Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 721/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 215 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7,77,80 i 138 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 337
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015r., Wojewoda [...] , po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]hip. nr [...]. utrzymał wskazaną decyzję w mocy.

Orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] hip. nr [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279). Z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunty przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r. na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) na własność Skarbu Państwa.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] stycznia 2006 r., [...] prawo własności nieruchomości p.n. [...] uregulowane było na rzecz B. C. na mocy aktu z dnia [...] grudnia 1933 r.

Były właściciel nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nie złożył wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1952 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło ustalenia prawa własności czasowej ( użytkowania wieczystego) do przedmiotowej nieruchomości. Prawomocną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W.

Obecnie, nieruchomość ozn. nr hip. [...] stanowi części działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...].

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. A. S. reprezentowany przez I. S. wystąpił o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Następstwo prawne na rzecz A. S. po dawnym właścicielu hipotecznym ustalono na podstawie postanowień spadkowych:

- Sądu Powiatowego dla W. sygn. akt I Ns [...] z dnia [...] grudnia 1974 r.;

- Sądu Rejonowego dla W sygn. akt IV Ns [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Prezydent W. orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...]

Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia jednej z przesłanek wymaganych do przyznania odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Skarbu Państwa dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Przesłanki te reguluje art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie wymienionego dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Organ podkreślił, że stwierdzenie braku spełnienia jednej z przesłanek uniemożliwia ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Jednocześnie Prezydent W. uznał, że dawni właściciele przedmiotowej nieruchomości utracili faktyczną możliwość władania nią przed dniem 5 kwietnia 1958 r. oraz że nieruchomość ta mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Uznając, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia pierwszą z wymienionych przesłanek, a więc, że mogła być ona przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., Prezydent W. odwołał się do przeznaczenia terenu przy ulicy [...] w W., wynikającego z Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. Z treści wymienionego planu wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w strefie przeznaczonej pod zabudowę [...]. Na tej podstawie organ pierwszej instancji stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Oceniając kwestię spełnienia drugiej z przesłanek wymienionych w art. 215 ust.2 u.g.n., tj. utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez dawnego właściciela po dniu 5 kwietnia 1958 r., organ pierwszej instancji stwierdził, że nie została ona w niniejszej sprawie spełniona . Powołał się przy tym na następujące dokumenty:

- sporządzony w dniu [...] grudnia 1950 r. przez komisję Prezydium Rady Narodowej w W. protokół objęcia w posiadanie budynków znajdujących się na posesji przy ul. [...] na rzecz Skarbu Państwa oraz przekazanie w zarząd i administrację Zarządowi Nieruchomości Miejskich w W;

- pismo lokatorów z dnia 21 czerwca 1950 r. skierowane do Wydziału Polityki Budowlanej Prezydium Rady Narodowej W. z którego wynika, że w budynku przy ul. [...] lokale zamieszkane były przez [...] lokatorów w roku 1950;

- pismo Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Delegatury w W. z dnia [...] grudnia 2013 r., z którego wynika, że w jednym z lokali przy ul. [...] pierwsi lokatorzy meldowani byli w 1945 r.

Od powyższej decyzji w dniu [...] stycznia 2015 r. A. S. reprezentowany przez radcę prawnego I. S. złożył odwołanie, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego — art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem odwołującego się , organ I instancji nie wyjaśnił należycie kwestii daty utraty faktycznego władania nieruchomością przez dawnego właściciela dochodząc do błędnych wniosków co do faktu, że moment utraty ww. prawa nastąpił przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

W następstwie ponownego rozpoznania sprawy Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji dokonał ustaleń faktycznych i ocen prawnych w pełni akceptując stanowisko Prezydenta W. w zakresie zaistnienia w sprawie przesłanek wymienionych w treści art. 215 ust. 2 u.g.n.

Oprócz dokumentacji wymienionej wyżej przez organ I instancji , Wojewoda wskazał , że w aktach własnościowych sprawy znajdują się także inne dowody, na podstawie których możliwa jest ocena prawidłowości ustaleń organu I instancji w zakresie utraty możliwości faktycznego władania nieruchomością przez dawnego jej właściciela przed datą 5 kwietnia 1958 r.

W szczególności organ podkreślił , że zobowiązany zarządzeniem Wydziału Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego W. z dnia [...] października 1947 r., nr [...] do odbudowy zniszczeń w budynku czteropiętrowego frontowego przy ul. [...] B. C., wskutek opieszale prowadzonych prac remontowych, orzeczeniem tego samego organu z dnia [...] września 1949 r. pozbawiony został prawa do dalszej naprawy domu.

Ze sprawozdania z przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 1949 r. kontroli budynku przy ul. [...] w W. wynika, że lokale w nim posadowione zostały wyremontowane przez obecnych lokatorów ( których spis sporządzony w dniu [...] czerwca 1950 r. przez Wydział Polityki Budowlanej Prezydium Rady Narodowej w W. znajduje się w aktach własnościowych) prócz dwóch izb w lokalu nr [...] zajętych przez osobę o nazwisku [...].

Z notatki służbowej sporządzonej przez Kierownika Wydziału Polityki Budowlanej Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r. wynika, że lokatorzy domu, pragnąc zabezpieczyć włożone w odbudowę wkłady, proszą o przydzielenie przedmiotowego budynku do naprawy wyjaśniając, że po uzyskaniu zgody na przydział im budynku, zawiążą się w Spółdzielnię Administracyjno - Mieszkaniową".

W piśmie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1950 r. w odpowiedzi na pismo Wydziału Polityki Budowlanej Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1950 r. zawarto informację, iż "wskazanym byłoby przekazanie domu nr [...] przy ul. [...] pod zarząd Nieruchomości Miejskich".

Wojewoda podkreślił , że w konsekwencji powyższych planów i orzeczenia administracyjnego PRN w W. z dnia [...] listopada 1950 r. o odmowie przyznania B. C. prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości na zasadzie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., protokołem z dnia 13 grudnia 1950 r. nieruchomość przeszła w zarząd i administrację Zarządu Nieruchomości Miejskich w W.

Organ II instancji uzasadnił , że opisane wyżej faktyczne czynności podjęte na nieruchomości przez Zarząd Nieruchomości Miejskich w W. tj. przejęcie w zarząd i administrację, dokonanie napraw lokali przez lokatorów oraz meldunki poszczególnych osób w lokalach budynku przy ul. [...] - przed datą 5 kwietnia 1958 r. świadczą o tym, że utrata faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przez dawnego jej właściciela nastąpiła przed 5 kwietnia 1958r., a to z kolei prowadzi do wniosku, że organ I instancji w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. prawidłowo orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...].

Odnosząc się do treści zarzutów odwołania, co do nieprecyzyjnego przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w kwestii spełnienia przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n. dotyczącej utarty możliwości faktycznego władania nieruchomością przy ul. [...] w W. organ uznał je za nieuzasadnione.

Wyjaśnił , że z zawieranych przez B. C. umów najmu lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...], powołanych przez pełnomocnika strony odwołującej, w aktach sprawy odnaleziono jedynie jedną kopię umowy najmu lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. zawartej pomiędzy dawnym właścicielem nieruchomości a SW. G. w dniu 1 lutego 1950 r. na okres 10 lat. Ww. dokument znajduje się w aktach sprawy w formie niedoświadczonej za zgodność z oryginałem kopii i nie korzysta z przymiotu wiarygodności w myśl art. 75 i art. 76 k.p.a. W trakcie całego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie strona nie przedłożyła ani powołanych w odwołaniu od decyzji o odmowie ustalenia odszkodowania umowy najmu lokalu nr [...] z dnia [...] października 1948 r., ani umowy najmu lokalu nr [...] z dnia [...] lutego 1950 r. w formie korzystającej z przymiotu wiarygodności. Nadto, należy podkreślić, że sam fakt wynajęcia lokalu mieszkalnego innej osobie w budynku, stanowiącym własność wynajmującego nie przesądza o możliwości faktycznego nim władania - wręcz przeciwnie - o utracie tej możliwości co do wynajętego lokalu. Fakt ten na potrzeby kontroli niniejszej sprawy odszkodowawczej potwierdza dodatkowo argument, że dawny właściciel nieruchomości zamieszkiwał po zakończeniu działań wojennych pod adresem innym niż ul. [...] - a mianowicie pod adresem ul. [...] m [...] w W. (na taki adres skierowane zostało pismo Zarządu Miejskiego w W. Wydziału Inspekcji Budowlanej z dnia [...] października 1947 r. ), co nie decyduje, ale dodatkowo świadczy o braku zamiaru korzystania z nieruchomości przez dawnego jej właściciela.

Cytowany zwrot należy odnieść do stanu faktycznego działki. Chodzi zatem o taką sytuację, w której poprzedni właściciele zostają definitywnie pozbawieni możliwości jakiegokolwiek korzystania z działki, co następowało zazwyczaj w chwili jej rzeczywistego zajęcia w związku z realizacją inwestycji państwowych. Przesłanka wskazana w art. 215 może być ustalona jedynie na podstawie dowodów potwierdzających fakt i datę zajęcia gruntu pod inwestycję (zob. wyrok WSA z dnia 23 czerwca 2008 SA/Wa 269/08).

Na powyższą decyzję złożył do tutejszego Sądu skargę A. S. zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , przez jego błędną wykładnię;

2) przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności:

- art. 7, art. 77 K.p.a. przez ich niezastosowanie;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a przez jego niezasadne zastosowanie;

- art. 138 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżący dokonał obszernego rozwinięcia sprecyzowanych wyżej zarzutów.

W szczególności wskazał , że w ocenie Wojewody nie została spełniona jedna z przesłanek art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. nie wykazano, że pozbawienie byłego właściciela faktycznej możliwości władania nastąpiło po dniu 5 kwietnia 1958 r. Podkreślił , że powyższe ustalenia pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wskazują na błędną wykładnię art. 215 ust.ugn. Zgodnie z art. 215 ust. 2 ugn. przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Przepis ten wskazuje zatem 3 przesłanki przyznania odszkodowania:

- grunt i dom podlegały przepisom dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy;

- dom przeszedł na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. lub właściciele zostali pozbawieni możliwości faktycznego władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r.;

- dom był domem jednorodzinnym lub działka była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.

Skarżący podkreślił , że ostatnia przesłanka przestała obowiązywać w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt SK 41/09, w którym Trybunał stwierdził, że przepis art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy W. lub państwa na podstawie Dekretu, innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne. Tym samym kwestia przeznaczenia nieruchomości nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem przepis art. 215 ust. 2 może mieć także zastosowanie do nieruchomości o innym przeznaczeniu, niż budownictwo jednorodzinne.

A.S. wskazał ponadto , że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 215 ust. 2 ugn. formułując dodatkowe pozaustawowe wymogi dla uzyskania odszkodowania, a mianowicie uznając, że faktyczne władanie nieruchomością musi się odnosić do całej działki i że władanie to musi być wykonywane osobiście przez właściciela.

Tymczasem przepis art. 215 u.g.n. ma charakter lex specialis i winien być interpretowany dosłownie, bez czynienia dodatkowych wymogów (wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2010 r. sygn. I SA/Wa 71/10, LEX nr 750907).

Skarżący podkreślił , że nieruchomość przy ul. [...] znajdowała się w osobistym władaniu B. C. co najmniej do [...] września 1944 r. co potwierdza uwierzytelniony odpis legitymacj wskazujący, że B. C. zamieszkiwał w budynku przy ul. [...]. Niezależnie od późniejszej zmiany miejsca zamieszkania, były właściciel i jego następcy prawni władali nieruchomością jeszcze do końca lat siedemdziesiątych ub. wieku. Potwierdza to przede wszystkim złożony do akt sprawy notarialnie poświadczony odpis protokołu przekazania lokalu nr [...] Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej O. przez D. C. (córkę B. C.) z dnia [...] lipca 1979 r. W tym dniu następca prawny byłego właściciela przekazał PGM klucze od lokalu. Tymczasem Wojewoda [...] w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji nie odniósł się w ogóle do tego dowodu, choć jest on kluczowy w sprawie i potwierdza, iż pomimo sporządzenia protokołu objęcia w posiadanie budynku znajdującego się przy ul. [...] na rzecz Skarbu Państwa i przekazania w zarząd i administrację Zarządowi Nieruchomości Miejskich w 1950 r., były właściciel i jego następcy prawni nie zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością do 1979 r. Podkreślił , że pomimo objęcia budynku w zarząd i administrację miejską, B. C. nadal władał nieruchomością, o czym świadczy fakt, iż dysponował lokalami znajdującymi się w budynku tak jak właściciel, tzn. udostępniał je osobom trzecim na podstawie umów najmu (dzierżawy), co potwierdzają znajdujące się w aktach:

- umowa najmu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] z dnia [...] października 1948 r. zawarta pomiędzy B. C. a J. K.

- umowa najmu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] z dnia [...] lutego 1950 r. zawarta pomiędzy B. C. a S. G.. Lokal nr [...] był we władaniu rodziny C. do końca lat siedemdziesiątych i był udostępniany S. G. do chwili jego śmierci w 1978 r.

- protokół przekazania lokalu nr [...] Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej O. przez D. C. (córkę B. C.) z dnia [...] lipca 1979 r. W tym dniu następca prawny byłego właściciela przekazał PGM klucze od lokalu (odpis potwierdzony notarialnie załączony do odwołania).

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Wojewody, jakoby organ dysponował wiarygodnymi dowodami w zakresie meldowania poszczególnych lokatorów przed 5 kwietnia 1958 r. , co miałoby dowodzić utraty możliwości władania przez byłego właściciela. W aktach sprawy brak jest bowiem w tym zakresie jakichkolwiek dowodów. Pomimo zwrócenia się przez organ I instancji do Biura Administracji i Spraw Obywatelskich z "Wnioskiem o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych", Biuro pismem z dnia 31 grudnia 2013 r. przekazało jedynie informację dotyczącą lokalu nr [...], jednak bez wskazania danych osoby zameldowanej. Informacja ta - wbrew adnotacji - nie zawiera wydruku danych z jakiegokolwiek programu. Na podstawie tej informacji nie sposób ustalić czy doszło do utraty możliwości faktycznego władania nieruchomością, albowiem zameldowanie równie dobrze mogło dotyczyć osoby, której były właściciel udostępnił lokal. Nie wiadomo też czy a jeśli tak to komu, kiedy i na jakiej podstawie udostępniono pozostałe lokale.

Analizując stanowisko organu odwoławczego, że udostępnienie lokali na podstawie umowy najmu świadczy o faktycznej utracie możliwości władania lokalem przez byłego właściciela , Skarżący wskazał , że nie daje się ono pogodzić z obowiązującymi przepisami, w tym art. 337 k.c. , który stanowi, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. A zatem - wbrew stanowisku Wojewody - oddanie lokali w najem osobom trzecim nie pozbawiało B. C. i jego następców prawnych posiadania aż do 1979 r.

Stanowisko Wojewody pozostaje w sprzeczności z wypracowaną w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnią pojęcia "faktyczna możliwość władania nieruchomością".

W skardze zarzucono , że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył także szereg przepisów postępowania procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W szczególności art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa .Organy obu instancji nie ustaliły w jakim okresie osoby wskazane w umowach najmu zawieranych przez B. C. korzystały z lokali, którymi dysponował były właściciel i kiedy były właściciel utracił możliwość władania poszczególnymi częściami nieruchomości. Ponadto - co już wcześniej podkreślano - organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do znajdującego się w aktach protokołu przekazania lokalu nr [...] z 1979 r., to jest nie ocenił go jako wiarygodnego lub niewiarygodnego dowodu w sprawie i nie powołał się na żadne inne dowody lub przesłanki pozwalające na nieuznanie tegoż protokołu za potwierdzenie władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. Organ odwoławczy nie dostrzegł uchybień i braków w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i uznał, iż postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. Tym samym sam również dopuścił się naruszenia cytowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzje te zostały wydane bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7 , 77, 80 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Przedmiotem kontroli sądu jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej ugn. Przepis ten stanowi, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Cytowany przepis ma charakter szczególny w stosunku do ogólnych zasad przyznawania odszkodowania przewidzianych w tej ustawie. Oznacza to, m.in., iż jest on wyłączną podstawą ustalenia przesłanek do przyznania odszkodowania bez potrzeby sięgania do innych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Szczególny charakter tego przepisu nakazuje ścisłą jego wykładnię. Gramatyczna wykładnia art. 215 ust. 2 prowadzi do wniosku, że odszkodowanie przysługuje wówczas, gdy działka była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m. st. Warszawy , przed datą wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958r.

W sprawie niniejszej niespornym jest, że przedmiotowa nieruchomość położona przy ul. [...] w W. podlegała przepisom dekretu oraz, że przed dniem jego wejścia w życie tj. 21 listopada 1945r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.

Mając na uwadze , że stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011r. SK 41/09, przestała obowiązywać przesłanka przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne lub domu jednorodzinnego , istota sporu sprowadza się do kwestii czy organy administracji prawidłowo ustaliły , że dawni właściciele nieruchomości bądź ich następcy prawni utracili faktyczną możliwość władania nią przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy dokonując ustaleń faktycznych związanych z przesłanką, kiedy właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni, zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią , uchylił się od obowiązku omówienia całości materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania.

Przede wszystkim poza zakresem okoliczności opisanych i poddanych ocenie przez Wojewodę [...] w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji , pozostaje sporządzony w dniu [...] lipca 1979r. protokół przekazania Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej O. , lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] , podpisany przez córkę B. C. , D. C.

Niezależnie od powyższego , w toku rozważań organu, pominięte zostały także umowy podpisane przez byłego właściciela nieruchomości z najemcą lokalu nr [...] J. K. , w dniu [...] października 1948r. oraz z najemcą lokalu nr [...]., S. G., w dniu 1 lutego 1950r. Ich poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dołączone zostały do skargi skierowanej do Sądu.

Organy administracji rozpoznając sprawę ustaliły , że budynek położony w Warszawie przy ul. [...] został przejęty w zarząd i administrację miejską, pominęły jednak ocenę czy przed dniem 5 kwietnia 1958r. B. C. także władał częścią wskazanej nieruchomości i ewentualnie jaki to w władanie miało charakter oraz skutki w świetle przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę rozpoznawanego wniosku o odszkodowanie.

Wbrew stanowisku Wojewody , oddanie lokalu najemcy w ramach podpisania z nim umowy najmu nie stanowi dowodu potwierdzającego utratę możliwości władania tym lokalem przez posiadacza samoistnego . Powyższemu stanowisku przeczy bowiem przepis art. 337 k.c. gwarantujący zachowanie tego prawa w przypadku wydania rzeczy posiadaczowi zależnemu.

Ponownie rozpoznając sprawę , organ powinien uwzględnić także , że "faktyczna możliwość władania nieruchomością" , o jakiej mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1998 r. IV SA 311/96 LEX nr 45948).

Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej , akceptuje ponadto stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku tutejszego sądu z dnia 29.04.2010r. sygn.I SA/Wa 31/10, odnoszące się do skutków prawnych władania częścią nieruchomości objętej sporem , podzielając tym samym pogląd Skarżącego w tym przedmiocie, że ograniczenie uprawnień wynikających z zastosowania art.215 ust.2 u.g.n. nie ma w takim przypadku uzasadnienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit a i c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.152 poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku

.