Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 1029/95
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1996-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 75, art. 168 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: par. 12
journal: Dz.U. 1992 nr 99 poz. 496
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Teza: 1. Unormowania zawarte w art. 168 Kpa wprowadzają zasadę domniemania wiarygodności zeznania podatkowego. Wiarygodność ta /poza przypadkami ustalenia zobowiązania podatkowego w inny sposób, przewidziany przepisami szczególnymi/ może być zakwestionowana jedynie stwierdzeniem nierzetelności zeznania.

Organ nie może wydać decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, jeżeli uprzednio nie podważył wiarygodności zeznania podatkowego, gdyż wówczas podatnik uiszcza należność w granicach zeznania.

Zobowiązanie podatkowe uiszczone w granicach zeznania podatkowego należy uznać za wykonane, jeżeli organ nie poddał jego wiarygodności w wątpliwość w sposób przewidziany w art. 168 par. 2 Kpa, przez okres, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

2. Zeznanie podatkowe jest instytucją umożliwiającą wywołanie wiążących skutków prawnych w sferze zobowiązań podatkowych, bez potrzeby prowadzenia postępowania podatkowego, w oparciu o działanie własne podatnika.

3. Pominięcie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jako dowodu w postępowaniu podatkowym z powodu jej nierzetelności, nie wyklucza możliwości uznania jako dowodu w tym postępowaniu poszczególnych danych dokumentujących prowadzoną przez podatnika działalność podlegającą opodatkowaniu. Jeżeli istnieją możliwości ustalenia RZECZYWISTYCH podstaw obliczenia podatku - organ nie jest uprawniony do szacunkowego ich ustalania.

4. W świetle art. 75 Kpa dokumenty wymienione w par. 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./ nie tracą wartości dowodowej w postępowaniu podatkowym wskutek odrzucenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów jako nierzetelnej. Oznacza to obowiązek odrębnego badania tego rodzaju dokumentów pod względem ich wiarygodności przez organ w postępowaniu podatkowym.

5. W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy w przypadku odrzucenia księgi podatkowej jako dowodu w postępowaniu podatkowym jest obowiązany stosownie do reguł kodeksu postępowania administracyjnego, ocenić posiadane przez podatnika dane źródłowe z punktu widzenia ich przydatności dowodowej, gdyż dowód korzysta z pierwszeństwa wobec szacunkowego ustalania podstaw opodatkowania, jako metody jedynie w przybliżeniu, na podstawie wnioskowania logicznego, określającej stan rzeczywisty.

TEZY

1. Unormowania zawarte w art. 168 Kpa wprowadzają zasadę domniemania wiarygodności zeznania podatkowego. Wiarygodność ta /poza przypadkami ustalenia zobowiązania podatkowego w inny sposób, przewidziany przepisami szczególnymi/ może być zakwestionowana jedynie stwierdzeniem nierzetelności zeznania.

Organ nie może wydać decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, jeżeli uprzednio nie podważył wiarygodności zeznania podatkowego, gdyż wówczas podatnik uiszcza należność w granicach zeznania.

Zobowiązanie podatkowe uiszczone w granicach zeznania podatkowego należy uznać za wykonane, jeżeli organ nie poddał jego wiarygodności w wątpliwość w sposób przewidziany w art. 168 par. 2 Kpa, przez okres, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

2. Zeznanie podatkowe jest instytucją umożliwiającą wywołanie wiążących skutków prawnych w sferze zobowiązań podatkowych, bez potrzeby prowadzenia postępowania podatkowego, w oparciu o działanie własne podatnika.

3. Pominięcie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jako dowodu w postępowaniu podatkowym z powodu jej nierzetelności, nie wyklucza możliwości uznania jako dowodu w tym postępowaniu poszczególnych danych dokumentujących prowadzoną przez podatnika działalność podlegającą opodatkowaniu. Jeżeli istnieją możliwości ustalenia RZECZYWISTYCH podstaw obliczenia podatku - organ nie jest uprawniony do szacunkowego ich ustalania.

4. W świetle art. 75 Kpa dokumenty wymienione w par. 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./ nie tracą wartości dowodowej w postępowaniu podatkowym wskutek odrzucenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów jako nierzetelnej. Oznacza to obowiązek odrębnego badania tego rodzaju dokumentów pod względem ich wiarygodności przez organ w postępowaniu podatkowym.

5. W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy w przypadku odrzucenia księgi podatkowej jako dowodu w postępowaniu podatkowym jest obowiązany stosownie do reguł kodeksu postępowania administracyjnego, ocenić posiadane przez podatnika dane źródłowe z punktu widzenia ich przydatności dowodowej, gdyż dowód korzysta z pierwszeństwa wobec szacunkowego ustalania podstaw opodatkowania, jako metody jedynie w przybliżeniu, na podstawie wnioskowania logicznego, określającej stan rzeczywisty.