Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 639/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 262 par. 1 pkt 2, art. 263, art. 264 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.B. i M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz B.B. i M.B. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 639/20

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 262 §1 pkt 2, art. 263 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 256)- dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 24 maja 2019 r. Gmina [...] wystąpiła do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia pomiędzy, stanowiącą jej własność, nieruchomością o nr ew. 347/1, położoną w [...] Obręb [...] (droga gminna), a nieruchomością oznaczoną nr ew. 149/4, położoną w [...], przy ul. [...], stanowiącą własność małżonków BMB.

W toku postępowania, wszczętego postanowieniem z dnia 17 czerwca 2019 r., upoważniony przez Wójta Gminy [...] geodeta uprawniony RS przeprowadził czynności rozgraniczeniowe zakończone wskazaniem punktów granicznych pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. Jak wynika z treści protokołu granicznego z dnia 28 października 2019 r., obecny w trakcie wykonywania czynności profesjonalny pełnomocnik BB i MB nie zgadzał się z przebiegiem ustalonej granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.

Ponadto, jak wynika z pisma małżonków B z dnia 14 maja 2020 r., po zapoznaniu się z dokumentacją zebraną w toku prowadzonego postępowania, nie zgadzają się oni z przebiegiem ustalonej granicy, gdyż została ona wyznaczona pod budynkami piekarni, stanowiącymi ich własność. Podkreślili, że dotychczasowy przebieg granicy, jak i powierzchnia ich działki, są zgodne z treścią urządzonej dla nieruchomości księgą wieczystą nr [...], treścią ewidencji gruntów i budynków, a ponadto są zgodne z treścią umowy kupna sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, którą nabyli od gminy[...].

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości o nr ew. 347/1 i nr ew. 149/4 zgodnie z punktami granicznymi wskazanymi w protokole granicznym z dnia 28 października 2019 r.

Z akt sprawy wynika, że na żądanie małżonków B, sprawa rozgraniczenia przedmiotowych działek została przekazana, na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 725) do właściwego miejscowo Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim I Wydział Cywilny.

Jednocześnie postanowieniem z dnia 4 czerwca 2020 r., nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3.959,82 zł i obciążył obowiązkiem ich poniesienia, po połowie Gminę [...] w kwocie 1.979,91 oraz małżonków B i MB w kwocie 1.979,91 zł. Organ wskazał, że kwota obciążająca B i MB winna zostać uiszczona w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się postępowania, na wskazany w nim rachunek bankowy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał na podstawę prawną nałożonego obowiązku oraz przedstawił sposób wyliczenia należnych kosztów.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia BB i MB wnieśli zażalenie, żądając uchylenia postanowienia z 4 czerwca 2020 r. i zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się przed sądem cywilnym. Uzasadniając wskazali, iż o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego organ powiadomił także IS i JD (współwłaścicielki działki o nr ew. 194/5), które były reprezentowane przez pełnomocnika, w toku prowadzonych na gruncie w dniu 28 października 2019 r. czynności rozgraniczeniowych. Zdaniem skarżących ustalenie granic leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli gruntów sąsiadujących, co pozwala na stwierdzenie, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadujących. Tymczasem z uzasadnienia zakwestionowanego postanowienia nie wynika, ile osób stawiło się na gruncie, jakie punkty graniczne zostały ustalone przez geodetę i czy którykolwiek z ustalonych punktów nie stanowi jednocześnie punktu granicznego działek sąsiednich, co skutkowałoby uznaniem właścicieli tych gruntów za strony postępowania rozgraniczeniowego, a w konsekwencji ich partycypacją w kosztach postępowania. Kwestia powyższa została zdaniem skarżących całkowicie pominięta.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przedstawił szczegółowy sposób wyliczenia kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego oraz przywołał zarzuty stawiane przez skarżących we wniesionym zażaleniu. Dalej odwołując się do art. 262 i art. 264 k.p.a. regulujących zasady ustalania i ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, oraz uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, organ odwoławczy wywiódł, że rozgraniczenie nieruchomości pozostaje w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, co uzasadnia obciążenie kosztami tego postępowania, w równych częściach, właścicieli sąsiadujących nieruchomości.

Na gruncie niniejszej sprawy Kolegium wskazało, iż z zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że zaistniały spór graniczny dotyczy działki o nr ew. 347/1 (droga gminna) stanowiącej własność Gminy [...] oraz działki o nr ew. 149/4 stanowiącej własność małżonków B i MB. Tym samym prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe pozostawało w interesie w/w stron, a powstałe koszty tego postępowania zostały podzielone na strony postępowania, po połowie. Powyższe oznacza, iż wbrew twierdzeniu skarżących brak było podstaw do obciążenia przedmiotowymi kosztami właścicieli działek sąsiednich – uczestników postępowania, którzy brali udział w czynnościach na gruncie, z uwagi na jeden wspólny punkt graniczny z rozgraniczanymi działkami. W dalszej części Kolegium wskazało na podjęte w toku prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego czynności uprawnionego geodety, które wygenerowały przedmiotowe koszty oraz przedstawiło zasady prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, w tym na formę jego zakończenia oraz przysługujące stronom postępowania prawo żądania przekazania sprawy do właściwego sądu powszechnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi BB i MB, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 §3 w zw. z art. 8, art. 80 oraz art. 262 § 1 pkt 2 i art. 152 k.c. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, jego błędną ocenę, a w konsekwencji wadliwe rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając wniesioną skargę skarżący podtrzymali dotychczasową argumentację dotyczącą konieczności indywidualizacji interesów stron postępowania rozgraniczeniowego, z uwzględnieniem właścicieli nieruchomości sąsiednich.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Sąd stwierdził, iż zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a., skutkuje koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi małżonkowie BB i MB uczynili rozstrzygnięcie wydane w zakresie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy stanowiącą ich własność nieruchomością, położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną nr ew. 194/4, a nieruchomością sąsiednią – drogą gminną, oznaczoną nr ew. 347/1, stanowiącą własność Gminy [...]. W wyniku wszczętego na wniosek Gminy [...] postępowania rozgraniczeniowego, upoważniony przez Wójta Gminy [...] geodeta przeprowadził czynności rozgraniczeniowe zakończone wskazaniem w terenie przebiegu punktów granicznych pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, który to przebieg, co wynika z protokołu granicznego z dnia 28 października 2019 r. nie został zatwierdzony przez skarżących. W przekonaniu skarżących granice stanowiącej ich własność nieruchomości pozostają niezmienne od momentu jej zakupu od Gminy [...], a wytyczony przez uprawnionego geodetę przebieg linii granicznej jest nie do przyjęcia, gdyż w rzeczywistości przecina posadowione na nieruchomości budynki.

Z akt sprawy wynika, że na żądanie małżonków B, sprawa rozgraniczenia przedmiotowych działek została przekazana, na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 725) - dalej: p.g.k., do właściwego miejscowo Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim I Wydziału Cywilnego.

Koszty przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone na kwotę 3.959,82 zł i obowiązkiem ich poniesienia obciążono po połowie Gminę [...] oraz małżonków B i MB. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że skoro postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było w interesie właścicieli przedmiotowych nieruchomości, to jest małżonków B i MB oraz Gminy [...], to prawidłowe jest stwierdzenie, że powstałe koszty tego postępowania winny obciążać w/w podmioty, po połowie.

W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie, co do zasady prawidłowe, na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy uznać należy, za co najmniej przedwczesne.

W pierwszej kolejności wskazać, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 p.g.k. jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), a czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 p.g.k., wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Z powyższego wynika, iż zasadą jest, że postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości odbywa się przy udziale geodety, co wiąże się z powstaniem kosztów związanych z czynnościami dokonanymi przez wymieniony podmiot.

Ponieważ przepisy ustawy p.g.k. nie zawierają regulacji odnośnie do kosztów postępowania rozgraniczeniowego, konieczne jest odwołanie w tej kwestii do przepisu art. 262 k.p.a., który reguluje zasady dotyczące rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ administracyjny.

Zgodnie z treścią art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Natomiast w myśl art. 264 § 1 k.p.a. postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, powinno być wydane jednocześnie z wydaniem decyzji.

Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 2 k.p.a.).

Dokonując rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego należy uwzględniać także przepisy art. 152 - 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740) – dalej: k.c.

Pierwszy z powołanych przepisów określa, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; zaś koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Natomiast przepis art. 153 k.c. określa hierarchię kryteriów, według których dokonuje się rozgraniczenia w przypadku wystąpienia sporu granicznego.

W tym miejscu wskazać należy, że na gruncie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w orzecznictwie sądów administracyjny ukształtowały się dwa nurty, co do rozdziału kosztów rozgraniczenia nieruchomości w trybie administracyjnym.

Zgodnie z jednym kierunkiem przyjętej linii orzeczniczej koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obciążają jedynie wnioskodawcę. Bowiem tylko przepisy k.p.a., a nie przepisy prawa cywilnego, mogą być podstawą rozstrzygnięcia o kosztach administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Znajduje tu zatem zastosowanie ogólna zasada wynikająca z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl której koszty postępowania wszczętego na wniosek strony obciążają tę stronę, jako poniesione w jej interesie (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1998r., II SA 1117/97; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2005r., IV SA/Wa 305/05, www.cbois.nsa.gov.pl).

Według drugiego kierunku orzecznictwa sądów administracyjnych koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać każdą ze stron tego postępowania i należy dokonać wyraźnego rozróżnienia interesu faktycznego w rozumieniu subiektywnym skarżącego (niebędącego wnioskodawcą rozgraniczenia) i interesu prawnego, o którym mowa w przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Interes prawny został określony zasadą dotyczącą rozgraniczania nieruchomości wyrażoną w przepisach art. 152 i 153 k.c., sprowadzającą się do tego, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, a koszty rozgraniczenia ponoszą strony po połowie. Zasada ta odnosi się również do postępowania administracyjnego, a znajduje odzwierciedlenie w powołanym przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Pojęcia interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie należy bowiem ograniczać jedynie do wąsko pojmowanych bezpośrednich korzyści w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, wyrażających się w inicjatywie wszczęcia tego postępowania, ale dotyczy ono również interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy (art. 152 i 153 k.c.), jakim jest ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1998r., II SA 479/98, www.cbois.nsa.gov.pl).

Powyższe rozbieżności zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006r., I OPS 5/06 (www.cbois.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości została uregulowana w dwóch aktach prawnych – ustawie z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w Kodeksie cywilnym. Tak w postępowaniu cywilnym, jak administracyjnym, zarówno sąd powszechny, jak i organ administracji są obowiązane stosować te same zasady, co wynika z porównania art. 152 i 153 k.c. i art. 31 ust. 2 – 4 i art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k. Z przepisów tych wynika, że dokonując rozgraniczenia nieruchomości, należy w pierwszej kolejności mieć na względzie stan prawny nieruchomości (art. 153 zdanie pierwsze k.c.), co w art. 31 ust. 2 p.g.k. konkretyzuje się w ten sposób, że przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Wszystko to są dowody pozwalające na ustalenie stanu prawnego granic nieruchomości. Tak więc nakaz uwzględnienia stanu prawnego przez organ prowadzący postępowanie administracyjne wynika z obowiązku przeprowadzenia dowodów, które pozwalają na jego ustalenie. Jeżeli nie da się ustalić stanu prawnego nieruchomości (nie ma dowodów pozwalających na jego ustalenie lub są one niewystarczające albo sprzeczne – art. 31 ust. 3 p.g.k.), należy ustalić granice według "ostatniego spokojnego stanu posiadania" (art. 153 zdanie pierwsze in fine k.c.). Uwzględnienie tego kryterium następuje przez przeprowadzenie wskazanych środków dowodowych: także w postępowaniu administracyjnym "ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy" (art. 31 ust. 3 in fine p.g.k.). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych należy dążyć zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, do zawarcia ugody przez strony (art. 153 zdanie drugie k.c. i art. 31 ust. 4 p.g.k.). Jeżeli nie jest możliwe ustalenie granic według stanu prawnego lub według stanu posiadania, a strony nie zawrą ugody, ustalenie granic należy do sądu, który czyni to uwzględniając wszelkie okoliczności i może jednemu z właścicieli przyznać odpowiednią dopłatę pieniężną (art. 153 zdanie drugie in fine k.c.). Jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie dojdzie do zawarcia ugody i nie ma podstaw do rozgraniczenia w drodze decyzji, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie, który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k.). Uregulowanie to oznacza, że w takim wypadku postępowanie administracyjne ogranicza się do przygotowania wstępnego materiału dowodowego dla sądu. Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c., stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że udział w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości, leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane również w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Ostatecznie, koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c., tj. po połowie.

Powołana uchwała jest tzw. uchwałą konkretną, bowiem podjęta została w następstwie wniesienia konkretnego pytania prawnego na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. Niewątpliwie uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, ma ona tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Moc wiążącą ma stanowisko zawarte w sentencji uchwały. Poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu pozbawione są mocy wiążącej, jeśli nie mają bezpośredniego związku z "zajętym stanowiskiem". Mają one jednak moc wiążącą, w takim zakresie, w jakim pozostają w bezpośrednim związku z tym stanowiskiem.

Wobec powyższego Sąd za niezasadną uznał argumentację skargi, co do istotnego naruszenia polegającego na braku wyważenia zindywidualizowanego interesu prawnego stron, a tym samym nierozważenie możliwości obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego tylko jednego z właścicieli rozgraniczanych nieruchomości- inicjatora przedmiotowego postępowania.

Podkreślenia wymaga jednak, że w toku całego postępowania administracyjnego, jak i we wniesionej skardze, skarżący podnosili również kwestię niewłaściwego, czy też niepełnego ustalenia kręgu podmiotów, w interesie których przeprowadzone było przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe, a tym samym zobowiązanych do partycypowania w kosztach tego postępowania.

W ocenie Sądu powyższa kwestia nie została należycie wyjaśniona przez organy procedujące w sprawie.

Z załączonego do akt administracyjnych sprawy protokołu granicznego z dnia 28 października 2019 r. (str. 120-125 akt administracyjnych) wynika bowiem, że przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami został poprowadzony przez pięć punktów granicznych: 1-640, 1-158, 1-860, 1-859, 1-155, oznaczonych na załączonym do protokołu szkicu granicznym. Powyższe potwierdza, wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zestawienie kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, na które składały się między innymi koszty ustalenia przebiegu granicy na odcinku obejmującym 5 punktów granicznych (str. 2 zaskarżonej decyzji). Analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji wskazuje, iż jeden z punktów granicznych oznaczony nr 1-640, jest wspólny dla działki skarżących o nr ew. 149/4, działki Gminy [...] o nr. ew. 347/1 oraz dla działki o nr ew. 149/5 stanowiącej współwłasność IS oraz JD. Co więcej, z wskazanego wyżej szkicu granicznego wynika, że punkt graniczny 1-640, jest położony na działce o nr ew. 149/5 i od działki skarżących jest odgrodzony, oznaczonym na szkicu stałym ogrodzeniem. Natomiast drugi punkt graniczny oznaczony nr 1-155, jest wspólny dla działki skarżących o nr ew. 149/4, działki Gminy [...] o nr. ew. 347/1 oraz dla działki o nr ew. 304/2 (droga wojewódzka nr 716) pozostającej we władaniu Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...].

Powyższą okoliczność potwierdza treść znajdujących się w aktach sprawy wezwań z dnia 25 lipca 2019 r. do stawienia się na gruncie w charakterze strony, w związku z rozgraniczeniem działek, kierowanych do IS i JD oraz do Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] (k. 85-87 akt administracyjnych), z których wynika, że objęte wszczętym w dniu 17 czerwca 2019 r. postępowaniem rozgraniczeniowym nieruchomości o nr ew. 194/4 i 347/1 posiadają wspólne punkty graniczne z działkami o nr ew. 194/5 i 304/2.

W protokole rozgraniczeniowym z dnia 28 października 2019 r. stwierdzono, iż I.S., jako strona zainteresowana ustaleniem przebiegu granic, była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podczas przeprowadzanych czynności rozgraniczeniowych na gruncie.

Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się pismo pełnomocnika Gminy [...] z dnia 3 lipca 2018 r., kierowane do Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim I Wydział Cywilny, do sprawy o sygn. akt [...] (k. 50-52 akt administracyjnych) zainicjowanej wnioskiem IS oraz JD. Treść powyższego pisma wskazuje na istnienie sporu, pomiędzy wyżej wymienionymi a małżonkami B i MB, co do prawidłowego przebiegu granic pomiędzy działkami o nr ew. 194/4 i 347/1 oraz ewentualnie wynikającego z powyższego braku dostępu do drogi publicznej z działki nr ew. 149/5

Wobec powyższych ustaleń Sąd na obecnym etapie sprawy, za nie wystarczające dla prawidłowego ustalenia podmiotów, na których ciąży obowiązek partycypacji w kosztach przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, uznaje stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że postanowienie z dnia 17 czerwca 2019 r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego obejmowało jedynie działki o nr ew. 149/4 i 347/1, a tym samym brak jest podstaw do obciążania kosztami tego postępowania właścicieli innych niż rozgraniczane działki, którzy brali udział w czynnościach rozgraniczeniowych na gruncie z uwagi na jeden wspólny punkt graniczny, z rozgraniczanymi nieruchomościami. Zdaniem Sądu prawidłowe rozstrzygnięcie kwestii poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego wymaga uprzedniego wyjaśnienia istnienia ewentualnego interesu prawnego w przeprowadzonym rozgraniczeniu pozostałych właścicieli działek graniczących z rozgraniczanymi nieruchomościami o nr. ew. 149/4 i 347/1, w punktach granicznych nr 1-640 (działka nr 149/5) i nr 1-155 (działka nr 304/2).

W przypadku stwierdzenia istnienia tego rodzaju interesu po stronie któregokolwiek z właścicieli w/w działek, poza skarżącymi oraz Gminą [...], łączna wysokość powstałych kosztów postępowania rozgraniczeniowego winna zostać rozdzielona pomiędzy wszystkie podmioty posiadające interes prawny w przeprowadzeniu rozgraniczenia, w ten sposób, że każda ze stron tego postępowania będzie zobowiązana do partycypacji w kosztach ustalenia każdego z wyznaczonych punktów granicznych, który jest dla niej wspólny choćby z jednym z pozostałych właścicieli graniczących ze sobą nieruchomości.

Jeżeli natomiast w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organy administracji publicznej stwierdzą brak interesu prawnego właścicieli działek o nr ew. 149/5 i 304/2 w przeprowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym, rozstrzygając w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego będą zobowiązane do uzasadnienia swojego stanowiska, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. oraz wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...]

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do uprawnień wynikających z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

AB/