Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 372/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II inst

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2016 r. sprawy ze skargi L. D. i T. D. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 40 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229), art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 § 1 K.p.a. nałożył na L.D. oraz T.D. jako współwłaścicieli obiektu budowlanego w postaci budynku mieszkalno – handlowo – usługowego, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] na działce nr [...] rozbudowanego o kotłownię, zlokalizowaną po zachodniej stronie budynku o wymiarach maksymalnych wewnętrznych ok. 4,16 m x 3,19 m nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości tj.:

1/ nieodpowiedniego stanu technicznego rynien;

2/ nieodpowiedniego stanu technicznego okna w kotłowni;

3/ nieodpowiedniego stanu technicznego stalowych drzwi do kotłowni;

4/ nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji elektrycznej;

5/ niepoprawnego zaizolowania przewodów instalacji C.O,

6/ niewłaściwego sposobu wentylacji rurą PCV;

7/ nieodpowiedniego stanu technicznego posadzki kotłowni;

8/ przekroczeniu SGN i SGU elementów konstrukcji dachowej;

poprzez:

wymianę rynien; wymianę okna na ścianie zachodniej na stolarkę otworową o odporności ogniowej min EI30; uzupełnienie ubytków (dospawanie pasa blachy) wraz z wykonaniem konserwacji drzwi poprzez malowanie farbą do elementów stalowych;

wymianę instalacji elektrycznej na podstawie odrębnego opracowania; zaizolowanie przewodów centralnego ogrzewania za pomocą niepalnych materiałów (wełna

mineralna); demontaż rury wentylacyjnej PCV, montaż izolowanego przewodu kominowego typ SPS IZOL Kominflex o średnicy 140 mm, przewód wyprowadzić min. 4 m nad poziom pokrycia dachowego i zakotwić systemami mocowań do istniejącego komina; wyrównanie posadzki betonowej wylewką gr 5 cm za spadkiem w kierunku wejścia do pomieszczenia; wykonanie konstrukcji dachowej zgodnie z rysunkiem [...] wraz z warstwami dachu jak na rysunku [...] ; czyszczenie i malowanie instalacji wodnej. Ponadto organ zalecił wyposażenie pomieszczenia w kotłowni w czujnik sygnalizacyjno-optyczny informujący o przekroczeniu dopuszczalnego poziomu tlenku węgla w pomieszczeniu. Termin wykonania organ określił na 1 miesiąc od chwili uprawomocnienia niniejszej decyzji. Organ orzekł również o obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie rozbudowy o kotłownię budynku mieszkalno -handlowo-usługowego, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] na działce nr [...] . W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 4 grudnia 2013 r. wpłynęło pismo Komendanta Komisariatu Policji w K. dotyczące ujawnienia zwłok w pomieszczeniu kotłowni budynku zlokalizowanego w K. przy ul. [...] W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że na działce nr [...] zlokalizowany jest między innymi budynek mieszkalno-handlowo-usługowy wzniesiony wieloetapowo. Ponadto stwierdzono brak dokumentacji budowy. Według oświadczenia współwłaścicieli przedmiotowa dobudowa kotłowni wykonana została w latach 70-tych ubiegłego wieku, inwestorem byli: [...] w K. oraz Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego. Konstrukcja kotłowni jest tradycyjna tj. fundamenty betonowe, ściany murowane, stropodach drewniany, pokrycie blacha, komin wolnostojący murowany. Stan obiektu ceniono jako wątpliwy z uwagi na ślady wielokrotnego stałego w czasie odwróconego ciągu w kominie, widoczne okopcenia, zapylenie pomieszczenia, w dniu kontroli wyczuwalny zapach produktów spalania. Ponadto stwierdzono ubytki szklenia. W pomieszczeniu usytuowano piec na paliwo stałe Dozamet. ECA IV o mocy 100 kW (moc orientacyjna wg oświadczeń współwłaścicieli). Działka nr [...] zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. uchwalonego uchwałą nr: [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 29 czerwca 2005r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 26.02.2010 r. zlokalizowana jest w jednostce strukturalnej oznaczonej A30 MU - tereny zabudowy jednorodzinnej i usługowej. Z faktu, że obiekt w postaci kotłowni, zlokalizowanej po zachodniej stronie budynku mieszkalno-handlowo-usługowego, został wybudowany przed 1995 r. wynika, że ewentualną legalizację tego obiektu należy zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przeprowadzić na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2/ powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jeżeli więc właściwy organ nie stwierdzi powyższych przesłanek w stosunku do obiektu budowlanego, pomimo, że powstał bez stosownego orzeczenia administracyjnego, nie można orzec o jego rozbiórce. Pierwsza z przesłanek mogąca wskazać o orzeczeniu obowiązku rozbiórki została wykluczona. Przedmiotowa kotłownia znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę, możliwa jest, więc jej legalizacja, ponieważ znajduje się na terenie przeznaczanym pod zabudowę. Dnia 14 lutego 2014 r. organ wydał na rzecz współwłaścicieli postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia opracowania wykonanego przez podmiot do tego uprawniony, z którego wynikałoby, że rozbudowa obiektu o kotłownię, zlokalizowaną po zachodniej stronie budynku mieszkalno-handlowo-usługowego o wymiarach maksymalnych wewnętrznych

4,16 m x

3,19 m, nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Reasumując organ stwierdził, ze zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie wskazuje na zaistnienie przesłanek do zastosowania art. 37 ust. 1 Praw budowlanego z 1974 r., pod warunkiem wykonania robót budowlanych określonych w opracowaniu z maja 2014 r. wykonanym przez A.S. . Organ ustalił, że istnieje konieczność nakazania wykonania określonych zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami na postawie "Inwentaryzacji pomieszczenia kotłowni z ekspertyzą stanu kotła na paliwo stałe (...)" wykonanej przez osobę uprawnioną.

Od tej decyzji odwołanie wnieśli L.D. i T.D. domagając się je uchylenia, jako niezgodnej z prawem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 stycznia 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 40 w zw. z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. nakazując L.D. oraz T.D. jako współwłaścicielom budynku mieszkalno - handlowo - usługowego, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] na działce nr [...] rozbudowanego o kotłownię zlokalizowaną po zachodniej stronie budynku mieszkalno - handlowo - usługowego o wymiarach maksymalnych wewnętrznych

4,16m x

3,19m usunąć stwierdzone nieprawidłowości:

1/ nieodpowiedniego stanu technicznego rynien;

2/ nieodpowiedniego stanu technicznego okna w kotłowni;

3/ nieodpowiedniego stanu technicznego stalowych drzwi do kotłowni

4/ nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji elektrycznej;

5/ niepoprawnego zaizolowania przewodów instalacji c.o.;

6/ niewłaściwego sposobu wentylacji rurą PCV;

7/ nieodpowiedniego stanu technicznego posadzki kotłowni;

8/ przekroczeniu SGN i SGU elementów konstrukcji dachowej;

Poprzez

1/ wymianę rynien;

2/ wymianę okna na ścianie zachodniej na stolarkę otworową o odporności ogniowej min. EI30;

3/ uzupełnienie ubytków (dospawanie pasa blachy) wraz z wykonaniem konserwacji drzwi poprzez malowanie farbą do elementów stalowych;

4/ wymianę instalacji elektrycznej;

5/ zaizolowanie przewodów centralnego ogrzewania za pomocą niepalnych materiałów (wełna mineralna);

6/ demontaż rury wentylacyjnej PCV, montaż izolowanego przewodu kominowego typ [...] o średnicy 140mm, przewód wyprowadzić min. 4m nad poziom pokrycia dachowego i zakotwić systemami mocowań do istniejącego komina;

7/ wyrównanie posadzki betonowej wylewką gr 5 cm ze spadkiem w kierunku wejścia do pomieszczenia;

8/ wykonanie konstrukcji dachowej zgodnie z rysunkiem [...] wraz z warstwami dachu jak na rysunku [...] stanowiącymi załącznik do niniejszej decyzji;

9/ czyszczenie i malowanie instalacji wodnej;

10/ wyposażenie pomieszczenia kotłowni w czujnik sygnalizacyjno - optyczny informujący o przekroczeniu dopuszczalnego poziomu tlenku węgla w pomieszczeniu.

Organ wskazał, że roboty należy wykonać w terminie do dnia 31 marca 2016r. i prowadzić pod nadzorem osoby uprawnionej. Ponadto orzekł o obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie kotłowni dobudowanej po zachodniej stronie budynku mieszkalno - handlowo - usługowego, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] na działce nr [...] , zgodnie z art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z utrwalona linią orzeczniczą organ nadzoru jest zobowiązany w pierwszej mierze rozważyć, czy stan faktyczny prowadzonej sprawy wskazuje na spełnienie co najmniej jednej z przesłanek powołanych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Jeżeli żadna z nich nie ma zastosowania organ powinien nałożyć obowiązki wynikające z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 29 czerwca 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. działka objęta była symbolem A30MU - tereny zabudowy jednorodzinnej i usługowej. Zgodnie natomiast z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. działka również przeznaczona jest pod zabudowę jednorodzinną i usługową, co w konsekwencji oznacza, że lokalizacja kotłowni jest dopuszczalna. Nadto z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 18 sierpnia 2014 r. wynika, że lokalizacja pomieszczenia kotłowni nie degraduje historycznego ładu przestrzennego i utrzymuje właściwe relacje kubaturowo - przestrzenne. W konsekwencji należy wskazać, że nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Odnosząc się natomiast do przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym inwentaryzacji pomieszczenia kotłowni z ekspertyzą techniczną stanu kotła na paliwo stałe, ciągów kominowych oraz instalacji centralnego ogrzewania w kotłowni sporządzonej przez A.S. , M.W. stwierdził, iż nie nastąpiło takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Reasumując organ uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym, brak było podstaw do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Jednak zakres niektórych nałożonych przez PINB na współwłaścicieli obowiązków nie był wystarczająco precyzyjny, dlatego też WINB uznał za stosowne doprecyzowanie punktów budzących wątpliwości, nie rozszerzając przy tym zakresu nałożonego na właścicieli obowiązku. Organ stwierdził, że zakres obowiązków wynika wprost z przedłożonej przez zobowiązanych inwentaryzacji sporządzonej przez uprawnione osoby, a także znajdujący odzwierciedlenie w pozostałej dokumentacji zebranej przez PINB w toku postępowania wyjaśniającego.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł L.D. i T.D. domagając się jej uchylenie w zakresie określonego w niej terminu. W uzasadnieniu skarżący podali, że decyzja PINB w O. została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Jednocześnie wskazali, że do chwili obecnej wykonali większość prac wskazanych w zaskarżonej decyzji, oprócz tych z pkt 8, a dotyczących konstrukcji dachowej. Jednak z przedłożonej opinii technicznej nie wynika, aby prace te były konieczne.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazania wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Decyzja została wydana w oparciu o przepisy art. 37 art. 40 i art. 42 ustawy z 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).

Zgodnie dyspozycją art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290). przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustalenie przez organ administracji, iż dany obiekt budowlany, który w ramach samowoli budowlanej został zrealizowany przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przesądza, iż zastosowanie znajdują przepisy nieobowiązującej już ustawy z 24 października 1974 r. Zgodnie z art. 37 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z analizy tego przepisu wynika, że nakaz rozbiórki mógł być wydany na tylko w przypadku, gdy obiekt budowlany został zrealizowany bez pozwolenia na budowę i na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę lub był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1) lub obiekt ten powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Jeżeli inwestor zrealizował obiekt bez pozwolenia na budowę, ale na terenie, na którym dopuszczalna była tego rodzaju zabudowa, to nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki, chyba, że zachodziła przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. W takim przypadku organ mógł prowadzić postępowanie zmierzające do legalizacji tego obiektu na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis ten stanowi, iż w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Norma ta miała zastosowanie w sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z innymi przepisami niż przepisy o planowaniu przestrzennym (przykładowo z przepisami dotyczącymi warunków technicznych). Jeżeli natomiast obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę, ale zgodnie z przepisami zarówno z zakresu planowania przestrzennego, jak i innymi, to organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., ani na podstawie art. 40 i art. 42 ust. 1 tej ustawy. Ten ostatni przepis przewidywał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie – jako decyzji kończącej postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej - tylko w odniesieniu do obiektów, co do których wydano nakaz przewidziany w art. 40 tej ustawy. Analiza tych przepisów wskazuje, że w Prawie budowlanym z 1974 r. samowola budowlana mogła mieć charakter formalny i materialnoprawny. Samowola formalna oznaczała realizację obiektu bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Do obiektów wybudowanych w ramach takiej samowoli nie miał zastosowania ani przepis art. 37 ust. 1, ani art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i organ nie miał też podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o te przepisy i wydania decyzji w sprawie likwidacji samowoli budowlanej. Oznacza to, że w odniesieniu do niektórych samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych nie było potrzeby podejmowania żadnych działań legalizacyjnych, gdyż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały ani obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ani innych aktów legalizujących samowolę (vide; uchwała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13)

W kwestii zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu przestrzennym koniecznym jest odpowiedzenie na pytanie z jakiej daty mają być to przepisy, gdyż w tym zakresie (czy mają być to przepisy aktualnie obowiązujące czy z daty powstania samowoli) w orzecznictwie zarysowały się rozbieżności. Zdaniem sądu rozstrzygając tą wątpliwość powołać się należy na przytoczoną wyżej uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 w którym to orzeczeniu wskazano, iż wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, lecz w przedstawionych wyżej sytuacjach nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza z wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa, zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy z przepisami o planowaniu przestrzennym z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, to jednak w przypadku bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli podczas, gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez szereg lat bardziej korzystny dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę. Należy bowiem mieć na uwadze, że przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. ma nadal zastosowanie nie tylko do obiektów samowolnie wybudowanych w okresie obowiązywania tej ustawy, lecz również do obiektów wybudowanych w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1961 r. i 1928 r. W konsekwencji, rozstrzygając przedstawione zagadnienie prawne, należy przyjąć, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy (por. też wyrok WSA w Rzeszowie a dnia 20 grudnia 2013 r. II SA/Kr 769/13).

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności wskazać należy, iż prawidłowo przeprowadzone postępowanie zmierzające do legalizacji bądź nakazu rozbiórki samowoli budowlanej w oparciu o przepisy ustawy z 24 października 1974 r. musi prowadzić do ustalenia czy samowola ta nie jest sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym - zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego aktualnie obowiązującymi lub obowiązującymi na datę realizacji samowoli budowlanej. Wykazanie takiej sprzeczności implikuje wydanie nakazu rozbiórki. Jeżeli brak takiej sprzeczności, to czy samowola ta nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia Jeżeli okoliczności takich organ nie stwierdzi a jedynie ustali, że obiekt jest niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi z daty jego realizacji i możliwe jest (poprzez wykonanie określonych robót) doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem (przepisami) wydaje nakaz o którym mowa w art. 40, a w razie realizacji nakazu kończy postpowanie poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Organy obu instancji badając możliwość legalizacji i w konsekwencji wydając nakaz wykonania czynności doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, nie zastosowały jednak prawidłowo wyżej omówionych przepisów. Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (przepis art. 40 ustawy mówi o nakazie wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego lub terenu nieruchomości do stanu zgodnego z przepisami) został skierowany do między innymi usunięcia nieprawidłowości w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego rynien, nieodpowiedniego stanu technicznego okna w kotłowni, nieodpowiedniego stanu technicznego stalowych drzwi do kotłowni, nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji elektrycznej i niepoprawnego zaizolowania przewodów instalacji c.o. Sąd zwraca uwagę, iż jak mowa o tym wyżej, w procesie legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w oparciu o ustawę z 1974 r. organ po stwierdzeniu, iż obiekt znajduje się na terenach przeznaczonych pod zabudowę (nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym) i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, dokonuje oceny czy obiekt ten został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie realizacji obiektu i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Analizy takiej organ nie przeprowadził. Czym innym jest ocena, o której mowa wyżej (czy obiekt został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego realizacji) – a czym innym ocena aktualnego stanu technicznego obiektu. Stan ten organy nadzoru budowlanego władne są oceniać a w razie zaistnienia przesłanek ustawowych mogą kierować do jego inwestora, właściciela lub zarządcy stosowne nakazy, ale podstawą prawną tych nakazów nie może być art. 40 ustawy z 1974 r. ale art. 66 i nast. aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Jak mowa o tym wyżej przepisy dotychczasowe (ustawy z 1974 r.) stosuje się jedynie do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne - jedynie w odniesieniu do art. 48. Wszelkie inne aspekty związane z danym obiektem (także stan techniczny) są rozpoznawane w oparciu o przepisy ustawy aktualnie obowiązującej. Nie można kwestii badania czy obiekt jest zrealizowany zgodnie z przepisami technicznymi, jakie obowiązywały w dacie jego budowy odnosić do nieodpowiedniego (aktualnie) stanu rynien, okna, drzwi czy instalacji elektrycznej a nakaz o którym mowa w art. 40 ustawy z 1974 r. - nakaz wykonania przeróbek lub zmian które mają na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (tj. z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie realizacji obiektu odnosić) np. wymiany rynien okna czy do czyszczenia i malowania instalacji wodnej. Są to kwestię różne, rozpoznawane w oparciu o różne przepisy, różnych ustaw.

Ponownie rozpoznając sprawę organ po stwierdzeniu, nie zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy z 1974 r. oceni czy przedmiotowy obiekt był zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy. Stosownie do ustaleń organ wyda stosowne nakazy a w razie ich wypełnienia zakończy postępowanie decyzją o pozwoleniu na użytkowanie lub w przypadku stwierdzenia, że konieczność taka nie zachodzi (przedmiotowy obiekt był zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy i sztuki budowlanej) umorzy postępowanie. Aktualny stan techniczny organ oceni w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy a ewentualne nakazy wyda na podstawie art. 66 i nast. ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.