Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1636/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61, art. 104, art. 107, art. 111
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant st. asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 680/14 w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. S. na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 680/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.S. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

W jego uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia [...] października 2014 r. M.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w postępowaniu prowadzonym łącznie w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości w postaci: kamienicy przy ul. [...] w W., kamienicy przy ul. [...] w W., kamienicy przy ul. [...] w W., majątku D. – B. w woj. w., majątku M. w woj. w., fermy lisów k. T. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do zakończenia postępowania w terminie 30 dni, wymierzenie mu grzywny w wysokości 12.000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W jej uzasadnieniu podniósł, że pismem z dnia [...] grudnia 1990 r. R. B. i poprzedniczka prawna skarżącego Z. K. – N. wnieśli o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. i Z. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Polski. Wniosek dotyczył nieruchomości w W. przy ul. [...] i [...], willi L. w D., majątku D.-B., majątku P. i majątku R. Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] maja 1998 r. zakres postępowania został rozszerzony przez R. B. o nieruchomość w W. przy ul. [...], majątek M. w woj. w. i fermę lisów k. T. Podał, iż organ podzielił sprawy i co do uprawnień Z. K.-N. wydał decyzję częściową nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. rozstrzygającą jedynie o prawie do rekompensaty za willę L. w D., majątek P. i majątek R. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. uznał zażalenie na bezczynność Wojewody za bezzasadne. Jednak w jego ocenie organ nie orzekł o całości żądania, zatem pozostaje w bezczynności. W nauce prawa nie budzi wątpliwości, że aby można było mówić o rozstrzygnięciu, musi się ono znajdować w osnowie decyzji administracyjnej, w żadnym zaś wypadku za rozstrzygnięcie nie można uznać wywodu, co do określonych okoliczności w uzasadnieniu decyzji.

Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pierwotny wniosek został rozszerzony tylko przez R. B., co uzasadniało rozdzielenie obu postępowań. Sprawa R. B. zakończyła się decyzją z [...] czerwca 2013 r., zaś wniosek Z. K.-N. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Są to decyzje ostateczne, dlatego też za nietrafny uznał zarzut strony, że pozostaje w zwłoce w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 111 § 1 K.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Niewyczerpanie tej drogi, podobnie jak niewyczerpanie trybu odwołania, nie pozbawia jednak strony prawa do wniesienia wniosku o wznowienie po tym, jak decyzja stała się ostateczna. Odnosząc się do zarzutu strony, że wniosek z dnia [...] maja 1998 r. spowodował rozszerzenie zakresu postępowania w stosunku do obydwojga jego uczestników organ wskazał, że wnioskiem wszczynającym sprawę jest wniosek z dnia [...] grudnia 1990 r. Z. K. – N. i R. B. o przyznanie im świadczenia za nieruchomości pozostawione przez A. i Z. B. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek dotyczył kamienic w W. przy ul. [...] i [...], willi L. w D., majątku D. –B., majątku P., majątku R. I to ten wniosek należy traktować jako wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1090 ze zm.). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 24 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarga dotyczy rozpoznania obu wniosków, tj. z dnia [...] grudnia 1990 r. i z dnia [...] maja 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wniesioną skargę za niezasadną. Przetaczając brzmienie mających zastosowanie w sprawie przepisów i przybliżając instytucję bezczynności organu administracji przyjął, iż Wojewoda Mazowiecki nie pozostaje w bezczynności. Nie pozostawał w bezczynności także w chwili wniesienia skargi w tej sprawie, gdyż decyzjami z dnia [...] grudnia 2013 r. i [...] czerwca 2013 r. rozpatrzył opisane na wstępie wnioski. W szczególności w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], rozstrzygnął o uprawnieniach M.S. (jako następcy prawnego Z. K.-N.) potwierdzając prawo do rekompensaty za pozostawienie wymienionych w decyzji nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W decyzji tej organ wypowiedział się też w zakresie kamienicy przy ul. [...] w W., przy ul. [...] w W., o majątku D.-B. w woj. W., co do których to nieruchomości między innymi, skarżący zarzuca organowi bezczynność. Organ nie wspomniał natomiast w tej decyzji o majątku M., fermie lisów koło T., czy kamienicy przy ul. [...] w W., które skarżący także wymienia w skardze. Jednakże wniosek z dnia [...] maja 1998 r., którym one były objęte, także rozpatrzony został przez organ w przewidzianej przez przepisy prawa formie, albowiem w jego wyniku Wojewoda Mazowiecki w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję nr [...], rozstrzygając o uprawnieniach R. B. Sąd I instancji wskazał, że w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. nie odpowiadała prawu, albowiem ustalając skarżącemu prawo do rekompensaty organ nie uwzględnił wszystkich pozostawionych przez A. i Z. B. nieruchomości, co wpłynęło na wysokość przyznanego świadczenia, strona miała prawo kwestionowania tej decyzji w administracyjnym toku instancji, a następnie poddania kontroli Sądu. Strona miała też możliwość wystąpienia wcześniej do organu – jeśli rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. było niepełne – z żądaniem uzupełnienia decyzji, co do rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 K.p.a.). Sąd meriti podkreślił również, że skarga na bezczynność organu nie jest środkiem prawnym, który służy ocenie zgodności z prawem stosowania prawa materialnego przez organ rozstrzygający sprawę. Skarga na bezczynność organu nie może być traktowana zamiennie ze środkiem prawnym, jakim jest wniosek o uzupełnienie decyzji, czy odwołanie i nie służy niwelowaniu niekorzystnych skutków, jakie wynikły z niepodjęcia przez stronę obrony swych praw we właściwym czasie w zakończonych już postępowaniach. Prawidłowość obu wspomnianych decyzji, jak też zgodność z prawem samego postępowania, w tym uznania za stronę postępowania, w ramach którego decyzje te zapadły, nie może być przedmiotem oceny Sądu w skardze na bezczynność organu. W sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest ostateczna przepisy K.p.a. przewidują nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji oraz zawierają przepisy dotyczące zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. orzekł jak w sentencji tego wyroku.

Skargę kasacyjną od niego wniósł M.S. postulując jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz, na podstawie art. 190 P.p.s.a. o wskazanie, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności i ma obowiązek rozstrzygnięcia w stosunku do skarżącego pozostałych spraw objętych wnioskami z dnia [...] grudnia 1990 r. i z dnia [...] maja 1998 r., tj. spraw dotyczących rekompensaty za: kamienicę przy ul. [...] w W., kamienicę przy ul. [...], kamienicę przy ul. [...] w W., majątku D. – B., majątku M., fermy lisów k. T.

Zaskarżonemu wyrokowi - na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. i art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek błędnego utożsamienia przez Sąd pojęcia "wniosku'" i pojęcia "sprawy administracyjnej", a w konsekwencji oddalenie skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego na skutek przyjęcia, że wnioski skarżącego zostały rozpatrzone, podczas gdy wnioski te zainicjowały dziewięć spraw administracyjnych, z których załatwiono jedynie trzy,

b) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 K.p.a. w zw. z art. 61 § 3 i § 4 K.p.a. oraz art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia wniosków zawierających żądanie załatwienia dziewięciu spraw administracyjnych i niewydania przez organ administracji rozstrzygnięcia co do sześciu z nich,

c) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na stwierdzenie "odniesienia się" przez Wojewodę Mazowieckiego do spraw nierozstrzygniętych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] i z uwagi na stwierdzenie, że w decyzji nr [...] Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnął o uprawnieniach drugiej spośród stron - tj. R. B., podczas gdy pozostaje to bez wpływu na fakt pozostawania przez organ administracji w bezczynności w zakresie spraw nierozpatrzonych,

d) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 128 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na niezaskarżenie przez stronę decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] zawierającej korzystne dla niej rozstrzygnięcia, podczas gdy okoliczność ta nie ma wpływu dla stwierdzenia pozostawania przez organ administracji w bezczynności w zakresie spraw nierozpatrzonych,

e) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 111 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na stwierdzenie niewystąpienia przez stronę o uzupełnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], podczas gdy instytucja uzupełnienia decyzji nie dotyczy sytuacji rozpatrywania szeregu spraw w jednym postępowaniu administracyjnym i wydania decyzji częściowej, zaś niewystąpienie przez stronę o uzupełnienie decyzji nie zmienia faktu, że do rozstrzygnięcia pozostało sześć spraw administracyjnych zainicjowanych wnioskami,

f) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 111 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek odwrócenia reguł postępowania administracyjnego wynikających z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażającego się w stwierdzeniu, że to stronę postępowania administracyjnego obciążają konsekwencje budzącego wątpliwości interpretacyjne działania organu administracji publicznej.

W motywach skargi kasacyjnej zarzuty te rozwinięto wskazując, iż w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji utożsamił pojęcie "wniosku" z pojęciem "sprawy administracyjnej", co doprowadziło do stwierdzenia, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku rozstrzygnięcia sześciu spraw, pomimo faktu, że sam Sąd nie jest w stanie zidentyfikować rozstrzygnięć w sprawach objętych wnioskami, których wydania domaga się skarżący. Sąd odwrócił przy tym ogólne reguły postępowania administracyjnego, stwierdzając w istocie, że to na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek analizowania czy decyzje wydawane przez organy administracji publicznej są decyzjami częściowymi, czy niekompletnymi - organy administracji publicznej zwolnione są zaś ze wszelkich obowiązków - pomimo faktu, ze to one decydują w jakiej formule prowadzone będą postępowania (tj. łącznie czy rozdzielnie) oraz w jakiej formule wydawane będą rozstrzygnięcia, tj. czy zapadną one w ramach jednej, czy kilku częściowych decyzji administracyjnych. Tym bardziej, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. orzeczono tylko pozytywnie, nie zamieszczając w jej osnowie rozstrzygnięcia negatywnego. Autor skargi kasacyjnej zaakcentował również, że rozszerzenie pierwotnego wniosku pismem R. B. z dnia [...] maja 1998 r. skutkować powinno objęciem nim także poprzedniczki prawnej skarżącego kasacyjnie, gdyż uprawnienie zabużańskie służy łącznie wszystkim spadkobiercom właścicieli pozostawionych nieruchomości, a więc organ ma obowiązek wezwać do udziału w sprawie wszystkich zainteresowanych. Z tych powodów uważał zaskarżony wyrok za wadliwy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku, gdyż została oparta na nieusprawiedliwionej podstawie.

Na wstępie wypada przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest on bowiem uprawniony do wykraczania poza ramy zaskarżenia i przedstawionych zarzutów.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie zarzucono naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do bezczynności organu, który wedle kasatora nie rozstrzygnął wszystkich spraw wszczętych przez stronę. Zarzuty mające motywować tę konkluzję okazały się jednak chybione. Pod pojęciem bezczynności w uproszczeniu powszechnie rozumie się sytuację, w której organ nie załatwia sprawy w ustawowym terminie, a więc nie rozstrzyga jej merytorycznie lub nie zakańcza formalnie w tym czasie, i ta sytuacja nie ma prawnego usprawiedliwienia. Przy czym poza zakresem kontroli sądu w sprawie ze skargi na bezczynność organu pozostaje prawna poprawność procedowania przez organ. Oznacza to, że sąd nie wnika w merytoryczną i procesową zasadność czynności procesowych, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie ma swe usprawiedliwienie. Dokonywanie zbędnych czynności procesowych można bowiem zwalczać skargą na przewlekłość postępowania. Natomiast załatwienie sprawy przez organ przed wniesieniem skargi na bezczynność wyklucza w zasadzie możliwość jej uwzględnienia.

Sprawa administracyjna nie jest pojęciem zdefiniowanym w ustawie. Doktryna rozumie ją jako sprawę indywidualną rozstrzyganą decyzją administracyjną (por. J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1998 r., str. 12). Oparcie dla rozważań w tym przedmiocie znajduje w art. 1 pkt 1 K.p.a., który określa przesłanki dopuszczalności drogi administracyjnej w załatwianiu spraw z zakresu prawa administracyjnego. Natomiast nie precyzuje on właściwości organów administracji publicznej do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji, bowiem właściwość tych organów jest ustalana na podstawie przepisów określonych w dziale I, rozdziale 4. Wymienione w tym przepisie przesłanki dopuszczalności administracyjnego trybu załatwiania spraw muszą zostać spełnione łącznie, co jest uzasadnione tym, że są one ze sobą ściśle powiązane i uwarunkowane nie tylko w sensie proceduralnym, ale przede wszystkim merytorycznym. Są nimi: prawny charakter organu, jego właściwość, rodzaj sprawy, prawna forma jej załatwienia. Przepis powyższy ustala przesłanki dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia jedynie ogólnego postępowania administracyjnego, a zatem nie można przyjąć, że określa (generalnie) zakres obowiązywania kodeksu. Nie stanowi on, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym załatwiane są sprawy administracyjne, tak jak to czyni art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.) określający dopuszczalność drogi sądowej dla rozpoznawania spraw cywilnych. Należy przyjąć, że w trybie ogólnego postępowania administracyjnego załatwiane są sprawy administracyjne rozumiane w sensie formalnym, jako należące do właściwości organów administracji publicznej sprawy indywidualne rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej. Pod pojęciem decyzji rozumie się takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, bądź w sferze stosunku administracyjnoprawnego (p. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 4/13 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Decyzję ujmuje się jako akt o charakterze materialnym i procesowym. Decyzją w znaczeniu materialnym jest kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organu administracyjnego, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający sprawę konkretnie oznaczonej osoby fizycznej lub prawnej (p. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt III AZP 1/88, OSPiKA z 1989 r., nr 3, poz. 59). Decyzja w znaczeniu procesowym załatwia sprawę administracyjną na podstawie przepisów formalnych. W praktyce i doktrynie przyjęto minimalne składniki pisma pozwalające na uznanie pisma za decyzję administracyjną. Są nimi: oznaczenie organu administracyjnego wydającego decyzję, wskazanie jej adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ (p. J. Borkowski, op. cit., str. 506). Te okoliczności wyraźnie wskazują, iż decyzja administracyjna może być wydana tylko w sprawie administracyjnej oraz skierowana do konkretnie wskazanej strony i rozstrzygać władczo o jej prawach lub o obowiązkach. Jest bowiem formą rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej i zapada w postępowaniu administracyjnym; konkretyzuje autorytatywną wypowiedzią normę prawa administracyjnego (p. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13, publ. CBOSA).

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że postępowanie w niniejszej sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP dotyczyło wszystkich wskazanych we wniosku go wszczynającym nieruchomości, bo formalnie zostało zakończone decyzją. Inną rzeczą jest czy organ uczynił to trafnie, czy prawidłowo prowadził postępowanie i czy wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie. W każdym razie uprawniony jest pogląd, że nie ma żadnego powodu dla rozdzielania spraw z uwagi na poszczególne nieruchomości, bo postępowanie pod względem przedmiotowym, podmiotowym i właściwego organu jest jednolite w odniesieniu do każdej. Przemawia także za tym wyrażona w art. 12 K.p.a. zasada sprawności i szybkości postępowania administracyjnego oraz zasada koncentracji materiału dowodowego. Nie ma takiej potrzeby zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające i dowodowe dotyczą wszystkich nieruchomości. Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie dowodząc wielości spraw wszczętych pierwotnym wnioskiem. Natomiast zagadnienie zasadności rozczłonkowania spraw potwierdzenia uprawnień R. B. i Z. K.-N. pozostaje poza zainteresowaniem Sądu w sprawie o bezczynność, zwłaszcza w sytuacji zakończenia obu postępowań decyzjami administracyjnymi. Podobnie rzecz się ma z kwestią poprawności owych decyzji pod względem zawartości osnowy i uzasadnienia, jak to już wyżej podkreślono. Ta materia może być przedmiotem oceny w trybie instancyjnym, nie zaś w sprawie o bezczynność. W tej bowiem sprawie istotne jest to, że decyzje zostały wydane. Ta okoliczność powoduje, że organowi nie sposób zarzucić bezczynności, skoro sprawa została załatwiona. Jak to wyżej wskazano decyzja ma dwa aspekty i skutki, zatem doszło do jej zakończenia zarówno w aspekcie formalnym, jak i materialnym. Wystąpienie obu powoduje, że organ wywiązał się ze swego zadania rozpatrzenia i załatwienia sprawy administracyjnej. Zatem tylko ubocznie można dodać, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. o spornych uprawnieniach rozstrzygnięto inaczej niż w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., bo nie zamieszczono w osnowie części odmownej, omawiając tę materię tylko w jej uzasadnieniu, nadto część nieruchomości pominięto. Jednakowoż po pierwsze uczyniono to zgodnie z treścią zapadłego wcześniej postanowienia z dnia [...] października 2013 r., po wtóre w takiej sytuacji istnieją procesowe możliwości naprawienia tego stanu rzeczy. Słusznie wskazali je zarówno organ, jak i Sąd meriti. Jeszcze raz trzeba podnieść, iż poprawność procedowania i rozstrzygnięcia, zwłaszcza ustaleń faktycznych, nie mogą być przedmiotem oceny w sprawie ze skargi na bezczynność. Dotyczy to także kwestii skutków rozszerzenia wniosku przez jedną tylko ze stron. Przy czym wypada dodać, że całkowicie pozbawiony zasadności jest pogląd autora skargi kasacyjnej, wedle którego strona zwolniona jest z obowiązku zapoznawania się z tokiem postępowania i treścią zapadłych rozstrzygnięć. Przede wszystkim w sprawie wszczętej na wniosek, strona dysponuje z zasady postępowaniem, poza tym nie jest zwolniona ze współdziałania z organem w dokonywaniu czynności procesowych, szczególnie w zakresie oferowania dowodów, wreszcie ma obowiązek dbania o swe interesy poprzez wykorzystywanie środków prawnych w przypadkach wadliwych orzeczeń, czy innego naruszenia jej praw. Wyrazem tego ostatniego obowiązku jest choćby wyłączna inicjatywa zaskarżania orzeczeń (art. 127 § 1 i 3 K.p.a.) i składania innych wniosków (por. np. art. 111 § 1, art. 113 § 1 K.p.a.). Istotą tego rozwiązania jest pokrzywdzenie strony i niezadowolenie ze sposobu załatwienia sprawy. Wymaga to jednak jej zaangażowania. Przerzucenie tego ciężaru na organ jest wynikiem nieporozumienia. Tym bardziej, gdy obecna procedura (po ostatniej "dużej" noweli K.p.a. obowiązującej od dnia 11 kwietnia 2011 r. (Dz. U. Z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprowadziła pewne zmiany wymuszające większą niż dotąd aktywność stron w postępowaniu administracyjnym.

Z tych wszystkich przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, dlatego skarga ta podlegała oddaleniu na mocy art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.

-----------------------

1