Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 61/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2   pkt 3,  art. 42,  art. 87,  art. 92  ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art. 62 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie transportu drogowego i przewozów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 93 § 1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) nałożono na A. L. karę pieniężną w kwocie 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach publicznych.

Z uzasadnienia wynikało, że w dniu 15 września 2007r. funkcjonariusze organów celnych, zatrzymali do kontroli na drodze krajowej, na autostradzie A4, na 236 kilometrze, zespół pojazdów złożony z samochodu osobowego marki [...], o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki [...], o numerze rejestracyjnym [...]. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu wynosiła 4800 kg.

Samochód prowadził A. L., który nie posiadał karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Organ ustalił też, że kierowca nie prowadził działalności gospodarczej i przewóz dokonywał na potrzeby własne, przewożąc towar o wadze 1.000 kg, na trasie [...].

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, do przewozów wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorstwami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego transportu drogowego. W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykorzystujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy obowiązany jest do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu po drogach krajowych.

Pojęcie przewozu drogowego obejmuje m.in. każdą podróż odbywaną na drogach publicznych przez pojazd załadowany lub nie - służący do przewozu osób lub rzeczy (art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Europy (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego Dz. Urz. WEL 370 z 31.12.1985r.).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie upoważnionego organu kontroli m.in. kartę opłaty drogowej. Kierowca takiej karty nie posiadał, dlatego nałożenie na niego kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł było uzasadnione.

Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia [...], została doręczona stronie w dniu 23 czerwca 2007r., w trybie doręczenia zastępczego, na podstawie art. 44 § 4 K.p.a.

Strona zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Celnej w Opolu, postanowieniem z dnia 23 września 2008r. uwzględnił wniosek strony i przywrócił termin do wniesienia odwołania.

W odwołaniu oraz piśmie dodatkowym z dnia 8 października 2008r. A. L. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, podnosząc, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące masy pojazdu ciągnącego oraz masy ciągniętej przyczepy, wynikające z art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Strona podkreśliła, że w ustawie Prawo o ruchu drogowym nie zostało zdefiniowane pojęcie całkowitej masy zespołu pojazdów. Argumentowała, że znaczenie mają naciski poszczególnych osi zespołu pojazdów, a nie całkowita masa całego zespołu. Strona podniosła również, że już została ukarana przez Sąd Rejonowy w O. za to, że poruszając się po drodze krajowej nie posiadała ani karty opłaty drogowej, ani licencji na wykonywanie transportu drogowego bądź zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, gdy tymczasem w prowadzonym postępowaniu ustalono, że strona nie była zobowiązana do posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego bądź zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Ponadto odwołujący zarzucił, że również w protokole kontroli wskazano, iż strona nie posiadała ani kart opłaty drogowej, ani licencji na wykonywanie transportu drogowego bądź zaświadczenia o przewozach na potrzeby własne, a rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczyło jedynie braku karty opłaty drogowej. Dlatego, w ocenie odwołującego, powyższe okoliczności potwierdzają, że przedmiotowy przewóz nie naruszył obowiązków lub warunków wynikających z ustawy, zaś wysokość wymierzonej kary nie ma nic wspólnego z zasadą sprawiedliwości społecznej.

Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i zmiany swojej decyzji w trybie art. 132 § 1 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny zbieżnie z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi, po czym zważył, że zgodnie z art. 42 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ww ustawy, Minister Transportu wydał w dniu 8 sierpnia 2006r. rozporządzenie w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.), które w przepisie § 3 ust. 1 stanowi, iż uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez podmiot opłaty, składającej się z dwóch części: winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu w prawym dolnym rogu przedniej szyby oraz odcinka kontrolnego, przechowywanego w pojeździe. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kartę opłaty drogowej.

Organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie kontroli strona nie okazała karty opłaty drogowej wykonując przewóz pojazdem, którego masa całkowita przekroczyła 3,5 tony.

W ocenie organu, do osoby A. L., który nie prowadzi działalności gospodarczej prawidłowo zastosowano przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro A. L. postanowił samodzielnie podłączyć do pojazdu silnikowego przyczepę, a następnie wykonać tym zespołem pojazdów przewóz drogowy, to jego obowiązkiem było uiszczenie opłaty, zgodnie z art. 42 ustawy o transporcie drogowym i udokumentowanie tego faktu poprzez wypełnienie winiety, przyklejenie jednego jej odcinka w odpowiednim miejscu na przedniej szybie samochodu oraz przechowywanie odcinka kontrolnego na wypadek ewentualnej kontroli. Organ zaakcentował, że strona obowiązku tego nie dopełniła.

Zgodnie zatem z dyspozycją art. 92 ustawy o transporcie drogowym należało na stronę nałożyć karę pieniężną. Organ wywodził, że przepis art. 92 ma charakter kategoryczny, to znaczy wskazuje na odpowiedzialność administracyjną w każdym przypadku naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W kontekście zarzutów odwołania organ II instancji podał, że art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o ruchu drogowym związany jest z koniecznością zachowania zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie odnosi się jednak do zasad dotyczących uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Obowiązek uiszczania takiej opłaty wynika z art. 42 ustawy o transporcie drogowym, a jej zakres przedmiotowy został określony w art. 3. Zgodnie ze wskazanym przepisem ustawy o transporcie drogowym ustawodawca wyłączył spod jej rygorów tylko wykonywanie przewozu drogowego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony.

Natomiast, wobec braku w ustawie o transporcie drogowym pojęcia "dopuszczalna masa całkowita", ustalając masę całkowitą pojazdu dla potrzeb ustawy o transporcie drogowym należało skorzystać z definicji zawartej w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, i tylko w takim zakresie, którego nie określiła ustawa o transporcie drogowym. Zgodnie z tą definicją "dopuszczalna masa całkowita" to największa określona właściwymi warunkami technicznymi, masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W konsekwencji, jak wyjaśnił organ, za dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów należało uznać sumę dopuszczalnych mas wszystkich pojazdów tworzących dany zespół pojazdów.

W wypadku, kiedy ta suma przekracza 3,5 tony, ustawa o transporcie drogowym ustanawia w art. 42 obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Odnosząc się do kwestii wysokości nałożonej kary organ wskazał, że wysokość kar za poszczególne naruszenia określa załącznik do powyższej ustawy. W przypadku naruszenia przepisów ustawy, polegającego na wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia należnej opłaty kara wynosi 3.000 zł. Organ prowadzący postępowanie nie ma możliwości jej zmniejszenia jak i zwiększenia. Jednocześnie organ odrzucił argumentację strony, w której podniesiono, że została już ona ukarana w postępowaniu karnym przez Sąd Rejonowy w O. Wydział Grodzki, bowiem w niniejszej sprawie strona została ukarana karą pieniężną na podstawie przepisu art. 92 § 1 ustawy o transporcie drogowym, ustanawiającego odpowiedzialność administracyjną, a nie karną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. L. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, w tym art. 42 ust 1 i art. 87 ust. 1 i 3 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że skarżący miał obowiązek uiszczenia opłaty drogowej. Wywodząc, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi i zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, a żaden przepis ustawy Prawo o ruchu drogowym nie precyzuje, czym jest dopuszczalna masa całkowita pojazdów, zwłaszcza, że ustawa o transporcie drogowym w art. 42 nakłada obowiązek opłaty za przejazd pojazdem samochodowym, a nie zespołem pojazdów. Skarżący podniósł, że z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji wynika fakt wykonania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, zaś zgodnie z art. 4 ust. 6a tejże ustawy, przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561 /2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, co oznacza, że nie każdy niezarobkowy przewóz drogowy będzie niezarobkowym krajowym przewozem drogowym, bowiem pojęcie niezarobkowego krajowego przewozu drogowego ma węższy zakres stosowania niż pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego po przytoczeniu definicji przedsiębiorcy, zgodził się z konstatacją organu pierwszej instancji, iż transport drogowy wykonywany był przez skarżącego poza prowadzeniem działalności gospodarczej i że miał prywatny charakter. Przytaczając treść przepisu art. 42 ustawy o transporcie drogowym skarżący wywodził, że opłacie podlega przejazd samego pojazdu samochodowego, a nie zespołu pojazdu, wobec czego zasadnym było ustalenie tylko i wyłącznie dopuszczalnej masy całkowitej tego pojazdu, w sytuacji gdy brak jest wskazówek ustawowych co do sposobu obliczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Nadto w ocenie skarżącego, wątpliwość budzi kwestia, czy niezarobkowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym w ogóle podlega opłacie niezależnie od dopuszczalnej masy całkowitej. Wątpliwości te wiążą się z faktem, iż ustawodawca dość szczegółowo zdefiniował poszczególne rodzaje przewozów drogowych i gdyby każdy przewóz drogowy ( w tym i niezarobkowy krajowy) podlegał opłacie, nie byłoby w ustawie o transporcie drogowym tak dużego zróżnicowania przewozów, jak niezarobkowy przewóz drogowy, niezarobkowy krajowy przewóz drogowy, niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy czy przewóz drogowy. Skarżący argumentował, że zakres tych pojęć częściowo się z sobą pokrywa, nieścisłości i dwuznaczności w przepisach z pewnością jednak nie można interpretować na niekorzyść 21 letniego człowieka, który chcąc pomóc koledze przewoził jego samochód na lawecie ojca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wyjaśnił, że w toku postępowania odwoławczego, w dniu 24 grudnia 2008r. weszła w życie nowela do ustawy o transporcie drogowym, wprowadzona ustawą z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391). Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 42 ust. 5 ustawy, wymóg uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych nie dotyczy pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. W niniejszej sprawie znajdują jednak zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. Takie stanowisko organu oparte zostało o uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006r., stwierdzającą, że

kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, czyli stwierdzającą ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie. W takiej sytuacji, sankcja administracyjna powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia, czyli w dacie kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przez skarżącego przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874) polegające na wykonywaniu transportu drogowego - przewozu na potrzeby własne, z naruszeniem obowiązku wykupienia karty opłaty drogowej.

W tym miejscu podnieść należy, że z dniem 7 listopada 2008r. ustawą o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391) znowelizowano ustawę o transporcie drogowym, przy czym nowela ta nie zawiera przepisów przejściowych, wprowadzając klauzulę generalną, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Ustawa zmieniająca m.in. ustawę o transporcie drogowym została opublikowana w Dzienniku Ustaw z 9 grudnia 2008 roku.

I tak zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem ar. 42 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym wymóg uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych nie dotyczy pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Zgodnie z zasadą wyprowadzoną w orzecznictwie z art. 6 i 163 K.p.a., organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7.11 1988r., IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s.43; wyrok NSA z 7.09.1994r. III S.A. 1111/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 120; wyrok NSA z 24.02.1992r. II SA 49/92 niepublikowany; wyrok NSA z 21.04.1983r. II SA 163/82, RNGA 1985, nr 3, s. 47), jednakże z uwzględnieniem koniecznych wyjątków, m.in. w zależności od tego czy w sprawie ma być wydana decyzja konstytutywna, czy też deklaratoryjna (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z 28.09.1999r. I SA/Wr 926/98 OSP z 2000r., nr 5, poz. 83). W przypadku decyzji deklaratoryjnych (a taki charakter ma decyzja wymierzająca karę pieniężną za naruszenia warunków i obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym), należy stosować przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku administracyjnego, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego a zatem - przepisy poprzednie.

Wobec powyższego Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że iż sankcja administracyjna za przejazd zespołem pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony bez wykupienia karty opłaty drogowej powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia. Bowiem stosunek administracyjnoprawny pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w takiej sprawie nawiązuje się z datą zdarzenia i ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego. Natomiast decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza jego istnienie określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu, wynikającego z przepisów prawa. Z tych względów Sąd opowiada się za poglądem, że sankcja administracyjna za przejazd zespołem pojazdów bez wymaganej opłaty powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia.

Bezspornym w sprawie jest, że dnia 15 września 2007r. podczas kontroli pojazdu nie stanowiącego własności skarżącego nie okazał on karty opłaty drogowej.

Ustawa o transporcie drogowym, w jej brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia kontroli, określa w art. 1, iż reguluje zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3). Definicja niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne została zawarta w art. 4 pkt 4 omawianej ustawy. Jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki zawarte pod lit. a - d omawianego przepisu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jej przepisów nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami lub zespołami pojazdów; przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą; w niezarobkowym przewozie drogowym osób (pkt 1), o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy (pkt 2), zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego (pkt 3 ). Skarżący nie jest przedsiębiorcą, a w dniu kontroli wykonywał przewóz o cechach przewozu na potrzeby własne, zespołem pojazdów (samochód z przyczepą) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (łącznie 4,8 tony). W myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.

W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, co oznacza odpowiednie stosowanie przepisów ustawy dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego do wykonywania przewozów drogowych przez osoby niebędące przedsiębiorcami, a więc do sytuacji w jakiej znalazł się skarżący. Dla odpowiedniego do osoby niebędącej przedsiębiorcą zastosowania przepisów ustawy niezbędna jest modyfikacja niektórych pojęć, ich pominięcie lub selektywne wykorzystanie przy odpowiednim stosowaniu do podmiotów niebędących przedsiębiorcami. Istota unormowania w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy polega bowiem na obowiązku uiszczenia opłaty za powyższy przejazd, wynikającym z odpowiedniego stosowania do podmiotów niebędących przedsiębiorcami jej art. 4 pkt 4 w związku z art. 42 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i 4 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 14 października 2008r. sygn. akt II GSK 372/08).

Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 6 a ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu aktualnym na dzień 15 września 2007r. przewóz drogowy jest to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Z samej redakcji cyt. przepisu wynika, że ustawodawca przewidział trzy odrębne kategorie przewozów: transport drogowy, niezarobkowy przewóz drogowy, i inny przewóz drogowy. Dwa pierwsze pojęcia zostały zdefiniowane w ustawie o transporcie drogowym, w odniesieniu do innych przewozów ustawodawca odwołał się do terminologii i pojęć zawartych w innym akcie normatywnym regulującym inną materię - Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Brak podstaw do przyjęcia, że również do dwóch pierwszych rodzajów przewozów odnosi się ustawowe sformułowanie "w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85". Zastosowanie w niniejszej sprawie będzie miało drugie z wymienionych w omawianym przepisie pojęć tzn. niezarobkowy przewóz drogowy, precyzyjnie zdefiniowany w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Tym samym, w niniejszej sprawie nie będą miały zastosowania przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, z tego powodu, że stosowanie zawartych w nim pojęć dotyczy jedynie innych niż transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy. Nadto, powołane Rozporządzenie dotyczy ujednolicenia przepisów socjalnych kierowców, a nie opłaty drogowej, dlatego nie ma zastosowania art. 4 pkt 12 Rozporządzenia stanowiący, że Rozporządzenie nie dotyczy przewozów dokonywanymi pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów w celach prywatnych.

Reasumując, w ocenie Sądu, po myśli art. 42 ustawy o transporcie drogowym skarżący wykonywał przewidziany w tym przepisie przewóz drogowy i nie był zwolniony od uiszczenia opłaty drogowej ani z mocy przepisów przedmiotowej ustawy ani przepisów przywołanego wyżej Rozporządzenia.

W tych warunkach zastosowanie miał art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym sformułowano zasadę, iż kto wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008r. Sygn. TK-SK 75/06, w którym orzeczono, iż art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874) jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał uznał, iż kary określone w przepisach ustawy nie mają charakteru represyjnego lecz mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa na drogach także poprzez ochronę stanu dróg.

Odnosząc się do zarzutów skargi o ukaraniu skarżącego przez Sąd Rejonowy Wydział Grodzki za czyn związany z przejazdem po drodze krajowej w gminie [...] w dniu 15 września 2007r. wskazać trzeba, że odpowiedzialność z art. 42 w związku z art. 87 i 92 ustawy z o transporcie drogowym jest odpowiedzialnością niezależną - niezwiązaną z odpowiedzialnością wynikającą z ustawy - Prawo o wykroczeniach. Przepisy o przedawnieniu orzekania, wykonania kary oraz zatarciu skazania w sprawach o wykroczenia nie stosuje się więc do odpowiedzialności wynikającej z ustawy o transporcie drogowym, a ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje przedawnienia karania za naruszenie obowiązków lub warunków z niej wynikających. Nadto zauważyć warto, że organy administracji, stosując przepisy prawa administracyjnego, nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony postępowania administracyjnego. Dlatego kwestia winy w zachowaniu się strony tego postępowania lub jej braku nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji administracyjnej. W postępowaniach z zakresu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia tych przepisów. W przypadku stwierdzenia naruszeń po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Równocześnie Sąd nie uznał zarzutu skargi, iż organy bez podstawy prawnej zażądały dowodu uiszczenia opłaty drogowej za przejazd zespołem pojazdów o masie 4,8 tony, ponieważ wobec braku w ustawie o transporcie drogowym pojęcia "dopuszczalna masa całkowita", ustalając masę całkowitą zespołu pojazdów dla potrzeb ustawy o transporcie drogowym, należało skorzystać z definicji zawartej w ustawie z dnia 20 czerwca 2997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zdaniem Sądu, jakkolwiek ustawa o transporcie drogowym posługuje się często pojęciami własnymi, jednakże w przypadku braku definicji legalnych - brak jest przesłanek by pojęcie "dopuszczalna masa całkowita" rozumieć inaczej niż w innej gałęzi prawa administracyjnego, z którego prawa te pochodzą, w której się ukształtowały i które je definiują (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2004r. sygn. GSK 1069/04, LEX 162474)

Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy - prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu II instancji w sposób szczegółowo wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji nie mogły być uwzględnione, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarga podlega oddaleniu.