Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 278/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 16a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 190
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 § 1 pkt 1a, art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania D.G. specjalnego zasiłku opiekuńczego poczynając od dnia [...] listopada 2013 roku, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie wymienionym w pkt. I wyroku nie podlega wykonaniu, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata A.W. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta przyznał D.G. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w kwocie 520 zł miesięcznie, w związku z koniecznością opieki nad legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności babcią E.Ł., od [...] listopada 2011 r. bezterminowo.

Na skutek wejścia w życie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548) decyzja ta wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r.

W lipcu 2013 r. D.G. złożyła do Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej nowy wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad babcią E.Ł. i związaną z tym rezygnacją z zatrudnienia. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Dyrektor CPRiPS odmówił stronie przyznania tego świadczenia. Od powyższej decyzji D.G. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., K 27/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten został opublikowany w Dz. U. z dnia 16 grudnia 2013 r. pod poz. 1557 i nie zawierał orzeczenia o odroczeniu jego wejścia w życie.

2. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora CPRiPS i przyznało D.G. świadczenie w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad E.Ł. w kwocie 520 zł miesięcznie, na okres zasiłkowy od [...] lipca 2013 r. do [...] października 2013 r.

Kolegium uznało, że D.G. wbrew stanowisku organu I instancji, spełnia warunki do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie przedmiotowego świadczenia.

W myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.; dalej u.ś.r.), prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art 17 u.ś.r. Prawo to, stosownie do treści art. 24 ust. 2 u.ś.r. ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z art 3 pkt 10 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o okresie zasiłkowym – oznacza to okres od dnia [...] listopada do dnia [...] października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych.

Z treści powołanych przepisów wynika, wobec braku wyliczenia w treści art. 24 ust. 1 u..ś.r. przepisu art. 16a u.ś.r., że specjalny zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł miesięcznie przyznawany jest na okres zasiłkowy, który obejmuje przedział czasowy od dnia [...] listopada do dnia [...] października następnego roku kalendarzowego, a jeżeli wniosek o przyznanie przedmiotowego zasiłku zostanie złożony w trakcie trwania okresu zasiłkowego, to świadczenie to przyznawane jest wówczas na okres od miesiąca w którym złożono wniosek do końca danego okresu zasiłkowego.

Wobec okoliczności, że decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r., specjalny zasiłek opiekuńczy może zostać przyznany od dnia 1 lipca 2013 r. jedynie do końca okresu zasiłkowego, który rozpoczął się w dniu [...] listopada 2012 r. i trwał do dnia [...] października 2013 r. Warunkiem uzyskania świadczenia na następny okres zasiłkowy, który rozpoczął się dnia [...] listopada 2013 r. i będzie trwał do dnia [...] października 2014 r., jest złożenie kolejnego wniosku do CPRiPS.

3. Na powyższą decyzję D.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podniosła m.in., iż w listopadzie 2013 r. chciała złożyć nowy wniosek w CPRiPS o przyznanie przedmiotowego świadczenia, ale w siedzibie organu poinformowano ją, że skoro wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, musi czekać na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Tymczasem Kolegium przyznało świadczenie jedynie na okres od lipca do października 2013 r. W konsekwencji skarżąca nie otrzymała świadczenia za okres od listopada 2013 r. do marca 2014 r.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

5. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma fakt prawotwórczy spowodowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., K 27/13 którym stwierdzono, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten został opublikowany w Dz. U. z dnia 16 grudnia 2013 r. pod poz. 1557 i nie zawierał klauzuli odraczającej.

Przyznane decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. świadczenie pielęgnacyjne było wypłacane D.G. do dnia 30 czerwca 2013 r., w związku z wygaśnięciem z tym dniem – z mocy art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r. nowelizującej ustawę o świadczeniach rodzinnych. Powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, opublikowany w Dzienniku Ustaw, pozostaje w stosunku do osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego przed 1 stycznia 2013 r., którym przyznano je na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., lub bezterminowo, czynnikiem prawotwórczym i w konsekwencji mającym wpływ na wykładnię prawa do świadczenia określonego w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Uznając wskazane regulacje za niezgodne z ustawą zasadniczą Trybunał stwierdził, że ich wprowadzenie doprowadziło do naruszenia zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa w odniesieniu do tej grupy osób, które pobierały świadczenie pielęgnacyjne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.

Teoretycznie utrata praw nabytych – będąca wynikiem badanej przez Trybunał regulacji przejściowej (intertemporalnej) – dotyczy wszystkich osób, które przed wejściem w życie ustawy zmieniającej legitymowały się ostateczną decyzją administracyjną przyznającą świadczenie pielęgnacyjne, także tych które po wygaszeniu decyzji nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach jak lub prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Mechanizm prawa przejściowego przyjęty w art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej zakładał bowiem, że decyzje wygasną z mocy prawa, niejako automatycznie, niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych, w jakich znajdowali się dotychczasowi świadczeniobiorcy. Powyższy wyrok dotyczy więc prawa do świadczeń pielęgnacyjnych przyznanych na mocy decyzji administracyjnych na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., a które na podstawie – niekonstytucyjnych jak uznał Trybunał – art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy zmieniającej miały wygasnąć.

6. Derogacja trybunalska wywołuje pytanie o skutki omawianego orzeczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Formalnie bowiem decyzje organów obu instancji odmawiające skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie były oparte na przepisach uznanych przez Trybunał za niekonstytucyjne. W podstawach decyzji organów obu instancji nie wskazano art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej. Bez wątpienia jednak przepisy te ukształtowały sytuację prawną i faktyczną skarżącego, który w ich konsekwencji – będąc pozbawiony prawa do pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego, a nadal sprawując opiekę nad niepełnosprawną matką – został de facto zmuszony do ubiegania się o nowe świadczenie opiekuńcze na zmienionych warunkach.

Nie może zatem budzić wątpliwości, że uznane za niekonstytucyjne przepisy odnoszą się do wszystkich spraw, w których przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r. W tych kategoriach spraw art. 16a ustawy jest konsekwencją prawną art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej. Normę stosowania prawa w odniesieniu do osób, które miały przyznane świadczenie na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., należy więc rekonstruować z dwóch przepisów art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej i art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W wyroku z dnia 13 marca 2007 r., K 8/07 (OTK-A 2007 nr 3 poz. 26) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wobec sytuacji już ukształtowanych na podstawie normy uznanej za niekonstytucyjną – sanację zapewnia art. 190 ust. 4 Konstytucji, mówiący o ponownym rozstrzygnięciu sprawy (np. w trybie wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania), w której wykorzystano niekonstytucyjną normę jako podstawę rozstrzygnięcia. Trybunał wskazał jednakże, że ten dwuczłonowy system (utrata mocy obowiązującej przez normę niekonstytucyjną od daty promulgacji wyroku – art. 190 ust. 3 Konstytucji oraz możliwość sanacji przez ponowne rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej – art. 190 ust. 4 Konstytucji) nie wyczerpuje jednak wszelkich konsekwencji czasowych orzeczenia niekonstytucyjności. Zdaniem sądu konstytucyjnego, mimo, że utrata mocy obowiązującej norm uznanych za niekonstytucyjne (derogacja, zmiana prawa w zakresie obowiązywania) następuje z datą ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, to już sam fakt ogłoszenia wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego nie jest pozbawiony prawnego znaczenia dla postępowań toczących się przed organami administracyjnymi lub sądami na tle przepisów dotkniętych niekonstytucyjnością.

7. Nadto należy mieć na względzie to, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności danej normy stwarza dla organów stosujących prawo wskazówkę, przełamującą zwykłe zasady prawa intertemporalnego i zasady decydujące o wyborze prawa właściwego w momencie stosowania prawa (wyrok Sądu Najwyższego z 31 września 2005 r., I KZP 16/05, BPK nr 5/05). To znaczy, że w wypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności kontrolowanej normy, obowiązuje norma intertemporalna, mająca pierwszeństwo (z racji konstytucyjnej genezy) w stosunku do norm intertemporalnych dotyczących zmiany stanu prawnego w wyniku działań ustawodawcy (wyrok TK z 29 października 2002 r., P 19/01, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 67 i postanowienie z 6 kwietnia 2005 r., sygn. SK 8/04, OTK ZU 4/A/2005, poz. 44). Tego rodzaju autonomia interpretacyjna przysługująca sądom znajduje zakotwiczenie w art. 8 Konstytucji i jest wyrazem bezpośredniego stosowania Konstytucji w drodze kierowania się wykładnią zgodną z Konstytucją (R. Hauser, J. Trzciński "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" Lexis-Nexis wyd. 2, Warszawa 2010 str.70).

Pomimo, że zaskarżone w decyzje zostały wydane przed ogłoszeniem wyroku Trybunału w sprawie o sygn. K 27/13 w dzienniku ustaw, to dokonując sądowej kontroli tych decyzji, skład orzekający nie mógł tego wyroku pominąć. W świetle przepisów art. 190 ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność określonego przepisu ustawy z Konstytucją, wprowadza z dniem ogłoszenia tego wyroku, w trybie art. 190 ust. 2 Konstytucji, zakaz stosowania niekonstytucyjnego przepisu ustawy także w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym i niezakończonym prawomocnie przed ogłoszeniem tego wyroku (por. uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 9/09, ONSAiWSA 2010/2/16; także wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r. I OSK 586/08, Lex nr 526408).

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie stosowania prawa odnosi skutek retroaktywny, wsteczny, wpływając tym samym na ocenę prawną stanów faktycznych powstałych w okresie poprzedzającym wejście w tego orzeczenia w życie. Tym samym przepis prawa uznany za niekonstytucyjny nie może być stosowany, poczynając od daty jego uchwalenia. Ponadto skoro wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu (por. postanowienie NSA z dnia 9 października 2007 r., I FSK 1261/07, Lex nr 440637; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., II OSK 1349/05, Lex nr 318307; oraz wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r., I FSK 105/09, Lex nr 606334).

Skutkiem orzeczenia o niekonstytucyjności jest zakaz stosowania normy niezgodnej z konstytucją do stanów faktycznych, które powstały przed ogłoszeniem orzeczenia Trybunału. Wyrok wywołuje skutek od dnia wejścia w życie niekonstytucyjnej normy, gdyż jej usunięcie z systemu prawnego następuje w pełnym zakresie jej zastosowania tj. od momentu jej wejścia do systemu prawnego – ex tunc (wyrok SN z dnia 20 maja 2009 r., I CSK 379/08, Lex 531567, por. także T. Grzybowski, Wpływ zmian prawa na jego wykładnię, Warszawa 2013,s. 146).

8. Sam wyrok Trybunału nie tworzy ani roszczeń o wypłatę utraconych korzyści za okres po 30 czerwca 2013 r., ani nie daje podstaw do ubiegania się o nowe świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, które przewiduje obowiązująca ustawa o świadczeniach rodzinnych. Wzruszenie aktów stosowania prawa po wyroku Trybunału o niezgodności normy intertemporalnej, zwłaszcza gdy przewidziany w jej treści mechanizm prawny zakładał wygaszenie decyzji administracyjnych ex lege, nie jest możliwe. W takich warunkach wykonanie negatywnego wyroku Trybunału zawsze będzie wymagało interwencji legislacyjnej ustawodawcy.

Wobec przewidzianego przez niekonstytucyjne regulacje art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej, skutku w postaci wygaśnięcia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r., decyzji przyznających świadczenie pielęgnacyjne, osoby, których jak wskazano wcześniej, dotyczy wyrok Trybunału (w kręgu których znajduje się też skarżący) nie mogą skorzystać z instytucji wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji i art. 145a K.p.a. Przyczyną jest brak decyzji "wygaszających" prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, podjętych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, ale też brak stwierdzenia przez Trybunał niekonstytucyjności nowych regulacji w zakresie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, czy świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach, które były formalną podstawą prawną decyzji odmawiających. W konsekwencji więc wskazana grupa osób, w tym i skarżąca, mimo pozbawienia go w wyniku niekonstytucyjnej regulacji prawnej, słusznie nabytego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, pozbawiona jest mechanizmu prawnego, o jakim mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, służącego przywracaniu stanu konstytucyjności w sprawie indywidualnej. Nie może skorzystać zatem z "dobrodziejstwa" wyroku Trybunału stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów, które pozbawiły go słusznie nabytego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

9. Sytuacja w jakiej znalazła się skarżąca, w toku postępowania przed organami, ubiegając się o specjalny zasiłek opiekuńczy, była wynikiem "zadziałania" z mocy prawa niekonstytucyjnej regulacji art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej, co zmusiło ją do złożenia wniosku o przyznanie nowo wprowadzonego świadczenia

Mając na względzie akcentowaną już rolę sądu administracyjnego oraz okoliczności rozpoznawanej sprawy, powinnością Sądu było zastosowanie takiego środka proceduralnego, który prowadził do osiągnięcia skutku zgodnego z normami konstytucyjnymi.

Konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy zmieniającej jest przywrócenie bytu prawnego, swoiste "reanimowanie" ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną matkę, co oznacza obowiązek ponownego realizowania przez organ I instancji prawa skarżącej wynikającego z ostatecznej decyzji Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2011 r. Przy takim skutku wyroku Trybunału, istnieje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W rozpatrywanej sprawie skutkiem wydania przez organ pierwszej instancji niezgodnej z prawem decyzji z dnia [...] października 2013 r. było złożenie przez stronę odwołania, a następnie konieczność kilkumiesięcznego oczekiwania na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Konsekwencja tego było niezłożenie przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia w listopadzie 2013 r. – tj. w okresie oczekiwania na decyzję organu drugiej instancji. Tymczasem w wyroku z dnia 15 listopada 2010 r., P 32/09, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w tego typu sprawach problemem nie jest sama treść normy określającej termin (początkowy lub końcowy) przyznania świadczenia. Problemem konstytucyjnym jest fakt, że funkcjonowanie mechanizmu, którego część tworzy rozpatrywana norma, nieuchronnie prowadzi do niekonstytucyjnych skutków. Nie tylko istnieje mechanizm niejasny i wprowadzający w błąd, ale też przerzuca on ryzyko nieprawidłowego działania aparatu administracyjnego na osobę ubiegającą się o zasiłek. Mechanizm stanowiący pewną całość, stworzony przez oba postępowania, powinien być traktowany jako jednolita procedura, którą musi przejść zainteresowany, aby uzyskać zasiłek.

10. Z tych też względów należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie mające wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Ze względu na zakaz zawarty w przepisie art. 134 § 2 p.p.s.a. zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu wyłącznie w zakresie w jakim wniosek skarżącej została załatwiony odmownie.

O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji w części określonej w pkt I wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach należnych pełnomocnikowi reprezentującemu skarżącą z urzędu orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawa materialnego (art. 153 p.p.s.a.). Należy jednak zaznaczyć, że w zakresie niepodlegającym kontroli sądu w niniejszej sprawie, sprawowanej, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie mieściła się zmiana stanu prawnego wynikającą z wejścia w życie z dniem 15 maja 2014 r. ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567). W zależności od treści tej zmiany i jej zastosowania do stanu faktycznego sprawy zadaniem organu w ponowionym postępowaniu będzie rozważenie zasady i zakresu związania.