Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1662/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 6 pkt 2
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
article: art. 108 ust 1 pkt 1, art. 106
journal: Dz.U. 2005 nr 234 poz 1997
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity
article: par. 1 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2008 nr 178 poz 1101
law: Rozporządzenie MInistra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i  pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spraw.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant Paweł Wyszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatku za wysługę lat - oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148 ze zm.), § 1 ust. 1 pkt 6 w związku z § 2 ust. 2 pkt 4 oraz § 5 ust. 2 i § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 178, poz. 1101) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), uchylił w całości rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] i ustalił [...] S.S. na dzień [...] marca 2010 r. dodatek za wysługę lat w wysokości 14% uposażenia zasadniczego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant Główny Straży Granicznej (Komendant Główny SG) podniósł, iż rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2011 r. Komendant [...] Oddziału SG ustalił [...] SG S.S. na dzień [...] marca 2010 r. dodatek za wysługę lat w wysokości 9% należnego uposażenia zasadniczego. Do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat oraz okresu, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej wnioskodawcy zaliczono okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] czerwca 2000 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. Nie został natomiast do wysługi lat wliczony okres od dnia [...] stycznia 1996 r. do dnia [...] maja 2000 r. z uwagi na fakt niespełniania przez [...] SG S.S. warunków definicji domownika w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie został również zaliczony dzień [...] czerwca 2003 r. z uwagi na wstąpienie w tym dniu przez wnioskodawcę do służby w SG.

Od powyższej decyzji w dniu [...] lutego 2011 r. pełnomocnik funkcjonariusza wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonanie oceny dowodów z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za zasadne i decyzją z dnia [...] maja 2011 r. uchylił w całości zaskarżony rozkaz personalny oraz ustalił odwołującemu się na dzień [...] marca 2010 r. (dzień złożenia przez stronę wniosku) dodatek za wysługę lat w wysokości 14 % uposażenia zasadniczego.

W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 108 ust. 1 pkt 1 i art. 106 ustawy o Straży Granicznej, § 1 ust. 1 pkt 6, § 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej, a także art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, a także art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, iż organ I instancji rozpatrując prośbę [...] SG S.S. pod wątpliwość poddał stały charakter pracy funkcjonariusza w gospodarstwie rolnym. Jednakże dokumenty zgromadzone w sprawie potwierdzają, że w okresie od [...] września 1995 r. do [...] maja 2000 r. wnioskodawca uczęszczał do Technikum [...] w W. oddalonego od miejsca zamieszkania o ok. 45 km. Pokonanie tej odległości funkcjonariuszowi zajmowało ok. 60 min. Dodatkowo [...] SG S.S. był zawodnikiem klubu sportowego AZS [...] W., sekcji [...]. Wprawdzie średni czas trwania treningu wynosił 2 godz. 30 min., a treningi odbywały się 6 razy w tygodniu, nie mniej jednak zeznania złożone przez przesłuchanego w charakterze świadka J.S. potwierdziły, iż skarżący uczestniczył w zajęciach sportowych zazwyczaj w niedziele. Sam odwołujący się również oświadczył, że na treningi uczęszczał maksymalnie dwa razy w tygodniu. Częściej nie mógł trenować ze względu na pracę w gospodarstwie. Zatem, w ocenie organu II instancji, znaczna odległość dzieląca gospodarstwo rolne od szkoły ponadpodstawowej, a także udział w zajęciach sportowych nie mogą stanowić przeszkody do uznania wymienionego za domownika w rozmienieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 110 ust. 1 w związku z art. 111 ust. 1, art. 104 i art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, a także w związku z treścią art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy SG, organ stwierdził, iż jest on niezasadny. Zgodnie bowiem z ustawą o SG, prawo do uposażenia powstaje z chwilą mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe (art. 103). Uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia (art. 104), a jednym z tych dodatków jest dodatek do wysługi lat (art. 108 ust. 1 pkt 1). Natomiast zgodnie § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r., przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej zaliczenie do wysługi lat okresów nieuwzględnionych w rozkazie o przyjęciu do służby oraz nowe ustalenie wysługi lat następuje, na udokumentowany wniosek funkcjonariusza, w rozkazie personalnym zawierającym rozstrzygnięcie w sprawie przyznania - dodatku za wysługę lat. W przypadku, gdy zaliczenia okresu pracy dokonuje się na wniosek funkcjonariusza ustala się okres zaliczony do wysługi na wniosek funkcjonariusza, łączną wysługę lat, datę, w której upłynął okres wysługi lat uprawniający do przyznania dodatku za wysługę lat w należnej wysokości (§ 6 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia).

Przywołane wyżej przepisy nie wskazują, że zaliczenia okresu pracy dokonuje się z datą wsteczną (na dzień przyjęcia do służby), lecz na bieżąco. Takie rozwiązanie jest zgodne z treścią art. 110 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Zmiana wysokości uposażenia następuje w związku z weryfikacją wysługi lat na żądanie funkcjonariusza. Organ rozpatrujący taką sprawę do chwili wniesienia wniosku wraz ze stosownymi dokumentami przez zainteresowanego nie ma wiedzy w zakresie uprawnienia funkcjonariusza do większej wysługi lat. Zatem w decyzji określającej nową wysokość dodatku za wysługę lat, jako datę nabycia prawa przyjmuje się dzień wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek funkcjonariusza. W tej sprawie jest to dzień [...] marca 2010 r.

Organ odwoławczy wskazał, iż kwestie przedawnienia roszczeń pieniężnych funkcjonariuszy SG reguluje samodzielnie art. 111 ustawy o SG. Ustawa pragmatyczna w sprawach nieuregulowanych w kwestii przedawnienia roszczeń nie odsyła do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Wobec tego decyzje ustające wysługę lat od daty złożenia wniosku nie dają podstaw do wypłaty wyrównania wysługi lat za okres wcześniejszy.

W związku z powyższym, w obowiązującym stanie prawnym, zasadnym było zaliczenie do wysługi uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy, o który wnioskował [...] SG S.S., tj. od dnia [...] stycznia 1996 r. do dnia [...] maja 2000 r. (4 lata i 5 miesięcy i 15 dni), co pozwalało na ustalenie na dzień [...] marca 2010 r. łącznej wysługi lat w wymiarze 14 lat i 21 dni, a co opowiada dodatkowi za wysługę lat w wysokości 14% uposażenia. Z tego powodu należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w całości i postanowić jak w sentencji decyzji.

Decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika S.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 78 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to wskutek uznania za nieprzydatne dowodów zgłoszonych przez S.S. w postępowaniu odwoławczym, na okoliczność wypłacania przez Straż Graniczną innym funkcjonariuszom wyrównania dodatku za wysługę lat w związku z uwzględnieniem dodatkowych okresów pracy;

2) art. 110 ust. 1 w związku z art. 111 ust. 1, art. 103, art. 104 i art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, a także w związku z treścią art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej, przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że okolicznością uzasadniającą zmianę wysokości uposażenia, w tym dodatku za wysługę lat, jest data uzupełnienia wniosku strony o ustalenie wysokości dodatku na nowo, tj. [...] marca 2010 r.;

3) art. 111 ust. 1 w związku z art. 110 ust. 1, art. 103, art. 104 i art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. ustalenie dodatku w wysokości 14% na dzień [...] marca 2010 r., a także ustalenie dodatku w sposób sprzeczny z określoną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości,

strona skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podkreślił, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wyłącznie kwestia wypłaty skarżącemu, podobnie jak innym funkcjonariuszom, wyrównania dodatku za wysługę lat. Skarżący nie kwestionuje natomiast ustaleń i argumentacji decyzji w zakresie zaliczenia okresu nauki w szkole średniej do stażu pracy uprawniającego do wyższego dodatku. Organ odwoławczy, mimo dezawuowania dowodów przedstawionych przez skarżącego, nie zaprzeczył faktowi wypłacania wyrównań innym funkcjonariuszom. Treść rozkazów wydanych innym funkcjonariuszom nie dawała wprost prawa do domagania się wyrównania, ale wypłaty następowały, czego dowodzą stosowne dokumenty. Dla celów wypłaty wyrównań SG musiała uwzględnić okres przed złożeniem wniosku o zaliczenie dodatkowych okresów zatrudnienia tych funkcjonariuszy, gdyż w przeciwnym wypadku wysokość wyrównania byłaby znacznie niższa (obejmowałaby jedynie okres między złożeniem wniosku a wykonaniem rozkazu). A zatem de facto SG ustalała należny dodatek z datą wsteczną, porównywała z już wypłaconym za wcześniejsze okresy dodatkiem i "dopłacała" (wyrównywała) funkcjonariuszom różnicę. W sprawie ustalenia dodatku wstecz oraz wypłaty wyrównania nie były wydawane żadne akty administracyjne, jak decyzja czy postanowienie. Wypłata miała charakter czynności materialno-technicznej. Dlatego skarżący domagał się wyraźnego odzwierciedlenia tej kwestii w decyzji, w ramach toczącego się postępowania.

Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż art. 110 ust. 1 ustawy pragmatycznej nie określa wcale, iż datą zaistnienia okoliczności uzasadniającej zmianę wysokości uposażenia jest data złożenia poprawnego wniosku. Tym samym zaprezentowana przez organ odwoławczy interpretacja tego przepisu nie opiera się na jego literalnej wykładni, lecz odwołuje się do wykładni systemowej, odczytując jego treść z wykorzystaniem § 5 ust. 2 oraz § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Prawo do uposażenia wynika z art. 103 ust. 1 ustawy. Już z chwilą przyjęcia do służby funkcjonariusz SG nabywa prawo do uposażenia, w tym do dodatku za wysługę lat w wysokości uwzględniającej okres pracy w rolnictwie. Z datą przyjęcia funkcjonariusza do służby powstaje zatem jego roszczenie o ustalenie i wypłatę dodatku za wysługę lat w wysokości odpowiadającej przepisom prawa, w tym uwzględniającej wskazane w ustawach okresy pracy podlegające zaliczeniu do stażu pracy funkcjonariusza. W przypadku skarżącego zarówno prawo do uposażenia odpowiadającego przepisom prawa, jak i roszczenie o jego właściwe ukształtowanie oraz wypłatę powstały z dniem przyjęcia do służby, tj. z datą [...] lipca 2004 r. Wtedy mógł on skutecznie domagać się ustalenia dodatku w należnej wysokości oraz jego wypłaty. Prawidłowa, wynikająca z przepisów ustawy, wysokość dodatku za wysługę lat nie znalazła jednak odzwierciedlenia w treści rozkazu personalnego, gdyż skarżący nie dołączył odpowiednich dokumentów. Nie oznacza to wszakże, że wygasło jego uprawnienie wynikające z ustawy oraz roszczenia z nim związane. Dlatego datą zmiany wysokości powinna być, co do zasady, data jego wadliwego ukształtowania, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 111 ust. 1 ustawy (przedawnienia roszczeń). Roszczenia, które były wymagalne od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] marca 2007 r., a więc w stosunku do których minęło więcej niż trzy lata do momentu złożenia kompletnego wniosku strony, przedawniły się. W odniesieniu do pozostałych zastosowanie znajduje art. 111 ust. 3 pkt 1 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym przerywa bieg przedawnienia każda czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej uprawnionym do rozpatrywania roszczeń. Przerwanie biegu przedawnienia w dniu [...] marca 2010 r. oznacza, że strona może domagać się pieniędzy za okres do trzech lat wstecz od tej daty. W zaskarżonej zaś decyzji organ błędnie ustalił moment powstania okoliczności uzasadniającej zmianę wysokości uposażenia. Samo bowiem złożenie wniosku ma charakter technicznoprawny oraz proceduralny i nie może mieć pierwszeństwa przed okolicznością wynikającą z prawa materialnego. Ani ustawa, ani rozporządzenie nie zawierają przepisu, który wyraźnie by wskazywał, że wyższy dodatek należy się od daty złożenia wniosku. Skoro z przepisów nie wynika wyraźnie takie ograniczenie uprawnień skarżącego, to nie można go domniemywać. Organ SG próbuje wykorzystać przepisy wykonawcze, podustawowe, aby ograniczyć prawa skarżącego wynikające z ustawy pragmatycznej oraz ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 108 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 234, poz. 1997 ze zm.) funkcjonariusze otrzymują dodatki do uposażenia, m.in. dodatek za wysługę lat w wysokości uzależnionej od okresów służby, o których mowa w art. 106.

Na podstawie art. 106 powołanej ustawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 10 września 2008 r. rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 178, poz. 1101 ze zm.), w którym w § 1 ust. 1 pkt 6 ustalił, iż do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej zalicza się inne (niż wymienione w pkt 1-5 tego ust.) okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, zaliczenia okresów, o których mowa w § 1, oraz ustalenia wysługi lat dokonuje się po raz pierwszy na dzień przyjęcia funkcjonariusza do służby w Straży Granicznej, w rozkazie personalnym zawierającym rozstrzygnięcie w sprawie przyznania funkcjonariuszowi dodatku za wysługę lat po raz pierwszy. Zaliczenie do wysługi lat okresów nieuwzględnionych w rozkazie, o którym mowa w ust. 1 oraz nowe ustalenie wysługi lat następuje, na udokumentowany wniosek funkcjonariusza, w rozkazie personalnym zawierającym rozstrzygniecie w sprawie przyznania funkcjonariuszowi dodatku za wysługę lat. Przepis § 6 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia stanowi, iż dokonując zaliczenia okresów, o których mowa w § 1, do wysługi lat ustala się okres zaliczony do wysługi na wniosek funkcjonariusza, łączną wysługę lat, datę, w której upłynął okres wysługi lat uprawniający do przyznania dodatku za wysługę lat w należnej wysokości – w przypadku gdy zaliczenia dokonuje się na wniosek funkcjonariusza. Zwiększenie wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat w Straży Granicznej następuje z urzędu (ust. 2 ww. art.).

Na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W przypadku jeżeli organ gminny nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

W świetle art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż aby skarżącemu funkcjonariuszowi Straży Granicznej zaliczyć do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało ustalić, czy w podanym okresach wnioskodawca posiadał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy. Innych przesłanek, niż zostały powyżej wymienione skarżący spełniać nie musi, bowiem nie wymienia ich zarówno przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnych gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jak przepis art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, definiujący pojecie domownika.

Biorąc pod uwagę ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny sprawy i powyższe regulacje prawne należy dojść do wniosku, iż organ ten prawidłowo zaliczył skarżącemu do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców wskazane przez stronę we wniosku z dnia [...] marca 2010 r. Rozstrzygnięcie w tym zakresie, uwzględniające wniosek strony, nie jest przez skarżącego kwestionowane.

Nie można także Komendantowi Głównemu SG zarzucić naruszenia przepisów prawa z tego powodu, iż zwiększoną wysokość dodatku za wysługę lat ustalił stronie od dnia 17 marca 2010 r. Takie działanie organu zostało podyktowane dyspozycją art. 110 ust. 1 powołanej ustawy pragmatycznej, z którego wynika, iż zmiana wysokości uposażenia (dodatek za wysługę lat stanowi nieodłączny element uposażenia funkcjonariusza – art. 104 ustawy) następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Okolicznością taką w niniejszej sprawie jest niewątpliwie udokumentowany wniosek funkcjonariusza o ustalenie na nowo przysługującej mu wysługi lat. Wniosek strony wszczyna postępowanie i obligujące organ SG do weryfikacji ustalonej już funkcjonariuszowi wysługi lat na podstawie dotychczas przedłożonych dokumentów, a ustalenie wyższej niż dotychczas wysługi lat nie może być dokonywane z mocą wsteczną, albowiem wówczas nie występowały okoliczności uzasadniające dokonanie takiej zmiany. Dopiero udokumentowany wniosek strony rodzi po stronie organu obowiązek wydania rozkazu personalnego (§ 5 ust. 2 rozporządzenia) ustalającego na nowo wysługę lat i wysokość przysługującego z tego tytułu dodatku i to od daty zaistnienia okoliczności (tutaj udokumentowania przez stronę), z którymi strona wiąże określone dla niej skutki prawne. Zatem ustalenia funkcjonariuszowi nowej wysokości dodatku za wysługę lat nie można dokonać z datą wcześniejszą, niż data udokumentowania prawa do wyższego wymiaru świadczenia.

Mając powyższe rozważania na względzie należy stwierdzić, iż decyzja Komendanta Głównego SG nie narusza prawa materialnego. Organ załatwił sprawę prawidłowo stosując przepisy stanowiące postawę wydania zaskarżonej decyzji. Prawidłowo też dostrzegł istotną wadliwość rozstrzygnięcia organu I instancji i zasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie znajduje zatem uzasadnienia wniosek strony o uchylenie zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że jest ona dla strony korzystna i uwzględnia do wysługi lat skarżącego wszystkie wnioskowane przez niego okresy, a uwzględnienie skargi prowadziłoby do naruszenia art. 134 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż w istocie strona skarżąca nie kwestionuje decyzji Komendanta Głównego SG z dnia [...] maja 2011 r., która załatwiła sprawę zgodnie z wnioskiem strony i obowiązującymi w tym zakresie przepisami, lecz domaga się wypłaty wyrównania dodatku za wysługę lat za 3-letni okres, który nie uległ przedawnieniu. Żądanie strony, jako oparte na innej podstawie prawnej, dotyczy zupełnie innego postępowania, niezwiązanego z rozstrzygnięciem wydanym na podstawie § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia. To z kolei czyni niezasadnym zarzut wydania niezgodnej z wnioskiem strony.

Odnosząc się do zarzutu skargi nierównego traktowania funkcjonariuszy SG, poprzez wypłacania niektórym z nich wyrównania wysługi lat, podczas gdy skarżącemu takiego wyrównania nie wypłacono, należy wskazać, iż sama wypłata wyrównania uposażenia jest czynnością materialno-techniczną. Jednakże odmowa dokonania czynności materialno-technicznej winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona mającą w tym interes prawny. Taka forma załatwienia sprawy, umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny (patrz wyrok NSA z dnia 25 lutego 1983 r. sygn. akt II SA 2083/82 publik. ONSA z 1983 r., nr 1 poz. 14; także szerzej na ten temat w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 328/11 pubilk. internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wniosek strony o ustalenie i wypłatę wyrównania uposażenia (dodatek za wysługę lat jest składnikiem uposażenia, jako przedmiotowo różnych od niniejszej sprawy, powinien zostać rozpoznany w odrębnym postępowaniu, a wynik tego rozstrzygnięcia będzie podlegał kontroli instancyjnej i sądowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.