Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 340/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr) Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Prezydentem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. S. o przyznanie zasiłku okresowego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta G. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku


UZASADNIENIE

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., wnioskiem z dnia 23 listopada 2017 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między Prezydentem Miasta K. a Prezydentem Miasta G. o wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. S. o przyznanie zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że D. S. podaniem z dnia 24 października 2017 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. o przyznanie zasiłku okresowego. W sprawie ustalono, że wnioskodawca zameldowany jest na pobyt stały w K., jednak od 3 lat nie przebywa na terenie tej gminy. Do K. przyjeżdża przy okazji świąt oraz przerw wakacyjnych. Aktualnie mieszka w G. Jest studentem trzeciego roku studiów dziennych na Uniwersytecie [...]. W mieście tym ponadto prowadzi czynności związane z załatwianiem spraw bieżących - złożył wniosek o przydział lokalu z zasobów miasta G. oraz deklarację wyboru lekarza. Po skończeniu studiów chce podjąć w G. pracę zawodową. Przy piśmie z dnia 2 listopada 2017 r. MOPR w G. przekazał wniosek D. S. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., wskazując, że miejscem zamieszkania zainteresowanego jest K., z tych też względów organem właściwym do rozpatrzenia sprawy o udzielenie świadczeń z pomocy społecznej jest Prezydent Miasta K.

Zdaniem Dyrektora MOPR w K. przekazanie podania D. S. było niezasadne. D. S. swoje czynności życiowe ześrodkował bowiem w G. Tam mieszka i studiuje.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor MOPR w G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G. podniósł, że D. S. składając wniosek o przyznanie zasiłku okresowego jako adres zamieszkania podał K. G. wskazał natomiast jako adres pobytu. Pomiędzy tymi miejscowościami przemieszcza się cyklicznie, jednak ześrodkowanie czynności życiowych w G. ma nastąpić dopiero w przyszłości. Wskazał ponadto, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania normy zawartej w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.) - dalej jako "u.p.s.", gdyż przypadek wnioskodawcy nie nosi znamion szczególnie uzasadnionej i niecierpiącej zwłoki sytuacji, powodującej konieczność udzielenia świadczenia z pomocy społecznej w miejscu pobytu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny) lub której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swej właściwości (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Prezydentem Miasta G. jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku D. S. o przyznanie zasiłku okresowego.

Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu o właściwość istotne znaczenie ma treść art. 101 ust.1 u.p.s., zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego - należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przy ustalaniu miejsca zamieszkania decydującego znaczenia nie może mieć samo zameldowanie. Zameldowanie nie dowodzi jeszcze zamieszkiwania w danej miejscowości, a tym samym adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres jej zameldowania. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciagnięcie wniosku, że określona miejscowość obecnie jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej. Ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania osoby fizycznej nie wyklucza w przyszłości zmian w tym zakresie.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że D. S. i zameldowany jest na pobyt stały w K. Bezspornym jest również, iż obecnie mieszka w G., gdzie studiuje. W tym mieście skoncentrowane jest obecnie jego centrum życiowe. Tam wynajmuje mieszkanie, korzysta z usług lekarza rodzinnego i z tym miejscem wiąże swoją przyszłość. Okoliczności te świadczą, zdaniem Sądu, iż przebywa on w G. z zamiarem stałego pobytu. I nie ma wpływu na takie stwierdzenie miejsce zamieszkiwania jego rodziny. Wnioskodawca faktycznie zamieszkuje w G. i wyraża wolę pozostania w tej miejscowości, zatem spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do stwierdzenia, że zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania zainteresowanego jest G.

Dlatego też właściwym do rozpoznania wniosku D. S. o przyznanie zasiłku okresowego na podstawie art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c., jest Prezydent Miasta G.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.