Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 924/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson (spr.),, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością stanowiącą las - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Starosta Powiatu G., po rozpatrzeniu wniosku Nadleśnictwa [...] z dnia [...] lutego 2002 r., odmówił stwierdzenia wygaśnięcia prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej – S. na nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w P. i oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

W uzasadnieniu poniósł, że decyzja o odebraniu trwałego zarządu przysługuje jednostkom organizacyjnym resortu obrony narodowej i wymaga zgody wojewody wydanej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw obrony narodowej. S. poinformował o niezbędności przedmiotowej nieruchomości na cele obronne i bezpieczeństwo państwa. Jednocześnie organ podkreślił, że z dokumentów przekazanych przez S. wynika, iż przedmiotowy teren strona wojskowa przejęła protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] czerwca 1965 r. sporządzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494), co oznacza, że nieruchomość ta została wyłączona z Państwowego Gospodarstwa Leśnego. Zgodnie z § 6 tego protokołu Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany W. przekazał Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych w S. przedmiotową nieruchomość jedynie do prowadzenia gospodarki leśnej. Dlatego też, organ stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej – S.

Od powyższej decyzji Nadleśnictwo [...] złożyło odwołanie, zarzucając, brak wystąpienia Starosty do Wojewody o wydanie zgody na stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu, skoro jest ona wymagana. Jednocześnie podniesiono, że Starosta swoją decyzję uzasadnia wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia S., nie odnosząc się w ogóle stanowiska odwołującego. Podniesiono również, że zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 45 poz. 435 ze zm.) lasy nie będące w zarządzie Lasów Państwowych winny być przekazane w ich zarząd. W przypadku przedmiotowej nieruchomości z ewidencji gruntów wynika, że stanowi ona las.

Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania Nadleśnictwa [...], decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o lasach przedmiotowa nieruchomość Skarbu Państwa stanowiąca las z mocy prawa przeszła na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. W świetle tego przepisu prawo zarządu dotyczące powyższej nieruchomości, które przysługiwało Ministerstwu Obrony Narodowej, m.in. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] czerwca 1965 r. przeszło na rzecz Lasów Państwowych. Wojewoda podkreślił, że aktem normującym sposób korzystania jednostek organizacyjnych podległych Ministerstwu Obrony Narodowej z gruntów leśnych, po ich przejściu z mocy art. 74 ustawy o lasach w zarząd Lasów Państwowych jest Porozumienie Ministrów Obron Narodowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 1 czerwca 1994 r. w sprawie korzystania z obszarów leśnych na potrzeby związane z obronnością i bezpieczeństwem Państwa (Dziennik Rozkazów MON z [...] r. Poz. [...]). Stwierdzono również, że w podstawie prawnej decyzji Starosty G. przytoczono tylko art. 104 Kpa, pomijając stosowny do rozstrzygnięcia akt prawa materialnego, a z treści uzasadnienia decyzji wynika, że wniosek Nadleśnictwa rozstrzygano w oparciu o art. 46 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, której przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Z tych względów Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty G. i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że z chwilą wejścia w życie ustawy o lasach część spornego gruntu nie spełniała kryteriów z art. 3 ustawy o lasach, ponieważ była wylesiona, zagospodarowana i zabudowana ze środków resortu obrony narodowej, a budynki i budowle były wykorzystywane na potrzeby wojska, a nie gospodarki leśnej, co oznacza, że grunty te nie mogły i nie przeszły z mocy prawa w zarząd Państwowego Gospodarstwa Leśnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną przedmiotowej decyzji jest art. 74 ust. 1 ustawy o lasach.

Zgodnie z w/w artykułem lasy państwowe stanowiące własność Skarbu Państwa, niebędące w zarządzie Lasów Państwowych: 1) pozostające pod zarządem innych ministrów i nieprzekazane z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494, z późn. zm.), 2) wyłączone z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 14 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1, i przekazane pod zarząd innych ministrów, w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy przechodzą w zarząd Lasów Państwowych.

Oznacza to, że prawo zarządu dotyczące powyższej nieruchomości, które przysługiwało jednostce Ministerstwa Obrony Narodowej na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] czerwca 1965 r., przeszło zgodnie z w/w przepisem z mocy prawa na rzecz Lasów Państwowych.

Słusznie Wojewoda podniósł, że aktem normującym sposób korzystania jednostek organizacyjnych podległych Ministerstwu Obrony Narodowej z gruntów leśnych, po ich przejściu z mocy art. 74 ustawy o lasach w zarząd Lasów Państwowych jest Porozumienie Ministrów Obron Narodowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 1 czerwca 1994 r. w sprawie korzystania z obszarów leśnych na potrzeby związane z obronnością i bezpieczeństwem Państwa określające szczegółowe warunki korzystania przez wojskowe jednostki organizacyjnej z obszarów leśnych. Zgodnie z przedmiotowym porozumieniem wojskowe jednostki organizacyjne korzystają z obszarów leśnych na potrzeby związane z obronnością i bezpieczeństwem państwa na podstawie umowy najmu zawartej z nadleśniczym nadleśnictwa właściwego wg. położenia obszaru leśnego. Zgodnie z § 5 ust. 1 Porozumienia Ministrów Obron Narodowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 1 czerwca 1994 r. wojskowe jednostki organizacyjne obowiązane są przy korzystaniu z obszarów leśnych umożliwić jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych bezpieczne wykonywanie robót związanych z zarządem lasami Skarbu Państwa.

Na podstawie w/w Porozumienia Ministrów Obron Narodowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 1 czerwca 1994 r. doszło do zawarcia w dniu [...] sierpnia 1995 r. umowy najmu przedmiotowego obszaru leśnego pomiędzy Nadleśnictwem [...] a Wojskowym Regionalnym Zarządem Kwaterunkowo-Budowlanym w W. dotyczącej przedmiotowego obszaru leśnego.

Należy stwierdzić, że fakt zawarcia umowy najmu obszaru leśnego nie statuuje przejścia zarządu nad przedmiotowym obszarem leśnym z Nadleśnictwa [...], na rzecz S. Umowa najmu jest umową prawa cywilnego, tzn. zawierana jest pomiędzy dwoma równorzędnymi podmiotami prawa cywilnego i nie może wywierać skutków prawnych w zakresie stosunków administracyjnoprawnych, które charakteryzują się nadrzędnością jednego podmiotu nad drugim. Jak wyżej podkreślono, Porozumienie Ministrów Obron Narodowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 1 czerwca 1994 r. określa jedynie sposób i formę korzystania z Lasów Państwowych, jednocześnie pozostawiając gestię zarządu lasami jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych.

Również zarzut skarżącego, że część spornego gruntu nie spełnia kryteriów definiujących las, nie można uznać za słuszny. Skarżący podniósł, że część spornego gruntu w dacie przejęcia przez Lasy Państwowe były już wylesiona, zagospodarowana i zabudowana ze środków resortu obrony narodowej, a budynki i budowle były wykorzystywane na potrzeby wojska, a nie gospodarki leśnej.

Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o lasach - lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:

1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Oznacza to, że lasem jest także grunt pozbawiony roślinności leśnej. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że na przedmiotowej nieruchomości nie doszło do wyłączenia powierzchni z produkcji leśnej mimo istniejących zabudowań, parkingów i placów manewrowych. Zgodnie z Porozumieniem Ministrów Obron Narodowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 1 czerwca 1994 r. w pierwszym etapie przekazywano całość gruntów leśnych jakie były w posiadaniu Ministerstwa Obrony Narodowej, bez względu na istniejącą infrastrukturę, ponieważ w/w obiekty powstały na gruntach leśnych bez wyłączenia z produkcji leśnej. W drugim etapie na koszt przekazującego w uzgodnieniu z przedstawicielem Lasów Państwowych następowało geodezyjne wyłączenie gruntów zabudowanych, które pozostały w gestii Ministerstwa Obrony Narodowej, a grunty leśne przechodziły na stan właściwego Nadleśnictwa. Jednakże, tych czynności w stosunku do przedmiotowej działki nie wykonano.

Skoro zatem Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzji ją poprzedzającej naruszenia prawa, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.