Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 426/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Anna Fyda-Kawula, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2022 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 listopada 2021 r. nr DO.1.7614.576.2021.KW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją

z dnia 30 listopada 2021 r. nr DO.1.7614.576.2021.KW Minister Rozwoju i Technologii, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania L. W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 października 2021 r. nr NWIIIa.7533.201.2021 stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat T. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], zajętej pod drogę publiczną powiatową, ul. [...] w [...], stanowiącej w dniu [...] grudnia 1998 r. własność L. W.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 13 października 1998 r.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Organ podał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, gdyż w tym dniu właścicielem nieruchomości była L. W.

W toku postępowania ustalono, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ul. [...] w [...] stanowiła drogę publiczną. Organ podał również, że działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] były w tym dniu zajęte pod drogę, co wynika z mapy z projektem podziału, sporządzonej przez geodetę uprawnionego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24 czerwca 2021 r., a także z oświadczenia sporządzającego tę mapę geodety, w którym wskazano, że stan zajęcia działek okazany na mapie z projektem podziału jest zgodny ze stanem aktualnym na dzień 31 grudnia 1998 r.

Organ podkreślił, że opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Dokumentację tę geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, co wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 tej ustawy.

Organ odwoławczy podał następnie, że będąca przedmiotem decyzji nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy metryka ul. [...], z której wynika, iż ulica była wyposażona w wodociąg, kanalizację, gaz, słupy elektryczne, oświetleniowe, telefoniczne, studzienki ściekowe, włazy kanalizacyjne, zawory gazowe, sieć elektryczną niskiego napięcia, oświetleniową, telefoniczną, znaki drogowe, nawierzchnią asfaltobetonową oraz chodnik. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506), zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną, należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad nieruchomością. Ponadto w piśmie z dnia 5 lipca 2021 r. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w [...] wskazał, że działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz stanowią obecnie pas drogowy ul. [...] (pobocze). Na powyższych działkach podejmowane były prace w postaci koszenia pobocza. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w oświadczeniu Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2021 r.

L. W. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej i obiektywnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz dokonanie ustaleń niemających potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym; a także wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.

Skarżąca postawiła również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1, 3 i 3a w zw. z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie brak było ku temu przesłanek.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w sprawie brak jest dostatecznych danych pozwalających na stwierdzenie, że wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przesłanki zostały spełnione. Zdaniem skarżącej, powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowody należy uznać za daleko niewystarczające do poczynienia kategorycznych ustaleń w sprawie, a ich ocena została dokonana przez organ w sposób całkowicie dowolny. Daleko niewystarczająca do poczynienia kategorycznych ustaleń w tej materii jest zwłaszcza dokumentacja geodezyjna.

Skarżąca zaprzeczyła, aby przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie zagospodarowała nieruchomości w sposób uniemożliwiający jej przeznaczenie pod drogę publiczną.

Skarżąca przedstawiła następnie rozważania dotyczące zasad sporządzania przez organ uzasadnienia decyzji oraz interesu prawnego strony postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona w rozpoznawanej sprawie decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 listopada 2021 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 października 2021 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewody stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zgodnie z tym przepisem, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości przyjęcia przez organy, że sporne działki w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęte były pod drogę publiczną i że w związku z tym pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] zajęte były w dniu [...] grudnia 1998 r. pod drogę publiczną – ulicę [...] w [...]. Jak bowiem wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy mapy z projektem podziału działek nr [...], przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2021 r. pod nr [...] oraz oświadczenia z dnia [...] lipca 2021 r. geodety uprawnionego A. P., która jest autorem tej mapy, sporne działki w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęte były pod drogę publiczną. Jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, mapy i szkice sporządzone przez uprawnionego geodetę, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego są dokumentami urzędowymi, których moc dowodowa nie może być kwestionowana przez organ, bowiem zgodnie z art. 76 k.p.a. to co zostało w tym dokumencie stwierdzone stanowi dowód w sprawie (por. wyroki NSA z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2173/12; z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2505/12 oraz z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 314/19). Skarżąca twierdzi, że zgromadzona dokumentacja geodezyjna jest niewystarczająca do ustalenia przebiegu drogi. Nie wyjaśnia jednak, z jakich przyczyn uznała, że sporządzona przez uprawnionego geodetę mapa jest błędna, nie przedstawia również żadnych dowodów, które mogłyby skutecznie podważyć ten dokument.

W piśmie z dnia 5 lipca 2021 r. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w [...] oświadczył, że sporne działki w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły pas drogowy drogi publicznej, tj. ul. [...], na działkach tych znajdowało się i znajduje się nadal pobocze, a w związku z tym wykonywane były na nich prace polegające na koszeniu poboczy. Okoliczność tę potwierdził również Starosta [...] w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2021 r. Z metryki ul. [...] wynika natomiast, że ulica była wyposażona w wodociąg, kanalizację, gaz, słupy elektryczne, oświetleniowe, telefoniczne, studzienki ściekowe, włazy kanalizacyjne, zawory gazowe, sieć elektryczną niskiego napięcia, oświetleniową, telefoniczną, znaki drogowe, nawierzchnią asfaltobetonową oraz chodnik.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., droga to wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi (ścieżki) dla pieszych lub drogi (ścieżki) dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Natomiast w myśl art. 2 pkt 8 tej ustawy, pobocze to część drogi przyległa do jezdni, która może być przeznaczona do ruchu pieszych lub niektórych pojazdów, postoju pojazdów, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Nie budzi zatem wątpliwości, że znajdujące się na wydzielonym pasie terenu pobocze stanowiło część drogi – ul. [...] w [...].

Twierdzenia skarżącej dotyczące przebiegu drogi w dniu 31 grudnia 1998 r. sprowadzają się do prostego zanegowania stanowiska organu. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które świadczyłyby o tym, że na spornych działkach w tym dniu nie znajdowało się pobocze, a które mogłyby skutecznie zanegować wynikającą z akt sprawy okoliczność, że przebieg drogi ustalony przez uprawnionego geodetę jest prawidłowy. Wypada również podkreślić, że wprawdzie skarżąca twierdzi, że zagospodarowywała sporne działki w sposób uniemożliwiający władanie nimi przez zarządcę drogi, jednak nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdzałyby tę okoliczność. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast, by na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania znajdowały się np. uprawy rolne, które uniemożliwiałyby wykorzystywanie jej jako pobocza drogi publicznej. Wręcz przeciwnie, zgromadzony przez organ materiał dowodowy jest spójny i wynika z niego jednoznacznie, że sporne działki były zajęte pod pobocze drogi publicznej.

Przytoczone dokumenty pozwalały zatem organowi ustalić przebieg drogi w dniu 31 grudnia 1998 r., a dokonana w tym zakresie ocena materiału dowodowego jest prawidłowa. W konsekwencji, organ zasadnie przyjął, że w sprawie wystąpiła zarówno przesłanka zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, jak i przesłanka władania przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego sporną nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. W związku zaś z ustaleniem, że zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., organ zasadnie utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego stwierdzającą nabycie przez Powiat [...] spornej nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił, jakimi motywami kierował się, wydając swoje rozstrzygnięcie, oraz jakie okoliczności uznał za udowodnione w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. Organ nie naruszył zatem przepisów regulujących prowadzenie postępowania, w szczególności powoływanych w skardze art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.