Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1572/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa)
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 12
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Andrzej Góraj Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi A.T., S.J., S.F. oraz ze skargi P.K. na uchwałę Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania Starosty S. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat I.O. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Na nadzwyczajnej sesji Rady Powiatu w S. w dniu [...] czerwca 2010 r. Rada Powiatu w S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie obsadzenia mandatu radnego Rady Powiatu w S., w której stwierdziła, iż z uwagi na wygaśnięcie mandatu radnego S.F. w jego miejsce wstąpił P.P. kandydat w okręgu wyborczym nr [...] z listy nr [...] – Komitet Wyborczy [...] tj. kandydat z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno najwyższą liczbę głosów. Następnie zaprzysiężono nowego radnego, który w dalszej części sesji brał udział w obradach i głosowaniu. W dalszej kolejności Rada Powiatu w S. podjęła kolejne uchwały:

1. nr [...] w przedmiocie odwołania Starosty S., wydaną na podstawie art. 12 pkt 2 oraz art. 31 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.);

2. nr [...] w przedmiocie wyboru Starosty S., wydaną na podstawie art. 12 pkt 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy;

3. nr [...] w przedmiocie wyboru Wicestarosty S., wydaną na podstawie art. 12 pkt 2 oraz art. 27 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy;

4. nr [...] w przedmiocie wyboru członków Zarządu Powiatu w S. wydaną na podstawie art. 12 pkt 2 oraz art. 27 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy.

Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. P.K., A.T., S.F. i S.J. wezwali Radę Powiatu w S. do usunięcia naruszenia prawa. Wnoszący argumentowali, iż podjęte w dniu [...] czerwca 2010 r. uchwały zostały wydane niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Następnie w dniu [...] lipca 2010 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 79 ust. 1 w zw. z art. 76 i 77 ustawy o samorządzie powiatowym rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] stwierdził nieważność uchwały nr [...] w sprawie obsadzenia mandatu radnego Rady Powiatu w S., wskazując, iż została ona podjęta z naruszeniem art. 193 ust. 4 w zw. z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.). Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Radę Powiatu w S. który wyrokiem z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1510/10 powyższą skargę oddalił.

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. P.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania Starosty S. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż z uwagi na unieważnienie uchwały nr [...] w sprawie obsadzenia mandatu radnego w głosowaniu nad podjęciem zaskarżonej decyzji brała udział osoba nieuprawniona – P.P., tym samym nie było wymaganego kworum do podjęcia uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu w S. wniosła o odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazała, iż rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] dotyczyło jedynie uchwały w sprawie obsadzenia mandatu radnego, a nie zaskarżonej uchwały. Wyjaśniła też, że nie podziela stanowiska Wojewody.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania Starosty S. wnieśli również A.T., S.J. i S.F., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zarzucili uchwale naruszenie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 27 ustawy, a także naruszenie art. 191 i art. 193 ust. 4 w zw. z art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.

W odpowiedzi na powyższą skargę Rada Powiatu w S. wniosła o oddalenie skargi, powtarzając argumenty przedstawione w odpowiedzi na skargę P.K..

Na rozprawie w dniu [...] maja 2011 r. Sąd zarządził połączenie spraw ze skargi P.K. (sygn. akt II SA/Wa 406/11) oraz ze skargi A.T., S.J. i S.F. (sygn. akt II SA/Wa 1572/10) do łącznego rozstrzygnięcia i prowadzenia pod wspólną sygnaturą akt II SA/Wa 1572/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga P.K. oraz skarga A.T., S.J. i S.F. analizowane pod tym kątem zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), rada powiatu jest organem stanowiącym i kontrolnym powiatu, z zastrzeżeniem przepisów o referendum powiatowym. Zgodnie zaś z ustępem 4 tego artykułu w skład rady powiatu wchodzą radni w liczbie piętnastu w powiatach liczących do 40.000 mieszkańców oraz po dwóch na każde kolejne rozpoczęte 20.000 mieszkańców, ale nie więcej niż dwudziestu dziewięciu radnych. O zastrzeżonych kompetencjach rady stanowi natomiast art. 12 cytowanej ustawy, zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady powiatu należy m.in.: stanowienie aktów prawa miejscowego, w tym statutu powiatu; wybór i odwołanie zarządu oraz ustalanie wynagrodzenia jego przewodniczącego; powoływanie i odwoływanie, na wniosek starosty, skarbnika powiatu, będącego głównym księgowym budżetu powiatu; stanowienie o kierunkach działania zarządu powiatu oraz rozpatrywanie sprawozdań z działalności zarządu, w tym z działalności finansowej; uchwalanie budżetu powiatu; rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium dla zarządu z tego tytułu, a także podejmowanie uchwał w sprawach określonych w dalszych przepisach ustawy. Natomiast art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy wskazuje, że uchwały rady i zarządu powiatu zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady (zarządu), w głosowaniu jawnym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Z powyższego zestawienia wynika, iż rada powiatu jest najważniejszym organem powiatu pełniącym dwie podstawowe funkcje. Jest ona (poza referendum) najwyższym organem stanowiącym powiatu oraz jest organem kontrolnym. W skład rady powiatu wchodzą radni, w liczbie uzależnionej od liczby mieszkańców powiatu. W ramach swoich kompetencji rada powiatu podejmuje rozstrzygnięcia w formie uchwały. Jest to typowa forma podejmowania rozstrzygnięć przez organy kolegialne, których istota sprowadza się do aktu głosowania (por. B. Dolnicki, R. Cybulska, J. Gumińska - Pawlic, J. Jagoda, C. Martysz, M. Taniewska - Banacka, A. Wierzbica, Ustawa o samorządzie powiatowym. Komentarz, ABC 2007, wyd. II, publ. LEX). Dodatkowo warto wyjaśnić, iż art. 12 cytowanej ustawy wskazuje na zakres wyłącznej właściwości rady powiatu, co oznacza, że kompetencji tych rada nie może przekazać innemu organowi. Także podjęcie czynności z tego zakresu przez inny organ powiatu sprawi, iż uznane one będą przez organ nadzoru za czynności podjęte bez podstawy prawnej, a więc za czynności nieważne, nawet w przypadku, gdy rada powiatu wyrazi na to zgodę (tamże).

W rozpoznawanej sprawie w podejmowaniu zaskarżonej uchwały Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania Starosty S., brała udział osoba niebędąca radnym. Należy bowiem przypomnieć, iż sesja Rady w dniu [...] czerwca 2010 r. rozpoczęła się uchwaleniem uchwały nr [...] w sprawie obsadzenia mandatu radnego. W miejsce radnego S.F. wstąpił P.P., który po zaprzysiężeniu, brał udział w obradach i głosowaniu. Powyższy fakt wynika z protokołu sesji Rady w dniu [...] czerwca 2010 r. oraz z listy obecności. Tymczasem Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność uchwały o obsadzeniu mandatu radnego Rady Powiatu w S., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1510/10 oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze. Stąd też organ nadzorczy, a w dalszej kolejności sąd administracyjny przesądziły, iż P.P., biorący udział w sesji Rady w dniu [...] czerwca 2010 r. nie był radnym.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany powyższym ustaleniem. Dlatego też należy stwierdzić, iż zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem przepisów ustawy o samorządzie powiatowym, w tym przepisów określających kompetencje organów, skład rady powiatu i sposób podejmowania uchwał. Obok Rady Powiatu w uchwaleniu zaskarżonej uchwały brała udział osoba niebędąca radnym. Tymczasem ustawa o samorządzie powiatowym w art. 12 ust. 2 w zw. z art. 31 wyraźnie wskazuje, iż jedynym właściwym organem do podjęcia uchwały o odwołaniu Starosty jest rada powiatu. Ustawa nie przewiduje w tym wypadku możliwości brania udziału w podejmowaniu uchwały osób trzecich.

Odnosząc się natomiast do argumentacji organu i zarzutów skargi dotyczących naruszenia ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz prawidłowości przeprowadzenia wyborów uzupełniających do Rady Powiatu w S. należy stwierdzić, iż Sąd nie brał ich pod uwagę, ponieważ argumenty te zostały ocenione w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1510/10, a wyrok tam wydany wiąże Sąd przy rozpatrzeniu niniejszych skarg.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.