Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 202/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Odpady
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2020 poz 797
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
article: art. 1 ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 1114
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant starszy referent Karolina Fogiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 4017 zł ( cztery tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), orzekł o nałożeniu na Z. F., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako: "strona", "skarżący"), jako przewoźnika, karę pieniężną w wysokości:

1. 10 000 zł, z tytułu wykonywania przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów;

2. 10 000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu;

3. 500 zł z tytułu niewyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty.

Wezwano stronę do uiszczenia nałożonej kary w łącznej kwocie 12 000 zł na wskazany rachunek bankowy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 87 ust.1 pkt 3 lit. f, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 93 ust. 2, art. 94 ust. 2 oraz l.p. 4.8; 4.7 i 1.12 załącznika Nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U.

z 2019 r., poz. 2140 , z późn. zm., dalej jako: "u.t.d."), art. 3 ust. 1 pkt 6 i art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r., poz. 797 z późn. zm., dalej jako: "u.o.o.") oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 pkt 3, art. 8 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

(Dz. U. z 2020 r., poz. 1114 z późn. zm.), art. 104 § 1, § 2, art. 129 § 1 i § 2 oraz art. 189i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz.256 z późn. zm.) oraz § 1, § 8 ust. 1, § 9 ust. 1-5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U z 2016 r., poz. 1742), dalej jako: "Rozporządzenie".

Uzasadniając ww. decyzję, powołano się na następujący stan faktyczny.

W dniu 27 marca 2021 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. zatrzymali do kontroli drogowej pojazd marki S. nr rej. [...] z naczepą marki W. nr rej. [...]. Pojazdem kierował D. Z., który okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, prawo jazdy, dowody rejestracyjne pojazdów i list przewozowy nr [...]. Podczas kontroli ustalono, że w naczepie były przewożone zużyte opakowania z papieru i tektury. Towar zapakowany był w kosze, które wypełniały całą przestrzeń ładunkową samochodu ciężarowego i naczepy. Kierowca nie okazał dokumentów, na podstawie których można byłoby określić rodzaj oraz ilość przewożonego towaru, a pojazd i naczepa nie posiadały oznaczeń wymaganych podczas przewozu odpadów. Wg oświadczenia kierowcy, opakowania były ładowane etapami, w czterech punktach sieci handlowej R., których adresy znajdują się na liście przewozowym nr [...]. W trakcie kontroli funkcjonariusze skontaktowali się

z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w O., skąd uzyskali informację, że ww. przewóz nie został zgłoszony jako transport odpadów.

Postanowieniem z dnia [...] r., organ wszczął postępowanie w sprawie.

W toku postępowania pełnomocnik strony wyjaśnił, że firma skarżącego realizuje przewozy dla firmy R., na podstawie umowy zawartej w dniu

1 sierpnia 2009 r. Przewozy są realizowane pomiędzy sklepami należącymi do tej sieci, a centrami dystrybucyjnymi (magazynami) Spółki. Pełnomocnik złożył wnioski dowodowe, które organ uwzględnił tylko w części, dopuszczając jako dowód oświadczenie Spółki R. na okoliczność ponownego wykorzystywania przez Spółkę opakowań kartonowych i foliowych transportowanych ze sklepów do magazynów Spółki oraz na okoliczność braku zamiaru pozbycia się tych opakowań. Jako dowód została również dopuszczona "Instrukcja ponownego wykorzystania opakowań kartonowych i foliowych" oraz umowa przewozu z dnia 1 sierpnia 2009 r. Nie znaleziono natomiast podstaw do przeprowadzenie dowodu z zeznań zawnioskowanego przez stronę świadka oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, ponieważ – zdaniem organu – okoliczności, które miały być przedmiotem przesłuchania zostały już w pełni udowodnione innymi dowodami.

Wskazano, że z treści oświadczenia Spółki R. wynika, że wszystkie opakowania kartonowe i foliowe oddawane ze sklepów do magazynów są traktowane jako opakowania wielokrotnego użytku, a następnie są ponownie wykorzystywane przez Spółkę w procesach logistycznych, co ma na celu zapewnienie większej ochrony środowiska. Opakowania kartonowe ponownie służą do pakowania towarów wysyłanych do sklepów sieci, natomiast opakowania foliowe wykorzystywane są do zabezpieczania transportowego ładunku jako wypełniacze do przesyłek kurierskich

i zabezpieczenie przewożonego ładunku. Przytaczając opis procesu zwrotu opakowań ze sklepów do magazynów oraz powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O., zawarte w piśmie z dnia

9 kwietnia 2021 r., według którego przewóz z 27 marca 2021 r. należy traktować jako transport odpadów, wskazano że z ww. Instrukcji wynika, iż w procesach logistycznych firmy R. tylko część materiałów do pakowania produktów poddaje się recyklingowi w celu ponownego wykorzystania. Wadliwe opakowania zostają sprasowane i odebrane przez firmę transportującą odpady. Opakowania nienadające się do recyklingu są więc odpadami już w momencie transportu, bez względu na przewóz jednym środkiem transportu z opakowaniami wielokrotnego użytku. Ich stopień zużycia powoduje, że część nie przechodzi procesu weryfikacji i są przekazywane jako odpad.

Nie zgodzono się ze stanowiskiem strony, że odpady wytwarzane są dopiero w centrach dystrybucyjnych, a oceny tej nie zmienia treść umowy z dnia 1 sierpnia 2009 r., która jest tylko dowodem na potwierdzenie współpracy obydwu podmiotów. Brak zapisu umownego dotyczącego przewozu odpadów nie świadczy natomiast

o tym, że odpady nie były przewożone. Nie zanegowano faktu, iż Spółka R. dysponuje stosownymi pozwoleniami i faktycznie w magazynach Spółki są wytwarzane i podlegają wstępnej obróbce odpady o kodzie 15 01 01 (takim, do którego funkcjonariusze zakwalifikowali przewożone odpady) i 19 12 01, jednak podkreślono, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy poprawności stosowanego kodu, lecz faktu przewożenia odpadów. Wbrew zarzutom strony, nieuporządkowany przewóz opakowań ma znaczenie dla ustalenia charakteru przewozu. Podstawowym celem opakowań wielokrotnego użytku jest przynajmniej dwukrotne wykorzystanie opakowań do tego samego celu. W przypadku zaś przewozu opakowań z odpadami, zmieniają się ich właściwości fizyczne i charakterystyka, a w przypadku utrat tychże właściwości opakowania takie stają się odpadem opakowaniowym. Wobec tego, przewóz takich odpadów wymagał stosownego oznakowania pojazdu oraz wyposażenia kierowcy w dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów, a wymogi te w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 89 § 2 k.p.a. oraz art. 92a ust. 1 u.t.d.

w zw. z art. 3 pkt 6 u.o.o. i w zw. z art. 8 pkt 8 i pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami oraz w zw. z § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.

W obszernym uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego wniosku, że w kontrolowanym pojeździe były przewożone odpady, a nie opakowania wielokrotnego użytku. Zarzucono, iż organ nie przeprowadził wszystkich dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, w tym dowodu z przesłuchania wnioskowanego świadka i rozprawy administracyjnej. Wobec tego, naruszenie przepisów postępowania doprowadziło do wydania decyzji – mimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności – z naruszeniem powołanych

w odwołaniu przepisów prawa materialnego.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia

[...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu powołano się na ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji i przytoczono przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie, konstatując, że organ prawidłowo przyjął, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów u.t.d. Wyjaśniono, że ponowne użycie przedmiotu – odpadu, z innym niż pierwotnie przeznaczeniem, nie pozbawia danego przedmiotu cechy odpadu. Wbrew zarzutom odwołania, dokonane przez kontrolujących oględziny, jaki i sporządzona dokumentacja fotograficzna pozwoliły na określenie stanu przewożonych opakowań. Kartony były niepoukładane, nieposortowane; część z nich była złożona, inne pogniecione i porozrywane. Wobec tego, na pierwszy rzut oka można ocenić, że część z nich nie nadawała się na pewno do ponownego wykorzystania jako opakowania, natomiast ewentualne wykorzystanie zużytych opakowań w inny sposób, oznacza pozbycie się ich w rozumieniu przepisów u.o.o. Wyjaśniono, że pojęcie pozbycia się, jako przesłanka determinująca uznanie danego przedmiotu za odpad, nie może być rozumiana jedynie jako utrata kontroli nad przedmiotem, lecz również jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przedmiot ten powinien się nadawać. W ocenie organu odwoławczego, nie ma więc znaczenia okoliczność, że odbiorca towaru dokonuje sortowania i klasyfikacji przewiezionych do centrum dystrybucyjnego zużytych opakowań, w celu ponownego ich użycia niektórych z nich; część z przewożonych kartonów zostanie bowiem zutylizowana, część może być wykorzystana przez pracowników do prywatnego użytku. Nawet gdyby uznać, że niektóre z przewożonych opakowań, które zostały zakwalifikowane przez Spółkę R. do ponownego wykorzystania i nie są odpadami, to pozostała część przedmiotów niewątpliwie stanowiła odpady. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie decydujący jest stan z chwili dokonywania przewozu. Możliwe jest więc uznanie za odpad przedmiotu, który nadal pozostaje we władaniu tego samego podmiotu, ale

w związku z utratą pierwotnych cech użytkowych przedmiot ten będzie przeznaczony do użytku w inny sposób lub w innej formie. Podzielono ponadto stanowisko organu pierwszej instancji, że również sposób przewozu opakowań ma znaczenie dla oceny czy stanowią one odpad – nieuporządkowana i niedbała forma umieszczenia opakowań w klatkach przewozowych, z narażeniem ich na dodatkowe uszkodzenia, ma znaczenie dla ustalenia ich charakteru. Opisany sposób przewozu opakowań, razem z ewidentnymi odpadami, zmienia wygląd, właściwości fizyczne

i charakterystykę opakowań, a w przypadku utraty tych cech, opakowania stają się odpadami opakowaniowymi.

Ostatecznie, ustosunkowując się do zarzutów odwołania stwierdzono, że organ pierwszej instancji nie naruszył zarzucanych w odwołaniu przepisów postępowania. Materiał dowodowych został w sprawie zgromadzony prawidłowo;

w sprawie zostały podjęte czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazano, że zaskarżona decyzja nie narusza również zastosowanego w sprawie art. 92a ust. 1 u.t.d., jak też nie zachodziły w sprawie przesłanki do umorzenia postępowania, na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d.

W skardze na ww. decyzję organu odwoławczego, wniesionej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin opakowań przewożonych przez skarżącego w dniu kontroli i niedokonanie ich weryfikacji pod kątem zasad określonych w Instrukcji ponownego wykorzystywania opakowań kartonowych i foliowych obowiązujących w R. i uznanie za udowodniony fakt, że wszystkie przewożone opakowania stanowiły odpady tylko na podstawie ogólnego stwierdzenia, że opakowania były ułożone w sposób nieuporządkowany;

b) art. 7 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej, niezgodnej

z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oceny dowodu z dokumentu

w postaci Instrukcji ponownego wykorzystywania opakowań kartonowych i foliowych obowiązujących w R., z pominięciem celu opakowań wielokrotnego użytku - weryfikacji w magazynach Spółki po ich przetransportowaniu ze sklepów oraz pominięciem oświadczenia R. sp. z o.o., z którego jednoznacznie wynika, że zamiarem tej Spółki było ponowne wykorzystanie przewożonych opakowań wielokrotnego użytku;

c) art. 75 § 1 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. o raz art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przesłuchania wnioskowanego świadka i uznanie, że okoliczności, które mają być stwierdzone przy pomocy tego dowodu zostały już wykazane, podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu umożliwiłoby wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy oświadczeniem Spółki R.

a Instrukcją ponownego wykorzystywania opakowań kartonowych i foliowych obowiązujących w R.;

d) art. 89 § 2 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej, w sytuacji, gdy wnioskowała o to strona, a zachodziła potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków oraz stron, w szczególności w zakresie charakteru przewożonych opakowań;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw.

z art. 3 pkt 6 u.o.o. i w zw. z art. 8 pkt 8 i pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami

i odpadami opakowaniowymi oraz w związku z § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący przewoził odpady opakowaniowe, wobec czego ciążyły na nim obowiązki wynikające z rozporządzenia.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że zarzucane uchybienia procesowe doprowadziły organy do błędnego wniosku, iż skarżący przewoził odpady, co skutkowało nałożeniem kary administracyjnej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że przedmiotem przewozu były opakowania wielokrotnego użytku. Powołując stosowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazano na dokonanie przez organ błędnej subsumpcji art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. do stanu faktycznego niniejszej sprawy; zdaniem skarżącego, odpadem w rozumieniu tego przepisu jest bowiem każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest zobowiązany, a zatem nie są one dla posiadacza użyteczne i z tego powodu dotychczasowy posiadacz się ich pozbywa, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Wyjaśniono, że Spółka R. nadal wykorzystywała opakowania przewożone w dniu 27 marca 2021 r. w celu, do jakiego pierwotnie służyły i postępowała z nimi dokładnie tak, jak postępuje się

z opakowaniami wielokrotnego użytku. To zaś wykluczało możliwość przypisania Spółce zamiaru pozbycia się, jak i faktycznego pozbycia się opakowań, ponieważ do chwili kontroli nie doszło do zmiany pierwotnego zastosowania opakowań; wobec tego na skarżącym w ogóle nie ciążyły obowiązki przewidziane w § 8 i § 9 Rozporządzenia, a zastosowanie art. 92a ust.1 u.t.d. było bezzasadne, ponieważ

w sytuacji faktycznego braku przewozu odpadów, nie zostały spełnione przesłanki określone w ww. przepisie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] r., DIAS wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 145

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329), dalej jako: "p.p.s.a.", wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, tutejszy Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego.

Ustalenie stanu faktycznego sprawy, poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego, jest podstawową funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes strony. To na organie bowiem ciąży obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa

(art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a). Obowiązki te są szczególnie istotne w postępowaniach zakończonych decyzją nakładającą na stronę obowiązki – tak jak w rozpoznawanej sprawie – ponieważ obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie strona naruszyła prawo, z którym to naruszeniem przepisy ustawy wiążą odpowiedzialność administracyjną (por. wyrok WSA w Warszawie

z 28 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1870/19, LEX nr 3019841).

Przypomnieć również należy, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organy administracji publicznej zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z zasadą tą koresponduje, ustanowiony w art. 77 § 1 k.p.a., obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bowiem dopiero całokształt prawidłowo zebranych dowodów pozwala organowi na ich ocenę (art. 80 k.p.a.), przy czym, zgodnie z zasadą tzw. swobodnej oceny dowodów, organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może je ocenić swobodnie. Oczywistym jest jednak, że ocena ta nie może być przy dowolna, arbitralna, przecząca podstawowym regułom logiki, zweryfikowanym prawom naukowym lub przeprowadzonym już w danej sprawie innym dowodom (por. A. Wiktorowska [w:] Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2012, s. 122).

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej do realiów rozpoznawanej sprawy, tutejszy Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie uchybiły obowiązkom wynikającym z przepisów procesowych k.p.a.

Istotą niniejszej sprawy było prawidłowe zakwalifikowanie przewożonego przez skarżącego przedmiotu transportu. Dopiero bowiem jednoznaczne ustalenie, że przewożone były w istocie odpady, dawałoby podstawę do nałożenia na stronę przedmiotowych kar pieniężnych. Natomiast w sytuacji, gdy strona od samego początku konsekwentnie podnosiła, że przedmiotem przewozu były opakowania przeznaczone do ponownego wykorzystania i wnioskowała o przeprowadzenie na tę okoliczność kolejnych dowodów, obowiązkiem organu było wyjaśnić wątpliwości

w sprawie wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi. Organy oparły swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na dowodach z dokumentów, nie konfrontując ich

z zeznaniami wnioskowanego świadka i przesłuchaniem stron, kwitując odmowę przeprowadzenia tychże dowodów lakonicznym stwierdzeniem, iż okoliczności, które mają być stwierdzone przy pomocy tego dowodu zostały już wykazane. Tymczasem, biorąc pod uwagę specyfikę przewożonych przedmiotów (opakowania przeznaczone do ponownego użycia), przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów mogłoby przyczynić się do prawidłowego ustalenia procedury ponownego wykorzystywania opakowań kartonowych i foliowych stosowanej w R.,

a w konsekwencji ich prawidłowego zakwalifikowania.

W ocenie Sądu, organy błędnie oceniły, że za uznaniem spornych przedmiotów za odpady przemawiał sposób ich przewozu, szczególnie w sytuacji, gdy były one odbierane etapami z czterech różnych sklepów sieci R. Sam bowiem fakt, że nie były one posortowane, ułożone lub w inny sposób uporządkowane nie czynił z nich odpadów, w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.o.o. Zgodnie z tym przepisem - przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Dokonując wykładni tego przepisu należy każdorazowo wnikliwie ocenić, czy posiadacz rzeczy 1) zobowiązany jest do pozbycia się jej; 2) czy się jej faktycznie pozbywa; ewentualnie 3) czy zamierza się jej pozbyć. Co więcej, w doktrynie słusznie się podkreśla, że przedmioty lub substancje określane jako odpady podlegają kontroli również ze strony wspólnotowego prawodawstwa, którego celem jest ochrona środowiska, a także życia i zdrowia ludzkiego. "W związku

z powyższym, rozróżnienie między tym, co jest odpadem, a tym co nim nie jest, ma charakter kluczowy. TSUE podkreślał kilkakrotnie w swoich orzeczeniach, że ustalenie, czy dany materiał jest, czy nie jest odpadem, zależy od określonych okoliczności faktycznych i że decyzja w tej kwestii powinna być podejmowana przez właściwe organy po indywidualnym rozpatrzeniu każdego przypadku" (D. Danecka, O pojęciu odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., "Ius Novum" 2016, nr 4, s. 304-305). Stwierdzić należy, że w kontrolowanym postępowaniu organy obydwu instancji nie oceniły w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych i w sposób dowolny uznały, że przewożone przez stronę opakowania stanowią odpady.

Dodać ponadto należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, zasadnicze znaczenie dla ustalenia pojęcia odpadów ma termin "pozbywania się". W związku z brakiem definicji ustawowej tego terminu, należy się posłużyć jego znaczeniem przypisywanym przez język potoczny, który nakazuje rozumieć pod tym pojęciem oddalenie, odsunięcie kogoś lub czegoś od siebie bądź uwolnienie się od kogoś lub czegoś. Oznacza więc to, że przedmiot staje się odpadem, gdy jego dotychczasowy posiadacz nie znajduje dla niego żadnego zastosowania, lub w razie wątpliwości nie potrafi go wskazać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1834/11, LEX

nr 1497899). Co więcej, pozbywanie się odpadu należy analizować w całym cyklu życiowym substancji lub przedmiotu od zaprojektowania do ich produkcji, dystrybucji, zużycia, a także obróbki powstałych przy tym odpadów. "Pozbycie się" nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać, być przydatnym (zob. wyrok WSA

w Olsztynie z 2 grudnia 2021 r., sygn., akt II SA/Ol 775/21, LEX nr 3278169).

Z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby ani skarżący, ani Spółka R. byli zobowiązani do pozbycia się przewożonych przedmiotów i w chwili kontroli się ich pozbywali. Ładunek, traktowany przez strony umowy z dnia 1 sierpnia 2009 r. jako opakowania wielokrotnego użytku, miał zostać przetransportowany do centrum dystrybucyjnego firmy R., celem jego segregacji.

Z treści oświadczenia Spółki R., znajdującego się w aktach sprawy (k. 34 akt administracyjnych) wprost wynika, że wszystkie opakowania kartonowe i foliowe oddawane ze sklepów do magazynów są traktowane jako opakowania wielokrotnego użytku, a następnie są ponownie wykorzystywane przez Spółkę w procesach logistycznych, co ma na celu zapewnienie większej ochrony środowiska. Opakowania kartonowe ponownie służą do pakowania towarów wysyłanych do sklepów sieci, natomiast opakowania foliowe wykorzystywane są do zabezpieczania transportowego ładunku, jako wypełniacze do przesyłek kurierskich i zabezpieczenie przewożonego ładunku. Stwierdzić więc należy, że wbrew twierdzeniom organu, nie zmienia to przeznaczenia opakowań.

Trzeba mieć bowiem na względzie funkcję opakowania, jaką jest zabezpieczenie przewożonego towaru przed uszkodzeniem. Oznacza to, że ponowne użycie pierwotnego opakowania do kolejnego pakowania towarów wysyłanych do sklepów sieci lub ich wykorzystanie do zabezpieczania transportowego ładunku – również jako wypełnienia do przesyłek i zabezpieczenia przewożonego ładunku – nie zmieniają dotychczasowej jego funkcji, ponieważ nadal ich celem jest zabezpieczenie przewożonego towaru przed uszkodzeniem. Nie sposób więc zgodzić się z organem, że o tym, czy dana rzecz jest odpadem, czy opakowaniem wtórnym, zawsze decyduje moment przewozu. Takie założenie niweczyłoby cele ustawy o odpadach, która określa środki służące ochronie środowiska (art. 1 u.o.o.) oraz ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1114 z późn. zm.), której celem – zgodnie

z art. 1 ust. 1 – jest zmniejszenie ilości i szkodliwości dla środowiska materiałów

i substancji zawartych w opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz ilości

i szkodliwości dla środowiska opakowań.

W okolicznościach niniejszej sprawy przychylić należy się do twierdzenia strony, że odpady wytwarzane są dopiero w centrach dystrybucyjnych sieci R.; tam bowiem dopiero materializuje się zamiar pozbycia się rzeczy przez posiadacza. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka i przesłuchania stron, przedwcześnie doprowadziły organy do wniosku, że w przedmiotowej sprawie miał miejsce przewóz odpadów. Ponadto, przyjęcie przez organ, że nieuporządkowany przewóz opakowań ma znaczenie dla ustalenia ich charakteru jest w przedmiotowej sprawie nieuzasadnione. Zauważyć bowiem należy, że nawet w załączonej Instrukcji ponownego wykorzystania opakowań kartonowychi foliowych w procesach logistycznych firmy, w pkt. 3 przedstawiono poglądowe zdjęcie boksów rozładowywanych aut spedycji, gdzie opakowania również nie są posegregowane zgodnie z wymogami organów. Wskazuje to na to, że sposób ich ułożenia nie decyduje o ich przeznaczeniu.

Nie można też zgodzić się z organem odwoławczym, że na pierwszy rzut oka można ocenić, że część z kartonów nie nadawała się na pewno do ponownego wykorzystania jako opakowania. Załączone do akt sprawy zdjęcia kartonów (k. 3-5 akt administracyjnych), nie pozwalają, w ocenie Sądu, na wyciągnięcie takich wniosków.

Co za tym idzie, nie było podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz drogowy bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów oraz bez oznakowania środka transportu a także, że nie wyposażył kierowcy w wymagane dokumenty.

Mając na uwadze powyższą wykładnię, organy winny raz jeszcze przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, przeprowadzić dowody wnioskowane w opisanym wyżej zakresie i prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, na podstawie którego zostanie wydane merytoryczne rozstrzygnięcie,

z uwzględnieniem oceny prawnej dokonanej przez Sąd, którą organ jest związany, na mocy art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200

w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego przez skarżącego należnego wpisu od skargi (400 zł); wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (3600 zł) - ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a

w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800

z późn. zm.) oraz opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).