Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 246/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Zabytki
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 par. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 89 pkt 1,  art. 217
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. I. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia

[...] listopada 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu

zażalenia M. I. na podstawie art. 89 pkt 1, art 93 ust. 1 ustawy z dnia

23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 pkt 2, art.

138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 219 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie

Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] maja 2012 r., nr

[...], odmawiające wydania zaświadczenia stwierdzającego, iż

budynek produkcyjny - fermentownia położony przy ul. M. w Z., jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie

zabytków i opiece nad zabytkami.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, iż celem

uzyskania zaświadczenia było skorzystanie przez M. I. ze zwolnienia

w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12

stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten stanowi, że zwalnia się

od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru

zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o

ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności

gospodarczej.

Organ odwoławczy wskazał, iż przesłanką zwolnienia nieruchomości wpisanej

indywidualnie do rejestru zabytków od podatku od nieruchomości jest fakt jej

utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad

zabytkami. Przepis ten należy rozpatrywać w świetle odpowiednich uregulowań

ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, która nakłada na właścicieli i

posiadaczy zabytków szereg obowiązków, związanych z zachowaniem zabytków i

utrzymaniem ich we właściwym stanie. Zgodnie z art. 5 pkt 2 tej ustawy na

posiadaczu zabytku spoczywa obowiązek zapewnienia warunków prowadzenia prac

konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku. Przepis art. 3

definiuje prace konserwatorskie jako działania mające na celu zabezpieczenie i

utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz

dokumentowanie tych działań (pkt 6), prace restauratorskie - jako działania mające

na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym,

jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz

dokumentowanie tych działań (pkt 7), natomiast robotami budowlanymi, w

rozumieniu art. 3 pkt 8, są roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa

budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku. Zapewnienie

warunków prowadzenia tych działań ma na celu realizację innego obowiązku,

określonego w art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj.

zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie.

Organ właściwy przed wydaniem zaświadczenia powinien dokonać oceny

aktualnego stanu zabytku i ustalić, czy jest on "najlepszy", tzn. odpowiedni do

historycznych, naukowych i artystycznych wartości obiektu. Organ ten nie ma

natomiast obowiązku dokonać oceny stanu zabytku od dnia wydania poprzedniego

zaświadczenia, czy od momentu nabycia zabytku przez ubiegającego się o wydanie

zaświadczenia, względnie - od innego wydarzenia mającego istotne znaczenie dla

stanu faktycznego i prawnego obiektu. Wniosek taki implikuje sam charakter

zaświadczenia, które stanowi oświadczenie o wiedzy organu, jaką dysponuje on w

danej chwili oraz treść przepisu art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach

lokalnych, który, jako podstawę zwolnienia z podatku wskazuje okoliczność, że

zabytek jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie

zabytków i opiece nad zabytkami. Użycie takiego sformułowania przesądza o tym,

zdaniem organu odwoławczego, że organ właściwy do wydania zaświadczenia jest

zobowiązany do obiektywnego ustalenia aktualnego stanu zabytku.

Organ II instancji wskazał, iż na mocy decyzji [...] Wojewódzkiego

Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2000 r., do rejestru zabytków został

wpisany "zespół budynków dawnej [...][...] przy ul. M. w Z., składający się z: budynku administracyjnego, budynku produkcyjnego -

fermentowni. Ochronie konserwatorskiej podlegają budynki w granicach ich murów

zewnętrznych wraz z kompleksem piwnic pod budynkami."

Na mocy tej decyzji do rejestru zabytków został wpisany nie tylko zespół

budowlany, ale także wymienione w niej budynki indywidualnie.

Zdaniem organu odwoławczego Miejski Konserwator Zabytków w Z.

trafnie ustalił, iż budynek produkcyjny - fermentownia położony przy ul.

M., nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o

ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Z protokołu oględzin tego budynku, przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia

2012 r., wynika, że nie jest on użytkowany. Na podłogach zalega woda opadowa,

przedostająca się do wewnątrz przez nieszczelne świetliki dachowe, mury

obwodowe są zawilgocone z rozwijającymi się porostami, a cegła tych murów od

wewnątrz jest spudrowana i ulega korozji. Cegły wypełniające są zawilgocone i

omszałe. Na dwuteownikach sklepień Kleina widoczne są skorodowania. W oknach

częściowo brak przeszklenia, przesłonięte są folią i miejscami płytą wiórową. Ściany

wewnętrzne z częściowymi ubytkami tynków, podobnie stropy Kleina. Piwnice

miejscami suche, częściowo zawilgocone i zagrzybione. Na elewacjach budynku

widoczne ubytki tynki i zawilgocenia. Fakty te, które potwierdza także wykonana

dokumentacja fotograficzna.

Organ II instancji podzielił pogląd organu I instancji, że budynek produkcyjny -

fermentownia nie znajduje się we właściwym stanie, pozwalającym nie tylko na jego

zachowanie w odpowiedniej kondycji technicznej, ale także na wyeksponowanie

jego wartości historycznych, naukowych i artystycznych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła

M. I..

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Ministra Kultury i

Dziedzictwa Narodowego:

1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na

wynik sprawy, tj.:

a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a.;

b) art. 138 § 1 pkt k.p.a., poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy

zaskarżonego postanowienia;

c) art. 219 k.p.a., poprzez nieuzasadnioną odmowę wydania stronie skarżącej

zaświadczenia stwierdzającego, iż budynek produkcyjny - fermentownia, położony

przy ul. M. w Z., jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z

przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,

2) naruszenie prawa materialnego - poprzez:

a) niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 5 § ust. 2, 3 i 4

ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z dnia 17.09.2003 r. z

póżn. zm.), polegające na przyjęciu, że strona skarżąca nie utrzymywała i nie

konserwowała, budynku Fermentowni jako zabytku, zgodnie z przepisami o ochronie

zabytków.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz

poprzedzającego go postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z..

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, podtrzymując stanowisko

wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju

sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne

sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a

więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia

obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),

zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej

sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymujące

postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] maja

2012 r., nr [...], odmawiające wydania zaświadczenia

stwierdzającego, że budynek produkcyjny - fermentownia położony przy

ul. M. w Z., jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z

przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest uregulowane w dziale

VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 k.p.a.

zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub

stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 2 pkt 1) oraz jeżeli osoba ubiega się o

zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu

określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Z kolei stosownie do treści

art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ

administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o

potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten

organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż postępowanie w sprawie wydania

zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany (por. J. Borkowski, B.

Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, str.

833). Na postępowanie składają się wyłącznie czynności materialno-techniczne

polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy

dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się

wnioskodawca. W przedmiotowym postępowaniu nie dokonuje się ustaleń i ocen tak, -

jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o

żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej.

Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w

źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (por. m.in. wyrok NSA z

16 września 2005 r., sygn. II OSK 36/05, wyroki WSA w Warszawie z 23 marca 2006

r., sygn. I SA/Wa 1356/04 oraz z 21 listopada 2008 r., sygn. III SA/Wa 1612/08).

Przewidziana w art. 218 § 2 K.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania

wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się

w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ

ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może

prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych odnośnie

informacji będących w dyspozycji organu. Tak więc w przypadku, gdy organ

dysponuje takimi danymi z kartotek, ewidencji, rejestrów lub akt innego rodzaju,

których potwierdzenia domaga się wnoszący o wydanie zaświadczenia, winien

niezwłocznie wydać zaświadczenie. Organ nie może natomiast wydać zaświadczenia

potwierdzającego fakty, które nie wynikają z prowadzonych przez niego ewidencji,

rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się wydania zaświadczenia

stwierdzającego, że stanowiący jej własność budynek produkcyjny - fermentownia

położony przy ulicy M. w Z., wpisany do rejestru zabytków

pod nr [...], jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie

zabytków.

W ocenie Sądu za trafne należy uznać stanowisko organu z którego wynika,

że budynek fermentowni nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami

o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Z protokołu oględzin tego budynku przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia

2012 r., wynika, że przedmiotowy budynek nie jest użytkowany. Na podłogach zalega

woda opadowa, przedostająca się do wewnątrz przez nieszczelne świetliki dachowe,

mury obwodowe są zawilgocone z rozwijającymi się porostami, a cegła tych murów

od wewnątrz jest spudrowana i ulega korozji. Cegły wypełniające są zawilgocone i

omszałe. Na dwuteownikach sklepień Kleina widoczne są skorodowania. W oknach

częściowo brak przeszklenia, przesłonięte są folią i miejscami płytą wiórową. Ściany

wewnętrzne z częściowymi ubytkami tynków, podobnie stropy Kleina. Piwnice

miejscami suche, częściowo zawilgocone i zagrzybione. Na elewacjach budynku

widoczne ubytki tynki i zawilgocenia. Stan ogólny kwalifikuje budynek do podjęcia

pilnego remontu kapitalnego co potwierdza także wykonana dokumentacja

fotograficzna.

Wobec stwierdzenia, że stan zachowania budynku jest zły i obiekt niszczeje

organ trafnie uznał, że budynek nie jest należycie utrzymywany i konserwowany

zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W tej sytuacji zasadna była odmowa wydania zaświadczenia stwierdzającego,

iż budynek produkcyjny - fermentownia jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z

przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Sąd nie dostrzegł także naruszenia przepisów procesowych, gdyż

postępowanie wyjaśniające nie ma na celu ustalenia stanu faktycznego, a jedynie

zbadanie dokumentów, które ten stan potwierdzają.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.