Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1403/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1, art. 190 ust. 3, art. 257 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 495/10 w sprawie ze skargi F. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 marca

2011 r., sygn. akt III SA/Lu 494/10, oddalił skargę wniesioną przez F. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia [...] września 2010 r.,

nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył następujący stan sprawy:

Pierwszą wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Dziekan [...] Wydziału Lekarskiego z Oddziałem [...] Uniwersytetu Medycznego w Lublinie skreślił F. D. z listy studentów [...] roku tej Uczelni z powodu niezaliczenia ćwiczeń w semestrze VIII z przedmiotów: [...],[...] i [...].

W uzasadnieniu wskazał, że F. D. podjął studia w dniu 1 października 2002 r. zaliczając w obowiązującym terminie kolejno I, II oraz III rok studiów. W roku akademickim 2005/2006 na IV roku studiów, w semestrze letnim nie został dopuszczony do sesji egzaminacyjnej z powodu niezaliczenia w terminie semestru VII (brak zaliczenia z przedmiotu [...]) i niezaliczenia semestru VIII (brak zaliczenia ćwiczeń z przedmiotów: [...],[...],[...],[...] i [...]). W dniu [...] października 2006 r. F. D. zwrócił się do Dziekana o pozwolenie na zaliczanie zaległego przedmiotu z semestru VII oraz ćwiczeń i zdawania zaległych egzaminów z semestru VIII. W dniu [...] października 2006 r. otrzymał zgodę Dziekana Wydziału na powtarzanie IV roku w roku akademickim 2006/2007. W dniu [...] października 2006 r. uzyskał zaliczenie semestru VII, zaś na jego wniosek o pozwolenie na zaliczanie pozostałych przedmiotów z semestru VIII, w dniu [...] listopada 2006 r. uzyskał zgodę na przerwę regulaminową i powtarzanie VIII semestru w roku akademickim 2006/2007 z obowiązkiem wniesienia opłaty za powtarzanie semestru. W związku z kolejnym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2007 r., po uzyskaniu w dniu [...] czerwca 2007 r. zgody na zapłacenie brakującej opłaty w dwóch ratach, F. D. został dopuszczony do sesji egzaminacyjnej. W dniu [...] września 2007 r. zwrócił się o umożliwienie zaliczania ćwiczeń i zdawania egzaminu z przedmiotu [...] w zakresie różnic wynikających ze zmiany programu w semestrze VII w roku akademickim 2006/2007, do uzupełnienia których został zobowiązany decyzją z [...] listopada 2006 r. Jednak po raz kolejny nie zaliczył ćwiczeń z przedmiotu [...], wobec czego nie mógł przystąpić do egzaminu. Nie zaliczył również innych przedmiotów: [...] i [...].

W dniu [...] września 2009 r. F. D. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a [...] września 2009 r. odwołanie, któremu towarzyszył wniosek o przywrócenie terminu. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie uznając odwołanie jako wniesione w terminie rozpoznał go i decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę Dziekanowi [...] Wydziału Lekarskiego z Oddziałem [...] do ponownego rozpatrzenia z powodu niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności.

Na powyższą decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego F. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 562/09 Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana z dnia [...] listopada 2007 r. przyjmując, że obie kontrolowane decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, w tym kontekście zauważył, że brak było podstaw do rozpoznania odwołania, skoro żądanie obejmowało stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji.

W dniu [...] czerwca 2010 r. Dziekan [...] Wydziału Lekarskiego z Oddziałem [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia F. D. z listy studentów a po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] orzekł o jego skreśleniu z listy studentów IV roku studiów z powodu braku postępu w nauce i nieuzyskania po raz drugi zaliczenia z tego samego semestru, przedstawiając w uzasadnieniu podobną argumentację jak we wcześniejszej decyzji.

Od decyzji tej F. D. złożył odwołanie, uzupełnione pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...], Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 207 ust.1 i art. 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2007 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dziekana [...] Wydziału Lekarskiego z Oddziałem [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Rektor stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z przepisami ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Regulaminem studiów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, stanowiącym załącznik do uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego z dnia 30 kwietnia 2008 r., Nr CCII/2008, zwanego dalej regulaminem z 2008 r. Rektor powołał się na treść art. 190 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 26 ust. 2 pkt a i b regulaminu z 2008 r., normujące przypadki skreślenia studenta z listy studentów, a także na § 24 ust. 1 regulaminu z 2008 r., zgodnie z którym student może otrzymać zgodę na powtarzanie tego samego semestru/ roku studiów, po zaliczeniu I roku studiów [...], nie więcej jednak niż jeden raz ten sam semestr. Wskazał również, że § 17 ust. 1, 2 i 3 regulaminu z 2008 r. określa sytuacje, w których możliwy jest inny, niż wynikający z toku studiów, termin zaliczenia semestru/roku, zaś § 18 ust. 1 tego regulaminu ustala, że warunkiem przystąpienia do egzaminu przewidzianego w planie studiów jest uzyskanie zaliczenia z tego przedmiotu. W ocenie Rektora niezaliczenie jednego z zajęć lub niezłożenie jednego egzaminu, może stanowić podstawę skreślenia studenta z listy studentów. Natomiast w świetle postanowień regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, niezaliczenie przez studenta jednego z okresów zaliczeniowych (semestru, roku) w sytuacji, gdy uzyskał w okresie wcześniejszym zgodę na powtarzanie tego samego semestru/ roku studiów, upoważnia Dziekana do wydania w stosunku do tego studenta decyzji o skreśleniu z listy studentów. Rektor zwrócił uwagę, że F. D. uzyskał w dniu [...] października 2006 r. zgodę Dziekana na powtarzanie IV roku w roku akademickim 2006/2007. Z indeksu i karty egzaminacyjnej wynika, że zaliczył on VII semestr studiów w dniu [...] października 2006 r., natomiast w semestrze VIII nie zaliczył następujących przedmiotów: [...],[...] i [...] ([...]) różnice programowe z semestru VII. Student wypełnił zatem przesłanki niezaliczenia okresu zaliczeniowego (§ 17 ust. 3 regulaminu z 2008 r.), w związku z czym ponownie nie otrzymał wpisu zaliczenia VIII semestru na IV roku studiów. Z uwagi na fakt, iż F. D. już raz skorzystał ze zgody na powtarzanie semestru, istniały podstawy do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów (§ 24 ust. 1 pkt a w związku z § 23 ust. 3 pkt 3 regulaminu z 2008 r.).

Skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia

[...] września 2010 r., nr [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie F. D. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W skardze podniesione zostały zarzuty naruszenia:

- art. 190 ust. 2 w związku z art. 160 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przez przyjęcie, że podstawą oceny obowiązków i uprawnień skarżącego jest regulamin z 2008 r.;

- art. 190 ust. 2 w związku z art. 160 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 77 Kpa w związku z art. 207 ust. 1 w/w ustawy przez pominięcie zasadności zastosowania § 20 ust. 2 i 24 ust. 3 regulaminu z 2008 r.;

- art. 77 i art. 107 Kpa przez niewystarczające odniesienie się do argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów skarżący podniósł, że zmiany regulaminu studiów pozbawiające go prawa dwukrotnego powtarzania semestru, są niezgodne z konstytucyjnymi i ustawowymi zasadami. W dniu jego przyjęcia na studia obowiązywał regulamin z dnia 29 marca 2001 r., który w § 17 ust. 3 przewidywał, że student w ciągu studiów może uzyskać zezwolenie na powtarzanie tego samego semestru dwa razy. Tymczasem jako podstawę prawną skreślenia z listy studentów wskazano § 24 ust. 1 pkt a regulaminu studiów z 2008 r., ograniczający możliwość powtarzania semestru tylko jeden raz. Skarżący wskazał, że wbrew jego wnioskowi z dnia [...] października 2006 r. otrzymał skierowanie na powtarzanie semestru IV roku. Odpowiedź na wniosek nie posiadała formy wymaganej art. 107 Kpa w związku z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, a ponadto nie załatwiała jego podania w sprawie zaliczenia zaległego przedmiotu z semestru zimowego. Zdaniem skarżącego ma to szczególne znaczenie, ponieważ od 1 października 2006 r. utracił moc regulamin przewidujący możliwość dwukrotnego powtarzania semestru. Niezrozumiałym jest nieskorzystanie przez Dziekana z możliwości określonej w § 20 ust. 2 regulaminu z 2008 r., dotyczącej wyznaczenia dodatkowego terminu egzaminów, również poza sesją egzaminacyjną, mimo złożenia stosownego wniosku i załączenia zaświadczeń lekarskich.

W ocenie skarżącego niezaliczenie przedmiotu choroby przyzębia i niemożność ponownego powtarzania semestru IV roku, nie może uzasadniać skreślenia z listy studentów, bowiem powyższego przedmiotu nie było w planie zajęć na IV roku. Skarżący zwrócił także uwagę, że mimo wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 562/09, organ nadal bez wskazania podstawy prawnej odmawia mu realizacji jego praw studenckich.

Udzielając odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pisemnych motywach wyroku oddalającego skargę wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce (pkt 1) oraz nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (pkt 2).

Natomiast organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów (art. 160 ust. 1 w/w ustawy). Zatem postanowienia regulaminu studiów są jednymi z przepisów wiążących studenta oraz organ w ocenie przebiegu studiów studenta i wydawaniu decyzji administracyjnych. Uchwalanie regulaminu studiów należy do kompetencji senatu uczelni (art. 60 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy).

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie miał Regulamin studiów w Uniwersytecie Medycznym w Lublinie, przyjęty uchwałą Senatu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2008 r., nr CCII/2008. Stosownie do § 26 ust. 2 tego regulaminu dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce (lit. a), jak też nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (lit. b). Natomiast zgodnie z § 24 ust. 1 lit. a regulaminu student może uzyskać zgodę na powtarzanie tego samego semestru/roku studiów po zaliczeniu I roku studiów,

z zastrzeżeniem ust. 2, z powodu niezadowalających wyników w nauce, nie więcej jednak niż jeden raz ten sam semestr. Sąd podkreślił, że powyższy regulamin obowiązywał w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z § 3 pkt 1 powołanej uchwały Senatu wszedł w życie z dniem 1 października 2008 r.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i § 26 ust. 2 pkt b regulaminu z 2008 r., bowiem skarżący nie zaliczył semestru w określonym terminie. Nie uzupełnił różnic programowych wynikających ze zmiany programu w semestrze VII w roku akademickim 2006/2007, dotyczących obowiązku zaliczenia ćwiczeń i zdawania egzaminu z przedmiotu [...]. Okoliczność ta, jak również dwukrotne niezaliczenie semestru w terminie, świadczy o braku postępów w nauce, co jest wypełnieniem kolejnej przesłanki przewidującej możliwość skreślenia studenta z listy studentów, przewidzianej w art. 190 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy oraz § 26 ust. 2 pkt a regulaminu z 2008 r. Wbrew zarzutom skarżącego w sprawie zastosowanie miały przepisy art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 160 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, jak również postanowienia § 26 ust. 2 pkt a i b regulaminu z 2008 r. Natomiast zgodnie z wyrażoną w art. 6 Kpa zasadą praworządności organ administracji publicznej obowiązany był zastosować przepisy prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji. Podstawą oceny praw i obowiązków skarżącego jako studenta w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie mógł być zatem regulamin studiów z 2001 r., obowiązujący w dniu jego przyjęcia na studia, przewidujący możliwość dwukrotnego powtarzania tego samego semestru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zgodził się z zarzutem naruszenia

art. 190 ust. 2 w związku z art. 160 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 77 Kpa w związku z art. 207 ust. 1 w/w ustawy przez niezastosowania § 20 ust. 2 i § 24 ust. 3 regulaminu z 2008 r. Sąd podkreślił, że powyższe uregulowania, dające możliwość powtarzania w szczególnych przypadkach tego samego semestru/roku więcej niż jeden raz, jak również wyznaczania dodatkowego terminu egzaminów poza sesją egzaminacyjną, są odstępstwem od ogólnych zasad określonych w rozdziale IV regulaminu z 2008 r. "Zasady i tryb zaliczania semestru/roku studiów". Zgodnie z § 17 ust. 2 zd. 1 regulaminu z dnia 30 kwietnia 2008 r., zaliczenie semestru/roku następuje w terminie do końca tego semestru/roku, wynikającym z podziału roku akademickiego. Egzaminy odbywają się w ustalonych sesjach egzaminacyjnych za wyjątkiem ostatniego roku studiów (§ 20 ust. 1 pkt 1). Wszelkie wyjątki stanowiące odstępstwa od wyżej powołanych zasad powinny być zatem szczególnie dokładnie udokumentowane i zbadane.

Tymczasem skarżący powołując się wielokrotnie na okoliczności uniemożliwiające zaliczenie semestru w terminie nie uwiarygodnił tych okoliczności stosowną dokumentacją, która pozwalałaby na przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki wymienione w § 24 ust. 3 regulaminu z 2008 r., uprawniające do ubiegania się o zgodę na powtarzanie tego samego semestru więcej niż jeden raz (w szczególności długotrwała choroba, bądź inne wyjątkowe okoliczności losowe).

Sąd pierwszej instancji jako nieuzasadniony uznał również zarzut, że wbrew wnioskowi z dnia [...] października 2006 r. "obdarowano" skarżącego skierowaniem na powtarzanie semestru IV roku. Sąd zauważył, że we wniosku z dnia [...] października 2006 r. skarżący zwracał się o wyrażenie zgody na zaliczenie zaległego przedmiotu z VII semestru i zdawanie zaległych egzaminów z semestru VIII, jednakże zgody takiej nie uzyskał. Natomiast wniosek o powtarzanie semestru VIII i udzielenie przerwy regulaminowej w semestrze VII skarżący zgłosił w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. Zatem zgoda na powtarzanie semestru VIII była odpowiedzią na wyrażone w tym ostatnim piśmie wyraźne żądanie skarżącego.

Sąd pierwszej instancji nie zgodził się także z zarzutem dotyczącym naruszenia art. 77 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niewystarczające odniesienie się do argumentów podniesionych w odwołaniu. Zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano stan faktyczny sprawy, wskazano dowody, na których organ się oparł wydając decyzję, a także wyjaśniono podstawę prawną decyzji i przytoczono stosowne przepisy prawa. Odniesiono się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących obowiązku uzupełnienia różnic programowych w zakresie przedmiotu [...], jak również dotyczących kwestii dokonanych opłat za powtórzenie semestru. Nadto w decyzji wskazano na całokształt sytuacji faktycznej i prawnej skarżącego jako studenta [...] Wydziału Lekarskiego z Oddziałem [...] UM w Lublinie od daty rozpoczęcia przez niego studiów. Sąd podkreślił, że decyzja została wydana przez upoważniony tego organ (Rektora Uniwersytetu) i zawiera prawidłowe pouczenie co do trybu i terminu jej zaskarżenia..

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do wyroku wydanego w sprawie o

sygn. akt III SA/Lu 562/09 wyjaśnił, że wyrok ten nie przesądzał kwestii zasadności skreślenia skarżącego z listy studentów, lecz z uwagi na wadę zaskarżonej decyzji stwierdził nieważności obu kontrolowanych aktów. Organ pierwszej instancji obowiązany był zatem ponownie rozpoznać sprawę, zachowując obowiązujące w tego rodzaju sprawach procedury i terminy. Tym samym wszczynając z urzędu w dniu [...] czerwca 2010 r. postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów, organ nie naruszył jego praw jako studenta, a jedynie wywiązał się z obowiązku nałożonego przepisami prawa.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę kasacyjną wniósł F. D., reprezentowany przez adwokata.

W skardze kasacyjnej w oparciu o podstawy z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej Ppsa, podniesione zostały zarzuty:

1) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

- art. 190 ust. 2 w związku z art. 160 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz regulaminu studiów z 2002 r. (w dacie przyjęcia na studia) i z 2008 r. w związku z art. 2 Konstytucji RP i art. 6 Kpa polegające na przyjęciu, że podstawą oceny obowiązków i uprawnień skarżącego w zakresie istotnym dla ustalenia przesłanek skreślenia jest regulamin z 2008 r., a nie z 2001 r.;

- art. 257 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez niezastosowanie tego przepisu.

2) naruszenia przepisów postępowania "obligujących WSA do rozpatrzenia sprawy wg art.134 i art.135 Ppsa w całym jej kontekście" i pominięcia kwestii niezałatwienia wniosku z dnia [...] października 2006 r. przed rozpoznaniem wniosku z dnia [...] października 2006 r., niezastosowanie § 20 ust. 2 i § 24 ust. 3 regulaminu z 2008 r. naruszając art. 190 ust. 2 w związku z art. 160 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz naruszenie przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów, zasad prowadzenia postępowania i uzasadniania decyzji.

Podnosząc te zarzuty występujący ze skargą kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że zmiana regulaminu studiów w ich trakcie, bez przepisów przejściowych i poszanowania praw słusznie nabytych, w szczególności prowadząca do pomniejszenia uprawnień studenta uzyskanych w dacie jego przyjęcia na uczelnię lub powodująca zwiększenie jego obowiązków jest niezgodna z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną należało zatem ocenić, czy Uczelnia miała prawo przed nowelizacją regulaminu studiów pozbawić skarżącego opcji dwukrotnego powtarzania semestru, przewidzianej w regulaminie obowiązującym w dacie rozpoczęcia przez niego studiów. Tymczasem ocena przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji była nieprawidłowa, bowiem nie każde formalnie uchwalone uczelniane prawo może być uznane za zgodne z zasadami wywiedzionymi przez Trybunał Konstytucyjny z art. 2 Konstytucji RP (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1550/10).

W odniesieniu do F. D. w zakresie uprawnienia do powtarzania semestru studiów winna zatem znaleźć zastosowanie regulacja regulaminu z 2001 r. Nadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, że zgodnie z art. 257 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym do studiów rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś według stanowiska Ministerstwa zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] dotyczy to przepisów regulaminu studiów.

Wnoszący skargę kasacyjną nie zgodził się z twierdzeniem, że nie uwiarygodnił okoliczności umożliwiających zastosowanie wobec niego § 24 ust. 3 regulaminu z 2008 r., powołując się na załączone w sprawie zaświadczenia lekarskie. Zauważył także, że mimo braku wniosku został skierowany do powtarzania semestru, przez co utracił opcję dwukrotnego dokonania tej czynności, wskutek zmiany regulaminu. Natomiast gdyby nie został wysłany na powtarzanie roku, a rozpoznano by jego wniosek z dnia [...] października 2006 r. to zachodziłaby przesłanka w postaci niemożności skierowania na powtórne powtarzanie semestru. W ocenia autora skargi kasacyjnej wniosek z dnia [...] października 2006 r. nie został nadal rozpoznany.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że wskazane w ramach zarzutów skargi naruszenie art. 77 Kpa z pominięciem konkretnego paragrafu, którego owe naruszenie dotyczy, nie powinno stanowić przeszkody w dokładnym określeniu tego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji i jego rozpoznaniu, zwłaszcza w świetle regulacji art. 134-135 Ppsa.

Wskazując na kwestię braku odniesienia się w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę na zarzut nietrafności uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w zakresie niezaliczenia przedmiotów: choroby zakaźne i chirurgia stomatologiczna oraz nieodniesienie się do naruszeń zasad dotyczących prowadzenia postępowania zawartych w art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 i art. 14 Kpa, a także wytkniętej organowi kwestii terminowości załatwienia sprawy (od podania z dnia [...] lipca 2006 r. do decyzji z dnia

[...] października 2006 r. zapadłej po zmianie regulaminu).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie pełnomocnika Rektora Sąd pierwszej instancji w oparciu o zasadę praworządności prawidłowo uznał, że podstawą oceny praw i obowiązków F. D. jako studenta w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nie może być regulamin studiów z 2001 r. Organy zatem wbrew zarzutom skargi właściwie zastosowały przepisy

art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 160 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, jak i postanowienia § 26 ust.2 pkt a i b regulaminu studiów z 2008 r. Nie zgadzając się z zarzutem naruszenia przez Sąd art. 134-135 Ppsa podniósł, że sprawa została rozpatrzona w całym jej kontekście, z odniesieniem się do wszystkich zarzutów skargi.

W piśmie procesowym z dnia 21 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego sprostował omyłkowo podane w petitum skargi kasacyjnej daty z [...] października 2006 r. na [...] października 2006 r. i [...] października 2006 r. na [...] listopada 2006 r., a ponadto uzupełnił uzasadnienie części zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego który przyjął, że podstawą oceny praw i obowiązków skarżącego jako studenta Uniwersytetu Medycznego w Lublinie jest regulamin studiów obowiązujący w dacie podejmowania przez organy tej Uczelni decyzji o skreśleniu z listy studentów, nie zaś regulamin z chwili przyjęcia go na studia. W tym kierunku zmierzają postawione w skardze kasacyjnej zarzuty i to zarówno w granicach podstawy naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

W punkcie wyjścia rozważań należy stwierdzić, że zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą, regulamin studiów określa organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta. Regulamin studiów uchwala senat uczelni co najmniej na pięć miesięcy przed początkiem roku akademickiego i wchodzi w życie z początkiem roku akademickiego, po uprzednim uzgodnieniu z uczelnianym organem uchwałodawczym samorządu studenckiego

( art. 161 ust. 1 i 2 ustawy). Zatem regulamin studiów to uczelniany akt stosowania prawa w materii regulowanej art. 160 ust. 1 ustawy, który z chwilą jego wejścia w życie wiąże organy uczelni oraz studentów. W taki właśnie sposób Sąd pierwszej instancji rozumie sens i znaczenie normy prawnej wypływającej z treści art. 160 ust. 1 ustawy, stąd bezpodstawny jest zarzut dokonania jego błędnej wykładni.

Wbrew odmiennym twierdzeniom autora skargi kasacyjnej brzmienie art. 257 ust. 2 ustawy nie usprawiedliwia poglądu, że w toku studiów do praw i obowiązków studenta stosować należy regulamin studiów obowiązujący w chwili rozpoczęcia studiów. Wymieniony przepis mieszczący się w dziale VI ustawy "Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe" stanowi, że do studiów rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dokonując interpretacji zwrotów użytych w tym przepisie należy mieć na względzie rodzaj i charakter zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym w stosunku do poprzednio obowiązujących przepisów, w tym m.in. w odniesieniu do rozumienia takich pojęć jak uczelnia, studia wyższe, forma i profil kształcenia, kwalifikacje. Ponadto w procesie wykładni nie sposób pominąć treści pozostałych przepisów intertemporalnych łącznie z ust. 1 oraz 3 – 5 art. 257 ustawy. Brak jest więc podstaw do formułowania poglądu, że do oceny praw i obowiązków studenta, który rozpoczął studia przed dniem wejścia w życie ustawy ( zasadniczo 1 września 2005 r. – por. art. 277 ustawy ) stosować należy każdorazowo regulamin studiów uchwalony przez senat uczelni nie tylko przed tą datą, ale nawet jeszcze z okresu wcześniejszego, np. z chwili rozpoczęcia studiów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotychczasowe przepisy regulaminu studiów mogłyby znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdyby przepisy międzyczasowe regulaminu tak stanowiły. W tej sytuacji za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 257 ust. 2 ustawy przez jego niezastosowanie.

W dacie wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją o skreśleniu skarżącego z listy studentów w Uniwersytecie Medycznym w Lublinie obowiązywała uchwała Senatu tej Uczelni z dnia 30 kwietnia 2008 r. nr CCII/2008 w sprawie regulaminu studiów. Stanowiący załącznik do tej uchwały regulamin studiów określający organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta, zgodnie z § 3 ust. 1, wszedł w życie z dniem 1 października 2008 r. i z tą chwilą utracił moc dotychczasowy regulamin studiów uchwalony przez Senat w dniu 20 kwietnia 2006 r. Wobec braku przepisów międzyczasowych regulamin studiów z 2008 r. w stosunku do wszystkich studentów stanowił podstawę do oceny ich praw i obowiązków, w tym w odniesieniu do określonych w regulaminie zasad i trybu zaliczenia semestru/roku studiów, co trafnie zaakcentował Sąd pierwszej instancji. Wnoszący skargę kasacyjną nie zdołał podważyć tych ustaleń Sądu, które doprowadziły do akceptacji stanowiska organów administracyjnych, że skarżący będąc studentem IV roku uzyskał zgodę Dziekana

([...] listopada 2006 r. ) na powtarzanie semestru VIII w roku akademickim 2006/2007. Zgoda ta udzielona została w odpowiedzi na pisemny wniosek skarżącego złożony już po zaliczeniu semestru VII, co nastąpiło w dniu [...] października 2006 r. Zgodzić się przyjdzie ze stwierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w przewidzianej formie skarżący nie uzyskał od Dziekana odpowiedzi na jego wystąpienie z dnia [...] października 2006 r., nie miało znaczenia dla oceny legalności kontrolowanej decyzji o skreśleniu z listy studentów, skoro na skutek późniejszego wniosku złożonego już po zaliczeniu VII semestru taką zgodę Dziekana na powtarzanie semestru VIII uzyskał.

Nie jest zasadny zarzut, iż Sąd pierwszej instancji z obrazą art. 134 i art. 135 Ppsa w trakcie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostrzegł, że organy Uczelni nie znalazły podstaw do zastosowania § 20 ust. 2 oraz § 24 ust. 3 regulaminu studiów z 2008 r. Pierwszy z wymienionych przepisów upoważnia Dziekana do wyznaczenia studentowi, na jego wniosek, indywidualnie dodatkowy termin egzaminów, również poza sesją egzaminacyjną, a może to nastąpić "w przypadkach losowych". Z kolei w myśl drugiego przepisu, nie stosuje się m.in. § 24 ust. 1 lit. a, który umożliwia udzielenie zgody na powtarzanie tego samego semestru/roku tylko jeden raz, jeżeli przyczyną niezaliczenia były "okoliczności losowe, szczególnie długotrwała choroba". Jednakże umknęło wnoszącemu skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do tego zagadnienia wskazując, iż skarżący powołując się na te okoliczności nie uwiarygodnił ich stosowną dokumentację. Co prawda Sąd pierwszej instancji nie umotywował szerzej wyrażonego poglądu, to jednakże w skardze kasacyjnej jej autor nie wskazuje, jakie to konkretnie okoliczności losowe nie zostały wzięte pod uwagę. Niepodniesienie przy tym zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 Ppsa pozwala uznać zgłoszony zarzut za nieusprawiedliwiony. Zwrócić należy uwagę, że skarżący utrzymując, że wyrażenie przez Dziekana zgody, o której mowa w § 20 ust. 2 regulaminu studiów z 2008 r., winno było nastąpić w drodze decyzji, o czym świadczy powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na art. 207 ust. 2 ustawy, nie skorzystał z uprawnienia do zwalczenia – w jego ocenie – bezczynności organu administracyjnego w trybie i na zasadach określonych w przepisach postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.

Zgodzić się trzeba z twierdzeniem wnoszącego skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do odmowy oceny sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 77 kpa tylko z tego powodu, że skarżący nie wskazał, o którą jednostkę redakcyjną tego przepisu chodzi. Jednakże uchybienie to, w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy, skoro były podstawy do przyjęcia, że zaskarżona decyzja wydana została po wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Mając to na uwadze zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 190 ust. 2 ustawy w związku z art. 2 Konstytucji i art. 6 Kpa nie może zostać uznany za zasadny, gdyż w ustalonym stanie faktycznym sprawy istniały warunki do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie oddalić należało wniosek Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie o zasądzenie od wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Przepis art. 204 pkt 1 Ppsa pozwala na zasądzenie od strony, która wniosła skargę kasacyjną na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Do takich kosztów, zgodnie z art. 205 § 2 Ppsa, zalicza się wynagrodzenie radcy prawnego. W niniejszej sprawie pełnomocnik organu będący radcą prawnym w postępowaniu kasacyjnym ograniczył się jedynie do złożenia pisma procesowego, nie uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym nie wykazał poniesienia niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu ostatnio powołanego przepisu.