Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2975/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Izabela Ostrowska (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwo Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia własności nieruchomości na rzecz gminy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa w związku z art. 5 ust. 4 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.), zwanej dalej ustawą z dnia 10 maja 1990r., po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] odmówił przekazania na rzecz Gminy [...] nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...], w skład której wchodzą działki zabudowane, położone w granicach administracyjnych Gminy [...], obrębie ewidencyjnym [...] na k.m [...], oznaczone w ewidencji gruntów numerami : [...] o pow. [...] m², [...] o pow. [...]m², ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie służy w całości wykonywaniu zadań własnych gminy, a ponadto znajduje się w zarządzie [...] Lasów Państwowych i ujęta jest w Planie Urządzenia Lasu.

Odwołanie od ww. decyzji złożył Wójt Gminy [...] wnosząc o jej uchylenie o orzeczenie zgodnie z wnioskiem gminy.

W uzasadnieniu odwołania Wójt wskazał szereg działań gminy świadczących o realizowaniu na przedmiotowej nieruchomości zadań własnych. Powołał się także na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący przedmiotową nieruchomość, w którym nie jest ona przeznaczona pod las tylko na budownictwo mieszkaniowe.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją

z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 18 ust. 2 oraz art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i postanowiła przekazać na rzecz Gminy [...] własność nieruchomości, położonej w granicach administracyjnych Gminy [...], w obrębie ewidencyjnym [...] na k.m.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek: [...] i [...], ujawnionej w księdze wieczystej Nr [...].

W ocenie Krajowej Komisji skarżący wskazał w odwołaniu na szereg działań, które stanowią realizacje zadań własnych gminy z zakresu edukacji publicznej kultury i ochrony zabytków, utrzymywania obiektów użyteczności publicznej. Ponadto Komisja podała, że z pisma Nadleśnictwa [...] z dnia [...] wynika, że Nadleśnictwo wyraziło zgodę na przeznaczenie w miejscowym planie przedmiotowej nieruchomości na cele nieleśne. Komisja podkreśliła, że z przedłożonych z odwołaniem szeregu dokumentów wynika przede wszystkim intensywna działalność kulturalna Gminy w obiekcie położonym na przedmiotowej nieruchomości.

Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zakres działań bieżących Gminy odpowiada dyspozycji art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Jednocześnie Komisja uznała, iż brak jest potrzeby ponownego wyjaśnienia okoliczności sprawy przez organ I instancji i podjęła decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa o treści powołanej wyżej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wniósł Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne wnosząc o jej zmianę lub uchylenie.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa oraz naruszenie art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach.

Strona skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu decyzji nie podano, na czym konkretnie polega intensywność działalność kulturalna gminy w przedmiotowym budynku bowiem w budynku tym w przeszłości jak i obecnie prowadzona jest działalność komercyjna - mieści się tam sklep [...], zakład fotograficzny, a do niedawna szklarz. Skarżący podał, że okoliczności te zostały wykazane w czasie toczącego się postępowania.

Zdaniem skarżącego w oparciu o przepis art. 3 pkt 2 ustawy z dnia

28 września 1991r. o lasach nie do przyjęcia jest wyrażone przez Komisję stanowisko, iż przedmiotowy grunt nie jest związany z gospodarką leśną. Zgodnie

z obowiązującym planem urządzania lasu zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grunt ten jest opisany jako oddział [...] k Leśnictwa [...] – osada robotnicza związana z gospodarką leśną.

Skarżący podkreślił, że w myśl przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę

o pracownikach samorządowych gminie może być przekazane mienie państwowe, jeśli jest ono związane z realizacją jej zadań. Skarżący wskazał, że powyższa norma odnosi się do stanu faktycznego nie zaś do hipotetycznego, zamierzonego przez gminę wykorzystania budynku. W ocenie skarżącego organ wydaną decyzją naruszył m.in. przepis art.77 § 1 i art. 80 kpa. Podniósł, że w uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których przedstawionym przez skarżącego się dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej czym naruszył przepis art. 107 § 3 kpa. Skarżący dodał także, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w zarządzie Lasów Państwowych i ujęta jest w Planie Urządzania Lasu.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła

o nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. poz. 270).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] jest reformatoryjne orzeczenie przekazujące na rzecz Gminy [...] własność nieruchomości, położonej w granicach administracyjnych Gminy [...], w obrębie ewidencyjnym [...] na k.m.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek: [...] i [...], ujawnionej w księdze wieczystej Nr [...].

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było na w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym oraz powołana ustawa z dnia 10 maja 1990 r. wprowadziły pojęcie mienia komunalnego. Nabycie takiego mienia może następować w różny sposób określony w art. 44 pierwszego z powołanych aktów prawnych, w tym w trybie przewidzianym przepisami wprowadzającymi ustawę samorządową. Przywrócenie własności komunalnej na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oznacza upoważnienie dla jednostek samorządu terytorialnego do przejęcia części mienia należącego dotychczas do Państwa. Celem tej ustawy było uwłaszczenie nowo powstałych gmin, czyli przejęcie przez nie określonych składników mienia, które stanowiły jednolitą własność państwową do czasu wejścia w życie przedmiotowej regulacji. Nabycie w tym trybie przez gminę mienia uzależnione było więc od tego, czy określone prawa istniały i przysługiwały Państwu w dniu 27 maja 1990 r. Omawiana ustawa dopuszcza dwa sposoby przejścia mienia na gminę: 1) z mocy prawa (na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy) oraz 2) z mocy przekazania na podstawie decyzji komunalizacyjnej (art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy). Tak więc komunalizacja - niezależnie od przyjętej podstawy - zawsze może dotyczyć tylko takiego mienia, które w dniu wejścia w życie cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli w dniu 27 maja 1990 r., stanowiło składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego).

Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] jako podstawę przekazania Gminie [...] nieruchomości stanowiących przedmiot sporu w niniejszej sprawie wskazuje art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Według tego przepisu gminie - na jej wniosek - może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3 tego artykułu - podlegające komunalizacji z mocy samego prawa - jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Tak sformułowany przepis wskazuje, że dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, to znaczy zadań ściśle określonych, a nie pozostających wprawdzie w sferze działań gminy, lecz których realizacja jest jedynie w orbicie jej zamierzeń (planów) bliżej nie sprecyzowanych.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy dojść do wniosku, że istniały podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w cyt. art. 5 ust. 4 w stosunku do nieruchomości objętych wnioskiem komunalizacyjnym Gminy.

Przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...], co potwierdza odpis z Księgi Wieczystej Nr [...].

Na nieruchomości zlokalizowany jest zabytkowy budynek parterowy z nieużytkowym poddaszem, wybudowany w [...] tzw. "[...]", objęty ochroną konserwatora zabytków. Przedmiotowy budynek przez ostatnie kilkadziesiąt lat był utrzymywany i remontowany przez Gminę [...], ostatnio wykonano na koszt Gminy remont dachu w kwocie ponad [...] zł.

W przedmiotowym budynku zorganizowana została "[...]", organizowane są wystawy artystów fotografików oraz wystawy rękodzieła (vide dokumentacja fotograficzna oraz kserokopia notatki prasowej), jak również ma siedzibę Koło Gospodyń Wiejskich w [...] (umowa użyczenia nr [...]) a także Stowarzyszenie Górników i Emerytowanych Pracowników Górnictwa Gminy [...]. W zabytkowym obiekcie "[...]" odbywają się także warsztatowe zajęcia warsztatowe z edukacji regionalnej prowadzone przez Szkołę Podstawową im. [...].

Należy więc w ocenie Sądu podzielić twierdzenia Gminy, iż poprzez wykorzystywanie przedmiotowej nieruchomości realizuje zadanie własne jakim jest zaspakajanie potrzeb wspólnoty w zakresie rozwoju kulturalnego, co wyczerpuje dyspozycję art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) co przesądza o prawidłowości decyzji organu II instancji.

Zdaniem Sądu, okoliczności tej nie zmienia fakt, przyznany przez Gminę , iż dwa lokale udostępnione są na cele komercyjne z których dochód, według oświadczeń Gminy przeznaczony jest utrzymanie zabytkowego obiektu.

W aktach postępowania administracyjnego brak jest natomiast jakichkolwiek dowodów potwierdzających twierdzenie uczestnika, iż przedmiotowa nieruchomość w ostatnich latach wykorzystywana była na cele produkcji leśnej, co pozostawało by w sprzeczności z twierdzeniem Gminy, iż działki wraz z zabudową wykorzystywała na cele kulturalno-edukacyjne. Brak również dowodów, iż Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na przestrzeni ostatnich lat wykonuje czynności związane z wykonywaniem zarządu, pozostając całkowicie biernym wobec działań Gminy korzystającej z nieruchomości i wykonującej np. remont dachu, jak podkreśla Nadleśnictwo [...] bez zgody zarządcy.

Z pewnością dowodem tym nie jest sporządzony przez geodetę protokół z analizy dokumentacji potwierdzający (niekwestionowany) fakt, iż działki nr [...] i [...] objęte były protokołem przejęcia majątku leśnego z dnia [...] stanowiącym między innymi podstawę wpisu tytułu własności w Księdze Wieczystej nr [...] Skarbu Państwa.

Należy także pokreślić, iż zgodnie z Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], działki nr [...] i [...] przeznaczone są pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, przy czym zarządca nieruchomości Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] taki zapis planu uzgodnił bez zastrzeżeń.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy podzielić zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 1 i 3 kpa w zakresie uzasadnienia decyzji, jednak naruszenie to nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, a więc nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.