Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1254/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267), art. 37 ust. 1 p. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229ze zm.) w związku z art. 103 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) odmówił nakazania rozbiórki napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia 15 kV na odcinku przechodzącym nad działkami o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] w rejonie ulic [...] i [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: w dniu [...] lipca 2005r. S. W. – ówczesny właściciel działek o nr ewid. [...] i [...] wystąpił do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [..] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jaką stanowi napowietrzna linia przesyłowa 15kV średniego napięcia przechodząca m.in. przez działki nr [...] i [...] z obrębu [...] w rejonie ul. [...] i [...] w [...], żądając rozbiórki linii. Z wnioskiem o rozbiórkę w/w linii energetycznej, wystąpili również właściciele sąsiednich działek o nr ewid. [...] i [...] tj. M. P. i A. i I. K., zarzucając wybudowanie linii bez pozwolenia na budowę.

W sprawie budowy powyższej linii prowadzone były kilkakrotnie postępowania administracyjne. Ostatecznie decyzją z dnia [...] września 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanej napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia 15 kV w rejonie ulic [...] i [...] w [...], na odcinku przechodzącym przez działki o nr ewid. [...],[...],[...]i [...].

Rozstrzygniecie zapadło w oparciu o szczegółową analizę zebranego materiału dowodowego. Wobec faktu, iż nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące budowy napowietrznej linii 15 kV na odcinku przebiegającym przez działki skarżących, zagadnieniem kluczowym w prowadzonym postępowaniu stało się ustalenie faktycznej daty wybudowania przedmiotowego odcinka linii energetycznej. Z dokumentów i wyjaśnień złożonych przez [...] Sp. z o.o. wynika, że odcinek linii energetycznej 15 kV przebiegający przez działki skarżących powstał w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Dokumenty te wskazują, że linia energetyczna 15 kV przebiegająca przez działki o nr ewid. [...],[...],[...] i [...], biegnąca od linii zlokalizowanej w ul. [...] w kierunku ul. [...] zasila stację transformatorową o nr [...]. Pomimo braku dokumentów dotyczących budowy tej stacji i jej odbioru, istnieją dokumenty potwierdzające budowę stacji powstałych w późniejszym okresie niż stacja nr [...]. Są to stacje o nr [...],[...] i [...]. Stacja o nr [...] powstała w lutym 1957r. o czym świadczą dokumenty stanowiące podstawę do wprowadzenia jej na majątek zakładu i jej uruchomienia. Stacje nr [...] i [...] były uruchomione w 1960r. Wg wyjaśnień przedstawiciela [...] Sp. z o.o. (protokół z dnia [...].03.2010r.) zasadą było i jest nadal nadawanie powstającym stacjom kolejnych numerów. Z tych ustaleń wynika, że musiała wtedy istnieć linia napowietrzna przebiegająca przez działki [...],[...],[...] i [...], gdyż stanowiła ona jedyny element zasilający stację nr [...] od strony napięcia 15kV. Lokalizację w/w stacji będących elementami składowymi sieci 15kV potwierdza także mapa geodezyjna znajdująca się w aktach sprawy.

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do przyjęcia, że przedmiotowa linia została wybudowana w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, tj. w czasie obowiązywania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.

Zgodnie z art. 2 tego rozporządzenia "Uzyskanie pozwolenia władz na budowę, zmiany budowlane i użytkowanie budynków i urządzeń, związanych z budynkami jest wymagane tylko w wypadkach przewidzianych w rozporządzeniu lub w wydanych na jego podstawie przepisach". Z przepisów tych nie wynika obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę linii energetycznych. Nie można więc postawić zarzutu, iż podmiot realizujący linię energetyczną 15 kV działał w warunkach samowoli budowlanej, ze skutkiem wydania nakazu rozbiórki wybudowanego obiektu.

Organ podkreślił, że dokumenty stanowiące materiał dowodowy na których się oparł, zostały przedstawione w oryginałach, a w aktach znajdują się ich kopie poświadczone za zgodność z oryginałem. Wśród nich znajduje się przedstawiony w dniu 1 września 2011r. Projekt techniczny – część elektryczna linii napowietrznej 15 kV i 380/220V na terenie osiedla [...] (ul. [...]) uwzględniający budowę stacji transformatorowej. W projekcie tym znajduje się rysunek (oznaczony nr 1) pokazujący usytuowanie stacji i linii w terenie, z którego wynika, że od strony 15kV stacja nr [...] została włączona w istniejącą linię 15kV o kierunkach: stacja nr [...] – stacja [...]. Stanowi to dowód na istnienie linii pomiędzy tymi stacjami. Na rysunku jest również wzmianka o istnieniu linii. Projekt opatrzony jest pieczęcią z datą [...] stycznia 1960r. Fragment linii pomiędzy stacjami [...] i [...] przebiega przez działki o nr ewid. [...],[...],[...] i [...] będące własnością stron skarżących.

W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest to kolejny dowód na istnienie przedmiotowej linii w czasie obowiązywania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.

Wobec powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2011r. umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanej napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia 15 kV w rejonie ulic [...] i [...]w [...], na odcinku przechodzącym przez działki o nr ewid. [...],[...],[...] i [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012r. sygn. akt VII SA/Wa 1540/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego.

Sąd, podzielając zarzuty skargi dotyczące niewyczerpująco przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, stwierdził, że "O ile zrozumiałym jest, iż przy braku dokumentacji związanej z realizacją przedmiotowej linii napowietrznej organ posiłkuje się dowodami pośrednimi w postaci projektu technicznego (...) o tyle bezwzględnego potwierdzenia w terenie (oględziny) wymaga przebieg linii nad działkami skarżących, co pozwoli na jednoznaczne potwierdzenie tożsamości obiektów naniesionych w projekcie i istniejących na gruncie".

Uwzględniając wyrażoną w wyroku ocenę prawną i wskazania Sądu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2003r. przeprowadził oględziny celem ustalenia tożsamości obiektów naniesionych w projekcie i istniejących na gruncie.

W trakcie oględzin z udziałem stron potwierdzono przebieg linii energetycznej 15 KV nad działkami o nr ewid. [...],[...],[...],[...] w rejonie ulic [...] i [...]. Oględzin dokonano od stacji transformatorowej o nr ewid. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] i [...] do stacji o nr [...] przy ul. [...] i [...]. Usytuowanie linii i stacji transformatorowych uwzględnione jest na rysunku nr 1 stanowiącym załącznik do decyzji Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium DRN [...] z dnia [...] września 1966r. znak [...].

Dodatkowo wezwano, wskazanego przez M. P. świadka M. I. celem złożenia zeznania, co do daty budowy przedmiotowej linii. Wezwana przesłała do organu pisemne oświadczenie, z którego wynika, że mieszka przy ul. [...]w [...] od 1949r. i jej zdaniem sporną linię energetyczną w rejonie ul. [...] i [...] wybudowano w 1962r.

Zdaniem organu oświadczenie M. I. nie może obalić wcześniejszych ustaleń co do daty budowy linii. Jednocześnie organ wskazał, że nie było zasadne przesłuchanie stron skarżących w charakterze świadków na okoliczność daty budowy linii, gdyż osoby te nabyły działki dopiero w latach 2001-2005 z już istniejącą linią.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących wykonywanego w 2000r. remontu w/w linii energetycznej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w tym przedmiocie prowadzone jest odrębne postępowanie, które zostało zakończone decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013r. odwołania wnieśli A. i I. K. oraz M. P..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] działając na podstawie art 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013r..

Ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że brak jest dokumentów bezpośrednio dotyczących daty budowy spornej linii oraz jej odbioru.

Podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego oraz wyjaśnień złożonych przez [...]Sp. z o.o. wynika, że odcinek linii energetycznej 15 kV przebiegający przez działki skarżących powstał w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, którego przepisy nie zawierały obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę linii energetycznych.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że w dniu [...] września 2011 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla [...]przedłożony został dodatkowy dokument - projekt techniczny - część elektryczna linii napowietrznej 15kV i 380/220V na terenie osiedla [...] (ul. [...]) uwzględniający budowę stacji transformatorowej. W projekcie tym znajduje się rysunek pokazujący usytuowanie stacji i linii w terenie, z którego wynika, że od strony 15 kV stacja oznaczona nr [...] została włączona w istniejącą linię 15 kV o kierunkach: stacja nr - stacja nr [...], co stanowi dowód na istnienie linii pomiędzy tymi stacjami. Projekt opatrzony jest pieczęcią z datą [...] stycznia 1960r. Fragment tej linii, tj. linii pomiędzy stacjami [...] i [...] przebiega przez działki będące własnością stron skarżących.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosła M. P..

Skarżąca decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 7, 77, 80, 107§3 kpa, poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy; brak wykonania zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 3 grudnia 2012r. sygn. Akt VII SA/Wa 1540/12; oparcie decyzji na nieoryginalnych dokumentach przedstawionych przez [...]; brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania świadków.

Ponosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organom, iż poczynione ustalenia oparł na niewiarygodnych dokumentach i nie ustalił ponad wszelką wątpliwość daty budowy spornego odcinka linii napowietrznej. Zakwestionowała przyjęcie daty budowy w oparciu o domniemanie co do kolejności numeracji stacji transformatorowych.

Podkreśliła, że obecne stanowisko organu dotyczące daty budowy jest odmienne od poprzednich ustaleń, które zresztą zostały zakwestionowane przez sąd.

Zdaniem skarżącej obowiązkiem organu było zwrócenie się do archiwów państwowych celem ustalenia daty budowy linii energetycznej, a tym samym jej legalność, jak twierdzi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wskazała także, iż w toku postępowania całkowicie zignorowano oświadczenie świadka M. I. dotyczące daty budowy linii.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie dwukrotnie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012r., sygn. Akt VII SA/Wa 1540/12 uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego wybudowania napowietrznej linii energetycznej.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 dalej p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne, a takim jest wyrok z dnia 3 grudnia 2012r., wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Badając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnić należy także treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną j oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004).

Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r. I SA 1663/96), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 153 p.p.s.a. oraz przepisów postępowania. W wyroku z dnia 3 grudnia 2012r. Sąd m.in. podzielił zarzuty skargi dotyczące niewyczerpująco przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, wskazał jednocześnie, że "O ile zrozumiałym jest, iż przy braku dokumentacji związanej z realizacją przedmiotowej linii napowietrznej organ posiłkuje się dowodami pośrednimi w postaci projektu technicznego - część elektryczna linii napowietrznej 15 kV i 380/220V na terenie osiedla [...] (ul. [...]) uwzględniający budowę stacji transformatorowej, w którym znajduje się rysunek (oznaczony nr 1) pokazujący usytuowanie stacji i linii w terenie, z którego wynika, że od strony 15 kV stacja oznaczona nr [...] została włączona w istniejącą linię 15 kV o kierunkach: stacja nr [...] - stacja nr [...], o tyle bezwzględnego potwierdzenia w terenie (oględziny) wymaga przebieg linii nad działkami skarżących, co pozwoli na jednoznaczne potwierdzenie tożsamości obiektów naniesionych w projekcie i istniejących na gruncie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższa ocenę prawną i po uzupełnieniu materiału dowodowego wydadzą decyzje merytorycznie orzekające co do istoty sprawy".

Ponownie rozpoznając sprawę organ wykonał powyższe wskazania Sądu i w toku przeprowadzonych w dniu [...] października 2013r., przy udziale stron postępowania, oględzin ustalił, że sporna linia napowietrzna przebiega nad działkami nr ewid. [...],[...],[...] i [...] w rejonie ulic [...] i [...].

Potwierdza to tożsamość obiektów naniesionych w projekcie z istniejącymi na gruncie.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ prowadząc postępowanie z wniosku S. W. z dnia [...] lipca 2005r., który konsekwentnie domagał się nakazania rozbiórki linii energetycznej niewadliwie uznał, że budowa linii w latach 50-tych XXw. nie był objęta obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym nie stanowiła samowoli budowlanej.

Konsekwencją tego była odmowa nakazania rozbiórki przedmiotowej linii napowietrznej.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów podkreślić należy, że są one tożsame z zarzutami podniesionymi w stosunku do decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012r. uchylonej cyt. wyrokiem WSA z dnia 3 grudnia 2012r. Były one już przedmiotem oceny Sądu dlatego też powtórnie podnoszone nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.