Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3437/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Beata Cieloch (spr.) Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 18 października 2001 r, Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Kr 3437/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].03.200Ir Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 1 lit."a" w związku z art.21 ust.2pkt 4 lit."a" oraz art.21 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił C. W. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w [...] decyzją z dnia [...] listopada 1977 r z tytułu działalności w ruchu oporu w okresie od [...] .06.1944r do [...].01.1945r, łącznie 7 miesięcy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z akt sprawy wynika ,że C. W. był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego ,w strukturze Urzędu Bezpieczeństwa. Zgodnie z dyspozycją art.21 ust.2 pkt 4 lit. "a" cytowanej ustawy "uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie ,która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej" W związku z powyższym osoby takie pozbawia się na podstawie art.25 ust.2 pkt 1 lit "a" uprawnień kombatanckich.

Ponadto wskazał ,iż pismem z dnia [...] .03.1999r wszczynając postępowanie weryfikacyjne Kierownik Urzędu wezwał stronę ,aby przedłożyła dowody na okoliczność określoną w art.21 ust.3 cyt. ustawy, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. Ciężar udowodnienia okoliczności określonych w tym przepisie spoczywa w całości na osobie zainteresowanej, a wymaganych dowodów C. W. nie przedłożył.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. W. podniósł, że ani jednego dnia nie pracował w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] i utrzymanie tej decyzji byłoby dla niego bardzo krzywdzące .Ponadto w uzasadnieniu wskazał, że w związku z reorganizacją wydziałów finansowych KW MO część osób pewnych politycznie została przeniesiona na etat do Wydziału Finansowego Urzędu Bezpieczeństwa, w tym również C. W. na stanowisko o dwa stopnie niższe niż stanowisko buchaltera w KW MO. Było to możliwe na podstawie porozumienia szefów KW i WUBP. Ponadto C. W. wniósł o zwrócenie się przed wydaniem ostatecznej decyzji do Wydziału Prezydialnego Komendy Wojewódzkiej Policji czy posiadają akta UB dotyczące jego osoby. Równocześnie wskazał, iż jego przynależność do Armii Krajowej jest udokumentowana w dowodach, które znajdują się w [...] Kole AK "[...]" i że brał udział w walce z Niemcami pod wsią [...] w lasach [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 18 października 2001 r Nr [...] , wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt l, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].06.2001r. Nr. [...] .

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że C. W. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w Ruchu Oporu od [...] .06.1944 r do [...] .01.1945r.na podstawie oświadczeń świadków. W życiorysie dołączonym do deklaracji ZBoWiD C. W. podał, iż w okresie od 02.1948r do 03.1953 był funkcjonariuszem KWMO w [...] . Prowadząc postępowanie wyjaśniające Urząd otrzymał pismo KWP [...] z dnia [...] .03.1999r z którego wynikało ,że w okresie od [...] .03.1948r do [...] .03.1953r był zatrudniony w KWMO i WUBP [...] co potwierdza pismo z dnia [...].09.1999r. Z powyższego zaś wynika, że C. W. był zatrudniony w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Zgodnie zaś z treścią art.25ust.2 pkt. 1 lit. a w zw. z art.21 ust.2pkt.4 lit. a cyt ustawy osoby, które były zatrudnione w strukturze UB pozbawia się uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów. Zgodnie natomiast z art.21ust.3 w/cyt ustawy nie stosuje się przepisu art.21ust.2pkt4 lit.a wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Ponieważ do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. W. nie dołączył dokumentów zawierających okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy Kierownik Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie C. W. podtrzymał zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podniósł ,ze zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej w [...] o potwierdzenie braku jego zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, powołując się na stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. pełnienie służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa w okresie od [...].03.1948 r- [...].03.1953

Pismem z dnia [...] .11.2003 r. C. W. potwierdził swoje dotychczasowe oświadczenia ,że po reorganizacji Wydziałów Finansowych KW MO na sekcje ,z braku etatów przeniesiono go na etat cenzora Wydziału Finansowego WUBP ,ale tam nigdy nie pracował bo cały czas pracował w Sekcji Finansowej KWMO w Krakowie, na dowód czego przedłożył pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] .10.2003 roku . Z treści powyższego pisma wynika ,iż z dniem [...].02.1949 r C. W. został przeniesiony z WK MO do dyspozycji WUBP w [...] na stanowisko cenzora finansowego na którym pozostawał do [...].05.1950 r ale pracował w Sekcji Finansowej WK MO w [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej oznaczoną jako p.o.p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134w/w ustawy.)

Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wszczęcia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z urzędu postępowania administracyjnego, jego sygnalizowany w decyzji przebieg, w szczególności co do przyznania C. W. uprawnień kombatanckich zgodnie z zaświadczeniem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarządu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] .11.1977r. za działalność w Ruchu Oporu od [...] czerwca 1944r. do [...]stycznia 1945r.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi nie zasługuj ą jednakże na uwzględnienie, zaś kwestionowana oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] .09.2000r. Nr [...] zostały wydane we właściwym trybie, przy prawidłowym zastosowaniu trafnie powołanych w nich przepisów prawa, w tym dotyczących pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit." a " i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit." a " ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jednolity Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745).

Obowiązujący w datach wydania obu decyzji i powołany w nich art. 25 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy stanowił , iż osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2., w myśl którego pozbawiało się uprawnień kombatanckich między innymi osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 4 lit" a " to jest osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, następnie z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3., zgodnie z którym zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa nie pozbawiało uprawnień kombatanckich jedynie tych osób, które do tych Urzędów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowił samodzielną podstawę prawną do orzekania przez organ administracji publicznej w sprawach o pozbawienie uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest obowiązujących przed wejściem w życie tej ustawy, jako przepis o charakterze szczególnym. Każda z przesłanek wymienionych odrębnie w poszczególnych punktach art. 25 ust. 2 stanowiła przy jej spełnieniu samodzielną, niezależnie od innych podstawę wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, z zastrzeżeniem tylko art. 21 ust. 3, a pozbawienie uprawnień kombatanckich następowało z uwagi na sam fakt zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, bez względu na charakter wykonywanych czynności, pełnionej funkcji i służby, w szczególności niezależnie od tego czy były one związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej lub stosowaniem represji( art. 21.ust.2 pkt 4 lita) Stanowisko takie zostało wyrażone w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.10.02r NSA OPS 2/02 ONSA 2003/2/42.

W taki też właściwy sposób zastosowano w niniejszej sprawie wskazane wyżej przepisy prawa, które odnoszą się do pozbawienia uprawnień z wszelkich podstaw przewidzianych w ustawie z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , które nawet przy innych zasługach jak działalność w Ruchu Oporu powoduje w związku z samym tylko zatrudnieniem w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej latach 1944-1956 r pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego zostało wykazane ,że C. W. w okresie [...] .03.1948 r do [...].03.1953r był zatrudniony w organach Milicji Obywatelskiej z tym, że w okresie od [...].02.1949r do [...].05.50 r był zatrudniony na stanowisku cenzora Wydziału Finansowego WUBP (dowód: pismo Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 30.09.1999r k.41 akt administracyjnych, zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 8.03.1999r k. 12 akt adm, pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 31.10.2003r k. 12 akt sąd. ) Sam zaś fakt zatrudnienia (na etacie) WUBP niezależnie od wykonywanych czynności jest przesłanką wystarczającą do i pozbawienia uprawnień na podstawie w/w przepisów prawa . Jedyną przesłanką uzasadniającą odstąpienie od wskazanej sankcji i zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich nabytych za działalność w ruchu oporu byłoby wykazanie, iż wstępując później do Urzędu Bezpieczeństwa został tam skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy, czego jednakże pomimo pouczenia skarżący nie twierdził i nie dowodził.

W uzupełnieniu należy dodać, iż w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003r. sygn. akt SK 4/02 ( OTK-A 2003/4/31 ) potwierdzono zgodność art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 17 lit. a ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 68, poz. 436) z art. 2, art. 19 i art. 32 Konstytucji.

Mając na uwadze powyższe na uwadze oraz zważywszy, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu administracji publicznej są zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 151 p.o.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.