Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2361/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Jerzy Sulimierski (spr.) Sędziowie NSA - Anna Łukaszewska-Macioch NSA - Maria Wiśniewska Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt l k.p.a. oraz art. l i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j. t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), po rozpatrzeniu odwołania Pana W. P. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy O. W. nr [...] z dnia [...] maja 2003r., którą zmieniono decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2002r. przyznającą Panu W. P. zasiłek stały wyrównawczy poprzez jego obniżenie od miesiąca maj 2003r. do kwoty [...] zł, w tym: energia przelew, czynsz przelew, talony do [...], wypłata z kasy OPS – decyzją z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ I instancji stwierdził, że w związku ze zmianą sytuacji majątkowej W. P. w stosunku do stanu z chwili wydania poprzedniej decyzji w sprawie istniała podstawa do zmiany wysokości zasiłku stałego wyrównawczego.

Od ww. decyzji W. P. złożył odwołanie do SKO w W..

SKO w W. wskazało, iż powołany przez organ I instancji w podstawie prawnej skarżonej decyzji przepis art. 27 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 z późn. zm.) określa przesłanki przyznania zasiłku stałego wyrównawczego i sposób ustalenia jego wysokości, ale nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do zmiany decyzji, którą przyznano już zasiłek stały wyrównawczy.

Podstawę prawną zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej w przypadku zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej osoby otrzymującej świadczenie stanowi art. 43 2a ustawy o pomocy społecznej, który stanowi: "Właściwy organ zmienia lub uchyla decyzją administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli wystąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 4 i 5 oraz w art. 6 i art. 34 ust. 4a. Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody

Powołane wyżej przepis upoważnia organ pomocy społecznej do zmiany decyzji przyznającej świadczenie jedynie wówczas, gdy wystąpią określone w nim sytuacje. Działając na podstawie ww. przepisu organ obowiązany jest zatem wykazać na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, że taka właśnie sytuacja ma miejsce w sprawie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji w sposób ogólnikowy stwierdził, iż nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej skarżącego, jednakże nie wyjaśnił na czym polegała ta zmiana, ani też nie wskazał żadnych dowodów na potwierdzenie ww. stwierdzenia. Na marginesie rozważań organ odwoławczy zauważa, iż zmiana ta nie mogła być znacząca, skoro zasiłek stały wyrównawczy przyznany decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2002r. obniżono z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł, tj. tylko o [...] gr. Istotniejszą zmianą wydaje się być zmiana sposobu wypłaty świadczenia; przy czym organ I instancji nie określił jakie kwoty z przyznanego świadczenia będą wypłacane przelewem, jakie w talonach do [...], a jakie bezpośrednio w kasie OPS. Ponadto organ I instancji w ogóle nie uzasadnił zmiany sposobu wypłaty przyznanego świadczenia pieniężnego.

Kolegium zwróciło uwagę, iż w przypadku prowadzenia przez organ I instancji postępowania z urzędu organ ten obowiązany jest na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. zawiadomić stronę o wszczęciu z urzędu postępowania, w celu zapewnienia stronie (zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.) możliwości wzięcia udziału w każdym jego stadium oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Z akt sprawy wynika, iż organ I instancji nie poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany decyzji przyznającej mu zasiłek stały wyrównawczy.

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 10 § l, art. 61 § 4, art. 77 § l i art. 81 k.p.a. - co uzasadnia jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazało również, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a., który wymaga szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Uzasadnienie prawne powinno wskazywać, jaki jest związek między oceną stanu faktycznego a rozstrzygnięciem sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy powinno być logicznym wnioskiem, wyprowadzonym z ustalonych faktów (uzasadnienie faktyczne) i ich prawnej oceny według obowiązujących przepisów prawa (uzasadnienie prawne). Tymczasem uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia ww. wymagań.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie. W treści skargi skarżący nie zarzucił ww. decyzji Kolegium naruszenia prawa, lecz domagał się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie administracyjne organu odwoławczego oparte o art. 138 § 2 k.p.a jest decyzją kasacyjną, powodującą przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest związana z tym, że w świetle art. 138 w zw. Z art. 136 k.p.a przesłankę do wydania takiej decyzji wyznacza zakres czynności postępowania wyjaśniającego, o normatywnie wyrażonym brzmieniu - "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części" Należy zważyć, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji bez należytego postępowania wyjaśniającego w sprawie w zakresie o jakim mowa powyżej, nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. Naruszałoby to w istocie zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchylając w całości decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, trafnie wskazało w uzasadnieniu na uchybienia przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego i konieczność jego powtórzenia w znaczniej części. W zakresie zaś podnoszonej przez skarżącego kwestii zaliczenia dodatku mieszkaniowego do dochodu, wyjaśnienia wymaga, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), zwłaszcza treści art. 2 ust. l pkt 2, dodatek mieszkaniowy stanowi dochód w rozumieniu tej ustawy.

W tym stanie sprawy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1279) skarga podlegała oddaleniu.