Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1078/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Asesor: WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2020 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Gminę K., prawa własności nieruchomości, ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w K. - [...], obr. [...], zajętej pod ul. [...] w K.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z [...] października 2011 r. nr [...] stwierdził nabycie, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, przez Gminę K., prawa własności ww. nieruchomości, zajętej pod drogę gminną – ul. [...] w K.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...], uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1602/12 oddalił skargę Prezydenta Miasta K. na ww. decyzję z [...] lipca 2012 r. i podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji wskazując, że konieczne pozostają do wyjaśnienia kwestie mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Znajdująca się w aktach sprawy mapa z projektem podziału nieruchomości z [...] sierpnia 2009 r. oraz mapa ewidencyjna [...] nie obrazują stanu zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz materiał dowodowy nie potwierdza sprawowania władztwa publicznoprawnego w dacie 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotową nieruchomością.

W tej sytuacji Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Gminę K. ww. nieruchomości ozn. jako część działki nr [...] o pow. [...] ha, (odpowiadająca projektowanej działce nr [...]), objętej księgą wieczystą nr [...].

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchylił w całości ww. decyzję z [...] listopada 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, tj. prawidłowego ustalenia stron postępowania (następców prawnych J. M.), prawidłowego ustalenia i udokumentowania kwestii zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz władztwa publicznoprawnego przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2020 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Gminę K., prawa własności ww. nieruchomości, zajętej pod ul. [...] w K.

A B wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. i zaznaczył, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. przepisu nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną, pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Minister zaznaczył, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. W dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] (z której została wydzielona działka nr [...]) stanowiła współwłasność J. M., M. S. i J. M. Umową sprzedaży z [...] lipca 1999 r. Rep. [...] nr [...] J. M. i M. S. sprzedały swoje udziały ww. działce A. B. na współwłasność majątkową małżeńską. Umową sprzedaży z [...] lipca 1999 r. Rep. [...] nr [...] J. M. sprzedał A. B. cały swój udział w działce nr [...]. J. M. zmarła [...] września 2014 r. w K.

Minister podkreślił, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym ustalenie spadkobierców osoby, będącej właścicielem nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. nie jest konieczne, bowiem zbyła za życia przysługujące jej prawo własności na rzecz innych osób i nie może być ono przedmiotem dziedziczenia. Obecnie współwłaścicielami ww. nieruchomości są A. B. i A. B., co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...].

Organ odwoławczy odnosząc się do drugiej ze ww. przesłanek wskazał, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...] w K.), co ustalono na podstawie:

- uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), ul. [...] w K. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich,

- art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z dniem 1 stycznia 1999 r. ww. droga stała się drogą gminną,

- uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z [...] października 2005 r. w sprawie nadania numerów dla dróg gminnych na obszarze K., miasta będącego na prawach powiatu w Województwie [...], ul. [...] w K. nadano nowy numer drogi - [...],

- umowy sprzedaży z [...] lipca 1999 r. Rep. [...] nr [...], z której wynika, że działka nr [...] jest niezabudowana i wykorzystywana jako droga oraz

- analizy opracowania geodezyjnego sporządzonego w dniu [...] stycznia 2021 r. przez głównego specjalistę posiadającego uprawnienia geodety – A. G.

Organ odwoławczy podkreślił, że w podsumowaniu geodeta uprawniony wskazała, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy pozwala stać na stanowisku, że działka nr [...] o pow. [...] ha, wydzielona z działki nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę - drogę publiczną - ul. [...] w K.

Organ wskazał ponadto, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] stycznia 2019 r. organ wojewódzki uzupełnił materiał dowodowy dotyczący władania publicznoprawnego o dokumenty dotyczące akcji zima 1992/1993 r., z których wynika, że zimowym utrzymaniem została objęta również ul. [...]. Ponadto w aktach sprawy znajdują się:

- oświadczenie Dyrektora Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. z [...] grudnia 2003 r., z którego wynika, że przed 1999 r. ul. [...] znajdowała się w zarządzie byłego Zakładu Gospodarki Komunalnej i jako droga lokalna miejska była utrzymywana oraz poddawana okresowym przeglądom kontrolnym przez jednostkę miejską Miasta K. zgodnie z obowiązkami zarządu dróg;

- oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z [...] kwietnia 2018 r., z którego wynika, że działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę i pozostawała w tej dacie w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg.

Podkreślił, że władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego, względem nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci). Władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek.

A. B. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2020 r. pomimo braku zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie, że nieruchomość skarżącego w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Gminu K.

2. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 84 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ samodzielnej fotointerpretacji złożonych do akt sprawy zdjęć lotniczych, podczas gdy wymaga to wiedzy specjalnej, a więc przeprowadzenie tego dowodu jest możliwe jedynie w drodze opinii biegłego czego w sprawie nie uczyniono.

W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do ar. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny tut. Sądu, dokonanej w prawomocnym wyroku z 7 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1602/12.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania powoduje, że determinują one działania organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Istotne jest również, że przepis art.153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie wiążący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Istotą zasady "związania oceną prawną" z art.153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego.

Powyższe uwagi mają znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem w wyroku z 7 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w dalszym toku postępowania organy powinny wziąć pod uwagę i wyjaśnić, że znajdująca się w aktach sprawy mapa z projektem podziału nieruchomości z [...] sierpnia 2009 r. oraz mapa ewidencyjna [...] nie obrazują stanu zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz materiał dowodowy nie potwierdza sprawowania władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością w dacie 31 grudnia 1998 r.

Wbrew stanowisku skarżącego organy zastosowały się do zaleceń zawartych w powyższym wyroku sądu.

Jak wynika z akt sprawy została ona rozstrzygnięta nie tylko w oparciu o materiał dowodowy uprzednio zebrany w postępowaniu administracyjnym, ale organy rozszerzyły granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności. Zlecono bowiem geodecie uprawnionemu A. G. wykonanie opracowania geodezyjnego w celu wykazania zajęcia spornej działki pod ulicę [...] w K. w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz uzupełniono materiał dowodowy dotyczący władania publicznoprawnego tą nieruchomością o dokumenty dotyczące akcji zima 1992/1993 r., w celu wykazania, że ulica ta została objęta zimowym utrzymaniem. Ponadto pozyskano oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z [...] kwietnia 2018 r., z którego wynika, że działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę i pozostawała w tej dacie w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarga jest zdaniem Sądu nieuzasadniona. Sąd w całości podziela ustalenia i oceny dokonane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] marca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2020 r. stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Gminę K., prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, położonej w K. - [...], obr. [...], zajętej pod ul. [...] w K.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Zgodnie z tą regulacją nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności.

Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe.

Zatem, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

W niniejszej sprawie dokumenty w niej zgromadzone potwierdzają, że w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości była osoba fizyczna, albowiem stanowiła ona własność poprzedników prawnych Skarżącego.

Nie ulega również wątpliwości, że na dzień 31 grudnia 1998 r., na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta K. z [...] maja 1986r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i lokalnych miejskich, ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. droga ta stała się drogą gminną nr [...].

Zdaniem Sądu ma raję organ, że omawiana nieruchomość była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną. Okoliczność tą potwierdza w szczególności treść opracowania geodezyjnego z [...] stycznia 2021 r. wykonanego przez A. G. głównego specjalistę posiadającego uprawnienia geodety.

Sąd podziela pogląd organu, że opracowanie geodezyjne sporządzone przez uprawnionego geodetę A. G. na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. Trafnie wywiódł Minister, że dokumentację stanowiącą materiał dowodowy w sprawie, stosownie do treści art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, pod rygorem odpowiedzialności o której mowa w art. 46 tej ustawy.

Wskazane opracowanie wykonane zostało przez osobę posiadającą kompetencje w zakresie oceny dokumentów geodezyjnych i kartograficznych, przywołuje obszerny materiał dowodowy, którego wspólna analiza prowadzi do uzasadnionej oceny spełnienia przesłanki zajęcia spornej działki pod drogę w dacie istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Zawiera ono bowiem mapę z projektem podziału działek nr [...] i nr [...] r. przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] sierpnia 2009 r. za nr [...] wykonaną w trybie art. 73 ustawy. Wykaz zmian gruntowych zamieszczony na mapie potwierdza, że działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] - pod drogą oraz nr [...] o pow. [...] ha. Geodetka powołała się także na treść protokołu granicznego z [...] lipca 2009 r. zawierającego zapis, że północna granica działki nr [...] między punktami [...] i [...], będąca jednocześnie północną granicą nowoutworzonej działki nr [...] przebiega po asfalcie, zaś południowa granica nowej działki nr [...] biegnie częściowo po ogrodzeniu. Podkreśliła, że protokół potwierdza, że działka nr [...] zajęta została pod jezdnię asfaltową i pobocze a także, że chociaż w opracowaniu brak jest informacji co do stanu zagospodarowania działki nr [...] w dniu 31 grudnia1998 r. to jednak treść zlecenia prac nr [...] z [...] maja 2009 r. jednoznacznie wskazuje, że wykonanie podziału działki nr [...] miało być wykonane wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. A. G. wskazała ponadto na zapis kopii mapy zasadniczej z [...] maja 2009 r., gdzie kolorem czerwonym wkreślone zostały działki nr [...] i [...] zajęte pod ul. [...]. Wyjaśniła, że mapa zasadnicza jest "mapą żywą", podlegającą bieżącej aktualizacji gdzie zmiany w treści mapy są nanoszone i usuwane na bieżąco, a odbitka tej mapy wykonana w 2009 r. przedstawia treść mapy obejmującą zmiany wprowadzone na przestrzeni lat od założenia mapy, do wykonania kopii, czyli wg stanu archiwalnego z 2009 r. Podkreśliła jednak, że porównanie jej z kopią mapy z powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej dla odbioru obiektu budowlanego przy ul. [...] ks. rob. [...] z grudnia 1996 r. wskazuje, że na przestrzeni lat stan zagospodarowania terenu nowoutworzonej działki nr [...] nie uległ zmianie. A. G. wywiodła także, że analizowana przez nią dokumentacja pochodząca z operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] listopada 1997 r. pod nr [...] (ks. rob. [...]) w postaci mapy uzupełniającej podziału działki nr [...] objętej KW [...] - wskazuje, że część nowowydzielonej działki nr [...] zajęta była pod jezdnię asfaltową. W protokole granicznym z [...] października 1997 r. opisano także, że punkty nr [...] i [...], wyznaczające północną granicę działki nr [...], znajdują się w jezdni. Na szkicu granicznym zaznaczony został ponadto przebieg krawędzi asfaltu ul. [...]. Podobnie wykazano na szkicu podziałowym. Oceniła , że powyższe jednoznacznie wskazuje, że północna część działki nr [...] już przed dniem 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę - ul. [...].

Zdaniem Sądu Minister trafnie wywiódł, że ze wskazanego opracowania geodezyjnego oraz analizy archiwalnych ortofotomap z 1993 r. i 1997 r. pozyskanych z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii oraz ortofotomap dostępnych w serwisie mapowym Urzędu Miasta K. - wydruki ortofotomap z 2004 r. i 2011 r., wynika, że na przestrzeni lat stan zagospodarowania terenu działki nr [...] w części odpowiadającej działce nr [...] nie zmienił się. Powyższe zdjęcia lotnicze wskazują, że w badanym okresie teren działki nr [...] zajęty był pod drogę, zatem także w dniu 31 grudnia 1998 r. Wbrew stanowisku skargi organy administracji rozpoznające sprawę mają kompetencje i umiejętność odczytu map lotniczych bez potrzeby posiłkowania się opinią biegłych jako dowodem niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zaznaczenia wymaga ponadto, że zajęcie działki nr [...] pod drogę stwierdzone w istotnej dacie przez geodetkę A. G. potwierdza także treść aktu notarialnego umowy kupna – sprzedaży nieruchomości z [...] lipca 1999r. z której wynika, że sporna działka [...] nie była zabudowana gdyż była już wówczas wykorzystywana jako droga.

Brak jest także, zdaniem Sądu podstaw do zakwestionowania, że na będącej przedmiotem postępowania nieruchomości było wykonywane władztwo publicznoprawne przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Wbrew zarzutom skargi uznać należy za prawidłową ocenę, że w niniejszej sprawie została spełniona także przesłanka publicznoprawnego władania sporną działką. W odniesieniu do powyższej przesłanki wyjaśnić trzeba, że władanie nieruchomością to dokonywanie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci) względem nieruchomości określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego. W orzecznictwie sadów administracyjnych wskazuje się, że dla udowodnienia przesłanki władania nieruchomością należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem.

W niniejszej sprawie Minister wyjaśnił, że w materiale dowodowym dotyczącym władania publicznoprawnego znajdują się także pozyskane przez organ dodatkowe dokumenty dotyczące akcji zima 1992/1993 r. oraz oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z [...] kwietnia 2018 r., z którego wynika, że działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę i pozostawała w tej dacie w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg,

z których wynika, że zimowym utrzymaniem, a zatem władaniem publicznoprawnym ul. [...] została objęta już w latach 1992/1993.

Zaznaczenia wymaga, że dla spełnienia przesłanki władania istotne jest jedynie to by dana jednostka wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z jej utrzymaniem. Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie – a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 400/13; z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 163/13). Czynności te zarządca drogi wojewódzkiej miał obowiązek wykonywać nie tylko w stosunku samej jezdni, lecz w stosunku do całej drogi, a więc wydzielonego pasa terenu przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, w ramach którego umieszczone mogłyby być np. chodniki, drzewa i krzewy, pobocza, obiekty inżynierskie i urządzenia techniczne (art. 4 ust. 1 pkt 1-4 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych). Zdaniem Sądu nawet ewentualne podejmowanie przez właściciela prac w obrębie drogi publicznej, nie stanowi samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne. Powyższe potwierdzają natomiast ww dokumenty. Oczywistym jest, w ocenie Sądu, że jeśli czynności związane z zimowym utrzymaniem ulicy [...] były wykonywane już w 1992/1993 roku to tym bardziej ulica istniała i była utrzymywana przez podmiot publiczny w dniu 31 grudnia 1998 r.( i nadal).

Skoro zatem przedmiotowa działka, stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej oraz zajęta były w tej dacie pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością powiatu, na terenie którego jest położona. W tej sytuacji, niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 73 ust. 1 ww. ustawy.

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł, wbrew zarzutom skargi, naruszenia przepisów prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak sentencji w wyroku.

Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.