Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1204/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 5, art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1073
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi syndyka masy upadłości Spółki O. z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w związku z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; aktualnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 121), po rozpatrzeniu odwołania "O. P." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2017 r., znak: [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie S., gmina C., oznaczonej jako działka nr [...].

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Starosta C., działając na wniosek przedsiębiorstwa P. D. S.A. Oddział Z. z siedzibą w Z., decyzją z [...] czerwca 2013 r., znak: [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie S., oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, będącej własnością "O. P." spółki z o.o. z siedzibą w S., poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości przewodów i urządzeń niezbędnych do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV C. C. - D.. Ograniczenie to polegało na zobowiązaniu właściciela do udostępnienia wnioskodawcy części przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 1725,33 m˛, oznaczonej literami E-F-G-H na mapie stanowiącej załącznik do skarżonej decyzji, na czas założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznych. Wnioskodawca nabył prawo do korzystania z tej nieruchomości w części niezbędnej do wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii napowietrznych. Jednocześnie przedsiębiorstwo P. D. SA Oddział Z. zostało zobowiązane do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu linii napowietrznych lub w przypadku, gdy będzie to niemożliwe, do przedłożenia protokolarnego opisu powstałych szkód wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego.

Odwołanie od tej decyzji złożyła "O. P." sp. z o.o. z siedzibą w S..

Po rozpatrzeniu odwołania, ostateczną decyzją z [...] września 2013 r., znak: [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].

Decyzja Wojewody została uchylona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Lu [...], wydanym po rozpoznaniu skargi spółki.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ odwoławczy do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności, zdaniem Sądu, ustalenia wymagała zasadność projektowanego przebiegu inwestycji przez nieruchomość skarżącej spółki, jak również zakres ograniczenia właściciela w jego prawie do korzystania z tej nieruchomości.

Wojewoda L. przeprowadził w dniu [...] maja 2015 r. rozprawę administracyjną oraz uzupełnił materiał dowodowy o kopie umów dotyczących udostępnienia nieruchomości sąsiednich pod projektowane urządzenia elektroenergetyczne. Ponadto przedsiębiorstwo P. D. S.A. Oddział Z. poinformowało, że linia napowietrzna 110 kV C. C. - D., w związku z projektowaną droga krajową S-12 przez działkę będącą przedmiotem niniejszego postępowania, została przeprojektowana poprzez zastosowanie wyższych słupów, aby przewody nie były uciążliwe w eksploatacji i nie kolidowały z budową drogi krajowej oraz nie utrudniały korzystania z nieruchomości przez jej właściciela w sposób dotychczasowy.

Decyzją z [...] lipca 2015 r., znak: [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2013 r.

Również ta decyzja Wojewody została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 705/15, wydanym po rozpatrzeniu skargi O. P. Sp. z o.o.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na konieczność ustalenia zasadności projektowanego przebiegu inwestycji przez nieruchomość spółki, jak również zakres ograniczenia właściciela w jego prawie do korzystania z tej nieruchomości. Zdaniem Sądu, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ powinien ustalić:

- czy planowana inwestycja jest zgodna z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, mając na względzie warunki szczegółowe planu dla projektowanej inwestycji - w niniejszej sprawie należy wyjaśnić kwestię wymaganego uzgodnienia z zarządem drogi,

- jaki będzie wpływ inwestycji na stosunki wodne,

- w jakiej odległości od terenu kolejowego został zlokalizowany przebieg projektowanej linii elektroenergetycznej,

- ile wynosi pas przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę linii elektroenergetycznej,

- czy istnieją ograniczenia w prowadzeniu linii elektroenergetycznej napowietrznej wysokiego napięcia nad skarpą,

- czy inwestor na potrzeby budowy słupa elektroenergetycznego może zniwelować utrudnienia terenu w celu poprowadzenia inwestycji bliżej terenów kolejowych,

- dlaczego na nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem inwestor nie przewidział budowy linii kablowej.

Ponadto Sąd wskazał, że należy zażądać od inwestora przedstawienia aktualizacji projektu, gdyż został on zmieniony w związku z drogą ekspresową, a także określić w sentencji decyzji termin, na który ma być udzielone zezwolenia na czasowe zajęcie działki nr [...], ustalając w sposób precyzyjny początek biegu tego terminu.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2013 r., orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie S., oznaczonej jako działka nr [...], będąc związanym oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w przywołanym wyroku oraz biorąc pod uwagę zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, Wojewoda L. ostateczną decyzją z [...] lipca 2016 r., znak: [...], uchylił skarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Starosta C., po ponownym rozpatrzeniu wniosku przedsiębiorstwa P. D. S.A. z siedzibą w L. oraz uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z [...] maja 2017 r., znak: [...], ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń niezbędnych do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV C. C. - D.. Określił, że ograniczenie to polega na obowiązku udostępnienia wnioskodawcy na czas założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznych części nieruchomości o łącznej powierzchni 1.725 m - pasa gruntu oznaczonego punktami: 1-2-3-4 na mapie stanowiącej załącznik do decyzji, przez okres 30 dni, liczony po dniu 10 maja 2019 r.

Odwołanie od tej decyzji złożyła "O. P." sp. z o.o. z siedzibą w S.. Zarzuciła, iż nie zostały uwzględnione zalecenia zawarte w prawomocnych wyrokach WSA w Lublinie z 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 705/15 i z 20 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 961/13 oraz zażądała jej uchylenia.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2017 r. Wojewoda wyjaśnił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy C. został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 163, poz. 2306). Zgodnie z ustaleniami tego planu, działka położona w obrębie S., oznaczona numerem [...], według rysunku tego planu wchodzi w skład obszaru oznaczonego symbolem [...] - teren usług - istniejące zainwestowanie do zachowania, składy, magazyny, hurtownie, preferowane usługi komercyjne. Przez tę działkę jest projektowana linia elektroenergetyczna 110 kV C. – D.. Działka przylega do drogi o symbolu [...] oraz do terenów kolejowych. Droga [...] jest to droga krajowa relacji K.-L.-P.-C.-D.-granica państwa (kierunek Kijów) - główna ruchu przyspieszonego. Ustalenia planu dla drogi głównej ruchu przyspieszonego to:

- szerokość linii rozgraniczających - 40 m, na terenach leśnych - utrzymanie istniejących linii rozgraniczających, szerokość jezdni minimum 7 m, na terenach zabudowanych chodnik szerokości minimum 2 m,

- wymagane uzgodnienie z zarządem drogi wszelkich decyzji administracyjnych w sprawach obejmujących zasady polityki lub scaleń gruntów, realizacji inwestycji będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym obiektów kubaturowych, obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej i uzbrojenia terenu - na terenach sąsiadujących z drogami krajowymi w liniach rozgraniczających dróg krajowych oraz w odniesieniu do inwestycji przecinających drogi i inwestycji sąsiadujących z rezerwami terenu przeznaczonego pod budowę lub modernizację tych dróg lub przecinających te rezerwy w zakresie obejmującym:

- sytuowanie obiektów budowlanych w stosunku do elementów drogi krajowej,

- określenie warunków obsługi komunikacyjnej inwestycji (terenu), w tym możliwości realizacji nowego lub przebudowy istniejącego włączenia do drogi krajowej,

- wpływ inwestycji na stosunki wodne w tym rejonie ze szczególnym uwzględnieniem warunków odwodnienia pasa drogowego,

- linia zabudowy - dla budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi: jednokondygnacyjnych - minimum 50 m, wielokondygnacyjnych - minimum 70 m od zewnętrznej krawędzi jezdni głównej; dla pozostałej zabudowy - minimum 25 m od zewnętrznej krawędzi jezdni.

Ustalenia planu dla terenów kolejowych (KK) to:

- utrzymanie terenów kolejowych w istniejących liniach rozgraniczających,

- budynki, budowle oraz roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 20 m od granicy obszaru kolejowego (nie stosuje się do budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowych),

- drzewa i krzewy mogą być sytuowane w odległości nie mniejszej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego.

Takie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. zostały zatwierdzone uchwałą Rady Gminy C. z dnia [...] lipca 2004 r., wydaną w okresie, gdy "O. P." sp. z o.o. była właścicielem działki nr [...] (od [...] maja 2003 r.).

Wojewoda podniósł, że z dokumentów projektowych przedłożonych przez P. D. S.A. Oddział Z. wynika, że oś projektowanej linii 110 kV C. C. - D. przebiega środkiem pasa terenu przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tę inwestycję, natomiast pas ograniczonego użytkowania jest znacznie węższy niż teren przewidziany w planie i wynosi 9 m po obu stronach linii.

Analiza treści mapy zasadniczej w skali 1:1000 w uwzględnieniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w części dotyczącej ograniczeń związanych z terenem kolejowym, wykazała, że w odległości około 20 m od granicy obszaru kolejowego na przedmiotowej działce znajduje się skarpa. Ponadto ograniczenia w posadawianiu wszelkich budynków i budowli oraz prowadzeniu prac ziemnych związane z obszarem kolejowym musiały zostać wzięte pod uwagę podczas projektowania inwestycji. Zgromadzone dokumenty wskazują, że projekt przewiduje umieszczenie linii elektroenergetycznej 110 kV w możliwie najbliższym sąsiedztwie ograniczenia zabudowy związanym z terenem kolejowym.

Wojewoda wyjaśnił, że napowietrzna linia wysokiego napięcia 110 kV służy do przesyłana energii elektrycznej na duże odległości. Wysokie napięcie jest stosowane w sieciach przesyłowych przystosowanych do transmisji energii na duże odległości pomiędzy źródłem energii (elektrownią) a sieciami rozdzielczymi. Z uwagi na warunki bezpieczeństwa, linie wysokiego napięcia rozpinane są na dość wysokich słupach, sięgających kilkudziesięciu metrów. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez Wojewodę L. w dniu [...] maja 2015 r. pełnomocnicy P. D. SA zwrócili uwagę, że przebieg linii tego typu jest uzależniony od wymagań technicznych przy uwzględnieniu wymogów bezpieczeństwa zarówno ludzi, jak też samych urządzeń. Nie bez znaczenia są warunki topograficzne i geologiczne terenu. Dodatkowo podkreślili, że linia ta jest jednym z elementów układu sieci elektroenergetycznej i musi odpowiadać rygorystycznym i bezwzględnym wymogom technicznym.

Wojewoda podkreślił, że przedmiotowa inwestycja, jak każda inwestycja liniowa, odnosi się do terytorialne dużego obszaru, a także dotyczy znacznej ilości osób. Równocześnie jest to inwestycja mająca szczególne znaczenie z punktu widzenia interesu publicznego. Na projektowany przebieg tej linii wysokiego napięcia przez działkę stanowiącą własność skarżącego przedsiębiorstwa, oprócz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, istotny wpływ ma fakt, że P. uzyskała uprawnienia do dysponowania gruntem na działkach sąsiednich. Jednocześnie należy zauważyć, że w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] zaprojektowano posadowienie słupa, co oznacza, iż odległość pomiędzy gruntem a przewodami energetycznymi jest największa. Fakt ten z kolei pozwala na mniejsze ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości przez właściciela. Mając na uwadze informację o przeprojektowaniu tej sieci w związku z droga ekspresową S-12, polegającą na zaprojektowaniu wyższych słupów - można stwierdzić, że ograniczenie to jeszcze ulegnie zmniejszeniu.

Wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 705/15, organy obu instancji uzyskały dodatkowe wyjaśnienia i informacje od przedsiębiorstwa P. D. SA z siedzibą w L. (pisma z: [...] grudnia 2016 r" [...] lipca 2017 r. i [...] września 2017 r.).

Opierając się na ich treści ustalono, że:

- planowana inwestycja zlokalizowana na działce nr [...], położonej w obrębie S., jest zgodna z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy C., trasa projektowanej linii 110kV jest zgodna z przebiegiem projektowanej linii elektroenergetycznej 110 kV C.-D., a jej przebieg został zaopiniowany pozytywnie przez Zastępcę Dyrektora Oddziału w L. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w L. (pismo z [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] [...] [...],

- zakres robót dotyczący projektu budowy napowietrznej linii 110 kV C. C.-D. oraz skrzyżowania z ciekami wodnymi i rowami melioracyjnymi został uzgodniony bez uwag przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. Oddział w C. (pismo z [...] października 2011 r., znak: [...] 1); linia 110 kV została zaprojektowana w taki sposób, aby nie nastąpił niekorzystny wpływ na stosunki wodne w jej rejonie, w celu ograniczenia jej oddziaływania na etapie realizacji inwestycji na wody powierzchniowe i podziemne autor projektowanej inwestycji zdecydował się na zastosowanie odpowiednich technologii wykonywania fundamentów (prefabrykowane lub terenowe) oraz ograniczenia do niezbędnego minimum czasu wykonania prac ziemnych (dwa dni na stanowisko) oraz prowadzenie tych prac w sezonie letnim (w porze suchej) w czasie występowania obniżonych poziomów wód gruntowych (niskie i średnie stany wód); w przypadku wystąpienia nadmiaru wody w odwiertach, zostanie ona przepompowana do szczelnych beczkowozów, a następnie wykorzystana do celów technologicznych (np. polewania fundamentów); konstrukcje wsporcze słupów usytuowano poza korytami cieków oraz obszarami zbiorników, dlatego nie przewiduje się znaczących negatywnych oddziaływań inwestycji na wody powierzchniowe,

- w rejonie projektowanego stanowiska słupowego nr [...] (działka nr [...] i nr [...]) warunki gruntowo-wodne rozpoznano otworem badawczym i sondowaniem statycznym CPT do głębokości 6,0 m ppt, powierzchnia terenu w rejonie stanowiska jest nieznacznie nachylona w kierunku północnym, około 15 m na południe od projektowanego słupa występuje stroma skarpa o wysokości 5 m, stwierdzono następujące warunki gruntowe - do głębokości 1,6 m ppt występują skonsolidowane grunty spoiste w stanie twardoplastycznym (warstwa Illd), poniżej zalegają zwietrzliny kredowe w stanie twardoplastycznym (warstwa geotechniczna Vd), sondowanie CPT wskazuje na możliwość uplastycznienia strefy przypowierzchniowej do głębokości około 0,6 m ppt, do głębokości 0,6 m ppt nie stwierdzono żadnych przejawów obecności wód gruntowych.

- oś projektowanej linii 110 kV relacji C. C.-D. znajduje się w odległości około 85 metrów od terenu kolejowego, z uwagi na rozpoznane podczas wierceń i sondowań geologicznych warunki gruntowo-wodne na stanowisku

projektowanego słupa wysokiego napięcia, nie ma możliwości jego przesunięcia w pobliże torów kolejowych,

- inwestor nie przewiduje budowy linii kablowej 110 kV, gdyż jej koszt jest około trzykrotnie większy niż w przypadku linii napowietrznej.

Wojewoda wskazał następnie, że z treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że projektowanie i budowa linii 110 kV podlega bardzo wielu restrykcyjnym zasadom. Jedną z podstawowych zasad jest stosowanie linii napowietrznej. Jest to rozwiązanie stosowane powszechnie na całym świecie z dobrze opanowaną technologią budowy i eksploatacji. Rozwiązanie w formie linii kablowej 110 kV, co do zasady jest możliwe, jednakże stosuje się je tylko w przypadkach, gdy nie jest możliwa budowa linii napowietrznej. Linia kablowa, szczególnie na tak krótkim odcinku, nie gwarantuje pewności zasilania odbiorców, koszt budowy jest wielokrotnie wyższy, niż linii napowietrznej, wprowadza większe ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki przez którą przebiega - w pasie ograniczonym przez linię kablową nie jest możliwa praktycznie żadna zabudowa. Znacznie komplikuje się problem zachowania ciągłości kabla światłowodowego, który w linii napowietrznej znajduje się w przewodzie odgromowym i jest ciągły. Zastosowanie w obrębie działki nr [...] linii kablowej spowodowałoby konieczność dwukrotnego przecięcia kabla światłowodowego i połączenie go z ziemnym kablem światłowodowym. Działanie takie wpływa na pewność transmisji danych teletechnicznych realizowanych również na potrzeby operatorów komórkowych, czy administracji publicznej.

Rozwiązanie polegające na wcince linii kablowej w linię napowietrzną na tak krótkim odcinku jest z technicznego punktu widzenia bardzo złym i nigdzie nie praktykowanym rozwiązaniem, ponieważ wprowadza w ciąg linii dość zawodne elementy, jakimi są głowice kablowe (tutaj dwa połączenia przewód - kabel). Uszkodzenie takiego połączenia wymaga kosztownej i długotrwałej naprawy (czas oczekiwania na głowicę kablową to 30 dni) oraz wymaga znacznie częstszych zabiegów konserwacyjnych. Projektowana linia 110 kV jest linią przesyłową mającą zasilać bardzo dużą ilość odbiorców i zadaniem operatora sieci dystrybucyjnej jest wprowadzenie takich rozwiązań technicznych w zakresie budowy sieci, aby pewność i niezawodność jej pracy była jak największa. Jakość sieci dystrybucyjnej sprawdza się w ekstremalnych warunkach pogodowych, jak burze, śnieżyce, sadź katastrofalna czy wichury, których występowanie nasila się w ostatnich latach. W związku z tym brak jest uzasadnienia dla wprowadzenia rozwiązań "łączonych", które już w założeniu są obarczone większym ryzykiem uszkodzeń.

Wojewoda podkreślił, że w przypadku wprowadzenia rozwiązań wnioskowanych przez właściciela nieruchomości przez zastosowanie na działce nr [...] linii kablowej, niezbędne będzie postawienie dodatkowego słupa na przedmiotowej działce oraz wyłączenie z zagospodarowana pasa działki o szerokości 3 m wzdłuż linii kablowej. Oznaczałoby to znacznie większą ingerencję w prawa właściciela niż w przypadku realizacji inwestycji zgodnie z projektem przygotowanym przez P. D. S.A. z siedzibą w L..

Przedstawiony stan faktyczny i prawny, zdaniem Wojewody, pozwala stwierdzić, że przebieg planowanej inwestycji, uwzględniając warunki wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C., w sposób absolutnie niezbędny ingeruje w prawa "O. P." sp. z o.o. z siedzibą w S., jako właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Skargę na tę decyzję wniosła "O. P." sp. z o.o., zarzucając:

- naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ograniczenie prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] w związku z planowaną inwestycją celu publicznego w sposób naruszający interes właściciela nieruchomości, tj. w sposób nie najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości;

- naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 136 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich istotnych elementów tego stanu, oparcie decyzji na informacjach uzyskanych od inwestora bez specjalistycznego oparcia dokumentacyjnego.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

Zdaniem skarżącej, Wojewoda L. ponownie nie rozważył, czy przebieg planowanej inwestycji był nieruchomości jak najmniej uciążliwy oraz czy zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzi się do niezbędnego minimum. Przebieg planowanej przez P. inwestycji nie zmienił się w żaden sposób. W ocenie skarżącej, w skarżonej decyzji analiza, dlaczego inwestycja nie może przebiegać w innym miejscu, opiera się wyłącznie na wyjaśnieniach przekazanych organowi przez inwestora i nie jest poparta żadnymi specjalistycznymi dokumentami, czy opiniami oraz wyliczeniami. Zawiera jedynie lakoniczne stwierdzenie, że przedstawiony stan faktyczny i prawny pozwala stwierdzić, że przebieg planowanej inwestycji jest optymalny, bowiem inwestycja jest zgodna z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że zakres robót jest uzgodniony tak, aby nie nastąpił niekorzystny wpływ na stosunki wodne, że nie ma możliwości przesunięcia słupa w pobliże torów z uwagi na rozpoznane podczas wierceń i sondowań geologicznych warunki gruntowo-wodne. Wskazano także, że inwestor nie przewiduje budowy linii kablowej z uwagi na wyższy koszt. Wskazać należy, że w dalszym ciągu inwestor nie zaktualizował projektu dotyczącego przedmiotowej działki, co świadczy tylko o pozornym zgromadzeniu dodatkowego materiału dowodowego.

Według skarżącej, bezspornym jest, że należąca do niej działka po wybudowaniu słupów podtrzymujących napowietrzną linię wysokiego napięcia znacząco straci na wartości, a nawet może stać się dla niej całkowicie bezużyteczna. Tymczasem w sprawie ustalono, że istnieje możliwość poprowadzenia przebiegu inwestycji linii wysokiego napięcia w sposób mniej uciążliwy dla właściciela działki, tj. linią kablową. Możliwym jest także zniwelowanie skarpy tak, aby linia przebiegała bliżej torów kolejowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt IX GU 341/17 Sąd Rejonowy L.-W. w L. z siedzibą w Ś. ogłosił upadłość spółki O. P. i wyznaczył na syndyka masy upadłości J. P.. W związku z tym postępowanie w niniejszej sprawie, zawieszone postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., zostało podjęte z udziałem syndyka (k. 34 akt sądowych).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n., w myśl którego starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia winno być przy tym poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie wnioskowanych prac (art. 124 ust. 3 u.g.n.).

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić wyłącznie dla zrealizowania celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

W kontrolowanym postępowaniu trafnie uznano, że inwestycja planowana przez P. D. S.A. jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm.) w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. (budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń).

Realizacja tego celu m. in. na należącej do skarżącej spółki działce nr [...] jest zgodna z ustaleniami zawartymi w uchwale Rady Gminy C. Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr [...], poz. 2306) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C.. Zgodnie z ustaleniami tego planu, działka ta wchodzi w skład obszaru oznaczonego symbolem [...] - teren usług - istniejące zainwestowanie do zachowania, składy, magazyny, hurtownie, preferowane usługi komercyjne. Przez tę działkę jest projektowana linia elektroenergetyczna 110 kV C. – D.. Działka przylega do drogi o symbolu [...] oraz do terenów kolejowych. Droga [...] jest drogą krajową.

Przebieg spornej linii energetycznej został w dniu [...] sierpnia 2012 r. pozytywnie zaopiniowany przez Zastępcę Dyrektora Oddziału w L. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w L., zaś w dniu [...] października 2011 r. został uzgodniony bez uwag w zakresie skrzyżowania z ciekami wodnymi i rowami melioracyjnymi przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. Oddział w C..

W niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone rokowaniami, które nie doprowadziły do dobrowolnego udostępnienia przez spółkę O. P. działki nr [...] w celu założenia i przeprowadzenia sieci przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Przebieg i rezultat rokowań nie budzi zastrzeżeń.

W decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. należy w sposób precyzyjny określić zakres uszczuplenia władztwa nad przedmiotową nieruchomością i wykazać, że uszczuplenie to nastąpiło tylko w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji, jak również w sposób najmniej uciążliwy dla korzystania z niej oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. organ obowiązany jest zatem dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, zaś wyniki takiej analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a.

Wbrew stanowisku skarżącej, Wojewoda L. wszechstronnie rozważył i prawidłowo ustalił, że przebieg planowanej inwestycji jest dla nieruchomości skarżącej jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości – sprowadzony do niezbędnego minimum, który to obowiązek wynika z konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w art. 64 ust. 2 Ustawy Zasadniczej.

W niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały analizy dotyczącej zakresu koniecznej ingerencji w przysługujące skarżącej prawo własności działki nr [...]. W toku postępowania w obu instancjach wykazano, dlaczego ograniczono własność działki skarżącej we wskazanym zakresie. Wojewoda rozważył zarówno interes inwestora, jak i interes skarżącej i należycie umotywował swoje stanowisko przy zastosowaniu kryterium "niezbędności" w uszczupleniu prawa właściciela nieruchomości.

Nie bez znaczenia jest to, że niniejsza sprawa była trzykrotnie rozpatrywana, a postępowanie prowadzone było przez sześć lat. Przez ten czas organ pierwszej instancji zgromadził miarodajny materiał dowodowy, stosownie do wytycznych zawartych w wyrokach sądu administracyjnego. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na uznanie, że przyjęta lokalizacja sieci elektroenergetycznej jest najmniej uciążliwa dla wszystkich właścicieli nieruchomości objętych projektem i optymalna ze względu na ukształtowanie terenu.

Po pierwsze, przy ustaleniu przebiegu napowietrznej linii energetycznej wzięto zasadnie pod uwagę ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...] wynikające z bezpośredniego sąsiedztwa terenu kolejowego oraz z istnienia na tej działce skarpy. Projekt przebiegu linii 110 kV C. C. - D. przewiduje umieszczenie jej w możliwie najbliższym sąsiedztwie ograniczenia zabudowy związanym z terenem kolejowym. Co więcej, oś linii przebiega środkiem pasa terenu przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tę inwestycję, przy czym pas ograniczonego użytkowania jest nawet węższy niż teren przewidziany w planie miejscowym (wynosi 9 m po obu stronach linii).

Po drugie, aby zminimalizować uciążliwość inwestycji dla skarżącej jako właściciela działki nr [...], w bezpośrednim sąsiedztwie tej działki zaprojektowano posadowienie słupa, co skutkuje zwiększeniem odległości pomiędzy gruntem a przewodami energetycznymi.

Przekonujące jest stanowisko organu odwoławczego, że nie ma możliwości przesunięcia słupa energetycznego w pobliże torów kolejowych z uwagi na rozpoznane podczas wierceń i sondowań geologicznych warunki gruntowo-wodne na tym terenie.

Nie budzi również zastrzeżeń twierdzenie, że budowa linii kablowej, która jest trzykrotnie droższa niż budowa linii napowietrznej, jest zasadna jedynie wówczas, gdy nie jest możliwa budowa linii napowietrznej. Ponadto linia kablowa wprowadza większe ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki, przez którą przebiega. Powszechnie bowiem wiadomo, że w pasie ograniczonym przez linię kablową nie jest możliwa praktycznie żadna zabudowa. Organ odwoławczy wyczerpująco uzasadnił, że realizacja linii kablowej na odcinku obejmującym działkę skarżącej wymagałaby połączenia z linią napowietrzną, a uszkodzenie takiego połączenia wymagałoby kosztownej i długotrwałej naprawy oraz wymagałoby znacznie częstszych zabiegów konserwacyjnych.

Nie można w tym miejscu pominąć interesu publicznego, polegającego na zapewnieniu odbiorcom ciągłych i nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej. Przekonujące i wystarczająco uargumentowane jest w związku z tym stanowisko inwestora, które podzieliły organy, że w ekstremalnych warunkach pogodowych, jak burze, śnieżyce, sadź katastrofalna, czy wichury, których występowanie nasila się w ostatnich latach, nie sprawdziłoby się rozwiązanie polegające na połączeniu sieci napowietrznej z siecią kablową, gdyż takie "łączone" rozwiązania już z założenia są obarczone większym ryzykiem uszkodzeń.

Reasumując, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w S., gmina C., stanowiącej własność O. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Srebrzyszczu, w związku z planowaną budową sieci elektroenergetycznej nastąpiło z zachowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności po właściwym wyważeniu interesu społecznego oraz interesów indywidualnych – zarówno inwestora, jak i skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, skarga jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369).