Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2397/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M.Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego Z. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego w G. uznał - na podstawie art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 65 § 4 pkt 2, art. 65 § 7, art. 13 § 1, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 70 § 1 i 2, art. 85 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego - zgłoszenie celne nr [...] dotyczące samochodu osobowego marki [...] zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu przez Z. S. , za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości towaru, wartości pozycji, wartości statystycznej i podstawy opłaty. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż zakwestionował - na zasadzie art. 23 § 7 Kodeksu celnego - dołączony do przedmiotowego zgłoszenia celnego dowód zakupu pojazdu, gdyż istniały uzasadnione podstawy do zanegowania jego wiarygodności ze względu na podaną wysokość ceny transakcyjnej, która nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości importowanego samochodu. Podana na dokumencie zakupu kwota 3400 EUR odbiegała bowiem od wartości podobnych pojazdów sprzedawanych na Europejskim Obszarze Gospodarczym, które publikowane są w katalogu Eurotax Schwacke Liste. Ustalając wartość celną samochodu, zastosował przepis art. 29 § 1 Kodeksu Celnego ( tzw. metoda "ostatniej szansy" ), wskazując przyczyny, dla których nie jest możliwe ustalenie wartości używanego samochodu na podstawie przepisów art. 25-28 kodeksu celnego. Dyrektor Urzędu Celnego powołał się przy tym na opracowanie w formie Studium 1.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO ) dotyczące postępowania w kwestii ustalania wartości używanych samochodów, zgodnie z którym w razie zakwestionowania wiarygodności dokumentów organ celny stosuje metodę "ostatniej szansy", przy której może się oprzeć na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych samochodów. Za podstawę wyliczeń wartości celnej zgłoszonego pojazdu organ celny przyjął zatem jako wartość bazową - rynkową wartość pojazdu podaną w ogólnokrajowym katalogu "Eurotax"nr [...] tj. kwotę 42.000,00 PLN. Po odjęciu od tej kwoty podatku VAT ( 22 % ) i podatku akcyzowego ( według stawki 3,1 % ) ustalono wartość celną samochodu w wysokości 33.391,00 PLN. W związku z wydaniem powyższej decyzji organ I instancji zawiadomił Z. S. pismem z dnia [...] o powstaniu obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego w kwocie 9.049,20 PLN według stawki 27,1 % i podatku od towarów i usług w wysokości 9.337,00 PLN według stawki 22 %.

W odwołaniu Z. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz ustalenie należności celnych na podstawie faktury zakupu, czyli ceny faktycznie zapłaconej, zarzucając organowi I instancji błędne ustalenie wartości celnej towaru poprzez zakwestionowanie załączonych dokumentów oraz błąd przy odliczeniu podatku akcyzowego. Według strony odwołującej się przedmiotowa faktura na kwotę 3.400,00 EUR była dokumentem oryginalnym, potwierdzonym przez odpowiedni dokument wywozowy wystawiony we F. i potwierdzony w N. tj. w kraju tranzytu. Ponadto przy ustalaniu wartości pojazdu w oparciu o art. 29 § 1 Kodeksu celnego odliczono od wartości rynkowej pojazdu podatku akcyzowy w stawce 3,1 %, a przy obliczaniu należności podatkowych uwzględniono stawkę 27,1 %.

Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję w części wskazującej jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i w to miejsce wskazał art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c Kodeksu celnego, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko organu I instancji odnośnie znacznej ( prawie 3 krotnej ) różnicy między ceną zakupu zadeklarowaną, a ceną wskazywaną w specjalistycznych katalogach odnośnie podobnych pojazdów, co stanowiło słuszną podstawę do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Wskazał, że w katalogu Eurotax Schwacke Liste nr [...] wydawanym przez zagraniczną firmę "EurotaxSchwacke", zawierającym notowania cenowe samochodów osobowych na rynku europejskim, przedmiotowy model auta ([...]) wyceniono na 11.150 EUR co dodatkowo potwierdza zasadność zakwestionowania wartości zadeklarowanej przez stronę. Ponadto wyjaśnił, że w przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodesu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25 - 29 Kodeksu celnego ( art. 24 § 1 Kodeksu celnego). Przepisy obowiązujące w Polsce w przypadku zakwestionowania umowy sprzedaży ( faktury lub rachunku) dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna ( art. 25 i 26 Kodeksu celnego).Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów samochodowych Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO- wyjaśnienia tegoż Komitetu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej - Dz.U. z 1999, nr 80, poz. 908 ) uznał za problematyczne. Niemożliwym jest, bowiem znalezienie identycznych bądź podobnych używanych pojazdów samochodowych.

Kolejna metoda ustalenia wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych ( art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalenia Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy, bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej ( art. 28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samo chodowe nie są, bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Wartość celna używanych pojazdów samochodowych jest ustalana według metody " ostatniej szansy" ( art. 29 Kodeksu celnego). Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisu art. 23, 25-28 ustawy jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami ( art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu, porozumienie w sprawie stosowania ( art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. i przepisy działu III tytuł II Kodeksu celnego).

W niniejszej sprawie z powodów opisanych wyżej nie było możliwe ustalenie wartości celnej na podstawie przepisów art. 23, 25-28 Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w R. zastosował, zatem art. 29 Kodeksu celnego.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. W celu ustalenia wartości celnej z wykorzystaniem tej metody należy stosować specjalistyczne katalogi, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych ( osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji.

Mając powyższe na względzie, Dyrektor Urzędu Celnego w R. ustalił, iż średnia cena przedmiotowego pojazdu o ww. parametrach technicznych wynosiła w miesiącu importu 42.000,- zł. wg. wydawnictwa EUROTAX- samochody osobowe nr [...]) zgodnie z informacją wydawcy powołanego katalogu ceny w nim zawarte są średnie i jednocześnie zbliżone do cen transakcyjnych i odnoszą się do pojazdów używanych.

Wartość tą pomniejszono o należność i podatkowe pobierane w związku z importem towaru uzyskując w ten sposób średnią cenę pojazdu o ww. parametrach importowanego na polski obszar celny. Tak ustalona cena mogła być przyjęta za wartość celną auta na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż opłacalność zakupu pojazdu za granicą, bądź jej brak jest indywidualną kwestią importera i nie może wpływać na ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu.

Organ II instancji wskazał ponadto, że w sprawie korekty podatku właściwy jest urząd skarbowy.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. S. wnosił o uchylenie decyzji obu instancji, kwestionując trafność zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 29 § 1 Kodeksu celnego, ze względu na brak wystarczającego materiału porównawczego. Skarżący zarzucał, że organy celne nie powołały biegłego dla oceny wartości samochodu i porównania tak ustalonej wartości z wartością wskazaną w katalogu. Wskazywał na rozbieżności w postępowaniu organów celnych w zakresie stosowania art. 23 § 7 kodeksu celnego. Zakwestionował też ponownie dokonanie odliczenia podatku akcyzowego jedynie w wysokości 3,1 % w sytuacji, gdy faktyczna stawka tego podatku wynosi 23 % oraz wskazywał na nie wyjaśnienie tej kwestii w uzasadnieniu decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił też, iż zgodnie z § 6 Komunikatu nr 2 Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 18.03.2002r. w sprawie ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych, w przypadku ustalania wartości celnej samochodu w oparciu o art. 29 § 1 Kodeksu celnego należy odliczać podatek akcyzowy w stałej wysokości 3,1 % - bez względu na rok produkcji pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należy, że zarzuty skarżącego okazały się zasadne w części dotyczącej zastosowanej stawki podatku akcyzowego przy ustalaniu wartości celnej samochodu.

Zgodnie z przepisem art. 31 pkt 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ), obowiązującej w dacie dokonania zgłoszenia celnego, do wartości celnej nie wlicza się należności celnych przywozowych lub innych opłat pobieranych na polskim obszarze celnym z tytułu przywozu lub sprzedaży towarów, o ile koszty te można wyodrębnić z ceny faktycznie zapłaconej. Oznacza to, że organy celne ustalając wartość celną samochodu winny pomniejszyć jego wartość bazową między innymi o należności podatkowe pobierane w związku z jego importem. Bezsporne jest w sprawie, że przedmiotowy samochód wyprodukowany został w 1999 r. w związku z czym obciążał go podatek akcyzowy w stawce 27,1 % (por. zawiadomienie o powstaniu obowiązku podatkowego z 16.05.2002 r.), natomiast organ celny I instancji odliczył ten podatek według stawki 3,1 %, obowiązującej dla samochodów nowych o pojemności silnika poniżej 2000 m3, co zostało zaaprobowane przez organ odwoławczy. Z odpowiedzi na skargę wynika, że przyjmując stawkę 3,1 % podatku akcyzowego organy celne zastosowały się do postanowień § 6 Komunikatu nr 2 Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 18.03.2002r. w sprawie ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych, zgodnie z którymi w przypadku ustalania wartości celnej samochodu w oparciu o art. 29 § 1 Kodeksu celnego należy odliczać podatek akcyzowy w stałej wysokości 3,1 %- bez względu na rok jego produkcji ( por. Komunikat nr 2 na k. 17, 18 akt administracyjnych). W ocenie sądu praktyka polegająca na obliczaniu wartości celnej samochodów osobowych przy zastosowaniu niższych stawek podatku akcyzowego, obowiązujących dla samochodów nowych, niezależnie od faktycznego roku produkcji danego pojazdu, jest niezgodna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, tj. art.31 pkt 6 Kodeksu celnego i § 7 ust. 2 obowiązującego w dacie wydania decyzji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz. 269). Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy zasadniczej z dnia 02.04.1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 78, poz. 483 ) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są wyłącznie: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Tylko zatem normy prawa powszechnie obowiązującego stanowią te uregulowania, za pomocą których organy władzy publicznej mogą podejmować decyzje w stosunku do obywateli i osób prawnych. Są one zatem normatywną podstawą decyzji o nałożeniu na określone podmioty uprawnień, obowiązków i ciężarów publicznych ( patrz : P. Wieczorek, Komentarz do Konstytucji RP, Warszawa 2000, s. 110 ). Natomiast zgodnie z art. 93 ust. 1 Konstytucji Prezes Rady Ministrów oraz poszczególni ministrowie mogą wydawać zarządzenia, jednakże o charakterze wyłącznie wewnętrznym i obowiązujące tylko jednostki organizacyjne podległe danemu organowi. Akty te nie mogą przy tym stanowić podstawy decyzji wobec obywateli i innych podmiotów ( ust. 2 ).

Z tych względów nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy Komunikat nr 2 Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 18.03.2002r. " w sprawie ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych" nie może być uznany za akt prawa powszechnie obowiązującego, ani nawet za zarządzenie centralnego organu administracji państwowej i z tego względu nie mógł on stanowić dla organów celnych podstawy do ustalania jakichkolwiek praw czy obowiązków, lub też ciężarów publicznych wobec podmiotów zewnętrznych. Jako akt tzw. prawa wewnętrznego, był on bowiem adresowany wyłącznie do jednostek organizacyjnych i ich pracowników podległych Prezesowi Głównego Urzędu Ceł, a zatem podmiotów podporządkowanych mu organizacyjnie i służbowo ( patrz: E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 1996, s. 85 - 86 ).

Zatem w ocenie Sądu organ celny dokonał naruszenia wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik niniejszej sprawy - poprzez nieuzasadnione odliczenie podatku akcyzowego według stawki przewidzianej dla nowych samochodów tzn. 3,1 % , pomimo tego, że sporny pojazd był już produktem kilkuletnim, dla którego obowiązywała wyższa stawka akcyzy.

Zauważyć również należy, że Dyrektor Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów w piśmie nr [...] z dnia [...] adresowanym do dyrektorów Izb Celnych, uznał za nieaktualne omawiane powyżej wytyczne Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Powołując się na przeanalizowanie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalania wartości celnej używanych samochodów stwierdził on m.in., iż przy ustalaniu wartości celnej pojazdu według art. 29 Kodeksu celnego należy od średniej wartości rynkowej odliczać podatek akcyzowy odpowiednio do pojemności silnika oraz roku jego produkcji.

Wskazać ponadto należy, że w decyzji organu odwoławczego nie odniesiono się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, dotyczących omawianej powyżej kwestii zastosowania zbyt niskiej stawki podatku akcyzowego dla obliczenia wartości celnej. Swoje stanowisko organ odwoławczy zaprezentował dopiero w odpowiedzi na skargę (por: k. 15 akt ) co stanowi naruszenie przepisów postępowania celnego to jest: art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

Za niezasadne należało natomiast uznać pozostałe zarzuty podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art. 85 § 1 Kodeksu Celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towaru jest zasadniczo wartość transakcyjna - cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ( art. 23 § 1 Kodeksu celnego ), ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31 ustawy. Organ celny nie może jednak przyjąć wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, jeżeli z uzasadnionych przyczyn - co obowiązany jest odrębnie wyjaśnić podmiotowi dokonującemu zgłoszenia celnego jedynie na jego pisemny wniosek ( art. 23 § 8 Kodeksu celnego ) - zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Dokumenty takie stają się niewiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna w oczywisty sposób budzi wątpliwości, albowiem nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru ( ze względu na duże prawdopodobieństwo zaniżenia lub zawyżenia kwoty transakcji ). Tylko bowiem rzeczywista wartość towaru może stanowić o jego wartości celnej. Należy przy tym zaznaczyć, iż wartość ta jest niezależna do tego, czy importer otrzymał dany towar za darmo, czy też kupił go po okazyjnie niskiej cenie, albowiem opłacalność zakupu towaru za granicą, bądź też jej brak jest indywidualną sprawą importera, która nie może wpływać na ustalenie wartości celnej towaru ( patrz m. in. wyrok NSA z dnia 17.01.1995r., sygn. akt SA/ Ka 1615/94).

W rozpoznawanej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność ceny transakcyjnej samochodu, podanej w fakturze zakupu (3.400,00 -), uznając, po porównaniu jej z ceną podobnych pojazdów na europejskim obszarze gospodarczym, że jest ona znacznie zaniżona w stosunku do rzeczywistej jego wartości. W tej sytuacji organ celny był zobowiązany w ramach postępowania wszczętego przez przyjęcie zgłoszenia celnego dokonać weryfikacji dołączonych do niego dokumentów, w tym także faktury dokumentującej wartość transakcyjną towaru (art. 70 Kodeksu celnego). Ustalenie wartości celnej towarów w sytuacji gdy wartość transakcyjna zostaje odrzucona przez organy celne następuje stosownie do okoliczności przy wykorzystaniu metod, które zostały określone kolejno w art. 25 Kodeksu celnego ( czyli według wartości transakcyjnej identycznych towarów), art. 26 ( według wartości transakcyjnej podobnych towarów), art. 27 ( przyjmując cenę jednostkową towarów przywożonych, bądź identycznych lub podobnych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach) lub art. 28 ( według wartości kalkulowanej), a dopiero gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie tych metod jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienia w sprawie stosowania tego artykułu oraz przepisami tytułu II, działu III Kodeksu celnego ("Wartość celna towarów" ). Wyjaśnić należy, że postanowienia Kodeksu celnego z 9.01.1997 r. opierały się bezpośrednio na Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zwanym "Kodeksem wartości celnej" ( publikowane w zał. do Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). Wydając decyzje w niniejszej sprawie, dotyczącej wartości celnej używanego samochodu organy celne obowiązane były również uwzględnić tzw. Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. ( publikowane w zał. do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999r. Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej - Dz. U. Nr 80, poz.908 ze zm., wydanego na podstawie art. 33 Kodeksu celnego.), a zwłaszcza "Studium 1.1. - Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych". W świetle powołanych przepisów organy celne miały obowiązek ustalenia wartości zgłoszonego do odprawy celnej używanego samochodu przy zastosowaniu tzw. metody ostatniej szansy (art. 29 § 1 Kodeksu celnego), co też prawidłowo uczyniły w niniejszej sprawie. Zgodnie z postanowieniami powyższego Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego, w przypadku korzystania z metody "ostatniej szansy" przy ustalaniu wartości celnej używanych samochodów należy oprzeć się na danych uzyskanych z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism, zawierających ceny rynkowe pojazdów na polskim obszarze celnym.

Organ celny I instancji przyjął do dokonywanych przez siebie obliczeń informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa podającego ceny użytkowanych pojazdów samochodowych na całym rynku polskim - katalogu "Eurotax" opracowywanego i aktualizowanego co miesiąc przez Zespół Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Automobilklub Polski. Podawane w nim ceny są uśrednione i stanowią wynik analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie samochodów używanych z całego kraju ( giełdy i komisy samochodowe ), a informacje dotyczące danego modelu uwzględniają spadek ceny spowodowany przez wiek, przebieg i stan techniczny pojazdu. Katalog ten jest wykorzystywany dla szacowania wartości samochodów również przez towarzystwa ubezpieczeniowe oraz urzędy skarbowe. Należy przy tym zauważyć, iż praktyka wykorzystania średnich cen pojazdów na rynku krajowym, publikowanych systematycznie przez specjalistyczne wydawnictwa, znalazła potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( patrz m. in. wyrok z dnia 18.04.2001r. - sygn. akt I SA/Po 2260/99 oraz z dnia 27.04.2001r. - sygn. I SA/Po 2135/99 ).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że skorzystanie z danych zawartych w przedmiotowym katalogu ( stanowiących wypadkową porównania tysięcy notowań danego typu pojazdu ) odpowiadało w pełni wymogom art. 29 Kodeksu celnego, stanowił on bowiem uprawniony środek dowodowy umożliwiający ustalenie rzeczywistej wartości przedmiotowego pojazdu. Korzystanie przez administrację celną z jednego specjalistycznego katalogu jest uzasadnione zasadą równego traktowania prawnego podmiotów importujących ten sam rodzaj towarów. Katalog "Eurotax" podaje przy tym wartość rynkową pojazdu jako wartość uśrednioną, ustaloną w oparciu o dane pochodzące z bardzo wielu źródeł ( monitorowanie giełd i komisów motoryzacyjnych na terenie całego kraju ). Podkreślić należy, że przedmiotowy pojazd nie był uszkodzony i uzyskał zaświadczenie o dopuszczeniu do ruchu na terenie Polski.

Rozpatrując ponownie sprawę rzeczą organów celnych będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej uwag, a także zmian stanu prawnego spowodowanych ustawami z dnia 19.03.2004r. - Prawo celne i Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 622, 623 ).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian. ).

/-/W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/T.M. Geremek

T.M.d