Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 195/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. G., A. G. i Wspólnoty Mieszkaniowej w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących A. G., A. G. i Wspólnoty Mieszkaniowej w G. kwotę 997 (dziewięćset dziewiędziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z 5 października 2020 r. (uzupełnionym 9 października 2020 r.) Wspólnota Mieszkaniowa (dalej: "Wspólnota", "Skarżąca") oraz będący członkami Wspólnoty A. i A. G. (dalej: "Skarżący") zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") o samowoli budowlanej w przydomowym ogródku lokali nr [..] i [..] przy ul. N. (działki nr [..] i [..]) stanowiącym własność B. i D. M. (dalej: "Inwestorzy").

Zgłaszający podali, że 23 września 2020 r. na terenie nieruchomości Wspólnoty rozpoczęły się prace budowlane, wykopy i układanie szalunków pod ławy fundamentowe (ławy wylano 28 września 2020 r.). Wskazano, że po interwencji uzyskano informację,

że inwestycja będzie polegać na budowie zadaszenia w formie ogrodu zimowego przy ścianie zewnętrznej budynku wielorodzinnego. W związku z tym, że tego typu inwestycja powinna być skonsultowana z członkami Wspólnoty, a Inwestorzy powinni uzyskać jej zgodę w formie uchwały przed rozpoczęciem prac, zgłoszono wykonanie samowoli budowlanej. Zgłaszający wskazali, że pomimo natychmiastowej reakcji zarządu Wspólnoty i wezwania do zakończenia prac prace kontynuowano (w godzinach nocnych, w celu jak najszybszego zakończenia inwestycji i postawienia mieszkańców przed faktem dokonanym). W ocenie zgłaszających przedmiotowa inwestycja w żadnym stopniu nie spełnia wymagań obiektu ażurowego, gdyż posiada pełne ściany i zadaszenie. Zaznaczono, że inwestycja nie posiada niezbędnego odwodnienia, jest zbliżona do granicy działki i ogranicza wgląd na teren ogrodu z mieszkania nr [..] w budynku nr [..] (wygląda jak kontener postawiony przy balkonie tego mieszkania). Do zgłoszenia załączono dokumentację fotograficzną.

10 grudnia 2020 r. pracownicy PINB, w obecności Inwestorów i członków zarządu Wspólnoty, przeprowadzili kontrolę obiektu budowlanego na nieruchomości zlokalizowanej w G. przy ul. N. w ogródku przy mieszkaniach nr [..]-[.].. W trakcie kontroli stwierdzono, że na terenie ogródka przynależnego do połączonych ze sobą mieszkań nr 1 i 2 został wybudowany obiekt o kształcie prostopadłościanu o wymiarach

w podstawie 5,65 m x 3,80 m i wysokości 2,78 m. Wskazano, że obiekt znajduje się na gruncie (jest z nim związany), na podłożu wyłożona jest deska tarasowa. Podano również, że obiekt posiada dach z przesuwnych elementów metalowych (lameli), które można zamknąć. Ściany obiektu (dwie boczne i frontowa) posiadają szklane przesuwne szyby, które po zamknięciu wypełniają ściany w całości. Konstrukcja obiektu opiera się na czterech słupach metalowych. Obiekt jest wyposażony w instalację elektryczną służącą do obsługi dachu i rolet. Obiekt nie przylega bezpośrednio do budynku. Z czynności kontroli sporządzono protokół, do którego dołączono dokumentację fotograficzną.

Pismem z 9 lutego 2021 r. PINB, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wzniesionego przez Inwestorów obiektu budowlanego w ogródku lokali mieszkalnych

nr [..]-[.] znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie działek nr [..]-[..] przy ul. N. w G.

Postanowieniem z 23 marca 2021 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", wstrzymał Inwestorom budowę obiektu budowlanego (ogrodu zimowego) w ogródku lokali mieszkalnych nr [.]-[.] znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie działek nr [.]-[.] przy ul. N. w G., informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu.

12 kwietnia 2021 r. Inwestorzy złożyli wniosek o legalizację ww. obiektu budowlanego.

Postanowieniem z 28 maja 2021 r. PINB, na podstawie art. 48b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na Inwestorów obowiązek przedłożenia (w terminie do 13 sierpnia 2021 r.) dokumentów legalizacyjnych, tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p."), oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu zagospodarowania działki i terenu.

Postanowieniem z 6 października 2021 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 219 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, odmówił wydania zaświadczenia o zgodności budowy ogrodu zimowego na terenie działek nr [.]-[.] przy ul. N. w G. z ustaleniami m.p.z.p.

Decyzją z 14 października 2021 r. PINB, na podstawie art. 49e pkt 3 i 6 Prawa budowlanego, nakazał Inwestorom rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego (ogrodu zimowego) o wymiarach 5,65 m x 3,80 m i wysokości 2,78 m

w ogródku lokali mieszkalnych nr [.]-[.] znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie działek nr [.]-[.] przy ul. N. w G.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (dostarczonego zarówno przez pełnomocnika Inwestorów, jak

i przez zgłaszających samowolę budowlaną) wynika jednoznacznie, że przed 23 września 2021 r. w obiekcie budowlanym (ogrodzie zimowym) zlokalizowanym w ogródku lokali mieszkalnych nr [.]-[.] znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie działek nr [.]-[.] przy ul. N. w G. zostały wykonane prace polegające na demontażu szyb z przedmiotowego obiektu.

PINB zaznaczył, że w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego przedmiot tego postępowania stanowił obiekt o konstrukcji aluminiowej (lekkiej)

z możliwością wypełnienia przestrzeni pomiędzy słupami przesuwnymi szybami, które tworzyły pełne przeszklenie ścian bocznych i frontowej. Wskazano, że postanowieniem

z 23 marca 2021 r. wstrzymano Inwestorom budowę ww. obiektu budowlanego. W związku z tym organ pierwszej instancji stwierdził, że demontaż szyb z ww. obiektu budowlanego stanowił wykonanie robót na obiekcie, w stosunku do którego wstrzymana została budowa.

PINB wskazał, że Inwestorzy nie wypełnili obowiązku nałożonego w postanowieniu

z 28 maja 2021 r., tj. nie przedłożyli dokumentów legalizacyjnych. W związku z tym,

z uwagi na prowadzenie robót budowlanych bez stosownej zgody administracyjnej, podlegają one trybowi postępowania w stosunku do obiektów budowlanych wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej, określonemu przez art. 48-49e Prawa budowlanego.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli Inwestorzy zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 29 ust. 1 pkt 15 i art. 29 ust. 2 pkt 19 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie wyrażające się w błędnym uznaniu, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi ogród zimowy, dla którego wymagane jest zgłoszenie, podczas gdy w istocie stanowi on obiekt małej architektury ogrodowej określanej mianem pergoli, dla której posadowienia nie jest wymagane zarówno pozwolenie na budowę, jak

i zgłoszenie;

2. art. 48 ust. 1 i 3 oraz art. 49e pkt 3 i 6 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy w realiach przedmiotowej sprawy w istocie brak było podstawy do wszczęcia procedury legalizacyjnej w stosunku do obiektu małej architektury ogrodowej, dla posadowienia której nie było wymagane zgłoszenie, co

w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu, co do którego procedura legalizacyjna nie została ukończona przez Inwestorów

w sposób kompletny według stawianych wymagań.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również rażące naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1. art 8 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie wyrażające się

w pominięciu przez organ pierwszej instancji prowadzenia postępowania zgodnie

z zasadą budowania zaufania do władzy publicznej, podczas gdy postępowanie było prowadzone w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, czego skutkiem była dowolna interpretacja przepisów prawa i niewłaściwa kwalifikacja prawna obiektu budowlanego poprzez przyjęcie, że stanowi on ogród zimowy, co

w dalszej kolejności spowodowało nieuzasadnione wszczęcie procedury legalizacyjnej, a w dalszej konsekwencji wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, podczas gdy organ winien w sposób prawidłowy dokonać oceny kwalifikacji prawnej obiektu zgodnie

z treścią przepisów prawa budowlanego;

2. art. 7a i art. 81a k.p.a. nakazujących rozstrzyganie wszelkich wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, co winno nastąpić w niniejszym postępowaniu wobec braku definicji legalnej obiektów o parametrach wskazanych w sentencji orzeczenia, wątpliwości interpretacyjnej wykładni językowej oraz braku zastosowania wykładni celowościowej i systemowej nakazującej uznanie, że obiekt budowlany

w postaci ogrodu zimowego wymaga dla swej konstrukcji związania z budynkiem, zaś wobec braku takiego połączenia obiekt ten nie może stanowić ogrodu zimowego,

a jedynie obiekt małej architektury ogrodowej lub ewentualnie inny rodzaj obiektu.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść poprzez błędne przyjęcie, że obiekt budowlany stanowi ogród zimowy, podczas gdy właściwa analiza stanu faktycznego

i prawnego, wobec braku połączenia obiektu z sąsiednim budynkiem, nie może zostać zakwalifikowana jako obiekt budowlany w postaci ogrodu zimowego, a jedynie jako obiekt małej architektury zabudowy ogrodu.

Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę poprzez orzeczenie, że Inwestorzy nie są zobowiązani do rozbiórki obiektu lub też,

z daleko posuniętej ostrożności procesowej, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania argumentowano, że PINB błędnie uznał, iż przedmiotem postępowania jest ogród zimowy, albowiem w rzeczywistości jest to konstrukcja zbliżona do pergoli. Zdaniem odwołujących dla takiego obiektu małej architektury ogrodowej nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę ani też zgłoszenie. Zaznaczono,

że obiekt posadowiony jest w ogródku stanowiącym własność Inwestorów, tak więc zastosowanie w sprawie normy z art. 49c Prawa budowlanego jest nieuzasadnione.

Decyzją z 31 stycznia 2022 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy") uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego - w stosunku do wiaty o wymiarach 5,65 m x 3,80 m i wysokości 2,78 m, wybudowanej na działkach nr [.]-[.], w bezpośredniej bliskości lokali mieszkalnych nr [.]-[.] budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [.] położonego przy ul. N. w G.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 3 pkt 2, 3 i 4 Prawa budowlanego wskazując, że będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany posiada od frontu oraz z boków (pomiędzy słupami konstrukcji) wypełnienie szklane (w trakcie postępowania było ono częściowo usuwane, po czym zostało ponownie zamontowane). WINB podkreślił,

że obiekt jest jednak otwarty od strony budynku nr [.] - nie posiada tam żadnej ściany (wypełnienia). Tak więc obiekt ten, jako że nie spełnia wymogów definicji zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, nie może być uznany za budynek.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe parametry (konstrukcja obiektu wsparta na słupach, brak ściany) świadczą o tym, że w sprawie mamy do czynienia z wiatą, a nie ogrodem zimowym. Odwołując się do orzecznictwa sądowego WINB wskazał, że wiata to budowla, która nie ma co najmniej jednej ściany i jest wsparta na słupach, które są głównym elementem konstrukcyjnym.

Organ odwoławczy wskazał, że sporny obiekt ma powierzchnię zabudowy 21,47 m2 (co nie przekracza 50 m2), usytuowany jest na działkach nr [.]-[.], na których znajduje się budynek mieszkalny nr [.], łączna powierzchnia tych działek zdecydowanie przekracza 1.000 m2, a brak jest informacji o lokalizacji innych wiat na tym obszarze. Tak więc w ocenie WINB budowa przedmiotowego obiektu budowlanego (wiaty) nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, jak również nie wymagała dokonania zgłoszenia z art. 30 ww. ustawy. Przedmiotowy obiekt budowlany nie stanowi tym samym samowoli budowlanej.

Odnosząc się do kwestii uzyskania przez Inwestorów zgody Wspólnoty na wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego organ odwoławczy zwrócił uwagę,

że przystępując do budowy Inwestorzy dysponowali zgodą zarządu Wspólnoty na realizację tej zabudowy (co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy załącznik nr [.] do Uchwały nr [.] z 12 kwietnia 2021 r. podpisany przez prezesa zarządu Wspólnoty P. C. oraz członka zarządu Wspólnoty M. Ś.). Niezależnie od powyższego WINB stwierdził, że w sytuacji, gdy obiekt budowlany nie stanowi samowoli budowlanej (co ma miejsce w niniejszej sprawie) organ nadzoru budowlanego nie bada kwestii dotyczących prawa własności, kwestie te mogą być poruszone

w postępowaniu przed sądem cywilnym.

Organ odwoławczy zaznaczył, że nawet w przypadku, gdy zrealizowano roboty budowlane, które nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia, zasadne jest prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie

art. 51 Prawa budowlanego. W konsekwencji to, że przedmiotowe roboty budowlane nie są samowolą budowlaną, nie stanowi to przeszkody do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, w przypadku późniejszego wykrycia wad inwestycji.

Zdaniem WINB zastosowanie przez PINB trybu z art. 48 Prawa budowlanego było niezasadne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do dokonania analizy sprawy (wykonanych robót budowlanych) pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 (wykonywanie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska) lub 4 (wykonywanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach) Prawa budowlanego i w zależności od dokonanych ustaleń zastosowania w dalszym działaniu w sprawie odpowiedniego trybu ww. ustawy.

WINB nie podzielił stanowiska strony odwołującej się co do klasyfikacji przedmiotu postępowania jako "obiektu małej architektury ogrodowej", nie podzielił również poglądu, że mamy do czynienia z pergolą. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt nie jest też ogrodem zimowym, gdyż ogród zimowy to ogrzewany obiekt domknięty (ściany

i dach) przynajmniej częściowo przeziernymi przegrodami. WINB wskazał, że takich kryteriów przedmiotowy obiekt nie spełnia, bowiem nie jest ogrzewany, nie jest też obudowany ze wszystkich stron przegrodami (otwarty jest od strony lokali nr [.]-[.]). Organ odwoławczy zaznaczył, że niniejsze rozstrzygniecie dotyczy wiaty, której stan faktyczny w dacie orzeczenia (funkcja, forma, konstrukcja i lokalizacja) został opisany

w zebranym (uzupełnionym w trakcie postępowania odwoławczego) materiale dowodowym. Zastrzeżono, że w sytuacji zmiany stanu faktycznego organ pierwszej instancji powinien dokonać analizy sytuacji po dokonaniu niezbędnych ustaleń (uaktualnienia) w tym zakresie.

W skardze na decyzję organu odwoławczego A. i A. G. oraz Wspólnota, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucili jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym zakwalifikowaniu spornego obiektu budowlanego jako wiaty;

2. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię

w postaci niedopuszczalnego zastosowania wykładni rozszerzającej w zakresie obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia;

3. art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie

i niezakwalifikowanie obiektu budowlanego do kategorii oranżerii, co doprowadziło do obrazy art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie braku podstaw do zastosowania i w efekcie niezastosowanie i nieuznanie zasadności wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy przez organ pierwszej instancji, co finalnie doprowadziło do obrazy art. 49e pkt 3 i 6 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie i nieutrzymanie w mocy decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w całości;

i ewentualnie art. 3 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie i niezakwalifikowane obiektu budowlanego do kategorii wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, co doprowadziło do obrazy art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie braku podstaw do zastosowania

i w efekcie niezastosowanie i nieuznanie zasadności wydania postanowienia

o wstrzymaniu budowy przez organ pierwszej instancji, co finalnie doprowadziło do obrazy art. 49e pkt 3 i 6 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie i nieutrzymanie w mocy decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania,

tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak jednoznacznego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych decyzji, brak odniesienia się do elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego, brak wyczerpującej analizy wyjaśniającej przyczyny, dla których organ przyjął kwalifikację przedsięwzięcia jako wiatę.

Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i zobowiązanie organu odwoławczego do wydania decyzji w postaci utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżących kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi nie zgodzono się z organem odwoławczym, że sporny obiekt budowlany jest wiatą. Zdaniem strony skarżącej nie sposób uznać, że obiekt wzniesiony przez Inwestorów stanowi konstrukcję lekką, obiekt ten posadowiony jest bowiem na solidnych fundamentach, a ponadto jest trwale związany z gruntem. Wskazano, że szklane ściany (które same w sobie posiadają znaczną masę) potrzebują stabilnego wsparcia, przez co obiekt posadowiony jest na trwałych i stabilnych słupach. Wskazuje na to również fakt, że lamele zamontowane w górnej części obiektu, jak również rolety, sterowane są za pomocą elektronicznego systemu, nie zaś mechanicznie. Zwrócono uwagę, że sami Inwestorzy w toku postępowania administracyjnego wskazywali, że obiekt posiada własny system odprowadzania wody. Zarzucono, że WINB całkowicie pominął materiał dowodowy w postaci dokumentacji projektowej załączonej do odpowiedzi na odwołanie;

w dokumentacji tej wskazane są głębokości posadowienia fundamentów (45 cm). Dodatkowo ukazany jest styk fundamentów z budynkiem mieszkalnym oraz zdjęcia obrazujące budowę fundamentów. Finalnie więc wykluczone jest kwalifikowanie obiektu jako wiaty.

Strona skarżąca zwróciła uwagę, że organ odwoławczy większość swojego rozumowania oparł na fakcie, że obiekt budowlany nie posiada jednej ściany, a przy tym nie jest złączony z budynkiem. Przyznano, że w technicznym rozumowaniu rzeczywiście nie posiada on ściany od strony wyjścia z lokali [.]-[.] w klatce [.] (lokali należący do Inwestorów), jednak jego odległość od budynku nie jest znaczna. Zdaniem strony skarżącej brak jednej ściany nie oznacza, że obiekt nie jest z jednej strony osłonięty od czynników zewnętrznych. Podkreślono, że odległość od budynku mieszkalnego wynosi zaledwie kilkanaście centymetrów i tym samym ściana budynku mieszkalnego stanowi naturalną "czwartą" ścianę zewnętrzną obiektu budowlanego, pomimo faktu braku fizycznego zespolenia z oranżerią.

Podsumowując strona skarżąca podniosła, że sporny obiekt budowlany, z uwagi na jego cechy konstrukcyjne oraz pełnioną funkcję, stanowi w istocie rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, a nie wolnostojący obiekt, mogący nosić cechy "wiaty". Wskazano, że sposób posadowienia obiektu (bezpośrednia bliskość ze ścianą zewnętrzną budynku zapewniająca w rzeczywistości istnienie czterech ścian obiektu i osłaniająca obiekt całkowicie przed czynnikami zewnętrznymi), jego zagospodarowanie (trwała podłoga oraz meble typowe dla wyposażenia domu, a nie ogrodu) świadczą jednoznacznie, że obiekt ten jest de facto dobudowanym i osłoniętym przed czynnikami zewnętrznymi tarasem.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 2 czerwca 2022 r. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma fotografii na okoliczność, że 31 maja 2022 r. sporny obiekt został trwale połączony z budynkiem mieszkalnym, ponadto wszystkie jego ściany zostały ponownie zabudowane. Zdaniem strony skarżącej sam fakt łatwości i szybkości jego połączenia z budynkiem (prace trwały kilka godzin) świadczy

o tym, że obiekt ten jest obiektem budowlanym, którego rozbiórkę nakazał PINB.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 6 lipca 2022 r. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodów załączonych do pisma strony skarżącej z 2 czerwca 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 31 stycznia 2022 r., którą organ ten uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 października 2021 r. (nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, tj. ogrodu zimowego) i stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego - w stosunku do wiaty o wymiarach 5,65 m x 3,80 m i wysokości 2,78 m, wybudowanej na działkach nr [.]-[.], w bezpośredniej bliskości lokali mieszkalnych nr [.]-[.] budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [.] położonego przy ul. N. w G.

Zasadniczą kwestią w niniejszym postępowaniu jest właściwa klasyfikacja prawnobudowlana obiektu wzniesionego w przydomowym ogródku lokali nr [.]-[.] przy

ul. N. (działki nr [.]-[.]), ponieważ klasyfikacja ta determinuje dalsze czynności organu nadzoru budowlanego. Organ pierwszej instancji zakwalifikował go jako ogród zimowy, organ odwoławczy jako wiatę, natomiast Inwestorzy dowodzili, że stanowi on obiekt małej architektury ogrodowej określanej mianem pergoli.

Nie ulega wątpliwości, że życie jest zazwyczaj bogatsze niż prawo, które najczęściej nie nadąża za postępem i organy nadzoru budowlanego (a następnie sądy administracyjne) będą coraz częściej stawać przed dylematem, jak prawidłowo zakwalifikować nowo tworzone, nietypowe obiekty.

Należy jednak pamiętać, że przepisy Prawa budowlanego wprowadzają ograniczenia prawa własności, o których mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, jednocześnie stanowiąc w art. 4 Prawa budowlanego, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Tak więc, aby inwestorowi odmówić prawa wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego należy precyzyjnie wykazać, że jego zamierzenie budowlane jest niezgodne z konkretnymi przepisami, co wiąże się z dokonaniem prawidłowej wykładni przepisów (zob. wyrok NSA

z 9 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 573/13, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nakazując Inwestorom rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego (zakwalifikowanego jako ogród zimowy) organ pierwszej instancji w sentencji decyzji

z 14 października 2021 r. wskazał art. 49e Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części

w przypadku: nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych

(pkt 3), kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy (pkt 6).

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 28 maja 2021 r. PINB nałożył na Inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p., oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

i projektu zagospodarowania działki i terenu.

Pomimo upływu wyznaczonego w ww. postanowieniu terminu Inwestorzy nie przedłożyli żądanych przez organ pierwszej instancji dokumentów. Należy również wskazać, że postanowieniem z 6 października 2021 r. Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia o zgodności budowy ogrodu zimowego na terenie działek nr [.]-[.] przy ul. N. w G. z ustaleniami m.p.z.p.

W uzasadnieniu decyzji z 14 października 2021 r. PINB podał, że przed 23 września 2021 r. w spornym obiekcie budowlanym (ogrodzie zimowym) zostały wykonane prace polegające na demontażu szyb. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że w momencie wszczęcia postępowania jego przedmiot stanowił obiekt o konstrukcji aluminiowej (lekkiej), z możliwością wypełnienia przestrzeni pomiędzy słupami przesuwnymi szybami, które tworzyły pełne przeszklenie ścian bocznych i frontowej. Wskazano również,

że postanowieniem z 23 marca 2021 r. wstrzymano Inwestorom budowę spornego obiektu budowlanego. W związku z tym PINB stwierdził, że demontaż szyb z tego obiektu budowlanego stanowił wykonanie robót na obiekcie, w stosunku do którego wstrzymana została budowa.

Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z 14 października 2021 r., którą nakazano Inwestorom rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego (ogrodu zimowego), albowiem nie przedłożyli oni, w wyznaczonym przez PINB terminie, dokumentów legalizacyjnych

(art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego), jak również kontynuowali budowę pomimo postanowienia z 23 marca 2021 r. o jej wstrzymaniu (art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego).

Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej

w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 ust. 1, przewidującej,

że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W przepisach art. 29-30 Prawa budowlanego wymieniono przypadki, w których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz wymagane jest dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych właściwemu organowi.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b Prawa budowlanego nie wymaga decyzji

o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Jak już wyżej wskazano, w sytuacji samowoli budowlanej najistotniejszą kwestią jest jej kwalifikacja prawnobudowlana i ocena z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące

w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA

z 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej

(zob. np. wyroki NSA: z 29 września 2018 r. sygn. akt II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17, czy z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10).

W rozpoznawanej sprawie nie była sporna data wzniesienia będącego przedmiotem postępowania obiektu budowlanego. Podczas kontroli tego obiektu przeprowadzonej

10 grudnia 2020 r. Inwestorzy oświadczyli, że prace budowlane rozpoczęły się 23 września 2020 r., a zakończyły się na początku października 2020 r. W związku z tym organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą

z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), obowiązującym od 19 września 2020 r.

Sąd nie podziela stanowiska uczestników postępowania (Inwestorów), że sporny obiekt jest obiektem małej architektury konstrukcyjnie zbliżonym do pergoli.

Przepisy Prawa budowlanego nie definiują pergoli, zaś w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że jest to lekka, ażurowa budowla ogrodowa w postaci zacienionej alei, składająca się najczęściej z szeregu kolumn (podpór, słupków) i ułożonej na nich lekkiej, najczęściej drewnianej kratownicy lub układu belek podtrzymujących rośliny, najczęściej pnące (zob. wyroki: NSA z 17 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1446/15, WSA w Rzeszowie z 6 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 699/13).

Ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie postępowania administracyjnego, w sposób niewątpliwy wynika,

że od momentu wzniesienia spornego obiektu, co miało miejsce we wrześniu 2020 r., do zakończenia postępowania administracyjnego sporny obiekt nie został zagospodarowany w sposób, dla którego miał zostać wzniesiony (występując do Wspólnoty o zgodę na zabudowę Inwestorzy wskazywali, że będzie to pergola). Przy obiekcie tym nie ma żadnych kwiatów, pnączy. Z dokumentacji fotograficznej wynika natomiast, że w środku obiektu zostały umieszczone fotele, kanapy, stolik, czyli pełni on de facto funkcję wypoczynkową.

Warto również zwrócić uwagę na dołączoną przez Inwestorów do akt postępowania administracyjnego kartę opisu produktu. Z dokumentu tego wynika, że Camargue to innowacyjne zadaszenie tarasowe z funkcją otwierania o konstrukcji modułowej. Specjalnie zaprojektowana rama umożliwia w razie potrzeby zastosowanie dodatkowych osłon bocznych takich jak: wiatroodporne ekrany Fixscreens, szklane ściany przesuwne Glass Siding Panels, panele przesuwne Loggia, stałe ściany Linius, zasłony lub ich kombinacje. Producent wskazał również, że personalizacja systemu umożliwia zastosowanie kilku rodzajów oświetlenia led, nagłośnienia i ogrzewania. A zatem, już z samej karty produktu wynika, że konstrukcja ta może zostać zabudowana ścianami (w niniejszej sprawie takie ściany zostały zamontowane), w tym stałymi. W obiekcie producent dopuszcza zamontowanie ogrzewania, co czyni niezasadną argumentację Inwestorów zawartą

w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a zmierzającą do wykazania, że kwalifikacja przez PINB spornego obiektu jako ogrodu zimowego jest nieprawidłowa z uwagi właśnie na brak możliwości jego ogrzewania.

Za nieprawidłowe należy uznać również stanowisko organu odwoławczego, który sporny obiekt zakwalifikował jako wiatę.

Z uwagi na brak wiążącej definicji legalnej wiaty kwalifikacji przedmiotowego obiektu należy dokonywać z uwzględnieniem jego formy, funkcji oraz gabarytów, mając przy tym na uwadze definicję przyjętą w języku codziennym, przy uwzględnieniu również wykładni systemowej.

W języku potocznym przyjmuje się najczęściej, że wiata to lekka budowla

w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, wzniesiona np. nad peronem kolejowym, parkingiem, hangarem czy przystankiem tramwajowym (Uniwersalny słownik języka polskiego, Tom 4, red. prof. S. Dubisz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 404). Z kolei w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB)

(Dz. U. Nr 112 poz. 1316, ze zm.) za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która "stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się natomiast, że brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia m.in. jego funkcji. Przyjmuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (por. wyroki NSA: z 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1707/15, z 21 września 2015 r. sygn. akt II OSK 1393/09, czy

z 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 794/10). Za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny

i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian (tak m.in. NSA w wyroku

z 9 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 3465/18).

Jak wynika z powyższego wiata definiowana jest w każdym przypadku jako lekka konstrukcja. Cechy tej nie spełnia obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania. Jego cechy i wykonanie świadczą o tym, że jest stabilną budowlą o samodzielnej, solidnej konstrukcji. Jak wynika z akt sprawy aby posadowić obiekt na działce Inwestorzy wykonali betonowe ławy. Również przeszklenia, które zostały zamontowane na ścianach bocznych

i frontowej powodują, że trudno temu obiektowi przypisać cechę lekkości. Szklane ściany, które posiadają określoną masę, potrzebują stabilnego wsparcia. Temu celowi służą wylane betonowe fundamenty oraz stabilne słupy. Zamykające się lamele, które pełnią funkcję dachu, są sterowane elektronicznie. Z wyjaśnień Inwestorów wynika, że obiekt posiada własny system odprowadzania wody. Wszystkie te cechy i składające się na całość obiektu elementy konstrukcyjne powodują, że sporny obiekt trudno uznać za wiatę, jak przyjął organ odwoławczy.

W ocenie Sądu funkcjonalnie sporny obiekt wykazuje cechy ogrodu zimowego, jak zakwalifikował go organ pierwszej instancji. Kwalifikacja ta skutkowała tym, że PINB prowadził postępowania w trybie art. 48 i 49 Prawa budowlanego umożliwiając Inwestorom legalizację spornego obiektu, a z uwagi na nieprzedłożenie przez Inwestorów żądanych dokumentów - jego rozbiórkę.

Jak już wyżej wskazano, o charakterze wykonanych robót budowlanych i powstałej

w ich konsekwencji konstrukcji (np. urządzenia budowlanego, budowli) decyduje przede wszystkim funkcja tego przedmiotu, a nie nazwa określona przez inwestora czy producenta. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji dokonał inspekcji na nieruchomości Inwestorów, zgromadził materiał dowodowy, w tym materiał zdjęciowy obrazujący inwestycję oraz w logiczny sposób przedstawił swoją ocenę charakteru inwestycji.

Podsumowując dotychczasowe rozważania Sąd stwierdza, że organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako ogród zimowy. Wobec takiej kwalifikacji obiektu, zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zgłoszenia (o którym mowa w ust. 1), należało dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można byłoby przystąpić, gdyby

w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniósł, w drodze decyzji, sprzeciwu.

Inwestorzy nie wykazali, że przedmiotowy obiekt powstał legalnie, gdyż ich zdaniem obiekt ten stanowi pergolę nie wymagającą nawet zgłoszenia (co, jak już wyżej wykazano, należy uznać za stanowisko nieprawidłowe). Stąd należy przyjąć, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną dotyczącą kontrolowanego obiektu budowlanego.

W związku z powyższym Sąd podziela ustalenia organu pierwszej instancji

o konieczności zastosowania trybu postępowania legalizacyjnego z art. 49b Prawa budowlanego. Należy podkreślić, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana to organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wdrożenia postępowania legalizacyjnego, którego pierwszym etapem jest wydanie postanowienia na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 1-3 Prawa budowlanego w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia

w wyznaczonym terminie określonych w tym przepisie dokumentów. Prawo budowlane nie przewiduje żadnego odstępstwa od katalogu dokumentów, których przedłożenie warunkuje zalegalizowanie samowoli budowlanej. W tym zakresie organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodnym uznaniem. Istotne jest również to, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma prawnej możliwości legalizacji robót budowlanych w sytuacji, kiedy inwestor nie wykonuje obowiązków przewidzianych

w procedurze legalizacyjnej. Inwestor, nie przedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji gdy obiekt budowlany nie stanowi samowoli budowlanej (co w ocenie WINB ma miejsce

w niniejszej sprawie) organ nadzoru budowlanego nie bada kwestii dotyczących prawa własności, gdyż kwestie te mogą być badane w postępowaniu przed sądem cywilnym.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela tego poglądu. Zdaniem Sądu nie ma żadnych podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do realizowanych przez siebie robót budowlanych (zob. wyroki NSA: z 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 1338/21, z 28 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 2396/19, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 520/19, z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 714/19). Gdyby zaakceptować stanowisko prezentowane w powyższym zakresie przez organ odwoławczy mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. W związku z tym jako prawidłowe należy ocenić postępowanie organu pierwszej instancji, który w postanowieniu z 28 maja 2021 r. nałożył na Inwestorów obowiązek przedłożenia m.in. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnosząc się końcowo do sformułowanego w piśmie procesowym strony skarżącej z 2 czerwca 2022 r. wniosku dowodowego należy wskazać na regulację zawartą w art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Powyższa regulacja stanowi wyjątek od wynikającej z art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady, zgodnie z którą sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem wydającym zaskarżony akt. To organ administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia ma obowiązek tak przeprowadzić postępowanie dowodowe, aby zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, które umożliwiają odpowiednie załatwienie sprawy. Zastąpić organu w tym zakresie nie może sąd administracyjny, gdyż naruszałoby to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa

w art. 106 § 3 P.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie

z regułami procedury administracyjnej, a następnie czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego.

Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżonym aktem. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia.

O ile w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.), o tyle w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów

z dokumentów. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami

z dokumentów (np. dowodu ze zdjęć) jest niedopuszczalne.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącej kwalifikacji prawnobudowlanej spornego obiektu na tle prawidłowo ustalonego przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r.,

poz. 1800 ze zm.), zasądzając od WINB solidarnie na rzecz strony skarżącej kwotę

997 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).[pic]