Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1643/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 1i
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA (del.) Teresa Porczyńska (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1034/13 w sprawie ze skargi M. S. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2013 r., nr IBPBI/1/415-147/13/ESZ w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II FSK 1643/14

Uzasadnienie

1.1 Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę M. S. i uchylił interpretację podatkową Ministra Finansów dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych podwyższenia kapitału zakładowego spółki komandytowo-akcyjnej poprzez przekazanie na ten kapitał zysków spółki, w tym środków zgromadzonych na jej kapitale zapasowym.

1.2 W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji przywołał następujący stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji:

Wnioskodawca będący osobą fizyczną, jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej i zamierza przystąpić do kolejnych spółek. Walne zgromadzenie w spółce komandytowo-akcyjnej podejmie uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków własnych spółki poprzez emisję nowych akcji lub podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Na ten cel zostaną przeznaczone zyski spółki w tym zyski z lat ubiegłych zgromadzone na kapitale zapasowym. Akcje nabyte w tym trybie nie będą wymagały objęcia lecz będą przysługiwały akcjonariuszom, w tym wnioskodawcy, w stosunku do ich udziałów w dotychczasowym kapitale zakładowym.

Na tle wskazanego stanu faktycznego wnioskodawca zadał pytanie: czy jako akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej będzie zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych, jeśli walne zgromadzenie spółki podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy spółki a podatnikowi zostaną przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji.

Przedstawiając swoje stanowisko wnioskodawca stwierdził, że w powyższym stanie faktycznym nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jako akcjonariusz SKA, gdyż obowiązku takiego nie przewiduje art.8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.f."). Przepis ten przewiduje opodatkowanie przychodu z udziałów w zyskach osób niebędących osobami prawnymi i nie obejmuje swoim zakresem opodatkowania przychodu uzyskanego przez akcjonariusza SKA w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego ze środków własnych SKA. Zdaniem wnioskodawcy nie znajduje także zastosowania w przedstawionym stanie faktycznym art. 11 ust. 1 ustawy. Wnioskodawca wywodzi na podstawie tego przepisu, że w

II FSK 1643/14

przedstawionym stanie faktycznym przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Stwierdza, że niema także zastosowania w stosunku do niego art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., który za dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uznaje kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Przychód akcjonariusza związany z podwyższeniem kapitału zakładowego SKA nie jest także wymieniony w katalogu przychodów z kapitałów pieniężnych zawartym w art. 17 u.p.d.o.f. Z kolei art. 24 ust. 5 pkt 4 tej ustawy dotyczy wyłącznie dochodu z podwyższenia kapitału zakładowego w spółce będącej osobą prawną, a nie spółki osobowej, którą zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000, Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: k.s.h.) jest SKA.

Zdaniem wnioskodawcy, w świetle tych regulacji, w związku z uchwałą walnego zgromadzenia SKA o przekazaniu środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy i przydzieleniem akcjonariuszowi będącemu osobą fizyczną nowych akcji lub podwyższeniem wartości nominalnej posiadanych akcji, obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych nie powstanie

1.3 W interpretacji indywidualnej z dnia 23 kwietnia 2013 r. Minister Finansów, wskazując na treść art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f. stwierdził, że dochód (przychód) do opodatkowania powstaje jedynie na skutek podwyższenia kapitału zakładowego w spółce będącej osobą prawną. Natomiast spółka komandytowo-akcyjna jest jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, tak jak pozostałym spółkom osobowym. W konsekwencji, w przypadku przekazania środków zgromadzonych na kapitale zapasowym spółki komandytowo-akcyjnej na

kapitał zakładowy tej spółki, u jej wspólników (w tym akcjonariuszy) nie powstanie dochód, o którym mowa w cyt. art. 24 ust. 5 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe w ocenie organu interpretacyjnego nie oznacza jednak, iż w przypadku zasilenia kapitału zakładowego ww. spółki ze środków zgromadzonych na jej kapitale zapasowym, bądź z zysków spółki w żadnym wypadku nie powstanie u akcjonariusza przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W zależności od tego, czy podwyższenie kapitału zakładowego spółki ze środków pochodzących z kapitału zapasowego, bądź zysku tej spółki, następuje

II FSK 1643/14

poprzez podniesienie wartości nominalnej posiadanych akcji, czy też emisję nowych akcji, na gruncie prawa podatkowego występują dwa różne stany wywołujące odmienne skutki podatkowe.

Zdaniem organu podatkowego w przypadku podwyższenia wartości nominalnej akcji spółki komandytowo-akcyjnej akcjonariusz tej spółki nie uzyskuje przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdarzenie to nie powoduje bowiem otrzymania, postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń, ani też powstania przychodu należnego, czy też przychodu z kapitałów pieniężnych. Wzrost wartości papierów wartościowych w czasie ich posiadania przez właściciela nie skutkuje sam w sobie powstaniem przychodu, o ile nie towarzyszą mu kolejne operacje na tych papierach.

Natomiast w przypadku otrzymania przez akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej akcji nowej emisji powstanie u nich – zgodnie ze stanowiskiem organu interpretacyjnego - przychód z tytułu udziału w tej spółce, tj. przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Przyznanie akcjonariuszom nowych akcji pochodzących z zysków spółki (bądź środków zgromadzonych na kapitale zapasowym) należy potraktować na równi z przyznaniem im dywidendy w formie rzeczowej (nowych akcji).

Mając na uwadze powyższe organ podatkowy ocenił, że stanowisko przedstawione we wniosku w zakresie skutków podatkowych podjęcia przez walne zgromadzenie spółki komandytowo-akcyjnej uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego poprzez przekazanie na ten kapitał zysków spółki, w tym środków spółki zgromadzonych na kapitale zapasowym w sytuacji, gdy nastąpi podwyższenie wartości

nominalnej akcji wnioskodawcy – jest prawidłowe, natomiast w sytuacji gdy wnioskodawcy przydzielone zostaną nowe akcje – jest nieprawidłowe.

Organ wyjaśnił, że dochody spółek osobowych nie stanowią odrębnego przedmiotu opodatkowania, któremu podlegają dochody poszczególnych wspólników spółki osobowej. Sposób opodatkowania dochodu z udziału w spółce osobowej uzależniony jest od cywilnoprawnego statusu danego wspólnika, a zatem dochód akcjonariusza SKA będącego osobą fizyczną podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Organ argumentował, że wnioskodawca otrzymując przydzielone mu nowe akcje SKA wyemitowane w związku z przekazaniem środków zgromadzonych na kapitale zapasowym, pochodzących z tzw. agio emisyjnego z poprzednich emisji akcji na kapitał zakładowy SKA, uzyska przychód z tytułu udziału w SKA, tj. przychód ze

II FSK 1643/14

źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., który należy traktować na równi z przyznaniem dywidendy w formie rzeczowej i który winien być opodatkowany, stosownie do wybranej przez niego formy opodatkowania, tj. wg skali podatkowej, bądź też podatkiem liniowym. Wysokość przychodu odpowiada wartości nominalnej otrzymanych akcji. Natomiast podwyższenie, w związku z opisanym powyżej zdarzeniem, wartości nominalnej posiadanych dotychczas akcji nie spowoduje uzyskania przez niego przychodu.

Pismem z dnia 6 maja 2013 roku wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

W piśmie z dnia 5 czerwca 2013 r. organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

1.4 W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o uchylenie przedmiotowej interpretacji w części dotyczącej skutków podatkowych związanych z podjęciem uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków własnych spółki poprzez emisję nowych akcji.

Strona skarżąca zarzuciła między innymi naruszenie art.8 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 10 ust.1 pkt 3 tej ustawy oraz art. 11 i art. 14 ust. 1– poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do przedstawionego przez podatnika zdarzenia przyszłego i w konsekwencji uznanie, że otrzymanie przez akcjonariusza spółki komandytowo – akcyjnej akcji nowej emisji w następnie podwyższenia kapitału zakładowego należy potraktować jako przychód z tytułu uczestnictwa skarżącej w spółce komandytowo – akcyjnej, który podlega opodatkowaniu jako przychód z działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji podatkowej.

1.5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględniając skargę wskazał, że na uwzględnienie zasługują zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie sądu dochody uzyskiwane w spółce, w tym spółce komandytowo- akcyjnej, należy kwalifikować tak jak zgodnie przyjmują organ i skarżący do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, na co wskazuje treść przepisów art. 5b ust 2, art. 8 ust 1, art. 10 ust 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przepis art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. stanowi, że jeżeli

II FSK 1643/14

pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Ponieważ ustawodawca nie definiuje dla celów podatkowych czym jest przychód z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej konieczne jest, zdaniem sądu rozważenie spornego zagadnienia prawnego w kontekście przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Zgodnie z art. 126 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych w zakresie stosunku prawnego akcjonariuszy w SKA stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej. Konsekwencją tej regulacji jest to, że na podstawie art. 347 § 1, w związku z art. 126 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych prawo do udziału w zysku akcjonariusza spółki powstaje dopiero z chwilą jego przeznaczenia przez zgromadzenie wspólników do wypłaty akcjonariuszom. Przyjąć należy, że SKA, stosownie do art. 146 § 2 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych, przysługuje zysk ze spółki tylko wtedy, gdy komplementariusze podejmą uchwałę o jego podziale. Wcześniej akcjonariusz nie ma skutecznego roszczenia o jego wypłatę. Z tą chwilą (a więc dopiero po spełnieniu określonych w Kodeksie spółek handlowych przesłanek) akcjonariusz nabywa wierzytelność o wypłatę należnej mu części zysku (dywidendy). Jednocześnie wskazać należy, że prawo do udziału w zysku jest podstawowym prawem majątkowym przysługującym akcjonariuszowi SKA, jednakże prawo to należy odróżnić od wierzytelności i opartego na nim roszczenia akcjonariusza wobec spółki o wypłatę przypadającej mu części zysku przeznaczonego do podziału.

Sąd wskazał, że rozważania dotyczące powstania obowiązku podatkowego z tytułu wypłaty dywidendy (w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych) były przedmiotem orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale 7 sędziów z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II FPS 6/12. Według stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej uchwale datą powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych dla osoby fizycznej, będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej, w myśl art. 14 ust. 1i u.p.d.o.f. jest dzień faktycznego otrzymania dywidendy. Dopiero wówczas dywidenda będzie niewątpliwie w sensie ekonomicznym przysporzeniem majątkowym dla akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej. Od tego czasu przychód z tytułu udziału w zysku (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.) staje się przychodem ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3, jako należny w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., stanowi podstawę przychodu do wyliczenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W konsekwencji

II FSK 1643/14

powyższego nie można w sposób uprawniony twierdzić, że przychód ten w postaci dywidendy (rzeczowej w formie akcji) powstaje z momentem przydzielenia akcjonariuszom akcji z nowej emisji. Moment uzyskania dochodu z akcji (dywidendy) nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku przydzielenia nowych akcji w ramach podwyższenia kapitału zakładowego). Cechą papierów wartościowych jakimi są akcje jest to, że generują dochód w

przyszłości, tj. w postaci dywidendy, czy też – w przypadku ich odpłatnego zbycia – w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na nabycie akcji.

W momencie zaś przydzielenia akcji nowej emisji na warunkach określonych w stanie faktycznym sprawy przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje akcjonariusz, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest potencjalne.

Sąd ocenił, że w świetle interpretacji udzielonej przez Ministra Finansów dochodzi do opodatkowania przychodów, których skarżący nie tylko nie otrzymał faktycznie, ale które nie są też należne, ponieważ nie powstało prawo do dochodzenia ich od spółki. Zasadnym jest zatem stwierdzenie, że w przypadku przydzielenia akcji z nowej emisji w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego po stronie akcjonariusza nie powstaje przychód z udziału w spółce nie będącej osobą prawną stosownie do art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Dlatego, że przypadającego na tego akcjonariusza udziału w środkach przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego spółki komandytowo-akcyjnej, odpowiadającego wartości nominalnej otrzymanych akcji, nie można rozumieć jako kwoty należnej w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

2.1 Minister Finansów w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 10 ust. 1 pkt 3 , art. 5b ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez ich błędną wykładnię.

Zdaniem Ministra Finansów w przypadku, gdy walne zgromadzenie spółki podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy spółki i w związku z tym wnioskodawcy zostaną przydzielone nowe akcje, uzyska on przychód z tytułu udziału w spółce komandytowo - akcyjnej, rodzaj dywidendy rzeczowej (w formie akcji), ze źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1

II FSK 1643/14

pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który to przychód powinien być opodatkowany.

Mając na uwadze powyższy zakres zaskarżenia organ podatkowy wniósł o uchylenie w całości, na zasadzie art. 188 P.p.s.a., zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie w całości, na zasadzie art. 185 § 1 P.p.s.a., zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi

pierwszej instancji. Ponadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie od skarżącego, na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a., kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

2.2 Skarżący – wnoszący o udzielenie interpretacji indywidualnej, nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Jak zauważył sąd pierwszej instancji problem rozstrzygany w niniejszej sprawie stanowił już przedmiot rozważań w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyrokach z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3297/13, II FSK 3170/13, II FSK 3169/13 oraz II FSK 3243/13, z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt II FSK 899/14, z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II FSK 2852/13, z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II FSK 3606/13, z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3312/13, z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1594/14, z 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3538/13 wyrażono pogląd, zgodnie z którym w przypadku objęcia akcji w spółce osobowej po stronie akcjonariusza nie powstaje przychód z tytułu udziału w spółce nie będącej osobą prawną.

Taki pogląd zaprezentował sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, używając niejednokrotnie argumentów podniesionych w przywołanych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pogląd ten podziela sąd w składzie orzekającym w rozpoznanej sprawie, zatem uzasadnienie rozstrzygnięcia będzie zbieżne z argumentacją zaprezentowaną w cytowanych wyrokach.

Rozważając niniejszą sprawę pamiętać należy, że przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe dotyczy przychodu z udziału w spółce osobowej (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.). Jak słusznie zauważono w zaskarżonym wyroku, z przepisów art. 126 § 1 pkt 2 i art. 347 § 1 K.s.h. wynika, że przychód ten realizuje się w określonej formie, a mianowicie dywidendzie, czyli prawie do udziału w zysku spółki. Tym samym, w wyniku

II FSK 1643/14

przydzielenia nowo-emitowanych akcji, przysporzenie po stronie akcjonariusza jest jedynie potencjalne – uzależnione od podjęcia przez komplementariuszy uchwały o wypłacie zysku akcjonariuszom albo zbycia akcji przez akcjonariusza. Co istotne, nie można tak, jak uczynił organ podatkowy, równoważnie traktować decyzji o przeznaczeniu zysku do wypłaty akcjonariuszom (co stanowi przychód z udziału w spółce) z przekazaniem go na kapitał zakładowy. Stąd też w przypadku objęcia akcji w spółce osobowej, po stronie skarżącego (akcjonariusza) nie powstanie przychód z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.). Przypadającej na

skarżącego kwoty przeznaczonej na podwyższenie kapitału zakładowego nie można bowiem rozumieć jako kwoty należnej, o której jest mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

Ze stanu faktycznego podanego we wniosku wynika, że uchwała walnego zgromadzenia spółki dotyczyć będzie podwyższenia kapitału zakładowego ze środków własnych spółki i na ten cel zostaną przekazane zgromadzone w tej spółce zyski, w tym zyski z lat ubiegłych.

Według stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego siedmiu sędziów z dnia 20 maja 2013r. sygn. akt II FPS 6/12 datą powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych dla osoby fizycznej, będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej, w myśl art. 14 ust. 1i u.p.d.o.f., jest dzień faktycznego otrzymania dywidendy. Dopiero wówczas dywidenda będzie niewątpliwie w sensie ekonomicznym przysporzeniem majątkowym dla akcjonariusza. Od tego czasu przychód z tytułu udziału w zysku (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.) staje się przychodem ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., jako należny w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. i stanowi podstawę przychodu do wyliczenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W konsekwencji powyższego, nie można w sposób uprawniony twierdzić, że przychód ten w postaci dywidendy (rzeczowej w formie akcji) powstaje z momentem przydzielenia akcjonariuszom akcji z nowej emisji. Moment uzyskania dochodu z akcji nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku przydzielenia nowych akcji w ramach podwyższenia kapitału zakładowego). Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje jest to, że generują dochód w przyszłości w postaci dywidendy, czy też – w przypadku ich odpłatnego zbycia – w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na nabycie akcji.

W momencie zaś przydzielenia akcji nowej emisji na warunkach określonych w stanie faktycznym sprawy, przysporzenie jakie z tego tytułu uzyskuje akcjonariusz,

II FSK 1643/14

niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest potencjalne. Zasadne jest zatem stwierdzenie, że w przypadku przydzielenia akcji z nowej emisji w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego po stronie akcjonariusza nie powstaje przychód z udziału w spółce niebędącej osobą prawną stosownie do art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Przypadającego bowiem na tego akcjonariusza udziału w środkach przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego spółki, odpowiadającego wartości nominalnej otrzymanych akcji, nie można rozumieć jako kwoty należnej w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

W świetle powyższych rozważań, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przyznanie akcjonariuszom akcji można uznać za rodzaj dywidendy rzeczowej, a tym samym za przychód z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej.

W konsekwencji nieprawidłowe jest stanowisko Ministra Finansów przedstawione w interpretacji indywidualnej, bowiem podwyższenie kapitału zakładowego ze środków pochodzących z zysków, w tym z zysków z lat ubiegłych, zgromadzonych na kapitale zapasowym nie spowodowało objęcia opodatkowaniem przydzielenia nowych akcji akcjonariuszom spółki, gdyż nie jest to zysk w rozumieniu art. 8 ust. 1, a tym samym przychód (dywidenda) w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Za niezasadny należy zatem uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.