Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1640/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz. 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Teza: W celu spełnienia przesłanki określonej w par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./ wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm; wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.

TEZY

W celu spełnienia przesłanki określonej w par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./ wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm; wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Krzysztofa R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 24 maja 1993 r. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.


UZASADNIENIE

Państwowy Inspektor Sanitarny w O. stwierdził u Jarosława S. chorobę zawodową w postaci astmy oskrzelowej. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Jarosław S. w czasie trzyletniej nauki w szkole zawodowej odbywał stałą praktykę w ciastkarni w O., należącej do Jadwigi i Krzysztofa małżonków R. Po ukończeniu szkoły podjął pracę w tej ciastkarni w charakterze cukiernika na okres do dnia 31 grudnia 1992 r. Po miesiącu pracy zaczął chorować. Przebywał w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., gdzie rozpoznano u niego astmę oskrzelową. Wykonane w Klinice Chorób Zawodowych badania alergologiczne wykazały uczulenie Jarosława S. na alergeny mąki. Organ administracji stwierdził, że astma oskrzelowa znajduje się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./. Ponieważ Jarosław S. miał w pracy kontakt z mąką, organ administracji uznał, że między rozpoznaną u niego chorobą - astmą oskrzelową a warunkami pracy występuje związek przyczynowy.

Właściciel ciastkarni złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym kwestionował występowanie związku przyczynowego między stwierdzoną u Jarosława S. astmą oskrzelową a warunkami pracy. Odwołujący się twierdził, że w czasie nauki zawodu trwającej od 3 grudnia 1990 r. do 23 czerwca 1992 r. Jarosław S. nie miał kontaktu z mąką. Pracował wówczas przy wykańczaniu pączków, to jest przy ich nadziewaniu i lukrowaniu. W okresie samodzielnej pracy od dnia 17 sierpnia do dnia 31 grudnia 1992 r. S. faktycznie pracował tylko przez trzy tygodnie, a przez resztę okresu zatrudnienia korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Zdaniem odwołującego się, nie jest prawdopodobne, aby w tak krótkim czasie mógł zachorować na chorobę zawodową. Odwołujący się podniósł, że w dniu 23 marca 1993 r. przeprowadzono w ciastkarni badania stężenia pyłu, poziomu dźwięku i hałasu, warunków mikroklimatycznych, oświetlenia, mikroflory powietrza i wszystkie te badania wypadły pozytywnie dla ciastkarni.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. decyzją z dnia 24 maja 1993 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustosunkowując się do zarzutów odwołującego się, organ odwoławczy stwierdził, że astma oskrzelowa może wystąpić po krótkotrwałym narażeniu na czynnik uczulający, nawet gdy jest on w małym stężeniu, poniżej normatywów higienicznych. Mąka jest silnie działającym alergenem. Fakt, iż Jarosław S. nie brał bezpośredniego udziału w mieszaniu ciasta, nie oznacza, że nie miał kontaktu z mąką, którą były posypywane stoły i deski produkcyjne. Przed podjęciem pracy w ciastkarni nie były wykonane u Jarosława S. badania alergologiczne.

Na powyższą decyzję Krzysztof R. - współwłaściciel ciastkarni złożył skargę do sądu administracyjnego, w której powtórzył argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, mające przemawiać przeciwko uznaniu u Jarosława S. choroby zawodowej.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie z powołaniem się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Określenie pojęcia choroby zawodowej zawiera par. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294/. Przepis ten stanowi, że za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

W czasie pobytu Jarosława S. w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w okresie od 6 do 18 stycznia 1993 r. rozpoznano u niego astmę oskrzelową i ustalono uczulenie na alergeny mąki. Z opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wynika, że uczulenie na alergeny mąki może wywołać astmę oskrzelową. Astma oskrzelowa znajduje się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia.

Jarosław S. pracował w ciastkarni stanowiącej współwłasność Jadwigi i Krzysztofa małżonków R. w charakterze cukiernika w okresie od dnia 17 czerwca 1992 r. do 31 grudnia 1992 r., przy czym od dnia 19 września 1992 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Przed podjęciem samodzielnej pracy w charakterze cukiernika pracował w tej samej ciastkarni w charakterze ucznia.

W ciastkarni miał Jarosław S. kontakt z mąką. Mąka jest podstawowym produktem wypieku ciastek i musi mieć z nią kontakt każdy pracownik ciastkarni, niezależnie od tego, przy której fazie produkcji pracuje. Trafnie więc organ administracji ustalił, że w środowisku pracy Jarosława S. występowała mąka, która była szkodliwa dla jego zdrowia ze względu na uczulenie na nią.

W celu spełnienia przesłanki określonej w par. 1 ust. 1 powyższego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm; wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Nie mają zatem znaczenia dla ustalenia choroby zawodowej okoliczności podnoszone przez skarżącego w skardze.

Choroba zawodowa Jarosława S. została rozpoznana przez Klinikę Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. po przeanalizowaniu jego warunków pracy w powiązaniu z ustalonym uczuleniem na alergeny mąki. Klinika ta jest placówką służby zdrowia właściwą w świetle par. 7 ust. 1 tego rozporządzenia do rozpoznania choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy Sąd nie miał podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji i dlatego na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.