Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 945/97
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2000-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Ochrona dóbr kultury
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 pkt 3, art. 66
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 4, art. 21 ust. 1, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 1962 nr 10 poz. 48
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury.
Teza: Organ administracji może wydać decyzję przewidzianą w art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ dotyczącą obiektu będącego zabytkiem lub obiektu położonego na terenie obszaru objętego ochroną konserwatorską tylko wówczas, gdy zezwoli na to wojewódzki konserwator zabytków.

TEZY

Organ administracji może wydać decyzję przewidzianą w art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ dotyczącą obiektu będącego zabytkiem lub obiektu położonego na terenie obszaru objętego ochroną konserwatorską tylko wówczas, gdy zezwoli na to wojewódzki konserwator zabytków.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Darii i Sylwii P. na decyzję Wojewody K. z dnia 27 marca 1997 r. (...) w przedmiocie nakazania wykonania remontu oficyny - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 stycznia 1997 roku o numerze (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w K. działając na podstawie art. 61, art. 66 pkt 1 i 3, art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i art. 104 Kpa nakazał Eugeniuszowi i Halinie P. pełnomocnikom właścicieli nieruchomości Darii i Sylwii P. dokonać remontu budynku oficyny w K. ul. R. 34 terminie do 30 maja 1997 r w: zakresie obejmującym co najmniej wymianę stropu nad parterem, remont ścian parteru, remont trzonu kominowego, przy zachowaniu określonych w decyzji wymagań i warunków.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż obowiązkiem właścicieli i zarządców budynków jest utrzymywanie właściwego stanu technicznego obiektu budowlanego.

Podczas oględzin terenowych w dniu 16 października 1995 r. stwierdzono znaczne techniczne zniszczenie stropu drewnianego pomiędzy parterowym pomieszczeniem składowym, a kuchnią na piętrze użytkowaną przez lokatora.

W postępowaniu administracyjnym ustalono że zarywający się strop drewniany kwalifikuje się do wymiany, trzon kominowy kwalifikuje się do remontu pilnego, bądź wymiany a ściany przyziemne wymagają remontów i wzmocnień.

Zdaniem organu lokator zamieszkujący pomieszczenie Pani Maria L. zadeklarowała, iż w terminie czterech tygodni przebywać będzie tylko w pokoju i zniesie uciążliwości związane z remontem. Organ nie posiada lokali zastępczych dla osób wykwaterowywanych na czas remontu.

Organ ustalił termin wykonania remontu kieruje się zarówno potrzebą pilnego wykonania tego remontu; jak i interesem zarządcy, który zadeklarował, iż chce dokonać tego remontu równolegle z budową sklepu na działce, przylegającego do oficyny.

Od powyższej decyzji odwołali się Eugeniusz i Halina P. działając w imieniu nieletnich córek właścicielek nieruchomości wyjaśniając, iż nie są w stanie wykonać decyzji z powodów finansowych, zakres robót jest zbyt szeroki a organ nie zapewnił pomieszczenia zastępczego dla lokatora i wnosili o zmianę terminu wykonania remontu do końca roku 1997, ewentualnie

dokonanie remontu na koszt urzędu wraz z obciążeniem hipoteki nieruchomości tymi kosztami.

Decyzją z dnia 27 marca 1997 r. o numerze (...) Wojewoda K. działając na podstawie art. 104 par. 1 i 2 oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 61 i art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wyznaczając nowy termin jej wykonania do dnia 30 maja 1997 r.

W uzasadnieniu Wojewoda K. podzielił poglądy organu I instancji dotyczące konieczności dokonania remontu budynku, a także uznał, iż uwzględniono realne terminy wykonania prac remontowych Organ stwierdził, iż uwagi i zastrzeżenia podniesione w odwołaniu są niezasadne i nie mogły zostać przez organ II instancji uwzględniane Wojewoda K. podzielił także pogląd organu niższej instancji; iż można dokonać remontu bez wykwaterowania lokatorki.

Organ stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie występuje zagrożenie życia i zdrowia ludzi.

Powyższą decyzję zaskarżyli małżonkowie P. działając w imieniu swoich córek wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie prawa budowlanego poprzez nakazanie remontu przy zasiedleniu mieszkania, odmowy przekwaterowania lokatora na czas remontu, nie uwzględnienie wniosków Skarżących a przeprowadzeniu remontu na koszt Urzędu z wpisem do hipoteki, nie uwzględnienie zarzutu dotyczącego przekroczenia możliwości wykonania remontu.

W uzasadnieniu skarżący podkreślili, iż tak szeroki zakres remontu jest niemożliwy do wykonania w tak krótkim terminie jaki został określony w decyzji, według skarżących cały obiekt wymaga kapitalnego remontu co nie jest możliwe do wykonania przy jego zasiedleniu. Skarżący twierdzą iż wynika to z włączonej do skargi inwentaryzacji, której jednak do skargi nie dołączyli.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte o uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skarżących organ II instancji stwierdził, iż istnieje możliwość wykonania remontu bez wykwaterowania lokatorki a w przypadku konieczności wykwaterowania właściciel może we własnym okresie wytoczyć powództwo o opróżnienie lokalu zapewniając lokal zamienny oraz pokrywając koszty przeprowadzki.

Termin określony w decyzji jest zdaniem organu możliwy do wykonania określonych prac. W sprawie możliwości przeprowadzenia remontu na koszt Urzędu Miasta właściciel powinien wystąpić do miejscowego organu samorządowego.

Zdaniem organu skarżący nie wykonują właściwie obowiązków właściciela zarządcy nieruchomości i przyciągają celowo toczące się postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza. to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 22 ust 2 ustawy o NSA podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi:

1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

2/ naruszenie prawa-dające podstawę do wznowienia postępowania

3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych powodów, niż te które przytoczyła strona skarżąca w skardze wniesionej do sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 51 cyt. ustawy o NSA nie jest związany granicami skargi.

Oznacza to, że Sąd administracyjny ma obowiązek rozpoznać sprawę rozstrzygniętą w skarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego.

Granice rozpoznania skargi przez sąd są wyznaczone przez kryterium legalności decyzji administracyjnej zaskarżonej do tego sądu.

Z akt administracyjnych wynika, iż Eugeniusz P. dokonując remontu budynku znajdującego się na przedmiotowej, posesji usytuowanego od strony Rynku dokonał ustaleń dotyczących przewidywanego zakresu prac remontowych z wojewódzkim konserwatorem zabytków z uwagi na to, iż budynek ten jest trwałym elementem układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków.

Sąd zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z pytaniem czy wszystkie budynki, a w szczególności oficyna usytuowana na nieruchomości położonej w K. przy ul. R. 34 są objęte ochroną konserwatorską dziedzictwa kulturowego.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2000 r. Kierownik Delegatury Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków w K. wyjaśnił, iż budynek wraz z oficyną usytuowany w K. przy ul. R. 34 jest trwałym elementem układu urbanistycznego miasta, wpisanym do rejestru zabytków decyzją (...) z dnia 14 marca 1995 r. (...). Ponadto budynek jest objęty ochroną Konserwatorską na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Każda: zmiana zagospodarowania terenu i wszelkie prace remontowo-konserwatorskie wymagają decyzji określającej rodzaj inwestycji, warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki wynikające z przepisów szczególnych tj. m.in. z przepisów o ochronie dóbr kultury. Decyzja ta jest uzgadniana z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w trybie art. 106 Kpa. W przedmiotowej sprawie brak jest informacji czy organy administracji wydając decyzję nakazującą dokonanie remontu oficyny wzięły pod uwagę fakt, iż przedmiotowa nieruchomość jest trwałym elementem układu urbanistycznego wpisanym do rejestru zabytków.

Z akt nie wynika również czy w przedmiotowej sprawie wypowiadał się wojewódzki konserwator zabytków i czy zezwolił na dokonanie remontu oficyny.

Doszło zatem do naruszenia art. 7 Kpa zgodnie z którym organ administracji ma podjąć wszelkie kroki zmierzające da dokładnego ustalenia stanu faktycznego, oraz art. 77 Kpa zgodnie z którym organ musi w sposób wyczerpujący zbadać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Artykuł 2 ust. 2 pkt: 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowi, iż przepisy prawa budowlanego nie naruszają przepisów o ochronie dóbr kultury w odniesieniu do obiektów zabytkowych i obszarów objętych ochroną konserwatorską.

Z art. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r o ochronie dóbr kultury /Dz.U. nr 10 poz. 48 ze zm./ wynika iż ochronie prawnej, przewidzianej w przepisach tej ustawy podlegają następujące dobra kultury, zwane w ustawie "zabytkami":

1/ wpisane do rejestru zabytków

2/ wpisane w muzeach do inwentarza i wchodzące w skład bibliotek, z wyjątkiem materiałów wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego, którego ochronę regulują odrębne przepisy,

3/ inne, jeżeli ich charakter zabytkowy jest oczywisty, o ile nie podlegają ochronie na podstawę odrębnych przepisów.

W myśl art. 27 ust 1 tejże ustawy bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno zabytków przerabiać, odnawiać rekonstruować, konserwować, zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać, rozkopywać ani dokonywać innych zmian.

W art. 21 ust 1 powołanej ustawy zapisano, że wszelkie prace i roboty przy zabytkach oraz prace archeologiczne i wykopaliskowe wolno prowadzić tylko za zezwoleniem właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W przedstawionej sytuacji prawnej należy uznać, że organ administracji może wydać decyzję przewidzianą w art. 66 cyt. ustawy prawa budowlane dotyczącą obiektu będącego zabytkiem lub obiektu położonego na terenie obszaru objętego ochroną konserwatorską tylko wówczas, gdy zezwoli na to wojewódzki konserwator zabytków.

Z uwagi na fakt, iż z akt administracyjnych nie wynika, czy organ administracji uzyskał zgodę wojewódzkiego konserwatora zabytków przed wydaniem decyzji Sąd nie mógł ocenić prawidłowości zastosowania, przepisów prawa materialnego.

Mając zatem na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania a konkretnie art. 7 i art. 77 Kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 22 ust 1 pkt 1 i ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust 1 i 3 cyt. ustawy o NSA.