Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1161/96
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1997-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 31
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 67 par. 1-2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Przesłanką podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest sytuacja podatnika istniejąca w chwili podejmowania decyzji o umorzeniu, a nie zdarzenia wcześniejsze z okresu prowadzenia działalności gospodarczej.

TEZY

Przesłanką podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest sytuacja podatnika istniejąca w chwili podejmowania decyzji o umorzeniu, a nie zdarzenia wcześniejsze z okresu prowadzenia działalności gospodarczej.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Marek K. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w L. z wnioskiem o umorzenie zaległego podatku od towarów i usług w kwocie 10 425,40 zł wraz z odsetkami. We wniosku tym wskazał przyczyny powstania zaległości oraz poinformował, że ze względów finansowych musiał zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej. Podał również, że nie posiada żadnego majątku, gdyż na poczet spłaty zadłużenia sprzedane zostały wszelkie posiadane ruchomości i nieruchomości, a jedynym źródłem utrzymania całej rodziny jest gospodarstwo rolne.

Urząd skarbowy w L. odmówił umorzenia zaległego podatku.

Decyzję organu I instancji utrzymała w mocy Izba Skarbowa w N., rozpatrując sprawę w wyniku wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału wynika, że podatnik znajduje się aktualnie w trudnej sytuacji finansowej, gdyż zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nigdzie nie pracuje i wraz z matką i dwojgiem rodzeństwa utrzymuje się gospodarstwa rolnego Sytuacja ta nie może jednak stanowić podstawy do udzielenia ulgi polegającej na umorzeniu zaległości, gdyż okolicznością uzasadniającą umorzenie zaległości podatkowych nie mogą być niepowodzenia działalności gospodarczej, bowiem należności podatkowe są podstawą dochodów budżetowych państwa. Gdyby niepowodzenia finansowe podatników w działalności gospodarczej przyjmować za podstawę umorzenia działalności podatkowej, to budżet, a w konsekwencji całe społeczeństwo ponosiłoby skutki nierozważnych, bądź nieumiejętnych działań podmiotów gospodarczych.

W odczuciu podatnika jego przypadek jest szczególny i społecznie uzasadniony - trudno jednak przyznawać ulgę w poborze należności budżetowych podatnikowi, który przez swoje nierozważne decyzje doprowadza do likwidacji działalności gospodarczej, pozostawiając długi wobec budżetu.

Umorzenie zaległości nie przywróciłoby podatnikowi zdolności gospodarczej, a tym samym fakt ten nie wpłynąłby na zwiększenie dochodów budżetowych w przyszłości. Decyzję Izby Skarbowej w N. Marek K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie zgadza się z szacunkiem obrotów dokonanych przez Urząd Skarbowy w L., gdyż nigdy nie uzyskał ustalonej przez ten urząd wysokości obrotów ani dochodów, a ponadto w latach 1993-1995, tj. w okresie, gdy prowadził on działalność gospodarczą, występował kryzys finansowy w przemyśle mięsnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji I instancji.

Rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej w chwili podejmowania decyzji znajduje się podatnik, a nie tylko budżet państwa. Wprawdzie organy podatkowe działają także przez pryzmat interesów budżetu państwa, jednakże określenie "wypadki gospodarczo lub społecznie uzasadnione" użyte w art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma dosyć szeroki zakres i powinno być interpretowane indywidualnie, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.

Organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie ograniczył się do przyznania, że podatnik znajduje się w bardzo trudnej sytuacji, ale wnioski wyciągnięte z tego faktu odnosi do oceny postępowania podatnika w przeszłości, a więc do zdarzeń, które doprowadziły go do finansowych niepowodzeń, a nie do sytuacji, w jakiej znajdował się skarżący w chwili podejmowania decyzji.

Takie działanie organu II instancji jest zdaniem sądu naruszeniem zarówno prawa materialnego /art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/, jak i przepisów postępowania /art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, a zwłaszcza art. 138 Kpa/.

Dlatego sąd uchylił zaskarżoną decyzję.