Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SO/Wr 17/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par.3, art. 246 par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.P. w przedmiocie przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

M. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że z żoną i córką utrzymują się z wynagrodzenie za pracę i z renty. Po opłaceniu miesięcznych rachunków, na życie, odzież, itp. pozostaje około 1.500 zł. Wnioskodawca jest dłużnikiem alimentacyjnym wobec żony i dwóch córek. Starsza córka skończyła część studiów i mieszka oddzielnie. Wskazał, że uzyskiwane dochody ledwie starczają na miesięczne utrzymanie rodziny, w tym 16-letniej córki.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i młodszą córką. Posiadają mieszkanie o powierzchni 55 m2, które jest własnością żony. Wnioskodawca posiada 10 sztuk akcji B. o łącznej wartości księgowej 0,10 zł. Dochody rodzina uzyskuje z umowy o pracę na ¾ etatu żony, umowy o pracę wnioskodawcy oraz z jego renty w łącznej wysokości netto około 3.520 zł.

Wnioskodawca wymienił, że ciążą na nim zobowiązania: alimentacyjne – 40.000 zł, wobec banku – 18.000 zł (miesięczna spłata pożyczki 127 zł i debetu 130 zł), sądowe wobec firmy B– 600 zł (miesięczna spłata 20 zł). Miesięczne wydatki na media wynoszą 1.675 zł. Łącznie miesięczne wydatki rodziny wnioskodawca wyliczył na kwotę 1.952 zł.

Z dokumentów nadesłanych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że w 2013 r. łączny przychód małżonków wyniósł 107.169,88 zł, alimenty zostały zasądzone na rzecz żony i córek po 510 zł wyrokiem z 2008 r., przy czym małżonkowie zawarli porozumienie, zgodnie z którym zobowiązania alimentacyjne będą spłacane w miarę możliwości wnioskodawcy. Pozostałe dokumenty potwierdzają oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku.

Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że sprawa ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, w której wnioskodawca ma ponosić koszty sądowe, została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wr 2530/14, a wpis od tej skargi wyznaczony został na kwotę 261 zł.

Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, iż dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy za punkt odniesienia uzasadnione jest przejęcie przede wszystkim wartości wpisu od skargi – stanowi on bowiem zwykle najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie wpis został wyznaczony na kwotę 261 zł.

Dokonując zatem tej oceny podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Z treści przytoczonej wyżej regulacji wynika, że wniosek należy uznać za uzasadniony, gdy poniesienie kosztów sądowych skutkowałoby ograniczeniem wydatków na konieczne utrzymanie, a więc na zaspokojenie podstawowych potrzeb socjalnych.

W świetle powyższych uwag, w ocenie referendarza sądowego, wnioskodawca ma możliwość poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Wskazać trzeba, że w 3-osobowym gospodarstwie domowym łączny dochód wynosi około 3.500 zł. Wydatki na raty związane ze spłatą zadłużeń wobec banku wynoszą około 250 zł, wydatki na leczenie – około 300 zł, kwota wydatków na żywność, odzież to około 1.500 zł.

Zwrócić należy uwagę, że koszty sądowe są formą daniny publicznej, zaś zobowiązania publiczne winny być zawsze traktowane priorytetowo – to jest przez zobowiązaniami o charakterze prywatnym, a do tych należą przykładowo zadłużenia wobec banku. W dalszej kolejności zauważyć wypada, iż wnioskodawca podał znaczną kwotę (300 zł), która przeznaczana jest miesięcznie na leki i leczenie. Zdaniem referendarza, jest to wartość zawyżona mając na uwadze fakt, iż ze złożonych oświadczeń nie wynika, aby któryś z członków rodziny miał problemy ze zdrowiem, które wymagałyby regularnych, comiesięcznych wydatków na leczenie.

Jeśli zaś chodzi o zobowiązanie alimentacyjne, to małżonkowie (którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe) porozumieli się, że wnioskodawca będzie spłacać je w miarę swoich możliwości.

Końcowo wyjaśnić trzeba, że ponoszenie kosztów sądowych nie wiąże się z dodatkowym, comiesięcznym obciążeniem budżetu domowego tak, jak w przypadku rat kredytowych – obowiązek ten zwykle sprowadza się do jednorazowego uiszczenia opłat sądowych, takich jak wpis od skargi, ewentualnie – w zależności od rozstrzygnięcia wyroku – opłata kancelaryjna (100 zł) i wpis od skargi kasacyjnej (równowartość połowy wpisu od skargi). Ponoszenia tych kosztów natomiast strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi, która w niniejszej sprawie datowana jest na 30 listopada 2014 r.

Wobec powyższych uwag, w ocenie referendarza, wnioskodawca mógł i nadal jest w stanie zgromadzić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez konieczności ograniczenia wydatków podstawowe potrzeby rodziny.

Wobec tego postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.