Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1069/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2021 r. znak [...] II. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz M. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. L. (dalej: skarżący) jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: Minister, organ) z dnia [...] marca 2021 r. Znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z urządzeniami budowlanymi, na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...] w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...]stycznia 2021 r. do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wpłynął wniosek Burmistrza Miasta [...] o zajęcie stanowiska w sprawie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji - w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] Minister odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z urządzeniami budowlanymi, na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...].

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że trwała zabudowa budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wraz z urządzeniami budowlanymi na działkach nr [...] i [...] obręb [...], gmina [...] uniemożliwi przyszłą eksploatację udokumentowanego złoża węgla brunatnego [...], rozpoznanego wstępnie, o zasobach ok. 113 mln ton na bardzo niewielkiej głębokości. Takie warunki zalegania węgla brunatnego spowodują, że najbardziej prawdopodobną metodą wydobycia będzie metoda odkrywkowa wymagająca zdjęcia nadkładu i przeniesienia go na zwałowisko, co uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę nad złożem. Dlatego też planowana inwestycja narusza zasadę ochrony złóż kopalin przeznaczonych do eksploatacji odkrywkowej.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący zarzucił naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący i wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności poprzez pominięcie przy wydawaniu postanowienia istotnej z prawnego punktu znaczenia okoliczności, że działka objęta decyzją znajduje się w granicach Uzdrowiska [...], ustanowionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2012 roku w sprawie nadania statusu uzdrowiska miastu [...] wraz z sołectwami: [...], [...] - [...], [...] i [...] położonym na obszarze gminy [...] (Dz. U. z 2012 roku poz. [...]). W świetle przepisów tego rozporządzenia w strefie "C" ochrony uzdrowiskowej zabrania się m.in. budowy zakładów przemysłowych, pozyskiwania surowców mineralnych innych niż naturalne surowce lecznicze, prowadzenia robót melioracyjnych i innych działań powodujących niekorzystną zmianę istniejących stosunków wodnych, prowadzenia działań mających negatywny wpływ na filozofię uzdrowiska i jego układ urbanistyczny lub właściwości lecznicze klimatu.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia[...] marca 2021 r. Minister utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister wskazał, że zasada racjonalnej gospodarki złożem kopaliny stanowi jeden z głównych nakazów kierowanych do adresatów przepisów dotyczących złóż kopalin. Pojęcie "racjonalności gospodarowania zasobami" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach prawa. Normami pomocnymi do jego zdefiniowania mogą być przykładowo normy dotyczące właściwości geologicznych złóż kopalin, związane m.in. z wielkością i konturami granic złoża, jego położeniem względem innych złóż, a także innymi cechami budowy geologicznej złoża, w tym jakością kopaliny, parametrami skał otaczających złoże, warunkami hydrogeologicznymi. Nie mniej istotne są normy odniesienia związane z właściwościami górniczymi (np. technologicznymi) możliwego sposobu udostępnienia i eksploatacji złoża czy też normy ekonomiczne, związane ze sferą ekonomiki gospodarowania złożem - zarówno w czasie teraźniejszym, jak i w przewidywalnej przyszłości. Kształtowanie warunków racjonalnej gospodarki złożami zaczyna się już na etapie prac poszukiwawczych i trwa miejscami aż do likwidacji zakładu górniczego włącznie.

Z tych też względów Minister przyjął, że zasadę "racjonalnego gospodarowania zasobami złóż", o której mowa w art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2020 poz. 1219 t.j.), należy rozumieć szeroko a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy.

Dalej Minister wyjaśnił, że z art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r., poz. 1064 ze zm. ) wynika, że sam obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi jeden z instrumentów ochrony złóż kopalin, statuowany zwłaszcza w Prawie ochrony środowiska. Przy czym przez "ujawnienie złóż" należy rozumieć podanie konkretnej nazwy i numeru oraz oznaczenie konturów ich granic w części graficznej. Skutkiem zaś ujawnienia w planie miejscowym, na obszarze nim objętym, mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystywania nieruchomości (np. poprzez zakaz zabudowy). Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293, ze zm.), w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

W ocenie Ministra mając na względzie, że decyzja o warunkach zabudowy podlega uzgodnieniu - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin (i wód podziemnych) objętych prawem własności górniczej z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze z ministrem właściwym do spraw środowiska działającym jako organ administracji geologicznej należy wywieść, że organ ten wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie powinien również kierować się ochroną złóż.

Minister podniósł, że przesłanki ochrony złóż nie zostały dotychczas sprecyzowane na gruncie przepisów Prawa geologicznego i Prawa ochrony środowiska. Przepis art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska zawiera klauzulę ochronną przez ustanowienie dyrektywy, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 394/15, organ wskazał, że w art. 125 powyższej ustawy ustawodawca wprowadził ochronę złóż kopalin niezależnie od tego, czy już podlegają eksploatacji, czy będą eksploatowane w przyszłości.

Na mocy tego przepisu samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony. W przypadku uzgodnienia projektów decyzji o warunkach zabudowy i o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ochrona złoża przejawia się w ustaleniu przez organ administracji geologicznej, czy w projektach ww. decyzji wydawanych dla konkretnych inwestycji prawidłowo zostało ujawnione udokumentowane złoże kopaliny oraz czy planowana funkcja i sposób zagospodarowania terenu w niej określony nie ograniczy w przyszłości możliwości eksploatacji złoża. Uzasadnieniem dla wprowadzenia obowiązku ochrony złóż jest m.in. konieczność ochrony złóż kopalin przed zagospodarowaniem miejsc ich występowania (ich otoczenia) w sposób wykluczający przyszłą eksploatację.

Dalej Minister wywiódł, że kompetencje organów administracji geologicznej w zakresie opiniowania planów miejscowych - w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych oraz uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy/decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (gdy na danym terenie nie obowiązuje plan miejscowy) - w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych, związane są z prawidłowym ujawnianiem udokumentowanych złóż kopalin oraz udokumentowanych wód podziemnych i ochroną terenu ich występowania przed zagospodarowaniem, które może uniemożliwić wykorzystanie złoża i niezbędną do tego działalność górniczą bądź zagrażający czystości wód.

Zdaniem organu, konsekwencją upoważnienia ministra właściwego do spraw środowiska do załatwiania spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi złóż kopalin objętych własnością górniczą jest zatem właściwość rzeczowa tego organu do uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 5 oraz art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także studium, planów miejscowych oraz planów zagospodarowania przestrzennego województwa, w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych, zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. a tiret czwarte ww. ustawy.

W konsekwencji Minister stwierdził, że planowany sposób zagospodarowania działek nr [...] i [...] trwałą zabudową spowoduje naruszenie zasady ochrony złóż kopalin. Prawdopodobną metodą wydobycia węgla brunatnego jest eksploatacja odkrywkowa, zatem realizacja inwestycji w postaci trwałej zabudowy terenu budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie mieszkaniowej wraz z urządzeniami budowlanymi, na ww. działkach, skutkowałaby wyłączeniem ewentualnej eksploatacji złoża węgla brunatnego [...] w przyszłości, w części objętej planowaną inwestycją.

Organ dodał, że w tej sytuacji w przedmiotowej sprawie interes strony stoi w ewidentnej kolizji z interesem społecznym.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia tj.:

a) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności mających znaczenia dla stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a w szczególności nieprzeprowadzeniu dowodu w postaci oględzin działek objętych postępowaniem oraz nieruchomości sąsiadujących, i w konsekwencji zaniechaniu poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie uwarunkowań terenu, na którym znajdują się działki - tereny mieszkalne;

b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania dla organów administracji publicznej, zastosowania nieproporcjonalnych środków ograniczających przysługujące skarżącemu prawo własności i w konsekwencji naruszenie zasady równego traktowania obywateli poprzez uniemożliwienie skarżącemu korzystanie z jego nieruchomości w sposób tożsamy z właścicielami działek sąsiadujących;

c) art. 15 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów zażalenia i w konsekwencji nierozpoznanie wniesionego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co pozbawiło skarżącego do dwuinstancyjnego postępowania;

d) art. 77 § 1 w zw. z art. 85 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin działek objętych postępowaniem i nieruchomości sąsiadujących, a także zapoznaniu się z dokumentacją w postaci map dotyczących najbliższej okolicy w celu ustalenia racjonalności uniemożliwienia skarżącemu korzystanie z nieruchomości w sposób nieograniczony, a w szczególności dla celów mieszkalnych;

e) art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu skarżonej decyzji złożonych przez skarżącego dowodów w postaci fotografii najbliższej okolicy, prezentujących budynki mieszkalnego na sąsiednich działkach;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia tj.:

a) art. 38a ustawy z dnia 28 lipca 2005 o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie o dopuszczalności budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego na działkach

skarżącego;

b) art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że samo stwierdzenie istnienia złoża naturalnego determinuje jego wydobycie, przy całkowitym oderwaniu likwidacji oddalonej o około 20 km kopalni węgla brunatnego w Adamowi i elektrowni na węgiel brunatny w Turku;

c) art. 126 § 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że samo stwierdzenie występowania złóż kopalnianych węgla brunatnego, determinuje konieczność jego wydobycia, a nie racjonalne gospodarowanie złożami kopalnianymi;

d) art. 10, 16, 18 i 19 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze poprzez ich niezastosowanie i całkowicie dowolne przyjęcie, że ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie, mieszkaniowej jednorodzinnej uniemożliwi ewentualną eksploatację złóż kopalnianych w przyszłości.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia poprzedzającego.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty, przedstawiając argumentację prawną na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone i poprzedzające je postanowienie obarczone są wadą nieważności.

W rozpoznawanej sprawie Sąd z urzędu wziął pod uwagę, że Minister Klimatu i Środowiska wydał postanowienie pomimo braku właściwości rzeczowej.

Stosownie do art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organu ustala się według przepisów o zakresie jego działania, co reguluje art. 20 k.p.a. Decydująca dla możliwości rozpoznania danej sprawy przez konkretny organ administracji publicznej jest, poza właściwością miejscową, właściwość rzeczowa. Jak wyjaśnia się w doktrynie ta ostatnia właściwość jest zdolnością prawną organu administracji publicznej do rozpoznawania i rozstrzygania danej kategorii spraw w postępowaniu administracyjnym (P. Wajda (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 175 i 180; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 111).

Zgodnie z zawartym w art. 19 k.p.a. nakazem, organ powinien badać swoją właściwość, nawet bez wniosku strony, na każdym etapie postępowania. Rygor ten rozciąga się na postępowanie przed organami pierwszej i drugiej instancji, jak również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych, na przykład w postępowaniu wznowieniowym, o stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie jej wygaśnięcia na wszystkich etapach tych postępowań. Organ niewłaściwy w danym postępowaniu nie może podjąć żadnej czynności, lecz zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania sprawy organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Naruszenie przepisów o właściwości ma daleko idący skutek, bowiem zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 19, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, LEX 2013; P. M. Przybysz, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 16, 17, LEX/el. 2018;), bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że w cytowanym przepisie ustawodawca nie wprowadził żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości. Wobec tego przyjąć należy, że każdy przypadek w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności. Wystąpienie wady powoduje konieczność usunięcia decyzji z obrotu prawnego niezależnie od trafności jej merytorycznego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Środowiska w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy wydane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 5 w związku z art. 60 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 poz. 293 ze zm. - dalej u.p.z.p.), który stanowi, że decyzje o których mowa w art. 51 ust.1 u.p.z.p. (decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz decyzje o warunkach zabudowy, wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.

Działki nr [...] i [...], na których skarżący planuje inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z urządzeniami budowlanymi, położone są na obszarze, pod którym zalegają złoża węgla brunatnego [...]. Tym samym istnieje konieczność dokonania uzgodnienia z właściwym organem administracji geologicznej.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określa, który z organów administracji geologicznej jest właściwy do dokonania tych uzgodnień w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Zgodnie jednak z regulacją art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.- Prawo geodezyjne i górnicze (Dz.U z 2020 r., poz. 1064 ze. zm.- dalej: p.g.g.) Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4.

Minister właściwy do spraw środowiska jako organ administracji geologicznej pierwszej instancji, właściwy na zasadzie wyjątku od reguły określonej we wskazanym wyżej ust. 1, został wymieniony w ust. 3 tegoż artykułu, do spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczących: złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1); określania warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1a); określania warunków hydrogeologicznych w związku z wtłaczaniem do górotworu wód pochodzących z odwodnień, o których mowa w pkt 1a, wód złożowych powstałych przy wydobywaniu kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, oraz wód złożowych z podziemnych magazynów węglowodorów (pkt 1b); obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2); regionalnych badań hydrogeologicznych (pkt 3); określania warunków hydrogeologicznych w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych (pkt 4); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich dla potrzeb podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji albo podziemnego składowania odpadów (pkt 5); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich na potrzeby poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla (pkt 5a); regionalnych badań budowy geologicznej kraju (pkt 6); regionalnych prac kartografii geologicznej (pkt 7); otworów wiertniczych do rozpoznania budowy głębokiego podłoża, niezwiązanego z dokumentowaniem złóż kopalin (pkt 9); obiektów budownictwa wodnego o wysokości piętrzenia przekraczającej 5 m (pkt 10) oraz w ust. 4 do spraw związanych z zatwierdzaniem dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle brzmienia wskazanych wyżej ustępów Minister nie jest organem właściwym do dokonania uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy jako organ administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Zatem kompetencje ministra ograniczone zostały do spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi i zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej złoża węglowodorów (w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze złożem węglowodorów). Tym samym nie można uznać aby uzgodnienie dokonywane w ramach współdziałania organów w sprawach dot. ustalenia warunków zabudowy było sprawą związaną z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z definicją legalna zawartą w art. 6 pkt 11 p.g.g., robotą geologiczną - jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach. Natomiast określenie co stanowi dokumentację geologiczną i w jaki sposób podlega ona zatwierdzeniu zawiera Dział V, rozdział 2 ww. ustawy w szczególności art. 88, 89, 93 ww. ustawy. Wskazane regulacje nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że skoro Minister będzie organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzeniem projektów geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi w wypadku złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 w tym m. in. złoża węgla brunatnego, to będzie również właściwy do dokonania uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli inwestycja planowana jest na terenie gdzie znajdują się złoża kopaliny.

Należy bowiem zauważyć, że kompetencji organu nie można rozszerzać, a w niniejszej sprawie kompetencje ministra zostały jednoznacznie określone na zasadzie wyjątku od ogólnego domniemania wykonywania zadań z zakresu administracji geologicznej w pierwszej instancji przez właściwego miejscowo marszałka województwa. W podobny sposób, jako wyjątek, został określony również zakres kompetencji starosty (art., 161 ust.2 p.g.g.), co wskazuje, że organem właściwym do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w ramach zawartego w ust. 1 domniemania kompetencji będzie marszałek województwa.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 3266/19 – LEX nr 3165061, którym oddalono skargę kasacyjną Ministra Środowiska, od wyroku tut. Sądu stwierdzającego nieważność postanowienia Ministra o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy na działce położonej na skraju obszaru rozpoznanego wstępnie złoża węgla brunatnego. W wyroku tym NSA stwierdził, że "uzgodnienie wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. jest zajęciem stanowiska przez właściwy organ administracji geologicznej, który niewątpliwie może skorzystać ze sporządzonej dokumentacji geologicznej (sporządzonej na podstawie prac geologicznych), lecz nie musi być organem, który tę dokumentację zatwierdził. Wskazane regulacje nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że skoro Minister będzie organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzeniem projektów geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi w wypadku złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 w tym m.in. złoża węgla brunatnego, to będzie również właściwy do dokonania uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli przedmiotowa inwestycja planowana jest na terenie gdzie znajdują się złoża kopaliny". I dalej "kompetencja organu administracji do działania nie może być dorozumiana lecz musi wynikać wprost z obowiązującego przepisu prawa. Oznacza to, że skoro w art. 161 ust. 3 p.g.g. przewidziano przypadki stanowiące odstępstwo od generalnej reguły, to uprawnienia ministra właściwego do spraw środowiska wynikające z tego uregulowania nie mogą być przenoszone na sytuacje nie objęte dyspozycją wskazanego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnienie wynikające z art. 161 ust. 3 p.g.g. powinno być stosowane ściśle. Minister na podstawie ww. przepisu uprawniony pozostaje w zakresie spraw w nim opisanych. Art. 161 ust. 3 p.g.g. nie stanowi normy kompetencyjnej wyznaczającej właściwość rzeczową ministra jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji właściwego do dokonania uzgodnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji do dokonania wspomnianych uzgodnień zastosowanie znajdzie art. 161 ust. 1 p.g.g., zgodnie z którym organem właściwym jest marszałek województwa. W sytuacji gdy przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze wyraźnie nie przekazuje jakichś kompetencji z zakresu administracji geologicznej innemu organowi administracji publicznej, co do zasady właściwy jest marszałek województwa. Art. 161 ust. 2 oraz ust. 3 p.g.g., wyznaczające właściwość rzeczową starosty, bądź ministra właściwego do spraw środowiska (będących organami administracji geologicznej) mają charakter ewidentnie szczególny (wyjątkowy) w stosunku do reguły wypowiedzianej w art. 161 ust. 1 p.g.g. Zgodnie zaś z ustalonymi zasadami wykładni prawa przepisy zawierające normy kompetencyjnie nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być interpretowane ściśle. Kompetencji organu nie można rozszerzać a w niniejszej sprawie kompetencje ministra zostały jednoznacznie określone na zasadzie wyjątku od ogólnego domniemania wykonywania zadań z zakresu administracji geologicznej w pierwszej instancji przez właściwego miejscowo marszałka województwa. W podobny sposób, jako wyjątek, został określony również zakres kompetencji starosty (art. 161 ust. 2 p.g.g.), co wskazuje, że organem właściwym do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w ramach zawartego w ust. 1 domniemania kompetencji będzie marszałek województwa".

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...]stycznia 2021 r. W tych okolicznościach Sąd nie odniósł się do podniesionej przez strony argumentacji, gdyż zajęcie stanowiska w tym zakresie byłoby przedwczesne.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym.