Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2819/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędziowie WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), - Joanna Zabłocka, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego I Uchyla zaskarżoną decyzję II Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. N. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm. ) utrzymał w mocy decyzję własną z [...] maja 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania zainteresowanemu S.N. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pobytu w obozie pracy przymusowej B. w T. w okresie od czerwca 1943 r. do czerwca 1944 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że S.N. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu pobytu w okresie od czerwca 1943r. do czerwca 1944r. w obozie pracy przymusowej B. w T. na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. W uzasadnieniu swego wniosku zainteresowany powołał się na oświadczenia S. M. i J.G. z którymi osadzony był w powyższym obozie.

W dniu [...] maja 2003r r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął decyzję o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR ( Dz.U. Nr 87 poz. 385 ze zm.). Kierownik Urzędu wskazał ,że dokonał weryfikacji przedstawionych dowodów w oparciu o dane zawarte w znajdujących się w Urzędzie aktach kombatanckich. Z życiorysu złożonego przez wnioskodawcę w 1978r. na potrzeby uzyskania uprawnień kombatanckich w byłym ZBoWID wynika, że wnioskodawca jesienią 1944 r. został zabrany na roboty przymusowe do pracy w okopach , z których to robót po przepracowaniu dwóch tygodni uciekł, a następnie ukrywał się przez kolejny miesiąc. Powyższe informacje zawarte w życiorysie, w ocenie Kierownika Urzędu stoją w jaskrawej sprzeczności z treścią przedstawionych dowodów na okoliczność pobytu w obozie pracy przymusowej . W ocenie organu administracyjnego brak jest dowodów na osadzenie wnioskodawcy w obozie pracy przymusowej, co tym samym uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pieniężnego w myśl cyt. wyżej ustawy.

Na skutek wniosku S. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu podtrzymał uprzednio zajęte stanowisko. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r., "represją" w rozumieniu ustawy jest osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych , narodowościowych, rasowych i religijnych.

Zebrane w sprawie dowody- oświadczenia strony i świadków wskazują na znaczną rozbieżność co do okresu osadzenia w obozie pracy przymusowej "B.". W związku z powyższym organ administracyjny dał wiarę oświadczeniu wnioskodawcy zawartym w życiorysie złożonym w 1978 r. w celu uzyskania uprawnień kombatanckich, w którym wnioskodawca podaje inną aniżeli obecnie wersję wydarzeń.

Powyższą decyzję wnioskodawca zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze żądającej jej uchylenia i przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej B. w T. w okresie od czerwca 1943 do czerwca 1944r. - zarzucił, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem. Powołał się na złożone dowody: zdjęcia z okresu pobytu w obozie pracy przymusowej i oświadczenia świadków z którymi był osadzony.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, iż w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw inicjujących dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.s.a. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sądową kontrolę działalności administracji publicznej sprawują sądy administracyjne. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 13 §1 ustawy p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, a także kierując się treścią przepisów o właściwości miejscowej - art. 13 §3 ustawy p.s.a. w zw. z §1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. 03 nr 72 poz. 653), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy.

W kontekście zarzutów skargi stwierdzić należy, że jest ona uzasadniona.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ orzekający odmówił skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego uzasadniając swoje stanowisko brakiem wiarygodnych dowodów na okoliczność osadzenia wnioskodawcy w obozie pracy przymusowej. Jednocześnie zakwestionował przedstawione przez skarżącego dowody - oświadczenia W.M. i J.G. potwierdzające osadzenie wnioskodawcy w obozie pracy przymusowej B. w T. gdyż nie korespondują one z relacją samego zainteresowanego podaną w życiorysie z 1978r. w którym nie wspomina o osadzeniu w obozie pracy przymusowej, a jedynie o krótkim ( dwutygodniowym) okresie robót przymusowych jesienią 1944r, z których uciekł. Tym samym zdarzenia podane przez wnioskodawcę w życiorysie z 1978 r. uzasadniają jednoznacznie w ocenie organu zakwestionowanie relacji przedstawionych przez świadków, bez potrzeby ich jakiejkolwiek innej weryfikacji. Stanowisko powyższe nie jest zasadne .

Jak wynika z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, a także samej strony. Na podstawie art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, organ orzekający jest uprawniony, a zarazem zobowiązany do wysnucia wniosków w oparciu o zgromadzony i w sposób wyczerpująco zbadany materiał dowodowy, a także fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu, które dowodu nie wymagają (art. 77 § 4 kpa). Omawiana ustawa z 31.05.1996 r. nie wprowadziła w tym zakresie żadnych odmiennych uregulowań.

Stwierdzenie organu orzekającego o braku przekonywujących dowodów , jako wystarczającej podstawie odmowy uwzględnienia wniosku, jest w tej sytuacji niezrozumiałe i niekonsekwentne, zwłaszcza gdy organ ten jednocześnie zaniechał przesłuchania S. N. w charakterze strony, na okoliczności związane z osadzeniem w obozie , przesłuchania świadków W. M. i J.G. na okoliczności zawarte w ich zeznaniach pisemnych, dokonania oceny wyjaśnień skarżącego zawartych w kwestionariuszu i w życiorysie z 1978 r.

Rozważania Kierownika Urzędu należy w tym kontekście uznać za dowolne, powierzchowne w zakresie badania i oceny całokształtu okoliczności sprawy, oparte na materiale dowodowym, ale niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym. Zwłaszcza, że wnioskodawca ponadto jako dowody w sprawie przedstawił oryginalne fotografie, jego zdaniem wykonane w spornym okresie czasu w obozie pracy przymusowej B. w T. Ich ocena i analiza w kontekście wiarygodności pozostałych dowodów, w tym oświadczenia wnioskodawcy, nie została w żaden sposób przez organ orzekający dokonana Podkreślić również należy, że bez odzewu organu orzekającego pozostało pismo nr [...] z dnia [...] września 2003r. z Archiwum Państwowego w R., z którego wynika, deklaracja odszukania dodatkowych informacji o ewentualnym pobycie skarżącego w obozie pracy po uprzednim wskazaniu adresu zamieszkania S.N. w R., w czasie okupacji hitlerowskiej z czego Kierownik Urzędu nie skorzystał.

Z powyższych względów, ponieważ stan faktyczny sprawy w omawianym zakresie nie został w należyty sposób wyjaśniony (art. 7, 9,77 § 1 kpa) na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270)Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi, wydał w oparciu o art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.