Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 445/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c, 153, 170, 183, 184, 189, 193, 200, 203 pkt 1, 205 par 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 15, 77, 89, 107 par 3, 136 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 34 ust 3 pkt 1, 35 ust 1 i 3, 66 ust 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: apar. 141 ust 1 i 2, par. 142
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: par. 4 ust 1
journal: Dz.U. 1995 nr 25 poz 133
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie.

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 614/16 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz P. M. kwotę 1300 (jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Admnistracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 614/16, oddalił skargę P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. M. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], w jednostce ewidencyjnej [...], polegającej na dobudowie kotłowni (nad projektowaną dobudową taras) o wymiarach (po rozbudowie): 120,39 m2 – powierzchnia zabudowy; 107,51 m2 – powierzchnia użytkowa; 737,96 m3 – kubatura. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że została ona wydana po uprzednim uchyleniu przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r. w sprawie II SA/Bk 710/15 poprzednio wydanych decyzji w sprawie. Organ wskazał, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2014 r. a projekt zagospodarowania terenu spełnia wymagania § 12, 13, 60 i 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - odnośnie wymaganych odległości, w tym dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego i odpowiedniego dostępu światła. Wskazano, że powstanie rozbudowa o wymiarach 3m x 6,97m, wysokości 3,09 m oraz wysokości komina 6,09 m. Odległość rozbudowy od istniejącej zabudowy będzie wynosić: 8 m od krawędzi jezdni, 8 m od granicy z działką sąsiednią nr [...], 12 m od istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego przy wymaganej odległości bezpieczeństwa przeciwpożarowego – 8 m. Organ pierwszej instancji wskazał, że przy projektowanej wysokości rozbudowy dodatkowa analiza w zakresie przesłaniania jest zbędna, zaś uciążliwość obiektu przesłaniającego zamyka się w granicach działki inwestora; projekt architektoniczno – budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Odnośnie spornego komina systemowego z otworem spalinowym i wentylacyjnym wykonanym z rury ceramicznej, pustaków betonu lekkiego oraz wełny izolacyjnej organ I instancji wskazał, że został on wyprowadzony ponad dach zgodnie z Polską Normą "PN-B 10425: 1999 - Przewody dymowe spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i wymagania przy odbiorze". Zgodność tę potwierdził projektant, który podał także odpowiednie wymiary w części opisowej i graficznej. Organ wskazał, że warunek wyprowadzenia przewodów kominowych ponad dach uznaje się za spełniony jeżeli wyprowadzenie nastąpi zgodnie z Polską Normą (§ 142 ust. 2 rozporządzenia) i niezależnie od materiału ich wykonania, co w sprawie niniejszej zostało spełnione. Ponadto odległość komina od sąsiedniego budynku jest większa niż 12 m. Organ podkreślił, że normy budowlane są podstawą oceny poprawności rozwiązań projektowych. W kwestii trwającego od 2015r. sporu granicznego między P. M. a inwestorką organ wskazał, że w chwili obecnej nie doszło do złożenia operatu technicznego z rozgraniczenia wraz z protokołem weryfikacji zbiorów danych do zasobu geodezyjnego (był składany z wynikiem negatywnym, nie złożono go do ponownej weryfikacji). Z korespondencji z organem geodezyjnym wynika, że spór między właścicielami działek nr [...] i [...] w jednym punkcie dotyczy odległości 0,00m a w drugim 1,31 m. Brak jest zatem podstaw do zawieszenia postępowania o pozwolenie na rozbudowę na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu zakończenia postępowania o rozgraniczenie. Nawet przy uwzględnieniu hipotetycznego i niekorzystnego dla inwestora przesunięcia granic w dalszym ciągu spełnione pozostaną uwarunkowania techniczne inwestycji wynikające z przepisów prawa.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., po rozpoznaniu odwołania P. M., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie dla spornej inwestycji w dniu [...] czerwca 2014 r. zostały wydane warunki zabudowy. Decyzja ta jest ostateczna. Wynik toczącego się postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie został uznany przez WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 710/15 za zagadnienie wstępne. Inwestorka przedłożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dopóki zatem nie zostanie wydane przez sąd powszechny postanowienie o zabezpieczeniu powództwa (zawierające określone zakazy co do dysponowania nieruchomością przez inwestorkę), dopóty organ związany jest tytułem prawnym do nieruchomości. Okoliczność pozostawania w toku sporu o granice działki, na której zaprojektowano obiekt budowlany, nie ma zdaniem Wojewody wpływu na postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę. W ocenie Wojewody, przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest też zgodny z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, a projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Odnośnie poszczególnych zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że: brak metryki sprawy przy prowadzonym spisie wpływających akt nie stanowi rażącego naruszenia prawa; poprawiony projekt budowlany został złożony przez inwestorkę w dniu [...] czerwca 2016r., o czym świadczy notatka służbowa sporządzona na tę okoliczność; wskazana nieścisłość w zakresie elewacji - tynk mineralny cienkowarstwowy i brak informacji o dociepleniu jest niezasadny, ponieważ elewacja stanowi końcowy element wykończenia obiektu, natomiast w projekcie budowlanym (s. 42) przewidziane jest docieplenie grubości 12 cm; oznaczenie projektu datą kwietniową nie stanowi naruszenia prawa, istotnym jest doprowadzenie projektu do zgodności ze wskazaniami zawartymi w postanowieniu z dnia 12 maja 2016 r.; kwestie związane z rozgraniczeniem organ wyjaśnił na wstępie swojej decyzji; wskazane w odwołaniu pisma, które zgromadził Starosta [...], a dotyczące postępowania rozgraniczeniowego są dodatkowym elementem niemającym wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W skardze P. M. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, art. 107 § 3 k.p.a., § 142 rozporządzenia, art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że w niniejszej sprawie organ zastosował się do sformułowanej w sprawie II SA/Bk 710/15, wiążącej oceny prawnej, a wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany nie narusza prawa. Sąd uznał za bezzasadne zarzuty i twierdzenia skargi dotyczące sporządzenia projektu zagospodarowania działki z wykorzystaniem nieprawidłowej mapy do celów projektowych oraz dotyczących konieczności zbadania prawa inwestorki do terenu inwestycji tj. do działki nr [...] w granicach na tej mapie wyrysowanych. Zagadnienia te dotyczą kwestii prawa inwestorki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz aktualności dokumentacji projektowej. Jak wynika z projektu budowlanego w wersji uzupełnionej i złożonej w dniu 30 maja 2016 r. na skutek wezwania zawartego w postanowieniu z dnia 12 maja 2016 r. – projekt zagospodarowania działki sporządzono na czytelnej mapie do celów projektowych w skali 1:500 pozyskanej ze znajdującego się w zasobach geodezyjnych operatu technicznego. Mapa ta została potwierdzona za zgodność z oryginałem przez projektanta. Z uwagi na to, że jest to dokument oparty na urzędowym zbiorze geodezyjnym i sporządzony na podstawie złożonych do tego zbioru dokumentów, brak jest podstaw do jej kwestionowania w zakresie, w jakim czyni to skarżący tj. wyrysowanym na mapie przebiegu granicy działek nr [...] i [...]. Co prawda bezsporny jest fakt pozostawania w toku postępowania rozgraniczeniowego między właścicielami powyższych działek, jednak postępowanie to na dzień wydawania zaskarżonej decyzji nie zakończyło się i nie wynika z akt, aby w jego toku doszło do wydania aktów czy rozstrzygnięć podważających dotychczasową granicę wykazaną na mapie znajdującej się w zasobie geodezyjnym i użytej do celów projektowych w niniejszej sprawie. Co więcej, z pisma Wójta Gminy [...] z dnia 28 czerwca 2016 r. nr [...] wynika, że doszło do sporządzenia protokołu weryfikacji zbiorów danych przekazanych przez geodetę do zbioru geodezyjnego i weryfikacja dała wynik negatywny. Następnie odbyły się rozprawy na gruncie, jednakże nie doszło do zawarcia ugody, zaś geodeta nie przekazał ponownie do zasobu materiałów z postępowania rozgraniczeniowego. Zatem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji użyta do celów projektowych (sporządzenie projektu budowlanego) mapa wraz z wyrysowanymi na niej granicami działek nr [...] i [...] była dokumentem obowiązującym organ architektoniczno – budowlany. W konsekwencji, a także z uwagi na brak jakiejkolwiek informacji o wydaniu przez właściwy sąd lub organ aktu podważającego prawo inwestorki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (prawa wynikającego z aktu notarialnego repertorium [...]), nie było podstaw do podważenia tego tytułu prawnego. Organy były też związane oceną Sądu w sprawie II SA/Bk 710/15 o braku podstaw do zawieszenia postępowania o pozwolenie na rozbudowę na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Stąd też odmienne stanowisko skarżącego, dotyczące wątpliwości co do posiadania przez inwestorkę tytułu prawnego do działki inwestycyjnej oraz niezgodnego z prawem użycia do celów projektowych mapy nieodzwierciedlającej stanu rzeczywistego, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sąd dodał, że choć faktycznie pismo Wójta z dnia 28 czerwca 2016 r. oraz pismo Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia 28 czerwca 2016 r. znak [...] wraz z załącznikami zostały dołączone przez organ I instancji do akt już po wystosowaniu zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 k.p.a. i po złożeniu przez skarżącego wyjaśnień w piśmie z dnia 22 czerwca 2016 r., to jednak niezawiadomienie o tym skarżącego nie może mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący jako uczestnik postępowania rozgraniczeniowego miał możliwość uczestniczenia w nim, a więc miał wiedzę o podejmowanych w jego toku czynnościach. Ponadto przed wydaniem decyzji odwoławczej skarżący wypowiadał się w sprawie oraz zawiadomiono go w drugiej instancji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Nie przytoczył wówczas żadnych okoliczności wskazujących na zmianę stanu prawnego co do granic działek oraz innych okoliczności dowodzących, że niepoinformowanie go przed wydaniem w pierwszej instancji decyzji o ww. pismach wpłynęło na jego uczestnictwo w postępowaniu i dochodzenie w nim ochrony swoich praw.

Sąd uznał także za nienaruszające prawa stanowisko organu odnośnie zachowania norm techniczno–budowlanych, w tym przeciwpożarowych. Wskazał, że z projektu budowlanego wynika, że planowana rozbudowa ma być oddalona 8m od granicy z działką skarżącego i 12m od budynku na jego działce. Wymagane przepisami techniczno–budowlanymi odległości wynoszą od 3 do 4m od granicy z działką sąsiednią w zależności od tego, czy ściana zawiera otwory okienne lub drzwiowe, ewentualnie 8 m w przypadku budynku inwentarskiego lub gospodarczego ze ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (§ 12 ust. 1 i 6 rozporządzenia). Sąd zgodził się z organem, że przy projektowanej wysokości rozbudowy (3,09 m, z kominem 6,09 m) oraz odległościach faktycznych od granicy i od budynku na działce skarżącego dodatkowa analiza w zakresie przesłaniania była zbędna (§ 13 i 60 rozporządzenia), bowiem niebezpieczeństwo przesłaniania nie zachodzi. Analizując dalej spełnienie wymagań techniczno–budowlanych Sąd stwierdził, że zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Obszar oddziaływania inwestycji ma wpływ na ustalenie przymiotu strony. W niniejszym przypadku, realizując ocenę prawną Sądu w sprawie II SA/Bk 715/10, organy dopuściły do udziału w postępowaniu właścicieli działki nr [...], tj. m.in. skarżącego. Sąd podał następnie, że realizując zalecenie Sądu w sprawie II SA/Bk 710/15 odnośnie konieczności zwymiarowania komina i wykazania jego zaprojektowania zgodnie z prawem, organ architektoniczno–budowlany wskazał jednoznacznie, że komin został zaprojektowany zgodnie z Polską Normą PB-B 10425;1989 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze". Zgodność projektu z normami techniczno–budowlanymi potwierdził także projektant oświadczeniem z dnia 25 maja 2016r., uzupełniając nadto projekt budowlany o stosowne rysunki z wymiarami komina. Przy zgodności oceny projektanta i organu, Sąd nie powziął wątpliwości odnośnie nieprawidłowości zaprojektowania komina, a stanowiska tego nie zmieniają liczne opracowania składane przez skarżącego. Zdaniem Sądu projektant w sposób czytelny wyjaśnił, że według wskazanej Normy wyloty przewodów kominowych w dachach o stromych połaciach przy kącie nachylenia większym niż 12 stopni powinny znajdować się co najmniej 30 cm od powierzchni dachu oraz w odległości co najmniej 1 m mierzonej w kierunku poziomym od tej powierzchni. Wymagania te zostały spełnione, bowiem wartości te w projekcie wynoszą odpowiednio 170 cm i 174 cm. Wymiar odniesień przeanalizowano także w części opisowej na k. 39 projektu. Odnośnie podnoszonej przez skarżącego kwestii zadymiania jego posesji Sąd wskazał, że innym zagadnieniem jest wykonanie komina zgodnie z wymaganiami prawa, a innym jego prawidłowe użytkowanie.

Wątpliwości Sądu nie budziła również kwestia kompletności projektu budowlanego, który zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, oświadczenia, uzgodnienia, opinie i ekspertyzy. Wbrew twierdzeniom skargi projektant załączył aktualne na dzień złożenia uzupełnionego projektu zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, dołączono opinię geotechniczną w zakresie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektu budowlanego, ekspertyzę techniczną budynku mieszkalnego z przeznaczeniem do rozbudowy, opis inwentaryzacyjny budynku przeznaczonego do rozbudowy, świadectwo energetyczne oraz właściwe elementy projektu budowlanego tj. opis techniczny, rzuty, przekrój, elewacje. Przedłożono też ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Faktycznie projekt zawiera odręczne poprawki, jednak ich naniesienie jest potwierdzone podpisami i nie dotyczą one elementów zmieniających zasadnicze, konstrukcyjne fragmenty projektu. Sprawdzenie projektu przez organ i pozytywna jego ocena nie naruszają zatem prawa, a w takiej sytuacji organ był zobowiązany zatwierdzić projekt budowlany jak tego wymaga art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu wszystkie elementy sprawy istotne dla rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione, uchybienia wyeliminowano, a zaskarżona decyzja wraz z jej uzasadnieniem została sporządzona zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Nie doszło też do zarzucanego w skardze naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Skargą kasacyjną P. M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

- § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015. poz. 1422), art. 35 ust. 1 pkt. 2,3 oraz art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. 2015, poz. 1777) polegającego na przyjęciu, że usytuowanie komina wymaga zachowania odległości pomiędzy budynkami a pominięcie wymagań określonych w przywołanej przez organ i Sąd Normie Polskiej PN-B 10425 Przewody dymowe i spalinowe wentylacyjne murowane z cegły, a dotyczących wysokości komina. Zgodnie z przepisami Polskiej Normy połać dachową o nachyleniu powyżej 12 stopni należy traktować jako przeszkodę do prawidłowego działania przewodów kominowych. Dlatego w zależności od usytuowania komina względem najwyższego elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę) wyloty przewodów kominowych powinny bezwzględnie znajdować się: a) co najmniej 0,3 m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5 m od tej przeszkody; b) co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości od 1,5 m do 3,0 m od tej przeszkody; c) ponad płaszczyzną wyprowadzającą pod kątem 12 stopni w dół od poziomu najwyższej przeszkody dla kominów znajdujących się od 3,00 do 10,0 m od tej przeszkody. Okoliczności te zostały w całości w toku postępowania administracyjnego pominięte;

- art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który jednoznacznie nakłada na organ obowiązek kontroli, czy obiekt budowlany nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi - w przedmiotowej sprawie zbyt niski komin powoduje, że spaliny odprowadzane będą w przypadku wiatrów wiejących z zachodu bezpośrednio w okna budynku skarżącego; 2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika postępowania tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez Starostę [...] decyzji o zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce [...] polegającej na dobudowie kotłowni - jak wspomniano wyżej - nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a mianowicie okoliczności dotyczących wysokości komina i wpływu jaki ta wysokość ma na odprowadzanie spalin. Zarówno Staroście [...] jak i Wojewodzie [...] skarżący zarzuca niewykonanie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 28.01.2016 r., sygn. akt II SA/Bk 710/15, który wskazał, że organy powinny: ponownie ustalić stan faktyczny, wydane decyzje uzasadnić przy spełnieniu wymogów wynikających z treści art. 107 § 3 k.p.a., rzetelnie ustalić stan faktyczny w przedmiocie ewentualnego zadymiania posesji skarżącego. Zgodnie z wyrokiem WSA i zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy powinien dokonać ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed I instancją. W ocenie skarżącego organ II instancji nie dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy, która była rozpatrywana przez organ I instancji, łamiąc tym samym art. 15 k.p.a. Gdyby organ II instancji ponownie rozpoznał sprawę zwróciłby uwagę na naruszenie przez Starostę [...]ego art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 66a k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., § 142 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, art. 35 ust. 1 pkt 2,3 oraz art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. O braku ponownego rozpoznania sprawy przez organ II instancji i tym samym złamania art. 15 k.p.a. świadczy zdaniem skarżącego fakt, że Wojewoda [...] w żaden sposób nie odniósł się do postawionego w odwołaniu zarzutu, że organ I instancji po zebraniu całości materiału dowodowego nie wyznaczył terminu do zapoznania go z aktami sprawy, czym naruszył art. 10 ust. 1 k.p.a. Z treści uzasadnienia decyzji Starosty [...] oraz ze spisu akt sprawy, przesłanych na wniosek skarżącego przez Wojewodę [...], wynika, że po jego zapoznaniu z aktami sprawy, które miało miejsce w dniu 20 czerwca 2016r., w dniu 28 czerwca 2016r. do akt sprawy organ dołączył pisma Wójta Gminy [...] oraz Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, a następnie w dniu [...] czerwca 2016r. wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. O braku ponownego rozpoznania sprawy świadczy również fakt sposobu ustosunkowania się przez organ II instancji do innych zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu. Dotyczy to w szczególności podniesionego przez skarżącego zarzutu nieodpowiedniej wysokości przewodu kominowego. Zamiast wnikliwego rozpoznania zarzutu, a więc analizy wskazanych przez skarżącego przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego, Wojewoda [...] powielił twierdzenie Starosty [...]. Starosta [...] uznał, że "zgodnie z § 142 ust. 2 wymaganie wyprowadzenia przewodów kominowych ponad dach uznaje się za spełnione jeżeli zostaną wyprowadzone zgodnie z Polską Normą, co projektant zaznaczył w dokumentacji projektowej. Zachowane więc zostały w tym zakresie wymagania określone w warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie §142 ust. 1." W decyzji Wojewody [...] napisano, że "skarżący między innymi w swoim odwołaniu kwestionuje wysokość komina ponad kalenicę w oparciu o przepis § 142 warunków technicznych, a organ stwierdza, że zgodnie z tym przepisem wymagania ust. 1 uznaje się za spełnione jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. Zatem zachowane zostały wymagania określone w warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie §142 ust.1. W ocenie skarżącego oba organy, prezentując przytoczone stanowiska, wykazują się bądź całkowitą ignorancją, bądź brakiem przygotowania merytorycznego. Skarżący podkreślił, że przepisy Polskiej Normy, na którą powołuje się organ I i II instancji nie definiują jednego kryterium dla jednej sytuacji. Przepisy Polskiej Normy w zakresie przewodów kominowych przedstawiają kilka przypadków i dopiero do każdego przypadku określają konkretne wymogi. Zgodnie z przepisami Polskiej Normy połać dachową o nachyleniu powyżej 12 stopni należy traktować jako przeszkodę do prawidłowego działania przewodów kominowych. Dlatego w zależności od usytuowania komina względem najwyższego elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę) wyloty przewodów kominowych powinny bezwzględnie znajdować się: d) co najmniej 0,3 m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5 m od tej przeszkody; e) co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości od 1,5 m do 3,0 m od tej przeszkody, f) ponad płaszczyzną wyprowadzającą pod kątem 12 stopni w dół od poziomu najwyższej przeszkody dla kominów znajdujących się od 3,00 do 10,0 m od tej przeszkody. Podnoszony przez skarżącego zarzut wadliwości projektu wynika przede wszystkim z niewykazania odległości komina od przeszkody, jaką jest budynek mieszkalny. Od tej odległości uzależniona jest wysokość komina względem przeszkody. Wysokość ta również nie została podana. Na żadnym rysunku projektu budowlanego nie zostały podane wymiary odległości komina od przeszkody oraz wymiary komina pozwalające na stwierdzenie do którego z trzech przypadków określonych w przytoczonych przepisach Polskiej Normy zakwalifikować projekt komina. Z rysunków Nr 1, 2 i 5 znajdujących się w aktach postępowania wynika, że odległość komina od wysokości kalenicy dachu oraz odległość komina od przeszkody wynosi poniżej 3,0 m. 3 metry to całkowita szerokość kotłowni a - zgodnie z rysunkami - komin znajduje się w połowie szerokości kotłowni. Zatem zgodnie z przepisami Polskiej Normy przytoczonymi wyżej, wylot kominowy powinien znajdować się przynajmniej na wysokości kalenicy dachu. Ze względu na fakt, że komin znajduje się poniżej kalenicy dachu, od strony wschodniej, cyrkulacja wiatrów zachodnich będzie zakłócała prawidłowe odprowadzenie spalin w atmosferę i będzie zadymiała posesję skarżącego. Zadymianie posesji skarżącego ze względu na ciągły charakter tego zjawiska będzie miało bezpośredni wpływ na zdrowie jego i jego rodziny. Skarżący podniósł, że na fakt wadliwości projektu wylotu kominowego w projekcie budowlanym wskazywał organowi I instancji i zarzut ten podniósł również w odwołaniu. Gdyby organ I, a następnie organ II instancji przeanalizowały przepisy Polskiej Normy i odniosły do ujawnionego w toku postępowania stanu faktycznego, wydana zostałaby decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołuje się tylko na ust. 1 § 142 rozporządzenia bagatelizując przy tym ust. 2 tegoż rozporządzenia, kluczowy dla zrozumienia podnoszonego przez skarżącego zarzutu. Wobec powyższego, niewskazanie konkretnych przepisów Polskiej Normy, poprzedzone brakiem analizy w tej kwestii, stanowi naruszenie przez organ II instancji art. 7, art. 15 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przez organ I instancji art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.

W toku postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę zostały ,zdaniem skarżącego, naruszone także art. 35 ust. 1 pkt 2, 3 oraz art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Projekt budowlany, w zakresie parametrów przewodu kominowego, nie jest zgodny z pkt 2 ust. 1 art. 35 ustawy Prawo budowlane poprzez swoją niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. § 142 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz przepisami Polskiej Normy w zakresie przewodów kominowych. Ponadto naruszony został pkt 3 ust. 1 oraz ust. 3 art. 35 ustawy Prawo budowlane. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Starosty [...] z dnia [...] maja 2016r. Nr [...], na mocy którego inwestorka została zobowiązana do usunięcia nieprawidłowości, m.in. do przedstawienia: aktualnego na dzień sporządzenia projektu zaświadczenia o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego osoby sporządzającej projekt, tj. L. P., ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku przeznaczonego pod rozbudowę z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego, opisu zasadniczych elementów wyposażenia budowlano - instalacyjnego zapewniającego użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem ze szczególnym zwróceniem uwagi na udokumentowanie spełnienia wymogu zawartego w rozdziale 5 § 142 dotyczącego projektowania przewodów kominowych z jednoznacznym odniesieniem spełnienia wymogu zawartego w Polskiej Normie. Inwestorka nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku. Inwestorka przedstawiła do akt sprawy zaświadczenie o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego osoby sporządzającej projekt, ale dotyczące roku 2016, a nie roku 2015, w którym sporządzony został projekt. W efekcie żadna z wyżej wymienionych nieprawidłowości nie została usunięta, mimo to projekt został zatwierdzony, a pozwolenie na budowę zostało wydane. Nieprawdą jest zatem twierdzenie organu II instancji, że zbadał projekt w zakresie jego kompletności.

W ocenie skarżącego organ II instancji, a wcześniej organ I instancji naruszyły także art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. przy ocenie sporu dotyczącego granic działek inwestorki i skarżącego oraz wpływu sporu granicznego na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący wskazał, że rozumie, choć nie podziela stanowiska WSA zaprezentowanego w wyroku z dnia 28 stycznia 2016 r., w którym Sąd uznał, że kwestia rozgraniczenia nie może być rozpatrywana jako zagadnienie wstępne. Zdaniem skarżącego jego sprawa zasługuje na indywidualnie rozpatrzenie, w oderwaniu od wyroków, które wcześniej zapadały. Podczas wykonywania mapy do celów projektowych - będącej w uproszczeniu kopią aktualnej mapy zasadniczej wraz z elementami dodatkowymi - geodeta, któremu inwestorka zleciła czynność wykonania mapy do celów projektowych, dokonał przesunięcia granicy na mapie zasadniczej, którą następnie umieścił na mapie do celów projektowych. Przesunięcie granicy nastąpiło na niekorzyść skarżącego. Jakakolwiek zmiana granicy na mapie zasadniczej podczas czynności wykonywania mapy do celów projektowych jest niezgodna z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W wyniku naruszenia prawa, w aktach sprawy znajduje się mapa do celów projektowych, która przedstawia teren budowy należący nie tylko do inwestora, właściciela działki [...], ale także do skarżącego, właściciela działki [...] w zakresie w jakim granica została przesunięta w głąb jego posesji. Naruszenie przez geodetę wykonującego mapę do celów projektowych przepisów prawa geodezyjnego potwierdził swoimi pismami [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...]. Fakt ten jest znany organowi I instancji i powinien być znany organowi II instancji. Pomimo to organy całkowicie zignorowały fakt, że w dokumentach postępowania o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę znajduje się dokument niezgodny z prawdą, który powstał w wyniku czynności wykonanych z naruszeniem prawa. Zatwierdzenie projektu budowlanego w obecnym kształcie, z mapą do celów projektowych wykonaną z naruszeniem prawa, niejako "legalizuje" granicę bezprawnie zmienioną przez geodetę i stanowi naruszenie prawa własności skarżącego. Z takim stanem rzeczy nie można się zgodzić. W aktach sprawy brak jest dowodów na jakąkolwiek czynność wskazującą, że organy obu instancji podały pod rozwagę kwestię, czy aby na pewno przyjęty przez organ I instancji dokument nie narusza prawa. Wątpliwości takie powinny pojawić się w momencie otrzymania przekazanych przez skarżącego kopii wspomnianych wcześniej pism [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...]. Żaden z organów nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu swojej decyzji. W ocenie skarżącego dokument jakim jest mapa do celów projektowych, jest jednym z ważniejszych elementów dokumentacji geodezyjnej, w oparciu o którą jest przygotowywany projekt budowlany, dlatego też przesłanki świadczące o tym, że może być on nierzetelny, powinny skłonić Starostę i Wojewodę do zbadania tej kwestii.

O niezapoznaniu organu II instancji z aktami sprawy, a tym samym nierozpatrzeniu ponownie sprawy badanej przez organ I instancji świadczy zdaniem skarżącego niebędące prawdą stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że "Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...].06.2014 r. Nr [...] ustalił warunki zabudowy polegające na dobudowie do istniejącego budynku mieszkalnego murowanej kotłowni (nad projektowaną częścią taras) na działce nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...]. Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu [...].02.2015r. Skarżący był stroną prowadzonego postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji i pomimo stosownego pouczenia, nie skorzystał z możliwości zaskarżenia wydanej w toku tego postępowania decyzji ustalającej warunki zabudowy." Skarżący wskazał, że będąc stroną postępowania Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r. od decyzji Wójta Gminy [...]Nr [...]z dnia [...] czerwca 2014r. złożył odwołanie do SKO w [...]. SKO w swojej decyzji z dnia [...] lutego 2015r. Nr [...] wskazało na art. 63 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Oznacza to między innymi, że organ budowlany wydający w oparciu o tę decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest zwolniony z badania, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na budowę ma prawo do terenu wskazanego jako teren inwestycji. Niestety uwagi skarżącego w tej kwestii zostały całkowicie zignorowane.

Odnosząc się do zarzutu braku metryki Wojewoda [...] stwierdził, że "brak metryki sprawy przy prowadzonym spisie akt nie stanowi rażącego naruszenia prawa.". Zdaniem skarżącego organ prowadzący postępowanie administracyjne jest zobligowany do jej prowadzenia na podstawie art. 66a k.p.a. Idąc tokiem rozumowania organu II instancji można wysnuć wniosek, że dana czynność lub jej brak jeśli nie stanowi rażącego naruszenia prawa, nie jest naruszeniem prawa w ogóle. Stanowisko organów w kwestii prowadzenia metryki sprawy jest w ocenie skarżącego naruszeniem zasady zawartej w art. 8 k.p.a., świadczy o lekceważącym stosunku do przepisów prawa i strony postępowania. Powołując się na powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie w całości, jak również uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] czerwca 2016 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego merytorycznego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu za obie instancje.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że Sąd: nie uwzględnił stanowiska wyrażonego w opinii mgr inż. T.P. S., biegłego wpisanego na listę biegłych przy Sądzie Okręgowym w [...], który wskazał niewłaściwą odległość 1,04m komina od przeszkody, która jest przesłanką do kwestionowania nieprawidłowości zaprojektowanego komina; zignorował znajdujące się w aktach sprawy przykłady rozwiązań technik kominowych obrazujące prawidłowe odległości komina od występujących przeszkód wynikające z przepisów charakteryzujących Polską Normę dotyczącą kwestii projektowania kominów; przywołał odległości rysunku projektu charakteryzujące się wielkością 1,74m, która nie jest wielkością odzwierciedlającą prawidłowość zaprojektowanego komina; zbagatelizował załączone przez skarżącego do akt sprawy fotografie z kilku różnych dat wskazujące, że ze względu na zaniżoną wysokość komina spaliny wydobywające się z niego zatruwają jego posesję; nie uwzględnił faktu przedstawienia przez inwestorkę dokumentu z dnia 8 listopada 2016 r. o zakończeniu budowy; z niewyjaśnionych przyczyn nie włączył do akt sprawy przed sporządzeniem uzasadnienia wyroku wniosku skarżącego z dnia 5 grudnia 2016r. o ponowne otwarcie rozprawy; błędnie potwierdził, że organ architektoniczno-budowlany wskazał jednoznacznie, że komin zaprojektowany został zgodnie z Polską Normą PN-89/B-10425; niezgodnie z prawdą stwierdził, że "zgodność projektu z normami techniczno-budowlanymi potwierdził także projektant oświadczeniem z dnia 25 maja 2016 r. (k.2 projektu budowlanego) uzupełniając nadto projekt budowlany o stosowne rysunki z wymiarami komina (k.45 projektu)." Wskazane odległości komina od przeszkody są niewłaściwe. Zdaniem skarżącego, niezrozumieniem kwestii nieprawidłowego zaprojektowania komina jest wywód sądu: "Odnośnie zaś podnoszonej przez skarżącego kwestii zadymiania jego posesji jest wykonanie komina zgodnie z wymaganiami prawa a innym jego prawidłowe użytkowanie." Twierdzenie takie jest niepoprawne, ponieważ Sąd nie ma wiedzy, jakie paliwo stałe jest wykorzystywane do spalania w przedmiotowym piecu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera uzasadnione podstawy zaskarżenia. Należy bowiem podzielić wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko, że organ odwoławczy uchylił się od ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i zbadania decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. M. pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, pod względem jej zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), dalej: ustawa – Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2) oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (art. 35 ust. 1 pkt 3). W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę – art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane.

Jednym z kluczowych zagadnień w niniejszej sprawie, konsekwentnie podnoszonym przez skarżącego w toku postępowania, zarówno przed organami administracji jak i Sądem pierwszej instancji, jest rozstrzygnięcie kwestii prawidłowości zaprojektowania komina w zatwierdzonym decyzją organu I instancji projekcie budowlanym, obejmującym rozbudowę budynku mieszkalnego polegające na dobudowie kotłowni (nad projektowaną dobudową taras). Stosownie do znajdującego zastosowanie w tym przedmiocie § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 1422), przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu (ust. 1). Wymaganie ust.1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych (ust. 2). W projekcie architektoniczno-budowlanym przedmiotowej rozbudowy, uznanie zgodności z Polską Normą PN-B-10425:1989 przyjętego wyprowadzenia przewodu kominowego projektant uzasadnił wyłącznie stwierdzeniem, że "odległość wylotu komina od połaci dachu wynosi 1,74m mierzonej od wylotu komina w kierunku poziomym do połaci oraz w pionie od połaci dachowej do wylotu komina wynosi 1,70m". Dokonanie ustaleń i ocenę kwestii prawidłowości przyjętego w projekcie budowlanym usytuowania spornego komina organ I instancji ograniczył do przytoczenia § 141 ust.1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia i powołania się na oświadczenie projektanta, zawarte w projekcie budowlanym, o zaprojektowaniu komina zgodnie z Polską Normą: PN-B 10425:1989 – "Przewody dymowe spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze". Organ, znając (i przywołując w uzasadnieniu decyzji) stanowisko skarżącego co do konieczności wyprowadzenia komina ponad kalenicę dachu, w żaden sposób nie wykazał - w oparciu o przyjęte w projekcie usytuowanie komina i konkretne zapisy Polskiej Normy - że przyjęte przez projektanta wyprowadzenie przedmiotowego komina poniżej kalenicy jest zgodne w Polską Normą, a w konsekwencji z § 142 rozporządzenia. Podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy autor projektu budowanego powołuje się w nim na zgodność przyjętego rozwiązania z konkretną Polską Normą, a strona postępowania ma wątpliwości co do tej zgodności, to organ dokonując oceny prawidłowości przyjętego rozwiązania z przepisami nie może nie odnieść konkretnych, przywołanych w projekcie danych do właściwych zapisów z tej Normy. Samo stwierdzenie, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązanie jest zgodne z Polską Normą PN-B-10425:1989 bez porównania przyjętych w projekcie parametrów z konkretnymi jej zapisami nie może być uznane za wystarczające i nosi znamiona dowolności.

Mimo, że powyższe braki w zakresie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego mogły być uzupełnione przez organ odwoławczy (w tym w trybie art. 136 § 1 k.p.a.), to Wojewoda [...], rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę – na skutek wniesienia przez skarżącego odwołania - wprawdzie powołał się na art. 15 k.p.a., lecz jednak swoje ustalenia w tej kwestii ograniczył w istocie do powtórzenia lakonicznej argumentacji organu I instancji. Organ odwoławczy równie lakonicznie stwierdził, że wymagania § 142 ust. 1 rozporządzenia są spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. A zatem, organ II instancji przytoczył jedynie treść § 142 ust. 2 rozporządzenia. Wojewoda [...] w żaden sposób nie starał się nawet odnieść do wskazywanych przez skarżącego w odwołaniu wątpliwości, w tym nie odwołał się do konkretnego zapisu Polskiej Normy: PN-B 10425:1989 – "Przewody dymowe spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze", która reguluje różne sytuacje w zależności od rodzaju pokrycia dachowego, kąta nachylenia połaci dachowej, usytuowania komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę ( zasłonę) dla prawidłowego działania przewodów i odległości komina od tej przeszkody (zasłony). Zaznaczyć przy tym należy, iż połać dachową o nachyleniu ponad 12 % należy traktować jako przeszkodę dla prawidłowego działania przewodów kominowych. Kalenicę dachu również należy traktować jako taką przeszkodę (zasłonę). Dlatego w zależności od usytuowania komina względem najwyższego elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę), wyloty przewodów kominowych powinny znajdować się od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) w odległości określonej dla danej sytuacji przez odpowiedni zapis Polskiej Normy: PN-B 10425:1989. Organy obu instancji nie wskazały, jaka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, w tym co należy uznać za przeszkodę (zasłonę), czy w tej sprawie mamy do czynienia tylko z jedną przeszkodą (zasłoną) czy więcej niż jedną, która część - który zapis Polskiej Normy: PN-B 10425:1989 znajduje zastosowanie w tej sprawie i czy projekt jest zgodny z konkretnymi zapisami tej Normy.

Zauważyć należy, iż wątpliwości skarżącego w kwestii usytuowania przedmiotowego komina nie są bezpodstawne. Jak wynika z materiałów opartych o Polskie Normy, znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, inna powinna być bowiem "wysokość" komina przy dachach płaskich i przy dachach o kącie nachylenia mniejszym niż 12°, przy dachach stromych o kącie większym niż 12°, o pokryciu łatwozapalnym, a inna przy dachach stromych o kącie nachylenia większym niż 12° o pokryciu niepalnym, niezapalnym lub trudnozapalnym.

W niniejszej sprawie z projektu budowlanego nie wynika, czy przy ustalaniu wysokości przedmiotowego komina projektant brał pod uwagę kąt nachylenia oraz rodzaj poszycia dachu rozbudowywanego budynku mieszkalnego i czy w tej sprawie mamy do czynienia tylko z jedną przeszkodą (zasłoną) czy więcej niż jedną i jaki element budynku uznano za przeszkodę (zasłonę). Ustaleń w tym zakresie nie poczyniły również orzekające w sprawie organy.

Ze stanowiącego załącznik do decyzji organu I instancji projektu architektoniczno-budowlanego zdaje się wynikać, że za przeszkodę dla prawidłowego działania przedmiotowego komina autor projektu uznał wyłącznie połać dachu rozbudowywanego budynku. Świadczy o tym podanie w projekcie wyłącznie odległości wylotu komina od tej połaci. Zwrócić należy jednak uwagę, że ze znajdujących się w projekcie budowlanym rysunków (widok na elewację północną i południową, odpowiednio rysunki nr 6 i 7) wynika, że przedmiotowy przewód kominowy nie przylega do wschodniej ściany istniejącego budynku mieszkalnego tylko jest od niej widocznie oddalony, przy czym w projekcie budowlanym przedmiotowej dobudowy brak jest danych co do tej odległości.

Z zapisów Polskiej Normy: PN-B 10425:1989 – jak już wyżej wskazano - wynika, że przy sytuowaniu kominów należy mieć na względzie również znajdujące się obok przeszkody i przy usytuowaniu komina w promieniu 10 m od przeszkody kalenicę dachu również należy traktować jak przeszkodę. I tak, przy usytuowaniu komina w promieniu 10 m od przeszkody lub w dachach wgłębionych wylot komina powinien znajdować się: co najmniej 0,30 m powyżej górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości mniejszej niż 1,5 m od tej przeszkody; co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości większej niż 1,5 m i mniejszej niż 3,00 m od tej przeszkody; ponad płaszczyznę wyprowadzoną pod kątem 12° w dół od poziomu przeszkody dla kominów położonych w odległości od 3,0 m do 10,0 m od tej przeszkody; w przypadku nadbudówek na dachach wyloty kominów powinny znajdować się powyżej nadbudówek przy zachowaniu poprzednio wskazanych warunków. A zatem, kominy powinny być wyprowadzone ponad dach zgodnie z PN-B 10425:1989 na wysokość zależną od kąta nachylenia i rodzaju pokrycia połaci dachowej lub przeszkody znajdującej się w odległości mniejszej niż 10m. Ponadto w uzasadnionych przypadkach służby ochrony powietrza mogą zażądać podwyższenia kominów w stosunku do powyższych wymagań.

W niniejszej sprawie nie zostało ustalone przez organ pierwszej lub też drugiej instancji czy również wschodnia ściana rozbudowywanego budynku mieszkalnego nie stanowi przeszkody dla prawidłowego działania przewodów kominowych. Zaznaczyć należy, iż komin wyprowadzony został ponad taras (nad kotłownią) i jest oddalony od ściany tegoż budynku, przy czym odległość ta nie jest wskazana. Gdyby natomiast przyjąć, że słusznie w sprawie przyjęto, że przeszkodę taką stanowi jedynie połać dachu, to uznając, że odległość przedmiotowego komina od tej połaci w kierunku poziomym znajduje się w zakresie między 1,5m a 3m, wylot komina należałoby umiejscowić co najmniej na poziomie górnej krawędzi tej połaci, którą jest kalenica dachu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedokonanie ustaleń we wskazanym powyżej zakresie świadczy o naruszeniu przez organy przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane oraz § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji.

Do naruszenia przez organ odwoławczy powyższych przepisów postępowania, normujących sposób ustalania i oceny stanu faktycznego sprawy, doszło w niniejszej sprawie również poprzez niedokonanie oceny zgodności z prawem mapy zasadniczej, w oparciu o którą sporządzono projekt zagospodarowania działki objętej wnioskiem inwestora. Ze znajdujących się w aktach niniejszej sprawy pism [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 26 września 2014 r. i 7 listopada 2014 r. wynika, że geodeta sporządzający mapę do celów projektowych zmienił na mapie zasadniczej przebieg linii granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] na podstawie zarysu pomiarowego sporządzonego na podkładzie foto z 1964 r.; dane opisujące granice działek, t.j. wskazany zarys pomiarowy i plan scaleniowy z 1935r. nie są ze sobą spójne oraz nie spełniają obecnych kryteriów dokładnościowych wynikających z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2001r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. Nr 263, poz. 1572). W związku z tym dane o granicach zawarte w rejestrach i mapach ewidencji są niemiarodajne, a geodeta wykonując przedmiotową pracę geodezyjną naruszył art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010r., Nr 193, poz.1287 ze zm.) poprzez przyjęcie danych dotyczących granic działek wykazanych w zarysie pomiarowym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] uznał za zasadną skargę P. M. i upomniał geodetę, że w przypadku takiego działania zostanie skierowany wniosek do Głównego Geodety Kraju o wymierzenie jednej z kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 46 powołanej wyżej ustawy. W tych okolicznościach organy orzekające w sprawie powinny poddać sporządzoną na potrzeby niniejszej sprawy mapę do celów projektowych ocenie co do jej zgodności z przepisami prawa. Dopiero po wyjaśnieniu, czy mapa ta jest sporządzona prawidłowo, możliwe będzie stwierdzenie zgodności przedłożonego projektu budowlanego z § 12 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.

Wprawdzie, z mocy art. 153 p.p.s.a., wiążący jest pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 stycznia 2016r., sygn. akt II SA/Bk 710/15, iż toczący się spór o granice działki, na której zaprojektowano obiekt budowlany, nie może mieć wpływu na postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę, lecz w niniejszej sprawie istotą sporu jest prawidłowość sporządzenia projektu zagospodarowania działki i mapy użytej do tej czynności.

Ustawodawca w art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wprowadził wymóg sporządzenia projektu zagospodarowania działki na aktualnej mapie.

Na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (aktualnie t.j. Dz.U. z 2018r., poz.1935), które w § 8 ust. 1 określa, iż projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii mapy do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na kopii mapy do celów projektowych, o której mowa w § 8 ust. 1, w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność – § 10. Z przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. Nr 25, poz. 133) wynika, że projekt zagospodarowania działki lub terenu należy sporządzić na kopii aktualnej mapy zasadniczej. Dopuszcza się dwukrotne pomniejszenie lub powiększenie tej mapy. W razie zaś braku mapy zasadniczej w odpowiedniej skali, projekt sporządza się na mapie jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – ust. 2.

W przepisie art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane określono czynności sprawdzające, jakich powinien dokonać organ w zakresie kompletności wniosku (co do formy i wymaganej prawem treści) oraz jego zgodności z przepisami prawa. Jedną z tych czynności jest zgodność projektu zagospodarowania działki z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane i przepisami powołanych wyżej rozporządzeń.

Nieuzasadniony jest natomiast podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, bowiem przepis ten nie ma zastosowania w przypadku postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Przepis ten, zawarty w Rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane - "Utrzymanie obiektów budowlanych", normuje odrębne postępowanie, w którym ocenia się stan związany już z użytkowaniem budynku, a nie z jego wybudowaniem (por. Arkadiusz Despot – Mładanowicz w: Prawo budowlane – Komentarz pod red. Andrzeja Glinieckiego, Wyd. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 853).

Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł wskazanych wyżej naruszeń prawa, wadliwości postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i oceny w zakresie zastosowania w sprawie przepisów art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane oraz § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ drugiej instancji będzie związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 170 p.p.s.a. oraz art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., przy czym podkreślenia wymaga, że organ ten nadal wiążą niewykonane zalecenia wyrażone w wydanym uprzednio w tej sprawie prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 710/15.

O kosztach postępowania sądowego za pierwszą i drugą instancję orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.