Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 646/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 4, art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
article: par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 132 poz 1116
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego  przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych  za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień
article: par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej określany również jako organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania P. z siedzibą w W. (dalej skarżąca, spółka), utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2013 r. wydaną przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. (dalej organ I instancji lub Dyrektor COF), którą organ ten, działając na podstawie przepisów art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.)

w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych

i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.) oraz art. 104 kpa, stwierdził, że strona nie wykonała obowiązku wynikającego z § 1 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), wobec czego ustalił opłatę za używanie 104 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oraz 110 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 110 x (30 x 18,65 zł) = 61 545 zł, którą "należy uiścić w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji na konto bankowe (...)".

U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legły wyniki, przeprowadzonej

[...] czerwca 2013 r. w należącym do skarżącej H.

w S., kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Stwierdzono wówczas (por. protokół kontroli oraz oświadczenie obecnego w trakcie kontroli dyrektora generalnego obiektu M. K., która również podpisała protokół – w aktach administracyjnych sprawy) umiejscowienie/pozostawanie w hotelu 104 szt. odbiorników radiofonicznych i 110 szt. odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, odnotowując przy tym 15-miesięczny okres ich używania.

Organ I instancji ustalił następnie, że strona (skarżąca) 28 czerwca 2013 r. dokonała w Urzędzie Pocztowym S. 10 rejestracji 104 odbiorników radiofonicznych oraz 110 odbiorników telewizyjnych. Według organu w świetle przepisów ww. ustawy o opłatach abonamentowych oraz ww. rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. kontrolowany podmiot (skarżąca) podczas kontroli (tj: [...] czerwca 2013 r.) "posiadał i użytkował" 104 odbiorniki radiofoniczne oraz 110 odbiorników telewizyjnych, które nie były zarejestrowane. Tym samym nie wykonał obowiązku wynikającego z § 1 i § 2 ust. 1ww. rozporządzenia z 25 września 2007r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przywołał również przepisy art. 2 ust. 1, 2 i 4 ustawy o opłatach abonamentowych, w świetle których za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, domniemywa się, że posiadający odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu używa tego odbiornika, a opłatę (z wyjątkami określonymi w art. 5 ustawy) uiszcza się za każdy odbiornik. Wskazał też na treść przepisów art. 5 ust. 1

i ust. 3 tej ustawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nadmienił, że skarżąca w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej nie podniosła konkretnych zarzutów, a użyte przez nią sfomułowanie, iż "składa odwołanie" wskazuje na ogólne niezadowolenie z wydanej decyzji. Dokonane natomiast w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalenia, tj. posiadanie w lokalu (obiekcie) 104 odbiorników radiofonicznych

i 110 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a także 15-misięczny okres ich używania, zostały odnotowane

w protokole z kontroli oraz w złożonym przez M. K. (dyrektora generalnego) oświadczeniu, w którym podała ona następującą przyczynę braku możliwości bezpośredniego skontrolowania technicznej zdolności odbiorników do odbioru programu: "Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: H. posiada 104 (sto cztery) pokoje wyposażone

w odbiorniki radiowo-telewizyjne, sprawne techniczne i gotowe do odbioru programów przy użyciu różnych źródeł, m.in. anten satelitarnych. Cztery telewizory znajdują się w holu ogólnodostępnym, dwa telewizory znajdują się w Sali fitness". Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, iż okoliczność używania przez stronę w dniu kontroli 104 odbiorników radiofonicznych i 110 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu nie budzi wątpliwości.

Powołując się na orzecznictwo (a w szczególności na wyrok WSA

w Warszawie z 30 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1615/12), organ wskazał, że ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja

o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli. W przedmiotowej sprawie z treści protokołu jasno wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie M. K. - dyrektora generalnego. Nie ma przeszkód, aby w kontroli brał udział np. recepcjonista czy inna osoba zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Wówczas podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby uznać za potwierdzający - po pierwsze fakt, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że nie kwestionuje ustaleń kontroli - lub przeciwnie - zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania. M. K. posiadała wiedzę w przedmiocie dotyczącym kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie wiedzy. Brak jest zatem podstaw do odmowy wiarygodności złożonego przez nią oświadczenia. Jako pełniąca funkcję dyrektora generalnego w kontrolowanym obiekcie osoba ta była zorientowana

w funkcjonowaniu obiektu i świadoma celu kontroli, w której brała udział. Dlatego jej oświadczenie stanowi pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego dokonano ustaleń faktycznych sprawy. Ponadto skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała ustaleń protokołu z kontroli.

Organ odwoławczy zaakcentował również, że skarżąca, rezygnując

z uprawnienia czynnego udziału strony w postępowaniu i przerzucając cały ciężar dowodowy na organ, niejako sama godzi się na ustalenia poczynione przez organ.

W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła powyższej decyzji naruszenie następujących przepisów:

art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010r. Nr 220 poz. 1447 ze zm. zwaną dalej u.s.d.g.), poprzez nieuwzględnienie faktu, iż skarżąca nie została poinformowana o zamiarze przeprowadzenia kontroli,

art. 80 ust. 1 i 3 u.s.d.g., poprzez nieuwzględnienie faktu, iż skarżąca nie wzięła udziału w czynnościach kontrolnych i nie miała możliwości upoważnić żadnego przedstawiciela,

art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 77 ust. 6 u.s.d.g., ewentualnie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 77 ust. 6 u.s.d.g., poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia,

art. 7 i art 77 kpa., poprzez zaniechanie wzięcia pod uwagę aktualnego stanu prawnego

W związku z tym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza polega na dostarczaniu klientom pokoi hotelowych zawierających odpowiednie wyposażenie, w tym odbiorniki radiowe i telewizyjne. Tym samym wyposażanie pomieszczeń hotelu w owe odbiorniki należy do zakresu przedmiotowego działalności skarżącej.

Według skarżącej przeprowadzona [...] czerwca 2013 r. kontrola, wynikającego z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, obowiązku zarejestrowania odbiorników radiowych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych, jest kontrolą działalności gospodarczej przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów rozdziału 5 u.s.d.g. W takim stanie faktycznym przy przeprowadzaniu kontroli znajdują zastosowanie uregulowania przepisów rozdziału 5 u.s.d.g. dotyczące kontroli przedsiębiorcy. W sprawie doszło do naruszenia tych przepisów. Skarżąca nie została zawiadomiona przez kontrolujący organ o zamiarze przeprowadzenia kontroli, jak tego wymaga przepis art. 79 ust. 1 u.s.d.g. Jednocześnie nie zachodziły i nie zachodzą w sprawie przesłanki zwalniające organ kontrolny z tego obowiązku. Czynności kontrolnych dokonano bez udziału kontrolowanego przedsiębiorcy lub podmiotu przez niego

w tym celu upoważnionego, a zatem w sposób sprzeczny z przepisem art. 80 ust. 1

i 3 u.s.d.g., ponieważ osoba uczestnicząca w kontroli - dyrektor generalny M. K., zgodnie z zasadami reprezentacji skarżącej (wynikającymi z KRS) nie jest upoważniona do reprezentowania spółki. Nie dysponowała także upoważnieniem ad hoc do udziału w kontroli, jak tego wymaga przepis art. 80 ust. 3 u.s.d.g., a to z uwagi na fakt, iż o zamiarze kontroli nie zawiadomiono skarżącej, a zatem nie umożliwiono jej wskazania osoby kompetentnej do udziału w kontroli. Dyrektor generalny nie jest również podmiotem, który może zostać uznany za osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa (art. 97 Kodeksu cywilnego), bowiem nie jest osobą mającą bezpośredni kontakt z klientem, a także nie przebywa w miejscu przeznaczonym do obsługi klienta.

Powołując się na przepisy art. 77 ust. 1 i ust. 2 u.s.d.g. skarżąca podniosła, iż w sprawie rejestracji odbiorników nie ma odrębnej regulacji w zakresie warunków

i trybu przeprowadzania kontroli rejestracji, stąd wniosek, że ustawa o swobodzie działalności gospodarczej winna mieć zastosowanie do kontroli rejestracji odbiorników RTV. Gdyby do wskazanych naruszeń nie doszło, skarżąca mogłaby wziąć czynny udział w czynnościach kontrolnych, a przede wszystkim podać prawidłową liczbę odbiorników radiowych i telewizyjnych (co ma wpływ na wysokość ustalonej opłaty) oraz złożyć wyjaśnienia na temat okresu ich używania.

Skarżąca nie podziela poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12, zgodnie z którym przepisy o kontroli z rozdziału 5 u.s.d.g. nie mają zastosowania do rejestracji odbiorników. Wyrok ten nie jest bowiem wyrazem ugruntowanej linii orzeczniczej,

a przede wszystkim nie przedstawia w swym uzasadnieniu wystarczającego uzasadnienia prawnego.

Według skarżącej podstawa prawna obu decyzji, literalnie wyartykułowana

w decyzji organu I instancji, tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.), zarówno w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, jak w dniu wydania decyzji drugoinstancyjnej, już nie obowiązywała, bowiem rozporządzenie to utraciło moc z dniem 11 października

2013 r., a pierwszą w sprawie decyzję wydano [...] października 2013 r. W tej sytuacji decyzja organu I instancji winna zostać przez organ odwoławczy uchylona bądź wyeliminowana z obrotu w trybie stwierdzenia nieważności, a decyzja organu II instancji, która tej wady nie dostrzegła, winna być przez Sąd uchylona bądź wyeliminowana z obrotu w trybie stwierdzenia nieważności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7

i art. 77 kpa poprzez zaniechanie uwzględnienia aktualnego stanu prawnego, organ podniósł, iż kwestionowane rozporządzenie Ministra Infrastruktury obowiązywało

w momencie przeprowadzania kontroli, zatem prawidłowo zostało przywołane

w podstawie prawnej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. W sprawie wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego, jak również dokonano prawidłowej jego subsumcji w świetle przepisów prawa wyczerpująco – na użytek tej sprawy – wskazanych i zinterpretowanych w tych decyzjach.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, art. 5 ust. 1 stanowi zaś, że odbiorniki te podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. 2012, poz. 1529). Do operatora tego należy też kontrola wykonywania obowiązku tej rejestracji oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej (art. 7ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych).

Kwestia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych była już przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 – Lex Omega 122368), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Stosownie do tego wyroku abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji RP przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów

i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku." Nie jest on opłatą

w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

Poza sporem pozostaje w sprawie, że w chwili ww. kontroli ([...] czerwca

2013 r.) skarżąca spółka prowadziła działalność gospodarczą, świadcząc usługi hotelarskie w należącym do niej H. w S.; kontrola ta dotyczyła przestrzegania przez spółkę obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych stanowiących wyposażenie tego hotelu. Obowiązek ten nałożony jest na każdego, kto używa takich odbiorników (odbiorników RTV) i to niezależnie od tego czy są one wykorzystywane w działalności gospodarczej, czy służą do użytku osobistego (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2013 r. II GSK 92/12).

Zakwestionowane w wyniku ww. kontroli odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, stanowiąc wyposażenie hotelu / pokoi hotelowych, były wykorzystywane

w działalności gospodarczej skarżącej jako element, który m.in. wpływa na określenie standardu oferowanych przez nią usług; jednak do ustawowych znamion działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie należy posiadanie i używanie odbiorników RTV, bowiem odbiorniki te nie służą w istocie do jej prowadzenia, tylko do odbioru programów radiowych i telewizyjnych. Przedmiotem umowy o świadczenie usług hotelarskich nie jest sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników RTV. Odbiorniki te są bowiem tylko jednym ze składników wyposażenia pokoi hotelowych

i wraz z innym sprzętem udostępniane są do dyspozycji osób najmujących te pokoje / korzystających też z innych pomieszczeń hotelu, gdzie takie odbiorniki umiejscowiono.

W tej sytuacji skarżąca spółka, używająca tych odbiorników w prowadzonej działalności, podlega wszystkim regułom ustawy o opłatach abonamentowych dotyczących posiadania i używania odbiorników, w tym obowiązkowi ich rejestracji, jak również ponosi konsekwencje zaniechania tego obowiązku, wynikające z tej ustawy i wydanych do niej przepisów wykonawczych, w postaci opłaty karnej.

Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny

i telewizyjny, o czym stanowi art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych (ograniczenie tej zasady przewidziane w ust. 5 art. 2 ustawy nie dotyczy skarżącej); obowiązanym do jej uiszczenia jest posiadacz odbiornika, który go używa, przy czym domniemywa się, że posiadacz odbiornika RTV, który jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Opłata karna za używanie niezarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. 3 ustawy) również pobierana jest za każdy odbiornik i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania odbiornika niezarejestrowanego. Przewidujący tę opłatę przepis art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ma charakter bezwzględnie obowiązujący; ustalanie naruszenia dyspozycji tego przepisu obliguje organ do zastosowania przewidzianej w nim sankcji opłaty karnej

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt posiadania przez skarżącą spółkę, w należącym do niej hotelu, wskazanych w decyzji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w stanie używalności, tj. umożliwiającym odbiór programu, które w dacie kontroli nie były zarejestrowane. Za te odbiorniki, zgodnie

z wymogami art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, została ustalona ww. opłata karna, obciążająca skarżącą.

Wbrew zarzutom i argumentacji skargi, Sąd nie powziął żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości ww. kontroli przeprowadzonej w należącym do skarżącej spółki hotelu i oparcia rozstrzygnięcia na wynikach tej kontroli objętych ustaleniami protokołu pokontrolnego z [...] czerwca 2013 r. Protokół kontroli zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 kpa, traktującym jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne

z prawem. W tej sprawie protokół kontroli został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora COF, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązków rejestracji odbiorników RTV. Nie ma przeszkód prawnych by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, która - jak

w sprawie niniejszej (chodzi o dyrektora generalnego M. K., która również podpisała protokół) – jest pracownikiem przedsiębiorcy zorientowanym

w kwestiach organizacyjnych i finansowych hotelu, a zatem dysponuje wiedzą na ten temat, w tym co do ilości, rodzaju i okresu używania umiejscowionych tam odbiorników RTV, a jej oświadczenie w tym względzie oraz podpisanie opartego na nim de facto protokołu kontroli bez zastrzeżeń są miarodajną przesłanką dla poczynionych w sprawie ustaleń. Podpis na protokole (przy braku zastrzeżeń) należy uznać za potwierdzenie udziału w kontroli oraz potwierdzenie treści protokołu. Poza tym przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie wprowadzają wymogu by

w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany osobiście, czy to

w postaci osoby / osób uprawnionych do jego reprezentacji, ani też by ważność protokołu zależała od podpisu takich osób, względnie osoby przez ten podmiot upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają bowiem oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli, dlatego ustalenia kontroli oparte na oświadczeniu przebywającej w kontrolowanym obiekcie dyrektor generalnej, przy uniemożliwieniu kontrolującym dostępu do pokoi / pomieszczeń, w których zlokalizowano odbiorniki, uznać należy za prawidłowe. Dodatkowo skarżąca spółka nie podważyła w sprawie ustaleń pokontrolnych organu; mając natomiast zapewniony w sprawie czynny udział w każdym ze stadiów postępowania nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów, które ustalenia te mogłyby skutecznie podważyć. Co więcej, jak wynika z ustaleń organu I instancji nigdzie przez skarżącą nie kwestionowanych, skarżąca 28 czerwca 2013 r. zarejestrowała w urzędzie pocztowym 104 odbiorniki radiofoniczne i 110 odbiorników telewizyjnych. Jest to zatem ilość i rodzaj odbiorników odpowiadające ilości i rodzajowi odbiorników wykazanych w ww. protokole z kontroli obowiązku rejestracji odbiorników przez skarżącą, która miała miejsce trzy dni wcześniej, bo [...] czerwca 2013 r. W tej sytuacji rejestrację tę (z 28 czerwca 2013r.) należy traktować jak swego rodzaju potwierdzenie stanu faktycznego sprawy utrwalonego w tym protokole

i stanowiącego podstawę ustalenia ww. opłaty karnej za używanie bez rejestracji tych samych, także co do ilości i rodzaju, odbiorników RTV. Z tego powodu niezrozumiała jest uwaga skarżącej, że biorąc udział w czynnościach kontrolnych mogłaby podać prawidłową liczbę odbiorników oraz złożyć wyjaśnienia na temat okresu ich używania. Zdaniem Sądu w świetle zebranego i prawidłowo ocenionego przez organy wydające decyzje w sprawie materiału dowodowego okoliczności te (ilość odbiorników i okres ich używania) nie budzą wątpliwości.

Jakkolwiek kontrolę wykonania obowiązku rejestracji ww. odbiorników RTV przeprowadzono w obiekcie / hotelu zajmowanym przez skarżącą spółkę, w którym prowadzi ona działalność gospodarczą / hotelarską, nie była to kontrola działalności gospodarczej spółki, o jakiej mowa w art. 77 ust. 1 w zw. z art.2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (u.s.d.g.); dlatego nie podlegała przepisom tej ustawy,

a obecnie również nie może być oceniana przez pryzmat tych przepisów. Kontrola ta dotyczyła bowiem przestrzegania – jak już zresztą wyżej zauważono – obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy służy do użytku osobistego. Obowiązek tej opłaty został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów do tego zobowiązanych. Ustawa ta jest adresowana do wszystkich podmiotów posiadających i używających odbiorników RTV, a obowiązek ich rejestracji, która ma umożliwić identyfikację podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich podmiotów. Jednocześnie ustawa o opłatach abonamentowych (i przepisy wykonawcze do tej ustawy) jest aktem prawa, który reguluje samodzielnie, bez potrzeby sięgania do przepisów innych ustaw, problematykę rejestracji odbiorników RTV, kontrolę wykonania tego obowiązku oraz problematykę nałożenia opłaty karnej za używanie odbiorników niezarejestrowanych.

Dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (u.s.d.g.) jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97, dalej ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli (art. 79 ust. 1 u.s.d.g.). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 u.s.d.g., zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2013 r. II GSK 92/12 o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie

o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie

z rozdziałem 5 u.s.d.g. nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej, odbywała się w trybie u.s.d.g. (por. co do tego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2014 r. II GSK 1264/13).

W tej sytuacji, w niniejszej sprawie nie miały zastosowania wskazane

w skardze i szeroko omówione w jej uzasadnieniu przepisy u.s.d.g. Skoro zaś przepisy te nie miały zastosowania i organy wydające decyzję w sprawie faktycznie ich nie zastosowały, to nie mogły też w żaden sposób przepisów tych naruszyć, gdyż pozostają one obojętne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy.

Błędnie również skarżąca stawia w tej sprawie zarzut zaniechania przez organy wydające decyzje wzięcia pod uwagę aktualnego stanu prawnego. Zarzut ten wywodzi z faktu wskazania w decyzji pierwszoinstancyjnej ( w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia) ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę (...), które utraciło moc z dniem 11 października 2013 r., podczas gdy decyzję tę wydano 17 października 2013 r.; skarżąca wskazuje zatem oparcie tej decyzji na nieobowiązującym akcie prawnym

Jest to argumentacja bezzasadna, gdyż datę zdarzenia faktycznoprawnego, do której należy odnosić obowiązywanie zastosowanych do oceny tego zdarzenia przepisów prawa, jest w tej sprawie data ww. kontroli obowiązku rejestracji odbiorników RTV umiejscowionych w ww. obiekcie / hotelu skarżącej spółki, a ta miała miejsce [...] czerwca 2013 r. Wówczas wskazane w decyzji rozporządzenie (jak i pozostałe przepisy składające się na podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia) obowiązywało. Organ I instancji prawidłowo zatem powołał je w swojej decyzji z [...] października 2013 r., mimo że w tej akurat dacie utraciło już moc prawną będąc zastąpione nowym rozporządzeniem (z 11 września 2013 r.,por.Dz.U.2013.1140).

Przyjmuje się bowiem (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2006 r. I OPS 1/06), że przepisy nowego aktu prawnego, gdy brak innych rozwiązań przejściowych zawartych w tym akcie, mają zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po ich wejściu w życie, a do zdarzeń prawnych powstałych wcześniej tylko wtedy, gdy trwają dalej. W innym przypadku, to jest w razie zastosowania przepisów nowego aktu do zdarzenia sprzed daty wejścia tego aktu

w życie, dochodzi do naruszenia zakazu retroaktywności działania prawa.

O retroaktywnym działaniu prawa (wstecz) mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości" zakończonych przed jego wejściem

w życie.

W tej sytuacji, sankcja za używanie niezarejestrowanych odbiorników RTV została prawidłowo nałożona na skarżącą spółkę na podstawie przepisów obowiązujących w dacie kontroli wykonania obowiązku rejestracji przeprowadzonej przez uprawniony organ, gdyż jest to zdarzenie faktycznoprawne skutkujące wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie, a następnie prowadzące do jej rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją.

Z tych wszystkich powodów Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 j.t. ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.