Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 797/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję, umorzono postępowanie administracjne
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 11, art. 134  par. 1, art. 145  par. 1 pkt 1  lit. a w zw. z art. 135, art. 145  par. 3, art. 200  w zw, z art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 1  par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 50 ust. 15, ust. 17, ust. 18, ust. 20
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2021 r., nr: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów świadczenia opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz P. M. kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 kwietnia 2021 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1398 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), ustalił obowiązek poniesienia przez P. M. (dalej: skarżący) kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonej mu w dniach od 2 do 5 i 12 lutego 2016 r. oraz 15 kwietnia 2016 r., pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, w wysokości: 13 121, 74 zł.

W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania wyjaśniającego, w oparciu o dane zawarte w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, ustalił że skarżący w ww. dniach nie posiadał prawa do świadczenia opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ wskazał, że mimo braku wskazanego prawa, świadczenia zostały udzielone skarżącemu, a Narodowy Fundusz Zdrowia poniósł koszty udzielenia tych świadczeń – łącznie 13 121, 74 zł. Dalej organ podał, że we wskazanym powyżej okresie, nie potwierdzono również posiadania przez skarżącego prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 54 ustawy o świadczeniach, tj. potwierdzonego decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, ani też uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Organ wskazał, że świadczenia, tj. leczenie ambulatoryjne, leczenie stacjonarne i wypisanie recepty, zostały udzielone w wyniku złożenia przez skarżącego pisemnych "oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej".

Organ podał, że pismem z 30 listopada 2020 r., znak: [...], zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu oraz możliwości złożenia wyjaśnień oraz dodatkowych dokumentów w sprawie, mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ww. piśmie przekazano ponadto skarżącemu informację o możliwości dokonania - na podstawie art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach, wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia, mimo podlegania takiemu zgłoszeniu.

Organ wskazał, że skarżący przedstawił zaświadczenie wystawione w dniu 14 grudnia 2020 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat [...], dotyczące okresów ubezpieczenia zdrowotnego oraz oryginał legitymacji studenckiej. W ocenie organu, przesłane dokumenty nie potwierdziły prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie objętym postępowaniem.

Organ podał, że w toku postępowania, w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych odnotowano zgłoszenie skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny A. M., w okresie od 1 października 2015 r. do 6 lipca 2016 r., z datą zgłoszenia członka rodziny 18 stycznia 2021 r. W związku z powyższym wezwał ZUS o wskazanie daty złożenia przez A. M. wniosku o zgłoszenie skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny od 1 października 2015 r. do 6 lipca 2016 r. W odpowiedzi, ZUS - pismem z dnia 10 marca 2021 r. poinformował organ, że ww. wniosek o zgłoszenie skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny ojca – A. M. został złożony w dniu 13 stycznia 2021 r.

Dalej organ wskazał, że zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przysługującym mu zgodnie z art. 10 k.p.a.. Poinformował także skarżącego, że jego wniosek o zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny od 1 października 2015 r. do 6 lipca 2016 r. został złożony 13 stycznia 2021 r., a więc po terminie wskazanym w art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach. Brak zatem możliwości uznania ww. zgłoszenie za skuteczne.

Reasumując organ podał, że skarżący złożył pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej pomimo, że w dniach, w których udzielano świadczeń, tego prawa nie posiadał. Tym samym, w myśl art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach, poniesione przez Narodowy Fundusz Zdrowia koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych osobie nieuprawnionej, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł nadto o zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych.

Skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez brak dostatecznego wyjaśnienia podstaw uznania, że nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 października 2015 r. w sytuacji, gdy ZUS, w zaświadczeniu z 14 grudnia 2020 r. wskazał, że w spornym okresie był zgłoszony jako ubezpieczony do składki zdrowotnej;

2. naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 217 k.p.a. i art. 218 k.p.a. - przez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy zaświadczenie z 14 grudnia 2020 r. uznawane jest za urzędowe potwierdzenie określonych faktów i stanu prawnego w nich stwierdzonych, które są czynnością materialnotechniczną, tworzącą określone skutki prawne w drodze faktów w przypadku zaświadczenia o podleganiu członków rodziny ubezpieczeniu zdrowotnemu niosą za sobą doniosłe skutki;

3. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego to jest art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy - zaświadczenie z 14 grudnia 2020 r. jednoznacznie wskazywał, że art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, na którym organ oparł swoje rozstrzygnięcie, nie stosuje się do osoby, która w chwili składania oświadczenia, działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej;

4. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, przez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy - deklaracja z dnia 27 listopada 2015 r. jednoznacznie wskazywała, że art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, nie stosuje się do osoby, która w chwili składania oświadczenia, działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej z uwagi na nieświadomość złożenia wadliwej deklaracji przez księgowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak w odniesieniu do świadczeń udzielonych w dniach od 2 do 5 i 12 lutego 2016 r. w kwocie 13 089, 19 zł, z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącego.

Z akt postępowania wynika, że skarżącemu udzielono świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w dniach od 2 do 5 i 12 lutego 2016 r. oraz 15 kwietnia 2016 r. Podstawą świadczeń były złożone przez skarżącego pisemne oświadczenia o prawie do takich świadczeń.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był natomiast art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach.

Organ jednak pominął okoliczność, że zgodnie z art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 18, jeżeli od dnia, w którym zakończono udzielanie świadczenia opieki zdrowotnej, o którym mowa w ust. 15, upłynęło 5 lat. Przepis ten określa maksymalny termin, do którego może być wydana decyzja ustalająca obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, ich wysokość oraz termin płatności.

Skoro więc udzielanie świadczeń skarżącemu zakończono odpowiednio 5 lutego 2016 r. i 12 lutego 2016 r., to w odniesieniu do pierwszego z tych świadczeń od 6 lutego 2021 r., a w odniesieniu do drugiego od 13 lutego 2021 r., nie było prawnie dopuszczalne wydanie decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach. Art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach przewiduje bowiem ustawowy brak prawa do ustalenia przez organ obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która w momencie udzielania jej świadczenia nie posiadała prawa do takich świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Zatem Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ma 5 lat, aby zebrać niezbędne dokumenty i przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji obciążającej pacjenta kosztami udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. III SA/Kr 441/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Sąd podziela wyrażony w w/w wyroku pogląd, iż w sprawie nie ziściły się przesłanki zawieszenia biegu terminu ustawowego do wydania decyzji, o którym to terminie mowa w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.) w okresie od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym. Termin końcowy wstrzymania lub zawieszenia biegu terminów w postępowaniu administracyjnym związany był z uchyleniem ww. art. 15zzr ust.1 przez art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) i rozpoczęciem biegu wstrzymanych lub zawieszonych terminów po upływie 7 dni od daty wejścia w życie ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. (art. 68 ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r.).

W rozpoznawanej sprawie powyższe przepisy, w ocenie Sądu, nie miały znaczenia. Ustawodawca w sposób wyraźny nie uregulował skutków wstrzymania rozpoczęcia czy też zawieszenia biegu terminów. Jedynie w art. 15zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (przepis ten jednak dotyczył postępowań, a więc były to terminy prawa procesowego, a nie materialnego) ustawodawca wskazał, że w okresie, o którym mowa w ust. 1:

- przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;

- organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

Są to więc przepisy, które nie dotyczą rozpoznawanej sprawy.

Z kolei zgodnie z art. 15zzs ust. 11 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Wyraźne uregulowanie skutków wstrzymania rozpoczęcia biegu lub też zawieszenia biegu terminów prawa procesowego w cytowanych powyżej przepisach powoduje, że Sąd nie może domniemywać skutku w postaci automatycznego przedłużenia terminu materialnego na wydanie decyzji przez organ. Organ administracyjny, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a., ma obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. Skoro żaden przepis prawa nie określał skutków przedłużenia terminów prawa materialnego na korzyść organu, to brak jest podstawy prawnej do tego typu interpretacji.

Ustawodawca wprawdzie w art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. zawiesił bieg terminu prawa administracyjnego w zakresie przedawnienia, ale zdaniem Sądu, przedawnienie ustalonych zobowiązań dotyczących obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, mogło rozpocząć swój bieg dopiero po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 21 ustawy o świadczeniach. Tylko w tym przypadku ustawodawca użył określenia "ulegają przedawnieniu" - ("Należności, o których mowa w ust. 18, ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna").

Aby mówić o "przedawnieniu", czyli braku możliwości skutecznego dochodzenia świadczenia, to należność w ogóle musi powstać. W rozpoznawanej sprawie, należność dotycząca obowiązku poniesienia kosztów opieki zdrowotnej, nie powstaje z mocy prawa, ale na podstawie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Skoro więc należność taka w ogóle nie powstała, to ww. art. 15zzr ust. 1 pkt. 3 nie znajdował do niej zastosowania.

Co do zawieszenia lub wstrzymania terminów procesowych to i ta okoliczność w sprawie nie miała miejsca, ponieważ postępowanie administracyjne formalnie zostało wszczęte z dniem zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego tj. z dniem 10 grudnia 2020 r. (k. 42 akt administracyjnych). W tym czasie biegły już terminy zarówno prawa materialnego jak i procesowego.

Także w zakresie świadczenia udzielonego w dniu 15 kwietnia 2016 r. skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu bowiem, wbrew stanowisku zajętemu przez Prezesa NFZ, w stosunku do skarżącego zastosowanie znajdzie przesłanka, o której mowa w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach (w brzmieniu nadanym art. 1 ust. 2 lit. b) ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 1774). Na mocy przywołanego przepisu, obowiązku uiszczenia kosztów świadczenia nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Tym samym, w realiach przedmiotowej sprawy, ocenie podlega więc nie tylko fakt zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego z nieprawidłową datą, w okresie obejmującym sporny dzień, jako członka rodziny ojca, z uwagi na przerwę spowodowaną objęciem ubezpieczeniem skarżącego z tytułu podjęcia przez niego zatrudnienia, lecz także okoliczności towarzyszące składaniu przez niego oświadczenia o objęciu go ubezpieczeniem w momencie udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej w dniu 15 kwietnia 2016 r. Przepis ten wszedł w życie w dniu 12 stycznia 2017 r., czyli przed wszczęciem postępowania przez Prezesa NFZ.

W sprawie oczywistym jest, że zaświadczenie ZUS z dnia 14 grudnia 2020 r. nie mogło zostać wydane na podstawie zgłoszenia z dnia 13 stycznia 2021 r., musiało zatem zostać wydane na podstawie zgłoszenia z dnia 27 listopada 2015 r. dokonanego w trybie art. 67 ust. 3 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego". Tymczasem Prezes NFZ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji, do możliwość uznania, iż skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w dniu 15 kwietnia 2016 r., w którym poddał się leczeniu. Prezes NFZ nie przytoczył żadnych argumentów, z których mogłoby wynikać, w jakim przypadku uważałby za uprawnione powołanie się na klauzulę działania przez świadczeniobiorcę w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej określoną w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, i dlaczego w tak zakreślonym kręgu, nie mieści się przypadek skarżącego.

W ocenie Sądu natomiast, z akt postępowania, w tym m.in. z zaświadczenia ZUS z dnia 14 grudnia 2020 r. wynika, że niemal przez cały czas od 17 maja 2006 r. do 19 października 2019 r., skarżący nie posiadał własnego odrębnego tytułu do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, będąc zgłoszonym do ubezpieczenia zdrowotnego przez ojca. Okoliczność ta związana była z pobieraniem nauki przez skarżącego. Tak długi czas funkcjonowania w systemie ubezpieczeń zdrowotnych, niemalże wyłącznie, jako osoby posiadającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, z uwagi na zgłoszenie do tego ubezpieczenia przez ojca, mogło wykształcić u skarżącego przekonanie, że jest to w istocie stała podstawa do objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym, wzmocniona zgłoszeniem z dnia 27 listopada 2015 r.

Czym innym jest w świetle w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach prawidłowość objęcia skarżącego ubezpieczeniem z racji zgłoszenia go jako członka rodziny przez ojca, a czym innym świadomość skarżącego co do określonej w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, przesłanki działania przez niego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie Sądu, dysponowanie przez skarżącego informacją o dokonaniu zgłoszenia go do ubezpieczenia zdrowotnego w dniu 27 listopada 2015 r., w czasie udzielania mu spornego świadczenia zdrowotnego, pozwala na przyjęcie, że składając oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, skarżący istotnie był o tym przekonany, a jego działanie znajdowało usprawiedliwienie nie tylko w tej informacji, ale i w długotrwałym funkcjonowaniu jako osoby zgłoszonej do ubezpieczenia przez ojca, w ramach którego to zgłoszenia żadne nieprawidłowości do tego czasu nie występowały. Warto zauważyć, że w piśmiennictwie odnośnie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, zauważono, że ustawodawca nie zdefiniował samego pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń". Dlatego każdy przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie. Na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne (por. D. E. Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, Praca i Zabezpieczenie Społeczne z 2017 r. nr 2, 7-13). W niniejszej sprawie osobą dokonującą zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia był pracownik jego ojca zajmujący się księgowością.

Ponadto, co nie może zostać pominięte, w dacie udzielenia skarżącemu świadczeń zdrowotnych, istniała podstawa do objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym jako członka rodziny osoby ubezpieczonej przez jego ojca, na co zwracał uwagę sam organ, informując skarżącego o możliwości wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia, również za sporny dzień 15 kwietnia 2016 r.

Zatem zgodzić należy się ze skarżącym, że w dniu 15 kwietnia 2016 r., pozostawał w usprawiedliwionym, błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Tym samym, organ niezasadnie odmówił odstąpienia od obciążenia go kosztami udzielonego świadczenia zdrowotnego, na podstawie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach.

Sąd stwierdza także, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W orzecznictwie wskazuje się, że umorzenie postępowania nie zależy od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Taką przyczyną jest niemożność wydania decyzji w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej z powodu upływu 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach, a także zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. Sąd skorzystał więc z uprawnienia umorzenia postępowania administracyjnego, aby zakończyć postępowanie prowadzone wobec skarżącego.

Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie administracyjne (pkt II sentencji). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.) (pkt III sentencji).