Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 638/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi E. O. – S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z [...], po rozpatrzeniu wniosku A. O. i E. O.-S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] przenoszącej nieodpłatnie na rzecz I. O. w 1/4 części, E. K., M. O., A. O. i A. M. po 3/16 części każde z nich właścicieli budynków działkę gruntu nr [...]/1 o pow. 2524 m2, położoną pod tymi budynkami przy ul. D. w K., wpisaną do rejestru ewidencji gruntów m. K. obręb 018 arkusz 7, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy własną decyzję z [...].

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z [...], Naczelnik Gminy przejął na własność państwa gospodarstwo rolne bez budynków położone we wsi D., gmina S., stanowiące własność F.O. W punkcie pierwszym decyzji postanowiono, że wyłączone z gospodarstwa budynki będą stanowić odrębny od gruntu przedmiot własności. W przejętym gospodarstwie ustalono, że jego obszar wynosi 3,10 ha, w tym 2,94 ha gruntów ornych i 0,16 ha gruntów leśnych (pkt 2), a w punkcie trzecim organ stwierdził, że F.O. przysługuje prawo do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki gruntu o obszarze 0,50 ha, która zostanie przydzielona po wykonaniu decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że F.O. jest właścicielem działki nr [...] na podstawie aktu własności ziemi, zaś pozostałych działek nr [...] i nr [...] na podstawie aktu notarialnego z 1948 r.

Następnie Wojewoda decyzją z [...], wznowił z urzędu postępowania w sprawie przejęcia na własność Państwa z urzędu za rentę powyższego gospodarstwa rolnego o obszarze 3,10 ha. W punkcie drugim uchylił decyzję z [...] oraz decyzję z [...] o przejęciu na własność Państwa z urzędu za rentę gospodarstwa o obszarze 3,10 ha bez budynków, w części dotyczącej obszaru tego gospodarstwa i przekazał w tym zakresie sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części pozostawił decyzję w mocy. Z uzasadnienia tej decyzji wynikało, że podstawą wznowienia było ustalenie przez organ, że F.O. był poza nieruchomością o obszarze 3,10 ha również właścicielem nieruchomości o obszarze 0,5951 ha położonej w K., na którą otrzymał akt własności zmieni wydany przez Prezydenta Miasta dnia [...].

W wyniku wznowieniowego postępowania decyzją z [...], utrzymaną w mocy przez Wojewodę decyzją z [...], Naczelnik Gminy stwierdził, że gospodarstwo rolne przejęte na własność Państwa za rentę na mocy decyzji z [...] posiada obszar 3,10 ha położone w D. + 0,5951 m2 położone na terenie miasta K.

Następnie decyzją z [...] Wiceprezydent Miasta na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa uchylił decyzję z [...] i z [...] i orzekł o przejęciu w całości na własność Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego położonego w K. – D., bez zabudowań o pow. 3,69 ha zgodnie z aktem własności ziemi z [...]. W punkcie drugim organ przyznał F. i I. małżonkom O. grunt rolny o pow. 0,30 ha znajdujący się na działce oznaczonej nr [...] ark. 15 obręb XVII. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że podstawą wznowienia była okoliczność ujawnienia aktu własności ziemi z [...], na mocy którego F. i I. małżonkowie O. stali się z mocy samego prawa współwłaścicielami nieruchomości wraz z zabudowaniami o pow. 3,69 ha położonych w K. - D. Zatem stało się konieczne wznowienie postępowania i przejęcie gospodarstwa od obojga małżonków, a nie tylko od F. O. jak to orzeczono we wcześniejszych decyzjach.

Decyzją z [...] Wojewoda stwierdził nieważność decyzji z [...] i odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody z [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Gminy w z [...] oraz decyzją Wojewody z [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Gminy z [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pomimo ujawnienia nowych okoliczności w postaci uchylenia przez Wojewódzką Komisję do Spraw Uwłaszczenia przy Wojewodzie z [...] aktów własności ziemi wydanych uprzednio na przedmiotowe gospodarstwo rolne dla F. O. i wydaniu [...] aktu własności ziemi stwierdzającego, że gospodarstwo rolne o obszarze 3,69 ha położone w K. - D. stanowi z mocy samego prawa własność F. i I. O., to z uwagi na upływ 5 letniego terminu od dnia doręczenia I. O. decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, niedopuszczalne było wznowienie postępowania. Ponadto Wiceprezydent Miasta nie był organem właściwym do wznowienia postępowania, która to okoliczność zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa stanowiła podstawę do stwierdzenie nieważności decyzji.

Decyzja z [...] została utrzymana w mocy przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z [...]. Następnie decyzją z [...] Minister Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] wydanej z upoważnienia Wojewody w sprawie przejęcia z urzędu na własność gospodarstwa rolnego o pow. 3,10 ha, oraz decyzji tego organu z [...] korygującej powierzchnię tego gospodarstwa na 3,6951 ha.

Z powyższego stanu faktycznego wynika, że w obrocie pozostaje decyzja Wojewody z [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Gminy z [...] przejmującą na własność Państwa gospodarstwo rolne bez budynków położone we wsi D., stanowiące własność F. O., która w wyniku wznowienia postępowania została zmieniona w ten sposób, że Naczelnik Gminy decyzją z [...] stwierdził, że gospodarstwo rolne F. O., przejęte na własność Państwa za rentę na mocy decyzji Naczelnika Gminy w z [...] posiada obszar 3,10 ha położony w D.+ 0,5951 m2 położony na terenie miasta K. Decyzją z [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Naczelnik Gminy decyzją z [...].

Zatem w zamian za rentę Skarb Państwa przejął na własność gospodarstwo rolne F. O. o obszarze 3,10 ha położone w D.+ 0,5951 m2 położone na terenie miasta K. - łącznie 3,6951 ha. Z tego gospodarstwa rolnego zostały wyłączone budynki mające stanowić odrębny od gruntu przedmiot własności. Na mocy tej decyzji F.O. przyznano również prawo do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki gruntu o obszarze 0,50 ha, która miała zostać przydzielona po wykonaniu decyzji.

Dalej Kolegium podniosło, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118). Artykuł 11 ust. 1 tej ustawy stanowił, że rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, mógł zatrzymać budynki wchodzące w skład nieruchomości przekazywanych Państwu. Budynki takie stawały się odrębnym od gruntu przedmiotem własności z chwilą przejęcia nieruchomości. Z chwilą śmierci rolnika i nie wcześniej niż z chwilą śmierci jego małżonka uprawnionego do renty w zamian za przekazane gospodarstwo, budynki przechodziły na własność Państwa (art. 11 ust. 2). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 25 czerwca 1997 r., sygn. akt II CKU 63/97 (OSNC 1997/12/208), stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy budynki te stały się z chwilą przejęcia gospodarstwa przez Państwo odrębnym od gruntu przedmiotem własności, czyli nieruchomościami budynkowymi w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. W myśl art. 11 ust. 2 wymienionej ustawy, własność budynków wyłączonych z przekazanego Państwu gospodarstwa była prawem niedziedzicznym. Wygasała ona w chwili śmierci rolnika, który przekazał gospodarstwo, a jeżeli jego małżonek przeżył go - w chwili śmierci małżonka. Ten stan prawny uległ zmianie w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140). Brak w tej ustawie przepisu o treści odpowiadającej art. 11 ust. 2 jej poprzedniczki spowodował, że odrębna własność budynków wyłączonych z przekazanego Państwu gospodarstwa stała się, zgodnie z ogólnymi regułami prawa cywilnego, prawem dziedzicznym. Jak wyjaśniono w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1978 roku, III CZP 51/78 (OSNCP 1979, z. 3, poz. 42), mającej moc zasady prawnej, nowym uregulowaniem objęta została także niewygasła w chwili jego wejścia w życie własność budynków zatrzymanych przez rolnika na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r.

Zdaniem Kolegium taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem F. O. zmarł w [...]. Z decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego wynikało, że na własność Państwa zostało przejęte gospodarstwo rolne stanowiące własność F. O., a wyłączone z gospodarstwa rolnego budynki będą stanowiły jego własność. Ponadto z księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kielcach VI Wydział Ksiąg Wieczystych nr KI 1L/00164320/3 wynika, że podstawę jej założenia stanowił tytuł własności w postaci aktu własności ziemi z dnia [...].

Kolegium zaznaczyło, że art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin oraz zmianie ustawy o podatku rolnym, należy stosować tak do rolników, którzy przekazali gospodarstwo, jak też do ich następców prawnych (spadkobierców). Osoba ubiegająca się o przyznanie jej prawa własności nieruchomości zabudowanej, o której mowa w art. 6 tej ustawy, powinna wykazać się tytułem własności wynikającym ze spadkobrania po rolniku, który przekazał gospodarstwo rolne Państwu z wyłączeniem budynków. Jeżeli takim tytułem wykazuje się kilku spadkobierców, to przeniesienie własności nieruchomości budynkowej następuje na współwłasność stosownie do ich udziałów, wynikających z postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku. Bez znaczenia jest okoliczność, który ze spadkobierców użytkował nieruchomość spadkową i ponosił z tego tytułu opłaty lub uzyskiwał korzyści (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2013 r. II OSK 1704/12). Sąd Najwyższy również stwierdził, że własność budynków zatrzymanych przez rolnika przekazującego gospodarstwo Państwu w razie jego śmierci, o ile nie wygasła przed 1 stycznia 1978 r., stawała się z tym dniem prawem dziedzicznym (sygn. II CKU 63/97).

Kolegium podało, że ostateczną decyzją przejęto na własność Państwa gospodarstwo rolne stanowiące własność F. O., z zastrzeżeniem, że z gospodarstwa tego zostały wyłączone budynki, które stały się własnością F. O. Przedmiotem przejęcia na własność Państwa w zamian za emeryturę była m.in. nieruchomość gruntowa o nr ewid. [...] o pow. 0,55 ha położona w D.

Z kolei z pisma Prezydenta Miasta z [...] wynika, że zgodnie z rejestrem zmian przyjętym do składnicy geodezyjnej 31 grudnia 1976 r. pod numerem [...] działka numer 126 o pow. 0,5500 ha uległa podziałowi na działki [...] o pow. 0,5055 ha i [...] o pow. 0,0445 ha. Z akt sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] wynika natomiast, że działka [...] odpowiada po aktualizacji działce nr [...]. Na skutek wniosku spadkobierców F. O., działka nr [..], która zabudowana była budynkami, została podzielona na działki nr [...]/2 i nr [...]/1.

Z postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 3 marca 1988 r. sygn. akt Ns 136/88 wiadomo, że F. O. zmarł [...] a spadek po nim odziedziczyli z mocy ustawy żona I. O. oraz dzieci E. K., M. O., A. O. i A.M. Wymienieni spadkobiercy jako współwłaściciele budynków, byli zatem uprawnieni do domagania się od organu przyznania im na własność działki gruntu nr [...]/1 o pow. 2524 m2 położonego pod tymi budynkami przy ul. D. K. wpisanego do rejestru ewidencji gruntów m. K.

W świetle zatem powyższego Kolegium badając sprawę w poprzednim składzie uznało, że decyzja z [...] jest prawidłowa.

Aktualnie rozpoznający sprawę skład Kolegium zgodził się z powyższą oceną. Trudno bowiem Kierownikowi Urzędu Rejonowego orzekającemu o nieodpłatnym przeniesieniu na rzecz I. O., E.K., M. O., A. O. i A. M. w stosownych udziałach działkę gruntu nr [...]/1, zarzucić rażące naruszenie prawa poprzez niewyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości. Organ wydając decyzję z [...] nie dysponował wiedzą, aby działka nr [...]/1 położona w K. przy ul. D. objęta była "podwójnym stanem prawem". Ponadto organ nie ma prawa do samodzielnego ustalenia prawa własności nieruchomości, a jest związany w tym zakresie prawomocnymi decyzjami administracyjnymi. Skoro zatem Kierownik Urzędu Rejonowego dysponował ostateczną decyzją o przekazaniu przez F.O. gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa i wyłączeniu budynków z tego gospodarstwa rolnego, a także dokumentami bezsprzecznie ustalającymi jego spadkobierców, to uprawniony był do podjęcia decyzji z [...].

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej, E. O.-S. zarzuciła naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przyznanie własności działek nastąpiło w sytuacji, gdy były one objęte księgą wieczystą, w której jako właściciel wpisany był M. O., co stanowi rażące naruszenie prawa,

- art. 77 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił, że z art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika obowiązek zweryfikowania przed wydaniem decyzji, czy stan prawny nieruchomości jest jasny – czy przekazanie gospodarstwa rolnego państwu nie budzi wątpliwości. Podkreślił, że działka nr [...] odpowiadająca działkom nr [...]/1 i [...]/2, w chwili wydawania wadliwych decyzji objęta była księgą wieczystą Aleksandrów nr [...]. Na podstawie umowy sprzedaży działki gruntu nr [...] o pow. 5600 m2 z 7 kwietnia 1954 r. jako właściciel wpisany został w tej księdze M. O. Wydając decyzję z [...], organ zignorował więc istniejącą księgę wieczystą nieruchomości, nie zweryfikował stanu prawnego działek nr [...]/1 i [...]/2 i w konsekwencji rażąco naruszył przepisy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Prokurator, która zgłosiła swój udział w postępowaniu, wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji

Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] przenoszącej nieodpłatnie, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53), na rzecz I. O. w ¼ części, E. K., M. O., A. O. i .M. po 3/16 części każdej z nich, współwłaścicieli budynków przy ulicy D. w K., własność działki gruntu nr [...]/1 o pow. 2524 m² położonej pod tymi budynkami. Podstawą żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji była przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. rażące naruszenie prawa mające polegać na tym, że wydając wspomnianą decyzję organ przyznał własność przedmiotowej działki nr [...]/1 o pow. 2524 m² w/w osobom, ignorując w ten sposób istniejącą księgę wieczystą, w której jako właściciel tej działki wpisany został w 1954 r. M. O., tj. brat zmarłego F. O.. Zdaniem autora skargi, organ rażąco w ten sposób naruszył art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 118 ust. 1 tej ustawy przez niewyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości będącej przedmiotem rozstrzygania w decyzji zaskarżonej wnioskiem o stwierdzenie nieważności.

Z takim zarzutami nie można się zgodzić. Co do pierwszego z nich Sąd wyraża pogląd, że objęta nim okoliczność istnienia dla działki nr [...]/1 o pow. 2524 m² księgi wieczystej, w której jako właściciel tej działki wpisany został w 1954 r. M. O., nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ nie miała wpływu na rzeczywisty stan prawny tej nieruchomości. Choć nie zostało to wyraźnie w skardze wyartykułowane, należy się domyślać, że podstawą tego zarzutu było twierdzenie, że F. O. nie mógł skutecznie przekazać w 1977 r. na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego, w którego skład wchodziła przedmiotowa działka nr [...]/1 o pow. 2524 m² (powstała w wyniku niespornie i niewadliwie ustalonych w sprawie aktualizacji i podziałów z działki nr 126 o pow. 0,55 ha), ponieważ nie był jej właścicielem, a co najmniej własność ta nie była niewątpliwa z racji istnienia księgi wieczystej nr 1336 (aktualnie nr K1IL/00001336/8), założonej w 1953 roku, w której na podstawie umowy sprzedaży z [...] jako właściciel wpisany został wówczas i jest w dalszym ciągu w niej ujawniony M. O., tj. brat zmarłego F. O.

W świetle ustalonych w sprawie losów prawnych przedmiotowej nieruchomości, takie twierdzenie nie jest prawdziwe.

Skarżąca bowiem, a także organy administracji nie uwzględniły znaczenia, jakie dla sprawy miało wydanie w dniu [...] maja 1975 r., a następnie w dniu [...] listopada 1980 r. aktów własności ziemi nr [...] (k. 47 akt administracyjnych tom III) oraz nr [...] (k. 8 akt administracyjnych tom II). Akty te zostały wydane na podstawie art. 1 ust. 1, art. 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250 ze zm.) i stwierdzały, że F. O. stał się z dniem 4 listopada 1971 r. z mocy samego prawa właścicielem nieruchomości rolnej położonej w D. pow. K., oznaczonej w ewidencji gruntów miasta K. nr [...] o pow. 0,55 ha wraz z zabudowaniami oraz, po uchyleniu tego pierwszego aktu decyzją Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczeń nr WKU-45805/8932/79, że F. O. i jego żona I. O. stali się z dniem 4 listopada 1971 r. z mocy samego prawa współwłaścicielami nieruchomości rolnych położonych w K., oznaczonych w ewidencji gruntów miasta K. nr [...] K.-D. i dz. Nr [...] ark. 15 obręb XVII o łącznej powierzchni 3,69 ha wraz zabudowaniami. Konsekwencją uprawomocnienia się tego drugiego aktu własności ziemi w kontekście regulacji zawartej w ustawie z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. Dz.U.2019.817 t.j.), dalej ustawa uwłaszczeniowa jest niepodważalność skutku prawnego, jaki nastąpił odnośnie stanu prawnego przedmiotowej działki nr [...]/1 z dniem 4 listopada 1971 r. i został stwierdzony ostateczną decyzją wydaną na podstawie ustawy uwłaszczeniowej. Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy z 19 października 1991 r., do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Jak wynika ponadto z utrwalonych i jednolitych poglądów doktryny i orzecznictwa, nabycie nieruchomości rolnej na podstawie ustawy uwłaszczeniowej miało charakter pierwotny i następowało z mocy prawa, tj. bez związku z wcześniejszymi losami prawnymi takiej nieruchomości. W konsekwencji powyższych regulacji i zdarzeń prawnych należy stwierdzić, że bez względu na to, czy przed 4 listopada 1971 r. ktokolwiek, w tym również M. O. był ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel działki nr [...]/1, czy też innej nieruchomości, która działkę tę obejmowała, z dniem 4 listopada 1971 r. przestał być jej właścicielem bez możliwości prawnej podważenie takiego stanu rzeczy. Oznacza to, że wbrew zarzutowi skargi, w dacie wydawania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...], nie było "podwójnego stanu prawnego" nieruchomości objętej przeniesieniem na rzecz I. O. i spadkobierców zmarłego [...] F. O., orzeczonym tą decyzją w trybie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Nie było również wątpliwości co do tego, że wcześniejsze nabycie tej nieruchomości przez Państwo od F.O. w trybie przepisów regulujących w danym okresie przekazywanie nieruchomości rolnych na rzecz Państwa w zamian za rentę (ustawa z 9 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne - Dz. U. Nr 21, poz. 118, ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin - Dz. U. Nr 32, poz. 140) - nie było wadliwe.

Należy dodatkowo zauważyć, że w księdze wieczystej nr K1IL/00001336/8, na którą powołuje się skarżąca, nie były od 1954 roku dokonywane żadne wpisy, co oznacza, że nie mogło też dojść do nabycia własności objętej tą księgą nieruchomości ze skutkami wynikającymi z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (por. art. 5 ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz.U.2018.1916 t.j. ze zm.).

Ubocznie należy też zauważyć, że pretensje, jakie w sprawie zostały zgłoszone do przedmiotowej działki przez córkę M. O., tj. E. O.-S., nie znajdują uzasadnienia także z tego powodu, że jak wynika z uzasadnienia [...] z [...], dotyczącego nabycia przez F. O. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,55 ha położonej w D., pow. K., "działkę tę objął w posiadanie samoistne Ob. O. F. na podstawie ustnego porozumienia z bratem O. M. (właścicielem) przeprowadzonego w 1954 r.". Taki zapis oznacza, że M. O., który nabył działkę nr [...] o pow. 5660 m² aktem notarialnym z [...], wyzbył się jej następnie nieformalnie na rzecz brata F. O.. Wiarygodności takiej transakcji przydaje fakt, że przez ponad 30 lat od daty wydania przywołanego aktu własności ziemi z [...], ani M. O., ani nikt z jego rodziny nie zgłaszał żadnych pretensji do tej nieruchomości, ani nie inicjował jakichkolwiek postępowań jej dotyczących (liczne postępowania administracyjne prowadzone w latach 70-tych, 80-tych i 90-tych XX wieku dotyczące tej działki, inicjowane były przez F. O., jego żonę I. O. oraz ich córkę A. M., a stroną tych postępowań nie był nigdy M. O., ani jego spadkobiercy), a ujawniony w księdze wieczystej nr K1IL/00001336/8 jako właściciel tej nieruchomości M. O., od 1954 roku nie dokonał żadnych czynności prawnych dotyczących tej nieruchomości, które podlegałyby ujawnieniu w tej księdze wieczystej.

Przedstawiona powyżej argumentacja wskazuje, że Kierownik Urzędu Rejonowego wydając decyzję z dnia [...] objętą wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności, nie tylko nie dopuścił się zarzucanego rażącego naruszenia prawa materialnego, ale też nie dopuścił jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa o takim charakterze.

Odnośnie drugiego ze wskazanych w skardze zarzutów należy zauważyć, że niewyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości jest zarzutem naruszenia przepisów postępowania. Takie naruszenie natomiast, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wtedy może prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji, gdy sąd administracyjny stwierdzi inne niż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego jednak naruszenia przepisów postępowania organy administracji rozpatrujące sprawę nie popełniły, skoro mimo braku dokonania pełnych ustaleń dotyczących losów prawnych przedmiotowej nieruchomości w latach minionych, a ściślej mimo braku wyciągnięcia właściwych wniosków co do losów prawnych tej nieruchomości z ustalonych prawidłowo faktów, ustalenie organów, że działka nr[...]/1 o pow. 2524 m² w dacie wydawania decyzji z dnia [...]przez Kierownika Urzędu Rejonowego, mogła być przedmiotem zwrotu na rzecz spadkobierców F.O., gdyż została ona wcześniej wraz z posiadanym przez F.O. gospodarstwem rolnym przekazana Państwu z wyłączeniem budynków - było zgodne z jej rzeczywistym stanem prawnym, co szczegółowo zostało wyżej wyjaśnione.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie wyjaśniono, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana kontroli nieważnościowej, jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Rozpoznając sprawę w takim zakresie SKO przy pierwszym rozpoznaniu sprawy stwierdziło w uzasadnieniu decyzji z [...], że brak jest w sprawie podstaw do uznania, że kwestionowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] zawiera inne, niż wskazane we wniosku strony wady, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, powodujące konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Ocena taka została zaakceptowana przez SKO przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, co odnośnie tych innych wad nieważnościowych niż wskazana przez stronę wada określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie było kwestionowane ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani też w skardze. Mając to na uwadze oraz kontrolując w tym zakresie zaskarżoną decyzję z urzędu w granicach wyznaczonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a., czyli w granicach sprawy, a nie w granicach skargi, Sąd nie stwierdził jakiegokolwiek naruszenia prawa. Dlatego skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.