Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1457/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 25 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant : Arkadiusz Widawski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M. K. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...], Nr [...] o pozbawieniu M. K. uprawnień kombatanckich.

M. K. nabył uprawnienia kombatanckie na mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w Ł. z dnia [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 20 września 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. Jak wynika z załączonego do akt administracyjnych zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w Ł. Nr [...] w okresie od 20 września 1947 r. do 20 września 1949 r. pełnił on służbę w Ludowym Wojsku Polskim, w tym w czasie od 20 września 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. oraz od 1 stycznia 1948 r. do 29 czerwca 1949 r. w jednostce, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. W tej sytuacji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] pozbawił M. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazał, iż uzyskał on uprawnienia jedynie na mocy dotychczasowych przepisów z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". To natomiast po myśli regulacji art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), skutkuje obowiązkiem organu do wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień. Ponadto organ nie jest zobowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie przedmiotowych uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. podał, iż jednostka, w której pełnił służbę wojskową w latach 1947 - 1949 brała udział w walkach z bandami UPA na terenie Bieszczad. Wskazał, że nie wybierał jednostki, w której służył, ale został do niej przydzielony. Każdego dnia wypełniając polecenia dowódcy był narażony na pozbawienie życia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy kontestowane rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, że pełniąc służbę w Wojsku Polskim nie brał on udziału w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M. K.. W jej treści wskazał, że w czasie służby przydzielony był do kompanii specjalnej, która zajmowała się konwojowaniem na rozprawy sądowe band UPA, co było bardzo niebezpieczne.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Organ podał, iż w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947 r. Brak jest jednocześnie dowodów świadczących o jego udziale w zwalczaniu oddziałów UPA lub grup Wehrwolfu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był zatem rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu administracji publicznej zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77 § 1 kpa ). Dowodem zaś może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy ( art. 75 § 1 zdanie pierwsze kpa ).

Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz.950 ze zm. ) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie lub utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. , art. 2 oraz art. 4.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżący podniósł, iż w okresie pełnienia służby wojskowej walczył z oddziałami UPA, a zatem wskazał okoliczność wymienioną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 marca 2002 r. – OPS 13/01 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd prawny, zgodnie z którym wniosek ( zarzut ) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ( ONSA 2002/4/132 ).

Organ administracji winien zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie, czy skarżący jako żołnierz powołany do służby we wskazanej przez niego jednostce Wojska Polskiego walczył z oddziałami UPA. Ustalenie to ma bowiem istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego.

Organ administracji obowiązkowi pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jednak uchybił ograniczając się do całkowicie dowolnego stwierdzenia, że z akt sprawy nie wynika, jakoby skarżący brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c , art. 134 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie poniesionych przez skarżącego kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ).