Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1143/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji i umorzono postępowania (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. spraw ze skarg L. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego - z dnia 30 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r., po wznowieniu postępowania - z dnia 30 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., po wznowieniu postępowania - z dnia 30 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., po wznowieniu postępowania - z dnia 30 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r., po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje Wójta Gminy z dnia 1 marca 2016 r. o nr [...] 2. umarza postępowania administracyjne, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego L. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy R., dalej "Wójt", wydał w dniu [...] r. decyzję

nr [...] w stosunku do L. i E. W., dalej "podatnicy", w której ustalił im podatek od nieruchomości za rok 2011 w wysokości [...] zł.

Wójt wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] w stosunku do podatników, w której ustalił im podatek od nieruchomości za rok 2012 w wysokości [...] zł.

Wójt wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] w stosunku do podatników, w której ustalił im podatek od nieruchomości za rok 2013 w wysokości [...] zł.

Wójt wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] w stosunku do podatników, w której ustalił im podatek od nieruchomości za rok 2014 w wysokości [...] zł.

Decyzje te były ostateczne.

Wójt wydał w dniu 7 lipca 2015 r. postanowienie, w którym wznowił postępowanie podatkowe w sprawie ww. decyzji w stosunku do podatników, uzasadniając to wynikami kontroli podatkowej przeprowadzonej u podatników w dniu 27 kwietnia 2015 r.

W dniu 30 lipca 2015 r. Wójt wydał decyzje, w których uchylił własne decyzje ustalające podatek od nieruchomości podatnikom za lata 2011-2014 i ustalił na nowo wysokość tego podatku za wskazane lata. Decyzje te zostały uchylone

przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzjami z dnia 30 listopada 2015 r.

Wójt wydał w dniu 1 marca 2016 r. decyzję nr [...] w stosunku do podatników decyzję, w której uchylił własną decyzję z dnia 3 lutego 2011 r. decyzję

nr [...] i ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie [...] zł.

Wójt wydał w dniu 1 marca 2016 r. decyzję nr [...] w stosunku do podatników decyzję, w której uchylił własną decyzję z dnia 6 lutego 2012 r. decyzję nr [...] i ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie [...] zł.

Wójt wydał w dniu 1 marca 2016 r. decyzję nr [...] w stosunku do podatników decyzję, w której uchylił własną decyzję z dnia 23 stycznia 2013 r. decyzję nr [...] i ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2013 w kwocie [...] zł.

Wójt wydał w dniu 1 marca 2016 r. decyzję nr [...] w stosunku do podatników decyzję, w której uchylił własną decyzję z dnia 22 stycznia 2014 r. decyzję nr [...] i ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie [...] zł.

Podstawą prawną wydania ww. decyzji były art. 207 § 1 w zw. z art. 245 § 1

i art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "o.p.", art. 5 ust. 1 pkt 1a, art. 6 ust.8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.). dalej "u.p.o.l." oraz stosowne uchwały Rady Gminy R. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości.

W uzasadnieniach decyzji, Wójt wskazał, że w sprawach wyszły na jaw nowe okoliczności mające wpływ na wysokość zobowiązań podatkowych za lata 2011-2014. Organ podał, że w dniu 27 kwietnia 2015 r. u podatników przeprowadzono kontrolę podatkową. Ustalono wówczas, że podatnicy posiadają działki nr [...] i [...] w T. o pow. [...] m2 oraz udział [...] do działki nr [...] o pow. [...] m2.

Na ww. działkach posadowione było 5 domków o funkcji zakwaterowania turystycznego o powierzchni użytkowej łącznie [...] m2. Organ wskazał, że podatnik uzyskał zezwolenie na użytkowanie przedmiotowych domków decyzją z dnia 27 czerwca 2008 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Ponadto podatnik posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej od dnia

15 marca 1990 r., z którego wynikało, że przeważająca działalność gospodarcza

to PKD 55.20.Z - obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania. Organ podał, że podatnik po uzyskaniu ww. zezwolenia na użytkowanie wskazał powierzchnie gruntów i budynków jako "pozostałe" zamiast "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Organ wyjaśnił też kwestię wyodrębnionej własności lokalu należącego do J. A. Organ przedstawił sposób obliczenia należnego podatku od nieruchomości za poszczególne lata.

Podatnik złożył odwołania od powyższych decyzji, w których zarzucił organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu,

że 5 budynków jest budynkami stałymi w rozumieniu przepisów u.p.o.l. oraz że jest

w nich prowadzona działalność gospodarcza przez cały rok, gdy tymczasem są to budynki letniskowe nieposiadające ogrzewania i wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej jedynie prze 3 miesiące w roku. Ponadto zarzucił naruszenie:

- art. 28 Kpa przez niewłaściwe ustalenie strony postępowania administracyjnego

i wyłączenie współwłaściciela działek nr [...] i [...] położonych w T. przy

ul. N. od udziału w postępowaniu;

- art. 9 i art. 20 Kpa polegające na umożliwieniu stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie albowiem wydanie decyzji nie zostało poprzedzone zawiadomieniem stron o ustaleniach zgromadzonych w sprawie przez co strona nie mogła wypowiedzieć się na temat zgromadzonego materiału dowodowego;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz art. 14 Kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a mianowicie od kiedy podatnik prowadzi działalność wyłącznie w T., w ogóle czy nie prowadzi działalności gospodarczej w innym miejscu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało w dniu [...] r. decyzje o nr [...], [...], [...] w których utrzymało w mocy ww. decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny

i wskazał, że podstawą działania organu pierwszej instancji był art. 245 § 1 pkt 1 o.p. Organ odwoławczy podał, że organ pierwszej instancji wznowił postępowanie z uwagi na to, iż w dacie wydawania decyzji wymiarowych za poszczególne lata podatkowe nie miał wiedzy, że podatnik posiada domki o funkcji zakwaterowania turystycznego.

Jak wynikało z akt, podatnik od 15 marca 1990 r. prowadzi działalność gospodarcza

w zakresie obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania pod nazwą W. L. W. ze wskazaniem adresu T. ul. N. [...] . Organ odwoławczy podkreślił, że organowi pierwszej instancji w dacie wydania decyzji wymiarowych nie była znana okoliczność charakteru tych domków jaki prowadzenia w nich działalności gospodarczej przez podatnika. Decyzje wymiarowe za poszczególne lata organ pierwszej instancji ustalił o informację podatkową złożoną przez podatnika w dniu 5 września 2008 r., gdzie podatnik wykazał posiadane nieruchomości jako pozostałe (nie związane z działalnością gospodarczą), zaś ujawnione okoliczności wskazywały na zastosowanie stawki podatkowej dla tych nieruchomości jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podał, że domki letniskowe nie są budynkami mieszkalnymi i jako takie nie mogą korzystać z opodatkowania stawką podatku jak od budynków mieszkalnych, w tym zakresie organ odwoławczy powołał się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520) i zapisy kartoteki budynków.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i podał,

że przedmiotowe budynki znajdują się w posiadaniu podatnika, który jest przedsiębiorcą i w związku z tym są to budynki wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, co uzasadniało zastosowanie stawki podatku jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem tej działalności. Okoliczność, że budynki są wykorzystywane do tej działalności 3 miesiące w roku, gdyż nie są ogrzewane nie stanowiło warunków technicznych z ww. przepisu. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynek letniskowy jest budynkiem w rozumieniu przepisów u.p.o.l., gdy jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowe budynki letniskowe spełniały ww. definicję budynku. Organ odwoławczy podał, że organ pierwszej instancji wyznaczył podatnikowi 7 dniowy termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Ponadto kwestia współwłasności, w tym odrębnej własności lokalu została przez organ wyjaśniona. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie stosuje się przepisów Kpa, zaś przepisy o.p. nie zostały naruszone przez organ pierwszej instancji.

Podatnik złożył skargi na powyższej decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o ich uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi naruszenie:

- przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na niewyczerpującym rozpoznaniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza na przyjęciu, że pięć budynków jest budynkami stałymi w rozumieniu przepisów u.p.o.l., oraz iż jest w nich prowadzona działalność gospodarcza przez cały rok, gdy tymczasem są to budynki letniskowe, nieposiadające ogrzewania i wykorzystywane przez 3 miesiące w roku;

- art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a i b u.p.o.l. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że budynki mieszkalne podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, gdy tak nie jest;

- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu,

że obiekty- domki są wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej

i podlegają opodatkowaniu jako przedmiot działalności gospodarczej.

Podatnik podniósł też zarzut przedawnienia w sprawach I SA/Sz 1143/16 i I SA/Sz 1144/16.

Organ odwoławczy, w odpowiedziach na skargi, wniósł o ich oddalenie.

W dniu 20 lutego 2017 r. do Sądu wpłynęły uzupełnienia skarg, w których skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 254 o.p., przez podjęcie postępowania w sprawie, w której nie pojawiły się żadne nowe, nieznane organowi okoliczności, które nie były znane przy wydawaniu przedmiotowych decyzji ostatecznych za poszczególne lata podatkowe;

- art. 121 § 1 o.p., przez wydanie w analogicznych sprawach trzech różnych rodzajów rozstrzygnięć;

- art. 187 i art. 191 o.p., przez niewyczerpujące zebranie i rozpoznanie całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a mianowicie ustalenie od kiedy podatnik prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie w T., w ogóle czy nie prowadzi działalności gospodarczej w innym miejscu.

Na rozprawie Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", połączył sprawy o sygn. akt I SA/Sz 1143/16, I SA/Sz 1144/16, I SA/Sz 1145/16 i I SA/Sz 1143/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadził sprawę dalej pod sygn. akt I SA/Sz 1143/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, doszedł do wniosku, że organy obu instancji naruszyły przepis prawa dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201), dalej "o.p.".

Sąd uchylił zaskarżone decyzje oraz decyzje organu pierwszej instancji, gdyż organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania.

Prowadzenie postępowania w trybie wznowienia jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 o.p. Jeżeli jest przesłanka tą jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:

1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami,

3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,

4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

Organ podatkowy winien w decyzji w pierwszej kolejności uzasadnić istnienie lub niezaistnienie tej przesłanki. W orzeczeniu z dnia 19 stycznia 2010 r. NSA zauważył,

że "granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Prowadząc postępowanie w sprawie wznowienia można rozstrzygać wyłącznie sprawę tożsamą, pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co sprawa zakończona uprzednią decyzją ostateczną. Niedopuszczalne jest także wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p." (wyrok NSA, I FSK 1848/08, LEX nr 558849).

Organ podatkowy wszczął zaś postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., podając, że w 2015 r. na jaw wyszły nowe okoliczności w postaci użytkowania

5 domków letniskowych przez skarżącego, w jego działalności gospodarczej. Organ wskazał, że skarżący od 1990 r. ma status przedsiębiorcy.

Jak wyżej wskazano, przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:

- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

- okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,

- powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biul. Skarb. 2004, nr 3, s. 22).

Sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, ONSA 2001, nr 3, poz. 123).

Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.).

Zdaniem Sądu, nawet w przypadku przyjęcia, że skarżący wykorzystywał przedmiotowe domki od 2008 r. w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i już od 2008 r. winien dokonać poprawnego zgłoszenia danych w informacji podatkowej, to okoliczności, na które powołały się organy podatkowe w postaci ustaleń kontrolnych dotyczących nieruchomości skarżącego w T. dokonanych przez pracowników organu pierwszej instancji w 2015 r. nie posiadały waloru nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a tym samym organ pierwszej instancji nie mógł dokonać wznowienia postępowania podatkowego z tego powodu.

Jak wynikało z akt, decyzja z dnia 27 czerwca 2008 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wydana wobec skarżącego, zezwalająca mu na użytkowanie przedmiotowych pięciu domków letniskowych o funkcji zakwaterowania turystycznego wraz z wewnętrznymi

i zewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej i energetyczną

w T. na działkach o nr [...] [...] zrealizowanych na podstawie decyzji Starosty Powiatu G. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 22 października

2007 r. o wskazanym numerze, wpłynęła do organu w dniu 9 lipca 2008r.

Powyższe oznacza, iż nowe okoliczności, na które powołał się organ pierwszej instancji były mu już znane od dnia 9 lipca 2008 r., a więc przed wydaniem własnych decyzji ostatecznych, ustalających wymiar podatku od nieruchomości małżonkom W. za lata 2011- 2014 r. i w związku z tym nie mogą być one podstawą do wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji podatkowej. Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostaje okoliczność, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 27 czerwca 2008 r. została przekazana innemu wydziałowi organu pierwszej instancji niż wydział zajmujący się podatkami.

W zakresie działania organu administracji leży takie zorganizowanie prac wydziałów, aby umożliwiły one prawidłowe funkcjonowanie organu jako całości. Podkreślić należy, że skarżący złożył informację podatkową IN-1 w dniu 5 września 2008 r., w której ujawnił przedmiotowe budynki, choć w pozycji E.2 pkt 5 – budynki pozostałe. Nie było więc przeszkód aby organ podjął działania w stosunku do podatnika wcześniej.

Wobec powyższych rozważań zbędne stało się, w ocenie Sądu, ustosunkowanie się do zarzutów skarg i ich uzupełnienia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji. Na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne

w przedmiocie wznowienia postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi Wójta

z dnia: 3 lutego 2011 r., 6 lutego 2012 r., 23 stycznia 2013 r. i 22 stycznia 2014 r. dotyczących ustalenia podatnikom podatku od nieruchomości za lata 2011-2014.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14

ust. 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na kwotę [...] zł tytułem zasądzonych kosztów postępowania składała się kwota wpisu stałego w wysokości [...] zł x[...] oraz kwota wynagrodzenia adwokata w wysokości [...] zł x[...].