co łatwo zweryfikować na podstawie map i geoportalu. Zadrzewienia śródpolne nie występują a istniejące drzewa zlokalizowana są albo w linii dróg jako zadrzewienia przydrożne albo stanowią element zagospodarowania okolicznych gospodarstw rolnych. [...] Dyrektor bezpodstawnie też zarzuca, że badania ornitologiczne zostały przeprowadzone w niewłaściwych godzinach co rzutuje na miarodajność analizy. Skarżący wskazał, że co prawda w tekście godziny określono nieprawidłowo, ale jest to tylko omyłka pisarska, ponieważ już w tabelach odnotowane są prawidłowe godziny obserwacji, tj. takie jak są zalecane co przesądza o miarodajności analiz oraz wskazuje, że dokumentacja nie została dokładnie przeczytana przez [...] Dyrektora, nie mówiąc już o jej analizie i przeprowadzeniu dowodu. Zatem w sytuacji skrajnego niedbalstwa "lekką ręką" odmawia się uzgodnienia inwestycji narażając inwestora na olbrzymie straty. [...] Dyrektor też wskazuje że ruiny cegielni mogą być (przypuszczenie) miejscem hibernacji nietoperzy i na tej podstawie odmawia uzgodnienia. Tymczasem obserwacje terenowe wykonane przez rzeczoznawcę przyrodniczego nie potwierdzają tego faktu. Rzeczoznawca wręcz stwierdza, że nie występują miejsca hibernacji zimowych oraz późniejszych przelotów. Ponadto ruiny cegielni są często odwiedzane przez młodzież, która zachowuje się głośno co stwierdził rzeczoznawca podczas obserwacji co powoduje w oczywisty sposób płoszenie nietoperzy. Z doświadczenia życiowego wynika, że ruiny w pobliżu osad ludzkich niezabezpieczone często stanowią miejsca pobyto młodzieży oraz innych osób np. pijących alkohol, co powoduje płoszenie zwierząt. [...] Dyrektor nie przeprowadził żadnego dowodu, nie ustalił okoliczności faktycznych a odmowę uzgodnienia oparł jedynie na przypuszczeniach bez ich sprawdzenia. [...] Dyrektor wskazał, że inwestycja wobec znajdowania się na terenach wilgotnych zbiorników wodnych, szuwarów i zadrzewień spowoduje zniszczenie siedlisk. Według skarżącego jest to oczywista nieprawda. Zbiorniki wodne są jedynie na działce inwestora i stanowią prywatne stawy, ich likwidacja jest poza kontrolą organu. Tereny przyległe stanowią pola gospodarstwa rolne i droga expresowa. W tym przypadku również organ zaniechał przeprowadzenia dowodu i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, np. na podstawie map lub wizji terenowej czyli nie dopełnił obowiązków, natomiast bezmyślnie nie bacząc na konsekwencje prawne i finansowe odmówił uzgodnienia. Skoro organ uzgadniający, a następnie organ rozpoznający wniosek, nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż w sprawie zachodzi wskazana przesłanka, to odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia nie była poparta wyczerpującym uzasadnieniem, a więc przedwczesna. Skarżący uważa, że brak dogłębnej analizy materiału dowodowego w sprawie jest szczególnie widoczny w przypadku całkowicie bezzasadnego zarzutu wobec inwestora, jakoby sporządzony raport oddziaływania na środowisko nie zawierał wariantu zamierzonego do realizacji pomimo jednoznacznego zapisu na str. 24 raportu w pkt 5.1 oraz przedstawienia przez inwestora racjonalnych wariantów alternatywnych pomimo szczegółowego ich opisania na stronie 23 w pkt 5 raportu oraz piśmie procesowym strony z [...] grudnia 2015 r. Jednocześnie wskazano, że warianty mogą polegać jedynie na zmianie wysokości masztu ponieważ zmiana lokalizacji w obrębie działki nie jest możliwa z uwagi na obecność stawów (stanowiących własność inwestora) oraz nierównego ukształtowania działki. Nie istnieją racjonalne inne warianty alternatywne. [...] Dyrektor nie wykazał, że taki wariant istnieje do czego jest zobligowany na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o informacji (organ powinien wskazać inny wariant niż proponowany). Warianty alternatywne zostały wskazane w pkt 5 raportu na stronie 23. Ponieważ na stronie w pkt 5.1 na stronie 24 raportu wskazano, że wariant proponowany przez wnioskodawcę polega na budowie siłowni wiatrowej o mocy 800 kW i wysokości masztu 75 m za oczywiste należało uznać, że wariant "3" jest wariantem inwestorskim a wariant "1" i "2" stanowią warianty alternatywne, w związku z tym tą część wezwania należało uznać za bezzasadną. Warianty alternatywne zostały opisane w pkt. 5 na str. 22 — 24 raportu. W pkt. 5.2 na str. 24 - 25 opisano wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W pkt. 6 począwszy od strony 25 określono oddziaływanie na środowisko wszystkich wariantów. Ponadto dla każdego z wariantów określono oddziaływanie na środowisko w zakresie wszystkich jego komponentów ze szczególnym uwzględnieniem: oddziaływania na awifaunę i chiropterofaunę co oparte zostało na obserwacjach i analizach terenowych rzeczoznawcy przyrodniczego; oddziaływania na klimat akustyczny oparty na obliczeniach rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku (dla każdego z wariantów wykonano analizę). W związku z tym należy uznać wezwanie, w tym zakresie, jako bezzasadne. Skarżący przytoczył tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9 września 2013 r. (II SA/Bk 212/13), że art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy o informacji posługuje się pojęciem "racjonalnego" wariantu alternatywnego. Oznacza to, że opisywane w raporcie warianty nie mogą być abstrakcyjne z powodu braku obiektywnych możliwości ich zastosowania i z góry skazane na niepowodzenie. Muszą to być warianty możliwe do rzeczywistego wprowadzenia na danym terenie. Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania prawne co do wymogów raportu w tym zakresie oraz treść raportu, brak jest jakichkolwiek podstaw do jego uzupełnienia w trybie art. 50 K.p.a. Odnosząc się pod względem merytorycznym do istoty wariantowości należy wskazać, że ustawodawca przewidział przedstawienie wariantów realizacji zamierzonego danego przedsięwzięcia. W związku z tym, wariantowość nie może obejmować przedsięwzięć o innym charakterze niż planowane przez inwestora. Np. jeżeli inwestor planuje wybudować siłownię wiatrową to w ramach wariantowania inwestycji nie można i niedopuszczalne jest wskazywanie wariantów polegających na budowie czegoś innego np. zamiast siłowni wiatrowej kurnika czy zakładu produkcji mebli — muszą to być racjonalne warianty, ale zamierzenia planowanego przez inwestora. Traktując problem wariantowania szerzej należy przyjąć, że intencją ustawodawcy było pokazanie w jaki sposób można daną inwestycję zbudować aby jej oddziaływanie na środowisko było najmniejsze, np. w przypadku zakładu produkcji mebli można wskazać warianty polegające na zastosowaniu farb i lakierów o różnym składzie chemicznym i wykazać takie jako najkorzystniejsze z których stężenia gazów (LZO) w powietrzu będą najmniejsze. Dalsze wariantowanie może polegać na analizie różnej konstrukcji ścian budynku i wykazać jakie materiały najbardziej zminimalizują emisję hałasu do środowiska. Analizie można poddać różne rodzaje maszyn i wybrać takie, z których poziom hałasu jest najmniejszy oraz emisja pyłu np. niektóre maszyny posiadają filtry pyłu a inne nie. Wskazany przykład pokazuje sposób wariantowania w sposób racjonalny ponieważ w świetle zapisów ustawy tylko racjonalne warianty należy brać pod uwagę. Kryterium racjonalności to również zwiększenie kosztów inwestycji w porównaniu do korzyści dla środowiska. Nie można uznać za racjonalny wariant, który zwiększa np. dwukrotnie koszt inwestycji (na co inwestora nie jest stać a obniżenie emisji jest np. tylko o 5%, przy czym wariant dwukrotnie tańszy zwiększa co prawda emisję o 5% ale ta zwiększona emisja i tak nie powoduje przekroczeń w stosunku do norm wynikających z przepisów ochrony środowiska). Nie można uznać również za racjonalny wariant polegający na budowie inwestycji na innej działce, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego i nie jest pewne czy jej zakup byłby możliwy zarówno ze względu na dodatkowy koszt jak i na fakt że ktoś inny nie chciałby jej po prostu sprzedać. Wariantowanie może obejmować jedynie planowane przez inwestora przedsięwzięcie na terenie, do którego już posiada tytuł prawny. W związku z tym tylko warianty racjonalne a wariantowanie inwestycji "na siłę", w przypadku ich braku prowadzi do absurdu zarówno pod względem merytorycznym jak i prawnym. W przypadku braku wariantów alternatywnych należy w raporcie jedynie wykazać, że nie istnieją i dokładnie ten fakt uzasadnić. W rozpatrywanym przykładzie mamy do czynienia z budową siłowni wiatrowej na niewielkiej działce, rozważyć zatem należało możliwości racjonalnego wariantowania inwestycji leżące w możliwościach inwestora. Możliwe są jedynie dwa warianty: zmiana konstrukcji i technologii siłowni wiatrowej oraz zmiana jej lokalizacji na terenie do którego inwestor posiada tytuł prawny. W aspekcie konstrukcyjnym inwestor nie może wariantować inwestycji, ponieważ siłownie wiatrowe są konstrukcjami gotowymi i na zastosowane rozwiązania - wnioskodawca nie ma żadnego wpływu. Zatem wariantowanie pod względem technologii ogranicza się do wyboru danego modelu siłowni przez inwestora. Inwestor przyjął zakup siłowni wiatrowej o mocy 800 kW i parametrach w postaci wysokości masztu i średnicy rotora opisanych w raporcie. Nie ma możliwości zakupu elektrowni o mocy 800 kW o innych parametrach konstrukcyjnych ze względu na brak dostępności na rynku. Należy podkreślić, że przydział mocy do sieci jaką posiada inwestor umożliwia dobór siłowni wiatrowej jedynie o mocy i parametrach przedstawionych w raporcie. Inny wariant może polegać na posadowieniu siłowni wiatrowej o mocy niższej, np. 300 kW, jednak takich siłowni nie ma na rynku (organ nie wskazał miejsc, w których siłownię o takiej mocy można zakupić). Natomiast kilka siłowni o mocy 40 kW jest nieopłacalne ze względu na dużo większy koszt liczony na 1 kW oraz niską sprawność ze względu na to, że wysokości masztów oscylują w granicach 25 m, natomiast siła wiatru jest odpowiednia w zastosowaniach przemysłowych dopiero na odpowiedniej wysokości. Kolejny wariant może polegać na posadowieniu siłowni wiatrowej o wyższej mocy, ale na rynku dostępne są siłownie wiatrowe tylko o mocy 800 kW i wyższej, z czego inwestor może wykorzystać jedynie 800 kW ze względu na przydział mocy do sieci energetycznej , co czyni inwestycję nieopłacalną z uwagi na zdecydowanie wyższe koszty zakupu silniejszego wiatraka a i tak jego moc należałoby ograniczyć do 800 kW. W orzecznictwie wskazuje się, że racjonalny wariant musi być również racjonalny ekonomicznie - a zatem wariant polegający na posadowieniu siłowni wiatrowej o wyższej mocy nie posiada cech racjonalności, jeżeli nie można jej wykorzystać. Ponadto siłownia wiatrowa o wyższej mocy generuje wyższy hałas więc powyższy wariant jest nieracjonalny zarówno pod względem ekonomicznym jak i środowiskowym. Uwzględniając konstrukcje siłowni proponowanej przez inwestora oraz najmniejsze straty mocy w stosunku do przydziału w sieci, jest to wariant optymalny zarówno pod względem środowiskowym (emisja hałasu), jak i ekonomicznym. Analiza wariantów pod tym względem została szczegółowo przedstawiona w raporcie i niezrozumiała jest teza, że nie wskazano racjonalnego wariantu alternatywnego, przy czym [...] nie wyjaśnia dlaczego uważa, że racjonalny wariant alternatywny istnieje skoro szczegółowo wykazano, że budowa siłownia wiatrowej w innym wariancie jest nieracjonalna ekonomicznie i nie przynosi korzyści w zakresie skali oddziaływania na środowisko (wręcz zwiększa zakres oddziaływania). Zgodnie z wytycznymi pt. "Wytyczne w zakresie prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych" autorstwa M. S. i K. M., [...] Dyrekcja Ochrony Środowiska, W. 2011, za racjonalny wariant alternatywny należy uznać wariant: "Możliwy do wykonania z ekonomicznego punktu widzenia oraz taki, który wypełnia założony przez wnioskodawcę cel, tj. produkcja energii odnawialnej za pomocą siły wiatru". Zgodnie z art. 81 ustawy o informacji to organ wskazuje alternatywny wariant do realizacji, jeżeli wnioskodawca nie widzi możliwości realizacji inwestycji w innym wariancie niż proponowany. W ramach wariantowania inwestycji należy rozważyć jeszcze zmianę lokalizacji siłowni wiatrowej na terenie, do którego wnioskodawca dysponuje tytułem prawnym. Z uwagi na wielkość działki oraz fakt, że działka jest już zagospodarowana (istnieją na niej budynek i stawy rekreacyjne) zmiany w tym zakresie są bardzo ograniczone. Ze względu na oddziaływanie na środowisko przyrodnicze, jak wykazała analiza uprawnionego rzeczoznawcy przyrodniczego, wszystkie lokalizacje w obszarze działki są równoważne i nie wykazują znaczącego oddziaływania. Pod względem oddziaływania w zakresie hałasu, zmiana lokalizacji powodowałaby zwiększenie oddziaływań ponieważ źródło hałasu byłoby bliżej obszarów chronionych z jednej lub drugiej strony. Wykonywania obliczeń w tym zakresie jest nieracjonalne ponieważ z góry wiadomo, że zbliżenie się źródła do punktu obserwacji powoduje zwiększenie hałasu. Zatem teza [...], że raport wymaga uzupełnienia ponieważ w istocie rzeczy nie zawiera wariantu alternatywnego jest pozbawiona podstaw oraz niezasadna. [...] nie wskazał w jakikolwiek sposób, że racjonalny wariant alternatywny istnieje. W raporcie, zgodnie z wytycznymi, wskazano na różne możliwości wariantowania siłowni wiatrowej oraz dowiedziono, że racjonalny wariant alternatywny w stosunku do przewidzianego przez inwestora i wariantów przedstawionych w raporcie - nie występuje. W sytuacji gdy organ nie podziela tej tezy powinien wskazać inwestorowi wariant alternatywny w trybie art. 81 ww ustawy. Obligowanie inwestora do poszukiwania nieistniejących możliwości jest niedopuszczalne, przy czym organ nie wskazał na żadne przesłanki, z których wynikałoby, że takie możliwości (warianty) istnieją - naruszając tym samym art. 9 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] maja 2016r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że podstawę materialno - prawną do rozpoznania przedmiotowej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 353) - zwanej dalej: "ustawą o informacji" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) zwanego dalej: "rozporządzeniem". Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o informacji oraz w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, ze zm.), tj. "instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5, o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m." Planowane przedsięwzięcie ma polegać na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 800 kW w miejscowości P., na działce o nr ewid. [...], gmina P.. W aktach sprawy znajduje się raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przedłożony przez inwestora i następnie na wezwanie [...] Dyrektora kilkakrotnie uzupełniany. Ponadto organ pierwszej instancji uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o informacji uzgodnienie dla planowanego przedsięwzięcia od [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w W., który to organ jednocześnie uzgodnił warunki, pod którymi przedsięwzięcie to może być realizowane oraz opinię Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w P. (opinia pozytywna). Kolegium uznało, iż organ pierwszej instancji prawidłowo prowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa, informując o wszystkich podejmowanych czynnościach na każdym etapie postępowania. W przywołanych aspektach postępowanie w sprawie wydania zaskarżonej decyzji jest zatem zgodne z obowiązującym prawem. Według Kolegium przepisy ustawy o informacji wskazują wprost, jak również z ustawy tej należy wnioskować a contrario, jakie są warunki konieczne do spełnienia celu uzyskania decyzji określającej uwarunkowania środowiskowe (np. art. 80 ust. 2). Z kolei przesłankami wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia mogą być: niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające, brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ innym niż zawarty we wniosku, niezgodność z przepisami szczególnymi, wykazany w raporcie oddziaływania na środowisko negatywny wpływ danego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Dalej Kolegium podkreśliło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją o charakterze uznaniowym i organ jest zobligowany do jej wydania wraz z określeniem warunków realizacji planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, gdy zostały spełnione wszystkie warunki wymagane ustawą o informacji. Następnie organ przytoczył treści art. 80 ust. 1 i ust. 2, art. 61 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 8 i art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o informacji. Zaś dalej wskazał, że uzgodnienie dokonane przez [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w W. ma dla organu orzekającego w sprawie "środowiskowej" charakter wiążący. W przedmiotowej sprawie [...] w W. postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. odmówił uzgodnienia środowiskowych warunków dla planowanego przedsięwzięcia. Postanowienie to jest niezaskarżalne, jednakże strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji (art. 142 K.p.a. w zw. z art. 77 ust. 7 ustawy o informacji). Odnosząc się do przedstawionego przez odwołującego się wobec przywołanego wyżej postanowienia [...] stanowiska, Kolegium podkreśliło, iż w przypadku uzgodnienia [...] wydawanego w sprawach środowiskowych mamy do czynienia z kategorycznym stanowiskiem wyspecjalizowanego w swojej dziedzinie organu, które to stanowisko de facto determinuje rozstrzygnięcie organów orzekających. Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem odwołującego się, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 ustawy o informacji, tu przytaczając art. 77 ust. 1 oraz ust. 3 i 4. W przedmiotowej sprawie [...] obowiązki wynikające z przywołanych przepisów wypełnił, a z przepisów tych nie wynika ażeby organ ten był zobowiązany uzgadniać warunki realizacji inwestycji każdemu inwestorowi, niezależnie od stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nieprawdą jest jakoby [...] odmawiając uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia błędnie uznał, iż raport nie zawiera wskazania wariantu realizacji przedsięwzięcia; skarżący wskazuje, iż ów wariant został wskazany przez autora raportu na str. 24 w pkt 5.1. Po pierwsze bowiem [...] w uzasadnieniu swego postanowienia stwierdza jedynie, iż w przedłożonej dokumentacji brak jest analizy racjonalnego wariantu alternatywnego..." po drugie zaś w raporcie na str. 24 w punkcie 5.1 został opisany wariant przyjęty przez inwestora do realizacji. Tak więc [...] nie wskazywał, iż inwestor nie przedstawił wariantu alternatywnego (rację ma skarżący, iż owe warianty zostały przedstawione na str. 23 raportu), ale że nie dokonał analizy tych wariantów. W stosunku do zarzutu skarżącego, iż [...] bezpodstawnie uznał, iż obszar stanowiący sąsiedztwo inwestycji stanowi miejsce występowania biotopów cennych z punktu widzenia awifauny i chiropterofarmy (podczas gdy z analizy przyrodniczej wykonanej dla potrzeb raportu wynika, iż na terenie tym nie ma koncentracji i żerowisk ptaków ze względu na obecność ludzi i zwierząt domowych, brak jest też dowodów na potencjalne zniszczenie siedlisk, przesiedlenie, płoszenie i zmiany warunków migracyjnych zwierząt wskutek realizacji inwestycji), Kolegium podkreśliło, iż [...] uzasadniając swoje stanowiska wskazywał, co następuje:

a) inwestycja ma być zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie (ok. 20 m) oraz w otoczeniu zbiorników wodnych - stawów, które są miejscem koncentracji i żerowisk wielu gatunków ptaków, związanych ze środowiskiem wodnym. Dodatkowo zgodnie z opracowaniem "Przyrodnicze uwarunkowania lokalizacji elektrowni wiatrowych na [...]", wykonanym na potrzeby [...] Dyrekcji Ochrony Środowiska w W., planowana elektrownia wiatrowa znajduje się na terenie o ograniczonej możliwości lokalizowania elektrowni;

b) planowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na obszarze występowania zadrzewień śródpolnych, cieków i zbiorników wodnych - stanowiących lokalny korytarz ekologiczny oraz trasy wędrówek dla ptaków;

c) przedstawienie niepełnych danych z rocznego monitoringu ornitologicznego oraz chiropterologicznego, wykonywanego w godzinach od ok. 8 rano do ok. 11 przed południem (przez 1,5 h), jest niemiarodajne, gdyż badania powinny być prowadzone w godzinach wczesnorannych (godz. 5-7), a nie późno rannych lub wczesno przedpołudniowych (godz. 8-11). Przy prowadzeniu badań w tych godzinach nie ma możliwości zarejestrowania przelotnych wróblowych. Obserwacje na punkcie odbywały się w godzinach okołopołudniowych - latem, przy wysokich temperaturach następuje wyraźny spadek aktywności ptaków - zwłaszcza w godzinach popołudniowych, co mogło skutkować małą liczbą obserwacji ptaków i mniejszym bogactwem gatunkowym. Jednocześnie liczenie wczesnowiosenne (MPPL) przeprowadzone zostało dopiero [...] maja 2013 r., czyli po okresie intensywnych migracji wiosennych;

d) brak oceny wpływu na populacje nietoperzy zarejestrowanych w lipcu 2013 r. w okolicach planowanej inwestycji intensywnie wykorzystujących zadrzewiony teren przy zabudowaniach od strony północnej i przy zbiorniku wodnym, brak analizy czy znajdujące się w sąsiedztwie budynki po byłej cegielni mogą być miejscem hibernacji dla nietoperzy, a także lokalizacja przedmiotowej elektrowni wiatrowej niezgodna z tymczasowymi wytycznymi chiropterologicznymi określającymi miejsca gdzie nie należy lokalizować elektrowni wiatrowych (tj.: we wnętrzu lasów i niebędących lasem skupień drzew, w odległości mniejszej niż 200 m od granic lasów i niebędących lasem skupień drzew o powierzchni 0,1 ha lub większej oraz w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów zbiorników i cieków wodnych wykorzystywanych przez nietoperze, a także w bezpośrednim sąsiedztwie zbiorników wodnych, przy których wszelkie roboty ziemne wykonywane podczas posadowienia fundamentów zaburzą zachowanie ciągłości siedlisk i korytarzy migracyjnych płazów);

e) na terenie przeznaczonym pod planowaną elektrownię wiatrową znajdują się tereny wilgotne, zbiorniki wodne, zadrzewienia oraz szuwary wodne, będące miejscem występowania biotopów cennych z punktu widzenia awifauny i chiropterofauny, a także zwierząt (głównie płazów) stwierdza się, że zarówno podczas realizacji, jak i eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia nastąpi zniszczenie siedlisk, przesiedlenie, płoszenie i zmiany warunków migracyjnych oraz zwiększenie śmiertelności ptaków i nietoperzy, chronionych zarówno prawem polskim jak i europejskim.

Dalej organ odwoławczy zauważył, że [...] w W. już w postanowieniu z [...] maja 2015 r., w którym wyraził opinię, iż dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, określił jednocześnie szczegółowo zakres raportu. Organ ten wskazał w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia art. 68 ustawy o informacji, a następnie wyszczególnił jakie elementy z zakresu ochrony przyrody powinny być poddane szczegółowej analizie (w tym miejscu organ odwoławczy wymienia je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).

Ponadto [...] w W. po wykonaniu oceny, na etapie uzgadniania warunków środowiskowych dla planowanej inwestycji, wzywał inwestora do uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko. W wezwaniu z [...] września 2015 r. organ wskazał w jakim zakresie ochrony przyrody należy uzupełnić raport. Ponadto organ poinformował, iż nieuzupełnienie w powyższym terminie lub niewskazanie innego terminu złożenia uzupełnienia spowoduje rozpatrzenie sprawy na podstawie dotychczas przedłożonych informacji. Kolejnym wezwaniem - z dnia [...] listopada 2015 r., [...] wniósł o dalsze uzupełnienie raportu w sposób zacytowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z powyższego wynika, że [...] po pierwsze określił pełen zakres raportu, a ponadto wzywał inwestora do uzupełnienia raportu, wskazując szczegółowo, o jakie elementy należy ów raport uzupełnić, a także jakie metody należy zastosować do poszczególnych analiz. Kolegium uznało zatem, iż obecnie polemika odwołującego się ze stanowiskiem wyspecjalizowanego organu - [...] w W. jest nieuzasadniona, zaś prezentowane w odwołaniu argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Inwestor miał bowiem wielokrotnie możliwość zlikwidowania braków raportu ([...] szczegółowo instruował jakich), czego jednak nie uczynił. Tak więc kwestionowanie obecnie w odwołaniu ustaleń [...] w W. należy uznać za nieuprawnione. Biorąc powyższe pod uwagę według organu należało uznać, że w sprawie wystąpiła jedna z negatywnych przesłanek uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, albowiem [...] w W., a więc organ wyspecjalizowany, którego wiedza pozwoliła na wszechstronną analizę kluczowego dowodu w sprawie, tj. raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, mocą postanowienia z [...] stycznia 2016 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji wskazanego we wniosku przedsięwzięcia, dlatego też Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wobec wystąpienia powyższej przesłanki negatywnej skład orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, że nie zachodzi konieczność badania, czy wystąpiły inne przesłanki uzasadniające odmowę uzgodnienia warunków środowiskowych dla planowanej inwestycji. Z kolei odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów skierowanych wobec decyzji organu I instancji Kolegium: - po pierwsze nie zgodziło się ze stanowiskiem odwołującego się, jakoby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Organ I instancji prowadził bowiem postępowanie z zachowaniem przywołanych zasad. Wójt Gminy P. zebrał bowiem cały wymagany prawem materialnym materii dowodowy niezbędny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaś podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie wziął pod uwagę tak interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli;

- po drugie zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. również należało uznać za bezpodstawny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzja odpowiada bowiem jego wymogom. Jakkolwiek redakcja uzasadnienia nie jest najszczęśliwsza, to zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji (odmowy uzgodnienia warunków realizacji planowanej inwestycji) legła głównie okoliczność, iż [...]

w W. odmówił uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. Organ I instancji w uzasadnieniu przytoczył argumenty wskazane przez [...] w postanowieniu z [...] stycznia 2016 r.; - po trzecie nie można się również zgodzić z argumentacją odwołującego się, że wydając decyzję Wójt Gminy P. naruszył zasady: pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, informowania stron i pozostałych uczestników postępowania oraz czynnego udziału stron w postępowaniu i wysłuchania stron. Cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, iż organ I instancji prowadził postępowanie z zachowaniem przywołanych zasad. Zaś skarżący nie wskazuje na czym owe naruszenia miałyby polegać, stwierdza tylko, iż zarzut ów dotyczy m. in. braku umożliwienia stronie realizacji inwestycji oraz uznania przez organ za miarodajne błędnych ustaleń zawartych w postanowieniu [...]; - po czwarte za bezzasadny uznano też zarzut wydania decyzji negatywnej dla inwestora pomimo niezaistnienia przesłanek negatywnych, co miałoby stanowić naruszenie art. 80 ustawy o informowaniu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zaistniała przesłanka negatywna, albowiem [...] w W. odmówił uzgodnienia warunków planowanej inwestycji. Reasumując, Kolegium uznało, iż skoro postanowienie [...] z [...] stycznia 2016 r. nie narusza prawa, to fakt, że mocą tego postanowienia organ uzgadniający odmówił uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia stanowił przesłankę odmowy uzgodnienia środowiskowych warunków dla planowanej inwestycji. Słusznie zatem i zgodnie z obowiązującym prawem organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji odmówił wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 800 kW na działce o numerze [...] położonej w P. gm. P.. P. K. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] maja 2016 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy P. z [...] kwietnia 2016 r. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniami: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji oraz brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy; 2) art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 K.p.a. przez brak przeprowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa i brak umożliwienia stronie realizacji inwestycji ze względu na bezkrytyczne przyjęcie za prawidłowe ewidentnie błędnych ustaleń zawartych w postanowieniu [...] Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2016r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia i w konsekwencji naruszenie art. 80 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji negatywnej Wójta Gminy P. z [...] kwietnia 2016 r. pomimo niezaistnienia przesłanek negatywnych; 3) art. 142 K.p.a. w zw. z art. 77 ust. 7 ustawy z dnia [...] października 2008 r. przez nieuchylenie postanowienia [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z [...] stycznia 2016 r. naruszającego prawo materialnego w postaci art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ww ustawy przez bezzasadną odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia będącego przedmiotem sprawy na skutek błędnych ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w sprawie; 4) art. 7 i art. 77 K.p.a. przez bezpodstawne uznanie, że: - raport stanowiący załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej nie zawiera wskazania wariantu realizacji przedsięwzięcia pomimo tego, że wariant ten wskazano w sposób jednoznaczny na str. 24 raportu w pkt 5.1, - wobec usytuowania na działce inwestora zbiorników wodnych, zadrzewień i terenów wilgotnych obszar stanowiący sąsiedztwo inwestycji jest miejscem występowania biotopów cennych z punktu widzenia awifauny i chiropterofauny pomimo tego, że analiza przyrodnicza wykonana na potrzeby raportu jednoznacznie wskazuje że obszar ten nie stanowi miejsc koncentracji i żerowisk ptaków z uwagi na obecność ludzi i zwierząt domowych na tym terenie co wiąże się z lękiem przed tymi czynnikami, jak również brak jest jakiegokolwiek dowodu na potencjalne zniszczenie siedlisk, przesiedlenie, płoszenie i zmiany warunków migracyjnych zwierząt wskutek realizacji inwestycji.

W motywach skargi przytoczono argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] maja 2016r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym – w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionej decyzji – stwierdzono naruszenie przepisów postępowania przywołanych w zarzutach skargi, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. i dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, tj. art. 11, art. 15, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć przy tym należy, że Sąd przed rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy na nowo w sposób wszechstronny, wyjaśnieniem wątpliwości wykazanych w skardze, a wcześniej podnoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz wydaniem decyzji odzwierciedlającej zasadę przekonywania, nie będzie odnosił się do prawidłowości zastosowania przez organ prawa materialnego, uznając przedmiotową ocenę za przedwczesną. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 353) – zwanej dalej: "ustawa o informacji"], jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska [...]. Właściwy organ - w myśl art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawa o informacji - wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 i ustawy o informacji i ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z regulacją art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia, służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W Kodeksie postępowania administracyjnego sytuacja, w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, uregulowana jest w art. 106, który w § 5 stanowi, że zajęcie stanowiska przez organ opiniujący (uzgadniający) następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Stosownie jednakże do przepisu art. 77 ust. 7 ustawy o informacji, do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że ustawodawca regulując procedurę dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 K.p.a., wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie. Niemniej postanowienie, na które nie służy zażalenie – stosownie do art. 142 K.p.a. – strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W konsekwencji postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w sprawie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia (zarówno pozytywne jak i negatywne) może zostać przez stronę zaskarżone w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną ostateczną decyzją administracyjną właśnie toczyło się na podstawie przepisów ustawy o informacji, w tym w szczególności wyżej wspomnianych przepisów Rozdziału 3 regulującego materię dotyczącą "Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Postępowanie to zostało wszczęte i było prowadzone na wniosek skarżącego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 800 kW w miejscowości P., na działce o numerze ewidencyjnym [...], gmina P.. W ramach tego postępowania [...] Dyrektor Ochrony Środowiska w W. – działając na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji - postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Z kolei organ I instancji – kierując się dyspozycją art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji – decyzją z [...] kwietnia 2016 r. odmówił wyrażenia zgody na realizację wnioskowanego przez skarżącego przedsięwzięcia. Skarżący decyzję tę i postanowienie wydane w przedmiocie uzgodnienia - opierając się na treści art. 142 K.p.a. zakwestionował w drodze odwołania z [...] kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] maja 2016 r. – wydaną w wyniku rozpatrzenia środka zaskarżenia wniesionego przez skarżącego – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z powyższego wynika, że przypadek przewidziany w art. 142 K.p.a. nastąpił w niniejszej sprawie. Otóż skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji - na zasadzie art. 142 K.p.a. w zw. z art. 77 ust. 7 ustawy o informacji - zaskarżył w całości postanowienie [...] Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2016 r., zarzucając wydanie go z naruszeniem art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy o informacji oraz art. 7 i art. 77 K.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu odwoławczym zostało zaskarżone postanowienie wydane w trybie uzgodnienia wnioskowanego przedsięwzięcia, którego wyniki bierze pod uwagę organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający stanowi jedną z podstaw odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy o informacji). Zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia będąc uzależniona od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w przypadku odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji, powinno podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można dopuszczać do takiej sytuacji, że niezaskarżalne, czyli w istocie nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej (pod. wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1886/09, WSA w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 435/10 i z 9 grudnia 2010 r., II SA/Ol 755/10, LEX nr 969441).

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., rozpoznając i rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, przede wszystkim nie zadośćuczyniło jednej z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasadzie dwuinstancyjności unormowanej w art. 15 K.p.a. Cechą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest to, że organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Oczywiście nie oznacza to, że organ odwoławczy powtarza całe postępowanie wyjaśniające, lecz oznacza, że opierając się na materiale dowodowym zasadniczo zebranym w toku postępowania przez organ I instancji, z możliwością jego uzupełnienia jaką daje art. 136 K.p.a., organ odwoławczy materiał ten jeszcze raz poddaje ocenie, przy czym czyni to między innymi w kontekście zarzutów odwołania, a w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnia, w zależności od wyniku tej oceny, podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, a tym samym podziela stanowisko organu pierwszej instancji czy przyznaje rację podmiotowi wnoszącemu odwołanie (pod. wyrok WSA w Szczecinie z 27.03.2014 r., sygn.. akt II SA/Sz 1472/13, publ. Lex nr 1474255). Tymczasem Kolegium nie dokonało ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. W ramach postępowania odwoławczego nie przeprowadziło rzetelnie postępowania wyjaśniającego (art. 7 w zw. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i nie uzasadniło wydanej decyzji w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Uzasadnienie decyzji, choć obszerne, to w kwestii miarodajnej dla skarżącego, a zarazem będącej przedmiotem postępowania i przedmiotem postępowania uzgodnieniowego, w zasadzie sprowadza się do: - po pierwsze przedstawienia stanu faktycznego sprawy; - po drugie przytoczenia treści przepisów: art. 68, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 i 4, art. 80 ust. 1 i ust. 2 zd. 1, art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o informacji z krótkim ich omówieniem; - po trzecie wskazania, że w sprawie zostało wydane postanowienie [...] Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i zacytowania ustaleń z niego wynikających; - po czwarte przywołania postanowienia [...] Dyrektora Ochrony Środowiska nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określającego zakres raportu, połączonego z przywołaniem z niego wskazań elementów z zakresu ochrony przyrody, które miały być w raporcie poddane szczególnej analizie; - po piąte zwrócenia uwagi na uzupełnienia raportu ze wskazaniem zakresu tych uzupełnień; - po szóste odniesienia się do zarzutów i argumentacji odwołania przez wskazanie, że nie stwierdzono uchybień w postępowaniu organu I instancji skutkujących koniecznością uchylenia jego rozstrzygnięcia, a następnie ustosunkowanie się do nich w sposób ogólnikowy, w całości zaprezentowany w opisanym wyżej stanie sprawie; - po siódme podsumowania wskazującego na negatywne uzgodnienie jako podstawę do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji wnioskowanego przez skarżącego przedsięwzięcia. Analiza treści zaskarżonej decyzji dała więc podstawy do uznania, że rozstrzygnięcie jest przedwczesne, jako że nie zostało poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem sprawy w jej całokształcie i, że część składowa aktu, tj. uzasadnienie nie spełnia wymogów co do uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie jest tym elementem decyzji, w którym organ ma przekonać strony postępowania do jednego z elementów decyzji, mianowicie do rozstrzygnięcia. To właśnie realizując zasadę przekonywania organ ma obowiązek wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 K.p.a.). Motywy winny wyjaśnić tok rozumowania organu. Nadto, zasada przekonywania łączy się ściśle z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.). Strony (w tym strona odwołująca się) winny poznać argumenty i przesłanki podejmowanej decyzji. Nie można mówić o zrealizowaniu powyższych zasad postępowania administracyjnego, wówczas gdy organ nie rozpoznaje sprawy na nowo. Sąd stanął na stanowisku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno dokonać analizy materiału zgromadzonego w sprawie w jego całokształcie. Z przytoczonej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy nie poddał ocenie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, zwłaszcza w kontekście zarzutów odwołania i obszernej argumentacji przytoczonej na ich poparcie, w tym w szczególności dotyczących zaskarżonego postanowienia [...] Dyrektora, postępowania przeprowadzonego przez ten organ, treści raportu, w tym zasadności jego uzupełnień. Skarżący w odwołaniu pod adresem decyzji organu I instancji i nieuzgadniającego postanowienia sformułował m. in. zarzuty dotyczące naruszenia konkretnych przepisów ustawy o informacji (art. 77 i art. 80), a w motywach zakwestionował podstawy odmowy uzgodnienia, na przykład wskazujące na: realizację inwestycji 20 m od zbiorników wodnych, na których bytują ptaki; przeprowadzenie badań ornitologicznych w niewłaściwych godzinach rzutujące na miarodajność analizy; przypuszczenia co do miejsca hibernacji nietoperzy w ruinach cegielni; zniszczenia siedlisk z racji lokalizacji inwestycji na terenach wilgotnych, zbiorników wodnych, szuwarów i zadrzewień oraz związane z treścią raportu, w tym wskazanych wariantów i ich analizy, a nadto zakresu i zasadności jego uzupełnień. Rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy, w świetle przytoczonej treści zaskarżonej decyzji, w przeważającej jej części sprowadziło się do przytoczenia argumentacji zawartej w postanowieniu organu uzgadniającego, czy nawet w postanowieniu [...] Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2015r. nakładającego na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określającego zakres raportu, stwierdzeniu dokonania oceny postanowienia uzgodnieniowego bez jakiegokolwiek odniesienia jego treści do zarzutów odwołania względem niego postawionych i względem postępowania, które doprowadziło do jego wydania, a nadto zarzutów dotyczących treści raportu i zasadności zakresu jego uzupełnień nakładanych na skarżącego, ogólnikowym odparciu zarzutów zawartych w wymienionym środku odwoławczym, w zasadzie sprowadzającym się do przytoczenia treści przepisów postępowania i stwierdzenia braku uchybień. Zasadną jest teza, że wbrew wymogom wskazanych przepisów, pomimo zaskarżenia w odwołaniu postanowienia [...] Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2016 r. odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia, Kolegium w istocie nie zweryfikowało zasadności tego rozstrzygnięcia, mimo że stanowisko organu uzgadniającego w istocie zdeterminowało kierunek załatwienia sprawy.

Powyższe bez wątpienia wskazuje na naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania i nie można wykluczyć, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie rozpoznając sprawę, będzie miało na względzie powyższe wywody, w efekcie przeprowadzonego postępowania, według stanu prawnego na dzień rozstrzygania sprawy, wyda decyzję odpowiadającą treści art. 138 K.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. – uwzględnił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku