Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2457/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6274 Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1 art. 3b, art. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 167 poz 1758
law: ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - tekst jednolity
article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś Rosińska, Protokolant Spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy pkt I decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] oraz uchyla pkt I decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] maja 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz M. L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr. [...] Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu wniosku M. L. (dalej Skarżąca) o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych (dalej MSW) z [...] maja 2012 r.

1. zezwalającą Spółce E. z siedzibą w W. (dalej Spółka) na nabycie prawa własności nieruchomości położonych w obrębie R., gmina P., woj. [...], stanowiących działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 8,0900 ha stanowiących własność Skarżącej;

2. umarzającej z urzędu jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie z wniosku Spółki o wydanie zezwolenia na nabycie przez Nią własności nieruchomości położonych w obrębie R., gmina P., woj. [...] działek stanowiących własność skarżącej oznaczonych nr [...],[...],[...], i [...] o łącznej powierzchni 35. 2100 ha., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organów.

Spółka wniosła o wydanie zezwolenia na nabycie przez nią jako cudzoziemca działek stanowiących własność skarżącej, położonych w obrębie R. , gmina P.:

-[...] – wyłączonej z produkcji rolnej na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z [...] września 2011 r;

-[...] - o pow. 4,5500 ha; które objęte są częściowo planem zagospodarowania przestrzennego obejmującej fragment gminy P. w rejonie miejscowości R. i G.;

-[...] o pow. 3 1800 ha – wyłączonej z produkcji rolnej na podstawie wyżej powołanej decyzji z [...] września 2011 r.

-[...] o pow. 27,81 ha - wyłączonej z produkcji rolnej na podstawie wyżej powołanej decyzji z [...] września 2011 r.;

-[...] o pow. 0,44 ha;

-[...] o pow. 3,78 ha - wyłączonej z produkcji rolnej na podstawie wyżej powołanej decyzji z [...] września 2011 r.

Cztery ostatnie działki objęte są w całości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

We wnioski Spółka wskazała, że:

1.zawarła ze Skarżącą przedwstępną umowę sprzedaży tych nieruchomości w dniu 28 sierpnia 2009 r. a jej nabycie zostało uzależnione od spełnienia warunków zawieszających, zastrzeżonych na korzyść spółki;

2. na zakupionych działkach mają być wybudowane budynki stanowiące cześć inwestycji pod nazwą "[...] koło miejscowości R., gmina P.; powiat [...] w woj. (dalej E.)";

3. posiada środki na inwestycję;

4.nabycie nieruchomości nie powoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego a wręcz przeciwnie przyczyni się do ich poprawy. Nabycie tych nieruchomości nie sprzeciwiają się również względy polityki społecznej i zdrowia społecznego;

5. spółka uzyskała już decyzję Starosty T. z [...] lipca 2011 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę, decyzję Miasta i Gminy P. z [...] września 2011 r. o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z [...] czerwca 2011 r. o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej.

6. Spółka jest bezpośrednio kontrolowana w rozumieniu art. 1 ust. 3 Ustawy z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (t.j. D.U. Nr 167, poz. 1758 ze zm.) – dalej Ustawa, przez K. z siedzibą w L., tj. przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium państwa będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym a więc zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt. 1 Ustawy , zgoda na nabycie dotyczy tylko nieruchomości rolnych i leśnych.

Decyzją z [...] maja 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych zezwolił Spółce na nabycie:

I. prawa własności nieruchomości położonych w obrębie R., gmina P., woj. [...], stanowiących działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 8,0900 ha stanowiących własność Skarżącej;

II. umorzył z urzędu jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie z wniosku Spółki o wydanie zezwolenia na nabycie przez Nią własności nieruchomości położonych w obrębie R., gmina P., woj. [...] działek stanowiących własność skarżącej oznaczonych nr [...],[...],[...], i [...] o łącznej powierzchni 35. 2100 ha.

W uzasadnieniu organ wskazał, że spółka jest objęta zakresem stosowania art. 8 ust. 2 Ustawy i w związku z tym ma obowiązek uzyskania zezwolenia jedynie na nabycie nieruchomości rolnych i leśnych. Ani Minister Obrony Narodowej ani Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wniósł sprzeciwu co do nabycia nieruchomości przez cudzoziemca a więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 Ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych obowiązek poinformowania wyżej wskazanych Ministrów o zamiarze nabycia przez cudzoziemca nieruchomości i udzieleniu terminu na ewentualne wniesienie sprzeciwu, MSW uznał, że nie ma przeszkód do tego aby nieruchomości rolne opisane w pkt I decyzji zostały nabyte przez Spółkę. Pozostałe wymienione w pkt. II decyzji nieruchomości nie stanowią nieruchomości rolnych ani leśnych dlatego brak jest podstaw do udzielenia przez Ministra zgody na ich zbycie.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniosła Skarżąca.

Wskazała, że umorzenie postępowania co do 4 działek wymienionych w pkt. 2 decyzji jest przedwczesne. Grunty te nadal stanowią grunty rolne – co wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 lutego 2012 r., syg. akt. II SA/GD 456/11 który uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie zmian gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Powyższe, jej zdaniem, skutkuje uznaniem, że działki te nadal pozostają działkami rolnymi. W pozostałej części odwołania Skarżąca podważa możliwość wybudowania dużej elektrowni na terenie rolniczym przez podmiot z zagranicy, nie wymieniony w akcie notarialnym, kwestionuje zasadność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i negatywny wpływ tej inwestycji na ludzi.

Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy własną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że dla działek opisanych w pkt II decyzji, co do których umorzono postępowanie, obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P. z [...] kwietnia 2011 r. (Dz.Urz. Województwa [...] nr [...], poz. [...] z [...] maja 2011 r.

Działka [...] położona jest na terenie lokalizacji obiektów i urządzeń źródeł wytwórczych energii i/lub terenach produkcji, magazynów, i składów (symbol [...]), teren projektowanej zieleni urządzonej o charakterze zieleni izolacyjno-krajobrazowej dla potrzeb lokalizacji elementów łagodzących negatywne oddziaływanie krajobrazu obiektów elektrowni ([...]), tereny dróg wewnętrznych ([...]), tereny projektowanej zabudowy produkcyjnej, magazynów i składów ([...]), teren lokalizacji obiektów urządzeń elektrowni konwencjonalnej ([...]);

Działka [...]położona jest na terenie lokalizacji obiektów i urządzeń elektrowni konwencjonalnej ([...]), projektowanej zieleni urządzonej o charakterze zieleni izolacyjno-krajobrazowej, dla potrzeb lokalizacji elementów łagodzących negatywne oddziaływanie krajobrazowe obiektów elektrowni ([...]), tereny dróg wewnętrznych ([...]).

Działka [...] położona jest na terenach lokalizacji obiektów i urządzeń źródeł wytwórczych energii i/lub terenach produkcji, magazynów, i składów (symbol [...]).

Działka [...] położona jest na terenach lokalizacji obiektów i urządzeń źródeł wytwórczych energii i/lub terenach produkcji, magazynów, i składów (symbol [...]), projektowanej zieleni urządzonej o charakterze zieleni izolacyjno-krajobrazowej, dla potrzeb lokalizacji elementów łagodzących negatywne oddziaływanie krajobrazowe obiektów elektrowni ([...]), tereny dróg wewnętrznych ([...]), teren lokalizacji obiektów urządzeń elektrowni konwencjonalnej ([...]). W związku z tym działki te nie stanowią gruntów o przeznaczeniu rolnym lub leśnym. Decydujące znaczenie przy ocenie przeznaczenia gruntów ma w tym wypadku uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego a dane z ewidencji gruntów mają znaczenie tylko wtedy gdy plan ten nie został uchwalony.

Odnośnie udzielenia zgody na nabycie pozostałych działek organ wskazał, że żaden zainteresowany organ nie wyraził sprzeciwu co do nabycia tych działek przez cudzoziemca, co uzasadniało wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem.

Skarżąca, w ustawowym terminie wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie w sprawie art. 107 w zw. z art. 104 k.p.a.i art. 124, wadliwe uzasadnienie wydanej decyzji i naruszenie art. 6,7,8,i 11 k.p.a.

W uzasadnieniu wskazała na:

1. Brak rozważenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych czy Spółka spełnia przesłanki do nabycie nieruchomości poprzez brak analizy wniosku pod kątem kryteriów opisanych w ustawie i przyjęcie że brak sprzeciwu innych organów uzgadniających jest równoznaczny z koniecznością udzielenia tej zgody podczas gdy do MSW ostatecznie decyduje czy zachodzą przesłanki ustawowe do nabycie przez cudzoziemca nieruchomości, w szczególności w sytuacji w której skarżąca wskazuje na szereg zagrożeń jakie niesie za sobą inwestycja;

2. Błędne przyjęcie, że decyzja nie została uzasadniona gdyż jest zgodna z wolą wszystkich stron w sytuacji, w której skarżąca oponuje przeciwko wyrażeniu zgody na nabycie tej nieruchomości przez Spółkę.

3. Brak powiadomienia przez organ II instancji o podejmowanych czynnościach w tym o możliwości zapoznania się przez Nią z zebranym materiałem dowodowym, nie wyznaczenie terminu na zapoznanie się z nim – co miało znaczący wpływ na wynik sprawy przy jednoczesnym przyjęciu, że decyzja jest zgodna z wolą wszystkich stron postępowania;

4. Błędne zinterpretowanie instytucji wstrzymania wykonalności decyzji i odmowa jej wstrzymania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika podtrzymała zarzuty skargi a nadto wskazała na naruszenie art. 3b Ustawy. Oświadczyła, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie gdyż cofnęła zgodę na zbycie najpóźniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Okoliczność ta winna skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego. Wskazała, że przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie zastrzegają żadnej szczególnej formy dla tego rodzaju oświadczenia a więc wystarczy każde oświadczenie wyrażone w jakiejkolwiek formie z którego wynika wola danej osoby. W takim wypadku sądowe dochodzenie przez nabywcę zawarcia umowy przyrzeczonej stanowi ujemną przesłankę postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca. Zdaniem Skarżącej złożone przez nią w umowie przedwstępnej oświadczenie o zamiarze zbycia nieruchomości nie mogło być traktowane jako oświadczenie o wyrażeniu woli zbycia w trybie art. 3b Ustawy. Organ powinien w tym zakresie odrębnie uzyskać od skarżącej oświadczenie w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli tego nie uczynił, naraził się na naruszenie przepisu art. 9-11 i 77§ 1 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Oceniając legalność aktu administracyjnego Sąd uznał, że w toku postępowania administracyjnego organ dopuścił się naruszenia art. 77,§1, 7, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i w konsekwencji brak wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło organ do wydania rozstrzygnięcia, które nie znajduje uzasadnienia w treści art. 1a Ustawy, a w szczególności art.1a ust. 1 pkt. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem zezwolenie na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca jest wydawane po spełnieniu przez niego warunków o jakich mowa w art. 1a Ustawy pod warunkiem, że nabycie nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego a także nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa. Rozstrzygnięcie organu ma charakter uznaniowy co jednak nie znaczy dowolności ani nie zwalnia organu od rozważenia, w świetle wyżej powołanych przepisów czy nie istnieją przeszkody uniemożliwiające wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia. Przesłanek z art. 1a ust. 1 pkt. 1 Ustawy organ w ogóle nie badał ograniczając się do stwierdzenia, że ani Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ani Minister Obrony Narodowej nie wnieśli sprzeciwu. W ocenie Sądu organ błędnie przyjął, że sam fakt nie wyrażenia sprzeciwu przez obu ministrów skutkuje pozytywnym rozstrzygnięciem wniosku. Prawo zgłoszenia sprzeciwu, o jakim mowa w art. 1 ust. 1 Ustawy nie może zastąpić decyzji organu wyłącznie uprawnionego do wydania merytorycznej decyzji gdyż to ten organ ma wyłączne kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wynikające z art. 1 ust. 1 ustawy.

Organ prawidłowo natomiast ustalił, że zgoda na nabycie nieruchomości przez cudzoziemców dotyczy wyłącznie działek [...] i [...]. Działki te tylko w części objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P. z [...] kwietnia 2011 r.(Dz.Urz.Woj. [...] Nr. [...], poz. [...]) i z przeznaczeniem m.in. na lokalizację obiektów związanych z produkcją i przesyłem energii (k 325 akt. adm.). W ewidencji gruntów stanowią one w całości grunty rolne. Tego rodzaju nieruchomości nie są wyłączone z mocy art. 8 ust.2 Ustawy od obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia. Zgodnie z tym przepisem nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia przez cudzoziemców, którzy są obywatelami lub przedsiębiorcami państw stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym albo Konfederacji Szwajcarskiej z wyjątkiem nabycia m.in. nieruchomości rolnych i leśnych przez okres 12 lat od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej czyli od 1 maja 2004 r. W odniesieniu do tego rodzaju nieruchomości do 1 maja 2016 r. wymagane jest uzyskanie zgody na ich nabycie przez cudzoziemców. Sąd w pełni podziela w tym wypadku ustalenia organu, że podmiotowa spółka jest cudzoziemcem o jakim mowa w art. 8 ust. 2 Ustawy.

Mimo jednak prawidłowego ustalenia przez organ tej okoliczności Minister Spraw Wewnętrznych nie dokonał analizy wniosku pod kątem przesłanek z art. 1a Ust. 1 pkt.1 Ustawy, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji w pkt.I. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do dokonywania własnych ustaleń stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2012r. OSK 2398/11) w związku z tym nie może samodzielnie ustalić czy zachodzą lub nie, przesłanki o jakich mowa w art. 1a Ustawy.

Odnośnie drugiego z punktów decyzji, w którym organ umorzył z urzędu postępowanie w odniesieniu do działek [...],[...],[...] i [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ prawidłowo uznał, że działki te objęte planem zagospodarowania przestrzennego nie stanowią nieruchomości rolnych ani leśnych bo inne jest ich przeznaczenie w planie. Zgodnie z nim działki te są przeznaczone pod budową elektrowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą w planie, co wyłącza ich rolny czy leśny charakter. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 14 pkt 8 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest prawem miejscowym.(t.j. Dz.U.2012.647 ), a więc prawem powszechnie obowiązującym i wiążącym swoimi ustaleniami organy administracji publicznej. Konsekwencją zapisów planu jest brak konieczności uzyskania przez cudzoziemca zgody Ministra Spraw Wewnętrznych na ich nabycie. Okoliczność ta skutkuje brakiem konieczności oceny, w odniesieniu do tych działek, wniosku Spółki pod kątem spełnienia przesłanek z art. 1a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. a zatem rozstrzygnięcie o umorzeniu tego postępowania było prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów skargi wywodzonych z uchylenia przez WSA decyzji o zmianie klasyfikacji gruntów co do działek [...][...] i [...] stwierdzić należy, że okoliczność ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia wobec zapisów planu o przeznaczeniu tych działek pod budowę elektrowni. Organ przy wydawaniu decyzji jest związany treścią zapisów planu który ma pierwszeństwo przed danymi z ewidencji gruntów. Ma rację w tym wypadku organ, że zapisy z ewidencji gruntów mają zastosowanie tylko wtedy gdy nie jest uchwalony dla danej nieruchomości plan zagospodarowania przestrzennego.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut o niepowiadomieniu Skarżącej o czynnościach organu po złożeniu przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Twierdzenia te są sprzeczne z pismem Ministra Spraw Wewnętrznych z 11 lipca 2012r. które zostało doręczone skarżącej 23 lipca 2012 r- (k 349 – zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a.), na które Skarżąca nie odpowiedziała czy to w formie pisemnej czy jakiejkolwiek innej.

Na etapie postępowania sądowego nowo ustanowiony pełnomocnik skarżącej sformułował nowy zarzut naruszenia przez organ art. 3b Ustawy. Wywodził mianowicie, że skarżąca, najpóźniej składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, cofnęła zgodę na zbycie nieruchomości.

Zarzut ten nie był przedmiotem badania przez organ gdyż nie był sformułowany na etapie postępowania administracyjnego a wbrew temu co skarżąca obecnie twierdzi, we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca nie złożyła oświadczenia o cofnięciu zgody na zbycie nieruchomości. Wywodziła przede wszystkim, że umorzenie postępowania jest przedwczesne z uwagi na liczne, toczące się postępowania administracyjne dotyczące tych nieruchomości, które mają wpływ na ocenę czy działki te są działkami o charakterze rolniczym. Powoływała też wyrok WSA uchylający decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w przedmiocie zatwierdzenia zmian w klasyfikacji gleboznawczej gruntów.

Uregulowania art. 3b Ustawy istotnie wskazują na to, że w sytuacji gdy zbywca odstąpi od zamiaru zawarcia umowy zbycia nieruchomości na rzecz cudzoziemca postępowanie w sprawie umarza się i organ w tym wypadku działa z urzędu.

Przepisy postępowania administracyjnego nie określają w jakiej formie ma być złożone oświadczenie o odstąpienia od zamiaru zbycia nieruchomości tj. czy w formie ustnej, pisemnej czy w formie aktu notarialnego, choć niewątpliwie forma ma znaczenie dla oceny skutków cywilnoprawnych wynikających z zawarcia przez strony umowy przedwstępnej.

Oświadczenie woli powinno być w pierwszej kolejności złożone drugiej stronie umowy, bo to z nią łączy stronę stosunek obligacyjny wynikający z zawartej wcześniej umowy przedwstępnej a w drugiej organowi, jako organowi któremu przysługuje kompetencja do oceny skuteczności złożonego oświadczenia woli. Zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni oświadczeń woli i zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego - treść tego oświadczenia może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, ujawnione w sposób dostateczny, o ile ustawa nie przewiduje inaczej (szczególna forma zastrzeżona dla wywołania określonych skutków prawnych). Musi dojść do świadomości drugiej strony i musi być wyrażona w taki sposób, że będzie dla tej strony jasne, że jedna ze stron odstępuje od zawarcia umowy.

W niniejszej sprawie skarżąca nie złożyła w toku postępowania administracyjnego takiego oświadczenia ani organowi ani drugiej stronie umowy i w związku z tym organ nie miał żadnych podstaw do badania sprawy pod kątem art. 3b Ustawy.

Postępowanie administracyjne przed organami władzy publicznej kończy wydanie decyzji ostatecznej, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Organ, zgodnie z art. 77 k.p.a. zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić materiał dowodowy i dokonać jego subsumpcji pod określoną normę prawa materialnego – w tym wypadku przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Minister Spraw Wewnętrznych nie miał w tym wypadku podstaw do oceny czy istnieją przesłanki do umorzenia postępowania bowiem skarżąca w żadnej formie nie złożyła skutecznego oświadczenia woli o cofnięciu zgody na sprzedaż nieruchomości. Wolę sprzedaży wyraziła w umowie przedwstępnej, która to umowa jest przyrzeczeniem zbycia nieruchomości pod określonymi warunkami i w określonym terminie – co jasno wynika z art. 389 § 1 kodeksu cywilnego odnoszącego się do umów przedwstępnych. Dlatego nie było w takim wypadku potrzebne złożenie przez Skarżącą odrębnego oświadczenia woli o zamiarze zbycia nieruchomości określonej osobie

Złożenie tego oświadczenia na etapie postępowania sądowego nie może zatem odnieść zamierzonego skutku, gdyż sąd ocenia legalność decyzji wydanej w określonym stanie faktycznym, ustalonym na datę wydania decyzji, a ten nie dawał podstaw do analizowania sprawy pod kątem ewentualnego umorzenia postępowania z powodu cofnięcia zgody na zbycie.

W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia, że istniały przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 3b Ustawy.

Wobec powyższego nie celowym jest odnoszenie się przez sąd do kwestii wpływu postępowania administracyjnego na postępowanie cywilne i odwrotnie w zakresie możliwości skutecznego złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu od zamiaru zbycia nieruchomości w sytuacji w której strony zawarły umowę w formie aktu notarialnego.

Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 104 K.p.a. nakładający na organ obowiązek rozstrzygnięcia sprawy decyzją – skoro taka została przez organ wydana, co z kolei skutkuje brakiem możliwości zastosowania art. 124 K.p.a. odnoszącym się do postanowień.

Nie trafny jest także zarzut naruszenia art. 6 K.p.a. gdyż organ zastosował przepisy prawa – Ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, choć dokonał ich wadliwej wykładni.

Zarzut naruszenia art. 11 K.p.a. nie został dostatecznie sprecyzowany.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mając na względzie wyżej wskazane argumenty oceni zasadność wniosku o wydanie zezwolenia na nabycie działek [...] i [...] w świetle art. 1a ust. 1 Ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców tj. przeprowadzi postępowanie mające na celu ustalenie czy nabycie to nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego i czy nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa. Zadba o to aby uzasadnienie decyzji spełniało wymogi art.107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art.145 pkt 1 ppkt.1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) , sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

O wstrzymaniu wykonania decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.