Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 265/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 5, art. 3 pkt 22
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant St. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych, uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza M. z dnia [...] września 2008 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 45/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych.

Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Burmistrz M przyznał S.M. świadczenie w formie zasiłku rodzinnego na dziecko A.M., w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r.; odmówił świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem A.M. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że S.m., w związku z faktem, że miesięczny dochód rodziny w 2007 r., po odliczeniu dochodu utraconego, w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł, spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku rodzinnego na córkę A.M. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 uśr, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje osobie, w szczególności ojcu uprawnionemu do urlopu wychowawczego, jeśli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką. Dodatek nie przysługuje, jeśli osoba ta, bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy (art. 10 ust. 5 pkt 2 uśr). Dodatek przysługuje wyłącznie pracownikom, a zgodnie z art. 2 kp, pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Pracownikiem nie jest natomiast funkcjonariusz Policji. S.M. jest zatrudniony od 19 sierpnia 1999 r. w Komendzie Powiatowej Policji w M jako funkcjonariusz Policji i jego status prawny w sposób kompletny określa ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

W wyniku rozpoznania odwołania S.m. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...].1.1997 r. - [...], Sąd Najwyższy wykluczył traktowanie policjanta jako pracownika. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Zgodnie z art. 2 i 9 kp, Odwołujący się nie może być uznany za pracownika, bowiem do administracyjnoprawnego stosunku służbowego jako policjanta, nie odsyłają przepisy Kodeksu Pracy, a jest on kompletnie uregulowany w ustawie o Policji i przepisach doń wykonawczych.

Od powyższej decyzji S.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 maja 2009 r. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 2 uśr (w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji obu instancji) dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1 art. 10 tejże ustawy, jeżeli bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Do dnia 5 lipca 2007 r. art. 10 ust. 5 lit. b uśr przewidywał, że dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1 [art. 10], jeżeli bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Nowelizacja majowa art. 10 ust. 5 pkt 2 uśr, zastępując termin "zatrudnienie" terminem "stosunek pracy" w znaczeniu, w jakim posługuje się nim art. 2 i 76 kp, usunęła z zakresu podmiotowego art. 10 ust. 5 pkt 2 uśr przedmiotowej ustawy w szczególności osoby pełniące służbę. Uprawnionym, zatem do dodatku z art. 10 ust. 1 uśr jest tylko osoba, która przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy pozostawała w stosunku pracy, zaś osoba która pozostawała w stosunku służbowym (bez względu na długość tego okresu) takiego uprawnienia nie mogła nabyć. Wbrew ocenie Skarżącego, ustawa o Policji nie odsyła co do zasady do przepisów prawa pracy. Z kolei przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie są przepisami prawa pracy. Mimo wielokrotnej nowelizacji ustawy o Policji, w pełni aktualne dla oceny istoty stosunku służbowego policjanta i zakresu jego praw i obowiązków, pozostają poglądy prawne, zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17.1.1997 r.- I PKN 66/96 (OSNP 20/97/401). SN wskazał, że stosunek służbowy policjantów ma charakter administracyjnoprawny, co do którego możliwość stosowania innych przepisów istnieje tylko w zakresie wyraźnie wynikającym z ustawy. Nie ma natomiast zastosowania reguła wyrażona w art. 5 kp, w myśl, której jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami. Stosunek służbowy policjanta nie jest, bowiem stosunkiem pracy w rozumieniu art. 2 kp, lecz stosunkiem administracyjnoprawnym.

Sąd I instancji wskazał ponadto na szereg uprawnień stworzonych dla funkcjonariuszy w ramach ustawy o Policji i stwierdził, że ustawa o Policji w sposób kompletny uregulowała status prawny policjanta, przewidując wyczerpująco instytucje prawne służące realizacji praw i obowiązków funkcjonariuszy Policji. W dalszych rozważaniach Sąd zaznaczył, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady równości (art. 32 ust. 1) ani do dyskryminacji z uwagi na płeć w rozumieniu art. 32 ust. 2 Konstytucji. Podał, że konstytucyjna kategoria zabezpieczenia społecznego zawiera w sobie szereg instytucji prawa socjalnego, w szczególności: prawo pracy (w tym sferę pracy socjalnej), pomoc społeczną, zatrudnienie (organizację administracji i rynku pracy wraz ze świadczeniami na wypadek pozostawania bez pracy), świadczenia rodzinne.

Na skutek skargi kasacyjnej S.M Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1302/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy, konkretyzując materialne (pozytywne) warunki nabycia prawa do przedmiotowego dodatku, stanowi, że przysługuje on w okresie korzystania z urlopu wychowawczego matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Natomiast art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy formułuje przesłankę negatywną, której zaistnienie pozbawia ww. osoby uprawnienia do nabycia dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Relacja pomiędzy tymi przepisami, jako przepisem podstawowym (centralnym), a przepisem ustanawiającym wyjątek, czy modyfikującym normę ogólną – implikuje sposób ich interpretacji. Przepis art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy stanowi, że dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy.

Dalej Sąd wyjaśnił, iż przed zmianą dokonaną przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 24 maja 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 109, poz. 747) z dniem 6 lipca 2007 r. przepis ten posiadał następującą treść: dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 22 ustawy: zatrudnienie lub inna praca zarobkowa – oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą (...). Niewątpliwie nowelizacja analizowanego przepisu zawęziła treść przesłanki negatywnej poprzez usunięcie z zakresu podmiotowego m. in. osoby pełniące służbę.

Jak trafnie wskazano w piśmiennictwie, przez termin "w okresie korzystania z urlopu wychowawczego" zawarty w art. 10 ust. 1 ustawy rozumieć należy czas, w którym pracownik legalnie, bez naruszenia prawa pracy, korzysta z urlopu wychowawczego. Właściwy organ ma tytuł do wszechstronnego badania sytuacji strony, również na gruncie prawa pracy. Ma legitymację do podważenia legalności czynności z zakresu prawa pracy dopełnionych przez strony stosunku pracy, jeżeli skuteczność i legalność tych czynności wpływa na tytuł do świadczenia rodzinnego (por. A. Korcz-Maciejko, W. Maciejko, op. cit., str. 249)

W ocenie Sądu II instancji zmieniona treść art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 5 pkt 2 może nastręczać trudności interpretacyjne, zwłaszcza przy niejasnym celu dokonanej nowelizacji. Nie można jednak zaaprobować oceny Sądu Wojewódzkiego, który określając znaczenie interpretowanego przepisu odstąpił od jego sensu językowego i zastosował wykładnię funkcjonalną czy systemową, rozszerzając w istocie zakres podmiotowy przesłanki negatywnej. W świetle zasad wykładni przepis ten, jako wyjątkowy, ustanawiający przesłankę negatywną, nie powinien być interpretowany w sposób rozszerzający. Wykładnię rozszerzającą wolno zastosować tylko, gdy wykładnia literalna prowadzi do ewidentnej sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi, lub rozstrzygnięcia rażąco niesłusznego, niesprawiedliwego lub nieracjonalnego (por. Lech Morawski: Zasady wykładni prawa. Toruń 2010 r., str. 207).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie dowodzi istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających odstąpienie od sensu językowego wykładanego przepisu. Niewątpliwie zawarte w art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy termin "w stosunku pracy" jest jednoznaczny i należy przyjąć, że tylko osób wykonujących pracę na podstawie stosunku pracy omawiane ograniczenie dotyczy.

Sąd II instancji wskazał, iż stosując powyższe uwagi do rozstrzyganego zagadnienia trzeba stwierdzić, że norma prawna art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy wiąże konsekwencję prawną w postaci nieprzysługiwania dodatku z faktem "pozostawania w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy". Fakt "pozostawania w stosunku służbowym" nie jest identyczny jak fakt wymieniony explicite w omawianym przepisie, a zatem nie można do niego takiej konsekwencji zastosować. Należy założyć, że ustawodawca określając podstawowy katalog podmiotów uprawnionych do omawianego świadczenia, a następnie formułując, co do nich przesłanki negatywne, uregulował wszystkie sytuacje, z którymi chciał powiązać skutek prawny w postaci nieprzysługiwania dodatku. Z tych względów na aprobatę zasługiwało stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym przez autora skargi kasacyjnej wyroku z dnia 7 maja 2009 r. (sygn. akt IV SA/Po 48/09), dotyczącym decyzji odmownej wydanej wskutek wniosku skarżącego, ubiegającego się o to samo świadczenie, lecz za wcześniejszy okres. Zdaniem tegoż Sądu "literalne brzmienie przepisu art. 10 ust. 5 pkt 2 wskazuje, że ma on zastosowanie jedynie do osób pozostających w stosunku pracy – i to tych osób, które w chwili uzyskania prawa do urlopu wychowawczego, były zatrudnione i pozostawały w stosunku pracy krócej niż przez 6 miesięcy. Skoro organy zasadnie uznały, że funkcjonariusz Policji nie pozostaje w stosunku pracy, ale w stosunku służbowym, to przepis ten w ogóle nie ma do niego zastosowania. Za trafne Sąd II instancji uznał uwagi poczynione w przytoczonym wyżej wyroku Sądu Wojewódzkiego, który stwierdził, iż "Ustawa o świadczeniach rodzinnych, co do zasady nie wprowadza zróżnicowania w dostępie do uregulowanego tam zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków, w zależności od form nawiązania zatrudnienia jak i innych prac zarobkowych. Ani dosłowne brzmienie przepisów tej ustawy, ani ich wykładnia dokonywana w kontekście przepisów ustawy o Policji, czy Kodeksie pracy, nie mogą i nie powinny prowadzić do wniosków, że sam status funkcjonariusza, czyli osoby pozostającej w stosunku służbowym, skutkuje utratą uprawnień do przedmiotowych świadczeń".

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż dokonując przy ponownym rozpoznaniu sprawy oceny w zakresie wykładni i zastosowania art. 10 ust. 1 ustawy zwrócić trzeba jeszcze uwagę na fakt, iż przesłanką materialnoprawną przyznania prawa do dodatku rodzinnego jest opieka nad dzieckiem w trakcie urlopu wychowawczego. Orzekające w sprawie organy administracji przyjęły automatycznie, kierując się przedstawionym zaświadczeniem, że skarżącemu przysługuje prawo do urlopu wychowawczego, nie rozważając tego samodzielnie w świetle przepisów ustawy o Policji. Pogląd Sądu I instancji, że jest to zagadnienie, które pozostaje poza granicami rozpatrywanej sprawy jest prawidłowe. Istnienie uprawnienia do urlopu wychowawczego jest warunkiem sine qua non do ewentualnego przyznania przedmiotowego świadczenia i z tego względu powinien to być punkt wyjścia dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy wskazać, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "korzystanie z urlopu wychowawczego", co powoduje konieczność ustalenia znaczenia tego terminu nie w drodze wykładni językowej, ale w drodze wykładni systemowej, zgodnie z założeniem, iż ustawodawca w ustawie o świadczeniach rodzinnych posłużył się pojęciem, którego treść należy wyjaśniać posługując się innymi ustawami, w których tego rodzaju pojęcie występuje i mogą pozostawać w związku z przedmiotem regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla oceny zasadności skargi wniesionej przez skarżącego zasadnicze znaczenie ma fakt, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten uznał zasadność skargi kasacyjnej od wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu, uchylając na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przeprowadzona przez Sąd, z zastrzeżeniem uwag i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji, ponowna analiza zaskarżonego orzeczenia prowadzi do wniosku, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Istotą niniejszej sprawy jest kwestia uprawnienia funkcjonariusza policji do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Ustawodawca nie różnicuje uprawnienia do zasiłku rodzinnego w zależności od charakteru stosunku pracy, czy stosunku służbowego, albo innych jeszcze form zatrudnienia rodziców dziecka. Istotnym dla orzekania o uprawnieniu do tego świadczenia, jest fakt uzyskiwania dochodu i jego wysokość, a nie prawne formy na podstawie, których jest on uzyskiwany.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 uśr, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje osobie, w szczególności ojcu uprawnionemu do urlopu wychowawczego, jeśli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką. Dodatek nie przysługuje, jeśli osoba ta, bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy (art. 10 ust. 5 pkt 2 uśr).

Ustawodawca w art. 3 pkt 22 u.ś.r. wskazuje, że przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Niewątpliwie skarżący pozostaje w stosunku służbowym, albowiem taki charakter ma stosunek nawiązany na podstawie art. 28 ust. 1 u.p. w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Słusznie organy zauważyły, że nie jest to stosunek pracy w rozumieniu art. 2 k.p. Jednak przytoczony przepis art. 3 pkt 22 u.ś.r. wprost wskazuje, że stosunek służbowy na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych traktowany jest na równi ze stosunkiem pracy oraz umowami zobowiązaniowymi, jako zatrudnienie lub praca zarobkowa.

W niniejszej sprawie organy błędnie uznały, że skarżącemu jako funkcjonariuszowi Policji, przedmiotowy dodatek nie przysługuje, powołując się na art. 10 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. uznały bowiem, że funkcjonariusz jako osoba nie będąca pracownikiem nie mieści się w dyspozycji tego przepisu.

Jedną z kwestii, na którą zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny jest wykładnia przepisu art. 10 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. Sąd wskazuje na wadliwość wykładni tego przepisu, który stanowi, że dodatek nie przysługuje osobie, która bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Literalne brzmienie wskazuje, że ma on zastosowanie jedynie do osób pozostających w stosunku pracy - i to tych osób, które w chwili uzyskania prawa do urlopu wychowawczego, były zatrudnione i pozostawały w stosunku pracy krócej niż przez 6 miesięcy. Skoro organy zasadnie uznały, że funkcjonariusz Policji nie pozostaje w stosunku pracy, ale w stosunku służbowym, to przepis ten w ogóle nie ma do niego zastosowania. Innymi słowy przesłanka negatywna określona w art. 10 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. może być rozpatrywana jedynie w odniesieniu do osób pozostających w stosunku pracy, a to z tego względu że tylko z okresem trwania tego stosunku wiąże się określony skutek negatywny w postaci braku uprawnienia do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Odnosząc się do uwag poczynionych na wstępie, ustawodawca w jednych sytuacjach posługuje się zbiorczym pojęciem zatrudnienia lub pracy zarobkowej, o którym mowa w art. 3 pkt 22 u.ś.r.(w którym to mieszczą się zarówno stosunek pracy i stosunek służbowy), a w innych precyzuje o jaki stosunek chodzi. Tak na przykład w art. 10 ust. 5 pkt 3 u.ś.r. użyto zwrotu "podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową", pod którym rozumieć należy wszystkie formy wskazane w ustawowej definicji zawartej w art. 3 pkt 22 u.ś.r. Zatem gdyby zamysłem ustawodawcy było wyłączenie uprawnienia dla osoby zatrudnionej na podstawie stosunku służbowego, to w art. 10 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. użyto by innego określenia.

Wobec powyższego w ocenie Sądu niezrozumiałe i nielogiczne jest stanowisko organów obu instancji sformułowane w oparciu o art. 10 ust. 5 pkt 2 u.ś.r, które sprowadza się do przyjęcia że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje jedynie pracownikom w rozumieniu art. 2 k.p. Nie znajduje ono uzasadnienia ani w przepisach Kodeksu pracy, ani w pozostałych przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zasadne jest stanowisko skarżącego, że dokonana przez organy wykładnia powyżej wskazanych przepisów, narusza zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, a nadto pozostaje w sprzeczności z uregulowaniami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa o świadczeniach rodzinnych, co do zasady nie wprowadza zróżnicowania w dostępie do uregulowanego tam zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków, w zależności od form nawiązania zatrudnienia jak i innych prac zarobkowych. Ani dosłowne brzmienie przepisów tej ustawy, ani ich wykładnia dokonywana w kontekście przepisów ustawy o Policji, czy Kodeksu pracy nie mogą i nie powinny prowadzić do wniosków, że sam status funkcjonariusza, czyli osoby pozostającej w stosunku służbowym, skutkuje utratą uprawnień do przedmiotowych świadczeń.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, iż orzekające w sprawie organy administracji przyjęły automatycznie, kierując się przedstawionym zaświadczeniem, że skarżącemu przysługuje prawo do urlopu wychowawczego, nie rozważając tego samodzielnie w świetle przepisów ustawy o Policji. Zdaniem Sądu II instancji jest to zagadnienie, które wcale nie pozostaje poza granicami rozpatrywanej spraw, bowiem istnienie uprawnienia do urlopu wychowawczego jest warunkiem sine qua non do ewentualnego przyznania przedmiotowego świadczenia. NSA wskazało, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "korzystanie z urlopu wychowawczego", co powoduje konieczność ustalenia znaczenia tego terminu nie w drodze wykładni językowej, ale w drodze wykładni systemowej, zgodnie z założeniem, iż ustawodawca w ustawie o świadczeniach rodzinnych posłużył się pojęciem, którego treść należy wyjaśniać posługując się innymi ustawami, w których tego rodzaju pojęcie występuje i mogą pozostawać w związku z przedmiotem regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Stosownie, do art. 79 ustawy o Policji, policjantowi-kobiecie przysługują szczególne uprawnienia przewidziane dla pracownic według przepisów prawa pracy, jeśli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Poza art. 79 nie ma w ustawie o Policji żadnej regulacji dotyczącej uprawnień związanych z rodzicielstwem. Regulacje zawarte w rozporządzeniach Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2001 w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. nr 131, poz. 1471) oraz z 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. nr 151, poz. 1261) nie mogą stanowić lex specialis w rozumieniu art. 79 ustawy o Policji (powoływanej). Normy zawarte w powołanych rozporządzeniach mają charakter wykonawczy. Fakt, że nie wszystkie uprawnienia wynikające z przepisów prawa pracy z zakresu ochrony rodzicielstwa zostały uregulowane w aktach wykonawczych ustawy o Policji nie oznacza, że nie przysługują one policjantom.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 29 czerwca 2006 roku (sygn. akt P 30/05) odesłanie do przepisów prawa pracy w zakresie ochrony rodzicielstwa funkcjonariuszy dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W uzasadnieniu wyroku Trybunał podkreślił, iż prawo do urlopu wychowawczego, jest prawem przysługującym na równych zasadach wszystkim pracownikom, niezależnie od ich płci. Zasada równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji), w szczególności zakaz różnicowania sytuacji prawnej ze względu na płeć (art. 33 Konstytucji), wymagają, by uprawnienie do urlopu wychowawczego przysługiwało na równych zasadach kobietom i mężczyznom.

Mając na względzie powyższe, Sąd wskazuje, że art. 10 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. ma charakter przepisu wyłączającego uprawnienie do określonego świadczenia i nie może być interpretowany rozszerzająco w drodze niejasnej analogii i przy zastosowaniu metody a contrario. Ponadto ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera obszerny słownik definicji legalnych, które w sprawach objętych jej zakresem mają pierwszeństwo przed definicjami zawartymi w innych aktach prawnych. Organy nie mogą, więc dowolnie, w oderwaniu od celu ustawy i zasad przyznawania wskazanych tam świadczeń, odnosić się do określeń używanych w innych ustawach, regulujących odmienną materię.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.