Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 321/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2 i 3, art. 49 ust.1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f i 59g oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. ustalające spółce "A. " Sp. z o.o. opłatę legalizacyjną w wysokości 300.000 zł z tytułu samowolnego wybudowania parkingu dla samochodów ciężarowych i osobowych o powierzchni 3451 m² na działce o nr ewid. [...] przy ul. S. w S.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Na skutek interwencji P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. w dniu 18 grudnia 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania i użytkowania parkingu dla samochodów ciężarowych i osobowych przy punkcie gastronomicznym "S. ", znajdującym się na działce o nr ewid.[...], położonej przy ul. S. w S.

Dokonując w dniu 30 marca 2010 r. oględzin stwierdzono, iż na w/w nieruchomości znajduje się asfaltowy parking dla samochodów ciężarowych

i osobowych z kanalizacją i separatorem ścieków. Obiekt ten jest oświetlony

i ograniczony krawężnikiem drogowym. A. C. - reprezentujący "A. " Spółkę z o.o., właściciela działki - oświadczył, że przedmiotowy parking został zrealizowany w okresie od 11 września 1999 r. do 13 maja 2000 r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1999 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce "A. " Sp. z o.o. pozwolenia na budowę parkingu dla samochodów osobowych (10 miejsc postojowych), parkingu dla samochodów ciężarowych (15 miejsc postojowych), drogi dojazdowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o nr ewid. [...],[...] i [...]w S. - S.

W wyniku postępowania wyjaśniającego, organ l instancji ustalił, że wyżej opisane pozwolenie na budowę z dnia [...] sierpnia 1999 r. zostało w toku postępowania odwoławczego uchylone w całości przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...]. Ponownie prowadząc postępowanie w tym przedmiocie, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...]kwietnia 2000 r. Nr [...] odmówił udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Powyższe decyzje nie były kwestionowane przez skarżącego.

Dodatkowo organ zauważył, iż skarżący rozpoczynając w dniu 23 września 1999 r. roboty budowlane związane z budową przedmiotowego parkingu miał pełną świadomość, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest ostateczna i nie upoważnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Jak wynika bowiem z odpowiedzi Prezydenta Miasta S. udzielonej skarżącemu w dniu 20 września 1999 r. na jego pisemne zgłoszenie rozpoczęcia budowy obiektu budowlanego zgodnie z decyzją

z dnia [...] sierpnia 1999 r. i wnioskiem o wydanie dziennika budowy, inwestor został poinformowany, iż od w/w decyzji wniesiono odwołanie i w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym decyzja ta "nie jest prawomocna". Ponadto

w piśmie tym pouczono inwestora, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane mogą zostać rozpoczęte na podstawie decyzji ostatecznej a dziennik budowy zostanie wydany po uprawomocnieniu się decyzji.

W tym stanie rzeczy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. wstrzymał spółce "A. " Sp. z o.o. roboty budowlane związane z budową w/w parkingu oraz zobowiązał tę spółkę do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procesu legalizacji obiektu budowlanego. W treści tego postanowienia poinformowano inwestora, że kolejnym etapem prowadzonego postępowania będzie ustalenie opłaty legalizacyjnej.

Wymagane dokumenty zostały przedłożone przez spółkę "A. " Sp. z o.o.

w wyznaczonym terminie, dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] ustalił spółce "A. " Sp. z o.o. opłatę legalizacyjną w wysokości 300 000 zł z tytułu samowolnego wybudowania parkingu dla samochodów ciężarowych i osobowych

o powierzchni 3451 m² na działce o nr ewid. [...] przy ul. S. w S.

Nie godząc się z tym stanowiskiem, A. C. - reprezentujący skarżącą spółkę wniósł zażalenie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Jego zdaniem, budowa przedmiotowego parkingu nie powinna być rozpatrywana w kategoriach samowoli budowlanej, ponieważ odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r. o pozwoleniu na budowę wpłynęło po terminie, a zatem decyzję tę należało potraktować jako ostateczną.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy nie podzielił poglądu skarżącego i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Zdaniem organu analiza zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego wyraźnie wskazuje, iż okoliczności niniejszej sprawy wypełniają dyspozycję art. 48 ustawy - Prawo budowlane, tzn. że przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stąd też organ l instancji zobowiązany był do wdrożenia stosownej procedury legalizacyjnej, która na obecnym etapie wymaga ustalenia opłaty legalizacyjnej w myśl art. 49 ust 1 pkt. 3 w/w ustawy. Prawidłowo została także obliczona wysokość tej opłaty na podstawie art. 59 f ust. 1 ustawy, w myśl którego opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) i współczynnika wielkości obiektu (w). Dodatkowo iloczyn ten podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (s x k x w x 50). Przedmiotowy obiekt należy do kategorii XXII, gdzie współczynnik k wynosi 8,0, w - 1,5 a zatem, przy stawce s, określonej jako 500 zł, opłata legalizacyjna wyniesie 300 000,00 zł (500 x 8,0 x 1,5 x 50 = 300.000).

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania wskazano, iż ocena prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez Wojewodę P.

w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego parkingu, pozostaje poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego. W sprawach dotyczących zadań z zakresu administracji architektoniczno - budowlanej organem wyższego stopnia

w stosunku do wojewody jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Na marginesie wyrażono jedynie pogląd, że jeżeli w podobnych sytuacjach istnieją wątpliwości, co do tego, czy odwołanie wpłynęło w terminie, to organ odwoławczy musi rozstrzygnąć je na korzyść odwołującego się, tzn. że organ odwoławczy może stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania tylko wtedy, gdy jednoznacznie wynika to z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy.

W sytuacji, gdy Prezydent Miasta S. omyłkowo zniszczył kopertę, w której wpłynęło odwołanie, a data stempla pocztowego na tej kopercie mogła wskazywać, że pismo nadano w ustawowym terminie, to w obiektywnej ocenie organu nadzoru budowlanego, Wojewoda P. zobowiązany był to odwołanie rozpatrzyć, co też uczynił.

Zdaniem organu odwoławczego słuszne jest stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie inwestor był świadomy, że uzyskana przez niego decyzja

o pozwoleniu na budowę nie stała się ostateczna, ponieważ był o tym informowany przez organy administracji architektoniczno - budowlanej. Wiedział zatem, że do chwili, gdy to nie nastąpi nie może rozpocząć robót budowlanych, lecz pomimo to obiekt budowlany zrealizował, przez co przyjął na siebie ryzyko poniesienia negatywnych konsekwencji związanych z niniejszym postępowaniem legalizacyjnym. Organy nie mogą natomiast uznać, iż okolicznością wyłączającą bezprawność działań inwestora, było jego osobiste przekonanie, wbrew stanowisku organów administracji architektoniczno - budowlanej, że decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Jeżeli skarżąca spółka była przekonana, że postępowanie administracyjne, dotyczące pozwolenia na budowę przedmiotowego parkingu prowadzone było nieprawidłowo, mogła wnosić zastrzeżenia w toku tego postępowania. Od niekorzystnej decyzji Prezydenta Miasta S., inwestorowi przysługiwało odwołanie do Wojewody P., na decyzję Wojewody można było wywieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Ponadto, Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość złożenia przez stronę stosownego wniosku do właściwego organu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej bądź też wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Podnoszone obecnie zarzuty mogły być rozpatrzone merytorycznie przez właściwe organy lub sądy, gdyby inwestor korzystał w odpowiednim czasie

z przysługujących mu uprawnień.

Końcowo organ podkreślił, iż przepisy dotyczące ustalania wysokości opłaty legalizacyjnej nie pozostawiają organom nadzoru budowlanego miejsca na jakąkolwiek uznaniowość. Właściwy organ może jedynie zastosować te przepisy

w obowiązującym kształcie, przeprowadzając proste działanie matematyczne, na wynik którego nie ma żadnego wpływu. Przepisy ustawy - Prawo budowlane, dotyczące wysokości opłat legalizacyjnych były przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że pomimo ich znacznej restrykcyjności są one zgodne z Konstytucją. Opłata legalizacyjna nie ma bowiem charakteru represyjnego ale prewencyjny, tzn. że jej celem nie jest ukaranie sprawcy samowoli budowlanej ale zniechęcenie potencjalnych jego naśladowców do podobnych działań, a zatem opłata ta musi być odpowiednio wysoka, aby odnosiła zamierzony skutek.

Nie godząc się z tym postanowieniem "A." Spółka z o.o. w S. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której ponownie zakwestionowała prawidłowość postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę P., w efekcie którego uchylono decyzję

z dnia [...] sierpnia 1999 r. o pozwoleniu na budowę parkingu. Zdaniem skarżącego powyższe postępowanie było prowadzone wadliwe, albowiem Wojewoda P. rozpoznał odwołanie, pomimo, iż zostało ono wniesione po terminie. W tym stanie rzeczy decyzja o pozwoleniu na budowę parkingu de facto nigdy nie stała się ostateczna i dlatego też organy nadzoru budowlanego winny uznać, iż parking został wybudowany legalnie. Skarżąca spółka zarzuciło ponadto, iż organy nadzoru budowlanego powielają te same błędy, co poprzednio popełniły organy architektoniczno - budowlane i uchylają się od rzetelnego oraz wnikliwego przeanalizowania sprawy, tj. zbadania czy odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 1999 r. wpłynęło do Wojewody w terminie. Skarżąca podniosła także, iż kwota 300.000 zł ustalonej opłaty legalizacyjnej jest kwotą "zabójczą" dla jej firmy, doprowadzi bowiem do jej bankructwa. Na tej podstawie skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy znajdujących się w posiadaniu Urzędu Miasta S. i uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane

w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi podkreślono, iż w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego związane są treścią decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] uchylającej decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1999 r.

o pozwoleniu na budowę przedmiotowego parkingu. Badanie przez organ nadzoru budowlanego czy decyzja ta wydana została prawidłowo byłoby nie tylko rażącym naruszeniem przepisu art. 19 kpa, tj. działaniem poza właściwością rzeczową, ale również naruszeniem art. 6 kpa poprzez działanie bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Końcowo wskazano, iż wysokość opłaty legalizacyjnej w niniejszej sprawie została ustalona prawidłowo, tj. zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane. Organ nie ma natomiast żadnego wpływu na wysokość tej opłaty, nie ma też możliwości odstąpienia od ustalenia jej wysokości, Wskazano natomiast, iż zła sytuacja finansowa spółki może być wzięta pod uwagę przez Wojewodę P. w ewentualnym postępowaniu w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej.

Podczas rozprawy sądowej w dniu 20 grudnia 2011 r. skarżący ponownie wskazał, iż jego zdaniem odwołanie wniesione od decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r. było spóźnione, co potwierdza wpis w "Dzienniku wpływów" Urzędu Miejskiego

w S. Z tych tez względów był przekonany, iż dalsze czynności organów architektoniczno - budowlanych są bezskuteczne. Wyjaśnił, iż nie skarżył decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2000 r. uchylającej decyzję

o pozwoleniu na budowę, jak również kolejnej decyzji Prezydenta Miasta S.

o odmowie pozwolenia na budowę, w obu przypadkach z uwagi na sprawy rodzinne. Potwierdził, iż sporny parking został wybudowany w okresie od września 1999 r. do maja 2000 r. i w rzeczywistości jest nim utwardzony teren i wylany asfalt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami

i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest postanowienie wydane

w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej,

a konkretnie - postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej dla wybudowanego parkingu dla samochodów ciężarowych i osobowych o powierzchni 3451 m² bez pozwolenia na budowę. Powyższe postanowienie nie kończy postępowania w sprawie – zostało wydane w ramach procesu legalizacyjnego.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca

1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wszelkie roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Rozpoczęcie wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę zawsze jest traktowane jako samowola budowlana, zagrożona nakazem rozbiórki – art. 48 w/w ustawy. Prawo budowlane przewiduje jednak pewne mechanizmy umożliwiające, w ściśle określonych przypadkach, odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu i jego zalegalizowanie. Regulacja tych mechanizmów w przypadku budowy bez wymaganego pozwolenia zawarta jest w art. 48 - 49a ustawy.

Odstąpienie od zasady nakazania rozbiórki w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej możliwe jest wówczas, gdy zostanie udowodnione, że samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolejnym warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu lub jego części jest dowiedzenie, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych,

w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności organ nadzoru budowlanego, zgodnie z ust. 2 art. 48, powinien w drodze postanowienia (na które nie przysługuje zażalenie), wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to wydawane jest bez względu na stopień zaawansowania robót. W postanowieniu tym organ nadzoru budowlanego obowiązany jest ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym przez siebie terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Dokumentami tymi są: 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenie o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niespełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie przedstawionych powyżej obowiązków, oznacza dla organu obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 art. 48 w zw. z ust. 4. Przedłożenie natomiast w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych (jeżeli budowa została zakończona to tylko o zatwierdzenie projektu)

i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, określonej w art. 49.

W art. 49 stanowiącym kontynuację przepisu art. 48 została uregulowana dalsza procedura legalizacji samowoli budowlanej. I tak organ nadzoru budowlanego, który otrzymał w wyznaczonym terminie dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 jest zobowiązany zbadać: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu

z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W razie stwierdzenia naruszeń

w tym zakresie organ, postanowieniem nakłada obowiązek usunięcia w określonym terminie wskazanych nieprawidłowości. Niewykonanie tego nakazu skutkuje wydaniem nakazu przymusowej rozbiórki. W przypadku, gdy nie stwierdzono nieprawidłowości w wyżej wymienionym zakresie lub nieprawidłowości takie zostały usunięte w wyznaczonym terminie organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia na które przysługuje zażalenie, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Do tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar – art. 59 f ustawy, z tym że stawka opłaty wynosząca obecnie 500 zł, ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Reasumując powyższe podzielić należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażony w wyroku z dnia 10 listopada 2005 r. (sygn. IISA/Lu 501/2005), iż ustalenie w drodze postanowienia wysokości opłaty legalizacyjnej jest rozstrzygnięciem związanym, determinowanym stwierdzeniem faktu samowoli budowlanej i ustaleniem istnienia prawnych, pozytywnych przesłanek jej zalegalizowania.

W okolicznościach niniejszej sprawy, nie ulega – zdaniem Sądu – wątpliwości, że budowa parkingu (opisanego w postanowieniu) była samowolą budowlaną. Jak trafnie bowiem ustaliły organy obu instancji, inwestor nie dysponował w okresie realizacji przedmiotowego obiektu, tj. od 23 września 1999 r. do 13 maja 2000 r. ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wprawdzie skarżący utrzymuje, że przedmiotowy parking został wybudowany zgodnie z prawem, a mianowicie na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1999 r.

o pozwoleniu na budowę, to jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ponad wszelką wątpliwość wynika, iż w/w decyzja nigdy nie stała się ostateczna, albowiem została w całości uchylona przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] marca 2000 r. a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ta ostatnia decyzja nie była kwestionowana przez skarżącego. Rozpoznając zaś sprawę ponownie organ I instancji decyzją z dnia

[...] kwietnia 2000 r. odmówił skarżącemu wydania pozwolenia na budowę parkingu. Rozstrzygnięcie to również nie było skarżone i stało się ostateczne. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności zażądanej przez tut. Sąd dokumentacji Prezydenta Miasta S. związanej z wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r. i jako takie odpowiadają prawu.

Sąd podziela przy tym stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż skarżący był świadomy, że uzyskana przez niego decyzja z dnia 18 sierpnia 1999 r.

o pozwoleniu na budowę nie stała się ostateczna, z uwagi na wniesione odwołanie. Jak słusznie bowiem zauważono, skarżący był informowany o tym fakcie w piśmie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1999 r., będącym odpowiedzą na jego wniosek o wydanie dziennika budowy w związku z planowanym na dzień

23 września 1999 r. rozpoczęciem robót budowlanych. W wyżej wymienionym piśmie pouczono ponadto skarżącego, iż w świetle art. 28 ustawy prawo budowlane, roboty budowlane mogą zostać rozpoczęte na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a dziennik budowlany zostanie wydany po uprawomocnieniu się tej decyzji. Skarżący wiedział zatem, że do chwili, gdy to nie nastąpi nie może rozpocząć robót budowlanych, lecz pomimo to obiekt budowlany zrealizował, przez co przyjął na siebie ryzyko poniesienia negatywnych konsekwencji związanych

z niniejszym postępowaniem legalizacyjnym.

W tym miejscu wyjaśnić również należy, iż jeżeli skarżący był przekonany, że postępowanie administracyjne, dotyczące pozwolenia na budowę przedmiotowego parkingu prowadzone było nieprawidłowo, mógł wnosić zastrzeżenia w toku postępowania instancyjnego. Tymczasem analiza akt sprawy nie wskazuje, aby podejmował on jakiekolwiek działań w tym kierunku, w konsekwencji czego decyzje wydawane przez organy architektoniczno - budowlane stały się ostateczne. Natomiast wskazywane przez skarżącego podczas rozprawy sądowej w dniu

20 grudnia 2011 r. przyczyny nie zaskarżania w/w rozstrzygnięć nie mają wpływu na poprawność obecnie kontrolowanego postępowania, mogły natomiast zdaniem Sądu stanowić ewentualnie uzasadnienie dla wniosków o przywrócenie terminu do złożenia stosownych środków zaskarżenia. Z tej możliwości skarżący jednak nie korzystał.

Kończąc rozważania w powyższym zakresie podkreślić należy za organem odwoławczym, iż sprawy wydawania pozwoleń na budowę i przyjmowania stosownych zgłoszeń należą do wyłącznej właściwości organów administracji architektoniczne - budowlanej. Stąd też w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego związane są treścią decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] uchylającej decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1999 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego parkingu. Badanie zaś przez organ nadzoru budowlanego - jak chciałby tego skarżący, czy w/w decyzja została wydana prawidłowo, byłoby - jak słusznie zauważył organ - nie tylko rażącym naruszeniem przepisu art. 19 kpa, tj. działaniem poza właściwością rzeczową, ale również naruszeniem art. 6 kpa poprzez działanie bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Takich kompetencji nie ma również tut. Sąd, który jak już wyżej wskazano związany jest przedmiotem zaskarżenia, który wyznacza granice kontroli sądowej w danej sprawie.

W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły procedurę legalizacyjną w oparciu o art. 48 i 49 ustawy. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem (vide: wyrok NSA z 20.01.2009 r. sygn. II OSK 1879/2007, Lex Polonica nr 2011943), z którego to uprawnienia w sprawie niniejszej skarżący korzystał poprzez faktyczne wypełnianie obowiązków nałożonych postanowieniem

z dnia [...] lipca 2010 r.

W ocenie Sądu przedłożone przez skarżącego organowi dokumenty spełniają prawem przewidziane wymogi, określone w art. 49 ust. 1 ustawy, gdyż projekt budowlany inwestycji jest kompletny i zgodny z postanowieniami decyzji

o warunkach zabudowy, został sporządzony przez osobę upoważnioną, nadto skarżący złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem zasadnie organy stwierdziły, że spełnione zostały wszystkie wymogi formalne do wymierzenia opłaty legalizacyjnej. Spełnienie przesłanek określonych tym przepisem otwiera bowiem drogę do legalizacji obiektu wybudowanego (budowanego) bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Kolejnym etapem legalizacji, prawidłowo zastosowanym przez organy obu instancji był obowiązek uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej. Do ustalenia wysokości tej opłaty w myśl art. 49 ust. 2 w/w ustawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wartość określona w art. 59f wynosi: s x k x w, przy czym: s - stawka opłaty, k - współczynnik kategorii obiektu budowlanego i w - współczynnik wielkości obiektu budowlanego (współczynniki

k i w są ściśle określone w załączniku do ustawy Prawo budowlane). Przedmiotowy obiekt należy do kategorii XXII, gdzie współczynnik k wynosi 8,0, w - 1,5 a zatem, przy stawce s, określonej jako 500 zł, opłata legalizacyjna wyniesie 300 000,00 zł (500 x 8,0 x 1,5 x 50 = 300.000), czyli tyle ile ustaliły organy administracji.

Prawidłowość wyliczenia kwoty opłaty legalizacyjnej nie nasuwa zastrzeżeń

i sam skarżący nie zgłasza zarzutu błędnego wyliczenia opłaty. W tym miejscu zauważyć należy, iż organ administracyjny w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest zobligowany do określenia tej opłaty albowiem przepisy ustawy – prawo budowlane nie przewidują możliwości odstąpienia od jej określenia, nie przewidują również możliwości jej miarkowania. Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca jednakowo traktuje wszystkich adresatów art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż wykluczył możliwość uwzględnienia przez organy nadzoru budowlanego jakichkolwiek dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo lub niezwiązanych z istotą problemu "samowoli", kryteriów przemawiających za odmiennym podejściem do poszczególnych przypadków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn. akt

VII SA/Wa 854/05, LEX nr 196409). Stąd też podnoszone w skardze okoliczności, co do sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącego pozostają bez wpływu na sądową ocenę zgodności z prawem zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżący, co również należy podkreślić, miał świadomość ustalenia opłaty legalizacyjnej jako warunku legalizacji samowoli budowlanej, albowiem o wymogu jej poniesienia był poinformowana w uzasadnieniu postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego obowiązek przedłożenia koniecznej dokumentacji.

Stwierdzając zaistnienie w sprawie podstaw do ustalenia opłaty legalizacyjnej

i prawidłowość obliczenia jej wysokości, nie można zaskarżonemu postanowieniu zasadnie zarzucić niezgodności z prawem. Argumentacja strony zawarta w skardze nie podważa trafności kwestionowanego postanowienia. Na przeszkodzie dla przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, którego elementem jest postanowienie o ustaleniu koniecznej opłaty legalizacyjnej, nie mogły też stanąć okoliczności, w jakich doszło do popełnienia samowoli budowlanej.

Na koniec Sąd podkreśla, że w świetle obowiązujących przepisów prawa

w przypadku dopuszczenia się samowoli budowlanej - w tym konkretnym przypadku polegającej na budowie parkingu bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę - ustawodawca nie przewidział trzeciej możliwości. Zatem konsekwencją ustalenia przez organy samowoli budowlanej jest orzeczenie nakazu rozbiórki albo legalizacja obiektu poprzedzona wymierzeniem opłaty legalizacyjnej. Jak już wyżej wskazano, wszczęcie mieszczącego się w ramach procedury legalizacyjnej wpadkowego postępowania dotyczącego ustalenia opłaty legalizacyjnej uzależnione jest od zaistnienia dwóch przesłanek: przesądzenia faktu samowoli budowlanej i pozytywnej akceptacji przedłożonej przez stronę dokumentacji projektowo – powykonawczej.

W niniejszej sprawie dwie w/w przesłanki wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną zaistniały.

W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego

w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.