Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1161/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: par. 6 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności  wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie  Komisji Europejskiej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak /spr./ Sędzia del. NSA Zofia Flasińska Protokolant: Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 215/09 w sprawie ze skargi A. Spółki Jawnej w Ł. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Gdańsku z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za nadzór nad ubojem zwierząt rzeźnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2. zasądza od A. Spółki Jawnej w Ł. na rzecz Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Gdańsku kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi A. Spółki Jawnej w Ł., uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Gdańsku z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie ustalenia opłat za nadzór nad ubojem zwierząt.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Malborku rozpatrując wniosek skarżącej Spółki o zwrot nienależnie pobranych opłat z tytułu nadzoru nad ubojem, w oparciu między innymi o art. 3 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej w związku z § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, miejsca pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywanych informacji Komisji Europejskiej oraz § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej, odmówił zwrotu opłat pobranych od dnia 31 maja 2006 r. do 30 czerwca 2008 r. Organ I instancji wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego (dokumentacja fotograficzna, zeznania świadków, dokumentacja technologiczna) ustalono, że w momencie składania pierwszego wniosku o zmniejszenie opłat związanych z ubojem (wrzesień 2006 r.) linie uboju zainstalowane w zakładzie w Łozie nie posiadały automatycznego przesuwu taśmy w całym swym ciągu, a na dwóch odcinkach linii ubojowych (szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji) pracownicy zakładu ręcznie przesuwali ubite zwierzęta do dalszych części linii ubojowych. Sytuacja nie zmieniła się po rozbudowie linii ubojowej w 2007 r., bowiem nadal istniała konieczność ręcznego przesuwania ubitych zwierząt na odcinku od oparzelnika do urządzenia myjącego.

W przepisach określających wysokość opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej ustawodawca uzależnił ich wysokość od używania w trakcie uboju i obróbki poubojowej linii zaopatrzonej w automatyczny przesuw taśmy. Ze stosownej zniżki w opłacie skorzystać może przedsiębiorca, który używa w pełni zautomatyzowanej linii przesuwu taśmy w trakcie całego procesu produkcyjnego. Jakakolwiek przerwa w automatyzmie danego typu wyklucza z kolei stosowanie niższych opłat.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła o jej zmianę i orzeczenie o zwrocie spółce 26.447,90 zł tytułem zawyżonych opłat za nadzór. W ocenie strony dwie linie zainstalowane w zakładzie były w pełni zautomatyzowane. Okoliczność, że w procesie technologicznym istniały przerwy warunkujące użycie siły fizycznej przez pracowników nie miało zaś w sprawie żadnego znaczenia.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji opisując przebieg linii ubojowych podniósł między innymi, że nie nazwa, ale faktycznie wykonywane czynności decydują czy przesuw jest automatyczny czy też nie. W zakładzie strony skarżącej, przesuw był automatyczny, ale tylko na pewnych jej odcinkach. W tzw. części brudnej uboju automatycznej linii przesuwu nie było w ogóle, a w części uboju trzody chlewnej linia przesuwu była tylko częściowa.

Skarżąca Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Sądu I instancji.

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji wskazał, że kwestę przedmiotowych opłat reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (Dz.U. z 2007 r. Nr 2, poz. 15 ze zm.).

W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wykładnia przepisu rozporządzenia, w myśl którego "automatyczny przesuw taśmy" umożliwia pobieranie opłat za nadzór nad ubojem zwierząt rzeźnych w niższej stawce.

Sąd I instancji wskazał, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z podstawowych reguł postępowania określonych przepisami art. 7, 8, 9 i art. 77 § 1 k.p.a., organy nie wyjaśniły czy zainstalowana u skarżących linia obróbki mięsa stanowiła "automatyczny przesuw taśmy" w rozumieniu przepisu rozporządzenia, uprawniający do naliczania niższych opłat za nadzór weterynaryjny. W zebranym materiale brak ustaleń z których wynikałoby, że wbrew twierdzeniom skarżących, istnieją zakłady w pełni zautomatyzowane, w których nie wykorzystuje się pracy człowieka. Zdaniem Sądu I instancji, ustalenie to miało tym większe znaczenie, że zachodziła konieczność oceny zeznań świadka M.N. składanych w dniu 16 października 2008 r., która podała, że "według strony na automatycznej linii nie może stać człowiek. Nie ma takiej rzeźni, w której jest tylko człowiek lub tyko automat". Naruszenie wskazanych przepisów stanowił także brak analizy dokumentacji historycznej zainstalowanej linii.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ administracji. Zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Ponadto zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej w związku z poz. 7 i 8 załącznika do tego rozporządzenia, poprzez błędną ich wykładnię.

Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że następujące zarzuty są zasadne.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że zasadny jest zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie.

Należy bowiem podkreślić, że w przedmiotowym okresie, w którym były naliczone opłaty za nadzór nad ubojem zwierząt, tj. od dnia 31 maja 2006 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, miejsc pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywanych informacji Komisji Europejskiej (Dz.U. Nr 100, poz. 1019 ze zm.). Z kolei w świetle § 11 ust. 1 w związku z pkt 7 załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia dopuszczono obniżone stawki tych opłat lecz tylko pod warunkiem, że ubój i obróbka poubojowa odbywają się przy użyciu automatycznego przesuwu taśmy, w tym badanie przedubojowe i poubojowe, ocena mięsa i nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju. Ponadto zgodnie z pkt 8 cyt. załącznika jeżeli nie wystąpiła powyższa przesłanka, tj. brak było automatycznego przesuwu taśmy – to stawki opłat były podwyższone. Także w świetle § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z pkt 7 i 8 załącznika nr 1 do obowiązującego od dnia 23 stycznia 2007 r. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (Dz.U. z 2007 r. Nr 2, poz. 15 ze zm.) wprowadzono analogiczne regulacje prawne. Natomiast kwestią sporną w tej sprawie była wykładnia pojęcia prawnego "automatyczny przesuw taśmy" w świetle pkt 7 powołanego wyżej załącznika nr 1 zarówno do rozporządzenia z 2004 r. jak i z 2006 r. biorąc pod uwagę określony stan faktyczny. Zdaniem Sądu I instancji wynika z niego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. Podstawowy zarzut Sądu I instancji podnosi, że wbrew regułom postępowania z art. 7, 8, 9 i art. 77 § 1 k.p.a. właściwe w tej sprawie organy nie ustaliły czy zainstalowana linia obróbki mięsa stanowiła "automatyczny przesuw taśmy" w świetle przepisu rozporządzenia uprawniającego do naliczania niższych opłat za nadzór weterynaryjny, ponieważ brak jest w zebranym materiale jakichkolwiek ustaleń z których wynikałoby, iż są zakłady w pełni zautomatyzowane, czyli nie wykorzystuje się pracy człowieka. Natomiast szczegółowe wytyczne Sądu I instancji podnosiły także brak wnikliwej oceny przez właściwy organ materiału dowodowego, łącznie z dokumentacją historyczną zainstalowanej linii. Ponadto nakazują uprzednie wezwanie danego przedsiębiorcy do przedłożenia tej dokumentacji w całości i porównaniu, na podstawie zeznań świadków czy funkcjonująca linia była wykonana zgodnie z projektem. Dotyczy to również ustalenia jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma fakt, że założenia technologiczne linii różnią się od rzeczywistej technologii stosowanej w zakładzie oraz że "podest oznaczony na rysunku literą E zastąpiono stołem opisanym w punkcie nr 11, na którym obróbka doczyszczania prowadzona była ręcznie".

Oceniając powyższe wytyczne Sądu I instancji należy stwierdzić, że nie są one prawidłowe. Wbrew bowiem stwierdzeniom Sądu I instancji zgromadzony w sprawie cały materiał dowodowy został poddany prawidłowej ocenie organów Inspekcji Weterynaryjnej w świetle dyspozycji art. 80 k.p.a., tj. swobodnej oceny dowodów – dowody z przesłuchań świadków (karty nr 40-45 akt administracyjnych), dokumentacja fotograficzna (karty nr 62-74 akt administracyjnych), protokół nr 7 z przesłuchania Józefa Jaworskiego (karta nr 75 akt administracyjnych) oraz protokół nr 1 oględzin z dnia 14 listopada 2008 r. (karta nr 56 akt administracyjnych). Wynika z niej, że dany przedsiębiorca posiadał dwie linie ubojowe i obróbki poubojowej, tj. trzody chlewnej i bydła, które posiadały tylko częściowo automatyczny przesuw taśmy. W szczególności świadczą o tym nie tylko zeznania czterech świadków i ustalenia z protokołu oględzin obu linii ubojowych lecz i dokumentacja technologiczna jak i fotograficzna w tej sprawie. Należy zaznaczyć, że już w dacie składania pierwszego wniosku o zmniejszenie opłat, czyli we wrześniu 2006 r., na dwóch odcinkach tej linii ubojowej pracownicy danego przedsiębiorcy ręcznie przesuwali ubite zwierzęta do dalszych linii ubojowych. Z kolei po rozbudowie linii ubojowej w 2007 r. w dalszym ciągu wystąpiła konieczność ręcznego przesuwania ubitych zwierząt na odcinku od oparzelnika do urządzenia myjącego.

Także umowa zawarta w dniu 3 marca 2006 r. w miejscowości Łoza pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Spółka Jawna w Ł. w przedmiocie wykonania maszyn i urządzeń, zamontowania ich oraz rozruchu dla linii technologicznej trzody o średniej wydajności 60 sztuk na godzinę w zakładzie produkcyjnym w miejscowości Łoza, biorąc pod uwagę także termin jej realizacji zgodnie z § 2 umowy jednoznacznie potwierdzają ustalenia faktyczne właściwych organów Inspekcji Weterynaryjnej o braku w przedmiotowym okresie, tj. od dnia 31 marca 2006 r. użycia automatycznego przesuwu taśmy na całej linii ubojowej. Dodatkowo potwierdza to również okoliczność faktyczna, iż plan technologiczny dla przedmiotowego zakładu w miejscowości Łoza nr [...] dla danego przedsiębiorcy został zatwierdzony na jego wniosek złożony dopiero w dniu [...] lutego 2008 r. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.

Po drugie, należy podkreślić, że ponieważ Sąd I instancji orzekał tylko na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a., to ponownie rozpatrując sprawę zgodnie z dyspozycją art. 190 i 153 p.p.s.a., rozpatrzy także kwestię prawidłowego zastosowania i wykładni powołanych w tej sprawie przez właściwy organ przepisów prawa materialnego w stanie faktycznym ustalonym przez właściwe organy I i II instancji, a poddanym ponownie kontroli przez Sąd I instancji.

Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy p.p.s.a.