Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1528/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 3 pkt 3, § 6 i § 9 i § 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 67/16 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016r., sygn. akt V SA/Wa 67/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł W. K., zaskarżając ten wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj.:

1. § 3 pkt 3, § 6 i § 9 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszaru wiejskich (Dz. U z 2005, Nr 17, poz. 142, ze zm.), zwanego dgsue, poprzez przyjęcie, że realizacja przedsięwzięcia określonego w § 3 pkt 3 lit. a) tiret pierwsze oraz § 3 pkt 3 lit. b) jest tożsama z realizacją planu dostosowania, a realizacja planu dostosowania w sposób niezgodny z jego zapisem nie stanowi realizacji przedsięwzięcia określonego w planie i wówczas znajduje zastosowanie § 10 ust. 1 dgsue w sytuacji, gdy pojęcie "przedsięwzięcie" należy rozumieć jako zbiór przedsięwzięć i zastosowanie skutków z § 10 ust. 1 należy odnieść do każdego z nich osobno,

2. § 3 pkt 3 dgsue poprzez przyjęcie, że zrealizowanie planu dostosowania w sposób inny niż przewidują jego założenia jest jednoznaczne z niedostosowaniem gospodarstwa do standardów UE w sytuacji, gdy powyższe założenie jest zbyt daleko idące, bowiem nie uwzględnia rodzaju uchybień i odstępstw od planu ani ich wagi i znaczenia dla funkcjonowania gospodarstwa, a za niedostosowanie gospodarstwa do standardów unijnych uznać należy niewykonanie przez producenta rolnego żadnego z przedsięwzięć opisanych w planie dostosowania,

3. § 10 ust. 1 dgsue poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie bez uwzględnienia okoliczności, iż skarżący przeznaczył pierwszą ratę płatności w całości na realizację przedsięwzięcia polegającego na wybudowaniu płyty gnojowej i inwestycję tę skarżący wykonał w obowiązującym go terminie, a ponadto ostatecznie dostosował gospodarstwo do standardów unijnych.

II. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. polegający na niewłaściwym przedstawieniu stanu sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, konkretnego ustosunkowania się do twierdzeń strony i wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), a obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., "(...) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej". W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016r., I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017r., I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017r., I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017r., I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017r., II GSK 1869/17).

Analizowany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał zatem fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia" (tak wyrok NSA z dnia 27 marca 2018r., I GSK 612/18, LEX nr 2486227). Nie przedstawia on więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (tak np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2018r., II OSK 1232/16, LEX nr 2495656).

Zważywszy na powyższą regulację prawną - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015r. Wobec tego do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a., a Sąd ten ograniczył jego treść do oceny prawnej zarzutów kasacyjnych.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych, uznając, iż nie ma ona usprawiedliwionej podstawy prawnej.

Najdalej wywołującym skutki prawne zarzutem kasacyjnym jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zarzut pkt II petitum skargi kasacyjnej, co uzasadnia jego rozpoznanie w pierwszej kolejności.

Naruszenia tego przepisu skarżący kasacyjnie upatruje w niewłaściwym przedstawieniu stanu sprawy, pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, konkretnego ustosunkowania się do twierdzeń strony i wyczerpującej ocenie materiału dowodowego.

Tak umotywowany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną zasadniczo w dwóch przypadkach, a mianowicie: jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2018r., II FSK 1071/16; 18 kwietnia 2018r., I OSK 1363/17; 20 grudnia 2017r., II GSK 3998/17) oraz jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010r., II FPS 8/09). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast podważać dokonanej przez Sąd I instancji wykładni bądź zastosowania przepisów, ani też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodzi, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji przedstawił argumenty, które jego zdaniem przemawiały za oddaleniem skargi. Wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób prawidłowy przedstawiono stan faktyczny sprawy, jak i rozważono istotę sporu, którą w tej sprawie jest to, czy w sprawie mamy do czynienia z jednym, czy z dwoma przedsięwzięciami, a w konsekwencji, czy zwrot dofinansowania obejmuje oba te przedsięwzięcia, czy tylko to, które nie zostało zrealizowane zgodnie z planem dostosowania gospodarstw do standardów unijnych, a także dokonano wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy. Oznacza to, iż Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego uzasadnienia sądowego funkcji kontroli. Odrębną kwestią jest natomiast prawidłowość stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie, co stanowi jednakże przedmiot odrębnych zarzutów kasacyjnych i oceny ich trafności. Nie jest też dopuszczalne – jak to czyni skarżący kasacyjnie – kwestionowanie trafności rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sposób sformułowania zarzutu kasacyjnego wskazuje, iż w istocie skarga kasacyjna kwestionuje przyjęte w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcie sprawy. Odmienne stanowisko skarżącego kasacyjnie i Sądu I instancji co do zasadności zwrotu nienależnie pobranej płatności nie jest tożsame z tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, przez co wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, czy też że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Nie jest również zasadny zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., tj. zarzut pkt II petitum skargi kasacyjnej.

W tym zakresie skarżący kasacyjnie podnosi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji pominął w ocenie fakt zmiany planu dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych, co miało miejsce w dniu 17 października 2006r. Istotności tego pominięcia upatruje w zmianie przepisów rozporządzenia dgsue w zakresie terminów realizacji przedsięwzięcia polegającego na wybudowaniu płyty gnojowej i zbiornika gnojowego, o której to zmianie organ ARiMR nie poinformował skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela powyższej argumentacji, gdyż podnoszone okoliczności nie miały wpływu na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie – poza ogólnikowym stwierdzeniem uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie wykazał wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, co stanowi ustawowy warunek konieczny prawidłowo skonstruowanego zarzutu kasacyjnego. Niemniej jednak w zakresie podnoszonej zmiany terminu realizacji płyty gnojowej i zbiornika gnojowego podnieść trzeba, że kwestia realizacji tego przedsięwzięcia zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa do standardów UE, w tym terminowego jego zrealizowania, nie jest przedmiotem sporu w tej sprawie. Nie sposób więc dopatrzyć się związku między normatywną zmianą terminu realizacji tego przedsięwzięcia a rozstrzygnięciem tej sprawy. Skarżący kasacyjnie pomija też wynikające z informacji załączonej do decyzji przyznającej dofinansowanie na modernizację gospodarstwa rolnego pouczenie, że wypłata dofinansowania jest uzależniona od zrealizowania w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia; oraz terminowego złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej trudno doszukać się jakiejkolwiek argumentacji co do istoty sporu, a mianowicie przedsięwzięcia polegającego na zainstalowaniu schładzalnika mleka, tj. warunków sanitarnych w zakresie przechowywania surowego mleka. Wobec zatem nie podważenia ustaleń faktycznych w tym zakresie stanowią one podstawę subsumpcji normy materialnoprawnej.

Zarzuty kasacyjne naruszenia przepisów prawa materialnego - § 3 pkt 3, § 6 i § 9 i § 10 ust. 1 dgsue, § 3 pkt 3 lit. a) i lit. b) dgsue i § 10 ust. 1 dgsue, tj. zarzuty pkt I petitum skargi kasacyjnej, mające komplementarny charakter, co uzasadnia łączne ich rozpoznanie, nie są trafne.

Istota tych zarzutów i towarzysząca im argumentacja skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że wykonanie płyty gnojowej i zbiornika gnojowego oraz pomalowania podłogi i ścian pomieszczenia do przechowywania mleka, jak i zainstalowania w tym pomieszczeniu schładzalnika na mleko stanowią – co potwierdził WSA w wyroku z dnia 24 października 2011r., sygn. akt V SA/Wa 1172/11 - dwa odrębne przedsięwzięcia, co w konsekwencji oznacza, że kwota zwrotu powinna obejmować wyłącznie to przedsięwzięcie, które nie zostało zrealizowane w terminie. Pojęcia planu nie można według skarżącego utożsamiać z pojęciem przedsięwzięcia. Ponadto skarżący kasacyjnie podnosi, że zrealizowanie planu dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych w inny sposób niż przewidują jego założenia nie stanowi niedostosowania gospodarstwa do standardów unijnych, a przy ocenie realizacji planu należy mieć na uwadze rodzaj uchybień i odstępstw od planu, ich wagę i znaczenia dla funkcjonowania gospodarstwa. Twierdzi, że pomimo uchybienia terminu ostatecznie dostosował gospodarstwo do standardów unijnych, bowiem zakupił dodatkowy – poza już istniejącym - schładzalnik mleka, co oznacza, że nie ma podstaw do żądania zwrotu udzielonego dofinansowania.

Nie podzielając tego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności stwierdza, że skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a., co oznacza, że zdawkowa argumentacja uzasadnienia tej skargi, odwołująca się do podjętego uprzednio w tej sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 października 2011r., V SA/Wa 1172/11, nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie wykazał też wpływu niewykonania zaleceń zawartych w tym wyroku dla prawidłowości obecnie kontrolowanej decyzji. Jest to istotne, bowiem w wyroku tym nie zostało przesądzone, że w tej sprawie miały miejsca dwa odrębne przedsięwzięcia, których wykonanie powinno być oceniane odrębnie, a zwrotem należałoby objąć jedynie to przedsięwzięcie, które nie zostało wykonane w terminie. Uchylając pierwotną decyzję odwoławczą wyłącznie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – WSA podniósł jedynie, że organ powinien rozważyć, czy niewykonanie jednego z dwóch przedsięwzięć winno pociągać za sobą skutki w odniesieniu do całego planu dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych, gdyż jak argumentował WSA organ nie dokonał analizy, a następnie oceny stanu faktycznego sprawy w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla zwrotu dofinansowania, a uzasadnienie decyzji nie ma należytego uzasadnienia. Tym samym kwestia skutków niewykonania planu dostosowania gospodarstwa została pozostawiona ponownej ocenie organów, przy nie zakwestionowanym sposobie rozumienia przez organy przepisów prawa materialnego, w tym sposobu rozumienia pojęcia panu dostosowania i przedsięwzięć.

Wobec tego, jak i mając na uwadze zaistniały w tej sprawie spór przede wszystkim należy rozważyć konsekwencje niewykonania jednego z dwu przedsięwzięć w kontekście planu dostosowania i przyznanej płatności. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że stosownie do § 3 pkt 3 dgsue, płatność jest udzielana producentowi, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE. Podzielić zatem trzeba prezentowany w judykaturze na gruncie analogicznego stanu faktycznego i prawnego pogląd, że "zobowiązanie się przez producenta rolnego do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania jest (...) deklarowaniem, wyrażaniem gotowości realizacji przedsięwzięcia przedstawionego w planie, który zawiera opis przedsięwzięcia. Zobowiązanie do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania jest zobowiązaniem do realizacji oznaczonego, zdefiniowanego, mającego określone cechy przedsięwzięcia. (...) Plan dostosowania gospodarstwa do standardów UE należy traktować jako całość, gdyż nie spełnienie choćby jednego z deklarowanych przedsięwzięć, powoduje, że cel przyznania pomocy nie zostanie osiągnięty. Nie można bowiem dostosować gospodarstwa do standardów UE tylko w części. W cytowanym rozporządzeniu pojęcie ’’przedsięwzięcie" zostało użyte w liczbie pojedynczej, to jednak nie oznacza, że niezrealizowanie przez producenta rolnego przedsięwzięcia w zakresie wymienionym w § 3 pkt 3 lit. b) rozporządzenia przy jednoczesnym realizowaniu schematu nawozowego, nie ma wpływu na wypłatę drugiej raty płatności" (tak wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., II GSK 2087/11, Lex nr 1358348). Analizując przepis § 9 dgsue, normujący płatność dofinansowania w dwu ratach oraz warunki wypłaty drugiej raty, można dojść do wniosku, że płatność jest przyznawana za "zrealizowanie całego przedsięwzięcia określonego w planie w dwóch równych ratach, nie przewiduje przyznania częściowych płatności za wykonanie poszczególnych przedsięwzięć. Formularz oświadczenia nie przewiduje możliwości złożenia oświadczenia w zakresie poszczególnych schematów dostosowawczych, co oznacza, iż jego złożenie dotyczy przedsięwzięcia jako całości określonej w planie dostosowania. Fakt złożenia oświadczenia skutkuje tym, że w ciągu 60 dni od dnia jego złożenia nastąpi wypłata drugiej raty płatności" (tak wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., II GSK 2087/11, Lex nr 1358348). Wniosek ten znajduje potwierdzenie w § 10 ust. 1 dgsue, wskazującym, że pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE lub nie złożył w terminie oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia. Wobec regulacji prawnej wskazanych przepisów dgsue spełnienie wszystkich przedsięwzięć wymienionych we wniosku o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE i określonych w planie dostosowania stanowi podstawę do wypłaty drugiej raty przyznanej płatności. Brak wykonania jednego z deklarowanych w planie dostosowania przedsięwzięcia świadczy o niezrealizowaniu planu. Skoro bowiem producent rolny zadeklarował dwa przedsięwzięcia w ramach tego planu, to te dwa schematy dostosowawcze powinny zostać wykonane, jako objęte udzieloną pomocą finansową (tożsame stanowisko zajął NSA w wyrokach z dnia: 28 stycznia 2009r., II GSK 688/08; 24 lutego 2010r., II GSK 418/09 i 21 listopada 2012r., II GSK 1623/11). Nie podważa tego stanowiska przepis § 6 ust. 2 pkt 2 dgsue przewidujący różne terminy realizacji przedsięwzięć wymienionych w § 3 pkt 3 lit. a) i c) dgsue, skoro przedsięwzięcia te, objęte jednym planem dostosowania, są objęte jedną pomocą finansową.

Zważywszy na powyższe rozważania - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie zaistniały określone w § 10 ust. 1 dgsue w zw. z § 3 ust. 3 lit. a) i b) przesłanki żądania zwrotu przyznanego dofinansowania w całości z uwagi na niewykonanie w terminie planu dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych. Niesporną okolicznością jest, że skarżący kasacyjnie – występując o dofinansowanie dostosowania gospodarstwa, zajmującego się produkcją mleka, do wymogów unijnych – zobowiązał się zgodnie ze sporządzonym planem dostosowania zrealizować dwa przedsięwzięcia. Pierwsze z nich, obejmujące wykonanie płyty na gnojówkę i zbiornika na gnojówkę, zostało wykonane w terminie i nie jest kwestionowane przez organy ARiMR. Drugie, obejmujące pomalowanie podłogi i ścian powłoką łatwozmywalną w pomieszczeniach do udoju lub przechowywania mleka oraz wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik mleka o pojemności 900 l, nie zostało zrealizowane w terminie (tj. do dnia 26 października 2007r.), bowiem schaładzalnik mleka został zamontowany w gospodarstwie dopiero w dniu 25 stycznia 2008r. W gospodarstwie skarżącego znajdował się schładzalnik mleka o pojemności 300 l, jednak na potrzeby produkcyjne w tym gospodarstwie konieczny był schładzalnik o pojemości 900 l. W tych okolicznościach faktycznych zasadnie organy, co zaakceptował Sąd I instancji, uznały, iż plan dostosowania nie został zrealizowany w terminie. Wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie jeśli plan obejmował różne przedsięwzięcia, to dla uznania że został on zrealizowany w całości niezbędne jest zrealizowanie wszystkich tych przedsięwzięć zgodnie z warunkami dla nich przewidzianymi. Skarżący kasacyjnie – podejmując zobowiązanie w ramach tego programu pomocy obszarom wiejskim – zadeklarował nie tylko, że znane są mu warunki realizacji tego programu, ale wręcz oświadczył, że podejmuje się realizacji planu zgodnie z jego treścią. Z tego względu nie można podzielić argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej, że plan dostosowania jest zrealizowany także wówczas, gdy zostanie on zrealizowany w inny sposób niż określony w planie. Plan ten, mający kluczowe znaczenie w sprawie, określa bowiem zobowiązanie producenta rolnego, jak i warunki jego realizacji, a każde odstępstwo od nich skutkuje tym, że plan ten nie może być uznany za wykonany. Nie jest też do zaakceptowania pogląd skarżącego, że jego gospodarstwo spełniało warunki unijne, gdyż było wyposażone w schładzalnik, co pominęły organy i Sąd I instancji. W tym zakresie podnieść należy, że dla spełnienia warunków unijnych nie było wystarczające wyposażenia gospodarstwa w schładzalnik o pojemności 300 l, czego organy nie kwestionowały, bowiem dla tego gospodarstwa konieczny był schładzalnik o pojemności 900 l i plan dostosowania obejmował właśnie zakup dodatkowego schładzalnika. Tylko bowiem schładzalnik o takiej pojemności gwarantował przechowywanie mleka w ilości produkowanej w tym gospodarstwie. Gdyby było inaczej, to kontrola nie wykazałaby niespełnienia przez gospodarstwo tego warunki, a skarżący kasacyjnie nie objąłby zakupu schładzalnika w planie dostosowania gospodarstwa i w konsekwencji nie przyznano by mu płatności na zakup dodatkowego schładzalnika. Wyposażenie gospodarstwa w to dodatkowe urządzenie do przechowywania mleka znaczy czas po upływie terminu określonego w planie nie może być uznane za wykonanie planu. Termin realizacji poszczególnych przedsięwzięć stanowi istotny warunek realizacji planu. Bez znaczenia dla spełnienia tego warunku ma podnoszona przez skarżącego okoliczność, że zamówił schładzalnik z wyprzedzeniem, lecz został on dostarczony po terminie wskazanym w planie. Zgodzić się bowiem trzeba z prezentowanym w judykaturze poglądem, że "realizacja przedsięwzięcia polegającego na zainstalowaniu schładzalnika mleka oznacza wyposażenie tegoż gospodarstwa we wskazane urządzenie, a więc fizyczne zamontowanie i uruchomienie. Realizacja przedsięwzięcia jest związana z zawarciem umowy kupna, jednak sam fakt zawarcia umowy i wynikające z tego skutki prawne nie przesądzają o wyposażeniu gospodarstwa rolnego w określone urządzenie, a tym samym o realizacji całego przedsięwzięcia" (tak wyrok NSA z dnia 24 lutego 2010r., II GSK 418/09, Lex nr 591932). Nie można również pominąć wynikającej z akt administracyjnych okoliczności, że skarżący kasacyjnie zrezygnował z pierwotnie zamówionego schałdzalnika, którego zakup z pewnością – biorąc pod uwagę datę tego zamówienia – gwarantował wykonanie planu dostosowania w terminie. Tym samym własnym działaniem przyczynił się do zaistniałej sytuacji, tj. że przyznana mu płatność podlega zwrotowi. W tych okolicznościach faktycznych za naganne zachowanie należy uznać złożenie przez skarżącego kasacyjnie w dniu 28 grudnia 2007r. oświadczenia o zakończeniu realizacji spornego w sprawie przedsięwzięcia. Oczywistym jest bowiem, że składając to oświadczenie poświadczył nieprawdę i uczynił to z pełną świadomością.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).