Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 134/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik - spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nagrody rocznej funkcjonariusza Służby Więziennej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Zakładu Karnego w S, działając na podstawie art. 104 K.p.a, art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 106 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (j.t. Dz.U z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), a także § 1 ust. 1 i § 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, uznaniowych i zapomóg (Dz. U. z 2002 r., Nr 15, poz. 145) przyznał mjr M. P. nagrodę roczną za 2002 r. w wysokości 476,39 zł.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że podstawa wymiaru nagrody wynosiła 3500 zł. Powyższa kwota została, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, uznaniowych i zapomóg, pomniejszona o 311/360 tj. o kwotę 3023,61 zł z uwagi na 326 dni nieobecności funkcjonariusza w służbie.

Postanowieniem z dnia 18 września 2006 r., Nr [...], Dyrektor Zakładu Karnego w S. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania mjr M. P. nagrody rocznej za 2002 r. W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ wskazał, iż w dniu wydania decyzji w przedmiocie nagrody rocznej za 2002 r. podstawę do jej wyliczenia stanowił stan faktyczny istniejący w tej dacie. W lipcu 2003 r. doszło do uchylenia decyzji w przedmiocie obniżenia funkcjonariuszowi dodatku służbowego, a zatem zmianie uległ jeden ze składników uposażenia stanowiący podstawę naliczenia nagrody rocznej za 2002 r. i stąd też należało wznowić z urzędu postępowanie w sprawie.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Zakładu Karnego w S., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w zw. z art. 104 ust. 1 pkt 2 i art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r.- o Służbie Więziennej uchylił decyzję ostateczną Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], Nr [...], w sprawie przyznania mjr M. P. nagrody rocznej za 2002 r. w wysokości 476,39zł oraz przyznał mjr M. P. nagrodę roczną za 2002 r. w wysokości 503,61 zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w sprawie przyznania nagrody rocznej za 2002 r. organ, ustalając podstawę wymiaru nagrody oparł się na innej decyzji o obniżeniu dodatku służbowego do kwoty 220 zł, która to decyzja została następnie uchylona. Zgodnie zaś z art. 106 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi przysługuje nagroda roczna w wysokości miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, a zatem w związku z powyższym należało dokonać ponownie wyliczenia wysokości nagrody rocznej za 2002 r. Mjr M. P. przebywał w 2002 r. 326 dni na zwolnieniu lekarskim. Na nową podstawę wymiaru nagrody składało się uposażenie zasadnicze w wysokości – 1876 zł, dodatek za wysługę lat 25% - 469 zł, dodatek za stopień – 935 zł. oraz dodatek służbowy – 420 zł., łącznie zatem kwota 3700 zł. Wskazując sposób wyliczenia należnej nagrody rocznej organ stwierdził, iż mjr M. P. przysługuje nagroda roczna w wysokości 503,61 zł. Jednocześnie organ wskazał, iż do wypłaty pozostanie kwota 27,22 zł, po dokonaniu zaliczenia na poczet nowo ustalonej wysokości wypłaconej już nagrody rocznej za 2002 r. w kwocie 476,39 zł.

Odwołanie od tej decyzji złożył M. P. Podniósł w nim, iż wydana decyzja nie spełnia wymogów K.p.a., niezbędnych w przypadku aktów wydanych w wyniku wznowienia postępowania. Nadto odwołujący zarzucił decyzji, iż: "w sposób rażący obraża terminy zawarte w tym Kodeksie".

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu decyzją z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego, łącznie z zapadającymi w przedmiocie dodatku służbowego i nagrody rocznej wyrokami sądów administracyjnych, a także brzmienie stanowiących podstawę materialną rozstrzygnięcia przepisów. W uzasadnieniu organ podkreślił, że nagrodę roczną za 2002 r. przyznano odwołującemu w wysokości 503,61 zł, obliczonej z uwzględnieniem przywróconej do obiegu prawnego decyzji Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. Zauważył nadto organ, iż zaskarżona decyzja zawiera wymagane przepisem art. 107 K.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. składniki. Jednocześnie organ, przytaczając treść orzeczenia NSA w Szczecinie z dnia 22.04.1998 r., syg. akt SA/Sz 44/98, stwierdził, iż przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, które miało miejsce w niniejszym postępowaniu, nie jest samodzielna podstawą do stwierdzenia wadliwości wydanego rozstrzygnięcia.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się M. P. Złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, zarzucając decyzji naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 2, art. 12 i art. 35 K.p.a., a także art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. oraz art. 153 § 1 K.pa. Wskazując na powyższe wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wymierzenie grzywny zaskarżonemu organowi na mocy art. 154 P.p.s.a., a także wydanie postanowienia na mocy art. 155 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący dowodził, że niniejsza skarga łączy się z wyrokami WSA w Opolu z dnia 28 września 2006 r., syg. akt II SA/Op 451/06 oraz z dnia 1 sierpnia 2006 r., syg. akt II SA/Op 288/06, a zatem obowiązkiem organu było wykonanie w/w wyroków w terminie 2 miesięcy. Naruszenie każdego rodzaju właściwości skutkuje nieważnością aktu, bez względu na trafność rozstrzygnięcia. Podkreślił nadto skarżący, iż postępowanie w I instancji zostało wszczęte przez Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. w dniu 18 września 2006 r., a zatem zarzuty skarżącego rażącego naruszenia przepisów K.p.a. są zasadne i znajdują oparcie w doktrynie i orzecznictwie.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 w/w ustawy).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], Nr [...], którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], Nr [...], przyznającą mjr M. P. nagrodę roczną za 2002 r. w wysokości 503,61 zł.

Niekwestionowanym w sprawie pozostaje to, iż skarżący w 2002 r. nie pełnił służby przez 326 dni z powodu niezdolności do służby.

Podstawę materialnoprawną decyzji w sprawie nagrody rocznej stanowi przepis art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761) oraz wydane na podstawie ust. 3 tegoż przepisu przepisy wykonawcze do tej ustawy, a to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, uznaniowych i zapomóg (Dz. U z 2002 r., Nr 15, poz. 145).

Zgodnie z art. 106 ust. 1 w/w ustawy funkcjonariuszowi służby więziennej mogą być przyznane nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi. Stosownie do delegacji ustawowej zamieszczonej w ust. 3 art. 106 ustawy Minister Sprawiedliwości określił w drodze rozporządzenia warunki i tryb przyznawania min. nagród rocznych, a także sposób ustalania okresów służby warunkujących nabycie do niej prawa, przesłanki jej obniżania oraz termin jej wypłaty.

Paragraf 1 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 2002 r. zarówno w ustępie 1 i 2 jak też i 4 uzależnia prawo funkcjonariusza do nagrody rocznej od pełnienia służby. Ustęp 1 tegoż paragrafu stanowi, iż funkcjonariuszowi służby więziennej pełniącemu służbę przez okres roku kalendarzowego przyznaje się nagrodę roczną w wysokości określonej w art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, zaś ustęp 2 przewiduje prawo funkcjonariusza, który pełnił służbę przez co najmniej 6 miesięcy w roku kalendarzowym, do nagrody rocznej w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby. Użyte sformułowanie "pełnić" oznacza wykonywanie określonych obowiązków, funkcji, zadań, a zatem z treści powyższych przepisów płynie generalna zasada, iż tylko i wyłącznie funkcjonariusz, który w danym roku kalendarzowym faktycznie, rzeczywiście i fizycznie pełnił służbę nabywa prawo do nagrody rocznej. Wymagany dla nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego warunek przepracowania całego lub części roku kalendarzowego oznacza konieczność faktycznego (efektywnego) wykonywania pracy (służby), a nie tylko pozostawania w stosunku służbowym.

Przepis paragrafu 3 ust. 1 rozporządzenia wymienia sytuacje, kiedy funkcjonariusz nabywa prawo do proporcjonalnego wynagrodzenia rocznego, obniżonego o 1/360 za każdy dzień nieobecności w służbie. Wśród sytuacji wymienionych w § 3 ust. 1 znajdują się okresy nieobecności usprawiedliwionej, niezależnie od tego, czy funkcjonariusz zachowuje w nich prawo do wynagrodzenia, czy też nie. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia są to okresy urlopu dla poratowania zdrowia oraz urlopu dla celów szkoleniowych, urlopu okolicznościowego (§ 3 ust. 1 pkt 1), przerwy w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które funkcjonariusz nie zachował prawa do uposażenia (§ 3 ust. 1 pkt 2), nieobecności w służbie związane z zawieszeniem w czynnościach służbowych (§ 3 ust. 1 pkt 3) oraz czasowej niezdolności do służby wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, wynoszącymi ponad 15 dni, chyba, że choroba lub odosobnienie są spowodowane wypadkiem pozostającym w związku ze służbą (§ 3 ust. 1 pkt 4). W/w okresy nie pełnienia służby są okresami nieprzepracowanymi. "Przepracowanie" całego lub określonej części roku kalendarzowego oznacza we wszystkich w/w przypadkach konieczność faktycznego wykonywania pracy (świadczenia służby), a nie tylko pozostawania w stosunku służbowym przez rok kalendarzowy lub jego określoną część. Skarżący nie negował faktu nie przepracowania całego 2002 r. z powodu korzystania przez niego ze zwolnienia lekarskiego w wymiarze wskazanym przez organy (ponad 300 dni). Zasadnie, zatem organy przyjęły, że nagroda roczna skarżącego winna zostać pomniejszona o 311/360 z podstawy jej wymiaru. Na podstawę wymiaru tej nagrody, stosownie do art. 106 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej składało się uposażenie zasadnicze skarżącego w wysokości 1876 zł, dodatek za wysługę lat w wysokości 25 % w kwocie 469 zł, dodatek za stopień w wysokości 935 zł oraz dodatek służbowy w wysokości 420 zł. Nowa podstawa wymiaru wynosi zatem, jak prawidłowo wskazały organy 3700 zł, co po zastosowaniu § 3 ust. 1 pkt 4 w/w rozporządzenia powoduje, że należna mjr M. P. wysokość nagrody za 2002 r. odpowiada kwocie 503,61 zł.

Rozważenia wymaga jeszcze kwestia związana z naruszeniem przez organy w toku prowadzonego postępowania przepisów postępowania.

W tym zakresie już na wstępie należy zaznaczyć, iż naruszenie przez organy terminów załatwiania spraw o których stanowi art. 35 K.p.a. nie stanowi samodzielnej podstawy do stwierdzenia wadliwości wydanego rozstrzygnięcia przez organ, który dopuścił się przekroczenia terminu załatwienia sprawy.

W związku z zarzutami zawartymi w skardze stwierdzić należy także, iż wyroki WSA w Opolu z dnia 1 sierpnia 2006 r., syg. akt II SA/Op 288/06 oraz z dnia 28 września 2006 r., syg. akt II SA/Op 451/06 dotyczyły postępowania związanego ze zmianą ostatecznej decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], ale opartego na art. 155 K.p.a. Wyrok WSA w Opolu z dnia 28 września 2006 r., syg. akt II SA/Op 451/06, stwierdzał nieważność decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], Nr [...], wydanej w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., zaś wyrok z dnia 1 sierpnia 2006 r. syg. akt II SA/Op 288/06 stwierdzał nieważność decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], Nr [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie zmiany decyzji personalnej Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], wobec naruszenia art. 155 K.p.a.

W związku z powyższy stwierdzić należy, iż w obrocie prawnym pozostała decyzja ostateczna Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...], Nr [...], w sprawie przyznania mjr M. P. nagrody rocznej za 2002 r., co do legalności której nie orzekał, ani organ II instancji, ani też żaden sąd administracyjny. Stosownie do art. 150 § 1 K.p.a. organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Z akt sprawy nie wynika, aby przyczyną wznowienia miała być działalność organu I instancji (zamierzona), który wydał decyzję w ostatniej instancji. Istnienia takiego związku skarżący nie wykazał, a tylko wówczas dopuszczalne byłoby, aby w sprawie wznowienia orzekał organ II instancji.

Zaznaczyć należy także, iż przepisy dotyczące K.p.a. dotyczące nadzwyczajnych trybów wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych i to zarówno wadliwych, jak też i nie, na podstawie art. 145 § 1 K.p.a., art. 145a § 1 K.p.a., art. 154 K.p.a., art. 155 K.p.a. oraz art. 156 § 1 K.pa. oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mające na celu usunięcie określonego rodzaju wadliwości, nie mogą być stosowane zamiennie, bowiem każdy z przepisów określa precyzyjnie przesłanki stanowiące podstawę do wdrożenia poszczególnych postępowań zmierzających do wzruszenia decyzji ostatecznej. Postępowanie wznowieniowe jest innego rodzaju postępowaniem nadzwyczajnym niż postępowanie w sprawie uchylenia, zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi, bądź decyzji prawidłowej. Innymi słowy pomimo, że postępowanie nadzwyczajne jest zależne od postępowania zwykłego to wynik tego postępowania nie musi wpłynąć na byt prawny decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Sprawa o wznowienie postępowania jest zatem nową, inną sprawą administracyjną, niż postępowanie w sprawie uchylenia, zmiany decyzji, oparte na przepisie art. 155 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 1 sierpnia 2006 r., syg. akt II S.A./Op 288/06 wskazał, iż w sytuacji, gdy brak jest zgody strony na wzruszenie decyzji ostatecznej, a decyzja taka zapadła w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione, właściwą podstawą do wzruszenia takiej decyzji jest tryb wznowieniowy, oparty na art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] w S. orzekający w niniejszej sprawie, jako organ I instancji nie naruszył, zatem swojej właściwości w zakresie uprawnienia do wznowienia postępowania.

Zaznaczyć należy również, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, w której organ zgodnie z art. 151 K.p.a: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 K.p.a. lub 145a (§ 1 pkt 1 art. 151 K.p.a.), albo uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 145 § 1 K.p.a. lub 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygająca o istocie sprawy (§ 1 pkt 2 art. 151 K.p.a.). Taka też decyzją zapadła w niniejszej sprawie.

Analiza akt administracyjnych nie wskazuje także na to, aby organy w ramach niniejszego postępowania naruszyły podstawowe zasady postępowania. W szczególności zauważyć należy, iż organ I instancji zawiadomił skarżącego o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie nagrody rocznej za 2002 r., doręczając mu postanowienie z dnia 18 września 2006 r. (k. 4-5 akt administracyjnych). Pismem z dnia 2 listopada 2006 r. skarżący powiadomiony został o możliwości zapoznania się z aktami postępowania, z którymi się zapoznał i po zaznajomieniu się z którymi złożył wnioski dowodowe (k. 40-42). W świetle powyższych faktów trudno uznać, iż naruszone zostało prawo skarżącego do czynnego udziału w niniejszym postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.).

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270, orzeczono jak w sentencji.