Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 398/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 63, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: par. 207, par 271, par 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 36
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz 46
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. K. i Z. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. K. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z dnia [...] r., znak: [...] i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na M. K. oraz Z. K. - współwłaścicielki budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości D., obowiązek wykonania nowej ściany pełnej murowanej grubości 12 cm lub 25 cm, z możliwością wykonania jej 10% powierzchni z pustaków szklanych, bezpośrednio przy istniejącej już ścianie budynku, usytuowanej przy granicy z działką nr [...] (ściana od strony południowo-wschodniej) z materiału ściennego z gazobetonu, ceramiki lub silikatu, w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] położonej w miejscowości D. poprzez dostosowanie istniejącej ściany zewnętrznej do parametrów ściany odporności ogniowej, w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem. Wyżej wymienioną ścianę należy wykonać na własnym fundamencie oraz wysunąć ją 30 cm poza lico prostopadłych ścian zewnętrznych dodatkowo dokonując jej kotwienia z istniejącą ścianą budynku.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postępowanie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] r.

Podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] r. ustalono, że na działce o numerze w ewidencji gruntów [...] położonej w miejscowości D., znajduje się budynek mieszkalny o konstrukcji murowano-drewnianej o wym. zewnętrznych: 9,96 m x 14,45 m. Budynek zlokalizowany jest w odległości ok. 1,10 m od granicy z niezabudowaną działką o numerze w ewidencji gruntów [...], w odległości 7,0 m od krawędzi asfaltowej drogi gminnej oraz przy granicy z działką o numerze w ewidencji gruntów [...]. Budynek zrealizowano na podstawie wydanej dla J. K. przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady N. w J. L. decyzji nr [...] z dnia [...] r. na budowę zagrody wiejskiej zatwierdzającej ustalenie lokalizacji szczegółowej, ustalenia strefy ochronnej oraz zatwierdzającej rozwiązania urbanistyczne i architektoniczno-budowlane. Do decyzji tej załączona była informacja nr [...] z dnia [...] r. wskazująca, że obiekty powinny być realizowane zgodnie z planem realizacyjnym uzgodnionym przez P.S.S.E. oraz Strażą Pożarną.

W związku z tym, organ I instancji zwrócił się do Wydziału Logistyki i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego w J. L. oraz do Archiwum Państwowego w L. o udzielenie informacji, czy posiadają dokumenty wydane dla J. K. dotyczące zatwierdzenia projektu planu realizacyjnego na budowę zagrody wiejskiej, w tym informację nr [...] z dnia [...] r. wydaną przez Prezydium Powiatowe Rady N. w J. L. W. Budownictwa, Urbanistyki i Architektury oraz decyzję nr [...] z dnia [...] r. wydaną przez Prezydium Powiatowe Rady N. w J. L. W. Budownictwa, Urbanistyki i Architektury wraz z projektem ujmującym rozwiązania architektoniczno-urbanistyczne.

W odpowiedzi oba organy oświadczyły, że nie posiadają tych dokumentów, ani innych dotyczących zatwierdzenia projektu realizacyjnego na budowę spornej zagrody wiejskiej.

Podczas kolejnych oględzin w dniu [...] r. organ I instancji stwierdził, że stan budynku nie uległ zmianie.

W dniu [...] r. organ przesłuchał w charakterze strony S. K. (inwestora i poprzedniego właściciela spornej działki), który wyjaśnił, że zrealizował budował w latach [...] r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która z uwagi na długi upływ czasu uległa zaginięciu. Do akt sprawy przedłożył szczątkowe dokumenty, które posiadał i udało mu się odnaleźć z procesu uzyskiwania pozwolenia na budowę. Wyjaśnił, że ówczesny właściciel sąsiedniej działki nr [...] - W. M. wyraził zgodę na lokalizację budynku w granicy oraz umiejscowienie okien w ścianie od strony jego działki, co zostało uwzględnione w projekcie budowlanym. Podniósł, że w tamtym czasie działka nr [...] nie była działką budowlaną i nie była zabudowana. Ze względu na położenie poniżej w stosunku do przyległego terenu, w czasie opadów tworzyło się na niej zastoisko wodne. Ówcześni właściciele tej działki twierdzili, że nie będą jej zabudowywać wyrażając zgodę na usytuowanie spornego budynku w granicy i z oknami w ścianie od strony ich działki. Od początku istnienia budynku okna w budynku istniały i nikt tego nie kwestionował. Zeznał również, że przesunął budynek na odległość 1,0 m od granicy z działką o nr [...], co zostało ujęte w projekcie budowlanym.

Następnie organ przesłuchał kolejnych świadków: J. F. i S. D., którzy potwierdzili, że budynek został zrealizowany na początku lat 70-tych, od początku posiadał okna w ścianie od strony działki nr [...], która nigdy nie była zabudowana, była działką rolną, a często po większych opadach deszczu gromadziła się na niej woda.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji przyjął, że skoro budynek jest użytkowany od 45 lat, to z bardzo dużym prawdopodobieństwem można uznać, że inwestor zawiadomił właściwy organ administracji państwowej o oddaniu obiektu do użytku.

Na podstawie zachowanych dokumentów tj. informacji nr [...] z dnia [...] r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] r. należy uznać, że zrealizowany budynek nie stanowi samowoli budowlanej. Organ podkreślił przy tym, że przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1961 r. nr 7 poz. 46), pod rządami której budynek został zrealizowany, nie nakładały na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu, jak to czyni obecnie obowiązujący art. 63 p.b. oraz, że organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez okres 5 lat. W związku z tym fakt, że nie udało się odnaleźć dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę, nie wystarcza do stwierdzenia samowoli budowlanej.

Mając powyższe na uwadze, organ I instancji uznał, że skoro nie można udowodnić, że budynek wykonany został niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, to nie można obecnie nałożyć na aktualnego właściciela obowiązków celem doprowadzenia istniejącej ściany zewnętrznej od strony działki o nr [...] do parametrów ściany odporności ogniowej i usunięcia okien. Organ stwierdził przy tym, że budynek nie narusza bezpieczeństwa pożarowego działek sąsiednich, a na działce nr [...] możliwa jest budowa budynku mieszkalnego pod warunkiem wykonania w nim, od strony działki nr [...], ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Mając to na uwadze organ decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 51 ust. 7 p.b. odmówił nakazania M. K. oraz Z. K. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.

Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny w dniu [...] r., ustalając, że stan faktyczny nie uległ zmianie, a następnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 51 ust. 7 p.b., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nałożył na M. K. oraz Z. K. obowiązek wykonania określonych w sentencji decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem tj. nowej ściany pełnej murowanej grubości 12 cm lub 25 cm, z możliwością wykonania jej 10% powierzchni z pustaków szklanych, bezpośrednio przy istniejącej już ścianie budynku, usytuowanej przy granicy z działką nr [...] (ściana od strony południowo-wschodniej) z materiału ściennego z gazobetonu, ceramiki lub silikatu, w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce o nr [...] położonej w miejscowości D. poprzez dostosowanie istniejącej ściany zewnętrznej do parametrów ściany odporności ogniowej, w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu organ wskazał, że sporny budynek powstał w 1972-73 r. tj. w okresie obowiązywania zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, a więc sporny budynek powinien być zgodny z warunkami przewidzianymi w tym zarządzeniu. Wskazał, że zgodnie z § 20 ust. 13 ww. zarządzenia, w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości (co ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż sąsiednia działka nie jest do chwili obecnej zabudowana), odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Organ I instancji wskazał, że sporny budynek mieszkalny posiada ściany konstrukcyjne kondygnacji nadziemnych wykonane jako drewniane. Natomiast ściany murowane posiada w poziomie suteryny, są nimi ściany fundamentowe. Przepis § 20 ust. 5 zarządzenia nakazuje zaliczać budynki wykonane z materiałów palnych o ścianach lub stropach do budynków o średnim obciążeniu ogniowym powyżej 175 kG/m2, niezależnie od ich faktycznego obciążenia ogniowego. Z tego względu, zgodnie z § 20 ust. 2 zarządzenia, dla budynków zaliczonych do III, IV i V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i o wysokości do 5 kondygnacji w budynkach mieszkalnych o wysokości do 15 m w innych budynkach - odległości pomiędzy budynkami wolnostojącymi, nieosłoniętymi ścianą przeciwpożarową, powinny w zależności od średniego obciążenia ogniowego tych budynków, wynosić co najmniej: przy średnim obciążeniu ogniowym ponad 175 kG/m2 odległość od drugiego budynku powinna wynosić co najmniej 10 m. W świetle § 20 ust. 13 zarządzenia sporny budynek mieszkalny powinien być zlokalizowany w odległości 5,0 m od granicy z działką o nr [...], a warunku takiego nie spełnia.

Zdaniem organu I instancji budynek narusza także obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącego bezpieczeństwa pożarowego. Z uwagi na to, że budynek usytuowany jest przy granicy z działką o nr [...] tj. w odległości ok. 1,10 m od tej granicy, a większa część ściany budynku od granicy z tą działka to ściana drewniana posiadająca otwory okienne, to aby dostosować ścianę tego budynek do stanu zgodnego z prawem, należy doprowadzić ją parametrami do ściany przeciwpożarowej.

W odwołaniu M. K. podnosiła, że przepisy rozporządzenia, a w szczególności § 271, dotyczą jedynie obiektów powstających w czasie obowiązywania tego rozporządzenia, a więc nie powinny być stosowane do spornego budynku powstałego w latach 70-tych. Wykonanie ściany przeciwpożarowej naraża ją na nieuprawnione koszty, a zamurowanie otworów okiennych naruszałoby jej prawo własności, ograniczając dostęp światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały ludzi. Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania nowej zabudowy do istniejącej już zastanej zabudowy.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania, podzielając co do zasady stanowisko i ustalenia organu I instancji.

Ponownie wskazał, że budynek został wybudowany na podstawie wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady N. w J. L. decyzji nr [...] z dnia [...] r. udzielającej J. K. pozwolenia na budowę zagrody wiejskiej i zatwierdzającej ustalenie lokalizacji szczegółowej, ustalenia strefy ochronnej oraz zatwierdzającej rozwiązania urbanistyczne i architektoniczno-budowlane. Do decyzji dołączona była informacja nr [...] z dnia [...] r. wskazująca, że obiekty powinny być realizowane zgodnie z planem realizacyjnym uzgodnionym przez P.S.S.E oraz Strażą Pożarną.

Za prawidłowe uznał prowadzenie postępowania w trybie art. 51 w zw. z art. 103 prawa budowalnego. Przepis art. 103 ust. 2 p.b., będący przepisem intertemporalnym, odnosi się bowiem do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, wypełniających hipotezę art. 48 tejże ustawy, a więc nie można stosować wykładni rozszerzającej tego przepisu i obejmować nim innych sytuacji wskazanych w przepisach prawa budowalnego z 1994 r.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że badając zgodność inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi, należy stosować przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie realizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 1978/10, wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r. o sygn. akt II OSK 878/09) i zasadnie stwierdził, że lokalizacja spornego budynku mieszkalnego narusza przepisy zarządzenia, obowiązujące w okresie jego realizacji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w świetle § 20 ust. 2, 5 i 13 zarządzenia sporny budynek powinien być zlokalizowany w odległości 5,0 m od granicy z działką o nr [...], a został zlokalizowany w odległości 1,10 m od tej granicy. W związku z tym, konieczne było nakazanie aktualnym właścicielkom na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 51 ust. 7 p.b. wykonania nowej ściany pełnej murowanej grubości 12 cm lub 25 cm, z możliwością wykonania jej 10% powierzchni z pustaków szklanych, bezpośrednio przy istniejącej już ścianie budynku, usytuowanej przy granicy z działką nr [...] (ściana od strony południowo-wschodniej) z materiału ściennego z gazobetonu, ceramiki lub silikatu, w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce o nr [...] położonej w miejscowości D. poprzez dostosowanie istniejącej ściany zewnętrznej do parametrów ściany odporności ogniowej, w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem. Prawidłowo organ I instancji nakazał wykonanie tej ściany na własnym fundamencie oraz wysunięcie jej 30 cm poza lico prostopadłych ścian zewnętrznych, dokonując jej kotwienia z istniejącą ścianą budynku. Organ odwoławczy wskazał, że za wydaniem takiego nakazu dodatkowo przemawia uwzględnienie prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości do jej zabudowy.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie nasłonecznienia organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż z dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu oględzin z dnia [...] r. wynika, że w spornym budynku mieszkalnym znajdują się okna po przeciwnej i prostopadłej stronie budynku. Zapewnienie właściwego doświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń może nastąpić także poprzez wykonanie okien z drugiej strony budynku w pokojach lub przebudowę układu pomieszczeń w budynku. Ponadto nałożenie wykonania obowiązku nowej ściany pełnej murowanej grubości 12 cm lub 25 cm, z możliwością wykonania jej 10% powierzchni z pustaków szklanych, także umożliwi doświetlenie i nasłonecznienie.

Zdaniem organu odwoławczego słusznie także organ I instancji jako adresatów nałożonych obowiązków wskazał obecnych współwłaścicieli działki, na której znajduje się sporny budynek - M. K. oraz Z. K.. Wprawdzie zgodnie z art. 52 p.b. w pierwszej kolejności obowiązkami powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. W niniejsze sprawie inwestor nie posiada uprawnienia do władania spornym obiektem budowlanym, dlatego zasadne jest nałożenia obowiązku wynikającego z powołanej na wstępie decyzji na obecnych współwłaścicieli tego obiektu budowlanego.

Mimo to, zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., gdyż nie określiła terminu wykonania nałożonych obowiązków. W związku z tym organ odwoławczy uchylił tę decyzję i powtórnie orzekł co do istoty sprawy tak samo, jak organ I instancji, ustalając ponadto termin wykonania obowiązku do dnia [...] r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że budynek został wybudowany legalnie, organ odwoławczy wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie utrwalone jest stanowisko, że celem decyzji wydawanych na podstawie art. 51 p.b. jest sanowanie naruszeń przepisów techniczo-budowlanych, pomimo wykonywania robót budowlanych zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz projektem budowlanym. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. odnosi się także do wykonywania robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, lecz z naruszeniem przepisów, w tym przepisów techniczo-budowlanych (R. Tymiec, Komentarz do art. 50. [w:] D. Okolski, G. Kuźma, R. Tymiec, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 3, por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Lu 542/17, wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Lu 97/17). W takim przypadku, gdy roboty budowlane zostały już wykonane, organ nadzoru budowlanego nie wydaje postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, lecz zobowiązany jest - co do zasady - do nałożenia na właściwy podmiot obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. i Z. K. domagały się uchylenia decyzji organów obu instancji.

Zarzuciły, że organ nie uwzględnił § 20 ust 14 zarządzenia, zgodnie z którym "w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy". Skarżące podkreśliły, że sporny budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia, a ówczesny właściciel działki nr ew. gr. [...] wyraził zgodę na lokalizację budynku w granicy oraz umiejscowienie okien w ścianie od strony granicy. Zdaniem skarżących, w tych okolicznościach oraz mając na uwadze, że działka nr [...] jest wąska (11, 5 m), nie można wykluczyć, że ówczesny organ państwowego nadzoru budowlanego zezwolił § 20 ust 14 zarządzenia na zbliżenie budynku na odległość 1,1 m od granicy i następnie wydał decyzję nr [...] z dnia [...]

Ponadto, zdaniem skarżących, nowy właściciel sąsiedniej działki nr [...] jest obciążony zobowiązaniami lub ciężarami stanowiącymi ograniczone prawa rzeczowe ustanowione na nieruchomości, co dotyczy wszelkich zobowiązań, w tym także wyrażonej zgody na lokalizację na ich działce budynku w odległości 1,1 m z otworami okiennymi w ścianie od tej granicy.

Ponadto skarżące podniosły, że budynek nie stanowi zagrożenia pożarowego, ponieważ południowa elewacja budynku posiada okna w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi w ścianie znajdującej się od najbliższego budynku w odległości 33,6 m.

Ich zdaniem, za nałożeniem obowiązków wybudowania nowej ściany i zamurowania okien nie przemawia także prawo właścicielki sąsiedniej nieruchomości do jej zabudowy. Skarżące podniosły, że obecna właścicielka tej działki - M. K. uzyskała wprawdzie decyzję z dnia [...] r. o warunkach zabudowy swojej działki (o szerokości 10 m) budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym, jednak Starosta [...] odmówił wydania pozwolenia. Zdaniem skarżących, to z tego powodu obecnie domaga się ona nakazania skarżącym wykonania ściany przeciwpożarowej zgodnie z § 232 ust. 6 rozporządzenia. W ich przekonaniu, w tej sytuacji to ona powinna wykonać w planowanym na swojej działce budynku ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.

Skarżące podniosły, że zostały potraktowane przez organy przedmiotowo, bez możliwości zdecydowania, w jaki sposób prace miałyby być wykonane i jak miałby wyglądać budynek po tych pracach. Decyzja jest wyrazem nadużycia władzy i naruszenia wolności obywatelskich i prawa własności. Mieszkanie w budynku o małym naświetleniu może powodować depresje i dolegliwości reumatyczne, spadnie znacząco standard życia jego mieszkańców.

Skarżące przytoczyły treść § 271 ust. 1, 10 i 12 rozporządzenia, podnosząc, że w świetle tych przepisów, aby zabudować działkę nr [...] nie muszą być wykonane ściany oddzielenia przeciwpożarowego w budynkach na obu działkach i na całej ich powierzchni. Zaskarżona decyzja jest więc dla nich krzywdząca, zmusza ją do wykonania prac budowlanych wyłącznie w celu zadowolenia M. K., pomimo tego, że ściana spornego budynku nie zagraża bezpieczeństwu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa, powszechnie obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w takim zakresie stwierdzić należy, że jest ona prawidłowa.

Przedmiotem postępowania była ocena zgodności, zrealizowanego na działce nr [...] w odległości 1,1 m od granicy z działką sąsiednią nr [...], budynku mieszkalnego o drewnianej ścianie z siedmioma otworami okiennymi usytuowanej od granicy z tą działką. Postępowanie zostało wszczęte urzędu w związku z tym, że aktualna właścicielka działki nr [...] ubiega się o warunki zabudowy i pozwolenie na budowę na tej działce, którego nie może uzyskać ze względu na szerokość jej działki (10 m) i istniejący na działce skarżących sporny budynek mieszkalny usytuowany w zbyt bliskiej odległości od granicy z jej działką.

W sprawie nie jest kwestionowane, że sporny budynek został zrealizowany przez poprzedniego właściciela nieruchomości - J. K. w latach 1972-1973, a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia [...] r. Prawo budowalne (Dz.U. Nr 7, poz.46 ze zm.), która w art. 36 wymagała na prowadzenie robót budowlanych uzyskania pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze, że skarżące w toku postępowania przedstawiły kopię decyzji nr [...] z dnia [...] r. na budowę zagrody wiejskiej zatwierdzającej ustalenie lokalizacji szczegółowej, ustalenia strefy ochronnej oraz zatwierdzającej rozwiązania urbanistyczne i architektoniczno-budowlane wraz z informacją nr [...] z dnia [...] r. wskazującą, że obiekty powinny być realizowane zgodnie z planem realizacyjnym uzgodnionym przez P.S.S.E. oraz Strażą Pożarną, trafnie organy obu instancji uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, że sporny budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej.

Pomimo, że roboty budowlane zostały wykonane w latach siedemdziesiątych nie było w sprawie podstaw do zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b.") nakazuje bowiem stosować w nowych sprawach, niezależnie od tego, kiedy zbudowano obiekt, przepisy tej właśnie ustawy. Wyjątek zawiera art. 103 ust. 2 p.b., według którego przepisu art. 48 ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r., czyli przed 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Oznacza to, że inne przepisy, niż art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się także do obiektów budowlanych zbudowanych przed wejściem w życie tej ustawy. Z tego powodu należy przyjąć, że dotychczasowe przepisy, czyli przepisy prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się tylko wtedy, gdy zachodziłaby konieczność zastosowania art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów wybudowanych przed wejściem tej ustawy w życie. Konieczność taka zachodzi zaś wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a więc tylko wtedy, gdy (uwzględniając pierwotną treść art. 48) obiekt budowlany lub jego część jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. można zatem stosować do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy jedynie wtedy, gdy obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co nie miało miejsce w niniejszej sprawie.

Organy nadzoru budowlanego uprawnione były w tej sytuacji do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 prawa budowlanego, pomimo tego, że sam budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę w latach 70-tych, a więc pomimo, że nie był on rezultatem samowoli budowlanej. Ustalenie, że inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę pozwala na uznanie, że będące przedmiotem pozwolenia roboty budowlane były zgodne z prawem. Ewentualne naruszenia prawa związane z wykonaniem tych robót mogą więc być obecnie usuwane w trybie art. 50-51 w związku z art. 103 ust. 2 p.b. Zgodnie z powołanym art. 51 p.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Następnie na podstawie art. 51 – organ wydaje jedną z wymienionych w tym przepisie decyzji:

1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakładającą, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (...).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez "brak zgodności realizacji robót z prawem", o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. należy rozumieć przede wszystkim istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dopuszcza się także badanie przez organ nadzoru budowlanego inwestycji, nawet zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia, nie tylko pod względem jej zgodności z "warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę", ale również w zakresie jej "zgodności z warunkami określonymi w przepisach". Wniosek takie wynika wprost z treści art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine prawa budowlanego. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., II OSK 712/15 - "stosownie do przepisów art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a ust. 1 pkt 1 p.b., ograny nadzoru budowlanego mają obowiązek kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym kontroli zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi. Tym samym organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wszczęcia postępowania uregulowanego w art. 50-51 p.b., jeżeli roboty budowlane objęte zgłoszeniem (pozwoleniem) wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b., a więc m.in. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (pkt 4). Przy czym zawarta w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. regulacja dotyczy również przypadku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 p.b. Naruszenie tych przepisów musi być jednak istotne, co organ prowadzący postępowanie naprawcze powinien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości". Sądy wyrażają stanowiska jeszcze dalej idące, że nawet "do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine". Sąd w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd.

Wbrew zarzutom skargi stwierdzić należy, że tryb postępowania naprawczego z art. 50-51 p.b. ma także zastosowanie do robot budowlanych już wykonanych, co jasno wynika z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 51 ust. 7 p.b. nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych możliwe jest wtedy, gdy roboty budowalne zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.

Z powyższego wynika, że podstawowym warunkiem nałożenia na inwestora obowiązku w postaci wykonania określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym obowiązku z art. 51ust. 1 pkt 2 p.b., jest to, by roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że roboty budowalne w postaci wzniesienia budynku mieszkalnego na działce nr 1642 wykonane zostały przez inwestora w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b., tj. w sposób sprzeczny z obowiązującymi wówczas przepisami techniczno-budowlanych oraz skutkujący zagrożeniem bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Przypomnieć należy także, że celem tego rodzaju postępowań naprawczych jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, a więc stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami. Choć zatem w tego rodzaju sytuacji warunkiem wstępnym zastosowania środków z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. pozostaje ustalenie, że realizacja inwestycji nastąpiła w sposób sprzeczny z uprzednio obowiązującymi przepisami, w tym uprzednio obowiązującymi normami techniczno-budowlanymi, to jednak w kwestii doprowadzenia obiektu budowlanego do zgodności z prawem stosować należy normy obecnie obowiązujące.

Pamiętać należy także, że zgodnie z § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, a także oświetlenia awaryjnego, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie także do budynków istniejących w dacie wejścia w życie tego rozporządzenia, bez względu na datę ich budowy, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowych przepisów. Zatem wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem dopuszczalnym. Obiekty niespełniające wymogów bezpieczeństwa muszą być doprowadzone do stanu niezagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi, nawet jeśli będzie to pewną trudnością dla zamieszkałych tam osób. Chodzi bowiem o ich bezpieczeństwo oraz bezpieczeństwo ekip strażackich w przypadku pożaru (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 27 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Gl 151/18; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2019 r., II Sa/Gl 64/19; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 30 sierpnia 2017 r., II SA/Rz 485/17; wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r., II OSK 516/13). Trudno też zaprzeczyć istnieniu ważkiego interesu publicznego we wprowadzeniu nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej. Chodzi przecież o ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości. Nie można też ograniczać ustawodawcy w dostosowaniu wymogów ochrony przeciwpożarowej do zmieniających się warunków społecznych. W szczególności dotyczy to właśnie budynków, które z natury rzeczy istnieją bardzo długo. Ustawodawca musi mieć w tej sytuacji swobodę w dostosowaniu ochrony przeciwpożarowej także istniejących budynków do postępów w nauce (nowe, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej), czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami (wzrost zaludnienia, zagęszczenie zabudowy) (zob. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1144/06).

Prowadząc postępowanie w trybie art. 50-51 prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, przy ocenie zgodności inwestycji z warunkami techniczno-budowlanymi, powinien uwzględniać zatem w pierwszej kolejności przepisy obowiązujące w dacie realizacji budynku, którymi w sprawie były przepisy zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dziennik Urzędowy Ministra Budownictwa z 1966 r., Nr 10, poz. 44 ze zm. - dalej jako "zarządzenie z dnia 29 czerwca 1966 r."),

W tym kontekście stwierdzić należy, że prawidłowo organy ustaliły, iż sporny budynek został zrealizowany niezgodnie z § 20 ust. 13 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r. w zakresie odległości od granic niezabudowanej działki sąsiedniej i związanych z nią wymagań ochrony przeciwpożarowej. Przepis ten stanowił, że w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości, odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Gdy chodzi o wymaganą odległość dla dwóch budynków identycznych – przepis § 20 ust. 2 przewidywał, że "dla budynków zaliczonych do III, IV i V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i o wysokości do 5 kondygnacji w budynkach mieszkalnych o wysokości do 15 m w innych budynkach - odległości pomiędzy budynkami wolnostojącymi, nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową, powinny w zależności od średniego obciążenia ogniowego tych budynków wynosić co najmniej: (...) 10 m - w odniesieniu do budynków o średnim obciążeniu ogniowym ponad 175 kG/m2. Do takich budynków zalicza się sporny budynek o drewnianej ścianie (tylko ściany fundamentowe są murowane), co wynika z § 20 ust. 5 zarządzenia, który stanowi, że budynki o ścianach lub stropach wykonanych z materiałów palnych należy zaliczać do budynków o średnim obciążeniu ogniowym powyżej 175 kG/m2, niezależnie od ich faktycznego obciążenia ogniowego. W świetle przytoczonych przepisów sporny budynek mieszkalny powinien być zlokalizowany w odległości 5,0 m od granicy z działką nr [...].

W tym miejscu wskazać należy, że sens powyższego przepisu jest oczywisty. Chodzi w nim o to, aby osoba, która jako pierwsza zabudowywuje jedną z sąsiadujących ze sobą nieruchomości, nie uniemożliwiała swoją inwestycją zabudowy sąsiadowi i nie wymuszała na nim lokowania budynku, w sposób odbiegający na niekorzyść od tego, w jaki sama dokonała zabudowy. Temu właśnie służy zawarty § 20 ust. 13 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r. nakaz lokowania budynku w odległości wynoszącej co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Przestrzeganie powyższego wymogu przez właścicieli nieruchomości sąsiednich sprawia, że zachowana zostaje wymagana przepisami odległość, w jakiej powinny być sytuowane budynki. Naruszenia zaś tego obowiązku skutkuje tym, że jeden z właścicieli sąsiadujących nieruchomości dokonuje zabudowy, kosztem pogorszenia sytuacji prawnej i faktycznej właściciela nieruchomości sąsiedniej.

Odległość przewidziana w przepisie § 20 ust. 13 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r. nie została zachowana, co oznacza, że w konsekwencji budynek ze względu na swoje parametry (drewniana ściana z otworami okiennymi) naruszał przepisy techniczno-budowlane, jak też nie spełniał i nadal nie spełnia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

W związku z tym zasadnie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 prawa budowlanego i aby doprowadzić przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem, tj. likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, konieczne jest wykonanie ściany spełniającej kryteria ściany oddzielenia przeciwpożarowego, tj. ściany murowanej, o określonej (zgodnej z Polskimi Normami) grubości i pozbawionej otworów okiennych w sposób wskazany w sentencji zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie jest trafne stanowisko skarżących, które zarzucają organowi brak uwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy przepisu § 20 ust. 14 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r.

Przepis ten stanowił, że "w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy".

Zdaniem skarżących nie można wykluczyć, że ówczesny organ państwowego nadzoru budowlanego zezwolił na podstawie tego przepisu na zbliżenie spornego budynku na odległość około 1 m od granicy.

W ocenie Sądu brak jest wystarczających podstaw do podzielenia takiego stanowiska.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że braku w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przepisu nakładającego na właściciela obiektu obowiązku przechowywania dokumentacji obiektu budowlanego, nie można rozumieć w ten sposób, ażeby w każdej sytuacji domniemywać istnienie określonych zgód i pozwoleń.

Przeciwnie, kwestie te zawsze należy oceniać indywidualnie, w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych danego przypadku.

W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że organ nadzoru budowlanego zezwolił na odstępstwo, o którym mowa w § 20 ust. 14 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r.

Po pierwsze w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który chociażby w sposób pośredni, wskazywałby na udzielenie takiego zezwolenia.

Po drugie na istnienie takiego zezwolenia nie wskazuje także treść zeznań inwestora i poprzedniego właściciela spornej działki - S. K., który wyjaśnił, że ówczesny właściciel sąsiedniej działki nr [...] W. M. wyraził zgodę na lokalizację budynku tak jak obecnie usytuowany jest budynek oraz, że świadek z budynkiem podczas budowy odsunął się 1 m od granicy i w projekcie budowlanym też tak było ujęte.

To, że poprzedni właściciele działki nr [...] ewentualnie wyrazili zgodę na usytuowanie spornego budynku w bezpośredniej bliskości granicy nie ma żadnego znaczenia ponieważ obowiązujące w okresie budowy przepisy nie przewidywały instytucji takiej zgody, udzielanej przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Mogła mieć ona znaczenie wyłącznie dla ustalenia stosunków cywilnoprawnych między sąsiadami. Treść zeznań świadka wskazuje więc na jakąś inną formę porozumienia się właścicieli nieruchomości sąsiednich, niż zezwolenie z § 20 ust. 14 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r., które dla swego zastosowania wymagało wypełniania warunków innych niż zgoda właścicieli nieruchomości sąsiedniej.

Przede wszystkim możliwość wydanie w przedmiotowej sprawie zezwolenia na odstępstwo z § 20 ust. 14 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r. należy wykluczyć, z uwagi na to, że w realiach przedmiotowej sprawy w ogóle nie mogły zostać spełnione warunki, o których mowa w tym przepisie.

W tym kontekście wyjaśnić należy, że w § 20 ust. 14 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r. mowa jest o konieczności zachowania obowiązujących odległości pomiędzy budynkami, co wskazywałoby, że odstępstwo to może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdyby na obu działkach już istniały (były ustalone) lub miały zostać ustalone budynki. Przepis ten, w odróżnieniu od normy § 20 ust. 13 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r., nie reguluje w ogóle sytuacji, w której na nieruchomości sąsiedniej brak byłoby ustalenia zabudowy, tak jak to było w niniejszej sprawie.

Co istotniejsze zezwolenie z § 20 ust. 14 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r. mgło zostać wydane, przy zachowaniu obowiązujących odległości pomiędzy budynkami, tylko wtedy, gdyby przemawiał za tym wzgląd na prawidłową zabudowę sąsiadujących ze sobą nieruchomości.

Jak już wyjaśniono w przypadku tego typu budynku, jak budynek pobudowany na działce skarżących, wymagana odległość pomiędzy budynkami wynosiła 10 m. W sytuacji, gdy obie sąsiadujące ze sobą nieruchomości są wąskie, zaś szerokość działki nr [...] wynosi mniej niż 11 m, ewentualne zezwolenie na usytuowanie budynku w odległości 1 m od granicy, przy konieczności zachowania odległości 10 m pomiędzy budynkami, sprawiałoby, że szerokość obszaru na którym właściciel działki nr [...] mógłby wybudować dom wynosiłaby mniej niż 2 m, co wykluczałoby jakąkolwiek zabudowę w przyszłości.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że właśnie wzgląd na treść przepisu § 20 ust. 14 zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r., który mógł mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy wymagała tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości, sprawia, że nie sposób jest uznać, że tego rodzaju zezwolenie zostało faktycznie udzielone poprzednikowi prawnemu skarżących.

W zakończeniu wskazać należy także, że usytuowanie spornego budynku w odległości około 1,1 m od granicy z działką sąsiednią naruszało również przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). W myśl § 12 ust. 1 tego rozporządzenia wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych mogły być sytuowane w odległości, co najmniej 4 m od granicy działki, odległość ta mogła być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie miała otworów okiennych lub drzwiowych. Jest ono również niezgodne z § 12 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., który także przewiduje, że co do zasady budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m (jeżeli ściana ma otwory okienne lub drzwiowe) lub 3 m (bez tych otworów).

Nie jest trafny zarzut skarżących, że obowiązek wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego obciąża obecnie wyłącznie właścicielkę sąsiedniej działki nr [...], która planuje jej zabudowę. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego wymaga – jak wyżej wskazano - dostosowania również istniejącej zabudowy w tym zakresie. Wynika to z § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., który stanowi, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków (...) z zastrzeżeniem przytoczonego § 207 ust. 2. Poza tym, obowiązek zachowania tego warunku przez skarżące wynika z tego, że prawo zagospodarowania własnego terenu, obejmujące przyszłą zabudowę, powinno być realizowane z poszanowaniem takiego samego prawa innych osób, w szczególności właścicieli działek sąsiednich. Pozostawienie spornego budynku ze ścianą niespełniającą wymogów przeciwpożarowych uniemożliwiałoby zgodną z prawem zabudowę działkę sąsiednią, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.

Pamiętać należy także, że obecna sytuacja nie jest wynikiem zachowania właścicieli działki nr [...], lecz jest rezultatem bezprawnego działania poprzednika prawnego skarżących, który pobudował budynek mieszkalny w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, w zakresie dotyczącym odległości, w jakiej budynek ten powinien zostać posadowiony od granicy nieruchomości sąsiedniej.

Przedstawione wyżej wywody jasno wskazują, że roboty budowlane w postaci wzniesienia budynku mieszkalnego na działce nr [...] wykonane zostały przez inwestora w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b., tj. w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanych oraz skutkujący zagrożeniem bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Odnosząc się do tego ostatniego stwierdzenia wskazać należy, że fakt wybudowania w odległości około 1 m od granicy nieruchomości budynku, którego ściana wykonana została z materiałów łatwopalnych (ściana parteru drewniana pokryta sidingiem), sprawia, że tak wykonane roboty budowlane skutkują zagrożeniem bezpieczeństwa ludzi i mienia. Oczywiste jest bowiem, że wobec usytuowania budynku w tak bliskiej odległości od działki sąsiedniej, ewentualny pożar drewnianego budynku z całą pewnością oddziaływałby także na sąsiednią nieruchomość. Podkreślić należy, że zagrożenia tym spowodowanego nie można ograniczać jedynie do obecnego stanu zagospodarowania działki nr [...], ale należy postrzegać go także w kontekście jej przyszłej zabudowy. Co więcej zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. to także potencjalne zagrożenie dla osób przebywających na działce nr [...] oraz znajdującego się tam mienia, innego niż budynki, czy obiekty małej architektury.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają podnoszona przez skarżące kwestie związane z ewentualnym ograniczeniem oświetlenia pomieszczeń domu usytuowanego na działce nr [...]. Okoliczności takie nie należą bowiem do okoliczności, które warunkowałyby zastosowanie trybu naprawczego z art. 50 i 51 prawa budowlanego. Nie istniała potrzeba określenia w decyzji dodatkowych parametrów ściany oddzielenia przeciwpożarowego, czy też parametrów pustaków szklanych, z których może zostać wykonana część powierzchni ściany, te bowiem wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa.

W sprawie nie istniała także potrzeba wykonania ekspertyz technicznych, o których mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wykonania tego rodzaju ekspertyz nie ma charakteru obligatoryjnego. Przeciwnie jest to jedynie potencjalna możliwość spełnienia wymagań, o których mowa w § 1, w sposób inny niż określony w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r.

W zakończeniu stwierdzić należy także, że organ odwoławczy prawidłowo przy tym uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z powodu niezakreślania w niej terminu wykonania nałożonych obowiązków. Będący podstawą rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. wprost stanowi, że właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.