Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 117/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. insp. sąd. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R. C. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. C. i R. C. od wydanej w wyniku wznowienia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] uchylającej własną ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie 1.737,30 zł i ustalającej podatek za ten rok w kwocie 21.333,77 zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] maja 2004 r. organ podatkowy uchylił swoją decyzję z dnia [...] lutego 2002 r. i ustalił A. i R. C. podatek od nieruchomości za 2002 r. w wysokości 21.333,77 zł. Decyzja ta wskutek złożonego odwołania została uchylona przez SKO, które przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzji z dnia [...] maja 2005 r. organ I instancji ustalił A. C. i R. C. podatek od nieruchomości za 2002 r. w wysokości 21.333,77 zł; w tym od budynków pod działalność gospodarczą o pow. 1.312,79 m2 w kwocie 20.348,24 zł oraz od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.729 m2 w kwocie 985,53 zł.

W odwołaniu od tej decyzji podatnicy wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając decyzji naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.

W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że rozstrzygnięcie zostało oparte wyłącznie na inwentaryzacji powykonawczej budynku, a organ podatkowy w prowadzonym postępowaniu pominął istotne dla ustalenia podstawy opodatkowania okoliczności.

Należą do nich, według podatników:

- rozpoczęcie w 1999 r. prowadzenia działalności gospodarczej na zakupionej nieruchomości, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, która to działalność wykonywana była w tym budynku i na placu, a zmiana przeznaczenia budynku została zgłoszona w Urzędzie Miasta;

- budowa budynku przeznaczonego na salon samochodowy rozpoczęta w 1999 r. i budynek ten mógł być wykorzystywany do działalności gospodarczej po uzyskaniu stosownych pozwoleń;

- plan budowy i projekt budowlany przewidywały wykorzystanie istniejącego budynku mieszkalnego, stąd od 1999 r. miał on zmienione przeznaczenie, natomiast nie była prowadzona działalność w nowo wybudowanym budynku;

- działka i własność budynku stanowi współwłasność podatników w częściach ułamkowych (po ½) jako osób fizycznych, a nie osób prowadzących działalność gospodarczą jaką wykonują w formie spółki jawnej toteż opodatkowanie budynku według stawek przewidzianych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest niewłaściwe.

Zdaniem podatników wskazane w decyzji dowody w postaci przesłuchania świadków nie potwierdzają faktu prowadzenia działalności gospodarczej w nowowybudowanym budynku. Takiego dowodu nie stanowi też fakt zawarcia umów z Zakładem "[...]" i Zakładem Energetycznym. Także wykazanie w deklaracji 100 m2 wykorzystanych do działalności gospodarczej, nie świadczy o rozpoczęciu użytkowania budynku, a wynika z przemnożenia powierzchni przez właściwą stawkę.

W ocenie podatników nie było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej i wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 5 ordynacji podatkowej.

Analizując zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wznowienia było powzięcie przez organ podatkowy w 2004 r. wiadomości o istnieniu inwentaryzacji powykonawczej salonu samochodowego przy ul. K., sporządzonej w lutym 2000 r. z której wynika, że częścią będącego przedmiotem inwentaryzacji budynku o pow. użytkowej i biurowej oraz punktu diagnostyki uproszczonej jest istniejący wcześniej budynek mieszkalno-usługowy, zaadoptowany dla potrzeb budynku usługowego, która to okoliczność nie była znana organowi podatkowemu w dacie wydawania decyzji wymiarowej.

Powyższa okoliczność w zestawieniu z będącymi w posiadaniu organu danymi tj. – wykazami nieruchomości złożonymi przez podatników i oświadczeniem A. C. z dnia 27 kwietnia 1999 r. stanowiły przesłankę wznowienia postępowania, wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej.

Po wszczęciu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. postępowania wznowieniowego ustalono, że powierzchnia budynku mieszkalnego na bazie którego wybudowany został salon samochodowy podana przez podatników w wykazie nieruchomości z dnia 18 maja 1999 r. wynosiła 47 m2, natomiast w wykazie z dnia 14 lutego 2002 r. podatnicy ujęli – od dnia 29 stycznia 1999 r. inne niż mieszkalne budynki i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 100 m2. Ponieważ wielkość zgłoszonych do opodatkowania od dnia 29 stycznia 1999 r., ujętych w wykazie nieruchomości z dnia 14 lutego 2000 r. innych niż mieszkalne budynków i ich części (100 m2) przekracza wielkość posadowionego na przedmiotowej nieruchomości budynku mieszkalnego (47 m2) świadczy to, zdaniem organu, o rozpoczęciu użytkowania części salonu samochodowego wybudowanego na bazie tego budynku. Powyższe ustalenia potwierdzają zebrane w toku postępowania dowody z ewidencji działalności gospodarczej, informacji z Wodociągów i Kanalizacji oraz Zakładów Energetycznych.

Fakt prowadzenia przez podatników działalności gospodarczej w wybudowanym na bazie istniejącego budynku mieszkalnego salonie samochodowym potwierdzają także zeznania świadków – M. G. i K. G., który okazał także faktury VAT, potwierdzające zakup samochodów, wystawione przez PUH s.c. "C" przy ul. K. Również z pisma z dnia 22 lipca 2005 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że PUH "C" działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej samochodów osobowych zarejestrował od dnia 15 lutego 1999 r., wskazując jako siedzibę i miejsce wykonywania działalności ul. K. w B. od dnia 18 maja 2000 r. Od tego dnia został też płatnikiem opłaty skarbowej, a następnie podatku od czynności cywilnoprawnych od działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży samochodów.

Fakt wykorzystania przez podatników zbudowanego na bazie budynku mieszkalnego salonu samochodowego dla celów działalności gospodarczej, począwszy od 2000 r. potwierdzili też przesłuchani w charakterze świadków pracownicy firmy – M. D.W. W., S. R., M. C., I. R., I. G., K. R., A. P. i S. K.

Kolegium wskazało, że powyższe dowody jednoznacznie wskazują na fakt rozpoczęcia przez podatników w 2000 r. działalności gospodarczej w budynku salonu samochodowego. Wbrew zarzutom odwołania jednoznacznie wskazują, że nie istniał już w tym czasie budynek mieszkalny o zmienionym przeznaczeniu wykorzystywany na działalność gospodarczą. Organ zgodził się z podatnikami, że inwentaryzacja powykonawcza budynku, sporządzona w lutym 2000 r. nie przesądza o zakończeniu procesu budowlanego, ale wskazał że z zawartego w tej inwentaryzacji odręcznego zapisu sporządzonego przez uprawnionego projektanta architekta wynika, że w dacie dokonania inwentaryzacji stwierdził on, że "wybudowany obiekt spełnia wymogi obowiązujących przepisów w budownictwie (...) i "aktualny stan techniczny nie zagraża bezpieczeństwu publicznemu osobom w nim przebywającym". Z inwentaryzacji powykonawczej wynika również, że całkowita powierzchnia użytkowa budynku wynosi 1.343,66 m2, a po odliczeniu pomieszczeń technicznych o wysokości poniżej 2,20 m2, powierzchnia użytkowa budynku wynosi 1.312,79 m2.

Wskazując na treść art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Kolegium stwierdziło, że sam fakt rozpoczęcia użytkowania budynku samochodowego tylko w części przed ostatecznym wykończeniem powoduje, że opodatkowaniu będzie podlegał cały budynek. Skoro, co wynika z materiału dowodowego, skarżący rozpoczęli wykonywanie działalności gospodarczej w części salonu samochodowego w maju 2000 r., to zgodnie z powyższym przepisem (art. 6 ust. 1 i 2) obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od budynku salonu samochodowego powstał z dniem 1 stycznia 2002 r.

Odnosząc się do opodatkowania gruntów nie objętych przepisami o podatku rolnym lub leśnym (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 90 poz. 84 ze zm.). Kolegium stwierdziło, że powierzchnia stanowiących współwłasność (w częściach po ½) gruntów podatników ustalona została na podstawie wypisu z Rejestru Gruntów WGiGN Urzędu Miasta, które to dane są dla organu podatkowego wiążące (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.).

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty związane z działalnością gospodarczą w 2001 r. uważane były grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym należało stwierdzić, że zakupiona w 1998 r. działka gruntu na której podatnicy prowadzili wspólnie działalność gospodarczą od stycznia 1999 r. jako PUH "C" s. c. przekształconą następnie z dniem 24 października 2002 r. w spółkę jawną oraz posadowiony na niej budynek salonu samochodowego od maja 2000 r. wykorzystywany dla celów działalności gospodarczej z mocy prawa podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przedmiotem badania Kolegium była również prawidłowość określenia w zaskarżonej decyzji podatników podatku od nieruchomości i budynków przy ul. K.

W oparciu o zebrany w toku postępowania uzupełniającego organ stwierdził, iż nabyta aktem notarialnym z dnia 18 maja 1998 r. nieruchomość, stanowiąca współwłasność w częściach ułamkowych (po ½) A. C. i R. C. została z dniem 21 stycznia 1999 r. wniesiona jako wkład do zawartej w tym dniu spółki cywilnej. Nie zmieniało to jednak faktu, że właścicielami nieruchomości pozostali wspólnicy spółki cywilnej i to na nich ciąży, zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy podatek od wniesionej do Spółki nieruchomości. Po przekształceniu Spółki cywilnej w dniu 24 października 2002 r. w spółkę jawną, do której przystąpił trzeci wspólnik, A. C. i R. C. na mocy umowy Spółki wnieśli do niej prawo nieodpłatnego użytkowania na czas nieokreślony udziału w ½ nieruchomości (trzeci wspólnik-gotówkę). Spółka stała się posiadaczem zależnym, na którym nie ciążył obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy). Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w decyzji organu I instancji prawidłowo określono jej adresatów.

Badając prawidłowość podstaw opodatkowania oraz zastosowanych stawek, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, ani też uchwalonych przez Radę Miasta stawek podatku od nieruchomości za 2001 r.

W złożonej przez R. C. i A. C. skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymując zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu wskazują ponadto, że decyzja zawiera odmienne uzasadnienie niż decyzja organu I instancji. Wywodzą, że organy podatkowe nie przedstawiły żadnego dowodu uzasadniającego stanowisko o rozpoczęciu działalności gospodarczej w spornym budynku w 2000 roku oraz kwestionują istnienie wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 przesłanki wznowieniowej. Wskazują, że nie wskazano powodów opodatkowania całości budynku przy użytkowaniu jego niewielkiej części (100 m2).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie może być uwzględniona, albowiem jej zarzuty nie znajdują uzasadnionych podstaw prawnych.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, że zarzut ten jest nieuprawniony. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Taką nową, istotną dla sprawy okolicznością, nieznaną organowi w dacie wydania decyzji pierwotnej, było powzięcie przez organ podatkowy wiadomości o posadowieniu na stanowiącej współwłasność skarżących nieruchomości zlokalizowanej przy ulicy Kąpielowej, w miejsce dotychczas istniejącego budynku mieszkalnego o pow. 47 m2, budynku usługowego branży motoryzacyjnej, nadającego się – co wynika z opinii biegłego z dnia 14 lutego 2000 r. – do użytkowania.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi wskazanymi w art. 240 ordynacji podatkowej. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, bowiem w świetle nowej okoliczności – wybudowania nadającego się do użytkowania budynku – salonu samochodowego – organy podatkowe winne były w ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśnić czy będący przedsiębiorcami podatnicy (co wynikało ze znajdujących się w ich posiadaniu dokumentów, a w szczególności wykazu nieruchomości z dnia 14 lutego 2002 r.) rozpoczęli użytkowanie w/w budynku do celów działalności gospodarczej, a tym samym, czy przedmiot i podstawa opodatkowania w podatku od nieruchomości przyjęte zgodnie ze składanym wykazem nieruchomości ustalone zostały w pierwotnych decyzjach prawidłowo.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji pierwotnej), przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są między innymi budynki (lub ich części) oraz grunty nieobjęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Wysokość stawek tego podatku określa rada gminy, przy czym treść art. 5 wskazuje, iż ustawodawca uzależnił wysokość stawek od charakteru nieruchomości, a więc m.in. od tego czy są one związane z działalnością gospodarczą.

W sprawie poza sporem pozostawał fakt, że przedmiotowa nieruchomość była nieruchomością związaną z działalnością gospodarczą podatników, co znajdowało potwierdzenie zarówno w umowie spółki cywilnej zawartej w dniu 21 stycznia 1999 r., jak też w umowie spółki jawnej zarejestrowanej w dniu 24 października 2002 r. oraz w ewidencji działalności gospodarczej, w których to dokumentach wskazano adres nieruchomości przy ul. K. jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej, jak też w charakterze wybudowanego na związanym z działalnością gospodarczą gruncie będącym w posiadaniu przedsiębiorców – budynku użytkowego.

Pozostaje zatem do rozważenia czy w sprawie prawidłowo przyjęto, iż na skarżących ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od spornego budynku.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli okolicznością, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy jest istnienie budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Jak już wspomniano, pomiędzy stronami nie ma sportu co do zakończenia procesu budowlanego przedmiotowego budynku w 2000 r. W toku postępowania strony nie kwestionowały też, że na nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ul. Kąpielowej prowadzona jest działalność gospodarcza.

Zdaniem skarżących, działalność ta prowadzona była w "starym" budynku mieszkalnym przy czym o zmianie jego przeznaczenia na działalność gospodarczą organ został powiadomiony.

Rzecz jednak w tym, że "starego" budynku już nie było, bowiem w jego miejsce wybudowany został budynek użytkowy – salon samochodowy (k. 1-18). W takim stanie faktycznym, potwierdzonym obszernym materiałem dowodowym (faktury sprzedaży samochodów z 2000 r., informacja z urzędu skarbowego, Zakładów Energetycznych i Wodnokanalizacyjnych, zeznania świadków) prawidłowo organy uznały, iż użytkowanie budynku rozpoczęto w 2000 r., a tym samym że na skarżących ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od użytkowanego budynku (art. 6 ust. 2).

Brak jest także podstaw do podzielenia stanowiska skarżących, że podstawę opodatkowania winna stanowić tylko część budynku zajęta do działalności gospodarczej, a to z uwagi na wyżej wskazaną treść art. 6 ust. 2 ustawy.

Jak wynika ze stanu sprawy przedmiotowy budynek, którego użytkowanie rozpoczęto w 2000 r. w całości ma charakter użytkowy, stanowiąc zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednolity pod względem prawnym przedmiot opodatkowania.

Nie jest także uzasadniony zarzut niewłaściwego opodatkowania nieruchomości, a to z tego powodu – jak podnosi skarżący - że jest to "współwłasność osób fizycznych w częściach ułamkowych, a nie własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą", jaką skarżący wykonują w spółce jawnej.

Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji i co strona skarżąca podkreśla w skardze, fakt zawarcia spółki cywilnej ani też spółki jawnej nie wpłynął na ich status właścicielski (współwłasność osób fizycznych), bowiem umowa spółki cywilnej zawarta została bez właściwej do przeniesienia własności nieruchomości formy aktu notarialnego, zaś do spółki jawnej współwłaściciele wnieśli prawo nieodpłatnego użytkowania.

Prawidłowo zatem wskazano, że stanowiąca współwłasność nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi odrębny przedmiot opodatkowania (art. 2 ust. 6 ustawy) i w konsekwencji na wspólnikach, jako współwłaścicielach nieruchomości ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (art. 2 ust. 4).

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.