Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 543/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Wójt Gminy C. (dalej: "Wójt) odmówił A. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, tj. babcią – W. S., ze względu na brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020, poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r."), która wymaga aby niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ wskazał, że z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w H. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] stycznia 2010 r. (tj. od 84 roku życia).

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło ww. decyzję z uwagi na brak poczynienia przez organ I instancji ustaleń co do istnienia osób spokrewnionych z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu oraz dotyczących kwestii zakresu wymaganej opieki oraz osoby ją obecnie sprawującej. Kolegium wskazało również, że Trybunał Konstytucyjny (dalej: "TK") stwierdził wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) niezgodność art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Powołując się na orzecznictwo Kolegium wskazało, że jakkolwiek ww. wyrok nie wywołuje skutku w postaci utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego, to jednak powoduje konieczność takiej wykładni przepisu, aby jej wynik nie był sprzeczny z wyrażonym w nim stanowiskiem. W konsekwencji w ocenie Kolegium nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na takiej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Kolejną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Wójt ponownie odmówił przyznania A. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią – W. S., powołując się ponownie na brak spełnienia w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponadto organ w uzasadnieniu wskazał, że W. S. jest wdową, ma dwóch synów, którzy nie są w stanie sprawować nad nią opieki bowiem pracują zawodowo. Obaj zaś zgodnie oświadczyli, że ich matką zajmuje się wnuczka A. S., która wykonuje przy niej wszelkie niezbędne czynności pielęgnacyjne, czego organ nie zakwestionował.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy ww. decyzję, jednakże z innych względów, niż te przedstawione w uzasadnieniu decyzji Wójta. Kolegium wskazało w tym względzie, że organ I instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych w uprzednio wydanej przez Kolegium decyzji uchylającej pierwszą decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego A. S., a dotyczących stwierdzenia przez TK niezgodności art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec powyższego w ocenie Kolegium zaistniała konieczność dokonania wykładni przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 u.ś.r., z pominięciem tej części przepisu, której niekonstytucyjność stwierdzona została przez TK.

Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że powstanie znacznej niepełnosprawności u W. S. w wieku 84 lat, nie może zostać uznane za negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia, w związku z czym analizie podlegają pozostałe przesłanki umożliwiające jego przyznanie. W tym względzie organ odwoławczy uznał za miarodajne informacje uzyskane przez organ

I instancji co do sytuacji rodzinnej W. S. i zakresu sprawowanej nad nią opieki. Dokonując zaś ich oceny Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie nie zaistniała obiektywna przesłanka pozwalająca na twierdzenie, że opieka nad W. S. nie może być sprawowana przez osoby zobowiązane do alimentacji w bliższej kolejności niż wnioskodawczyni, nawet jeśli opieka ta miałby być sprawowana przez opłacaną opiekunkę, co z kolei mogłoby pozwolić wnioskodawczyni na podjęcie zatrudnienia, bądź pracy zarobkowej. Kolegium podkreśliło, że obaj synowie W. S. są aktywni zawodowo i mają stałe źródło dochodu, zaś ona sama zamieszkuje w jednym domu z synem i wnuczką, w związku z czym zakres opieki nad nią może być współdzielony. Organ II instancji podkreślił przy tym, że świadczenia pielęgnacyjnego nie można traktować jako wspomożenia domowego budżetu, przy jednoczesnym osiąganiu dochodu z innych źródeł. W sytuacji bowiem kiedy rodzinna dysponuje środkami finansowymi do zapewnienia opieki, nie może tego ciężaru przerzucać na Skarb Państwa. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie, w kręgu osób najbliższych są osoby, które zobowiązane są do alimentacji w pierwszeństwie przed wnioskodawczynią. Powołując się na orzecznictwo Kolegium wskazało również, że w sprawie nie zaistniały obiektywne okoliczności świadczące o niemożności sprawowania przez synów W. S. tej opieki, które powinny być związane z ich wiekiem, stanem zdrowia, czy trudnościami materialnymi.

Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku A. S. zarzucając jej:

– naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. oraz art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy,

z uwzględnieniem naruszenia zasad konstytucyjnych inkorporowanych w art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP;

– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 15, art. 136 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, wydaniu rozstrzygnięcia w sposób jednostronny, przy całkowitym pominięciu interesu skarżącej oraz osoby, nad którą sprawowana jest opieka, zaniechaniu wyczerpującego

i wszechstronnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającą prawo oraz o uchylenie decyzji organu I instancji

i przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowanej opieki nad babcią.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu babcią.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl zaś art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych

w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W tym miejscu podzielić należy stanowisko Kolegium, że organ I instancji błędnie zastosował w okolicznościach niniejszej sprawy przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października

2014 r. sygn. K 38/13, utraciło przymiot konstytucyjności przewidziane w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać z pominięciem tego kryterium. W związku z tym wskazać należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Aktualnie dominujący kierunek wykładni art. 17 ust 1 i art. 17 ust 1a u.ś.r., ugruntowany po podjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia

9 grudnia 2013 r. w sprawie I OPS 5/13 (ONSAWiA 2014/3/36) wskazuje, że przepisy te poprzez odesłanie do ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazują krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku

z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Z treści tych przepisów wynika jednoznacznie, że uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wiążą się ściśle

z obowiązkiem alimentacyjnym, który polega na dostarczaniu środków utrzymania,

a w miarę potrzeby także środków wychowania i ciąży na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Zgodnie z art. 129 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Kolejność obowiązku alimentacyjnego polega natomiast na tym, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Jak zatem z powyższego wynika opisane zasady dotyczące obowiązku alimentacyjnego obowiązujące na gruncie prawa rodzinnego zostały przyjęte przez ustawę o świadczeniach rodzinnych. Zestawienie treści art. 17 ust. 1 z treścią art. 17 ust. 1a u.ś.r. jednoznacznie bowiem wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w pierwszej kolejności osobom najbliższym, tj. matce, ojcu, dzieciom, czyli osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu. Natomiast dalszym krewnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych (spokrewnionych w pierwszym stopniu), albo gdy osoby te nie mogą wypełnić swojego obowiązku (zob. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 lipca 2012r.

sygn. akt II SA/Bk 334/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane i nie budzi wątpliwości, że skarżąca opiekuje się niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią, która legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w H. z dnia [...] stycznia 2020 r. o zaliczeniu jej do znacznego stopnia niepełnosprawności. Z treści tego orzeczenia wynika, że niepełnosprawność istnieje od [...] stycznia 2020 r., czyli od 84 roku życia. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się natomiast do zagadnienia, czy w świetle ww. przepisów u.ś.r. można było przyznać świadczenie pielęgnacyjne skarżącej (wnuczce) z tytułu rezygnacji

z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu babcią

w sytuacji, gdy w kręgu osób zobowiązanych do opieki ze względu na obowiązek alimentacyjny są osoby bliższe – synowie niepełnosprawnej. Jak wynika bowiem

z ustaleń organów, W. S. jest wdową, osobą w podeszłym wieku, wymagającą opieki osób drugich. Ma dwóch synów, którzy są aktywni zawodowo, mają stałe źródło utrzymania i nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatkowo W. S. mieszka w jednym domu wspólnie z synem, synową oraz wnuczką A. S. - skarżącą.

W niniejszej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca pozostaje

w zamkniętym katalogu osób na których, ciąży obowiązek alimentacyjny (art. 128

i 129 k.r.i.o.). Z drugiej jednak strony istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności i zdolne do sprawowania opieki.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw.

z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a cyt. ustawy. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun

z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym – tj., gdy zachodzą okoliczności wymienione

w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wskazaną argumentację podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jednakże pod warunkiem (zawsze przyjmowanym przez sądy administracyjne w tego typu sprawach ), że zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie mogą lub nie chcą zajmować się swoim rodzicem. Powyższe oznacza, że automatycznie nie można wykluczać skarżącej (wnuczki)

z kręgu potencjalnych osób, którym mogłoby być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże byłoby to możliwe tylko w razie zaistnienia szczególnej sytuacji, w której dzieci W. S. nie byłyby w stanie sprawować stałej opieki nad matką.

Jak słusznie zauważa skarżąca, przepisy ustawy nie wyjaśniają, w jakich przypadkach przyjąć należy, że osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki "nie jest w stanie" tej opieki świadczyć. Stąd oceny tej okoliczności dokonują organy administracji zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że przesłanka ta dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad niepełnosprawnym krewnym. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym "obiektywne przesłanki" uniemożliwiające sprawowanie opieki - powinny być związane z wiekiem lub stanem zdrowia osoby zobowiązanej do sprawowania opieki (por. wyr. WSA

w Łodzi z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Łd 598/19, dostępny na: CBOSA). Wynikającego z art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. ograniczenia nie można stosować

w sposób rygorystyczny w takiej sytuacji, kiedy preferowany przez prawodawcę opiekun ze względów obiektywnych, a więc niezależnych od niego - do których zaliczyć trzeba wiek, stan zdrowia czy znaczne trudności materialne - nie jest

w stanie opieki sprawować (wyr. WSA w Rzeszowie z dnia 4 marca 2020 r.,

sygn. II SA/Rz 1482/19, dostępny na: CBOSA).

Tymczasem z akt sprawy niniejszej nie wynika, aby istniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca podjęcie synom opieki nad matką. Za szczególną okoliczność powodującą niemożność sprawowania opieki, nie może bowiem zostać uznana konieczność wykonywania pracy zarobkowej, skoro podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest właśnie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu przeniesienia centrum swojej aktywności życiowej na sprawowanie opieki nad chorym. Co więcej nawet fakt niezamieszkiwania osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki nie stanowi przeszkody obiektywnej, to jest niemożliwej do przezwyciężenia, a jedynie przeszkodę natury faktycznej, która nie uzasadnia zwolnienia krewnych z rzeczonej opieki. Podobnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2012 r. (I OSK 198/12, LEX nr 1214520) uznając, że zawarte w art. 17 ust. 1a u.ś.r. unormowanie, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania

w zatrudnieniu. Podobne stanowisko zajął WSA w Gliwicach w wyroku z dnia

14 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1190/19 (baza CBOSA).

W tym miejscu zaznaczyć należy, że obowiązek sprawowania opieki stanowiący element obowiązku alimentacyjnego, ze względu na który ustala się krąg osób uprawnionych o świadczenia pielęgnacyjnego (w dalszej i bliższej kolejności), nie ogranicza się wyłącznie do starań osobistych, ale może przybrać formę inną,

np. świadczenia pieniężnego. Możliwa jest także sytuacja, w której obowiązek alimentacyjny wobec osoby uprawnionej będzie w całości realizowany przez zobowiązanych w pierwszej kolejności i w części przez zobowiązanych w dalszej kolejności, np. poprzez przeznaczanie środków na sprawowanie opieki, ewentualnie opłacanie opiekunki.

W niniejszej sprawie nie zaszły zatem okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny skarżącej względem jej babci przed obowiązkiem alimentacyjnym jej dzieci. To dzieci są w pierwszej kolejności zobowiązane do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne zobowiązane osoby. Skoro zatem skarżąca nie była osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojej babci, to nie mogła ona skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad babcią.

Raz jeszcze podkreślić należy, że nie istnieje bezwzględny zakaz przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wobec osób zobowiązanych w dalszej kolejności, jednak zobowiązanie to musi wynikać z obiektywnych okoliczności, na co wskazywały sądy administracyjne.

W rozpoznawanej sprawie rzeczą pewną jest to, że babcia skarżącej ma dwoje dzieci i z obowiązku alimentacyjnego wobec matki, która ich wychowała nie zwalnia ich to, że wykonują pracę zarobkową. Dodatkowo podnieść należy, że W. S. zamieszkuje w jednym domu z synem, synową i wnuczką, a zatem zakres opieki może być współdzielony. Skoro dzieci W. S. mają stałe źródło dochodu, to dysponują środkami finansowymi na opłacenie opiekunki, co mogłoby pozwolić skarżącej na podjęcie zatrudnienia, bądź innej pracy zarobkowej. Dodatkowo prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego pozwala na współdzielenie opieki, w tym sprawowania jej także przez skarżącą. W ocenie Sądu - nie można mówić, by w niniejszej sprawie zaistniała obiektywna przesłanka pozwalająca na twierdzenie, że opieka nie może być sprawowana przez osoby zobowiązane do alimentacji w bliższej kolejności - nawet jeśli opieka ta miałby być sprawowana przez opłacaną opiekunkę. Świadczenia pielęgnacyjnego nie można bowiem traktować, jako wspomożenia domowego budżetu przy jednoczesnym osiąganiu dochodu z innych źródeł. W sytuacji, kiedy rodzinna dysponuje środkami finansowymi do zapewnienia opieki nie może tego ciężaru przerzucać na Skarb Państwa. Celem omawianego świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej. W odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych, świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy spełniają określone warunki przewidziane prawem. Skarżąca, o czym była już mowa wyżej tych warunków nie spełnia.

Końcowo podkreślić trzeba, że wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że powyższe regulacje należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi

i wymagającymi takiego wsparcia (por. wyrok NSA z 5 listopada 2015 r., sygn. akt

I OSK 1062/14, z 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1286/14, z 12 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 328/16 – CBOSA). Niemniej jednak nie można takich ustaleń dokonywać w oderwaniu od przepisów regulujących te kwestie. Przepisy ustawy

o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego nakładają bowiem na organ obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym, co oznacza, że przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przesłanek wynikających z przepisów prawa (art. 17 ust. 1 i ust. 1a). Nie budzi zatem wątpliwości, że na organach administracji publicznej ciąży obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa – jak stanowi art. 7 Konstytucji RP, a to oznacza, że w razie ustalenia istnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności i zdolnych do sprawowania tej opieki, organ nie może uwzględnić wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wbrew błędnemu rozumowaniu strony, właśnie takie rozstrzygnięcie organu jest zgodne

z wymienionymi w skardze przepisami Konstytucji RP, w tym z zasadą równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji, gdyż odmowa przyznania świadczenia dotyczy każdego wnioskodawcy, który nie spełnia określonych ustawowo warunków.

Z wyżej podanych przyczyn zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego.

W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne.

W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2020 r., poz. 2325), o czym orzeczono jak w sentencji.