Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 449/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005r. sprawy ze skargi W. s.j. w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 10 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) nałożył na "W." s.j. karę w wysokości 800 zł. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło ustalone w protokole kontroli naruszenie przez prowadzącego pojazd nr [...] o nr rej. [...] w postaci przekroczenia maksymalnego okresu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego oraz skrócenie odpoczynku dziennego.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania podnosząc, iż nie jest stroną postępowania, bo jest przedsiębiorcą, którego podstawowa działalność polega na świadczeniu usług transportu drogowego i w celu realizacji tych usług współpracuje z innymi przedsiębiorcami świadczącymi usługi pracy kierowcy– mechanika. Podstawą tej współpracy jest umowa cywilnoprawna, na mocy której "W." s.j. zobowiązuje się do udostępnienia kierowcy jednego ze swoich pojazdów, a kierowca do świadczenia usług pracy kierowcy-mechanika pojazdami będącymi w dyspozycji "W." w zakresie każdorazowo wskazanym przez "W." Nie wydaje się jednak wiążących poleceń dotyczących sposobu wykonania usługi, w szczególności czasu pracy.

W postępowaniu odwoławczym skarżący złożyli kserokopię wypisu z umowy o świadczenie usług kierowcy-mechanika J. P., który w dacie kontroli prowadził pojazd oraz kserokopię licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy przez "W.".

Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 350 zł. Podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz lp. 1.11.1, lp. 1.11.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 149, poz. 1452), art. 7 i art. 8 załącznika do umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. (Dz.U. 1999r., nr 94, poz. 1086 i 1087).

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 1 lit. j powołanej umowy "kierowca" oznacza osobę otrzymującą wynagrodzenie lub nie, która kieruje pojazdem oraz każdą osobę, która znajduje się w pojeździe, aby kierować nim w razie potrzeby i J. P. wykonywał w dacie kontroli jedynie usługi kierowania pojazdem, ale działał na zlecenie skarżącego. Natomiast podmiotem faktycznie uprawnionym na podstawie stosownej licencji jest "W.", która odpłatnie i profesjonalnie trudni się wykonywaniem usług transportowych i to przedsiębiorca, stosownie do art. 11 umowy – AETR, organizuje przewozy drogowe i dlatego powinien kontrolować przestrzeganie czasu pracy kierowców.

Nadto organ podniósł, iż podczas kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego na wykresówkach kierowcy – J. P., bo na wykresówce z dnia [...] -[...] lipca 2003r. nastąpiło naruszenie poprzez przekroczenie normy o 30 min., a zgodnie z art. 7 po 4 godzinach i trzydziestu minutach prowadzenia pojazdu kierowca wykonuje co najmniej 45 minutową przerwę, chyba, że zaczyna okres odpoczynku. Przerwa może być zastąpiona przerwami trwającymi do najmniej 15 minut każda, wykorzystanymi w trakcie czterech godzin i trzydziestu minut prowadzenia pojazdu. Kierowca podczas tych przerw nie może wykonywać żadnej innej pracy. Ustalono również, iż nastąpiło skrócenie odpoczynku dziennego przy wykonywaniu transportu drogowego: na wykresówce z dnia [...] -[...] lipca 2003r. nastąpiło naruszenie w postaci skrócenia odpoczynku dziennego przy wykonywaniu transportu o 2 godziny i 10 minut, na wykresówce z dnia [...] -[...] lipca 2003r. nastąpiło naruszenie w postaci skrócenia odpoczynku dziennego, przy wykonywaniu transportu drogowego o 1 godz. i 20 minut.

Stosownie do art. 8 powołanej umowy w każdym godzinnym okresie kierowca korzysta z dziennego okresu odpoczynku wynoszącego co najmniej 11 kolejnych godzin, nie częściej niż trzy razy w każdym tygodniu, pod warunkiem, że przed upływem następnego tygodnia otrzyma równoważny okres odpoczynku, stanowiący rekompensatę. W dniu, kiedy odpoczynek nie jest skrócony zgodnie z pierwszym okresem, może być wykorzystany w dwóch lub trzech oddzielnych okresach w ciągu 24 godzin, z których jeden musi trwać przynajmniej osiem kolejnych godzin i w tym przypadku minimalna długość odpoczynku jest zwiększona o 12 godzin. W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się w uzasadnieniu do powołanych w podstawie prawnej przepisów uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył karę 350 zł (w miejsce 800 zł).

W skardze na tę decyzję skrżący wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania zarzucając naruszenie art. 92 ustawy o transporcie drogowym i skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zgodnie z obecnie obowiązującym art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy z 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców podlega karze pieniężnej i z tego zapisu wynika, że kara może być nałożona za naruszenie ustawy o czasie pracy kierowców, a nie umowy międzynarodowej AETR, a wykonywanie transportu drogowego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza dokonywanie związanych z tym czynności faktycznych, a więc stosowanie sankcji do kierowców. Skarżący nadal twierdzą przy tym, iż organ błędnie wskazał stronę postępowania, bo kierowca J. P. nie jest ich pracownikiem lecz samodzielnym przedsiębiorcą wpisanym do ewidencji działalności gospodarczej, a istotą prowadzenia tej działalności jest jej wykonywanie we własnym imieniu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Podniósł nadto, iż stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy kara pieniężna jest nakładana na podmiot wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne z naruszeniem przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając sprawę w takim aspekcie sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym użyte w tej ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdem, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej natomiast określenie – międzynarodowy transport drogowy definiowane jest w pkt 2 jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, o których mowa w pkt 1 powołanego przepisu, z tym, że jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granic Rzeczypospolitej Polskiej.

Skoro zatem art. 92 ust. 1 powołanej ustawy w brzemieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów w nim określonych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy (lub przewozy na potrzeby własne), to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 powołanej ustawy rozumienie transportu krajowego i międzynarodowego, który jak z cyt. przepisu wynika polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy. Podjęcie i wykonywanie transportu wymaga uzyskania odpowiedniej licencji (art. w/cyt. ustawy). W świetle powyższego wykonywanie transportu drogowego nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych. Taka też profesjonalna działalność była przez stronę skarżącą prowadzona na podstawie licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu rzeczy i w ramach tej działalności i na podstawie tej licencji był w dniu kontroli wykonywany przez skarżącą transport drogowy. Okoliczność, że kierowała tym pojazdem osoba nie pozostająca w stosunku pracy i będąca przedsiębiorcą (nie wykonującym jednak usług transportowych) tego stanu rzeczy nie zmienia. Kierowca J. P. wykonywał bowiem jedynie usługę kierowania pojazdem strony skarżącej i z jego pomocą skarżący wykonywali transport drogowy stosownie do udzielonej na podstawie przepisów powołanej ustawy licencji. Natomiast J. P. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług kierowcy mechanika ( i zrywki drewna ) i taką usługę, na rzecz skarżącej, w ramach wiążącej go ze stroną skarżącą umowy, wykonywał. Tym samym więc, nie może być uważany za podmiot wykonujący transport drogowy w rozumieniu powołanej ustawy. Trafnie zatem, w świetle w/powołanego art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uznano, iż karze z tytułu stwierdzonych naruszeń podlegają skarżący, a nie kierowca pojazdu. Należy przy tym podnieść, iż stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy karze podlega podmiot wykonujący transport drogowy z naruszeniem przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Taką umową jest sporządzona w Genewie w dniu 1 lipca 1970r. umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe, do której organ II instancji się odwołał zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w jej podstawie prawnej, zasadnie stwierdzając naruszenie jej przepisów. Ustaleń organu w tym zakresie skarżąca nie podważa. Powyższy stan rzeczy przeczy zatem twierdzeniom skarżących, iż zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Wprawdzie w wyniku pomyłki, jak wskazał organ, w podstawie prawnej podano przepis art. 92 ust. 5 cyt. ustawy, jednakże ta okoliczność w przedstawionym stanie rzeczy nie stanowi o wadliwości decyzji w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Stwierdzone naruszenie podlega bowiem karze na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy i w takim rozumieniu zaskarżona decyzja obowiązującego prawa nie narusza. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia skargi i stosownie do art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.