Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 560/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 560/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "F." karę pieniężną w łącznej kwocie 4.350zł w tym 3.000zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, 200zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, 800zł z tytułu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, 50zł z tytułu przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia i 300zł za brak przepisowych wpisów na wykresówce. W odwołaniu od tej decyzji W. F. zarzucił naruszenie art. 12 kpa z uwagi na to, że w jego ocenie organ nie rozpoznał wnikliwie całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności zaś skarżący podniósł, że obowiązek w zakresie wykonywania transportu zgodnie z prawem ciążył na kierowcy, który był związany cywilnoprawną umową zobowiązującą go do starannego działania, a charakter stwierdzonych naruszeń wskazuje na to, iż zostały one przez niego popełnione, a nie przez przedsiębiorcę i wobec tego przedsiębiorca nie może ponosić odpowiedzialności za niezgodne z prawem świadczenia usług transportowych. Nadto podniesiono, że firma dysponuje tylko jednym samochodem ciężarowym o masie całkowitej powyżej 12 ton i stąd wniosek, że przedmiotowa karta drogowa wydana została na kontrolowany pojazd. Postanowieniem z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego wyłączył do postępowania odrębnego sprawę w przedmiocie odwołania od w/w decyzji w zakresie kary w wysokości 1.150zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy i przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia oraz braku przepisowych wpisów na wykresówce i w tym zakresie decyzją z dnia [...] nr [...] zaskarżoną decyzję uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Natomiast decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie tj. w zakresie kwoty 3.200zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1,4 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym, lp.1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy § 4,5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat po drogach krajowych (Dz.U. nr 150, poz.1684), art. 31 ustawy z dnia 16.04.2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 92, poz. 879), art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20.12.1985r. (Dz. Urz. NE nr L 370 z 31.12.1985r. ze zm.)

Zdaniem organu w zaistniałym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia wskazanych przepisów w zakresie obowiązku okazywania zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, przerwy i czas odpoczynku lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, zaś niewypełnienie karty opłaty dobowej w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu skutkuje w świetle przepisów powołanego rozporządzenia z dnia 14.12.2001r. przyjęciem, iż nie stanowi ona dokumentu potwierdzenia wniesienia tej opłaty, a w konsekwencji karę, o której mowa w załączniku do ustawy o transporcie. Nadto podniesiono, że w toku kontroli został okazany wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego, wystawiony na W. F. i on też jest wykonującym transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Z tego tez tytułu jest adresatem obowiązków wynikających z powołanej ustawy. Natomiast kierowca świadczył tylko usługi kierowania pojazdem i przedstawiona przez W. F. umowa zlecenia łącząca go z kierowcą była umową o kierowanie pojazdem a nie umowa przewozową.

W skardze na tę decyzję W. F. wniósł o jej uchylenie zarzucając sprzeczność w treści uzasadnienia oraz naruszenie art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Zdaniem skarżącego okoliczność, iż w okresie, w jakim stwierdzono nieprawidłowości D. B. świadczył jako kierowca, usługę na jego rzecz na podstawie umów cywilnoprawnych, wymagała zmodyfikowania zasad odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 87 ust.3 cyt. ustawy przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane dokumenty i kierowca okazał dobową kartę opłaty drogowej tyle, że niewypełnioną prawidłowo, co oznacza, że skarżący wyposażył go w ten dokument, a określenie "wymagane dokumenty", w ocenie skarżącego nie oznacza, że ewentualne nieprawidłowości w ich wypełnieniu obciążają przedsiębiorcę i dopiero brak karty opłaty mógłby uzasadniać jego odpowiedzialność. Karta winna być wypełniona przez kierowcę i jego zaniedbania w tym zakresie i niezachowanie staranności, do której w ramach łączącej go ze skarżącym umowy cywilnoprawnej się zobowiązał nie mogą obciążać przedsiębiorcy. Takie nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu nie powinno, zdaniem skarżącego, rodzić jego odpowiedzialności, bo obowiązek udokumentowania czasu pracy ciążył na kierowcy. Kierowca powinien zatem ponieść odpowiedzialność za zaistniałe naruszenia, bo skarżący z obowiązku wyposażenia go w wymagane dokumenty się wywiązał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.

W/w decyzja (jak i decyzja ją poprzedzająca) została podjęta wskutek poczynionych przez organ ustaleń faktycznych skutkujących w świetle powołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożeniem orzeczonych kar w łącznej kwocie 3.200zł (3.000zł + 200zł). Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił bowiem, iż w dacie przeprowadzonej kontroli kierowca pojazdu okazał dobową kartę opłaty drogowej seria i nr [...], na której brak było wpisu w rubryce nr rejestracyjny pojazdu i nie okazał wykresówki za [...], ani też zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu. Skarżący tych trafnych, zdaniem Sądu, ustaleń organów nie podważa. Podnosi tylko, iż ewidentne zaniedbania kierowcy w powyższym zakresie nie powinny rodzić odpowiedzialności za nie po jego stronie zwłaszcza, iż D. B. świadczył usługi jako kierowca na podstawie umów zlecenia i do niego należało udokumentowanie swojego czasu pracy. Jego odpowiedzialność mógłby uzasadniać dopiero brak karty drogowej gdyż świadczyłby o tym, że nie wyposażono kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 i 2 powołanej ustawy.

Prezentowane przez skarżącego stanowisko w tym względzie nie znajduje jednak uzasadnienia w obowiązującym prawie.

Stosownie bowiem do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się też zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium RP, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium RP natomiast międzynarodowy transport drogowy, definiowany jest w art. 4 pkt 2 cyt. ustawy jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, o których mowa w pkt 1 powołanego przepisu z tym, że jazda pojazdu miedzy miejscem postojowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granic RP. Skoro zatem wskazany w podstawie materialnoprawnej decyzji przepisart. 92 ust.1 powołanej ustawy stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów tej ustawy lub wskazanych w tym przepisie ustaw (w tym ustawy o czasie pracy kierowców) bądź wiążących RP międzynarodowych umów podlega ten, kto wykonuje transport drogowy (lub przewóz na potrzeby własne to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 powołanej ustawy rozumienie pojęcia transportu (krajowego i międzynarodowego), który, jak z przepisu tego wynika polega na wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy. Podjecie i wykonywanie transportu wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. W świetle powyższego wykonywanie transportu drogowego nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych.

Taką też działalnością była działalność skarżącego prowadzona na podstawie udzielonej skarżącemu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, której wypis został przedstawiony kontrolującemu (ksero wypisu w aktach administracyjnych) i w ramach tej działalności i licencji w dniu kontroli wykonywany był przez skarżącego transport drogowy w rozumieniu powołanych przepisów. Okoliczność, iż pojazd był prowadzony przez kierowcę, z którym wiązała skarżącego umowa zlecenia tego stanu rzeczy nie zmienia. Kierowca, jak wynika z umowy zlecenia wykonywał jedynie na rzecz skarżącego usługę kierowania pojazdem. Tym samym więc nie może być uznany za podmiot wykonujący transport drogowy w powyższym rozumieniu. Tym podmiotem jest przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie przewozu osób lub rzeczy w tym przypadku skarżący działający na podstawie w/w licencji. Trafnie zatem uznano, iż karze z tytułu stwierdzonych naruszeń podlega skarżący, a nie kierowca prowadzący pojazd w dniu kontroli.

Odrębnym zagadnieniem pozostaje kwestia podnoszonych przez skarżącego zaniedbań kierowcy i jego braku staranności w wykonywaniu powierzonych mu w ramach umowy zlecenia obowiązków.

Wadliwość działań kierowcy w tym zakresie (a do takiej oceny jego pracy skarżący w skardze się odwołuje) może rodzić po jego stronie odpowiedzialność cywilnoprawną. Natomiast nie stanowi, w świetle powołanych przepisów, podstawy jego odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia w płaszczyźnie prawno-administracyjnej. Z tego też względu okoliczność, czy i w jakim zakresie naruszenia zostały zawinione przez kierowcę pozostaje w sprawie bez istotnego znaczenia. Zasadnie zatem, bez naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym i pozostałych przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną decyzji organ uznał, iż wykonującym transport drogowy ze stwierdzonymi naruszeniami jest skarżący a nie kierowca prowadzący pojazd. Należy przy tym podnieść, iż stosownie do art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy i stwierdzone naruszenia oraz kary z tytułu tych naruszeń zostały ustalone zgodnie z tym załącznikiem (w tym z resztą zakresie skarżący zarzutów również nie zgłasza).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż nie doszło do naruszenia prawa przez organ i w konsekwencji na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.