Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 259/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149 par.3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. R.-D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1035/09 w sprawie ze skargi J. R.-D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1035/09 oddalił skargę J. R. – D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan sprawy:

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] maja 2008r. znak: - [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. 147 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, póz. 107 z pózn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku J. R. - D. z dnia 11 kwietnia 2008 r. o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Nadbudowa i przebudowa budynku mieszkalno - usługowego polegającego na podniesieniu istniejącego dachu, przebudowa elewacji oraz budowa budynku mieszkalnego w miejscu istniejącego budynku gospodarczego, z miejscami postojowymi przy ul. Mostowej (działka nr [...] obr.15 Kraków-Śródmieście), wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obr.15 Śródmieście znajdującej się w Krakowie na skrzyżowaniu ulic [...] z ul. [...], oraz dodatkowo działki nr [...], [...], [...] obr. 15 Śródmieście w zakresie infrastruktury technicznej", odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż składając w dniu 11 kwietnia 2008 r. wniosek o wznowienie postępowania, J. R. - D. jako podstawę wznowienia wskazała na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy. Podała, iż jest współwłaścicielką działki oznaczonej jako działka nr [...] obr. 15 Śródmieście, sąsiadującej z ul. [...], która oddziela ww. działkę od działki, na której ma zostać zrealizowana inwestycja. Wskazała równocześnie, że planowana zabudowa na działce nr [...] doprowadzi do ograniczenia w dostępie do światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w jej budynku. Podniosła również, iż wykonywanie robót budowlanych na terenie działki nr [...] tj. terenie lokalizacji inwestycji, z uwagi na ukształtowanie terenu będzie oddziaływać nie tylko na działki bezpośrednio graniczące z terenem inwestycji, ale również na nieruchomości dalsze, jeżeli ich odległość jest mniejsza niż 20 m. Z uwagi na powyższe podniosła, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. posiada interes prawny do uznania jej jako strony ww. postępowania, w którym nie brała udziału.

Jak ustalono, działka nr [...], której współwłaścicielem jest J. R.-D. bezpośrednio przylega jedynie do działki nr [...] oznaczonej jako działka drogowa zlokalizowana na ul. Bonifraterskiej. Natomiast działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działką należącą do wnioskującej o wznowienie. Analiza akt sprawy, w szczególności określonego we wniosku zakresu i charakteru zamierzenia inwestycyjnego, a także fakt, iż teren objęty zakresem inwestycji kubaturowej (na dz. nr [...]) nie przylega do działki [...] przemawiały za przyjęciem, iż osobie żądającej wznowienia postępowania nie przysługiwał w tym postępowaniu przymiot strony. Wynik tego postępowania nie wpływał bowiem bezpośrednio na prawa i obowiązki współwłaścicieli działki nr [...], które mają podstawę w normach prawa powszechnie obowiązującego.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawczyni, że przedmiotowa inwestycja "ograniczy dostęp światła dziennego" do pomieszczeń jej budynku mieszkalnego, organ I instancji podniósł, że lokalizacja obiektu, stanowiącego przedmiot wniosku o ustalenie warunków zabudowy, pod kątem zgodności planowanej inwestycji z przepisami techniczno budowlanymi, w tym również przepisami dotyczącymi nasłoneczniania czy też przesłaniania nieruchomości sąsiednich, nie jest przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Podobnie nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa argument wnioskodawczyni dotyczący oddziaływania robót budowlanych podejmowanych na terenie objętym inwestycją na jej działkę. Badanie czy takie oddziaływanie będzie następować nie jest przedmiotem ustaleń w trakcie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem organu, J. R. - D. będąc współwłaścicielem nieruchomości sąsiedniej, posiada w przedmiotowej sprawie interes faktyczny, a nie prawny, który byłby poparty przepisami prawa.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła J. R.-D. zarzucając naruszenie przepisów art. 149 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 k.p.a., art. 28, art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz wnosząc o uchylenie tej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpoznaniu ww. odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a., art. 28 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] maja 2008 r.

W uzasadnieniu organ II instancji powołując się na pogląd ukształtowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaznaczył, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której postępowanie dotyczy oraz działek sąsiednich. Organ zwrócił także uwagę, że właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących, której dotyczy postępowanie, mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy, przesłanek z art. 28 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że odwołująca się J. R. - D. nie wykazała aby wynik prowadzonego postępowania wpływał na jej prawa i obowiązki oparte na przepisach prawa materialnego. Organ odwoławczy nie podzielił także stanowiska odwołującej się, jakoby teren inwestycji przylegał bezpośrednio do działki będącej jej własnością. Kolegium wskazało, że zgodnie z mapą stanowiącą załącznik do decyzji ustalającej warunki zabudowy, teren inwestycji oznaczony na mapie i opisany w legendzie obejmuje również teren zajęty pod infrastrukturę, jednakże znajduje się on poza granicami linii rozgraniczających teren inwestycji. Ponadto, ze znajdujących się w sprawie wypisów z ewidencji gruntów nie wynika, aby nieruchomość J. R. - D. graniczyła z terenem inwestycji. W ocenie Kolegium odwołująca się nie będąca właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej postępowaniem czy też nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem objętym inwestycją nie ma interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu i nie może być uznana za jego stronę.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła J. R.-D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 149 § 3 k.p.a., art. 28 k.p.a. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie.

Zdaniem skarżącej organ nie możne odmówić wznowienia postępowania twierdząc, że nie zachodzą podstawy jego wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a., bowiem to czy podstawy takie występują będzie można stwierdzić dopiero po wznowieniu postępowania. Jej działka graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i stąd wywodzi ona swój interes prawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r. skargę J. R. - D. wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 28 k.p.a. - stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ administracji prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Należy stwierdzić, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego. Musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego.

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie prawidłowo uznało, że J. R. -D. nie jest stroną postępowania.

Sąd I instancji wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 k.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest jednolita, utrwalona i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (wyroki NSA w Warszawie: z 20 kwietnia 1998 r., IV SA 1106/97, LEX nr 43360; z dnia 13 marca 2002 r., IV SA 2085/98, LEX nr 55752 ).

Sąd I instancji podzielił poglądy organów administracji, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstawy prawnej do przyznania skarżącej przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nieruchomość skarżącej nie znajduje się bowiem w obszarze oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Zamierzenie to obejmuje bowiem w zasadzie wyłącznie obszar działki nr [...]. Na działce drogowej nr [...], graniczącej z nieruchomością, której współwłaścicielką jest skarżąca, według decyzji o warunkach zabudowy i załącznika nr 1 do tej decyzji, nie mają być bowiem realizowane żadne prace budowlane związane z realizacją tej inwestycji a jedynie przyłącza do istniejącej już sieci kanalizacyjnej (odprowadzanie ścieków i wód opadowych) oraz przyłącze wodociągowe alternatywnie z możliwością dokonania tego przyłącza z ul. [...]. Zdaniem Sądu działka ta, tj. działka nr [...] nie powinna w ogóle być objęta decyzją o warunkach zabudowy z uwagi na fakt, iż na działce tej nie mają być wykonywane żadne prace budowlane, także w zakresie infrastruktury technicznej, a jedynie przyłącza do sieci już istniejącej. Samo zaś wymienienie tej działki w decyzji o warunkach zabudowy sytuacji tej nie zmienia i nie powoduje rozszerzenia kręgu stron postępowania administracyjnego. Skoro zatem nieruchomość - współwłaścicielką której jest skarżąca - nie graniczy z nieruchomością na której zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy ma być realizowane zamierzenie inwestycyjne, brak podstaw do uznania, iż nieruchomość ta znajduje się w sferze oddziaływania tego zamierzenia.

Sąd I instancji zgodził się także ze stanowiskiem, iż kwestia zacienienia nie jest przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy. Argumenty podnoszone przez skarżącą w tym zakresie są zatem chybione.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd I instancji stwierdził zatem, iż brak było podstaw do przyznania skarżącej przymiotu strony postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do przedmiotowej działki, a co za tym idzie, pominięcie jej w tym postępowaniu w żaden sposób nie naruszało obowiązujących przepisów i nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 149 § 1 i 2 k.p.a. - Sąd I instancji poglądu wyrażonego przez skarżącą w skardze nie podzielił. Zauważył, że przepis ten w § 1 stanowi, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§ 3). Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych (dotyczących podmiotu który żąda wznowienia postępowania administracyjnego) jest właściwe zawsze wtedy, gdy żądanie takie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie. Uznając zatem, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony, po złożeniu przez nią wniosku o wznowienie postępowania, organ miał pełne podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. R. - D. zarzucając wyrokowi Sądu pierwszej instancji naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U: nr 80 poz. 717 ze zm.) poprzez nietrafne przyjęcie, iż skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a tym samym - jej interes prawny nie podlega ochronie w tym postępowaniu;

- art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nietrafne przyjęcie, że teren inwestycji ogranicza się jedynie do działki ewidencyjnej, na której realizowana jest inwestycja kubaturowa. Sąd przyjął bowiem, iż zakres inwestycji ograniczony jest jedynie do dz. nr [...] obr. 15 Śródmieście, pomijając przy tym pozostałe działki ewidencyjne objęte wnioskiem inwestora a graniczące z nieruchomością należącą do skarżącej;

- art. § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 z późn. zm.) w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) poprzez nietrafne przyjęcie, że zacienienie nieruchomości lokalowej przez inwestycję nie stanowi o naruszeniu prawnie chronionego interesu skarżącej;

II. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:

- naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 149 ust. 3 k.p.a., wobec nieuwzględnienia przez Sąd okoliczności, że ocena przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje dopiero we wznowionym postępowaniu, co w stopniu znacznym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy był niewystarczający i budzący podnoszone przez skarżącą wątpliwości co do zakresu inwestycji, przy czym uzupełnienie materiału dowodowego poprzez środki dowodowe przez skarżącą, mogło zmienić wynik postępowania wyjaśniającego;

- naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uznał skarżącej za stronę postępowania przed organami administracji publicznej w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a tym samym uznał, że jej interes prawny nie podlega ochronie w tym postępowaniu;

- naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez przesądzenie o braku przymiotu strony przysługującemu skarżącej także w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, a tym samym przekroczeniu granic danej sprawy.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Z tego powodu istnieje wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej stanowiący, iż Sąd pierwszej instancji naruszył art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 149 ust. 3 k.p.a., wobec nieuwzględnienia okoliczności, że ocena przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje dopiero we wznowionym postępowaniu. Chybiony jest również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez ten Sąd art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które polegało na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uznał J. R. - D. za stronę postępowania przed organami administracji publicznej w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a tym samym uznał, że jej interes prawny nie podlega ochronie w tym postępowaniu.

Mając na uwadze wymienione zarzuty skargi kasacyjnej po pierwsze stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, iż w myśl art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania administracyjnego następuje w drodze decyzji wtedy gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne. Takie rozstrzygnięcie z przyczyn podmiotowych (dotyczących podmiotu, który żąda wznowienia postępowania administracyjnego) jest właściwe zawsze wtedy, gdy żądanie takie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie, a okoliczność ta jest oczywista. Przy czym - jak zasadnie wywiódł Sąd pierwszej instancji - odmowa statusu strony musi mieć za podstawę przepis art. 28 k.p.a. a ten przepis stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub prawa dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ administracji prowadzący postępowanie obowiązany jest zawsze ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek.

Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 k.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest jednolita, utrwalona i prowadzi do wniosku, iż stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji publicznej.

Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/05, LEX nr 190891).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie brak było podstawy prawnej do przyznania J. R. – D. przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2008 r., bowiem jak wynika z prawidłowo przyjętych za organami ustaleń Sądu pierwszej instancji, nieruchomość skarżącej ani nie graniczy z nieruchomością, na której planowane jest sporne zamierzenie inwestycyjne, ani nie znajduje się w obszarze oddziaływania tego zamierzenia.

Sporne zamierzenie obejmuje w zasadzie wyłącznie obszar działki nr. [...]. Na działce drogowej nr [...], graniczącej z nieruchomością, której współwłaścicielką jest J. R. - D., według decyzji o warunkach zabudowy z [...] marca 2008 r. i załącznika nr 1 do tej decyzji, nie mają być realizowane żadne prace budowlane związane z realizacją tej inwestycji a jedynie przyłącza do istniejącej już sieci kanalizacyjnej (odprowadzanie ścieków i wód opadowych) oraz przyłącze wodociągowe alternatywnie z możliwością dokonania tego przyłącza z ul. Mostowej. Działka ta – jak zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji - tj. działka nr [...] nie powinna w ogóle być objęta decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi właśnie na fakt, iż na działce tej nie mają być wykonywane żadne prace budowlane, także w zakresie infrastruktury technicznej, a jedynie przyłącza do sieci już istniejącej. Samo zaś wymienienie tej działki w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sytuacji tej nie zmienia i nie powoduje rozszerzenia kręgu stron postępowania administracyjnego.

Skoro nieruchomość - współwłaścicielką której jest J. R. - D. - nie graniczy z nieruchomością, na której zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ma być realizowane zamierzenie inwestycyjne, brak było podstaw do uznania, iż nieruchomość ta znajduje się w sferze oddziaływania tego zamierzenia – okoliczność ta jest oczywista. Brak było podstaw do przyjęcia, że J. R. – D. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2008 r.

Zatem uznając, iż J. R. – D. nie przysługiwał w sposób oczywisty przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2008 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, Sąd pierwszej instancji miał pełną podstawę do oddalenia jej skargi złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] maja 2009 r., odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją Nr [...].

Za zasadnego nie można także uznać zarzutu skargi kasacyjnej, naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i w zw. z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przesądzenie o braku przymiotu strony przysługującego J. R. – D. również w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać trzeba, iż Sąd pierwszej instancji w wyroku z dnia 6 listopada 2009 r. nie przesądził tej kwestii, gdyż dokonywał jedynie kontroli decyzji wydanych w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2008 r., którą ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazać trzeba także, że uczestniczenie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, bądź brak uczestnictwa w tym postępowaniu, nie oznacza automatycznie odpowiednio - posiadania bądź nieposiadania interesu prawnego w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Normy prawne określające interes prawny w każdym z tych postępowań są inne i nie przekładają się w sposób prosty i oczywisty w płaszczyznach tych postępowań (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1164/07, Lex nr 487981).

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.