Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1301/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 174 pkt 2, art. 176, art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, art. 7, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 186 poz 1 art. 49 ust. 4 akapit 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji  wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S.A. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1600/13 w sprawie ze skargi K. S.A. w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wnioskowanie o nienależną refundację wywozową oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 marca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1600/13 oddalił skargę K. spółki akcyjnej w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o nienależną refundację.

Sąd rozpoznawał sprawę w następującym stanie faktycznym oraz prawnym:

Skarżąca w dniu 12 stycznia 2005 r. złożyła wniosek o refundację wywozową, w związku z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej. Do wniosku dołączyła dokumenty transportowe oraz kirgiską deklarację celną nr [...] z 18 stycznia 2005 r. nr [...], która zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U. L. nr 102 z 17 kwietnia 1999 r., str. 11, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/1999) stanowiła warunek wypłaty refundacji.

Organ w trakcie kontroli zgłoszenia celnego na podstawie deklaracji celnej uzyskanej od władz kirgiskich uznał, iż deklaracja zgłoszona przez spółkę do wniosku o refundację wywozową jest dokumentem nieautentycznym.

Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2012 r. Prezes ARR ustalił wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez ARR spółce do wniosku WPR1 nr [...] oraz zobowiązał spółkę do zwrotu ustalonej kwoty wraz z należnymi odsetkami, i zapłaty kary (art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych - Dz. Urz. WE L. nr 186 z dnia 17 lipca 2009 r., str. 1-58, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009; art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999). Następie organ postanowieniem z 12 grudnia 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana, a następnie decyzją z 22 stycznia 2013 r. nałożył na skarżącą karę w kwocie 142.136 zł.

Organ II instancji rozpoznający odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312 z dnia 23 grudnia 1995 r., str. 1, dalej rozporządzenie Rady (WE EURATOM) nr 2988/95), jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotów gospodarczych, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie Wspólnot w związku z nieuzasadnionym wydatkiem, oznacza nieprawidłowość. Na podstawie przepisów art. 4 tego rozporządzenia, każda nieprawidłowość pociąga za sobą cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty kwot pieniężnych bezprawnie uzyskanych, co nie jest uznawane za karę. Natomiast zgodnie z art. 5 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95, nieprawidłowości dokonane celowo lub będące skutkiem zaniedbania mogą prowadzić do kary administracyjnej w formie kary pieniężnej. W ocenie organu zatem odrębnie należy zrozumieć stosowanie środków administracyjnych dotyczących zwrotu kwot nienależnie otrzymanych na skutek nieprawidłowego działania podmiotu w rozumieniu wskazanego art. 1 od stosowania kar.

Minister wyjaśnił, że przesłanką wszczęcia przedmiotowego postępowania (zastosowania kary wynikającej z art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009) było złożenie przez eksportera wniosku o refundację wyższą niż refundacja stosowana, który ponosi odpowiedzialność za skutki nieprawidłowości związane z wnioskowaną refundacją.

Organ odwoławczy powołując się na obowiązujące przepisy, jak również wyrok TS z 27 kwietnia 2006 r. C- 27/05 stwierdził, że przeprowadzona przez ARR weryfikacja kirgiskiej deklaracji celnej z 18 stycznia 2005 r. (nr 186016) doprowadziła do wniosku, że jest ona nieautentyczna. Dokonano w niej bowiem nieuprawnionej zmiany typu deklaracji w polu nr 1 z "IM-71" na "IM-40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "7100" na 4000". W konsekwencji deklaracja ta nie może stanowić podstawy do wypłacenia przez ARR refundacji wywozowej. Wywożony towar nie został objęty procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na terenie Kirgistanu. Brak jest również dowodów potwierdzających, że towar dotarł do innego miejsca przeznaczenia niż kraj wskazany w zgłoszeniu wywozowym. Wobec braku dowodów potwierdzających prawo do refundacji, spółka nie spełniła wymogów art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009, których spełnienie uprawnia do uznania wypłaconej przez ARR refundacji wywozowej za prawidłową. Tym samym wypłaconą refundację uznano za nienależnie pobraną, a stwierdzone na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji nieprawidłowości wiążą się z koniecznością zastosowania sankcji na podstawie art. 49 ust. 1 powołanego rozporządzenia, tj. obok zwrotu kwot otrzymanych nienależnie nakładana jest kara.

Organ odwoławczy, że przyczyną wystąpienia nieprawidłowości nie wynikała z działania siły wyższej, co uzasadniałoby zastosowanie art. 48 ust. 4 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009. Nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 49 ust. 4 tego rozporządzenia (odpowiednio art. 52 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/99) oraz stwierdzenia błędów kirgiskich władz celnych. Uznał także, że w sprawie nie ma zastosowania art. 49 ust. 4 lit. b) rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 r. stwierdzając, że okres jaki upłynął między przyznaniem refundacji a dniem przekazania spółce informacji o rodzaju nienależnej płatności, nie był dłuższy niż 4 lata (art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95). Ponadto, w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie od momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akty właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę, której dotyczy. Po każdym przerwaniu termin ten biegnie na nowo. Termin przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1, co oznacza, iż maksymalny termin przedawnienia nie może przekroczyć 8 lat.

Sąd I instancji rozpoznający skargę na powyższą decyzję uznał, iż organy prawidłowo zebrany i oceniły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie. Uznając, iż zachodziły przesłanki do wymierzenia kary wobec skarżącej spółki, która to złożyła nieautentyczną deklarację celną, co potwierdziła opinia Państwowego Ośrodka Ekspertyz Sądowych oraz wcześniejsze pisma kirgiskich władz celnych. Podkreślił, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który podważałaby okoliczność, że złożona deklaracja jest fałszywa.

Dalej, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że organy w sprawie nie były zobowiązane do ustalenia, kto był odpowiedzialny za sfałszowanie rzeczonej deklaracji, albowiem w postępowaniu administracyjnym nie bada się winy czy niewinności podmiotu korzystającego z refundacji, a jedynie weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę refundacji.

Sąd I instancji powołując obowiązujące przepisy oraz orzecznictwo w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, stwierdził, że w sprawie nie ma żadnych wątpliwości, co do konieczności obciążenia skarżącą karą. Podkreślił, przy tym, że orzekając karę, organy administracyjne wzięły pod uwagę to, że wina skarżącej była nieumyślna. Jednakże brak umyślności w działaniu mógł wpłynąć jedynie na wymiar kary, nie mógł jednak spowodować całkowitego odstąpienia od wymierzenia kary. Dlatego też prawidłowo organy nałożyły na spółkę karę w wysokości 50% między refundacją wnioskowaną a stosowaną.

Podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie dokonała ona rzeczywistego eksportu cukru do Republiki Kirgistanu i nie dopełniła wymaganych przez prawo formalności celnych w kraju przemieszczenia. Zatem skarżąca ponosi winę za posłużenie się deklaracją celną przedstawioną organom władz polskich.

Sąd I instancji ocenił również, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności siły wyżej, która uzasadniałaby brak konieczności wymierzenia kary skarżącej spółce. Jak również, iż organ prawidłowo rozważył kwestię okresu przedawnienia, oceniając, iż sprawie nie doszło do jego upływu.

Wobec powyższych okoliczności oddalił złożoną skargę.

Od powyższego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wywiodła skargę kasacyjną.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz.U. poz. 270 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że "wszystkie istotne dla sprawy okoliczności i zdarzenia zostały wyjaśnione i wprost wskazują na odpowiedzialność skarżącej" i wydanie wyroku przez Sąd I instancji pomimo niewyjaśnienia należycie wszystkich okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim okoliczności i zdarzeń mających wpływ na odpowiedzialność spółki;

2. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963 ze zm.) poprzez nieuprawnione zastosowanie art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą i w konsekwencji tego błędne zaakceptowanie stanowiska organów administracji, że wyłączenia z zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przewidziane w art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, a w szczególności wyłączenie z zastosowania art. 80 k.p.a., przewidziane w art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą znajduje zastosowanie w sprawie zakończonej wyrokiem WSA;

3. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji art. 1 tego rozporządzenia i uznanie za prawidłowe, stanowiska organów administracji, zgodnie z którym działanie spółki związane z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej stanowi nieprawidłowość, a wypłacona spółce refundacja została pobrana z naruszeniem prawa, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia kary na spółkę;

4. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 49 ust. 4 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji art. 49 ust. 4 akapit 2 tego rozporządzenia i bezpodstawne przyjęcie, że do działań spółki związanych z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej ma zastosowanie wyrażone w tym przepisie domniemanie, że "działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji, łącznie z działaniami spółek nadzoru, przypisywane są beneficjentowi.''

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Ponadto, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej (sygn. akt WSA: V SA/Wa 1261/13).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. zakres kontroli instancyjnej, poza przypadkami nieważności postępowania, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, jest zdeterminowany granicami środka zaskarżenia. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy ponownie, a jedynie w świetle podniesionych zarzutów.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, co zobowiązywało wnoszącą skargę kasacyjną do wykazania na czym to naruszenie miałoby polegać oraz że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 p.p.s.a.), czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że powołana na tę okoliczność argumentacja, odnosząca się do ustaleń w zakresie kirgiskiej deklaracji celnej, nie dowodzi jeszcze o tym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Natomiast, w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W stanie sprawy organ był zobowiązany, w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego, do kontroli prawidłowości realizacji przez beneficjenta przyznanej mu refundacji wywozowej z tytułu wywozu cukru poza obszar celny Wspólnoty, a w przypadku stwierdzenia naruszeń w tym zakresie do orzeczenia o jej zwrocie oraz nałożenia kary pieniężnej. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające nie narusza wspomnianych wcześniej reguł postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ dokonał ustaleń z uwzględnieniem materiału dowodowego uzyskanego w ramach pomocy prawnej od kirgiskich władz państwowych. Z przesłanych dokumentów wynika, że przedłożone przez beneficjenta deklaracje celne mające potwierdzić wywóz cukru poza obszar celny Wspólnoty zostały sfałszowane.

Z opinii Państwowego Ośrodka Ekspertyz Sądowych przy Ministerstwie Sprawiedliwości Republiki Kirgiskiej wynika, że dokonano w kirgiskiej deklaracji celnej nr 186016 nieuprawnionej zmiany zapisów w polu nr 1 z "IM-71" na "IM -40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "7100" na "4000". Okoliczność ta została potwierdzona innymi dowodami tj. pismami kirgiskich służb celnych z 29 października 2009 r. i 2 lipca 2010 r.

Opisana nieprawidłowość miała kluczowe znaczenie dla załatwienia sprawy. Potwierdzała ona brak wymaganego przepisami prawa dokumentu, z którego wynikałoby, że cukier został wywieziony poza obszar celny Wspólnoty, a także, że został wprowadzony do swobodnego obrotu na terytorium Republiki Kirgiskiej lub innego kraju trzeciego.

Stąd też, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania przedmiotowych decyzji, a jego legalność nie powinna budzić uzasadnionych wątpliwości, skoro pochodzi w zasadniczej części od kirgiskich władz państwowych i został uzyskany w ramach międzypaństwowej pomocy prawnej, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

Natomiast wnosząca skargę kasacyjną, poza ogólnikową argumentacją, nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dokumentów, które podważałyby ich wiarygodność.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie znajduje on również oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą mają zastosowanie, w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, do obrotu towarami z krajami trzecimi, w takim zakresie, w jakim obrót ten nie jest uregulowany odrębnymi przepisami prawa (art. 1 ust. 1 i 2 ustawy).

Z jej treści wynika, że ma ona zastosowanie m.in. do spraw, w których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na wywóz towaru z obszaru celnego Wspólnoty z zastosowaniem refundacji (art. 3 ust. 1 pkt 4).

Przez obrót towarami z krajami trzecimi, według art. 2 pkt 5 powołanej ustawy, należy rozumieć przywóz towarów pochodzących z kraju trzeciego na obszar celny Wspólnoty lub wywóz towarów do kraju trzeciego z obszaru celnego Wspólnoty niezależnie od sposobu ich przemieszczania przez granicę, a także związane z tym nadawanie upoważnień podmiotom dokonującym takiego obrotu w zakresie towarów rolno-spożywczych. Natomiast krajem trzecim w rozumieniu art. 2 pkt 13 tej ustawy są kraje niebędące członkami Wspólnoty Europejskiej.

Za chybiony należy zatem uznać pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą mają zastosowanie wyłącznie do postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia, czy też zastosowania środków administracyjnych, a więc w bardzo ścisłym zakresie, natomiast w pozostałym zakresie należy stosować przepisy ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych. Z przepisów ustawy powołanej jako druga (art. 1 ust. 1 pkt 3 lit. c) oraz rozdziału 6) wynika bowiem, że odwołuje się ona do rynku producentów cukru, a nie wymiany towarowej cukru z krajami trzecimi.

W stanie sprawy, przedmiotem postępowania było wymierzenie kary pieniężnej, co nastąpiło po tym jak organ ustalił, że strona zawnioskowała o nienależną refundację wywozową na wywóz cukru do Republiki Kirgiskiej.

Oznacza to, że organ prawidłowo zastosował art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą.

W myśl tego przepisu z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103.

Tym samym w sprawie brak było podstaw do stosowania art. 80 k.p.a., statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów.

Na marginesie wypada jedynie zauważyć, że gdyby hipotetycznie przyjąć, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, a nie przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, to z uwagi na treść art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych brak byłoby podstaw do zastosowania art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a., na których został oparty zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 tej ustawy, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Tak więc sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych, w sposób nawzajem się wykluczający, podważa również ich skuteczność.

Z powyższych względów zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji błędne zaakceptowanie nieprawidłowego zastosowania przez organ art. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 i uznanie za nieprawidłowy wywóz przez spółkę cukru do Republiki Kirgiskiej, co w pełni nie odpowiada ustawowym wymogom.

Z treści art. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 wynika, że jest on przepisem materialnym (określa cel regulacji oraz wprowadza definicję "nieprawidłowości"), a nie procesowym, a więc zarzut naruszenia tego przepisu (przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie) powinien być oparty na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., ewentualnie w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a nie jak przyjął autor skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wynika to z faktu wyraźnego rozdziału w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych na materialne (pkt 1) i procesowe (pkt 2). W każdym bądź razie jego niewłaściwe zastosowanie powinno wynikać z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a nie wykreowanego przez stronę na potrzeby skargi kasacyjnej, co miało miejsce w rozpoznawanej skardze kasacyjnej.

Dodać też trzeba, że, wskazany przepis składa się z dwóch jednostek redakcyjnych: "W celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego (ust. 1). Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (ust. 2)."

Obligowało to wnoszącą skargę kasacyjną, stosownie do art. 176 p.p.s.a., do wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, która w jej ocenie została naruszona przez Sąd, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło. Natomiast, jak zostało na wstępie wskazane Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania właściwej podstawy kasacyjnej, czy też do jej poszerzania.

Na marginesie powyższych rozważań wypada jedynie zauważyć, że z argumentacji podniesionej w ramach tego zarzutu wynika, że autor skargi kasacyjnej próbował w ten sposób zakwestionować przypisywane spółce nieprawidłowości w związku z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymagało to jednak wskazania konkretnych okoliczności, popartych dowodami, jak też konkretnych przepisów procesowych, których naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji.

W skardze kasacyjnej podniesiono naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Według pierwszego z wymienionych przepisów sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zatem, wnosząca skargę kasacyjną powinna była wykazać, że Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji według niedopuszczalnych kryteriów lub też z przekroczeniem dopuszczalnych granic tej kontroli, w wyniku czego doszło do zastosowania niewłaściwego środka, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że w myśl art. 49 ust. 4 akapit 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 612/2009 działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji, łącznie z działaniami spółek nadzoru, przypisywane są beneficjantowi.

Ustalenia w tym zakresie należą do sfery faktów. Tym samym kwestionując ustalenia w tym zakresie wnosząca skargę kasacyjną powinna była wskazać konkretne przepisy procesowe, które jej zdaniem zostały naruszone, co miałoby doprowadzić w konsekwencji do podjęcia wadliwego orzeczenia, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło. Jak wcześniej zostało wykazane zarzut oparty na art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. okazał się nieskuteczny.

Natomiast wyrażone przez stronę stanowisko, co do braku podstaw przypisywania jej odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości, nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Trzeba bowiem podkreślić, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje fakt, na jakim etapie i w wyniku jakich działań doszło do sfałszowania deklaracji celnej, która następnie została przedstawiona przez beneficjenta refundacji wywozowej do rozliczenia. Jak wynika bowiem z powołanego wcześniej przepisu, konsekwencje prawne, bez względu na okoliczności sprawy, obciążają beneficjenta.

W sprawie nie ma natomiast wątpliwości, że beneficjentem refundacji wywozowej była skarżąca spółka, a skoro tak to wszelkie stwierdzone nieprawidłowości, które spowodowały lub mogły spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem, obciążają spółkę.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził również podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na fakt rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1261/13, w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranej refundacji wywozowej (sygn. akt I GSK 866/14).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.