Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 552/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Referent stażysta – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi A. K.-L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia A.K. na postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej u.p.e.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 12 września 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wystawił wobec A.K. tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...] oraz [...] oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego o numerach [...], [...], [...] i [...] i skierował je do dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A.

Odpisy tytułów wykonawczych wraz z ww. zawiadomieniami zostały doręczone zobowiązanej w dniu 18 września 2018 r.

W dniu 5 października 2018 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wpłynęło pismo A.K. z dnia 1 października 2018 r. zatytułowane "skarga na zajęcie wierzytelności wynikających z tytułów wykonawczych [...], [...], [...], [...]". W uzasadnieniu powyższego pisma zobowiązana wskazała, że przedmiotowe tytuły wykonawcze dotyczą zobowiązań A. Sp. z o.o., za okres w którym strona nie pełniła funkcji w zarządzie spółki, co zostało udowodnione przed sądem. Strona podkreśliła również, że Ax.K. – ówczesny prezes spółki obecnie pełniący funkcję zobowiązał się do uregulowania przez spółkę powstałych zobowiązań.

Postanowieniem z dnia 26 października 2018 r. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną.

Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 26 października 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż co prawda pismo z dnia 01.10.2018 r. zostało zatytułowane "Skarga", a w dalszej jego części strona podniosła, iż składa "skargę na zajęcie wierzytelności wynikających z tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...]. [...], [...]", jednakże zobowiązana nie wskazała w nim przepisów prawa, które stanowią podstawę wniesionego podania, co mogłoby wskazywać tryb jego rozpatrzenia wskazując, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu jednoznacznego zdefiniowania intencji strony zawartych w piśmie z dnia 1 października 2018 r. Ponadto stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie spełniało wymogów określonych w przepisach prawa, gdyż nie zawierało uzasadnienia prawnego, natomiast uzasadnienie faktyczne nie pozwoliło na ocenę prawidłowości toku rozumowania organu pierwszej instancji z uwagi na brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. wezwał A.K. do uzupełnienia pisma z dnia 1 października 2018 r. poprzez sprecyzowanie przedmiotu wniosku i wskazanie rodzaju żądania wskazując jednocześnie, jakiego rodzaju środki ochrony prawnej przysługują zobowiązanej.

W dniu 21 stycznia 2019 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wpłynęło pismo zobowiązanej z dnia 16 stycznia 2019 r., w którym pełnomocnik A.K. wyjaśnił, że pismo z dnia 1 października 2018 r., zatytułowane "skarga" należy potraktować, jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że w objętym tytułami wykonawczymi okresie, strona nie pełniła w A. Sp. z o.o. żadnej funkcji.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12 września 2018 r.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie wskazując w uzasadnieniu, że A.K. w dniu 2 listopada 2010 r. złożyła rezygnację z pełnienia funkcji wiceprezesa zobowiązanej spółki z dniem 3 lipca 2010 r. Zwłoka w złożeniu informacji do KRS o rezygnacji z funkcji prezesa spowodowana była pismem z KRS z dnia 6 lutego 2013 r. zawierającym wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku, poprzez wyjaśnienie w jakiej dacie oświadczenie zobowiązanej o rezygnacji z funkcji członka zarządu wpłynęło do Ax.K., który w tamtym okresie pełnił funkcję prezesa spółki.

W dniu 13 marca 2019 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wpłynęło pismo z dnia 11 marca 2019 r., w którym pełnomocnik strony wniósł o uwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych oraz dokumentów składanych w powyższej sprawie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz do Sądu Okręgowego w Sieradzu Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, a także podtrzymał wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A.K.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być

prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą

zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje zatem we wszystkich ww. przypadkach, gdy egzekucja administracyjna nie może być prowadzona.

W ocenie organu nadzoru argumentacja zawarta we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jak i zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, zmierza w istocie do wykazania, że organ egzekucyjny bezpodstawnie prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne, z uwagi na brak podstaw do przeniesienia odpowiedzialności na zobowiązaną za zobowiązania A. Sp. z o.o. Zobowiązana zmierza zatem do wykazania, że nałożony na nią obowiązek na podstawie decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania A. Sp. z o.o. nie istnieje.

Decyzją z dnia 21 czerwca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. przeniósł na A.K. odpowiedzialność za zadłużenie A. Sp. z o.o. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 23 czerwca 2018 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Sądu Okręgowego w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Sieradzu umorzył postępowanie w sprawie odwołania z uwagi na cofnięcie odwołania. Postanowienie jest prawomocne od dnia 5 lipca 2018 r. i w tym też dniu stała się prawomocna decyzja o odpowiedzialności zobowiązanej za zadłużenie A. Sp. z o.o.

Z uwagi na prawomocną decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności oraz brak dobrowolnej spłaty zaległości, Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., wystawił w dniu 12 września 2018 r. tytuły wykonawcze i zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego w Banku PKO BP S.A. Odpisy tytułów wykonawczych oraz zajęcia z dnia 12 września 2018 r. zostały doręczone zobowiązanej w dniu 18 września 2018 r.

Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym, którego celem jest wykonanie obowiązku, nie zaś kolejną instancją postępowania służącą weryfikowaniu rozstrzygnięć stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Prawidłowość decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności strona mogła kwestionować w postępowaniu sądowym wszczętym wskutek wniesienia odwołania od ww. decyzji.

Reasumując Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że nie znajduje podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ponieważ decyzją z dnia 21 czerwca 2017 r. odpowiedzialność za zobowiązania A. Sp. z o.o. z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc 12/2011 oraz okresy 02/2012-06/2012 została przeniesiona na skarżącą.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podniosła, że zgłoszone w toku postępowania egzekucyjnego wnioski i dowody w sprawie przeniesienia odpowiedzialności przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za zobowiązania spółki A. na skarżącą – jako członka zarządu nie zostały uwzględnione zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotowe granice kontroli, o której wyżej mowa, zakreślone zostały w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) - dalej "p.p.s.a.", i zalicza się do nich m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedpuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z ustrojowej funkcji sądu administracyjnego wynika bowiem obowiązek poddania pełnej analizie przepisów prawa materialnego i procesowego, które były lub powinny być podstawą skarżonego aktu. Sąd administracyjny badając sprawę w pełnym zakresie ma zatem obowiązek uwzględnić i te okoliczności, które nie zostały powołane w skardze, ale mają wpływ na legalność podjętego rozstrzygnięcia (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a).

W świetle art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w admonostracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314) – dalej: "u.p.e.a." Postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Jedną z takich przyczyn, skutkujących koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny, jest wymieniona w art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. sytuacja gdy obowiązek nie istniał.

Skarżąca w pismie z dnia 10 października 2018 r., jak i w późniejszych pismach składanych w trakcie postępowania administracyjnego podnosiła, że wystawione tytuły wykonawcze dotyczą zobowiązań A. spółki z ograniczoną odpopwiedzialnością z siedzibą w D., powstałych w okresie gdy nie była ona członkiem zarządu spółki.

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uzasadniając zaskarżone postanowienie powołał się prawidłowo na prawomocną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2017 r. Nr [...] o przeniesieniu na A.K. odpowiedzialności za zobowiązania A. sp. z o.o. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za następujące okresy 12/2011, 02/2012-06/2012.

Przedmiotowe tytuły wykonawcze dotyczą należności określonych w ww. decyzji z dnia 21 czerwca 2017 r.

Jak wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Organy egzekucyjne już na etapie wstępnym mają obowiązek zbadania z urzędu warunków zarówno dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i dopuszczalności prowadzenia egzekucji (art. 29 § 1 u.p.e.a.). W konsekwencji również i sąd administracyjny w ramach badania zgodności z prawem działań organów egzekucyjnych i w granicach sprawy sądowoadministracyjnej określonej zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a., zobowiązany jest do zbadania, czy organy w sposób prawidłowo przyjęły, że tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej, oraz że dopuszczalne było zastosowanie środka egzekucyjnego pod względem zachowania elementów wymienionych w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej oraz elementów z art. 27 § 2 w sytuacjach tam wskazanych. W ramach tego obowiązku należy poddać kontroli prawidłowość wpisów w poszczególnych rubrykach tytułu wykonawczego, wystawionych przez wierzyciela oraz przez organ egzekucyjny. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie I SA/Wr 71/96 (LEX 28362) " Organ egzekucyjny, badający z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej w trybie art. 29 § 1 u.p.e.a., ma obowiązek ustalenia, czy egzekucja administracyjna jest dopuszczalna. Ustalenie to następuje w wyniku badania, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom art. 27 powołanej ustawy, a zatem - czy nie zachodzą ujemne przesłanki procesowe w sprawie.

Przeprowadzona przez sąd analiza wpisów dokonanych w tytułach egzekucyjnych wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie uznał dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Załączone do akt sprawy tytuły wykonawcze odpowiadają wymogom przewidzianym w art. 27 § 1 u.p.e.a. Egzekucja mogła zostać wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnień, gdyż dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstał z mocy prawa, a wysokość należności została określona w ostatecznej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia – tekst jedn. Dz.U. z 2017 r.poz. 131).

W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, iż skarżąca skorzystała z, przewidzianego w przepisie art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uprawnienia do wniesienia odwołania do sądu powszechnego od decyzji ZUS o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek. Odwołanie następnie cofnęła, w związku z czym decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2017 r. Nr [...] stała się prawomocna. Obecnie orzeczenie to pozostaje w obrocie prawnym i stanowi podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej. Tym samym powoływanie się przez stronę na nieistnienie egzekwowanego obowiązku jest bezzasadne.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

bg