Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 419/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2008r. [...] w przedmiocie podatku VAT za styczeń 2004 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 lutego 2009r. skarżący J. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny dokonać opłat. Skarżący wskazał, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza w 2008 r. nie przyniosła dochodów. Skarżący nie ma również możliwości spieniężenia posiadanych nieruchomości z uwagi na prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne. Nie ma żadnych oszczędności, akcji, obligacji oraz wartościowego majątku nadającego się do spieniężenia. Jest równocześnie obciążony kredytami w Banku B., Banku S. i Banku K.. Łączne jego zobowiązania wobec wierzycieli wynoszą wraz z odsetkami 15.653.516,54 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz córką, studentką wyższej uczelni. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości 1001,79 zł i dochodów małżonki. Jednocześnie skarżący wskazuje na rozdzielność majątkową panującą między małżonkami. Dodaje, iż otrzymuje od żony 500,00 zł miesięcznie i mieszka w domu należącym do teściowej, która też ponosi koszty utrzymania gospodarstwa. Od syna Ł. otrzymuje 700,00 zł przeznaczone na zakup leków.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu wskazano, że z kopi zeznania podatkowego za 2008 rok wynika, iż przychód skarżącego z pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej w formie usług hotelarskich i gastronomicznych wyniósł w 2008 roku 2 .405.160,08 zł, koszty – 2.200.383,67 zł, natomiast dochód 204.776,41 zł. Jednocześnie z uwagi na zaliczenie straty powstałej w 2006 roku w wysokości 187.807,16 zł, dochód po odliczeniu starty wyniósł 10.975,34 zł. Skarżący przedstawia także dokument księgowy o ustaleniu dochodu osiągniętego w 2009 roku w miesiącach od stycznia do sierpnia 2009 r. wykazujący, iż przychód w tym okresie wyniósł 1.551.517,93 zł, zakupy 893.581,94 zł, inne wydatki 706.443,27 zł - starta za ten okres wyliczona została na kwotę 48.507,28 zł. Przedstawia także deklarację PIT z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie usług hotelarsko - gastronomicznych za czerwiec 2009 r. z przychodem równym 237.164,66 zł, kosztami – 229.820,99 zł i dochodem 7.343,67 zł, za lipiec 2009r. wykazuje stratę w wysokości 6.236,50 zł, natomiast za sierpień dochód w kwocie 27.665,52 zł. Skarżący przedstawia ponadto szereg zaświadczeń lekarskich potwierdzających przebywanie na zwolnieniu lekarskim, umowę majątkową małżeńską z 2001 roku potwierdzającą wyłączenie wspólności majątkowej między małżonkami i wprowadzenie rozdzielności majątkowej.

Mając powyższe na względzie, po analizie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy orzekający uznał, iż skarżący nie wykazał w sposób niewątpliwy, iż nie jest w stanie uiścić wymaganych na obecnym etapie postępowania sądowego kosztów sądowych. Dane zwarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy dokładności, o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wezwanie do uzupełnienia danych zostało wykonane przez skarżącego w wybiórczym zakresie. Orzekający nie dysponował potwierdzeniami dotyczącymi zarówno wysokości uzyskiwanych dochodów, jak również ponoszonych kosztów utrzymania. Skarżący wezwany był ponadto do wykazania i potwierdzenia - również stosownym zeznaniem podatkowym za rok 2008 oraz zaświadczeniem z zakładu pracy dochodów osiąganych przez swoją małżonkę. Nie uczynił zadość temu wezwaniu. Orzekający nie ma zatem możliwości w żaden sposób oceny sytuacji majątkowej małżonki skarżącego, która ma znaczący wpływ na ogólną ocenę kondycji finansowej skarżącego i jego rodziny, od czego uzależniona jest z kolei pomoc państwa w formie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Reasumując pełna ocena sytuacji majątkowej skarżącego możliwa byłaby jedynie po poznaniu i udokumentowaniu dochodów osiąganych przez małżonkę strony, bowiem - jak wskazano powyżej - rozdzielność majątkowa istniejąca między małżonkami od 2001r. nie ma znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej rodziny. Skarżący nie wykazał nieruchomości, cennych ruchomości ani też oszczędności należących do żony, nie przedstawił też szczegółowego wykazu własnych nieruchomości lokalowych i gruntowych, w tym nieruchomości, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Nieudzielanie przez skarżącego informacji w tym zakresie spowodowało, iż niewyjaśnione zostały podstawowe okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej.

W sprzeciwie podkreślono, że skarżący w sposób wyczerpujący wykazał, że w 2007 i 2008 r. nie osiągał dochodów podlegających opodatkowaniu, a ponadto za 2008 r. pozostała do rozliczenia strata z lat ubiegłych w wysokości 291.767,00 zł. W takiej sytuacji nie można zgodzić się, iż skarżący nie spełnił wymogu warunkującego uwzględnienie zgłoszonego żądania. Skarżący wykazał bowiem w sposób precyzyjny swoją sytuację materialną. Skarżący praktycznie nie osiąga żadnych dochodów, jest na utrzymaniu żony. Pożyczane od rodziny pieniądze skarżący przeznacza głównie na leki. Skarżący podkreśla, że jego problemy finansowe nie są chwilowe, a jego sytuacja majątkowa i osobista nie rokuje poprawy. Wbrew twierdzeniom referendarza, skarżący nie jest w stanie z darowizn otrzymywanych od członków rodziny poczynić oszczędności, albowiem przeznacza je na zakup leków, żywność i odzieży. Ponadto działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego generuje straty, które skarżący obowiązany jest pokrywać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art. 252 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 powołanej ustawy) o ile - poza samym wnioskiem (art. 243) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący.

Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że oświadczenia skarżącego zasługuje na wiarę. Przedstawił on bowiem w sposób dokładny swoją sytuację majątkową. Oświadczenia skarżącego podparte zostały szeregiem dokumentów, które należy uznać za obiektywne świadectwo zaistnienia opisanych w nich faktów i danych. Wszystko to pozwala na stwierdzenie, że oświadczenia skarżącego stanowią rzetelną relację aktualnej sytuacji życiowej skarżącego i jego rodziny. Skarżący wraz z żoną i córką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie pozostają w rozdzielności małżeńskiej. Na dochody skarżącego składa się wynagrodzenie za pracę w wysokości 1001,79 zł brutto, pomoc żony w kwocie 500 zł, oraz 700 zł otrzymywane do syna. Jednocześnie skarżący ma ogromne zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego, ZUS oraz Urzędu Miasta, a wszystkie posiadane przez niego nieruchomości są zabezpieczone, czy to na rzecz banków, czy też Urzędu Skarbowego. Należy mieć również na względzie, iż obecnie w tut. Sądzie J. C. występuje jako skarżący w 126 sprawach. Uiszczenie opłat sądowych w takiej sytuacji znacznie przekracza możliwości skarżącego. Odmowa zwolnienia go od kosztów sądowych spowodować by mogła pozbawienie skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Mając powyższe na względzie należy zgodzić się ze skarżącym, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Odnośnie istniejącej w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej Sąd podzielił stanowisko pełnomocnika skarżącego, iż obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami, wynikający z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie może być utożsamiany z obowiązkiem pokrywania przez małżonka skarżącego wszelkich kosztów, w tym również kosztów sądowych z tytułu prowadzonej wyłącznie przez skarżącego działalności gospodarczej. W ocenie tut. Sądu, sprzeciwia się temu cel i natura instytucji rozdzielności majątkowej małżonków.

Podsumowując uiszczenie kosztów sądowych w sytuacji skarżącego spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, skarżący w obecnej sytuacji nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w związku z czym należało przyznać mu wnioskowaną pomoc. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.