Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 144/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-03-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe) w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r., nr [...] skarżący D. J. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku wypełnionego na urzędowym formularzu PPF skarżący stwierdził, że aktualnie nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.

Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. J. oraz z dziećmi: synem ([...] lat) i córką ([...] lat). Strona uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w spółce jawnej "A" w C., w której posiada [...] % udziału. Jednak w spółce tej wystąpiła strata za ostatnie [...] miesięcy w wysokości 99.374 zł.

Na majątek wnioskodawcy składa się [...] udziału we współwłasności domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m2 oraz własność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Jednocześnie małżonka skarżącego posiada [...] udziału we współwłasności budynku mieszkalnego.

Poza tym skarżący nie posiada żadnych papierów wartościowych, oszczędności pieniężnych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro.

Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu PPF wynika, że jedyny dochód we wspólnym gospodarstwie osiąga wnioskodawca i jego źródłem jest udział w spółce jawnej. Dochód ten zamyka się w kwocie 3.000 zł brutto miesięcznie.

Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni od otrzymania tego wezwania, szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy skarżącego oraz pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym małżonki A. J. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.

Wezwanie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zawierającej to wezwanie, znajdującej się w aktach sprawy.

Wnioskodawca tymczasem, do dnia dzisiejszego nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów, o które został wezwany.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że D. J. składając wniosek o prawo pomocy zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku D. J., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

W tym miejscu należy stwierdzić, że wnioskodawca złożył jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie przedkładając jednocześnie jakichkolwiek dokumentów, które pozwalałyby na dokonanie analizy żądania zawartego we wniosku. Tym samym, zaniechanie strony doprowadziło do tego, że brak jest podstaw do rozpoznania jej wniosku.

Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące środków, którymi strona dysponuje. Dopiero porównanie źródeł finansowych, którymi wnioskodawca może dysponować pozwala na stwierdzenie, czy ma on dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednak to obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne.

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący w ogóle nie udowodnił, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy, co więcej, w ogóle nie wykazał jaka jest jego aktualna sytuacja majątkowa. Strona nie odpowiedziała na żądanie przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Do tej pory skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów w tym zakresie.

W tym kontekście należy uznać, że skarżący nie wykazał, aby jego wniosek zasługiwał na uwzględnienie zgłoszonego żądania.

Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).

Poza tym, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu, w szczególności o źródła utrzymania skarżącego. W orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego, w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba go pozostawić bez rozpoznania (por. postanowienie NSA z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt: I OZ 842/05, LEX nr 164157).

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.