Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 741/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, art. 132a, art. 135 i oraz art. 135l ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w R. z [...] czerwca 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. na rzecz skarżącego M. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest orzeczenie Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. (dalej także jako: "KWP z/s w R.", "organ Policji") wydane na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782) na podstawie którego, po rozpatrzeniu odwołania st. asp. M. M. od orzeczenia Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z dnia [...] czerwca 2017 r. na podstawie którego st. asp. M. M. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji w związku z § 1 Decyzji Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z dnia [...] października 2014 r. w sprawie zakazu wstępu i przebywania policjantów/pracowników Policji będących w stanie po spożyciu alkoholu lub podobnie działającego środka na terenie KMP w R.

i jednostek podległych, tj. tego, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. w R. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że stawił się do służby będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie - wynik 0.38 mg/l; II badanie - wynik 0.33 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu),

a ponadto przebywał w tym stanie na terenie Komendy Miejskiej Policji w R.,

- KWP z/s w R. orzekł o utrzymaniu w mocy ww. orzeczenia KMP w R.

o wymierzeniu st. asp. M. M. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji.

Powyższe orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane po przeprowadzeniu postępowania, w przebiegu którego ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

- st. asp. M. M. pełnił służbę na stanowisku [...] Komendy Miejskiej Policji w R.; ponieważ miał problemy z [...], przed rozpoczęciem służby jego stan trzeźwości był systematycznie badany (potwierdza to sam obwiniony oraz jego przełożony);

- w dniu [...] kwietnia 2017 r. w godz. 14.00 - 22.00 miał pełnić służbę w grupie zdarzeniowej;

- podczas odprawy do służby w dniu [...] kwietnia 2017 r. nadkom. R. H.– Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w R., polecił, aby kontrolny sprawdzał sposób pełnienia służby przez policjantów; służbę kontrolnego w tym dniu pełniła kom. K. G. – B.;

- przed godziną 14.00 st. asp. M. M. telefonicznie skontaktował się z asp. szt. P. B. - dyżurnym KMP w R.; zgłosił dyżurnemu rozpoczęcie służby, podał numer pomieszczenia, w którym przebywał oraz numery telefonów; ponieważ dyżurny nie zlecił mu wykonania żadnej czynności, st. asp. M. M. przebywał w pokoju służbowym sam;

- około godz. 14.10 do pokoju tego przyszła kom. K. G. – B. i zapytała st. asp. M. M., czy jest trzeźwy; odpowiedział, że jest; poleciła wówczas, by poszedł z nią i poddał się badaniu stanu trzeźwości;

- badanie wykonano urządzeniem pomiarowym Alkometr A2.0/04 o numerze fabrycznym: [...], uzyskując wynik: w pierwszym badaniu przeprowadzonym

o godz. 14.15: 0,38 mg/l, w drugim badaniu przeprowadzonym o godz. 14.20: 0,33 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu;

- podczas badania st. asp. M. M. oświadczył, że w ciągu ostatnich 24 godzin nie spożywał alkoholu; przesłuchiwany kolejnego dnia wskazał, że w dniu poprzedzającym służbę pił alkohol do godziny 22.00, wypił dwa piwa i około 200 - 300 ml wódki, był jednak przekonany o tym, że rozpoczynając służbę jest trzeźwy; niespełna miesiąc przedtem, do [...] marca 2017 r. odbywał leczenie odwykowe na Oddziale Leczenia Uzależnień Szpitala MSWiA w O.; jak oświadczył, przyjmuje leki na [...] oraz leki [...], zalecone przez lekarza [...] ze szpitala w O.;

- z uwagi na stan nietrzeźwości asp. M. M., przełożony zabezpieczył jego broń służbową i amunicję, zwolnił go do domu oraz zapewnił policjanta, który przejął służbę w grupie zdarzeniowej;

- Postanowieniem Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2017 r. Komendant Miejski Policji

w R. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. asp. M. M. i przedstawił mu zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez stawienie się w dniu [...].04.2017 r. do służby będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie - wynik 0.38 mg/l;

II badanie - wynik 0.33 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu)

i przebywanie w tym stanie na terenie Komendy Miejskiej Policji w R., co stanowi naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji i § 1 Decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z dnia [...] października 2014 r. w sprawie: zakazu wstępu i przebywania policjantów/ pracowników Policji będących w stanie po spożyciu alkoholu lub podobnie działającego środka na terenie KMP w R. i jednostek podległych (PRL-I-173/;014).

Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Komendant Miejski Policji

w R. uznał st. asp. M. M. winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną - wydalenie ze służby.

Od powyższego orzeczenia z zachowaniem ustawowo określonego terminu st. asp. M. M. wniósł odwołanie. W odwołaniu skarżący podniósł, że wymierzona kara jest nieadekwatna do stopnia winy i oderwana od zebranego w toku postępowania dyscyplinarnego materiału dowodowego. Podkreślił, że w całej dotychczasowej służbie przełożeni nie mieli do niego zastrzeżeń, przebieg służby był wręcz wzorcowy, a zdarzenie będące przedmiotem postępowania dyscyplinarnego miało charakter incydentalny. Wskazał, że po badaniu przyznał się do spożywania alkoholu, następnie złożył wyjaśnienia, w których podniósł fakt odbycia leczenia odwykowego, pozostawanie pod opieką [...] oraz kontynuowanie terapii w związku z problemem alkoholowym. Zapewnił, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. był przekonany o swojej trzeźwości, wynik badania stanu trzeźwości był dla niego zaskoczeniem, zatem nie można tu mówić o umyślnym popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, nieumyślność jest zaś okolicznością łagodzącą odpowiedzialność. Odniósł się również do sytuacji rodzinnej i finansowej, podnosząc, że służba w Policji jest jedynym źródłem dochodu. Otrzymywane wynagrodzenie pozwala na przeżycie jemu samemu i jego partnerce, która jest chora i pozostaje pod opieką lekarzy oraz na spłatę zobowiązań finansowych.

Podsumowując ocenił, że zdarzenie będące przedmiotem postępowania dyscyplinarnego miało charakter incydentalny, a orzeczona kara jest nieadekwatna do stopnia winy i niesłuszna w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego oraz

z uwagi na dotychczasową postawę obwinionego.

Do odwołania st. asp. M. M. dołączył opinię wydaną przez Zastępcę Prokuratora Rejonowego [...] w R., w której opisany został jako policjant doświadczony, zaangażowany w realizację zadań służbowych, sumienny, rzetelny, operatywny oraz zaświadczenie lekarskie wydane w dniu [...] czerwca 2017 r. przez specjalistę terapii uzależnień, potwierdzające jego uczestnictwo w terapii indywidualnej.

Po rozpatrzeniu odwołania KWP z/s w R. orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia KMP w R., wskazał na następujące okoliczności

i ustalenia:

Podniósł, że materiał dowodowy zebrany w aktach postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko obwinionemu potwierdza bezsprzecznie fakt popełnienia przez niego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego polegającego na stawieniu się do służby w stanie nietrzeźwości i przebywania w tym stanie na terenie budynku KMP w R..

Organ odwoławczy wskazał, że bezsprzeczne jest także przypisanie policjantowi winy w zakresie zarzucanego mu czynu. Organ stwierdził, że asp. M. M. jako funkcjonariusz z 13-letnim stażem służby, człowiek dorosły, zdawał sobie sprawę z tego, jaki jest wpływ alkoholu na organizm ludzki; tymczasem, jak sam wyjaśnił, alkohol spożywał w dniu [...] kwietnia 2017 r. do godziny około 22.00, wypił dwa piwa około 200 - 300 ml wódki; w tym kontekście trudno zatem mówić nawet

o nieumyślności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego; nie ma tu bowiem znaczenia to, czy według własnej oceny M. M. czuł się dobrze, czy też nie; skoro w dniu poprzedzającym rozpoczęcie służby, do późnych godzin spożywał alkohol w ilości, która w momencie rozpoczęcia służby dała wynik kwalifikowany jako stan nietrzeźwości, to musiał liczyć się z taką możliwością, iż spożyty alkohol może osiągnąć wartości niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów; tak więc st. asp. M. M. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym.

Organ odwoławczy podniósł, że M. M. nie został skierowany na badania kontrolne bezpośrednio po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, ale dopiero

w dniu [...] czerwca 2017 r., co niewątpliwie było uchybieniem ze strony przełożonego zobowiązanego do wystawienia takiego skierowania i powinno zostać wyjaśnione

w odrębnym postępowaniu. Jednakże powyższe w ocenie organu dyscyplinarnego nie przekreśla istnienia stosunku służbowego; zatem fakt, że st. asp. M. M. został dopuszczony do służby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, pomimo wcześniejszej niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, pozostaje bez wpływu na stwierdzenie, że popełnił on przewinienie dyscyplinarne, ani też na ustalenie stopnia winy.

Odnosząc się do rodzaju wymierzonej kary dyscyplinarnej organ Policji podniósł, że przepis art. 134h ustawy o Policji nakazuje, aby wymierzona kara była współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności uwzględniała okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego

i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służb. Zatem dotychczasowy przebieg służby ma wpływ na rodzaj wymierzonej kary dyscyplinarnej. Z akt postępowania wynika, że st. asp. M. M. nie był karany dyscyplinarnie, ma pozytywną opinię służbową, a przełożeni oraz prokuratorzy mają dobre zdanie o jego wiedzy, umiejętnościach zawodowych i zaangażowaniu w wykonywanie przydzielonych czynności; jednakże stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości to zachowanie tak naganne, że podnoszone przez obwinionego "okoliczności łagodzące" nie mogą odnieść skutku w postaci złagodzenia wymiaru kary w postępowaniu dyscyplinarnym; podkreślić należy również to, że przełożony, wiedząc o problemach st. asp. M. M. z alkoholem, doceniając jego umiejętności zawodowe, dał mu szansę na to, by mógł przezwyciężyć chorobę i pełnić nadal służbę w Policji. Umożliwił mu udział w 6-tygodniowej terapii w szpitalu MSWiA w O.. Z danej szansy st. asp. M. M. jednak nie skorzystał. Po odbytej terapii nadal spożywał alkohol; zarówno

w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu dyscyplinarnym, jak

i w samym odwołaniu od orzeczenia o ukaraniu pojawiła się informacja o tym, że st. asp. M. M. był niejednokrotnie poddawany badaniu stanu trzeźwości przed rozpoczęciem służby. Obwiniony twierdzi, że skoro stan jego trzeźwości był badany

i nigdy wcześniej nie zdarzyło się, by wynik był pozytywny, to świadczy

o incydentalnym charakterze popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Jednakże

z punktu widzenia przełożonego, który systematycznie bada stan trzeźwości określonego policjanta, co do którego utracił zaufanie, chodzi o to by nie dopuścić do pełnienia przez niego służby w stanie po użyciu alkoholu i nie narazić przez to na szwank dobrego imienia Policji, ale też bezpieczeństwa ludzi, do ochrony którego ten policjant został powołany. Dotychczasowa służba st. asp. M. M. i jego tryb życia przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego dawały zatem przełożonemu podstawy do tego by uznać za niezbędne zlecanie kontroli jego stanu trzeźwości. Podkreślić należy, że czyn, którego obwiniony się dopuścił i okoliczności jego popełnienia są na tyle doniosłe, iż znacznie przeważają nad argumentacją przemawiającą na jego korzyść, tj. dotychczasową niekaralnością nienagannym przebiegiem służby; st. asp. M. M. popełnił bowiem czyn nie tylko nieakceptowany społecznie, ale też szczególnie zwalczany przez formację, w której służy. Od policjantów, jako funkcjonariuszy publicznych stojących na straży porządku prawnego, wymaga się zachowania w służbie szczególnej dyscypliny i daleko idącej odpowiedzialności za siebie, innych funkcjonariuszy oraz obywateli. Wymogi stawiane funkcjonariuszom Policji w zakresie dyscypliny służby są dużo bardziej restrykcyjne niż w stosunku do pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.

Podsumowując, organ Policji stwierdził, że zebrany w przedmiotowym postępowaniu materiał dowodowy bezsprzecznie potwierdza popełnienie przez st. asp. M. M. zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Wątpliwości nie budzi też, że przewinienie popełnione zostało z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. Orzeczona kara dyscyplinarna - wydalenie ze służby, mimo wcześniejszej nienagannej służby, jest współmierna do stopnia zawinienia, okoliczności i skutków popełnienia przewinienia, rodzaju naruszonych obowiązków. Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne sprawy. W uzasadnieniu faktycznym orzeczenia przełożony dyscyplinarny prawidłowo wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, w uzasadnieniu prawnym właściwie przywołał podstawy prawne i przytoczył treść przepisów. Przełożony dyscyplinarny nie pominął konieczności oceny formy winy w zakresie zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego; prawidłowo też uzasadnił wymiar kary poddając ocenie okoliczności wymienione w art. 135h ust. 1 ustawy o Policji i ustawowe przesłanki zaostrzające i łagodzących wymiar kary, wynikające odpowiednio z ust. 2 i ust. 3 tego przepisu. Wyższy przełożony dyscyplinarny w pełni podziela stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w R. wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, dotyczące oceny popełnionego przez st. asp. M. M. przewinienia dyscyplinarnego, formy i stopnia winy oraz współmierności orzeczonej kary dyscyplinarnej.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. M. M. (dalej jako: "skarżący", lub "obwiniony") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie dyscyplinarne KWP z/s w R..

Wskazanemu wyżej orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia tj:

1) Art. 135n ust. 4 pkt 1 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez utrzymanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w mocy orzeczenia nr 3 Komendanta Miejskiego Policji w R. z dnia [...] czerwca 2017 r. w sytuacji, gdy istniały podstawy do zmiany tego orzeczenia poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej łagodniejszego rodzaju, aniżeli wydalenie ze służby.

2) Art. 135e ust. 1 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie,

w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego [...] w celu ustalenia poczytalności skarżącego i oparcie się przez ograny obu instancji na niepełnym materiale dowodowym.

3) Art. 135e ust. 1 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie

i niedostateczne rozważenie zaistniałej w sprawie okoliczności w postaci błędu, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu będącego przewinieniem dyscyplinarnym.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go orzeczenia KMP w R. w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przede wszystkim wskazał, że organ nadał okolicznościom przemawiającym na niekorzyść obwinionego zbyt dużą rangę, natomiast zdyskredytował okoliczności łagodzące w postaci wzorowego przebiegu służby, prawidłowego wypełniania obowiązków służbowych. Ponadto, uzasadniając zarzut naruszenia art.135e ustawy o Policji, skarżący podniósł, że należało zbadać, czy na fakt, spożycia alkoholu i podjęcia pod jego wpływem służby przez skarżącego, nie wpływały czynniki, które były poza wolą obwinionego, które wynikały z jego uzależnienia od alkoholu, choroby, czy być może stanowiły jedną z okoliczności,

o których mowa w art. 31 § 1 i 2 kodeksu karnego. Takich ustaleń zabrakło, albowiem zabrakło dowodu z opinii biegłych [...], którzy kwestię tę rozstrzygnęliby

w sposób kategoryczny, przy wykorzystaniu wiedzy specjalnej jaką posiadają, a której nie posiadał ani organ I instancji, ani organ II instancji. Organy te weszły

w kompetencję biegłego z zakresu psychiatrii, ustalając pewne fakty

z naruszeniem przepisów prawa, przyjmując w sposób niemający oparcia w zebranym materiale dowodowym, że nie występowały żadne czynniki, które mogłyby wyłączyć po stronie obwinionego możliwość rozpoznania znaczenia czynu. Jeśli organ miał wątpliwości, czy uzależnienie od alkoholu może wpływać na poczytalność obwinionego, winien dopuścić dowód z opinii lekarzy psychiatrów, czego w sprawie niniejszej nie uczynił.

Wreszcie skarżący podniósł, że organy obu instancji mając na względzie wyjaśnienia obwinionego oraz treść art. 28 kodeksu karnego regulującego okoliczność wyłączająca popełnienia przestępstwa w postaci błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, powinny dokonać analizy, czy w niniejszym przypadku mogło być tak, że skarżący, na podstawie opisanych powyżej okoliczności mógł mylnie przyjąć, że alkohol który spożywał dzień wcześniej został przez jego organizm wydalony. Organ winien był zbadać, czy przeświadczenie to w realiach niniejszej sprawy było usprawiedliwione. Ustaleń tych w sprawie niniejszej zdecydowanie zabrakło, co czyni decyzje organów obu instancji wadliwymi w stopniu rażącym.

W odpowiedzi na skargę KWP z/s w R. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r., poz. 718 ze zm.),dalej p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane

z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U.

z 2017 nr 43 poz. 277 ze zmianami) policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Art. 132a ustawy stanowi zaś, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Skoro policjant odpowiada dyscyplinarnie wyłącznie za czyny zawinione (zarówno w formie winy umyślnej jak i nieumyślnej), to stan wyłączający świadomość popełnianych czynów (niepoczytalność) wyklucza taką odpowiedzialność. Zatem powołanie się przez obwinionego policjanta na okoliczności wyłączające jego zawinienie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek wyjaśnienia tych okoliczności.

Przedmiotem kontroli Sądu były orzeczenia dyscyplinarne organów Policji, tj. KMP w Radomiu i KWP z/s w R., na podstawie których skarżącego uznano za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez stawienie się w dniu [...] kwietnia 2017 r. do służby

w stanie nietrzeźwości stwierdzonym badaniem na zawartość alkoholu oraz przebywanie w tym stanie na terenie KMP w R. i wymierzono skarżącemu za ten czyn karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji.

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że M. M. jest osobą uzależnioną od alkoholu. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że wymieniony od [...].02.2017 r. do [...].04.2017 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego w związku

z leczeniem szpitalnym na oddziale uzależnień szpitala MSWiA w O.. Po zakończeniu pobytu w szpitalu wymieniony otrzymał 7-dniowe zwolnienie lekarskie poszpitalne. W aktach postępowania dyscyplinarnego znajduje się zaświadczenie

z dnia [...] czerwca 2017 r. wydane przez specjalistę terapii uzależnień potwierdzające uczestnictwo M. M. w terapii indywidualnej.

Ponadto Sądowi z urzędu wiadomym jest, że M. M. przebywał na leczeniu na Oddziale [...] Ogólnym w Samodzielnym Wojewódzkim Publicznym Zespole Zakładów [...] Opieki Zdrowotnej w R. w dniach [...].07.2017 r. do [...].08.2017 r. oraz [...].08.2017 r. do [...].08.2017 r. Powyższe wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącego w związku z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tym przedmiocie Sąd wydał stosownie postanowienie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 741/17.

Skarżący przesłuchiwany w postępowaniu dyscyplinarnym zeznał, że w dniu [...] kwietnia 2017 r., tj. w dniu poprzedzającym rozpoczęcie służby i popełnienie zarzuconego czynu, do późnych godzin spożywał alkohol. Skarżący ponadto zeznał, że zażywa leki zlecone mu przez lekarza [...] ze szpitala MSWiA w O., stara się nie pić, ale nie zawsze mu się to udaje. Jest ponadto pod opieką [...] z KWP z/s w R.. Oświadczył, że ze względu na to, że miał i nadal ma problem alkoholowy, przed rozpoczęciem służby jego stan trzeźwości jest systematycznie badany przez przełożonych.

W ocenie Sądu fakty te uprawdopodobniają możliwość występowania

u skarżącego zaburzeń [...]. W tej sytuacji przełożeni z urzędu powinni przeprowadzić dowody zmierzające do ustalenia, czy w chwili popełnienia zarzuconego mu czynu skarżący miał zachowana zdolność rozumienia znaczenia zarzuconego mu czynu i kierowania swoim postępowaniem.

Nie może być uznana za wystarczającą argumentacja, że skarżący jako funkcjonariusz z 13-letnim stażem służby, człowiek dorosły zdawał sobie sprawę z tego jaki jest wpływ alkoholu na organizm ludzki. Nie do zaakceptowania jest również postawa Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R., który w zaskarżonym orzeczeniu przywołując przepis art. 31 kodeksu karnego wywodzi, że nie negując, iż skarżący jest uzależniony od alkoholu, to w sytuacji gdy sam wprawił się w stan nietrzeźwości, to nie wyłącza to jego winy, co wynika z art. 31 § 3 kk i przywołuje na poparcie tej tezy orzeczenia sądów powszechnych i sądów administracyjnych.

Nie negując co do zasady słuszności normy wynikającej z przepisu art. 31 kk, należy mieć na uwadze okoliczności faktyczne sprawy do której są one odnoszone. Okoliczności faktyczne ustalone w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie mogą mieć zastosowania do przytoczonych w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym tez orzeczeń sądowych. Dotyczą one bowiem generalnie sprawców czynów zabronionych, co do których nie występowały wątpliwości co do stanu ich poczytalności.

Jest powszechnie uznana wiedza, że choroba alkoholowa, czy uzależnienie od alkoholu powoduje zakłócenia psychiczne w funkcjonowaniu i zachowaniu człowieka.

W tej sytuacji, aby w sposób prawnie procesowo przyjęty uzyskać dowód w zakresie poczytalności, a co się z tym wiąże winy skarżącego co do zarzuconego mu czynu, należało dopuścić dowód z opinii biegłego lekarza [...].

Nie uszło uwadze Sądu, że przełożeni skarżącego nie dopełnili swoich obowiązków w zakresie zbadania zdolności skarżącego do służby po odbyciu leczenia odwykowego. Na stosowne badania kontrolne skarżący został skierowany dopiero

[...] czerwca 2017 r., po popełnieniu zarzuconego występku dyscyplinarnego, a nie bezpośrednio po zakończeniu leczenia odwykowego, przebywając w łącznym wymiarze ponad 30 dni na zwolnieniu lekarskim. Nie może być aprobaty na praktyki polegające na odstąpieniu od badań kontrolnych policjanta w takich sytuacjach, dopuszczenie policjanta do pełnienia służby i ograniczanie się do każdorazowego badania policjanta na stan trzeźwości przed podjęciem służby. Oczywiście kwalifikuje się to na wyjaśnienia w ramach odrębnego postępowania, ale nie może skutkować uznaniem wyczerpującego wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu dyscyplinarnym całokształtu okoliczności sprawy, w tym winy skarżącego.

Ustalone w przebiegu przeprowadzonego postępowania fakty dotyczące uzależnienia skarżącego od alkoholu uprawdopodobniają możliwość występowania

u skarżącego zaburzeń [...], które mogły mieć wpływ na poczytalność skarżącego w momencie popełnienia zarzuconego mu czynu. W tej sytuacji odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza [...], co do poczytalności skarżącego w dacie zdarzenia jest uchybieniem, które dyskwalifikuje zaskarżone postępowanie i wydane w jego ramach orzeczenie dyscyplinarne.

Skoro zatem nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to uznać należało, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało

z naruszeniem art. 135i oraz 135l ust. 1 ustawy o Policji, które to przepisy nakładają na rzecznika dyscyplinarnego oraz organ odwoławczy obowiązki dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

W powyższym zakresie skarga jest zasadna i podlegała uwzględnieniu.

Natomiast jako przedwczesny został oceniony zarzut skargi naruszenia art. 28 § 1 kk, tj. nie zweryfikowanie, czy skarżący nie dopuścił się zarzuconego czynu w ramach opisanego w tym przepisie kontratypu polegającego na popełnieniu czynu w warunkach pozostawania w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Z treści uzyskanej opinii [...] powinno wynikać, czy ewentualnie wystąpiły okoliczności odpowiadające warunkom unormowanym w art. 28 § 1 kk.

Podobnie zarzut co do niewspółmierności wymierzonej kary dyscyplinarnej do stopnia zawinienia, aktualnie w sytuacji braku wyjaśnienia poczytalności skarżącego, nie miał wpływu na wynik orzeczenia Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie

1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).