Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 292/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1 - 3, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) i a)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1 - 3, art. 10 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a)
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. A. Spółki z o.o. z siedzibą w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 373/12 w sprawie ze skargi T. A. Spółki z o.o. z siedzibą w F. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 373/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę

[...] Spółki z o.o. z siedzibą w F. (dalej: Spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w W. z dnia [...] stycznia 2012r.,r [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

W dniu 17 maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek Spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. We wniosku zadeklarowano realizację: pakiet 2 rolnictwo ekologiczne – wariant 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) pow. 5,00 ha; 2.4 trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) pow. 106,00 ha; pakiet 3 ekstensywne trwałe użytki zielone wariant 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach pow. 106,00 ha oraz pakiet 6 zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wariant 6.1 produkcja nasienna towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych pow. 5,00 ha. Wniosek podpisał P. M. – prokurent Spółki.

W dniu 9 października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień wskazując, iż wystąpił konflikt kontroli krzyżowych na działkach ewidencyjnych nr 177/1, 140/2, 137/1, 140/1, 177/1, 140/2, gdzie suma powierzchni działek rolnych zgłaszanych przez poszczególnych użytkowników działek ewidencyjnych jest większa niż powierzchnia całkowita tych działek. Ustalono, iż użytkownikami wchodzącymi w konflikt krzyżowy działek ewidencyjnych są A. S. działki: nr 177/1, 140/2, 137/1 oraz S. W. w zakresie działki ewidencyjnej nr 140/1.

Z oświadczenia P. M. z dnia 30 listopada 2009 r. wynika, że Spółka nadzorowała w połowie sierpnia 2009 r. koszenie traw na działkach nr 137/1, 177/1, 142/2, 140/1. Dodatkowo wskazał, że działka nr 137/1 do płowy sierpnia 2009r. nie była użytkowana przez innego producenta rolnego.

W odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w sprawie konfliktu kontroli krzyżowej A. S. w dniu 16 grudnia 2009 r. złożył oświadczenie z którego wynika, że użytkuje on działki ewidencyjne zgodnie ze złożoną deklaracją we wniosku obszarowym za 2009 rok. Nadto wskazał, że użytkuje on konfliktowe działki od 2005 r. na podstawie umowy użytkowania. Umowa użytkowania z dnia 7 marca 2005 r. zawarta pomiędzy Agencją Mienia Wojskowego OT we W., a A. S. dotyczy działek ewidencyjnych nr 137/1, 140/2, 177/1 i została zawarta na okres 6 lat, tj. do 31 grudnia 2010 r. W kolejnym piśmie z dnia 19 grudnia 2009 r. A. S. wyjaśnił, że wskazane działki użytkuje od 2005r., a w roku 2008 dokonał zabiegu usunięcia zakrzaczenia pozostawiając enklawy umożliwiające siedliskowanie ptactwu zgodnie z dyrektywą UE dotyczącą ochrony ptactwa OSO. Wyjaśnił też, że wykaszanie powierzchni następowało zawsze w końcu sierpnia, ze względu na lepszą efektywność użytkową otrzymanego produktu końcowego, tj. biopaliw. Nadto wskazał, że samowolne koszenia na użytkowanych przez niego działkach dokonywane były przed połową lipca. A. S. przedłożył również faktury za sprzedaż siana.

W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 19 stycznia 2010 r. Spółka w dniu 25 stycznia 2010 r. złożyła korektę do wniosku, w której podtrzymała złożoną deklarację, a nadto przedłożyła oświadczenia pracowników. Zgodnie z oświadczeniami świadków z dnia 25 oraz 30 listopada 2009 r. koszenie działek ewidencyjnych nr 137/1, 177/1, 142/2, 140/1, 140/2, odbywało się w okresie połowy sierpnia 2009 r. Ponadto prokurent skarżącej stwierdził, że działki wymienione w wezwaniu nie są obciążone umową dzierżawy, natomiast [...] sp. z o. o. w 2009 roku użytkowała je bezumownie.

Na wniosek P. M. zostały przeprowadzone dwie rozprawy administracyjne w dniach 25 marca 2010 r. oraz 7 kwietnia 2010 r. mające na celu przesłuchanie świadków oraz ustalenie faktycznego użytkowania spornych działek w 2009 r. Przesłuchani w charakterze świadków pracownicy P. M. zeznali, że koszenie traw na spornych działkach wykonywali w końcu lipca lub na początku sierpnia 2009 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na 2009 r.

Wskutek odwołania Spółki decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009 z sankcjami wieloletnimi. W ocenie organu I instancji nie ma podstaw do uwzględnienia spornych gruntów (działki nr 177/1,nr 137/1 i nr 140/2) we wniosku zgłoszonym przez [...] Sp. z o.o. Zarówno A. S., jak i Spółka przedstawiali dokumenty, które mogą potwierdzić faktyczne użytkowanie spornych działek, jednak nie są one wystarczające i jednoznaczne. P. M. - prokurent Spółki zaświadczył nadzorowanie prac rolnych na spornych gruntach, które jednak w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej nie miały odzwierciedlenia. Ponadto zeznania pracowników Spółki były niespójne i sprzeczne.

Organ wskazał również, iż zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania płatności do działki nr 81 w obrębie [...], gmina G. Skarżąca nie udowodniła, że była jedynym użytkownikiem spornej działki. Z wnioskiem o przyznanie płatności do działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr 81 wystąpiło dwóch producentów rolnych: Agencja Zasobu Własności Rolnej SP w L. (w skrócie: AZWRSP) i Spółka. Materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie w sposób jednoznaczny, która ze stron konfliktu kontroli krzyżowej dokonała zabiegu agrotechnicznego. Z jednej strony dokumenty wskazują, że AZWRSP posiada tytuł prawny do spornej działki, a także że w dniu 19 czerwca 2009 r. zawarła umowę na wykonanie prac agrotechnicznych, w tym talerzowania na spornej działce. Zgodnie z oświadczeniem talerzowanie wykonano 25 lipca 2009 r. Powyższe twierdzenia stoją w sprzeczności z argumentacją skarżącej, że pod koniec sierpnia 2009 r. dokonała koszenia prosa.

Organ odnosząc się do definicji rolnika zawartej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r., s. 16, dalej: "rozporządzenie nr 73/2009") wskazał, że AZWRSP w L. jako swego rodzaju "gospodarstwo pomocnicze" spełnia definicje rolnika; zatem może być beneficjentem płatności obszarowych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że poza sporem pozostaje, że działki rolne, w odniesieniu do których wystąpił konflikt kontroli krzyżowej, stanowią własność Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy we W. (działki nr: 137/1 i 140/2 w obrębie [...] oraz nr 177/1 w obrębie K.) i Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa w użytkowaniu AZWRSP w L. (działka nr 81 w obrębie [...]). Bezspornym jest także fakt, iż działki te były użytkowane w 2009 r. przez skarżącą bez tytułu prawnego. Sporne jest natomiast, czy Spółka była jedynym posiadaczem i użytkownikiem przedmiotowym gruntów na dzień 31 maja 2009 r. oraz, czy ich posiadanie i użytkowanie trwało przez cały rok.

W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły, że na spornych działkach pewne prace były wykonywane przez dwóch producentów rolnych – uczestników konfliktu krzyżowego. W odniesieniu do działek o numerach: 177/1 (obręb K.) oraz 137/1 i 140/2 (obręb [...]) posiadacz A. S. na poparcie swojego stanowiska, iż to on jest uprawniony do otrzymania płatności przedstawił dokumenty z których wynika, że posiada tytuł prawny do posiadania i użytkowania tych działek na biomasę (umowa użytkowania z dnia 7 marca 2005 r. zawarta pomiędzy Agencją Mienia Wojskowego OT we W., a A. S. na okres sześciu lat, tj. do 31 grudnia 2010 r.), jak i faktury sprzedaży biomasy. Nadto A. S. oświadczył, iż doszło do samowolnego koszenia jego działek (poniósł szkody i zgłosił te fakty oraz podjął działania odszkodowawcze). Sąd zauważył, iż w aktach są dokumenty z kontroli Biura Powiatowego ARiMR w [...] z wnioskiem, iż płatność należy przyznać A. S.

W ocenie Sądu, nie mogą zatem stanowić wystarczającego dowodu na okoliczność posiadania i użytkowania spornych działek przez cały rok kalendarzowy, dowody przedstawione przez skarżącą (w zakresie wykonywanych prac rolnych). Spółka poza zeznaniami świadków (którzy zeznali m.in., że wykonywali prace związane z koszeniem łąk), nie miała odnotowanych tych robót w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej. A zatem wszelkie niestaranności w tym zakresie świadczą na niekorzyść skarżącej. Ponadto prawidłowo organy stwierdziły, iż zeznania pracowników skarżącej są niespójne i sprzeczne.

Sąd I instancji odnosząc się do spornej działki o nr 81 uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie w sposób bezsporny, która ze stron – Spółka czy też AZWRSP w L. dokonała zabiegu agrotechnicznego (według skarżącej koszenia polegającego na rozdrobnieniu wysianego w maju prosa, natomiast według AZWR SP – zabiegu talerzowania). W ocenie WSA na korzyść AZWRSP świadczy fakt, że kontrola na miejscu przeprowadzona w maju 2010 r. stwierdziła grupę upraw JPO (a nie proso uprawę ekologiczną). Ponadto prokurent skarżącej – P. M. oświadczył, że działkę nr 81 Spółka użytkowała bezumownie, czemu przeczy AZWRSP, która ma tytuł prawny, jak i przedstawiła umowy i zalecenia na roboty rolne na tej działce w 2009 r. Jednocześnie WSA zauważył, iż w odniesieniu do spornej działki nr 81 zostały uzupełnione akta administracyjne i znajdują się w nich dokumenty potwierdzające jej użytkowanie przez AZWRSP w L.

Zdaniem Sądu brak było podstaw do podzielenia poglądu skarżącej o przyjęciu określonej "linii przez ARiMR" bez należytego postępowania wyjaśniającego. Sąd zauważył, iż w aktach administracyjnych znajdują się wyjaśnienia, pisma, oświadczenia stron kontroli krzyżowej, co stanowi dowód przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Natomiast w ocenie WSA brak decyzji o przyznaniu płatności nie jest brakiem, gdyż jest to odrębne postępowanie, leżące w kompetencji właściwego Biura Powiatowego ARiMR. Sąd zauważył, iż w aktach administracyjnych są za to właściwe dokumenty dotyczące czynności wykonanych przez te Biura z ich wnioskami. A zatem uznał, iż materiał dowodowy, wbrew twierdzeniom skargi, był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Skoro skarżąca bezumownie użytkowała grunty nie będące jej własnością, to winna również liczyć się z tym, że jej bezprawne posiadanie może być w każdej chwili przerwane, przez co nie spełni warunku ich utrzymywania zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy.

Zdaniem Sądu również zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za bezzasadny. Administracja Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w L. w ocenie Sądu spełnia warunki bycia rolnikiem według definicji zawartej w rozporządzeniu nr 73/2009. Jest ona jednostką organizacyjną (gospodarstwem pomocniczym) osoby prawnej, tj. Agencji Nieruchomości Rolnych w L., a zatem może być beneficjentem płatności obszarowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w F.

Wyrok zaskarżyła w całości, wnosząc u jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub o jego zmianę poprzez uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organów oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Wnosząca skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) definicji zawartej w art. 2 pkt a) rozporządzenia nr 73/2009 poprzez uznanie, iż jednostkom organizacyjnym Agencji Nieruchomości Rolnych można przyznać status rolnika;

b) § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z 26.02.2009 r.") poprzez akceptację odmowy przyznania płatności dla Spółki.;

II. mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie wobec ewidentnych wadliwości postępowania dowodowego organu mającego istotny wpływ na wynik sprawy;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie wobec naruszenia przez organy art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm., dalej: "ustawa z 7.03.2007 r.");

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, wobec naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

d) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnych aktach sprawy z pominięciem części dokumentów przesłanych przez organ Sądowi po zamknięciu rozprawy. Nastąpiła rutynowa pospieszna ocena dosłanej sądowi dokumentacji, która nie znajdowała się w aktach administracyjnych podczas postępowania zakończonego wydaniem skarżonych decyzji;

e) art. 133 § 2 i 3 p.p.s.a. poprzez brak otwarcia zamkniętej rozprawy po ujawnieniu nie znanej na rozprawie dokumentacji;

f) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wyjścia poza zarzuty i wnioski, pełnej I wyczerpującej oceny legalności skarżonego rozstrzygnięcia.

Organ nie zajął stanowiska odnośnie skargi kasacyjnej.

W dniu 8 kwietnia 2014 r. Spółka złożyła pismo procesowe stanowiące uzupełnienie uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zauważyć, że art. 183 § 1 p.p.s.a. obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Zasadę związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej przyjęto zarówno na etapie rozpoznawania sprawy, jak i orzekania. Powyższa zasada, jako podstawowy element kształtujący zakres kontroli zaskarżonego orzeczenia oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany wnioskiem skarżącego określającym przedmiot zaskarżenia.

W niniejszej sprawie środek odwoławczy oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym. gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego będą mogły być przedmiotem oceny wówczas, kiedy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należy zauważyć, że przepis ten obejmuje wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeżeli jednak sąd pierwszej instancji zasadnie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, to nie można mu skutecznie postawić zarzutu naruszenia wskazanego wyżej przepisu (por. wyroki NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1426/11, Lex nr 1126266, z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2662/10, Lex nr 1244277).

Skarżąca powiązała naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z naruszeniem art. 21 ust. 2 ustawy z 7.03.2007 r.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z 7.03.2007 r. w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Przepis ten istotnie modyfikuje obowiązki organu w trakcie postępowania w porównaniu do tych, wynikających dla organów z Kodeksu postępowania administracyjnego, którego stosowanie, ale z modyfikacjami przewiduje art. 21 ust. 1 ustawy z 7.03.2007 r. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Ponadto w myśl postanowień art. 21 ust. 3 ustawy z 7.03.2007 r. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przepisie tym wprowadzono zasadę regulującą rozłożenie ciężaru dowodzenia w postępowaniu, a ponadto zobowiązanie strony oraz innych osób uczestniczących w postępowaniu do przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ustawodawca nałożył zatem na strony oraz na inne osoby uczestniczące w postępowaniu powinność przyczyniania się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014r., sygn. akt II GSK 1897/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Spółka zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 21 ust. 2 ustawy z 7.03.2007 r. nie wskazała, który z powołanych punktów tego art. został naruszony i czy naruszenie to wystąpiło w sytuacji, gdy skarżąca spełniła powinności wynikające z art. 21 ust. 3 ustawy z 7.03.2007 r.

Sąd I instancji odniósł się do wniosków dowodowych skarżącej zawartych w skardze do WSA, stanowiących powtórzenie wniosków z odwołania. Zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, że nieprzeprowadzenie tych dowodów nie miało wpływu na wynik sprawy. W sprawie nie było istotne, czy podmiotom, które miały użytkować sporne działki równocześnie ze Spółką przyznano za te działki płatności za 2009 r. Wnioskowane dowody miałyby dotyczyć tych okoliczności. Ważna była natomiast okoliczność, że działki te równocześnie użytkowały dwa podmioty, z których jednym była skarżąca, co wykazały organy i argumentację ich przyjął Sąd I instancji. Należy przy tym zauważyć, że wątpliwości co podmiotów użytkujących sporne działki wystąpiły dopiero na skutek konfliktu kontroli krzyżowych.

Sąd wydając swoje rozstrzygnięcie oparł się na tym samym materiale dowodowym co organy. Sąd I instancji nie przeprowadzał dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego (protokół rozprawy z dnia 21 września 2012 r., k. – 30 akt sądowych). Zażądał WSA po zamknięciu rozprawy jedynie uzupełnienia akt administracyjnych i to o dokumenty dotyczące działki nr 81 (zarządzenie z dnia 24 września 2012 r., k. – 31 akt sądowych). Porównując treść zarządzenia WSA z dnia 24 października 2012 r., treść decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. i decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z zawartością akt administracyjnych nadesłanych ze skargą i następnie uzupełnionych wskutek zarządzenia WSA, brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska Spółki, że dosłane akta nie były podstawą wydania zaskarżonych do Sądu decyzji, a Sąd dokonał tylko pobieżnej analizy tychże akt. W treści decyzji organu I instancji dokumenty, dosłane do WSA po rozprawie, zostały wprost wymienione. Nadto pełnomocnik skarżącej na etapie postępowania odwoławczego zapoznawał się w dniu 13 grudnia 2011 r. z aktami i nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do ich kompletności (oświadczenie, k. – 29 akt adm.). Nadto w piśmie z dnia 24 grudnia 2011 r., które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 28 grudnia 2011 r., Spółka zgłaszając wnioski dowodowe, także nie zgłosiła uwag co do zawartości akt administracyjnych (pismo Spółki, k. – 27 akt adm.). Natomiast w postępowaniu zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1183/12 była rozpatrywana kwestia wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy bądź kserokopii tychże akt.

Zatem brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej, że WSA pominął dosłaną część akt administracyjnych, skoro w uzasadnieniu skarżonego wyroku, oceniając stanowisko organów, dokonał także oceny nadesłanych dokumentów. Niesłuszny okazał się także argument, że organy wydając kwestionowane decyzje nie dysponowały aktami dosłanymi do WSA. Poprzez dosłanie brakujących akt administracyjnych nie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydawał wyrok na podstawie akt sprawy, w tym akt administracyjnych, które były podstawą ustalania stanu faktycznego przez organy prowadzące postępowanie. Dosłane dokumenty nie mieściły się w kategorii, o której mowa w art. 133 § 3 p.p.s.a – istotnych okoliczności, które ujawniły się dopiero po zamknięciu rozprawy. Nadesłane akta były bowiem aktami, którymi dysponowały organy wydające kwestionowane decyzje, a które ze skargą nie zostały przekazane do WSA. Przez pojęcie "istotne okoliczności" zawarte w art. 133 § 3 p.p.s.a., należy rozumieć taki element stanu faktycznego, który na dzień wydania przez organ odwoławczy decyzji nie został ujęty w aktach sprawy administracyjnej, a następnie został ujawniony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednak ta istotna okoliczność w postaci nowego faktu lub dowodu musi wystąpić na moment wydawania przez organ decyzji, a nie przez sąd wyroku (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1167/11, Lex nr 1244501).

W orzecznictwie wskazuje się, że sąd musi dysponować kompletem akt sprawy, które oczywiście powinien przesłać organ, którego decyzji dotyczy skarga. Natomiast jeżeli Sąd w dacie orzekania nie dysponuje kompletnymi aktami sprawy, to nie powinien orzekać w sprawie lecz wezwać właściwy organ do uzupełnienia akt (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2231/11 i powołane tam orzeczenia, opubl. orzeczenia nsa.gov.pl). Właśnie wezwanie organu o nadesłanie brakujących akt w niniejszej sprawie nastąpiło.

Ponadto zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy" nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości wzięcia przez sąd pod uwagę faktów powszechnie znanych i to także wówczas, gdy strony nie powołują się na te fakty jak i przeprowadzenia przez sąd - wbrew sugestiom skarżących - uzupełniającego postępowania dowodowego i to nawet po zamknięciu rozprawy. Wynikający z art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 807/11).

Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 133 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. należało uznać za bezzasadne.

Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w nim (tj. postępowaniu sądowym) dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Co do dowodów wskazanych w skardze Sąd I instancji odniósł się w zaskarżonym wyroku, co już zostało ocenione. Natomiast w postępowaniu administracyjnym organ działał według zasad zwartych w art. 21 ustawy z 7.03.2007 r. Spółka natomiast nie wykazała jakich innych uchybień dopuścił się WSA i czego nie uwzględnił, co mieściło się w granicach sprawy, a nie zostało objęte skargą do tego Sądu.

Stawiając zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu, Spółka ograniczyła się do stwierdzenia, że naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nastąpiło poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a w konsekwencji niewyeliminowanie decyzji naruszającej konstytucyjne zasady i przepisy prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., wskazać trzeba, że artykułowi temu jako przepisowi z zakresu procedury sądowoadministracyjnej przypisać należy charakter przepisu prawa procesowego. Wskazuje on jedną z przesłanek uchylenia zaskarżonego aktu, formę i treść jaką przybiera orzeczenie sądu pierwszej instancji po merytorycznym rozpoznaniu skargi.

O naruszeniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy sąd pierwszej instancji wadliwie przyjmie, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak i gdy sąd ten błędnie uzna, iż wytknięte naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zatem, aby powołany wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. mógł stanowić samodzielną podstawę kasacyjną niezbędne jest jednoczesne wskazanie, jakich mających wpływ na wynik sprawy naruszeń przepisów prawa materialnego sąd pierwszej instancji się nie dopatrzył. Spółka stawiając ten zarzut w pkt 2 lit. c) petitum skargi kasacyjnej nie wskazała innych przepisów, które miałyby zostać naruszone. Natomiast w osobnym zarzucie naruszenia prawa materialnego przytoczyła przepisy, które miały zostać naruszone. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej dopiero wyjaśniła, że chodziło o ich niewłaściwe zastosowanie.

Co do naruszenia art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 73/2009 zawierającego definicję rolnika (jako osoby fizycznej lub prawnej lub grupy osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą) i to w odniesieniu do AZWRSP, będącej jednostką pomocniczą Agencji Nieruchomości Rolnych, zarzut nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż podmiot ten nie był stroną niniejszego postępowania. Jego status miał znaczenie w sprawie o przyznanie płatności z wniosku tej jednostki co do działki nr 81. W niniejszej sprawie było istotne, że oprócz Spółki jeszcze inny podmiot użytkował działkę nr 81 (nieważne dla niniejszej sprawy czy AZWRSP, czy też ANR). Na marginesie należy zauważyć tylko, że w myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7.03.2007 r. pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej.

Natomiast co do naruszenia § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26.02.2009 r., należy zauważyć, że przepis ten zawiera cztery jednostki redakcyjne. Spółka zaś nie wskazała dokładnie naruszonego przepisu. Nie można było tego naruszenia także wywieść z uzasadnienia skargi kasacyjnej. Jako podstawę kasacyjną należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia. Sąd kasacyjny nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2267/11, z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt II FSK 1020/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Braki w zakresie wskazania podstaw kasacyjnych nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny (por. wyroki NSA z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1007/06, z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na mocy art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.