Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 617/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Przyjaciół Roztocza "J. Z." z siedzibą w B. na informację Zarządu Województwa L. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego PROW na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie Przyjaciół "[...]" w B. wystąpiło – za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania "[...]" w J. - z wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. (nr [...],) Zarząd Województwa L., działając na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, odmówił przyznania w/w Stowarzyszeniu wnioskowanej pomocy w kwocie [...] tys. zł argumentując między innymi, że:

– operacja pod nazwą "IV Ogólnopolski Rajd [...]" jest niezgodna z prawem określonymi zasadami realizacji małych projektów;

– wniosek nie stanowi odrębnego projektu, lecz jest jedynie częścią projektu, którego dotyczą złożone w dniu [...] lipca 2011 r. dwa inne wnioski (wniesione za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania "[...]" w S. oraz Lokalnej Grupy Działania "[...]ej" w K.;

– wszystkie trzy wnioski są w rzeczywistości jednym wnioskiem (podzielonym) odnoszącym się do tej samej operacji, to jest przygotowania i organizacji przejazdu czterech grup rowerzystów trasą o długości 42 km biegnącą z J. do H.;

– operację w ten sposób podzielono i stworzono sztuczne warunki do otrzymania pomocy;

– świadczy o tym fakt, że we wszystkich wnioskach określono tak samo zakres operacji, cel operacji, tytuł operacji, wnioskodawcę i miejsce realizacji (obszar województwa l. z miejscem zakończenia Rajdu w H.);

– wnioskodawca posługuje się terminem Rajd przy określaniu celu działania, nie są to więc trzy odrębne działania, które mogą funkcjonować odrębnie, a składają się one na jedną całość, wspólnie tworzą jeden cel, którym jest organizacja jednego Rajdu zakończonego spotkaniem uczestników (podzielonych na trzy grupy ze względu na trasy przejazdu) w jednym czasie i miejscu, i właśnie to jest celem organizowanego przez wnioskodawcę rajdu;

– operacja nie jest zgodna z zakresem pomocy określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013;

– w przypadku wnioskodawcy wnioskowana kwota pomocy w każdym wniosku wynosiła [...] zł, a więc w sumie wnioskodawca w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wszystkich wniosków otrzymałby maksymalnie kwotę [...] zł, co jest niezgodne z § 4 ust. 7 w/w rozporządzenia;

– w związku z tym stwierdzono, iż zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

Jak wynika z akt sprawy pismem z [...] czerwca 2012 r. Stowarzyszenie wezwało Zarząd W. L. do usunięcia naruszenia prawa. Zakwestionowało stanowisko organu o sztucznym podzieleniu całego projektu na trzy mniejsze wywodząc, że każdy z wniosków dotyczy odrębnych projektów (operacji).

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. poinformowano Stowarzyszenie o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W skardze do WSA Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów:

– § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków (...), poprzez brak wezwania wnioskodawcy do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości lub braków złożonego wniosku;

– § 11 ust. 5 w/w rozporządzenia, poprzez wadliwe przyjęcie, że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy;

– art. 22 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez naruszenie zasady praworządności;

– art. 22 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu Stowarzyszenie podniosło, że wnioski stanowią trzy odrębne projekty (operacje), każdy z wniosków dotyczy innej trasy przejazdu, wnioski różnią się więc miejscem realizacji operacji, w każdym wniosku wskazano inny powiat, gminę i miejscowości, trasy przejazdów spotykały się jedynie finalnie w jednym punkcie. Różne były także cele operacji objętych poszczególnymi wnioskami. Ostatecznymi beneficjentami tych trzech operacji były różne osoby. Jeżeli organ dostrzegł jakiekolwiek nieprawidłowości lub braki w złożonym wniosku to zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków (...), powinien był wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków.

Stowarzyszenie stwierdziło, że przesłanki dopuszczalności pomocy dla małych projektów zostały określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia, zaś zapisy § 4 ust. 7 w ogóle nie dotyczą przesłanek przyznania pomocy, a jedynie jej maksymalnej wysokości przypadającej na jeden wniosek. Nawet gdyby przyjąć, że złożone wnioski dotyczą jednej operacji, to i tak przesłanki przyznania pomocy określone w § 3 ust. 1 zostały spełnione, a ograniczeniu musiałaby jedynie ulec jej wysokość do kwoty 25.000 zł (do czego wnioskodawca powinien zostać wezwany).

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Lubelskiego wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony akt Zarządu Województwa L. z dnia [...]czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju, objętego PROW na lata 2007-2013, nie narusza prawa.

Tytułem wstępu należy zauważyć, że organ po raz drugi dokonuje oceny złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Pierwsza negatywna dla strony informacja z dnia 10 sierpnia 2011 r. zostaje uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 729/11 (kontrola sądowa wykazała wówczas, że osoba udzielająca przedmiotowej informacji nie legitymowała się upoważnieniem Zarządu Województwa L.).

Obecnie źródłem sporu jest stanowisko organu wyrażone w skarżonej informacji z dnia [...] czerwca 2012 r. - wydanej w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Przepis ten określa, że w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje o tym wnioskodawcę w formie pisemnej. Podmiot wdrażający ma obowiązek podać przyczyny odmowy przyznania pomocy. W/w ustawa w art. 29 ust. 1 pkt 1 przewiduje, że minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem.

W świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2007-2013 (Dz. U. Nr 138, poz. 868), pomoc na małe projekty jest przyznawana, jeżeli mały projekt, oprócz warunków określonych w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Obszarów Wiejskich, będzie realizowany w zakresie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a jego całkowity planowany koszt wynosi co najmniej 4,5 tys. zł, lecz nie więcej niż 100 tys. zł. Zgodnie z § 4 ust. 1 omawianego rozporządzenia, pomoc na małe projekty przyznaje się w formie refundacji części kosztów, które są uzasadnione zakresem realizacji małego projektu. Przepis ten w ust. 7 stanowi, że pomoc na małe projekty przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, który w okresie realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, wynosi 100 tys. zł na jednego beneficjenta, przy czym wysokość pomocy przyznanej na realizację jednego małego projektu nie może być wyższa niż 25 tys. zł. Zasadą jest, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy organ samorządu województwa (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). W myśl jego § 11 ust. 2, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy na małe projekty zawiera inne niż określone w ust. 1 nieprawidłowości lub braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Przepisu tego nie stosuje się – z mocy § 11 ust. 5 – jeżeli zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

Charakter sporu prowadzonego przez strony, wymaga wyjaśnienia, że segment wspierania obszarów wiejskich reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. UE. L. 277 z dnia 21 października 2005 r.). To ostatnie rozporządzenie ustanawia jednolite ramy prawne dla wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w ramach EFRROW w całej Wspólnocie. Szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich zawiera rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. (Dz.U.UE.L. 2011.25.8). Przewiduje ono, że państwa członkowskie powinny ustanowić system kontroli, który zapewniałby skuteczne sprawdzanie zgodności z warunkami przyznawania pomocy (pkt 3 preambuły do w/w rozporządzenia). Z ogólnych zasad kontroli wynika, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia (art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011).

Jak wynika z akt sprawy wniosek Stowarzyszenia z dnia [...]maja 2011 r., dotyczy pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju, objętego PROW na lata 2007-2013. Ocena przedmiotowego wniosku odpowiada prawu.

Zdaniem Sądu, organ prawidło argumentuje, że wniosek w niniejszej sprawie nie stanowi odrębnego projektu, lecz jest jedynie częścią większego projektu, o czym świadczą złożone dwa inne wnioski Stowarzyszenia z dnia [...] lipca 2011 r. złożone za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania "[...]" oraz "[...]". Wnioski o uzyskanie pomocy mają identyczny cel. Nie można mówić – jak to czyni Stowarzyszenie - o różnych celach operacji objętej tymi trzema wnioskami. Punkt 13.2.1 celu operacji "[...]" jest identyczny z pkt 13.2.1 operacji "[...]" oraz pkt 13.2.1 operacji "[...]". Ponadto opis operacji zawarty w pkt V wniosku o przyznanie pomocy operacji "[...]" jest zbieżny z opisami zawartymi we wnioskach operacji "[...]" oraz "[...]". Wszystkie wnioski dotyczą organizacji IV Ogólnopolskiego Rajdu Rowerowego w ramach działania 4.1/413. Zatem nie można uznać, iż mają różne cele, jak wskazuje strona skarżąca, oraz że każdy wniosek stanowi oddzielną całość.

W tych okolicznościach organ właściwie odczytał intencje wnioskodawcy, że trzy wnioski złożone w celu uzyskania pomocy finansowej na organizację Rajdu Rowerowego stanowią jedną całość. Całkowity koszt realizacji operacji Stowarzyszenie szacuje na kwotę [...] zł, w tym koszty kwalifikowane to [...] zł (załącznik nr 28 kosztorysu operacji). Wobec tego, że przedmiotowy wniosek nie stanowi odrębnego projektu, lecz jest jedynie częścią projektu realizowanego w innych projektach oraz to, że ostateczny beneficjent, to nie różne osoby tylko Stowarzyszenie Przyjaciół R., uznać należy, iż przyznanie pomocy na realizację IV Ogólnopolskiego Rajdu Rowerowego w okresie realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, przekroczyłoby kwotę przysługującą jednemu beneficjentowi. Kwota planowanych kosztów całkowitych łącznie we wszystkich wnioskach wynosi ponad [...] tys. zł, a w tych warunkach operacja jest niezgodna z zakresem pomocy określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków (...). Powyższe oznacza, że organ nie ma obowiązku wzywania wnioskodawcy - w trybie § 11 ust. 2 w/w rozporządzenia – do usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości lub braków wniosku. Tego rodzaju działanie byłoby sprzeczne z dyspozycją § 11 ust. 5 ponieważ ten przepis wyłącza możliwość usunięcia nieprawidłowości, w sytuacji kiedy zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Ponadto działanie organu polegające na wyznaczeniu wnioskodawcy czternastodniowego terminu na poprawienie wniosku, kłóciłoby się z regułą, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Powyższą zasadę wprowadza – jak wcześniej wyjaśniono - przepis art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. W tym stanie rzeczy nieusprawiedliwiony jest zarzut podnoszony zarówno w skardze, jaki i dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...]października 2012 r., w którym to skarżący wskazuje, iż powinien był zostać wezwany do uzupełnienia nieprawidłowości lub braków w zakresie błędnie określonego całkowitego kosztu operacji (k. 67 akt sądowych). W przedmiotowej sprawie sztucznie zostały stworzone warunki do otrzymania pomocy. Wobec tego, że zachodziły niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy, organ właściwie nie zastosował § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. i nie wezwał wnioskodawcy do poprawy, czy też usunięcia braków wniosku. Przepis § 4 ust. 7 w/w rozporządzeni stanowi, że pomoc na małe projekty przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, wynoszącego 100 tys. zł na jednego beneficjenta, zaś wysokość pomocy na realizację jednego projektu nie może być wyższa niż 25 tys zł. Należy jednak pamiętać że mały projekt jest zamkniętą całością, a jak wynika z akt sprawy dopiero łącznie wnioski mogłyby stanowić zamkniętą całość, na przykład z punktu widzenia ilości uczestników Rajdu. W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 8 lipca 2008 r. można przyznawać pomoc, jeżeli mały projekt i jego całkowity planowany koszt wynosi nie więcej niż 100 tys. Warunki z art. 12 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, muszą być ściśle spełnione. W rozpoznawanej sprawie całkowity koszt rzeczywistego wniosku (podzielonego przez wnioskodawcę na trzy) przekracza limit 100 tys. zł.

Podkreślić także należy, iż błędne jest stanowisko strony skarżącej, że przynajmniej jeden projekt powinien zostać dofinansowany, gdy dwa pozostałe są niepoprawne. Treść art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. wyklucza taką możliwość, skoro stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności, poprzez podział jednego dużego projektu dotyczącego organizacji Rajdu, na trzy mniejsze projekty złożone za pośrednictwem Lokalnych Grup Działania.

Zatem Stowarzyszenie niezasadnie zarzuca, że organ narusza art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i wyrażoną w tym przepisie zasadę, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności. Podobnie trzeba ocenić zarzuty i wnioski, że z naruszeniem art. 21 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, organ w sposób niewyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Analiza tego materiału, w tym treści sporządzonego wniosku z dnia [...] maja 2011 r. oraz wyniki jego weryfikacji dokonanej przez organ nie dają podstaw do twierdzeń o wadliwym postępowaniu organu. Ubocznie należy podnieść, że treść oświadczenia Stowarzyszenia z dnia [...] listopada 2012 r. (k. 79 akt sąd.) na temat planowanego i całkowitego kosztu ([...] zł) przejazdu wszystkich grup przy zakładanej liczbie uczestników ([...] osób) nie podważa zapatrywania organu oraz rzeczowych i logicznych argumentów zaprezentowanych w zaskarżonej informacji.

Z wymienionych powodów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.