Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 668/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 98 ust. 3, art. 98a
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: Art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 159 poz 1547
law: Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw - tekst jednolity
article: Art. 3 ust. 2, art. 26 ust. 1 pkt 3 i ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 113 poz 984
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta.
article: Art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek spr. Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Gminy na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy s k a r g ę o d d a l a


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2008r.

W dniu [...] 2007r. odbyła się sesja Rady Gminy, na której przedłożono radnym projekt uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy J. N. w związku ze skazaniem go prawomocnym wyrokiem sądu. Żaden z obecnych radnych nie głosował za podjęciem uchwały, 14 było przeciw, a 1 wstrzymał się od głosu. Tym samym Rada Gminy nie stwierdziła wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy.

Pismem z dnia 4 grudnia 2007r., działając na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy o samorządnie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), Wojewoda wezwał Radę Gminy do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy J. N. w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego wezwania. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż prawomocnym wyrokiem z dnia [...] 2007r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy II Wydział Karny utrzymał częściowo w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] 2007r., sygn. akt [...], w zakresie w jakim Sąd ten skazał m.in. J. N. za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, tj. za przestępstwa ujęte w art. 271 §1 k.k. oraz za przestępstwo z art. 90 ustawy Prawo budowlane, odpowiednio za poświadczenie nieprawdy oraz za wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia. Na skutek wymienionego powyżej wyroku J. N. został uznany za osobę skazaną za przestępstwa popełnione z winy umyślnej. Okoliczność ta - stosownie do normy art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z nr 113, poz. 984) - powoduje wygaśnięcie mandatu wójta. Przy czym, zgodnie z ust. 2 w/w przepisu, wygaśnięcie mandatu wójta winna stwierdzić uchwałą Rada Gminy, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcie mandatu. Stosownie bowiem do treści pierwszego z przywołanych przepisów utrata biernego prawa wyborczego skutkuje stwierdzeniem wygaśnięcia mandatu. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy prawo wybieralności na stanowisko wójta (bierne prawo wyborcze) ma każdy obywatel polski posiadający prawo wybieralności do rady gminy. Natomiast stosownie do art. 7 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U z 2003r. nr 159, poz. 1547 z późn. zm.) nie mają prawa wybieralności osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wezwanie zostało wystosowane z uwagi na okoliczność, iż obydwa przypisane wójtowi czyny zabronione zostały popełnione z winy umyślnej, jak również wobec niewykonania przez Radę Gminy, ciążącego na niej obowiązku podjęcia uchwały w przedmiotowej sprawie. Równocześnie organ nadzoru poinformował, iż w razie bezskuteczności wezwania i tym samym niepodjęcia przez Radę Gminy w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania stosownej uchwały, zostanie wydane - zgodnie z art. 98a ust 2 ustawy o samorządzie gminnym, po uprzednim powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej - zarządzenie zastępcze, stwierdzające wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy J. N.

Pismem z dnia 22 lutego 2008r. Wojewoda zawiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o konieczności podjęcia działań o charakterze nadzorczym, zmierzających do wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy. Organ nadzoru wyjaśnił, iż w dniu 30 sierpnia 2007r., zwrócił się do Przewodniczącego Rady Gminy z prośbą o udzielenie informacji, czy zaistniała sytuacja powodująca utratę biernego prawa wyborczego do pełnienia obowiązków wójta przez J. N., Wójta Gminy. Odpowiedź Przewodniczącego Rady Gminy potwierdziła posiadane przez organ nadzoru nieoficjalne informacje odnośnie uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego kończącego postępowanie karne przeciwko J. N. Ponadto pismem z dnia 5 listopada 2007r. organ nadzoru został powiadomiony przez Przewodniczącego Rady Gminy, iż na sesji Rady Gminy w dniu [...] 2007r. głosowany był projekt uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy, jednakże projekt nie uzyskał głosów większości radnych, zatem Rada Gminy nie podjęła uchwały w tym przedmiocie i tym samym nie stwierdziła wygaśnięcia mandatu Wójta.

Wojewoda wyjaśnił także, że w dniu 15 listopada 2007r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego z prośbą o doręczenie mu odpisu wyroku, co pozostawało niezbędnym dla przedsięwzięcia nakazanych prawem czynności w stosunku do osób pełniących funkcje publiczne, wobec których został wydany wyrok skazujący. W odpowiedzi na powyższe pismo w dniu 23 listopada 2007r. Wojewodzie doręczone zostało orzeczenie Sądu w przedmiotowej sprawie. W wyniku powyższego organ nadzoru ustalił, iż w dniu [...] 2007r. Sąd Okręgowy Wydział II Karny wydał wyrok skazujący w sprawie o sygn. akt [...] toczącej się m. in. przeciwko J. N., Wójtowi Gminy. Wyrokiem tym Sąd Okręgowy utrzymał częściowo w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] 2007r., sygn. akt [...], w zakresie, w jakim Sąd Rejonowy skazał J. N. za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, tj. za przestępstwa ujęte w art. 271 § 1 Kodeksu karnego oraz za przestępstwo z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), odpowiednio za poświadczenie nieprawdy oraz za wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia. Na skutek w/w wyroku J. N. został skazany za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, a zatem w odniesieniu do będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacji zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 2 przywołanej ustawy wygaśnięcie mandatu w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1-7 stwierdza rada gminy w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu. Z uwagi jednakże na okoliczność, iż Rada Gminy nie dopełniła powyższego obowiązku, Wojewoda, działając w trybie przepisu art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w dniu 4 grudnia 2007r. wezwał Radę Gminy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wpłynęło do Rady Gminy w dniu 7 grudnia 2007r. Określony w przepisach prawa termin do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta upłynął w dniu 6 stycznia 2008r. W przepisanym terminie Rada Gminy nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy J. N. ze względu na przesłanki wynikające z przepisu art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. W uwzględnieniu powyższej okoliczności organ nadzoru zdecydował o kontynuowaniu w przedmiotowej sprawie dalszych czynności nadzorczych. Wobec faktu, iż Rada Gminy w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, o którym mowa w art. 98a ust. 1 in fine ustawy o samorządzie gminnym, nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy, konieczne stało się wydanie zarządzenia zastępczego, o którym mowa w art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

W dniu 3 kwietnia 2008r. Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze nr [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy Pana J. N. Zostało ono wydane na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w związku z art. 26 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. nr 113, poz. 984 z późn. zm.) oraz w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003r. nr 159, poz. 1549 z późn. zm.).

W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż wydanie zarządzenia zastępczego stało się konieczne z uwagi na niepodjęcie przez Radę Gminy, pomimo wezwania jej przez organ nadzoru, uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy J. N. Stwierdzenie wygaśnięcia mandatu J. N., Wójta Gminy winno nastąpić w związku z utratą przez niego prawa wybieralności do pełnienia funkcji wójta (biernego prawa wyborczego) wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione z winy umyślnej. Stwierdzenie wygaśnięcia mandatu winno zatem nastąpić w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział II Karny wydanym w dniu [...] 2007r. w sprawie o sygn. akt [...], którym to wyrokiem Sąd utrzymał częściowo w mocy wyrok Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia [...] 2007r., sygn. akt [...], skazujący J. N. za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, tj. za przestępstwa ujęte w art. 271 § 1 Kodeksu karnego oraz za przestępstwo z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 1 56, poz. 1118 z późn. zm.).

W myśl przepisu art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. nr 113, poz. 984 z późn. zm.) wygaśnięcie mandatu wójta następuje w wyniku utraty prawa wybieralności. Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003r. nr 159, poz. 1549 z późn. zm.) nie mają prawa wybieralności do rady gminy osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Stosownie zaś do przepisu art. 3 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta prawo wybieralności do pełnienia funkcji wójta mają osoby posiadające prawo wybieralności do rady gminy.

Na powyższe zarządzenie zastępcze skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. N. domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił sprzeczność z wyrażoną w art. 32 pkt 1 Konstytucji zasadą równości wobec prawa wszystkich ludzi, przejawiającą się w odmiennej sytuacji prawnej wybieranych w wyborach powszechnych wójta oraz posła i senatora, prowadzącej w konsekwencji do istotnych różnic w zakresie dotyczącym wygaśnięcia mandatu wyborczego. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż Ordynacja wyborcza do Sejmu i Senatu (Dz. U. z 2007r. nr 190, poz. 1360 z późn. zm.) wśród przesłanek dotyczących braku prawa wybieralności do Sejmu i Senatu nie wymienia zastrzeżenia dotyczącego braku karalności, które to zastrzeżenie wynika wprost z przepisów dotyczących biernego prawa wyborczego na stanowisko wójta (art. 3 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw).

Zdaniem skarżącego odmienne uregulowanie tej kwestii w stosunku do wójta oraz posła i senatora stanowi nie tylko pogwałcenie jednej z fundamentalnych zasad konstytucyjnych Państwa Polskiego, jaką jest równość wszystkich ludzi wobec prawa, ale także sprzeciwia się funkcji, jaką pełnią osoby powołane na te stanowiska. Rolą bowiem posłów i senatorów, a także wójta, burmistrza i prezydenta miasta jest m.in. reprezentacja Narodu, czego konsekwencją było nadanie wyborom do Sejmu, Senatu oraz do organów samorządu terytorialnego przymiotu powszechności. Z przymiotu tego wynika, przy znane na mocy art. 62 Konstytucji, czynne prawo wyborcze w wyborach do Sejmu, Senatu oraz w wyborach do samorządu terytorialnego dla każdego pełnoletniego i posiadającego pełnię praw publicznych obywatela. Jest to cecha charakteryzująca każdy ustrój demokratyczny, dająca obywatelom prawo do wybierania swoich przedstawicieli, ale i do ich krytyki przejawiającej się w formie braku reelekcji. Zatem wyłącznie elektorat winien być uprawniony do ewentualnego odwołania swojego przedstawiciela, m.in. poprzez odmowę jego powtórnego wyboru na zajmowane stanowisko.

Skarżący wniósł również o wstrzymanie w całości wykonania zarządzenia zastępczego będącego przedmiotem skargi. Uzasadniając swój wniosek wskazał, iż zarządzanie jednostką samorządu terytorialnego stanowi kompleks czynności wywołujących skutki w sferze praw i obowiązków administracyjnoprawnych i cywilnoprawnych Gminy jak też osób trzecich. Brak instytucji Zastępcy Wójta, długoterminowa choroba Sekretarza Gminy (leczenie onkologiczne), wielość zobowiązań cywilnoprawnych wynikających z realizowanych na terenie Gminy inwestycji, spowoduje paraliż decyzyjny w Gminie w zakresie kompetencji wójta co może prowadzić do nieodwracalnych skutków.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż podjęcie przez niego działań nadzorczych wobec J. N., Wójta Gminy, skazanego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa popełnione z winy umyślnej było uzasadnione. Zdaniem organu nadzoru Wojewoda jest nie tyle uprawnionym co zobowiązanym do podjęcia czynności zmierzających do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu w sytuacji, kiedy zaistniały ku temu określone ustawowo przesłanki przy jednoczesnym braku działania organu stanowiącego gminy w określonym przez prawo terminie. Świadczy o powyższym brzmienie przepisu art. 98a ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym jeżeli właściwy organ gminy (w tym przypadku rada gminy), wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu m.in. art. 26 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta nie podejmuje uchwały, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni; w razie bezskutecznego upływu w/w terminu, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. Wobec prawomocnego skazania J. N. za przestępstwo popełnione umyślnie, w sytuacji niepodjęcia przez Radę Gminy prawnie nakazanych działań, ustawowym obowiązkiem Wojewody było wydanie zarządzenia zastępczego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy. Bezsprzecznie zatem w będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacji kwestionowane zarządzenie zastępcze wydane zostało zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i jest ono zgodne z obowiązującymi przepisami prawa przywołanymi w jego podstawie prawnej.

Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu sprzeczności kwestionowanego zarządzenia zastępczego z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, organ nadzoru stwierdził, iż w jego ocenie w zaistniałej sytuacji faktycznej owa sprzeczność absolutnie nie zachodzi. Przede wszystkim podkreślić należy, iż zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało wydane w sytuacji, której zaistnienie w świetle przepisów obowiązującego porządku prawnego umożliwia wojewodzie skorzystanie z przysługujących mu kompetencji i jednocześnie nakłada na niego obowiązek działania polegającego na wydaniu zarządzenia zastępczego. Podjęcie przez wojewodę działania w tym zakresie jest zatem w pełni zgodne z wyżej przywołanymi normami obowiązującego porządku prawnego. Jednocześnie organ nadzoru wskazał, iż w świetle powyższego bez znaczenia jest w omawianej sytuacji kwestia zgodności (bądź jej braku) zaskarżonego aktu z przepisami Konstytucji RP w zakresie, w jakim Konstytucja gwarantuje wszystkim równość wobec prawa oraz prawo do równego traktowania przez władze publiczne (przepis art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) w kontekście odwoływania się przez stronę skarżącą do różnic pomiędzy przesłankami wygaśnięcia mandatu posła i senatora a przesłankami wygaśnięcia mandatu wójta. Do wyborów wójta w aspekcie ustalenia prawa wybieralności kandydatów nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 12 kwietnia 2001r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2007r. nr 190, poz. 1360). Dotyczy to także ustawowego określenia przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta, do której to sytuacji mają zastosowanie przepisy ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta oraz ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.

W ocenie organu nadzoru bezzasadne jest twierdzenie skarżącego o sprzeczności zaskarżonego zarządzenia zastępczego z przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ze względu na różnice pomiędzy przesłankami wygaśnięcia mandatu posła i senatora oraz mandatu wójta, a to właśnie ze względu na fakt, iż w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy normujące kwestie wygaśnięcia mandatu posła i senatora. Zarządzenie zastępcze wydane zostało w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa i oparte zostało na konkretnej podstawie prawnej, uprawniającej wojewodę do jego wydania. Sam zaś podnoszony przez stronę skarżącą zarzut odmiennego uregulowania przesłanek wygaśnięcia mandatu posła i senatora oraz wójta w przepisach rangi ustawowej, nie ma w ocenie organu nadzoru znaczenia dla oceny zgodności z prawem kwestionowanego zarządzenia zastępczego. Zarzut ten w ocenie organu nadzoru sprowadza się raczej do zajęcia stanowiska wskazującego na sprzeczność z Konstytucją RP przepisów ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta w zakresie, w jakim mowa jest w niej o przesłankach stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta, w kontekście braku przesłanki utraty prawa wybieralności wskutek prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione z winy umyślnej w odniesieniu do wygaśnięcia mandatu posłów i senatorów. Organ nadzoru nie jest jednakże władny oceniać zgodność przepisów rangi ustawowej z przepisami Konstytucji RP i dlatego też wątek ten pozostawił bez dalszej analizy. Organ nadzoru stwierdził również, iż nie może dla potrzeb danego postępowania dokonywać analizy zgodności wydanego przezeń aktu prawnego, jakim jest zarządzenie zastępcze, z przepisami, które dla oceny prawidłowości i legalności jego wydania nie mają zastosowania. Wojewoda stwierdza bowiem wygaśnięcie mandatu wójta i czyni powyższe w oparciu o regulujące tę materię normy powszechnie obowiązującego porządku prawnego, które to normy mają w danej sprawie zastosowanie, a które zawarte zostały w przepisach ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Dlatego też w ocenie organu nadzoru argumentacja podnoszona w tym zakresie przez stronę skarżącą nie znajduje uzasadnienia dla oceny przez Sąd przedmiotowej sprawy.

Analogicznie stanowisko organ nadzoru zajął także w zakresie, w jakim strona skarżąca podniosła niebezpieczeństwo zaistnienia trudnej sytuacji w Gminie w związku z brakiem zastępstwa wójta i w konsekwencji w związku z niebezpieczeństwem braku właściwej realizacji obowiązków spoczywających na organie wykonawczym gminy. Te i dalej wyartykułowane w skardze argumenty nie mają znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy. Nie jest bowiem możliwe, w świetle przywołanych wyżej przepisów prawa, podejmowanie przez wojewodę decyzji o wydaniu zarządzenia zastępczego w oparciu o subiektywną ocenę sytuacji w gminie. Przepisy prawa nie pozwalają wojewodzie na analizę w innym zakresie, aniżeli w zakresie zaistnienia (bądź nie) formalnych przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta. Jeżeli zaistnieją okoliczności prawem określone do wygaśnięcia mandatu wójta to wojewoda, w sytuacji braku właściwego działania po stronie organów gminy, zobligowany jest do wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu wójta. Nie ma tutaj miejsca na analizę inną aniżeli analiza prawna. Organ nadzoru nie może bowiem odstąpić od wykonania nałożonego nań przepisami prawa obowiązku polegającego na wydaniu zarządzenia zastępczego tylko z uwagi na okoliczność trudnej sytuacji w gminie. W ocenie organu nadzoru w sytuacji wydania prawomocnego wyroku skazującego wójta za przestępstwo umyślne musi zostać przeprowadzona ustawowa procedura w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta.

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2008r. pełnomocnik skarżącego potwierdził, iż niniejsza skarga została podpisana przez J. N. jako Wójta Gminy, działającego imieniem Gminy, a więc w istocie jest skargą Gminy. Wniósł także o rozważenie przez Sąd zasadności zadania w niniejszej sprawie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta z art. 32 Konstytucji. Wniósł również o uwzględnienie przez Sąd szczególnych okoliczności faktycznych tej sprawy, a mianowicie tego, że wymierzona kara była bardzo niska w stosunku do zarzucanego czynu oraz że J. N. ma nadal wysokie poparcie społeczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący czyli Gmina reprezentowana przez jej Wójta była w niniejszej uprawniona do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody nr [...] z dnia 3 kwietnia 2008r. Zgodnie bowiem z art. 98a ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), uprawnionym do złożenia skargi na akt nadzoru jakim jest zarządzenie zastępcze wojewody, była gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Mając powyższe na względzie należy uznać, że złożona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna i podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 145, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga Gminy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody nie jest dotknięte wadą powodującą konieczność jego uchylenia przez Sąd.

Zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. nr 113, poz. 984 z późn. zm.) wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek utraty prawa wybieralności. Art. 3 ust. 2 tej ustawy stanowi, że prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma każdy obywatel polski posiadający prawo wybieralności do rady gminy, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat, z tym że kandydat nie musi stale zamieszkiwać na obszarze gminy, w której kandyduje. Z kolei art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003r. nr 159, poz. 1547 z późn. zm.) stwierdza, że prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) przysługuje osobie mającej prawo wybierania do danej rady. Nie mają go natomiast osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw).

J. N. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział II Karny wydanym w dniu [...] 2007r., sygn. akt [...], którym to wyrokiem Sąd utrzymał częściowo w mocy wyrok Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia [...] 2007r., sygn. akt [...], za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, tj. za przestępstwa ujęte w art. 271 § 1 Kodeksu karnego oraz za przestępstwo z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 1 56, poz. 1118 z późn. zm.). Wobec prawomocnego skazania J. N. za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, utracił on prawo wybieralności, co spowodowało wygaśnięcie jego mandatu wójta.

W takim przypadku, zgodnie art. 26 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, rada gminy winna stwierdzić wygaśnięcie mandatu wójta w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu. Jak wynika z akt sprawy na sesji w dniu [...] 2007r. Rada Gminy nie podjęła uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy i tym samym nie stwierdziła wygaśnięcia jego mandatu. W sytuacji, gdy organ gminy wbrew obowiązkowi nie podjął prawnie nakazanych działań, obowiązkiem ustawowym wojewody było wydanie zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1 wojewoda, po zawiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze, a zatem wydanie takiego zarządzenia ma charakter obligatoryjny. Ustawowa procedura stwierdzenia wygaśnięcia mandatu musi być przeprowadzona w sytuacji wydania prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne.

Warunkiem skutecznego wydania zarządzenia zastępczego jest uprzednie wezwanie rady gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni, a następnie powiadomienie przez wojewodę ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Wymogi te zostały spełnione w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 4 grudnia 2007r. Wojewoda wezwał Radę Gminy do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy J. N. Następnie, w wyniku nie podjęcia przez Radę Gminy przedmiotowej uchwały, pismem z dnia 22 lutego 2008r. Wojewoda zawiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o konieczności wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, a dotyczącego zgodności art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta z art. 32 Konstytucji oraz wniosku złożonego na rozprawie o rozważenie zasadności zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, należy stwierdzić, że w istocie ów zarzut niekonstytucyjności sprowadza się do zwrócenia uwagi na różnice w regulacjach prawnych rożnych ustaw, z czego skarżący wyprowadza wniosek naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Sąd rozważając kwestię zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie nie dopatrzył się ich niekonstytucyjności, a zatem wobec braku wątpliwości Sądu co do zgodności z konstytucją regulacji prawnej brak było podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżone zarządzenie zastępcze jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę.