Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 898/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
657
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. sp. k. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1295/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. sp. k. w P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. sp. k. w P. na rzecz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 10 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1295/15 oddalił skargę A. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 17 września 2014 r. A. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca lub A.) zwróciła się w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm., dalej u.s.d.g.) do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz.U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm., dalej: u.o.a.), mianowicie: czy w świetle art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym obowiązkowi rejestracji nie będą podlegały odbiorniki radiofoniczne będące wyposażeniem pojazdów zastępczych. Spółka wskazała, że jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, której przedmiotem pozostają m.in. wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek (wg PKD 77.11.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (wg PKD 77.12.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, niesklasyfikowanych (wg PKD 77.39.Z). Podklasa ta obejmuje wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego. Zdaniem spółki, na tej podstawie można stwierdzić, że prowadzi ona działalność gospodarczą zarówno w zakresie wynajmu pojazdów samochodowych, jak i wynajmu odbiorników radiofonicznych, ponieważ pojazdy zastępcze, przeznaczone do wynajmu, są wyposażone w odbiorniki radiofoniczne. Spółka podniosła, że zawiera z klientami umowy najmu pojazdów, jednak zawierane umowy nie wskazują bezpośrednio, że pojazd jest wynajmowany razem z odbiornikiem radiofonicznym. Jedynie protokół przekazania pojazdu najemcy wskazuje, że częścią wyposażenia pojazdu pozostaje m.in. odbiornik radiofoniczny. Spółka, udostępniając więc najemcom pojazdy zastępcze, przekazuje im również m.in. radioodbiorniki, jako że są one integralnie połączone z pojazdem. W okresie, w którym pojazd zastępczy nie jest objęty najmem, pozostaje on na parkingu, a odbiornik radiofoniczny nie jest wówczas używany przez spółkę. Zdaniem A., odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą w takiej sytuacji podlegały rejestracji na podstawie powyższego przepisu, ponieważ przeznaczone one będą (wraz z pojazdami zastępczymi) wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, które z kolei należą do przedmiotu działalności spółki.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiTV) stosując art. 10 ust. 5 u.s.d.g., art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), uznała za nieprawidłowe stanowisko spółki, że odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą podlegały rejestracji na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. u.o.a.

Organ podał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Według KRRiTV, wyłączenie to w opisie zdarzenia przyszłego, przedstawionego przez spółkę, nie występuje, gdyż nie dotyczy sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jako czynności należących do przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Przedmiotowe odbiorniki radiofoniczne, ze względu na integralność połączenia z pojazdem, nie spełniają przesłanki określonej w art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że strona będzie zobowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych; art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że strona będzie posiadała odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym jej natychmiastowy odbiór programu, tj. że będzie ich używała; art. 10 ust. 5 in fine ww. u.s.d.g, poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne stanowiska wyrażonego przez stronę oraz uznanie w sentencji decyzji stanowiska strony za nieprawidłowe, pomimo stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji prawidłowości jej stanowiska; art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 kpa, poprzez naruszenie obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa; art. 8 kpa, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

Decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] uzupełnioną postanowieniem z [...] marca 2015 r. poprzez wprowadzenie do jej treści pouczenia o środkach zaskarżenia, KRRiTV, mając za podstawę art. 10 ust. 5 u.s.d.g. w związku z art. 104, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa, w punkcie pierwszym utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, natomiast w punkcie drugim umorzyła postępowanie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja, mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu, wobec czego brak jest podstaw do jej uchylenia. W treści tej decyzji dokonano bowiem interpretacji art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. u.o.a. w oparciu o zasady wykładni literalnej, której wynikiem było stwierdzenie, że obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki telewizyjne i radiowe, przeznaczone do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów. Następnie dokonano subsumpcji zaprezentowanego przez spółkę zdarzenia przyszłego pod tak wyinterpretowaną normę prawną, co doprowadziło do sformułowania konkluzji, że w okolicznościach przedstawionych we wniosku o interpretację, posiadane przez skarżącą radioodbiorniki będą podlegać rejestracji, co z kolei znalazło wyraz w sentencji zaskarżonej decyzji. KRRiTV wywiodła, że skoro przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. wyraźnie wskazuje, że elementem konstruującym odstępstwo od zasady rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych jest to, że są one przeznaczone do oddania do używania na podstawie i umów osobom trzecim, to jedynie istnienie umowy, na podstawie której wynajmujący oddaje do używania odbiornik radiowy, zamontowany w pojeździe, jest warunkiem koniecznym niepodlegania obowiązkowi rejestracji, o którym mowa w art. 5 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Ze złożonego w sprawie wniosku o interpretację indywidualną wynika natomiast jednoznacznie, że spółka nie zawiera z najemcami pojazdów umów w zakresie używania odbiorników radiofonicznych w autach, a także, iż umowy na najem pojazdu nie wskazują, że wynajem obejmuje również zamontowany w pojeździe radioodbiornik. Wobec tego art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. u.o.a. nie znajduje zastosowania, a skarżąca zobowiązana jest do rejestracji odbiorników radiofonicznych znajdujących się w autach, przeznaczonych do przekazania osobom trzecim. Tym samym - w ocenie organu - zarzuty spółki są bezzasadne. W zakresie żądania zwrotu kosztów postępowania administracyjnego organ uznał je za bezprzedmiotowe, wskazując, że strona ponosi koszty związane ze sprawą na skutek złożonego przez nią wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA), na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oddalił skargę spółki na powyższą decyzję, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. WSA stwierdził, że przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., zgodnie z którym obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy, wyłącza obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych tylko wtedy, gdy zamierzona działalność gospodarcza – wynajem profesjonalnego sprzętu ( o ile za taki można uznać radia powszechnie używane) mieści się w zakresie cytowanego przepisu. Jednakże, zdaniem Sądu I instancji, zamierzonych działalności wynajem/dzierżawa pojazdów z radioodbiornikami – już tego warunku nie spełnia. Jak bowiem podnoszono we wniosku o wydanie interpretacji (pkt 2 drugi akapit) "wnioskodawca zawiera z klientami umowy najmu pojazdów, zawierane umowy nie wskazują bezpośrednio, że pojazd jest wynajmowany razem z odbiornikiem radiofonicznym", jednakże umowy te nie wskazują, iż pojazd jest wynajmowany oddzielnie, a radio w nim zainstalowane - oddzielnie. Zdaniem WSA, protokół przekazania pojazdu (zdanie następne tej części wniosku) podając, że częścią wyposażenia pojazdu jest radio, w niczym nie zmienia faktu, iż radio nie jest przedmiotem oddzielnej umowy. W związku z tym, według Sądu I instancji, przedmiotem umów najmu/dzierżawy pojazdów nie jest sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników radiofonicznych, lecz faktycznie są wyłącznie pojazdy, gdyż za ich wynajęcie/dzierżawę nie dolicza się dodatkowej opłaty za odbiorniki w nich zainstalowane. Tym samym, według WSA, udzielając odpowiedzi na postawione wyżej pytanie, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji na tle zaprezentowanego przez skarżącą spółkę stanu faktycznego dokonała prawidłowej interpretacji art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., stwierdzając, że fakt wynajęcia/wydzierżawienia auta wyposażonego w odbiornik radiofoniczny nie zwalnia skarżącej z obowiązku rejestracji tego radioodbiornika. Przedmiotem umowy najmu nie jest wszak odbiornik radiofoniczny, lecz pojazd. W takim stanie rzeczy, WSA uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka A. zarzuciła:

I. Mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów procedury, mianowicie:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wybiórcze odniesienie się przez WSA do zarzutów wskazujących na niewłaściwe zastosowanie przepisów wskazanych w skardze do WSA, a mianowicie pominięcie rozważań w zakresie braku posiadania oraz używania przez skarżącą odbiorników radiofonicznych, ponieważ te będą znajdowały się w pojazdach zastępczych przekazanych najemcom oraz przez całkowite pominięcie przez WSA okoliczności, że protokół wydania pojazdu zawiera postanowienie potwierdzające fakt wydania odbiornika klientowi, a także poprzez skonstruowanie uzasadnienia opierającego się jedynie na ogólnikach, uniemożliwiających prześledzenie toku rozumowania WSA;

2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1-3, 5 u.s.d.g. poprzez oddalenie skargi z uwagi na błędną ocenę, co do treści zdarzenia przyszłego, polegającego na przyjęciu przez WSA, że odpłatne przekazanie osobom trzecim do używania radioodbiorników nie jest przedmiotem umowy najmu, podczas gdy z treści zdarzenia przyszłego wynika, że odbiorniki samochodowe będące częścią składową pojazdów zastępczych będą przekazywane do używania najemcom oraz poprzez wybiórcze odniesienie się przez WSA do elementu zdarzenia przyszłego polegającego na podpisywaniu przez strony protokołu wydania pojazdu, który wprost wskazuje, że przekazywany klientowi jest również odbiornik radiofoniczny, a także poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że przedmiotem najmu pojazdu nie będą zainstalowane w pojazdach radioodbiorniki, WSA zaakceptował dokonaną przez organ wykładnię przepisów z pominięciem opisu zdarzenia przyszłego; oddalenie skargi nastąpiło w sposób wyłączający możliwość przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;

3) naruszenie art. 7 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej jako: Konstytucja RP) polegające na naruszeniu obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa.

II. Ponadto strona podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, mianowicie:

1) naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie zobowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, tj. że przedmiotowe odbiorniki radiofoniczne nie są objęte wyłączeniem wskazanym w tym przepisie, a w konsekwencji jego niezasadne niezastosowanie;

2) naruszenie art. 5 ust. 1 u.o.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie zobowiązana do rejestracji w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, a w konsekwencji niezasadne zastosowanie;

3) naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie posiadała odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, tj. że będzie ich używała, podczas gdy przedmiotowe radioodbiorniki nie będą znajdowały się w posiadaniu skarżącej, tj. tym bardziej skarżąca nie będzie ich używała, a w konsekwencji jego błędne zastosowanie.

Wskazując na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie, jeżeli NSA uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] października 2014 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Natomiast w piśmie z 16 listopada 2016 r. pełnomocnik KRRiTV wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) i nie dostrzegając branych pod uwagę z urzędu przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 1-6 powołanej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlegała oddaleniu.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. WSA w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko organu, że na tle stanu faktycznego zaprezentowanego przez spółkę we wniosku o wydanie przedmiotowej interpretacji, odbiorniki radiofoniczne stanowiące wyposażenie pojazdów zastępczych przeznaczonych wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów objęte są obowiązkiem rejestracji i nie korzystają z wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawy - na których wniesiony środek zaskarżenia oparto - nie podważają stanowiska Sądu I instancji.

Przede wszystkim za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że z powyższego przepisu, określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że motywy powinny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Ponadto o skuteczności zarzutów opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wskazane wyżej wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. i - wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie - poddaje się kontroli instancyjnej. Wbrew również poglądowi skarżącej, Sąd I instancji nie pominął kwestii protokołu przekazania pojazdu wskazywanego we wniosku o interpretację. Lektura zaskarżonego wyroku pozwala na stwierdzenie, że Sąd I instancji dostatecznie jasno i wyraźnie wskazał, że odbiornik musi być przedmiotem odrębnej umowy . Tym samym, zamieszczenie informacji w protokole przekazania wynajmowanego auta, że wyposażony on jest w zamontowany radioodbiornik, nie podważa powyższej prawidłowej konstatacji Sądu, a w efekcie prawidłowości zaskarżonego wyroku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty wskazane w pkt II 1, 3 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 2 ust.1 i 2 tejże ustawy poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji niezasadne zastosowanie oraz ściśle z nimi związany zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej).

Ocena zasadności tak postawionych zarzutów wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Według ust. 2, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Art. 5 ust. 1 stanowi zaś, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Z treści przytoczonych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że ustawa o opłatach abonamentowych wprowadza obowiązek rejestracji a w konsekwencji powszechny obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za - oparte na domniemaniu prawnym - używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Art. 5 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych przewiduje wprawdzie wyjątki od tej zasady, stanowiąc m.in. w pkt 3, że obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.

Podkreślenia wymaga jednak, że wyjątki od zasad nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Wobec powyższego, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skoro w świetle przedstawionego w sprawie stanu faktycznego spółka - zgodnie z przedmiotem swojej działalności gospodarczej - wynajmuje samochody nie zaś radioodbiorniki i nie zawiera wymaganych prawem umów przekazania osobom trzecim do używania odbiorników radiowych, to - mimo że odbiorniki te są wyposażeniem samochodów - nie jest spełniona przesłanka z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych .

Należy mieć na uwadze, że wyposażenie samochodów może wpływać na ich atrakcyjność i wartość, a w konsekwencji na wysokość uzyskiwanych przez przedsiębiorcę wynagrodzeń za przekazywanie - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - samochodów osobom trzecim do używania na podstawie stosownych umów.

W tym stanie rzeczy nie można zatem przyjąć, że przedsiębiorca przeznacza - w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy - radioodbiorniki będące wyposażeniem samochodów wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego zaaprobowanie stanowiska prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie spółkę skutkowałoby tym, że w każdej sytuacji, gdy odbiorniki radiofoniczne czy telewizyjne stanowią element wyposażenia brak byłoby podstaw do przyjęcia obowiązku ich rejestracji i uiszczania opłat abonamentowych – mimo braku umów, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy. Wskazania w tym miejscu wymaga tymczasem jednolitość orzecznictwa co do obowiązku rejestracji i zasadności pobierania opłat np. w hotelach za odbiorniki stanowiące wyposażenie wynajmowanych pokoi (por. np. wyroki NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 627/13, z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 455/14, z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 933/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3045/15).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa pewną rozbieżność, jaka zaistniała w orzecznictwie tego Sądu odnośnie do kwestii wykładni art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, gdy chodzi o radioodbiorniki zamontowane w samochodach zastępczych (przy czym te wyroki nie dotyczyły wniosków o interpretację, ale nakazu rejestracji używanych odbiorników i ustalenia opłaty).

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie obecnym, nie podziela jednak poglądu - wyrażonego w wyroku z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3166/15 - że przeznaczenie do oddania do używania osobom trzecim na podstawie umów samochodów zastępczych z zamontowanymi odbiornikami radiowymi oznacza zarazem takie samo przeznaczenie tych odbiorników radiowych, stąd dopiero wykazanie, że przedsiębiorca używa samochodów wyposażonych w odbiorniki radiowe dla własnych potrzeb niezwiązanych ze sprzedażą lub oddawaniem do używania osobom trzecim na podstawie umów pozwalałoby na przyjęcie, że jest zobowiązany do ich rejestrowania i opłacania od nich opłat abonamentowych.

Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej obecnie sprawie sam fakt, że odbiornik radiofoniczny stanowi element wyposażenia samochodu zastępczego (przeznaczonego do wynajmu) nie podważa wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych domniemania, że przedsiębiorca używa posiadany przez siebie odbiornik, jeśli odbiornik ten jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Skład orzekający aprobuje kierunek rozstrzygnięcia wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1944/15. Skoro bowiem odbiorniki radiofoniczne w samochodach - będąc elementem wyposażenia - nie stanowią samoistnego przedmiotu umów przewidzianych art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, to znaczy, że odbiorniki te nie podlegają wyłączeniu z obowiązku ich rejestracji na mocy powołanego przepisu. Należy też mieć na uwadze, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie nakazują rejestracji odbiornika radiofonicznego osobie biorącej do czasowego używania np. pojazd zastępczy. Wykładnia art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którą - wbrew brzmieniu przepisu - odbiorniki stanowiące wyposażenie samochodów zastępczych pozostawałyby poza obowiązkiem rejestracji i obowiązkiem opłat przez którąkolwiek stronę umowy przekazania samochodu - byłaby wykładnią rozszerzającą i sprzeczną z zasadą powszechności abonamentu na zasadach określonych w ustawie.

Z tych względów zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - wskazanych pkt II petitum skargi kasacyjnej - nie jest trafny.

Wniosku o uchylenia zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1-3, 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Art. 10 w ust. 1,3 i 5 u.s.d.g. stanowi o możliwości wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji w drodze decyzji. Naruszenie tych regulacji nie mogło zatem polegać na - jak wskazano w skardze kasacyjnej - na błędnej ocenie co do treści zdarzenia przyszłego.

W świetle dotychczasowych rozważań - skoro zarzuty naruszenia zastosowanych w sprawie przepisów prawa okazały się chybione - za nietrafny uznać należało też zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa.

Wobec powyższego skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - nie mogła zostać uwzględniona.

Mając to wszystko na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).