Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 918/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 18 ust. 1-2
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za lata 2011- 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżoną decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr [...] ustalającą S. K. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2011 – 2014 w łącznej wysokości

[...] zł.

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dnia 8 kwietnia 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek S. K. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PRO W 2007 - 2013 na 2011 rok do upraw w pakiecie 2 "rolnictwo ekologiczne" w wariantach:

- 2.10 "uprawy sadownicze i jagodowe w okresie przestawiania" na areale

[...] ha (działki rolne A, B, C, D, F, J, Ł i N z jabłonią domową),

- 2.12.1 "pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe w okresie przestawiania"

na areale [...] ha (działka rolna E z aronią).

Organ I instancji w dniu 6 grudnia 2011 r. wydał decyzję nr [...]

o przyznaniu Stronie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 do upraw w wariantach: 2.10 do zatwierdzonego areału [...] w kwocie [...]zł i 2.12.1 do zatwierdzonego areału [...] ha w kwocie [...]zł. Płatność przyznana na mocy ww. decyzji została wypłacona Stronie.

Tym samym Strona rozpoczęła w dniu 15 marca 2011 r. 5 - letni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W kolejnych latach realizacji ww. programu rolnośrodowiskowego Strona składała kontynuacyjne wnioski o płatności zaś płatności te były Stronie przyznawane.

I tak:

1. W 2012 r. Strona złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok, w którym zadeklarowała, analogiczne jak

w 2011 r. uprawy. Decyzją z dnia 7 stycznia 2013 r. nr [...] organ I instancji przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 zgodnie z wnioskiem, tj. w łącznej wysokości [...] zł (2.10 do zatwierdzonego areału [...] ha w kwocie [...]zł i 2.12.1 do zatwierdzonego areału [...] ha w kwocie [...]zł). Płatność powyższa została Stronie wypłacona.

2. W 2013 r. Strona złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok, w którym zadeklarowała uprawy w wariantach 2.10 na areale [...] ha na działkach rolnych A, B, C, E, F, G i 2.12.1 na areale [...] ha na działce rolnej D. Decyzją z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...] organ I instancji przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 zgodnie z wnioskiem, tj. w łącznej kwocie [...]zł (2.10 do zatwierdzonego areału [...] ha w wysokości [...] zł i 2.12.1 do zatwierdzonego areału [...] ha w kwocie [...]zł). Płatność powyższa została Stronie wypłacona.

3. W 2014 r. Strona złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok, w którym zadeklarowała uprawy w wariantach 2.9 "uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności" na areale [...] ha na działkach rolnych A, B, C E, F, G i 2.11 "pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności" na areale [...] ha na działce rolnej D. W wyniku przeprowadzonych w gospodarstwie Strony w dniach 26 sierpnia 2014 r. – 1 września 2014 r. kontroli, inspektorzy terenowi stwierdzili mniejszą powierzchnię upraw jabłoni domowej niż była deklarowana we wniosku.

Dla uprawy aronii zmierzona powierzchnia wyniosła [...] ha, którą inspektorzy

w raporcie z kontroli zweryfikowali do powierzchni aronii deklarowanej

we wniosku. Decyzją z dnia 10 lutego 2015 r. organ I instancji przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 w pomniejszonej wysokości, łącznie

[...] zł (2.9 do powierzchni zatwierdzonej [...] ha w kwocie [...]zł i 2.11 do powierzchni zatwierdzonej deklarowanej we wniosku [...] ha w kwocie [...]zł).

4. W 2015 r. Strona złożyła kontynuacyjny wniosek o przyznanie ostatniej piątej płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. do upraw w wariantach 2.9 na obszarze [...] ha na działkach: A1, B1, C1, E1, F1, G1 i 2.11 na obszarze [...] ha na działce D1. W dniach 16-17 lipca 2015 r. została przeprowadzona

w gospodarstwie Strony kontrola na miejscu, która wykazała nieprawidłowości

w uprawach sadowniczych. W związku z powyższym ostateczną decyzją z dnia 13 czerwca 2016 r. organ I instancji przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2015 do wariantu 2.11 do deklarowanej powierzchni uprawy aronii [...] hai odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej do wariantu 2.9. "uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności". Organ zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r. dla działek rolnych A1, B1, C1, E1, F1, G1 zastosował obniżkę płatności o 100%

za nie spełnienie wymogu utrzymania minimalnej obsady drzewek

(kod nieprawidłowości E7). Strona nie zaskarżyła ww. decyzji.

Po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia Stronie nienależnie pobranych płatności w Programie Rolnośrodowiskowym za lata

2011 – 2014 organ I instancji decyzją z dnia 11 października 2016 r.

nr [...] ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 – 2014 w wysokości [...] zł.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ II instancji decyzją

z dnia 7 marca 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną przez Stronę decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na pojawienie się nowych dowodów w sprawie, tj.: protokołu z dnia 27 sierpnia 2014 r. z pobrania próbek z uprawy aronii oraz oświadczenia Strony z dnia 16 lutego 2017 r. o powierzchni uprawy aronii w latach 2014-2015.

Organ I instancji w ww. decyzji z dnia 25 kwietnia 2017 r., w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, uznał uprawę aronii na niezmniejszonej powierzchni i ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wariancie "uprawy sadownicze i jagodowe" z uprawą jabłoni domowej w wysokości [...] zł.

Strona zaskarżyła ww. decyzję odwołaniem zarzucając jej naruszenie art. 18 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, § 38 ust. 2 w związku

z § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a także § 27 i § 28 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 K.p.a. oraz zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego. Dodatkowo Strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków G. M., Z. R. i Z. J., z wyjaśnień Strony, z protokołu z kontroli wykonanej w roku 2014, decyzji za 2014 r., decyzji o przyznaniu Stronie płatności rolnośrodowiskowej za lata 2011 – 2013, z protokołu z pobrania próbek, z opinii biegłego w zakresie oceny rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności.

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r. nr j.w. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ II instancji powołał się na brzmienie art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2016.1512. ze zm.; dalej: "ustawa o ARiMR") i wskazał, że wypłacone Stronie nienależnie środki publiczne w wariancie 2.10 za lata 2011 – 2013 i w wariancie 2.9 za rok 2014 z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z funduszy Unii Europejskiej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

Organ wskazał, że Strona rozpoczęła 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca 2011 r. w pakiecie rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.10 i 2.12.1. W kolejnych latach 2012 - 2015 Strona składając wnioski o przyznanie kontynuacyjnych płatności rolnośrodowiskowych, oświadczała, że kontynuuje podjęte w 2011 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Jednakże kontrola przeprowadzona w dniach 16 – 17 lipca 2015 r. w gospodarstwie Strony tego nie potwierdziła, albowiem w trakcie kontroli stwierdzone zostało, że Strona nie przestrzegała wymogów obowiązujących w Programie Rolnośrodowiskowym dla pakietu 2 w wariancie 2.9 – Strona nie dochowała wymogu minimalnej obsady drzewek owocowych. Z tego powodu organ I instancji ostateczną decyzją z dnia 13 czerwca 2016 r. odmówił przyznania Stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 w wariancie 2.9. Płatność została przyznana tylko do uprawy aronii w wariancie 2.11.

Według organu II instancji na podstawie wyników z ww. kontroli na miejscu Strona zobowiązana jest do zwrotu przyznanej płatności do działek rolnych z uprawą sadu za lata 2011 – 2013 w wariancie 2.10 i za rok 2014 w wariancie 2.9 w łącznej wysokości [...] zł (w uzasadnieniu decyzji organ przedstawił wyliczenie kwoty

do zwrotu za poszczególne lata), albowiem nie realizowała podjętego w 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie uprawy sadu jabłoni.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że kontrola w gospodarstwie Strony w 2015 r. przeprowadzona

została prawidłowo zaś ustalenia inspektorów terenowych miały wpływ na odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 2.9 za 2015 rok.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania art. 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, Organ wskazał, że wszelkie regulacje tego rozporządzenia mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, gdyż Strona podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2011 czyli po wejściu w życie ww. rozporządzenia.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia § 38 i § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego lub § 27 i § 28 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia

26 lutego 2009 r. poprzez ich niezastosowanie w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że § 28 (§ 39) ma zastosowanie ze względu na niedotrzymanie przez Stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2015 roku, tj. nieutrzymanie wymaganej minimalnej obsady drzewek owocowych w wariancie

2.9 - E7. Natomiast § 27 (§ 38) nie ma zastosowania w sprawie.

Ponadto organ odwoławczy uznał, że wnioski dowodowe Strony nie mają znaczenia w sprawie, albowiem stan upraw Strony oraz sposób ich prowadzenia zostały skontrolowane przez inspektorów terenowych w dniach 16 – 17 lipca 2015 r. Jak wskazał organ, Strona podpisała protokół z kontroli zaś uczestnicząc w niej nie zgłosiła uwag ani zastrzeżeń do sposobu jej prowadzenia jak i przyjętych wniosków. Organ wskazał również, że Strona nie zaskarżyła decyzji o odmowie przyznania płatności do sadu jabłoni za 2015 r., która to odmowa oparta została w całości na wynikach powyższej kontroli z dnia 16-17 lipca 2015 r. W decyzji tej ustalono również rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności i zastosowano obniżkę płatności

w wariancie 2.9 o 100%.

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zbadał, czy nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od ustalenia należności ze względu na ich przedawnienie zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Dodał, że w sprawie

nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na zastosowanie powyższego artykułu.

Ponadto wskazał, że organ I instancji właściwie przyjął, że w gospodarstwie Strony nie wystąpiły zdarzenia zaliczane do kategorii siły wyższej/nadzwyczajnych okoliczności wymienione w § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, ze zm.). Zatem w sprawie nie było możliwości zastosowania ww. przepisów i zwolnienia Strony z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 - 2014, albowiem Strona nie zgłosiła przypadków wystąpienia w roku 2015 siły wyższej na zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej działkach rolnych.

Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji zbadał również czy istnieje możliwość odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej na podstawie art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie organu odwoławczego obliczone kwoty do zwrotu za lata 2011 - 2014 przekraczają kwoty stanowiące równowartość

100 euro, przeliczone na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2

ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Dlatego też organ I instancji prawidłowo nie odstąpił od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej

za lata 2011 - 2014.

Organ przytoczył również regulację prawną dotyczącą terminu i sposobu wyliczenia odsetek za zwłokę, tj. art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR, 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 4, art. 56 § 1 i § 3, ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 ze zm.; dalej: "O.p.").

Strona zaskarżyła decyzję organu II instancji skargą wniesioną

do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 18 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia Komisji nr 65/2011 poprzez jego zastosowanie wprost, w sytuacji, gdy przepis art. 18 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi normę kompetencyjną, upoważniającą państwo członkowskie do szczegółowej regulacji przesłanek, czy też przypadków zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, która powinna uwzględniać rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności, czyli kryteria zdefiniowane w tym przepisie, a szczegółowe przypadki zwrotu płatności rolnośrodowiskowej zostały uregulowane w ustawodawstwie krajowym, tj. w § 38 i § 39 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 - wcześniej odpowiednio § 27 i § 28 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013;

2) § 38 ust. 2 w zw. z § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (poprzednio odpowiednio par. 27 i par. 28 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013), poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy według wskazanych przepisów uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów skutkują zmniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej w danym roku, a nie w całym okresie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego;

3) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 K.p.a. jak również art. 77 § 1 K.p.a. oraz zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i pominięcie przy ustalaniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, które organ powinien przeprowadzić w celu ustalenia okoliczności wskazanych w art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, tj. zeznań zawnioskowanych świadków i wyjaśnień strony oraz opinii biegłego, który ustali i oceni rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności;

4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i odmowę zmiany decyzji podczas gdy istniały ku temu podstawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy, wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy

o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy UE; 2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie tego przepisu jest zbadanie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wyżej wskazanych funduszy unijnych lub krajowych

oraz ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie w tym zakresie jest samodzielnym trybem, w którym następuje określenie zmniejszeń lub nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących ze środków unijnych, także krajowych, przeznaczonych

na współfinansowanie zadań realizowanych z funduszy unijnych. Nienależne pobranie środków ma miejsce wówczas, gdy pomoc zostaje wypłacona, a wnioskodawca (beneficjent) nie realizuje podjętego zobowiązania w całym okresie objętym danym programem (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., II GSK 1449/15, LEX nr 2303956).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wywiązanie

się przez rolnika z obowiązków przyjętych w ramach programu rolnośrodowiskowego ocenić należy w całym okresie 5-letniego zobowiązania, a stwierdzenie uchybień

w realizacji tego programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania i powoduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za cały okres ich pobierania. Obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych ma charakter wsteczny,

co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z podjętego zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku, albowiem wywiązywanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5 letniego okresu trwania tego zobowiązania. Wymogi nałożone na stronę w programie rolnośrodowiskowym wiążą stronę przez cały okres trwania zobowiązania (wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r., II GSK 3030/16, LEX nr 2284703). Zasada zwrotu wypłaconej uprzednio płatności zawarta w § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi gwarancję zachowania przez rolnika wszystkich warunków zobowiązania rolnośrodowiskowego. W ramach programu rolnośrodowiskowego beneficjent jest zobowiązany do przestrzegania zasad związanych z realizacją tego programu w każdym roku tej realizacji. Konsekwencją takiego ukształtowania zobowiązań beneficjenta, jest nie tylko nieprzyznanie płatności za dany rok, jeżeli stwierdzono uchybienia w realizacji programu, ale także obowiązek zwrotu płatności wcześniej pobranych (wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., II GSK 5397/16).

Rozpoznawana sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 – 2014 w związku ze stwierdzeniem przez organ braku wywiązania się przez Skarżącego z podjętego w 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie uprawy sadu jabłoni.

Jak bowiem wskazały organy w 2015 r., który stanowił piąty i ostatni rok realizacji przez Skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego ustalono brak minimalnej obsady drzew jabłoni na hektar zgodnie z rozporządzeniem rolnośrodowiskowym

(kod nieprawidłowości E-7) a ponadto część nasadzeń nie była zgodna z normami (kod nieprawidłowości – E2). Powyższe wynikało z dokumentów kontroli w gospodarstwie Skarżącego, która miała miejsce w dniach 16-17 lipca 2015 r. w obecności Skarżącego, w tym z dokumentacji zdjęciowej oraz z ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia 13 czerwca 2016 r. nr [...] (wydanej na podstawie wyników ww. kontroli) o odmowie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r. do uprawy jabłoni. Organy wskazały również, że Skarżący obecny w toku ww. kontroli nie złożył w raporcie z kontroli ani uwag ani zastrzeżeń do sposobu jej prowadzenia jak i przyjętych w jej toku ustaleń a także nie kwestionował ww. decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r. i wskazanych przez organ podstaw jej wydania.

W ocenie zaś Skarżącego stwierdzenie w 2015 r. (ostatni rok realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego) uchybień w realizacji programu rolnośrodowiskowego skutkujących pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej

za 2015 r. nie stanowi automatycznie podstawy zwrotu płatności rolnośrodowiskowych uzyskanych przez Skarżącego za poprzednie lata realizacji tego programu (2011-2014). Jak wskazał Skarżący obowiązek zwrotu w tym zakresie powinien być ustalony przez organy przy uwzględnieniu przesłanek oraz zakresu zwrotu określonych w § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z uwzględnieniem zapisów art. 18 ust. 2 rozporządzenia 65/2011. Skarżący kwestionuje także prawidłowość przeprowadzenia kontroli, która w dniach 16-17 lipca 2015 r. przeprowadzona została w gospodarstwie Skarżącego oraz prawidłowość prowadzenia postępowania w rozpoznawanej sprawie i podstawę prawna rozstrzygnięcia.

Organy, jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazywały przepisy art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 oraz § 28 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm. zwanego dalej: "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2009 r." i § 39 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 zwanego dalej: "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2013 r.").

Wyjaśnić należy, że na mocy § 58 rozporządzenia rolnośrodowiskowego

z 2013 r. straciło moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.). Natomiast rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r. weszło w życie z dniem 15 marca 2013 r. (§ 59 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r.).

Artykuł 18 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 dotyczy zmniejszeń

i wykluczeń w przypadku niezgodności z innymi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i powiązanymi obowiązkami. Na podstawie art. 18 ust. 1

ww. rozporządzenia pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3,

art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W akapicie drugim ww. przepisu postanowiono, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. rozporządzenia państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności,

przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków.

Przepis art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 ma charakter ogólny i ramowy. Określa podstawy jakie powinno państwo uwzględniać przy konstruowaniu przepisów szczególnych określających sposób prowadzenia postępowania w tym zakresie i ustalania kwot podlegających pomniejszeniu lub odzyskaniu. Jego rozwinięciem i uszczegółowieniem są przepisy krajowe dotyczące wskazanych materii. W krajowym porządku prawnym w zakresie zobowiązań rolnośrodowiskowych taką rolę pełnią uregulowania rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a w szczególności przepis § 39 tego rozporządzenia dotyczący odzyskania płatności za lata wcześniejsze w stosunku do roku, w którym wykryto nieprawidłowości (ww. wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., II GSK 1449/15).

Na podstawie § 28 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Zgodnie z § 28 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik:

a) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu,

w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa

w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub stref buforowych objętych danym wariantem,

b) zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem.

Na podstawie § 28 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych

w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Stosownie zaś do § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana w ramach danego wariantu.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że słusznie organ odwoławczy zauważył, iż wypłacone nienależnie środki publiczne w wariancie 2.10 za lata 2011 – 2013 oraz w wariancie 2.9 za rok 2014

z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z funduszy Unii Europejskiej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego, Producent otrzymał za rok 2011 na mocy ww. decyzji z dnia 6 grudnia 2011 r. płatność rolnośrodowiskową, która została przekazana w dniu 27 grudnia 2011 r. na rachunek bankowy Skarżącego. Tym samym Skarżący rozpoczął w rozpoznawanej sprawie 5 letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca 2011 r. w pakiecie rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.10 i 2.12.1 na gruntach wskazanych we wniosku z 2011 r.

W następnych latach, tj. 2012 - 2015 Skarżący składając kontynuacyjne wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, potwierdził, że kontynuuje podjęte w 2011 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe. W wyniku przeprowadzonej w dniach 16 – 17 lipca 2015 r. (ostatnim, piątym roku realizacji przez Skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego, który był piątym rokiem uprawy przez Skarżącego sadu jabłoni objętego realizowanym programem) kontroli w gospodarstwie Skarżącego, ustalono, że Skarżący nie przestrzegał wymogów obowiązujących w Programie rolnośrodowiskowym dla pakietu 2, w wariancie 2.9 (wcześniej 2.10) gdyż nie była dochowana wymagana minimalna obsada drzewek owocowych na hektar (kod nieprawidłowości E-7) a ponadto część drzewek nie była zgodna z normami (kod nieprawidłowości – E2). Na tej podstawie ostateczną decyzją z dnia 13 czerwca 2016 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. odmówił przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r. do zadeklarowanej w pakiecie 2 wariancie 2.9. uprawy jabłoni przyznając jednocześnie płatność do uprawy aronii w wariancie 2.11.

Skoro powyższa decyzja stała się ostateczna, to słusznie organ uznał,

że zawarte w niej ustalenia i rozstrzygnięcia stanowią podstawę do przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych

do ww. sadu jabłoni płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za lata 2011 – 2014.

Mając na uwadze powyżej przytoczone regulacje prawne, stwierdzić również należy, że zasadnie organ uznał, że ze względu na niespełnienie wymogów w ramach określonych pakietów i ich wariantów, na podstawie art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, płatność rolnośrodowiskowa przyznana w latach 2011 - 2014 podlega odzyskaniu w części, której dotyczy niespełnienie wymogu. W przypadku wariantu 2.10 (2.9) na podstawie art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i załącznika nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. jak i z 2013 r. zwrotowi podlega płatność przyznana do działek rolnych, na których w roku kolejnym stwierdzono nieprawidłowości dotyczące nieutrzymywania minimalnej obsady drzew lub krzewów, tj. 100% przyznanej płatności za lata 2011 - 2014.

W ocenie Sądu uprawnione było stwierdzenie organu, że w sprawie mają zastosowanie uregulowania prawne zawarte w art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Na mocy art. 35 rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 stycznia 2011 r. Wyjątek - zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 zdanie drugie - stanowią sprawy, dla których wnioski o płatność zostały złożone przed dniem 1 stycznia 2011 r. Dla tych spraw zastosowanie ma (uchylone w pierwszym zdaniu tego przepisu) rozporządzenie nr 1975/2006. Wobec tego sprawy z wniosków złożonych od 1 stycznia 2011 r. winny być rozpatrywane z uwzględnieniem regulacji ww. rozporządzenia nr 65/2011. Ponadto stosownie do art. 35 ww. rozporządzenia wolą ustawodawcy unijnego było zastosowanie tego aktu we wszystkich państwach członkowskich. Skoro Skarżący podjął swoje zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2011, zatem po wejściu w życie ww. rozporządzenia, to słusznie organ uznał, że ta regulacja prawna znajduje zastosowanie w sprawie.

Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 powyższego rozporządzenia, także z tego powodu, że - jak słusznie zauważył organ

- wykryte niezgodności zostały wyszczególnione w raporcie z kontroli przeprowadzonej w lipcu 2015 r., do którego Skarżący nie wniósł żadnych uwag ani zastrzeżeń. Nieprawidłowości w uprawie drzewek owocowych, które wykazano w kontroli na miejscu, przeprowadzonej w piątym (ostatnim) roku realizacji przez Skarżącego Programu Rolnośrodowiskowego, potwierdzają, że cele tego programu nie zostały osiągnięte przez Skarżącego, zaś wsparcie finansowe wypłacone do uprawy sadu w latach poprzednich nie zostało prawidłowo wykorzystane. Sad zauważa bowiem, że inspektorzy terenowi nie zastali na gruntach objętych uprawą zadeklarowaną przez Skarżącego w pakiecie 2 wariancie 2.9 i 2.10 - 5 - letniego owocującego sadu jabłoni domowej.

Ujawnione uchybienia miały zasadniczy wpływ na wydanie ww. decyzji z dnia

13 czerwca 2016 r., na mocy której przyznano Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości za rok 2015, tj. tylko do uprawy aronii

w wariancie 2.11 zaś do uprawy plantacji owocowej w wariancie 2.9 zastosowano obniżkę płatności o 100%. Zatem rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności, którą w rozpoznawanej sprawie jest niespełnienie wymogu utrzymania minimalnej obsady drzewek owocowych (kod nieprawidłowości E-7) i brak zgodności z normami części drzewek (kod nieprawidłowości E2), zostały określone w ww. decyzji na poziomie 100%. Skoro Skarżący nie odwołał się od ww. decyzji, stała się ona ostateczna. W związku z tym stanowiła podstawę do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.

Co do zarzutu naruszenia § 38 i § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego

z 2013 r. lub § 27 i § 28 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. poprzez

ich niezastosowanie w zaskarżonej decyzji, również należy zgodzić się z organem odwoławczym, który zasadnie wskazał, że przepis § 28 (§ 39) ma w niniejszej sprawie zastosowanie ze względu na niedotrzymanie przez Skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2015 roku, tj. nieutrzymanie wymaganej minimalnej obsady drzewek owocowych w wariancie 2.9. Natomiast § 27 (§ 38) nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego także ten zarzut należy uznać za nieuzasadniony.

Wobec powyższego za prawidłowe należy uznać ustalone przez organ kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego

w latach 2011 – 2013 w wariancie 2.10 oraz za rok 2014 w wariancie 2.9.

Zdaniem Sądu za niezasadne należy także uznać zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a., a także przepisu dotyczącego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 77 K.p.a.).

Przy czym należy zaznaczyć, że Skarżący w sposób bardzo ogólny sformułował swoje zarzuty. Niemniej zauważyć należy, że w ocenie Sądu organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (m.in. w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie Skarżącego, do akt sprawy załączone stosowne wnioski, protokoły). Ustalając istotne dla sprawy okoliczności, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Dodać należy, że poczynione przez organ ustalenia organ przedstawił w zaskarżonej decyzji, która została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego.

W odniesieniu do stanu faktycznego sprawy Sąd przyznał rację organom, które oparły wydane rozstrzygnięcie na ustaleniach stanu faktycznego w gospodarstwie Skarżącego wg stanu na czas kontroli, która odbyła się w dniach 16-17 lipca 2015 r. Sąd zauważa bowiem, że zwrot płatności wynikający z zaskarżonej decyzji dotyczy braku realizacji przez Skarżącego podjętego w 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego obejmującego m.in. uprawę – przy zachowaniu dobrej kultury rolnej - na zadeklarowanych we wniosku działkach rolnych jabłoni w okresie kolejnych pięciu lat. Skoro zatem w ostatnim roku realizacji ww. programu rolnośrodowiskowego przez Skarżącego wyniki kontroli w gospodarstwie Skarżącego wskazywały de facto na brak pięcioletniego sadu jabłoni m.in.:

- działka A1 - na obszarze [...] ha stwierdzono 17 sztuk spełniających wymogi drzewek jabłoni (wymagane min. 611 sztuk);

- działka B1 - na obszarze [...] ha stwierdzono 37 sztuk spełniających wymogi drzewek jabłoni (wymagane min. 725 sztuk);

- działka C1 – na obszarze [...] ha stwierdzono 9 sztuk spełniających wymogi drzewek jabłoni (wymagane min. 85 sztuk);

- działka E1 – na obszarze [...] ha stwierdzono 52 sztuki spełniających wymogi drzewek jabłoni (wymagane min. 862 sztuki);

- działka F1 – na obszarze [...] ha stwierdzono 21 sztuk spełniających wymogi drzewek jabłoni (wymagane min. 130 sztuk);

- działka G1 – stwierdzono 7 sztuk spełniających wymogi drzewek jabłoni (wymagane min. 739 sztuk);

to tym samym uznać należało, że Skarżący nie zrealizował podjętego zobowiązania

w tym zakresie. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że w latach poprzednich Skarżący mógł podejmować działania polegające na uprawie sadu jabłoni. Takie ewentualne działania Skarżącego nie doprowadziły bowiem do realizacji celu dofinansowania (pięcioletni sad jabłoni) a zatem nie mogły być zgodne z wymogami prawidłowej realizacji planu rolnośrodowiskowego. Sąd zauważa bowiem, że płatność rolnośrodowiskowa w rozpoznawanej sprawie nie była należna za jakiekolwiek działania związane z uprawą jabłoni lecz za działania celowe, których celem było doprowadzenie założonej uprawy jabłoni do stanu jaki – przy zachowaniu stosownych wymogów - uprawa ta powinna osiągnąć po upływie 5 lat. Jak natomiast wynika z akt sprawy założona przez Skarżącego uprawa jabłoni celów tych nie spełniła.

Sąd podkreśla również, że co istotne w rozpoznawanej sprawie, Skarżący

nie zgłosił organom ARiMR we właściwych terminach wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, które bez winy i przyczynienia Skarżącego mogły by zniweczyć cel podjętego przez Skarżącego w 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie uprawy jabłoni. Skarżący nie kwestionował również raportu z ww. kontroli jak i nie zakwestionował decyzji wydanej na jej podstawie a dotyczącej odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej do uprawy jabłoni za 2015 r.

Tym samym odnosząc się do zgłoszonego przez Skarżącego wniosku

o przeprowadzenie dowodów wymienionych w odwołaniu, wskazać należy, że słusznie organ uznał, iż nie mają one znaczenia w sprawie, gdyż uprawy, ich jakość oraz sposób prowadzenia zostały skontrolowane przez inspektorów terenowych w dniach 16 - 17 lipca 2015 r. w trakcie kontroli gospodarstwa Skarżącego. Natomiast Skarżący uczestnicząc w tej kontroli, nie zgłosił do raportu żadnych uwag ani zastrzeżeń. Skarżący nie zgłosił swoich zastrzeżeń i uwag do wykonanych czynności kontrolnych także później oraz nie odwołał się od ww. decyzji z dnia 13 czerwca 2016 r., w której odmówiono płatności do sadu jabłoni w wariancie 2.9 ze względu na stwierdzony w toku kontroli m.in. brak utrzymania minimalnej obsady drzewek owocowych.

Trafnie również organ zauważył, że celem tego postępowania było ustalenie wysokości kwoty do zwrotu przez Skarżącego, nie zaś weryfikacja decyzji wydanych

w postępowaniach z zakresu przyznania płatności poprzedzających postępowanie

w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu. Zarzuty odnoszące się do decyzji wydanej

w sprawie przyznania płatności na rok 2015, tj. dotyczące kontroli na miejscu, podnoszone w ramach tego postępowania nie mogą więc odnieść oczekiwanego przez Skarżącego skutku.

Należy zgodzić się z organem odwoławczym także co do tego, że Skarżący

w złożonym wniosku deklarował posiadanie określonych gruntów rolnych, uprawnionych do płatności, natomiast integralną część wniosku stanowią oświadczenia i zobowiązania zawarte na stronie 4/4, w tym oświadczenie, że rolnik zna zasady oraz tryb realizacji Programu Rolnośrodowiskowego i jest świadomy konsekwencji i sankcji jeśli nie wykona zobowiązań wynikających z realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Producent jest zobowiązany również do bieżącego usuwania wszelkich nieprawidłowości, o czym powinien na bieżąco informować ARiMR, również o wszelkich okolicznościach, które wystąpiły w gospodarstwie i mogły mieć wpływ na przyznanie płatności. Zatem Skarżący zdawał sobie sprawę z tego, że nie dopełnienie w danym roku jakiegokolwiek wymogu dotyczącego upraw prowadzonych w ramach 5 letniego Programu Rolnośrodowiskowego będzie się wiązało z koniecznością zwrotu środków finansowych wypłaconych za wcześniejsze lata.

Organ z własnej inicjatywy odniósł się również do kwestii zbadania przez organ I instancji, czy nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od ustalenia należności

ze względu na ich przedawnienie zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE)

nr 65/2011, czy nie wystąpiły żadne zdarzenia zaliczane do kategorii siły wyższej

lub nadzwyczajnych okoliczności wymienionych w stosownych rozporządzeniach,

a także czy w sprawie są możliwości odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej na podstawie art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Wobec powyższego za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia zasady zaufania, jak również zasady informowania stron.

W ocenie Sądu za naruszenie przepisów procesowych, mających istotny wpływ na wynik sprawy nie można także uznać braku dokładnego i jednoznacznego wskazania przez organy obu instancji rozporządzeń rolnośrodowiskowych, mających zastosowanie w sprawie. Organ I instancji w decyzji powołuje się tylko

na rozporządzenie z 2009 r., organ odwoławczy natomiast przytacza stosowną treść rozporządzenia z 2009 r. i nawiązuje do rozporządzenia z 2013 r. Jednakże z uwagi

na wydanie przez organ poprawnego rozstrzygnięcia w sprawie, uznać należy,

że uchybienie to pozostało bez wpływu na wynik sprawy, co uzasadnia oddalenie skargi.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu podniesionego w skardze, wskazać należy, że skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, bowiem organy prawidłowo zastosowały przepisy materialnoprawne i nie naruszyły w istotny sposób przepisów postępowania to uzasadnione było utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji. Zatem za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 §a 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania, należało uznać, że nie doszło

w sprawie do naruszenia przez organ przepisów prawa, wobec czego, na podstawie

art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę należało oddalić.