Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 61/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 2 pkt 1a, art. 11 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 21 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 86
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 3 pkt. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
article: § 2, § 3 ust. 4, § 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie SO del. Robert Hałabis,, WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy referent Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] J. G., działając jako pełnomocnik M. G. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. We wniosku zadeklarowano do uzyskana pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) działki rolne w następujący sposób:

1. A – UPO. Rs. orzechy – 0,64 ha,

2. A1 – UPO. Rs. orzechy – 0,00 ha,

3. B – JPO. Rs. orzechy – 2,08 ha,

4. B1 – UPO. Rs. orzechy – 0,00 ha,

5. C - JPO. Rs. plantacja owoców – 0,26 ha,

6. D – JPO. Rs. ogródek przydomowy – 0,03 ha,,

7. E – JPO. TUZ. Rs. łąka trwała – 0,23,

8. F – JPO. TUZ. Rs. łąka trwała – 0,06 ha,

9. G – JPO. TUZ. Rs. łąka trwała – 0,30 ha,

10. H – JPO. TUZ. Rs. łąka trwała – 0,47 ha,

11. I – JPO. TUZ. Rs. łąka trwała – 0,26 ha.

W dniu [...]skarżący złożył korektę wniosku, w której zmodyfikował deklarację dotyczącą pomocy finansowej z tytułu ONW w następujący sposób:

1. A – JPO. – 0,64 ha,

2. A1 – UPO. Rs. orzechy – 0,00 ha,

3. B – JPO. – 2,08 ha,

4. B1 – UPO. Rs. orzechy – 0,00 ha,

5. C - JPO. – 0,29 ha,

6. C1 - Rs. plantacja owoców – 0,00 ha,

7. C2 – Rs. ogródek przydomowy – 0,00 ha,

8. E – JPO. – 0,29,

9. E1 – TUZ. Rs. łąka trwała – 0,00 ha,

10. E2 – TUZ. Rs. łąka trwała – 0,00 ha,

11. G – JPO. – 0,30 ha,

12. G1 – TUZ. łąka trwała – 0,00 ha,

13. G2 – TUZ. Rs. łąka trwała – 0,00 ha,

14. H – JPO. TUZ. Rs łąka trwała – 0,47,

15. I – JPO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,26 ha.

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...]przyznano wnioskodawcy płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 758,96 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działka rolna D o pow. 0,03 ha oraz działka rolna F o pow. 0,06 ha są mniejsze od minimalnej powierzchni działki rolnej, która uprawnia do otrzymania płatności – 0,1 ha, dlatego powierzchnie te zostały wykluczone z płatności.

Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...]r., nr [...].

Wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lubinie uchylił decyzję organu drugiej instancji, z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie i uzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Dyrektor [...]Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...]r., nr [...], ponownie utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] uchylił w/w decyzję ostateczną.

Odnosząc się do dwóch kwestii spornych, tj. wykluczenia z płatności ogródka przydomowego – działki o powierzchni 0,03 ha, nr ewidencyjny 67 (we wniosku oznaczonego literą D, a zgodnie z korektą – literą C2) oraz "łąki trwałej" – działki o powierzchni 0,06 ha, nr ewidencyjny 220 ( we wniosku oznaczonej literą F, zaś według korekty literą E2) – sąd uznał rozstrzygnięcie tej drugiej kwestii za prawidłowe. W ocenie sądu – organ wyjaśnił należycie, z jakich względów działki zadeklarowane jako E i F (po zmianie: E1 i E2) nie mogą być traktowane jako zwarty obszar gruntu, kwalifikujący się do płatności. Argumenty podane przez organ są przekonywujące i zgodne z obowiązującymi przepisami.

Jednocześnie sąd dostrzegł nieprawidłowości w sposobie rozstrzygnięcia pierwszej z wymienionych kwestii uznając, że nadal nie wyjaśniono w należyty sposób przesłanek, jakimi organ kierował się przy kwalifikacji ogródka przydomowego z punktu widzenia płatności ONW. W ocenie sądu, nie odniesiono się do przyczyn decydujących o zakwalifikowaniu ogródka przydomowego jako odrębnej działki, bądź jednej działki łącznie z plantacją owoców.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm. – dalej jako w.r.o.w.) postępowanie w sprawie dotyczącej przyznania pomocy jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, regulowanym po części przepisami ustawy z 2007 r., a w pozostałym, zakresie – k.p.a.

Obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy na gruncie przepisów w.r.o.w. został ograniczony do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania pomocy.

Z dokumentacji sprawy wynika, że po złożeniu wniosku strona nie wnosiła o udzielenie jej dodatkowych informacjo co do zasad przyznawania płatności lub sposobu wypełniania wniosku, a organ – zgodnie z art. 21 ust. 2 w.r.o.w., nie ma obowiązku ani możliwości udzielania z urzędu instrukcji w tym zakresie.

Warunki przyznawania płatności ONW i jej wysokość określają przepisy zamieszczone w § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej (...) (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z dnia 11 marca 2009r.

Organ podniósł, że zgodnie z definicją działki rolnej zamieszczoną w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz 76 ze zm.), a także art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04 2004 r., str. 18 z późn. zm.;Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE), Nr 796/2004, oznacza ona zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. Jednak gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest oznaczana na podstawie tego konkretnego użytkowania. Działka rolna musi spełniać przy tym kryterium obszarowe 0,1ha, także wówczas gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie każdej uprawy.

Działkę rolna stanowi zatem zwarty obszar gruntu rolnego, który jest częścią lub całością jednej lub kilku przylegających działek ewidencyjnych, na której prowadzona jest jedna grupa upraw, spełniający normę obszarową 0,1 ha. Jeżeli dodatkowo wymagane jest zgłoszenie każdej uprawy oddzielnie – każda z wyodrębnionych działek również musi spełniać tę normę.

Organ wywiódł, że z powyższego wynika, iż jeżeli we wniosku rolnik deklaruje działki rolne, to w świetle obowiązujących przepisów każda zadeklarowana we wniosku działka musi mieć minimalną powierzchnię 0,1 ha – bez względu na to, czy jest to działka nadrzędna czy podrzędna. Stanowi to podstawowy warunek (sprawdzany w pierwszej kolejności), aby zadeklarowany zwarty obszar gruntu mógł być zakwalifikowany jako "działka rolna", a rolnik mógł uzyskać do niego płatności.

W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma sposób deklaracji działek we wniosku o przyznanie płatności, którego formularz został sporządzony na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 44, poz. 269, ze zm.) zmienionego następnie rozporządzeniem z dnia 10 marca 2009 r. oraz w oparciu o pozostałe, obowiązujące w 2009 r. przepisy. Zatem w sytuacji, gdy rolnik korzysta również z innych programów pomocowych (np. płatność rolno – środowiskowa), istnieje dodatkowy wymóg, aby działki, na których prowadzone jest np. przedsięwzięcie rolno – środowiskowe, były deklarowane całkowicie osobno i oznaczone we wniosku jako RS.

Rolnik, aby uzyskać płatność ONW na rok 2009 musiał przede wszystkim posiadać numer ewidencyjny i w odpowiednim terminie złożyć wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, tzn. odpowiedni formularz z załącznikami. Ten formularz musiał być odpowiednio wypełniony, tj. zgodnie z zawartymi w nim objaśnieniami oraz zgodnie z dołączoną do niego Instrukcją wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 i załącznika graficznego, które same w sobie nie stanowią wprawdzie normy prawnej, lecz zostały sporządzone wprost w oparciu o obowiązujące przepisy prawne i mają istotny wpływ na ocenę deklaracji zawartej we wniosku.

Objaśnienia i instrukcja powstały z powody istnienia wielu programów pomocowych, a tym samym płatności, których dotyczy wniosek, i z których jeden rolnik może korzystać równolegle. W celu uniknięcia przypadkowych sprzeczności w deklaracjach (lub nadużyć), wnioskodawcy mają obowiązek odpowiednio wypełnić wniosek – inaczej mówiąc "dopasować" we wniosku poszczególne programy pomocowe (są one wymienione na pierwszej i ostatniej stronie wniosku), z których chcą skorzystać.

Wnioskodawca we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 z dnia 21.04.2009 r. zadeklarował do płatności ONW działki D i F. Pomimo, że znajdują się one na obszarze ONW, nie spełniają podstawowego warunku minimalnej powierzchni (0,1 ha).

Z kolei zadeklarowane do płatności ONW w zmianie do wniosku działki rolne C/C2 i E/E2 zostały dodatkowo zadeklarowane w sposób sprzeczny ze znajdującymi się na tym samym formularzu w/w objaśnieniami oraz Instrukcją wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 i załącznika graficznego.

Powyższe nieprawidłowości wynikają z podejmowanych przez stronę prób zadeklarowania w/w działek rolnych w sposób niekolidujący z wcześniej złożonym przez stronę wnioskiem rolno - środowiskowym rozpatrywanym w odrębnym postępowaniu przez inny organ.

Co się zaś tyczy drugiej spornej działki, organ stwierdził, że na dołączonym do wniosku załączniku graficznym nr 2/5 jest widoczny rów, który jest wyodrębniony geodezyjnie. Numer ewidencyjny tego rowu to 212. Nie jest on użytkowany rolniczo oraz nie jest zgłoszony we wniosku strony. Jak widać na załączniku – rów ten (a właściwie: działka ewidencyjna) znajduje się pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr 192 i nr 220 i w sposób skuteczny dzieli zadeklarowane we wniosku działki rolne E i F (a w zmianie do wniosku E1 i E2), uniemożliwiając traktowanie ich jako zwarty obszar gruntu kwalifikujący się do płatności.

Konkludując organ stwierdził, że strona nie mogła zadeklarować do płatności dwóch różnych upraw na jednej działce rolnej oraz nie mogła zadeklarować dwóch działek ewidencyjnych jako jedną działkę rolną, jeśli nie stanowiły one zwartego obszaru gruntu.

Skargę sądowa na powyższą decyzję złożył M. G., wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem strony skarżącej popełnione zostały takie same kardynalne błędy, jakie wystąpiły w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym.

Skarżący podniósł, że we wniosku żądał przyznania płatności – nie do fragmentów głównej działki rolnej, to jest do podrzędnej działki C1 o powierzchni 0,26 ha z plantacją owoców i nie do podrzędnej działki C2 o powierzchni 0,03 ha z ogródkiem przydomowym, lecz domagał się przyznania płatności ONW do całej głównej działki rolnej C o powierzchni 0,29 ha, ponieważ jest to zwarty obszar gruntu, spełniający normę obszarową, na którym uprawiana jest jedna grupa roślin i na całym jej terenie której występują utrudnienia w produkcji rolnej.

We wniosku o przyznanie płatności z tytułu niekorzystnych warunków, zgodnie ze stanem faktycznym, wpisano prowadzenie plantacji owoców i ogródka przydomowego w ramach działki rolnej C, obejmującej jedną grupę upraw, z powodu realizowania na tych fragmentach ziemi programu rolno – środowiskowego RS w wariancie odpowiednio SO2dO1 i SO2cO1. Zdaniem skarżącego, oczywistym błędem było przyjęcie przez organ w zaskarżonej decyzji, że potwierdzenie we wniosku o przyznanie płatności ONW faktu użytkowania pewnego obszaru, w tym przypadku plantacji owoców i ogródka przydomowego, w ramach gruntu objętego jedną grupą upraw, jest równoznaczne z oddzielnym zadeklarowaniem tych części działki do omawianej dopłaty.

Skarżący zaznaczył, że aktualnie nie kwestionuje odmowy przyznania płatności z tytułu ONW do łąki trwałej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Dodatkowo podniósł, że w złożonej w dniu [...] r. zmianie do wniosku strona zadeklarowała do płatności ONW działki rolne C/C1/C2 oraz E/E1/E2 w sposób niezgodny z instrukcją. Niezależnie od tego zmian dokonano po upływie dopuszczalnego prawem terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Ponieważ skarżący nie zwalcza rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania płatności ONW do działki będącej "łąką trwałą" o powierzchni 0,06 ha, nr ewidencyjny 220 (według pierwotnego wniosku oznaczonej lit. F, zaś zgodnie z korektą – lit. E2), jedyną aktualnie kwestią sporną jest zasadność odmowy przyznania tej płatności do działki o powierzchni 0,03 ha, stanowiącej "ogródek przydomowy", nr ewidencyjny 67 (według pierwotnego wniosku oznaczonej lit. D, zaś zgodnie z korektą – lit. C2).

Art. 11 ust. 2 zdanie 1. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nałożył na państwa członkowskie obowiązek określenia terminu złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach systemu pomocy obszarowej, wskazując równocześnie datę graniczną na dzień 15 maja.

Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. – wniosek o przyznanie płatności ONW składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Natomiast w myśl art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) – wniosek o przyznanie płatności obszarowych (...) składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Powyższy termin nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 w/w ustawy).

Stosownie do art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 – złożenie wniosku po terminie (poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72) skutkuje obniżeniem o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której był uprawniony rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie. Jeżeli spóźnienie wynosi więcej niż 25 dni, wniosek nie zostanie przyjęty. Do wniosku w sprawie płatności mogą być zgłaszane poprawki do dnia 31 maja (art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004), zaś z przepisu art. 21 ust. 2 tegoż rozporządzenia wynika, że zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 rozporządzenia spowoduje zmniejszenie o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Poprawki do pojedyńczego wniosku będą uwzględniane wyłącznie, jeżeli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedyńczego wniosku, jak określono w trzecim akapicie ust. 1. Jednak jeśli termin ten wypada wcześniej lub jest ten sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 15 ust. 2, poprawki do pojedyńczego wniosku nie zostaną przyjęte po terminie przewidzianym w art. 14 ust. 2.

Termin określony w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jako mający charakter materialno – prawny, nie podlega przywróceniu, a jedynie przedłużeniu w oparciu o art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i to wyłącznie o 25 dni kalendarzowych. Skutkiem niezachowania powyższego terminu jest brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności.

Stosownie do art. 15 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć korektę wniosku, która obejmuje również dodanie działek nowych, zmianę danych już zadeklarowanych, w tym m. in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grupy upraw, zmianę użytkowania działki rolnej.

Korekta wniosku o przyznanie płatności jest możliwa wyłącznie do dnia 31 maja, natomiast złożenie poprawki do wniosku po tym terminie a przed 9 czerwca danego roku kalendarzowego jest dopuszczalna , z tym że powoduje zmniejszenie o 1% za każdy dzień spóźnienia kwoty płatności, która byłaby wypłacona w przypadku złożenia kompletnego wniosku w terminie. Termin określony w art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 podlega zatem jedynie przedłużeniu o 25 dni kalendarzowych (art. 21 ust. 2).

Powyższy pogląd jest utrwalony w orzecznictwie i doktrynie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt 1020/09 i 1021/09; Jerzy Bieluk, Dorota Łobos – Kotowska – Komentarz do art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – System Informacji Prawniczej Lex (Lex Omega 17/2012)).

W tych okolicznościach, z uwagi na przekroczenie terminu prawa materialnego i niedopuszczalność jego przywrócenia, organy decyzyjne nie mogły uwzględnić korekty pierwotnego wniosku, złożonej w dniu 21 lipca 2009 r.

Prawidłowe jest stanowisko organu, że powierzchnia działki rolnej nie może być mniejsza niż 0,1 ha, co oznacza, że jeśli dodatkowo wymagane jest zgłoszenie każdej uprawy oddzielnie, każda z wyodrębnionych działek rolnych również musi odpowiadać w/w, minimalnej normie obszarowej.

Warunki płatności ONW wymieniają przepisy zamieszczone w § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. Powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejszea niż 0,1 ha (§ 3 ust. 4 w/w rozporządzenia).

Art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004, Nr 10, poz. 76 ze zm.) nie definiuje samodzielnie pojęcia "działki rolnej", odsyłając w tej kwestii do art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (...) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stanowi, że działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedna grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania.

W świetle przywołanych przepisów krajowych i wspólnotowych, za prawidłowe należy uznać stanowisko zaprezentowane przez organ, że powierzchnia działki rolnej nie może być mniejsza niż 0,1 ha. Nie zgłasza się ich jednak we wniosku o przyznanie płatności jako odrębne działki rolne, a jedynie ich powierzchnia wliczana jest do ogólnej powierzchni działki rolnej rozumianej jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi grupę upraw. Jest to zjawisko typowe w przypadku ogródków przydomowych, których areał jest z reguły mniejszy niż 0,1 ha. Powierzchnia tych ogródków stanowi uprawę, a zatem przy obliczaniu powierzchni działki rolnej kwalifikującej się do płatności ONW – jest uwzględniana, lecz nie jako odrębna działka, oznaczona własnym symbolem literowym.

Identyczne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z [...] r., sygn. akt [...].

Sposób oznaczania i wykazywania ogródków przydomowych przedstawia instrukcja wypełniania spersonalizowanego wniosku na rok 2009. Wskazano w niej w sposób nie budzący wątpliwości, że ogródek przydomowy o powierzchni 0,08 ha jest częścią zwartego obszaru gruntu, na którym może być kilka upraw, lecz nie wszystkie z nich mogą być zadeklarowane jako odrębne działki rolne. Płatność z tytułu ONW będzie jednak przysługiwała do powierzchni zwartej grupy upraw, czyli w rezultacie – do wliczonej do niej powierzchni ogródka przydomowego.

Wprawdzie instrukcja wypełniania wniosku nie jest źródłem prawa, należy jednak przyjąć, że pouczenie zainteresowanych o sposobie wypełniania wniosku jest swoistym sposobem udzielenia informacji związanej z załatwieniem sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1057/08 i z dnia 13 styczna 2010 r., sygn. akt II GSK 302/09).

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca zadeklarował ogródek przydomowy o powierzchni 0,03 jako odrębną działkę. Skoro działka ta nie spełnia kryterium obszarowego, za trafne należy uznać stanowisko organu, że płatność ONW nie mogła być do tej działki przyznana.

Abstrahując już od faktu, że dokonana w dniu [...] korekta wniosku była bezskuteczna, to również po zmianie wniosku ogródek przydomowy został zadeklarowany jako odrębna działka rolna, oznaczona jedynie inną literą (C2, zamiast D).

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz 270).