Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1004/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82  ust. 1  art. 124
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego – oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], mocą której odmówił przyznania M.owi K.owi renty specjalnej.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. K. w dniu 27 października 2008 r. wniósł do Prezesa Rady Ministrów wniosek o przyznanie emerytury na podstawie art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) z uwagi na konieczność sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnymi członkami rodziny, czyli synem A. i jego matką - konkubiną skarżącego J. W. M. K. wyjaśnił, że syn urodził się z zespołem [...], z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym i wymaga stałej opieki. Natomiast orzeczeniem z dnia [...] lipca 2007 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. zaliczył A. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności od urodzenia z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Synem opiekowała się matka dziecka, ale również została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności od listopada 2004 r. Skarżący podnosi jednak, że choroba konkubiny rozwijała się już od 1997 r., ale dopiero w 2004 r. została prawidłowo zdiagnozowana. Z uwagi zaś na chorobę matki dziecka skarżący musiał przejąć całkowitą opiekę nad synem, a w 2000 r. zrezygnował z pracy, aby opiekować się bliskimi, mimo zaproponowanej podwyżki. W dniu 16 listopada 2000 r. skarżący zarejestrował się jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Jednak w konsekwencji kwestionowanego zresztą przez skarżącego wyroku Sądu z września 2000 r. o podwyższeniu alimentów na rzecz dorosłego syna z pierwszego małżeństwa oraz związanej z nim decyzji komornika o zajęciu dochodu, skarżący ponownie podjął pracę. Z dniem 15 stycznia 2001 r. został zatrudniony na czas nieokreślony, a nowy pracodawca, z uwagi na jego sytuację rodzinną, zgodził się, by pracował w godzinach 8 -16, mimo że zakład pracuje na dwie zmiany.

Skarżący podniósł również, że trudne warunki pracy przyczyniły się do pogorszenia jego zdrowia, i to właśnie zły stan zdrowia obecnie nie pozwala mu na zajmowanie się jednocześnie dwiema niepełnosprawnymi osobami i pracą zawodową. Skarżący przedstawił nadto zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że cierpi na zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, żadne dokumenty nie potwierdzają jednak, by schorzenie to uniemożliwiało kontynuowanie pracy zawodowej lub opiekę nad członkami rodziny, które nie są osobami niepełnosprawnymi fizycznie, wymagającymi szczególnego wysiłku fizycznego.

Obecnie rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę M. K., które w październiku 2008 r. wyniosło 3363 zł brutto, 2549 zł netto (dochód ten jest zmienny), nadto J. W. otrzymuje wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki na synem A. w kwocie 645 zł netto oraz dodatek pielęgnacyjny - 153 zł. Syn A. otrzymuje natomiast rentę socjalną - 475 zł netto, oraz dodatek pielęgnacyjny -153 zł.

Skarżący mieszka wraz z rodziną w M., ale posiada własne mieszkanie o pow. 27 m² w S. (nie podaje jednak, kto tam obecnie mieszka i czy jest wynajmowane).

M. K. wyjaśnił nadto, że od 10 lat mieszkają sami z konkubiną i synem A. Trójka jego dzieci z pierwszego małżeństwa nie utrzymuje z nim kontaktu, natomiast trójka dzieci konkubiny mieszka poza M., pracuje zawodowo i odwiedza matkę, ale nie ma możliwości świadczenia jej pomocy usługowej. Pomoc taką, "za skromną opłatą" świadczy przez 3-4 godziny dziennie kuzynka. Skarżący wyliczył natomiast, że za oferowaną 8 - godzinną pomoc siostry PCK przez 22 dni w miesiącu musiałby zapłacić 1425 zł miesięcznie, a od pomocy społecznej oczekuje bezpłatnej pomocy.

W 2007 r. M. K. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie wcześniejszej emerytury z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, ale decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. ZUS odmówił przyznania świadczenia, ponieważ skarżący, na dzień 31 grudnia 1998 r., czyli ostatni dzień obowiązywania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki, nie spełniał warunków niezbędnych do nabycia prawa do tego świadczenia (nie opiekował się dzieckiem, lecz pozostawał w zatrudnieniu). Odwołanie skarżącego od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w W., Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2007 r., a Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy ten wyrok.

Z opinii Prezesa Zarządu M. Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci i Osób Niepełnosprawnych wynika, że skarżący jest współtwórcą tego stowarzyszenia i od lat aktywnie uczestniczy we wszelkiego rodzaju inicjatywach na rzecz środowiska osób niepełnosprawnych, a także wspiera osoby, które spotkał podobny los. Podkreślono również, że z uwagi na chorobę matki dziecka, na skarżącego spadł obowiązek opieki na obojgiem, nie podano jednak, jakie okoliczności spowodowały, że obecnie stało się niemożliwe pogodzenie pracy zawodowej z opieką nad synem i jego matką, skoro dotychczas skarżący radził sobie z tym problemem. Z dokumentu tego nie wynika również, aby dokonania skarżącego w działalności na rzecz tego stowarzyszenia, odbiegały od dokonań innych osób (w tym rodziców wychowujących niepełnosprawne dzieci), które angażują się w pracę społeczną na rzecz takich stowarzyszeń, a więc aby zasługi M. K. w tej dziedzinie były wybitne.

Poproszony o wskazanie okoliczności uzasadniających potraktowanie jego sytuacji w sposób wyjątkowy, w tym wśród osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny, skarżący podał, że jego sytuacja stała się wyjątkowa po tym, jak sejm 17 grudnia 1998 r. uchwalił nową ustawę emerytalną, którą wyrzucono z sytemu emerytalnego osoby najbardziej pokrzywdzone przez los, czyli dzieci niepełnosprawne i ich opiekunów. Przedstawił również wnioski kierowane do Prymasa, Prezesa Rady Ministrów, Prezydenta RP oraz Telewizji Polskiej z prośbą o poparcie jego dążeń w zakresie ustanowienia przepisów prawnych, umożliwiających przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury osobom opiekującym się niepełnosprawnymi członkami rodziny.

Starania M. K. popierają posłowie na Sejm: Sławomir Piechota i Stanisław Huskowski, powołując się jedynie na okoliczności podawane przez samego skarżącego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. podkreślił, że prosi o przyznanie, w związku z zaistnieniem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, zwykłej emerytury ze zgromadzonych w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych składek. Zdaniem skarżącego jego ponad 28 letni staż ubezpieczeniowy jest wystarczający dla wypłacenia mu emerytury.

Jednakże decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2009 r., ponieważ uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie M. K. emerytury specjalnej, tzn. nie wystąpiły szczególne okoliczności, w tym nadzwyczajne zdarzenia losowe, w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ administracji publicznej podkreślił, że sam fakt sprawowania przez skarżącego osobistej opieki nad dwiema niepełnosprawnymi, bliskimi osobami, nie jest okolicznością uzasadniająca, przyznanie świadczenia specjalnego. W podobnej lub w duże gorszej sytuacji życiowej, znajduje się bowiem wiele osób sprawujących opiekę nad chorymi, w tym bardzo ciężko, dziećmi i innymi członkami rodziny i nie jest możliwe udzielanie tym osobom pomocy w formie przyznania świadczeń w trybie powołanego przepisu. Dla osób zmuszonych do rezygnacji z pracy zawodowej z uwagi na konieczność zapewnienia osobistej, stałej opieki nad niepełnosprawnym dziećmi i członkami rodziny przewidziana jest stosowna pomoc w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Osobom spełniającym kryteria ustawowe pomoc taka może być świadczona nie tylko w formie pieniężnej (zasiłki stałe, okresowe, celowe), ale także m.in. może polegać na zapewnieniu usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub wsparcia dziennego w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, co ma celu m.in. umożliwienie członkom rodziny kontynuowanie pracy zawodowej. Natomiast dla ojca lub matki, którzy rezygnują z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia (o ile spełnione są kryteria dochodowe). Jednakże przyjęto, że skarżący nie jest zainteresowany takimi formami pomocy.

Prezes Rady Ministrów nie uznał nadto, by sytuacja skarżącego była szczególnie trudna, także wśród osób sprawujących opiekę nad chorymi członkami rodziny. Nie stwierdzono również, by zaistniały przeszkody w kontynuowaniu przez skarżącego pracy zawodowej, mimo sprawowania opieki nad konkubiną i synem, ponieważ syn przebywa w ośrodku szkolno - wychowawczym i skarżący sprawuje nad nim opiekę tylko po zajęciach lekcyjnych, a więc po pracy. Natomiast nad konkubiną opiekę sprawuje kuzynka, a w każdej chwili skarżący może skorzystać z proponowanej, fachowej opieki siostry PCK (na czas, w którym chorą nie zajmuje się kuzynka). W ocenie organu skorzystanie nawet z odpłatnej pomocy, nie pozbawiłoby skarżącego całego jego wynagrodzenia. Ponadto Prezes Rady Ministrów ustalił, że w przypadku rezygnacji skarżącego z pracy zawodowej w celu zajęcia się chorymi członkami rodziny, sytuacja materialna rodziny nie byłaby szczególnie dramatyczna, gdyż dochody konkubiny i syna wynoszą obecnie 1426 zł netto, a wiele rodzin ma znacznie trudniejszą sytuacje materialną, poza tym w takiej sytuacji skarżący mógłby wystąpić o objęcie pomocą ze środków pomocy społecznej

Wątpliwości organu rozstrzygającego sprawę wzbudził też fakt, że skarżący uzależnił rezygnację z pracy zawodowej w celu zajęcia się niepełnosprawnymi członkami rodziny od przyznania mu emerytury, poprzednio wcześniejszej, z tytułu sprawowania opieki na synem, a obecnie specjalnej, podczas, gdy wiele innych osób rzeczywiście zmuszonych do sprawowania stałej, osobistej opieki nad niepełnosprawnymi członkami rodziny, faktycznie zaprzestaje pracy zawodowej poświęcając się takiej opiece i nie mając prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Prezes Rady Ministrów podkreślił, że spełnianie obowiązku o charakterze moralnym, w tym sprawowanie opieki nad niepełnosprawnymi dziećmi, czy członkami rodziny, niewątpliwie zasługuje na szacunek, ale nie może być traktowane jak szczególna okoliczność uzasadniająca przyznanie świadczenia specjalnego, a świadczenie specjalne nie ma na celu rekompensowania różnicy w dochodzie gospodarstwa domowego po ewentualnej rezygnacji z pracy zawodowej. Przy przyjęciu, że okoliczności takie uzasadniają przyznanie świadczenia specjalnego, świadczenia przyznawane w trybie art. 82 powołanej ustawy straciłoby swój szczególny, wyjątkowy charakter, a stałoby się świadczeniem powszechnym.

W skardze M. K. zarzucił decyzji z [...] kwietnia 2009 r. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że motywy jego wystąpienia z wnioskiem nie stanowią nadzwyczajnych zdarzeń losowych oraz, że jego sytuacja nie jest szczególnie trudna, pomimo konieczności sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym synem. Skarżący zarzucił również brak uznania, że tryb wprowadzenia ustawy emerytalnej, utrzymującej w mocy przepisy w zakresie nabywania prawa do wcześniejszej emerytury z przyczyn określonych w rozporządzeniu z dnia 15 maja 1989 r., nie skutkował powstaniem u skarżącego trudnej sytuacji życiowej oraz, że pomimo braku wyraźnej regulacji, przesłanką przyznania takiej emerytury był brak zatrudnienia w określonym okresie.

M. K. zarzucił ponadto naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, a przez to naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa z uwagi na uznanie, że świadczenie może być przyznane wyłącznie za wybitne zasługi w jakiejś dziedzinie, oraz że okoliczności motywujące skarżącego do wystąpienia o przyznanie świadczenia nie stanowią nadzwyczajnych zdarzeń losowych.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o prawie do emerytury oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), określającej zasady nabywania prawa do świadczeń typu ubezpieczeniowego, a więc finansowanych z funduszu gwarantowanego na ten cel ze składek ubezpieczeniowych - przyszłych świadczeniobiorców - przewidziano w przepisie art. 82 ust. 1 regulacją szczególną. Pozwala ona Prezesowi Rady Ministrów na przyznanie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Świadczenia przewidziane w tym przepisie są świadczeniami specjalnymi także z tego względu, że są finansowane z budżetu państwa (art. 84 ustawy), a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i nie mają przy tym charakteru roszczeniowego, gdyż ustawa nie gwarantuje ich wypłaty, pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów. Uznaniowość nie oznacza jednak zupełnej dowolności organu rozstrzygającego sprawy takich świadczeń.

Podkreślić należy, że z przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie wynikają wprost żadne przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, bowiem ustawodawca odwołuje się jedynie do pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków", a zatem brak jest w nim określenia granic uznania administracyjnego. Jednakże stosownie do treści art. 124 powołanej ustawy, w postępowaniu w sprawach o świadczenia w niej przewidzianych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że Prezes Rady Ministrów, podejmując decyzję administracyjną w sprawie świadczenia specjalnego, związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania.

Uznanie stwarza organowi administracji publicznej możliwość działania na własną odpowiedzialność, jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza wprawdzie jej sądowej kontroli, ale oznacza, iż kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim kpa. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli czy nie nosi ona cech dowolności. Badaniu podlega zatem to, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji spełniona została zawarta w art. 7 kpa powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowo - administracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, a zatem z przekroczeniem granic określonych w art. 1 § 1 i § 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pomija istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonuje jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

W ocenie Sądu Prezes Rady Ministrów trafnie stwierdził, iż nie dopatrzył się w sytuacji skarżącej przypadku uzasadniającego przyznanie świadczenia specjalnego. Ocena tej okoliczności należy do organu, który dokonuje jej w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy czym nie wystarczy subiektywne odczucie osoby zainteresowanej o zaistnieniu szczególnego przypadku, gdyż organ jest obowiązany kierować się kryteriami obiektywnymi.

Wskazać należy, że wniosek M. K. w sprawie przyznania świadczenia specjalnego został rozpatrzony wnikliwie z uwzględnieniem dokumentów złożonych przez skarżącego, jak również dokumentów zebranych z inicjatywy organu a dotyczących jego warunków socjalno – bytowych z Ośrodka Pomocy Społecznej w M. Zdaniem Sądu organ dokonał nadto prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji przeprowadził szczegółową analizę sytuacji skarżącego i okoliczności, jakie są konieczne do przyznania tego świadczenia, a które jednak według organu w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły.

Za szczególnie uzasadniony przypadek nie uznaje się bowiem rezygnacji z pracy nawet w celu tak moralnie pozytywnym jak sprawowanie osobistej opieki nad niepełnosprawnymi członkami rodziny. Nie jest też takim przypadkiem, jak uważa skarżący, zmiana przepisów w zakresie uzyskania emerytury przez pracownika opiekującego się dzieckiem. Taką przesłanką nie jest również trudna sytuacja finansowa skarżącego, ponieważ świadczenie z art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie jest formą pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 82 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS otrzymanie renty specjalnej możliwe jest w sytuacji zajścia szczególnie uzasadnionych przypadków. Ustawodawca nie wprowadził w tym przepisie żadnych innych kryteriów do przyznania tego świadczenia, a zatem muszą zaistnieć szczególne okoliczności, które zgodnie z art. 116 ust. 5 powołanej ustawy wnioskodawca winien stosownie uzasadnić. Przepis nie określa jednak co to mają być za szczególne okoliczności.

Wskazać ponadto należy, że na temat rent specjalnych wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na pytanie prawne postawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W orzeczeniu o sygnaturze akt P 38/05 z dnia 17 października 2006 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "Świadczenie przyznane przez Prezesa Rady Ministrów nie zostało przewidziane dla sytuacji, w których osoby starsze lub też całkowicie niezdolne do pracy, a zarazem niespełniające warunków do uzyskania świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, nie są w stanie podjąć pracy (lub innej działalności zarobkowej) i pozostają w ciężkim położeniu materialnym. Dla wskazanych tu przypadków tzw. szczególnego pokrzywdzenia przewidziana jest instytucja emerytury/renty wyjątkowej, o której stanowi art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a ponadto świadczenia o charakterze socjalnym. Celu ustanowienia emerytury lub renty przyznawanej przez Prezesa Rady Ministrów należy szukać w sferze uhonorowania osób szczególnie zasłużonych, wybitnych itd. (...)".

Dalej w swoim uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że: "w odniesieniu do wykładni wyrażenia "szczególnie uzasadnionego przypadku", orzecznictwo łączy znaczenie użytego tu określenia z wybitnymi zasługami na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej czy też politycznej, a nadto ze zdarzeniami losowymi. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia".

Postawa skarżącego, który dąży do zapewnienia opieki niepełnosprawnym członkom rodziny, jakkolwiek godna pochwały i naśladowania, w kontekście pozostałych okoliczności sprawy oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie stanowi jednakże szczególnie uzasadnionego przypadku, który mógłby dać podstawę do przyznania świadczenia w trybie art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wskazać ponadto należy, że M. K. może ubiegać się o świadczenia przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), która przewiduje udzielanie pomocy społecznej osobom i rodzinom m.in. w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, stąd skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.