Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 878/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów,ustanowiono adwokata
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt. 3 w zw. z art. 258 par. 1 pkt. 7 ; art. 246 par. 1 pkt. 2 w zw. z art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.


UZASADNIENIE

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.

Po wezwaniu objaśnił swoją sytuację rodzinną w ten sposób, że podał, iż do 2007 r. wychowywał córeczkę, która aktualnie między innymi z uwagi na brak mieszkania przebywa w domu dziecka.

Określając swój majątek uwidocznił, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.

Uzasadniając swoje starania wyjaśnił, że aktualnie mieszka w schronisku z przytuliskiem dla bezdomnych [...]. Za pobyt tam ma płacić miesięcznie po 250 zł.

Swoje stałe miesięczne dochody skarżący oszacował na kwotę 1530 zł wynagrodzenia, z którego jednak po potrąceniu alimentów otrzymuje tylko 450 zł.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zacząć wypada od tego, że skoro niniejsza sprawa jest z zakresu pomocy i opieki społecznej tym samym skarżący pozostaje z mocy prawa zwolniony z obowiązku uiszczania tak opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. a ppsa w związku z art. 241 ppsa). Jeśli zatem skarżący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to w takiej sytuacji procesowej działaniem oczywiście bezcelowym było składanie przezeń wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 §1 ppsa). O bezprzedmiotowości takiego żądania przesądza, bowiem aktualizowana determinantami prawnymi realna możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w tym trybie. Innymi słowy skoro skarżąca ma już z mocy prawa to, czego chce, to równocześnie nie może domagać się tego samego na wniosek.

Z tych względów należało postanowić jak w punkcie pierwszym działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.

Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego, mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że odmiennie aniżeli ma to miejsce w procesie cywilnym w przypadku osób fizycznych sądom administracyjnym odjęta została możliwość dokonania wyboru z uwagi na celowość takiego rozstrzygnięcia (por. art. 117 kpc). Przesłanką konieczną a zarazem wystarczającą jest tylko ustalenie, czy stronę stać czy też nie stać na poniesienie kosztów takiego pełnomocnika.

W przypadku skarżącego sprawa jest o tyle kłopotliwa, że z jednej strony powinien ponieść konsekwencje niedostosowania się do otrzymanego wezwania skoro bez podania powodów nie przedstawił żądanego zaświadczenia o wysokości swych zarobków wraz z adnotacją, jaka jego cześć podlega zajęciu (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05) gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z drugiej zaś nie ulega większej wątpliwości, że wziąwszy pod uwagę informacje zawarte w pomocniczych aktach administracyjnych skarżącemu blisko jest do osób o których zwykło się mówić, że są biedne w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać kogoś, kto borykając się z problemem bezdomności schronienie znajduje w noclegowni z przytuliskiem, w niedalekiej przeszłości był bezrobotny i ciągle zmuszony jest korzystać ze wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej (k. 565-541). Akta te dokumentują zarazem, że w stosunkowo niedalekiej przeszłości faktycznie były prowadzone w stosunku do skarżącego jakieś egzekucje świadczeń alimentacyjnych (k. 405 i 324). Powyższe uprawdopodabnia więc w tym zakresie twierdzenia skarżącego. Wniosek o możliwościach płatniczych skarżącego daje się z kolei wyprowadzić z zalegających na kartach 549-542 akt administracyjnych ofert zatrudnienia z podawaną tam specyfikacją proponowanych stanowisk i wynagrodzeń, które pozwalają na poczynienie stosownego rozeznania i orientację. Brak potrzebnej zapobiegliwości skarżącego gdy chodzi o potrzebę wykazania podnoszonych przez siebie twierdzeń należy więc bardziej położyć na karb nieporadności skarżącego. Okoliczność, że jest osobą stosunkowo młodą w tzw. wieku produkcyjnym nie powinna zaś ex machina przechylać szali na jego niekorzyść dla kilku powodów. Przede wszystkim, z zasad doświadczenia życiowego wynika, że zatrudnienie w jednym miejscu siła faktu ogranicza możliwość podejmowania innych zajęć i z uwagi na pozostający czas i ze względu na zwyczajne ludzkie zmęczenie. Po wtóre niskie kwalifikacje zawodowe skarżącego czynią raczej iluzorycznym ewentualność zmiany przezeń zatrudnienia na dużo zyskowniejsze. Nie budzi też wątpliwości, że środki, które pozostają do jego dyspozycji powinien przeznaczać na zwykłe potrzeby dnia codziennego, zwłaszcza że łatwo sobie wyobrazić, iż życie w tak specyficznych warunkach wiąże się z takimi utrudnieniami, które powodują szybsze zużywanie się rzeczy pierwszej potrzeby. Wreszcie nie można tracić z pola widzenia i tego, że skarżący inicjuje jednocześnie siedem postępowań sądowoadministracyjnych.

Biorąc to wszystko pod uwagę i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Takie działanie stanowić będzie bowiem dla niego pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.