Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 161/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...], Starosta Powiatu B., po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku T. W., uznał, że część nieruchomości położnej w B. przy ul. [...] (obręb [...]) oznaczonej jako działka o nr geodezyjnym [...] o pow. 0,0246 ha, (zgodnie z projektem podziału działki [...] o pow. 0,0376 ha), stanowiącej własność Gminy B., stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W pkt 2 i 3 decyzji organ I instancji orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] na współwłasność T. W. - udział ½ i E. G. - udział ½, w stanie w jakim nieruchomość znajduje się w dniu jej zwrotu, ustalając równocześnie odszkodowanie z tytułu zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości na kwotę 0,00 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy B., Wojewoda P. i decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt wynika, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. T. W., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik E. G., zwrócił się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], stanowiącej własność Gminy B..

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...] października 2005 r. sygn. akt [...], spadek po A. W. nabyła żona A. W., syn T. W. oraz córka E. G. każde z nich w 1/3 części. Na mocy ww. postanowienia spadek po A. W. nabył syn T. W. i córka E. G. - każde z nich w 1/2 części. Tym samym organy uznały, że wniosek o zwrot wywłaszczonej złożyły uprawnione osoby.

Organ odwoławczy przedstawił zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości wynikające z art. 136, art. 137 oraz art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm. - dalej: "u.g.n."). Wskazał, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja

o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. u.g.n.).

Wojewoda zauważył, że uchwałą Nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia 12 stycznia 1973 r. teren w rejonie administracyjnym [...]-osiedle Zachód położony przy ul. [...], ustalono jako teren budowlany. Uchwałę podjęto na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192). Zgodnie zaś z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstaw ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 orz z 1985 r. poz. 99). W związku z powyższym – zdaniem organu odwoławczego – przepisy normujące zwroty wywłaszczonych nieruchomości można zastosować w obecnym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie ustalono, iż na mocy powyższej uchwały na własność Państwa przeszła nieruchomość stanowiąca własność A. i A. małż. W.. Z aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] października 1958 r. Rep. A nr [...] wynika, że małżeństwo nabyło na własność niezabudowaną działkę opow.1600 m2 położoną w B. przy ul. [...]. Z kopii skorowidz m. B. sporządzonego na dzień [...] marca 1959 r. wynika, że powyższa nieruchomość została oznaczona jako działka nr 10 o pow. 1675 m2. Z akt sprawy, a w szczególności kopii archiwalnej mapy obrębu S. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w wyniku przekształceń otrzymała nowy nr [...].

Ze zgromadzonych w przedmiotowej sprawie akt archiwalnych, dokumentów

i materiałów, wizji na gruncie oraz sporządzonego na potrzeby postępowania operatu szacunkowego wynika, że cześć przejętego na działki budowlane terenu wchodzi obecnie w skład nieruchomości położonej w B., obrębu [...], oznaczonego jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy B.. Przedmiotowa nieruchomość w chwili obecnej jest niezabudowana, jak też w jakikolwiek sposób zagospodarowana. Na nieruchomości znajdują się drzewa i krzewy. Na samej nieruchomości oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie brak jest jakiejkolwiek infrastruktury.

Zdaniem Wojewody, powyższe nakazuje przyjęcie, że na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nie doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia

w postaci budowy osiedla mieszkaniowego.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że organ l instancji dokonał dokładnego i kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co umożliwiło mu wydanie decyzji zgodne zarówno z przepisami postępowania administracyjnego jak też prawa materialnego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu do skarżonej decyzji. Zdaniem Wojewody, organ I instancji był zobligowany do rozpoznania sprawy jedynie w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], z pominięciem pozostałych nieruchomości objętych ww. uchwałą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B..

Organ dodał, że skoro zgormadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nie znajduje się jakikolwiek budynek mieszkalny lub element infrastruktury towarzyszącej inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego to bez wątpienia uznać należy, że na ww. nieruchomości nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia a tym samym wystąpiły wszystkie przewidziane prawem materialnym przesłanki warunkujące zwrot nieruchomości następcom prawnym A. i A. W.

Wojewoda stwierdził, że w ogólnym ujęciu doszło do realizacji celu wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego. Tym samym bezcelowe

i niepotrzebnie jest przeprowadzenie dalszego postępowania dowodowego na tę okoliczność, w tym wystąpienie do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. celem pozyskania zdjęć lotniczych obszaru obejmującego przedmiotową nieruchomość oraz odnalezienie, powołanie i przesłuchanie świadków na okoliczność określenia celu wywłaszczenia i jego realizacji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyraźnie wskazuje, mimo upływu czasu od wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości do chwili obecnej nie doszło na niej do realizacji inwestycji w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, bowiem brak jest jakichkolwiek elementów wskazujących na to aby ww. nieruchomość była kiedykolwiek wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

W skardze złożonej do tut. Sądu, Gmina B. zarzuciła naruszenie:

- art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: "K.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia;

- art. 136 ust. 1 i 2 oraz 137 u. g. n., poprzez uznanie, iż część nieruchomości gruntowej stała się zbędna na cel określony w akcie nabycia.

Powołując się na te zarzuty Gmina wniosła o uchylenie decyzji Wojewody

i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie uzasadnione wątpliwości budzą nie tylko ustalenia poczynione w toku prowadzonego postępowania, ale

i interpretacja zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa. Organ skoncentrował się jedynie na fragmencie wywłaszczonej nieruchomości, którą stanowi nieruchomość położona w B. przy ulicy [...], oznaczona aktualnie w ewidencji gruntów i budynków miasta obrębu [...] numerem [...], bez wnikliwego rozważenia realizacji celu nabycia całej nieruchomości, który to cel został bez wątpienia zrealizowany zgodnie z uchwałą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. numer [...] z [...] stycznia 1973 r. w postaci wybudowanego osiedla mieszkaniowego usytuowanego w obrębie [...] m. in. w rejonie ulic [...] w B..

Gmina odwołując się do orzecznictwa sądowego wskazała, że osiedla mieszkaniowe są inwestycją złożoną i nawet jeśli okazało się, że pierwotnie planowane zagospodarowanie terenu uległo zmianie, to nie można byłoby uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, skoro zrealizowanie elementu zagospodarowania terenu mieściłoby się w pojęciu osiedla mieszkaniowego. Kwestia ustalenia celu wywłaszczenia pozostaje w ścisłym związku z problematyką możliwego rozszerzenia lub modyfikacji przeznaczenia nieruchomości określonego

w dokumencie wywłaszczeniowym, co w konsekwencji powoduje, że zmiana ta

nie będzie traktowana jako wykorzystanie nieruchomości na cel niezgodny z celem wywłaszczenia. Modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli nie zmieniająca jego charakteru.

Zdaniem skarżącej przeprowadzone oględziny potwierdziły realizację celu wywłaszczenia. W miejscu tym powstało bowiem i funkcjonuje osiedle mieszkaniowe domów jednorodzinnych wraz z całą niezbędną infrastrukturą. Pomimo, że wnioskowana działka jest niezabudowana, to faktycznie jest użytkowana

i wykorzystywana jako droga dojazdowa do sąsiedniej nieruchomości.

W ocenie Gminy istotne znaczenie dowodowe mogą mieć w sprawie zdjęcia lotnicze, wskazujące na realizację na przedmiotowej nieruchomości gruntowej, począwszy od [...] stycznia 1973 r. celu wywłaszczenia oraz odnalezienie i powołanie świadków mogących wnieść do sprawy istotne informacje dotyczące okoliczności określenia celu wywłaszczenia i jego realizacji.

Skarżąca podkreśliła, że nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie, czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania było żądanie zwrotu nieruchomości zgłoszone

w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n.). Przepis ten daje prawo poprzednim właścicielom lub spadkobiercom żądania zwrotu wywłaszczonej uprzednio nieruchomości lub jej części, jeśli stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Do obowiązków organów należało więc ustalenie: czy nieruchomość zalicza się do podlegających żądaniu zwrotu jako nieruchomość wywłaszczona w rozumieniu przepisów u.g.n., czy

z żądaniem zwrotu wystąpiły osoby legitymowane, oraz czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Z obowiązku tego organy wywiązały się prawidłowo

i wyjaśnione zostały wszystkie przesłanki istotne z punktu widzenia orzekania

o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Przedmiotowa nieruchomość zalicza się do podlegających żądaniu zwrotu jako nieruchomość wywłaszczona w rozumieniu przepisów u.g.n. Wywłaszczenia działki o nr [...] (której częścią jest obecnie działka oznaczona nr [...]) dokonano mocą uchwały Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 1973 r. Zgodnie z tą uchwałą, wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w celu wydzielenia terenu pod działki budowalne na osiedlu [...]. Uchwała została wydana na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Zgodnie natomiast z art. 216 ust. 1 u.g.n., przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie – m.in. ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99). Tym samym w pełni zasadny jest pogląd organów, że w przepisy normujące zwrot wywłaszczonej nieruchomości należy stosować w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Nie ulega również wątpliwości, że wniosek został złożony przez osoby legitymowane, tzn. spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem [...], która obecnie wchodzi w skład nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] i która to nieruchomość została przejęta na własność Skarbu Państwa na mocy wspomnianej uchwały Prezydium Miejskiej Rady Narodowej

w B. nr [...].

Powyższe okoliczności nie były sporne. Poza sporem pozostaje również, że wniosek o zwrot części nieruchomości został złożony w terminie wynikającym

z art. 136 ust. 5 u.g.n. Sporem objęta została natomiast ostatnia z wyżej wymienionych przesłanek, tj. okoliczność, czy opisana nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

W świetle art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 i 2 u.g.n., poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się zaś za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych

z realizacją tego celu albo gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja

o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli

w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Analizując kwestię zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia trzeba

w pierwszej kolejności sprecyzować cel wywłaszczenia. W rozpatrywanym przypadku cel ten wynika ze wspomnianej już uchwały Prezydium Miejskiej Rady Narodowej

w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 1973 r., zgodnie z którą wywłaszczenie nastąpiło w celu wydzielenia terenu pod działki budowlane na osiedlu [...].

Skarżąca Gmina stoi na stanowisku, że powyższy cel został zrealizowany

w całości, bowiem na tym terenie powstało i funkcjonuje osiedle mieszkaniowe domów jednorodzinnych wraz z całą niezbędną infrastrukturą. Pomimo,

że wnioskowana działka jest niezabudowana, to faktycznie jest użytkowana

i wykorzystywana jako droga dojazdowa do sąsiedniej nieruchomości. Organy twierdzą zaś, że cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, stąd dokonano podziału działki nr [...] w celu wydzielenia gruntu będącego przedmiotem zwrotu. W ten sposób wydzielona została działka o nr [...] o pow. 0,0246ha celem zwrotu jako nieruchomość, która okazała się zbędna na cel wywłaszczenia i o nr [...] o pow. 0,0130ha – pozostająca własnością Gminy.

Zdaniem Sądu przeprowadzone postępowanie potwierdza, że na części działki o nr geodezyjnym [...] nie doszło do zrealizowania tak zidentyfikowanego celu wywłaszczenia.

Przede wszystkim protokół z wizji przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2016 r. na nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...] jednoznacznie wskazuje,

że teren, o zwrot którego domagają się wnioskodawcy nie jest zabudowany, w części stanowi dojazd do działki o nr [...], a w części porośnięty jest trawą, krzewami

i drzewami (samosiejki). Stąd organ słusznie wywodzi, że grunt ten nie został

w całości wykorzystany na cele budowlane zgodnie z ww. uchwałą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. i uznaje część nieruchomości wchodzącej w skład działki nr [...] jako zbędną na cel wywłaszczenia.

Również operat sporządzony w grudniu 2016 r. na potrzeby rozliczenia wzajemnych świadczeń w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, zawiera opis nowoprojektowanej działki [...] wskazujący, że jest to teren niezabudowany, niezagospodarowany, porośnięty trawą i chwastami, bez doprowadzonych przyłączy infrastruktury. Operat ów stanowił podstawę ustalenia kwoty odszkodowania

do zwrotu w pierwotnej decyzji Starosty Powiatu B. z dnia [...] kwietnia 2017 r., która została uchylona decyzją Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2017 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia Wojewody było omyłkowe ustalenie przedmiotu postępowania oraz nieprawidłowe obliczenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania. W ponownie prowadzonym postępowania powyższy operat nie był wprawdzie przydatny do ustalenia wysokości odszkodowania do zwrotu przez T. W. i El. G., niemniej jednak opis nieruchomości w nim zawarty zachowuje swą aktualność.

Nie można zgodzić się z zarzutem skoncentrowania się przez organy tylko na fragmencie wywłaszczonej nieruchomości, bez wnikliwego rozważenia realizacji celu nabycia całej nieruchomości, który to cel został zdaniem skarżącej zrealizowany. Nawet jeżeli w ogólnym ujęciu doszło do realizacji celu wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) na działkach okolicznych i części spornej działki, nie wyklucza to badania, czy cel ten został osiągnięty na pozostałej części działki. Nie ulega przy tym wątpliwości, że dopuszczalny jest zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Dopuszczalność taka wynika wprost z obecnego brzmienia art. 137 ust. 2 u.g.n, stosownie do którego w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. W okolicznościach sprawy, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej działce nr [...]. Z niewykorzystanej na cel wywłaszczenia działki wydzielono część podlegającą zwrotowi, tj. działkę [...]. Gmina nie wykazała, jaki jest związek przedmiotowej działki z jej wywłaszczeniem na budowę osiedla mieszkaniowego i jego funkcjonowaniem. Część działki o nr [...], co nie zostało zakwestionowane, jest obecnie całkowicie porośnięta trawą, krzewami

i drzewami (samosiejkami) i właściwie niewykorzystywana.

Odnosząc się do argumentów skargi, że lokalizacja osiedla mieszkaniowego ma złożony charakter oraz prezentowanego przez skarżącą poglądu wskazującego, że jeżeli zmodyfikowano przeznaczenie nieruchomości, to zmiana nie może być traktowana jako wykorzystanie na cel niezgodny z celem wywłaszczenia, Sąd pragnie zauważyć, że choć argumenty te zawierają trafne tezy, to przytoczone zostały w oderwaniu od okoliczności rozpatrywanego przypadku.

Sąd podziela ugruntowane orzecznictwo (które przytacza też w skardze Gmina), wskazujące na złożony charakter inwestycji w postaci osiedla mieszkaniowego. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące jego mieszkańcom. (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 701/15 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA). Przy czym, jako część osiedla zagospodarowanie to powinno być widoczne, gdyż w przeciwnym razie nie spełni funkcji wspomagającej i współdziałającej z funkcją podstawową – mieszkalnictwem (wyrok WSA w Łodzi z 17 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Łd 433/16, opubl. W CBOSA). Osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się swoistymi zasadami, nakierowanymi przede wszystkim na zaspokojenie potrzeb bytowych jego mieszkańców (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 1622/14, opubl. w CBOSA). Teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi być w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi. W szczególności mogą na nim występować tzw. obszary zielone, czy rekreacyjne lub strefy ochronne (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. I OSK 846/13, opubl. CBOSA). W przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych (zob. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. I OSK 2600/14, pub. CBOSA). Jednakże musi istnieć to powiązanie, służebna rola infrastruktury tworzącej funkcjonalną całość z osiedlem mieszkaniowym. Poza tym jeżeli jest to zieleń osiedlowa, to winna być ona urządzona w większym lub mniejszym zakresie, w taki sposób, który świadczyłby o powiązaniu zieleni

z zabudową, o służebnej roli zieleni dla mieszkańców osiedla. Nie można uznać zieleni "dzikiej", nieurządzonej w najmniejszy sposób od kilkudziesięciu lat - za zieleń osiedlową (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. II SA/Bk 564/17, dostępny w CBOSA).

Sąd podziela też poglądy orzecznictwa wskazujące, że jeżeli cel nabycia został zrealizowany, to późniejsze zmiany przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości nie mogą prowadzić do obowiązku jej zwrotu. Gmina nie wykazała jednak, aby zwrócony teren był w przeszłości zagospodarowany na cel wywłaszczenia, a dopiero z czasem sposób jego zagospodarowania uległ zmianie, co wykluczałoby zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Zebrane dokumenty

w postaci archiwalnych akt, wizji na gruncie, operatu szacunkowego wraz ze zdjęciami nowoprojektowanej działki [...] nie wskazują, aby na tej nieruchomości znajdował się budynek mieszkalny ani jakikolwiek element infrastruktury towarzyszącej inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego (infrastruktura techniczna, strefy rekreacyjne, zielone, ulice, ciągi piesze). Natomiast pozostała po podziale część nieruchomości – oznaczona nr [...] – pozostaje własnością Gminy (jak wynika z akt dotychczas użytkowana jako droga dojazdowa do nieruchomości oznaczonej nr [...]).

Pozbawiony podstaw jest zarzut dotyczący braku wystąpienia przez organ

o pozyskanie archiwalnych zdjęć lotniczych oraz ustalenie i przesłuchanie świadków. Podkreślić należy, że w toku całego postępowania administracyjnego skarżąca Gmina nie sformułowała żadnego wniosku dowodowego, który miałby wskazywać na okoliczności przeciwne ustalonym przez organ lub przynajmniej podważać ich wiarygodność, mimo tego, że była jednym z podmiotów najbardziej zainteresowanych wynikiem sprawy. Dopiero w odwołaniu od decyzji organu

I instancji Gmina zwróciła uwagę na istotną jej zdaniem rolę takich zdjęć lotniczych oraz zwróciła uwagę na potrzebę odnalezienia i przesłuchania świadków. Zdaniem sądu, przy braku inicjatywy dowodowej Gminy, organ nie był zobligowany do prowadzenia z urzędu dalszego postępowania wyjaśniającego, bowiem dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie

z wniosku T. W. i E. G. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała, aby na przedmiotowej działce były posadowione jakieś obiekty funkcjonalnie związane z infrastrukturą osiedla mieszkaniowego. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 czy też art. 107 § 3 K.p.a. nie miało zatem miejsca.

W ocenie składu orzekającego organ trafnie ocenił przesłankę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Wobec powyższego pozbawione podstaw okazały się zarzuty naruszenia art. 136 ust. 1 i 2 i art. 137 u.g.n. Sąd zauważa przy tym, że w rozpoznawanej sprawie nie było sporne, ale też istotne, wypełnienie terminów z art. 137 ust. 1 u.g.n., jako ustawowych przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Przepis art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. wszedł

w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., zaś przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w dniu

22 września 2004 r. Oznacza to, że skoro w sprawie niniejszej wykazano, iż część działki [...] okazała się zbędna na cel wywłaszczenia, gdyż nigdy nie zrealizowano na niej tego celu, to w sprawie nie ma podstaw odnoszenia się do treści art. 137 ust. 1 u.g.n.

W sprawie niniejszej strony nie spierały się co do rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania, które T. W. i E. G. mają zwrócić w związku ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Starosta Powiatu B. ustalił wysokość tego odszkodowania na kwotę 0 zł, nie udało się bowiem odnaleźć dowodów wskazujących na fakt ustalenia na rzecz poprzednich właścicieli odszkodowania z tytułu przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości oznaczonej uprzednio nr [...]. Powyższe potwierdza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Organ zwracał się do Archiwum Państwowego o nadesłanie dokumentacji dotyczącej ustalenia odszkodowania, jednak nie została ona odnaleziona. Bezskuteczne okazały się ponadto poszukiwania dokumentacji dotyczącej ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w archiwalnych zasobach UM

w B..

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).