Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2302/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

|Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] zawiesił S. S. w czynnościach służbowych od|

|dnia [...] sierpnia 2012 r. na okres trzech miesięcy. |

|Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art. 39 ust. 3 |

|ustawy o Policji, przedłużył funkcjonariuszowi okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego z |

|uwagi na dobro służby. Rygor natychmiastowej wykonalności powyższego rozkazu uzasadnił zaś faktem, iż policjant będąc podejrzanym o |

|popełnienie przestępstwa umyślnego w istotny sposób naruszył interes służby w Policji, tożsamy z ważnym interesem społecznym. Od wyżej |

|wymienionych rozkazów zainteresowany nie odwołał się. |

|Wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. S. S. zwrócił się do Komendanta [...] Policji o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego |

|Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012r., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. |

|W uzasadnieniu wniosku S. S. podkreślił, że do tej pory był wzorowym policjantem, a zastosowanie wobec niego zawieszenia w czynnościach|

|w sytuacji, gdy uchylono wobec niego środek zapobiegawczy i obowiązuje zasada domniemania niewinności do czasu w wydania w stosunku do |

|niego wyroku skazującego, jest naruszeniem jego praw konstytucyjnych |

|Od organu orzekającego o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach, który w przyszłości może decydować o zwolnieniu ze służby, |

|wymaga się wyjątkowej dbałości i szczegółowego wykazania faktów które przesądziły iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". |

|Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego rozkazu ze |

|względu na brak przesłanek przewidzianych w przepisie art. 156 § 1 kpa. |

|W stosunku do rozkazu personalnego S. S. wniósł odwołanie. |

|Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. S., utrzymał zaskarżony rozkaz |

|personalny w mocy. W uzasadnieniu podał, że fundamentalną dla ochrony porządku prawnego zasadą jest zasada trwałości decyzji |

|ostatecznych wyrażona w przepisie art. 16 § 1 kpa. Jednym z trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jest stwierdzenie |

|jej nieważności w przypadku wystąpienia jednej z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności |

|decyzji jest nowym i samodzielnym postępowaniem administracyjnym zmierzającym do ustalenia, w przypadku podniesienia określonego w art.|

|156 § 1 pkt 2 kpa zarzutu rażącego naruszenia prawa, czy okoliczność taka miała miejsce. |

|Organ stwierdził, że decyduje o tym przede wszystkim oczywistość naruszenia prawa i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia|

|sprawy. Za rażące należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia |

|wymagań praworządności, natomiast nie ma tu rozstrzygającego znaczenia charakter naruszonego przepisu. |

|Ponadto postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej |

|niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej nią sprawy. |

|Odnosząc się do złożonego przez S. S. żądania oraz podniesionych zarzutów, Komendant Główny Policji podniósł, iż zgodnie z przepisem |

|art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania |

|karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 |

|miesiące. Zgodnie natomiast z art. 39 ust. 3 cyt. ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach |

|służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Zwrócił również uwagę na charakter zarzutów jakie Prokuratura |

|Rejonowa w [...] przedstawiła policjantowi. Zatem, w ocenie organu, Komendant Powiatowy Policji w [...], wydając rozkaz personalny nr [...] z|

|dnia [...] listopada 2012r. poruszał się w granicach określonych przepisami prawa. |

|Odnosząc się do kwestii wskazywanych przez funkcjonariusza braku ciągłości zawieszenia w czynnościach służbowych, Komendant Główny |

|stwierdził, że z chwilą podpisania decyzji następuje jej wydanie w sensie procesowym, co oznacza jej istnienie, natomiast dzień jej |

|wydania jest miarodajny dla oceny podstawy faktycznej i prawnej. Powołując się na orzecznictwo oraz poglądy doktryny wskazał, że zasada|

|związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ |

|administracji publicznej nie może jej zmienić. Podniósł ponadto, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanki stwierdzenia nieważności |

|decyzji przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 5 kpa, gdyż nie może być mowy o niewykonalności decyzji w dniu jej wydania, a niewykonalność |

|miała trwały charakter. |

|Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutem ograniczenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym wskazując, iż |

|opierało się ono na analizie materiałów, znajdujących się w aktach osobowych policjanta, dotyczących przesłanek uzasadniających |

|zawieszenie w czynnościach służbowych i jego przedłużenie, zaś organ właściwy do rozpatrzenia wniosku nie prowadzi dodatkowego |

|postępowania dowodowego. Natomiast prawo zainteresowanego do udziału w postępowaniu zostało zrealizowane poprzez złożenie odwołania |

|zawierającego jego wnioski, uwagi i żądania. |

|W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego |

|w Warszawie S. S. zarzucił jej, iż jest sprzeczna z prawem i rażąco narusza przepisy prawa. |

|W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz |

|prawne. |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |

|Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), |

|sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola |

|ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |

|Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem tak zaskarżona, jak i utrzymana nią w mocy decyzja, są zgodne z |

|prawem. |

|Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz poglądami piśmiennictwa, stwierdzenie nieważności decyzji |

|administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych. Ochrona takich decyzji znajduje potwierdzenie w |

|zasadzie ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –|

|Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). |

|Stosownie do treści art. 157 § 1 kpa, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana |

|została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji |

|wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. |

|Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały natomiast wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej|

|stwierdza nieważność decyzji, która: |

|1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, |

|2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, |

|3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, |

|4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, |

|5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, |

|6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, |

|7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. |

|Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na |

|nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Pozytywna decyzja w |

|rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść tylko w sytuacji stwierdzenia, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] |

|listopada 2012 r. o zawieszeniu w czynnościach S. S. do czasu zakończenia postępowania karnego, została podjęta w okolicznościach |

|określonych w przepisach art. 156 § 1 kpa. |

|Działanie organu w postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się |

|od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, co zresztą uczynił w niniejszej sprawie, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W |

|ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania |

|tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również |

|poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do |

|poszukiwania uchybień i wadliwości dotyczących prawa materialnego, jak również w mniejszym stopniu procedury administracyjnej. |

|Rażące naruszenie prawa, na które w swym wniosku o stwierdzenie nieważności powoływał się S. S. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, |

|zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, i gdy charakter tego |

|naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu |

|stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został |

|naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 |

|r. V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z |

|treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" |

|może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok |

|Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r. III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 |

|czerwca 1995 r., sygn. III ARN 22/95). |

|Dokonując konkluzji powyższych wywodów należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia |

|nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Na gruncie |

|niniejszej sprawy nie można jednak mówić o istnieniu tego rodzaju podstawie. |

|Najnowsze orzecznictwo sądowe potwierdza zasadność dokonanej przez organy wykładni przepisu art. 110 kpa. Co prawda w okresie |

|wcześniejszym wydawane były orzeczenia prezentujące pogląd, że decydujące znaczenie w tej kwestii ma data doręczenia decyzji, jednakże |

|już w wyroku z dnia 2 października 2002 r. III RN 149/01 Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na istotne różnice dzielące wydanie decyzji i |

|doręczenie decyzji. Pojęcie "wydanie decyzji" nie można rozumieć jako wydanie jej adresatowi w znaczeniu, w jakim używa się go w |

|odniesieniu do wydania rzeczy. Jest to bowiem czynność procesowa organu administracji publicznej polegająca na podpisaniu decyzji |

|zawierającej pozostałe elementy określone w art. 107 § 1 kpa. W związku z tym datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę|

|upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji (OSNP 2003, nr 16, poz. |

|371). |

|Ten kierunek orzecznictwa został utrzymany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r. II OSK 714/05, w |

|którym wskazano, że obowiązujące przepisy kpa nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie |

|(sporządzenie) decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 1 kpa jest czynnością procesową wywołującą skutki prawne (ONSA i WSA 2006, nr 5, |

|poz. 132). |

|Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko, gdyż przyjęcie odmiennej interpretacji treści art. 110 |

|kpa prowadziłoby do powstania skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawa. Dodatkowym argumentem |

|przemawiającym za trafnością wykładni dokonanej przez organ jest okoliczność braku możliwości ustalenia jednej daty wydania decyzji |

|rozumianej jako data jej doręczenia w przypadku wielości stron, a nie sposób przyjąć, by w odniesieniu do każdej z nich wydanie decyzji|

|następowało w innej dacie. |

|Z uwagi na podniesioną już wcześniej specyfikę postępowania nadzorczego, będącego nowym postępowaniem, w którym organ nadzoru bada |

|jedynie, czy decyzja nie jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie rozpatruje sprawy ponownie merytorycznie i |

|nie prowadzi dodatkowego postępowania dowodowego, jako chybiony jawi się zarzut skargi dotyczący nieobiektywnego i nierzetelnego |

|ustalenia stanu faktycznego, a nadto ograniczenia czynnego udziału w postępowaniu i zgłaszania wniosków dowodowych. |

|Należy również zauważyć, iż bezsporne jest w sprawie, że wobec S.S. toczyło się postępowanie karne, o którym mowa w przepisie art. 39 |

|ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), a zatem obligatoryjnie zawieszono go w |

|czynnościach służbowych na 3 miesiące. Ponadto niewątpliwie ze względu na charakter zarzucanych mu czynów jego przypadek można było |

|potraktować jako szczególny w rozumieniu przepisu art. 39 ust. 3 ww. ustawy i przedłużyć okres zawieszenia do czasu ukończenia |

|postępowania karnego. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, jak twierdzi skarżący, że nie było podstaw do stosowania w jego sprawie |

|powyższego przepisu. |

|Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo |

|o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. |