Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1367/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 627  Cudzoziemcy, repatrianci, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 13 ust. 1, art. 52 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 114 poz. 739
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach.
article: art. 23
journal: Dz.U. 1977 nr 38 poz. 168
law: Oświadczenie Rządowe z dnia 23 kwietnia 1977 r. w sprawie ratyfikacji przez Polską Rzeczpospolitą Ludową Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r.
Teza: Okoliczność, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim daje jej podstawę do ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały w Polsce.

Z tej racji korzysta z praw zastrzeżonych dla ochrony interesów rodziny i małżeństwa w prawie polskim /art. 78 ust. 1 Konstytucji/ oraz ratyfikowanych przez stronę polską umów międzynarodowych.

Z art. 23 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych wynika, że rodzina jest naturalną, podstawową komórką społeczną i ma prawo do ochrony ze strony społeczeństwa i Państwa. Tak więc małżeństwo usankcjonowane prawnie podlega ochronie, co powinno być wzięte pod uwagę.

Przepis art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach dopuszcza wydalenie cudzoziemca w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 13 ust. 1; nie nakazuje zaś wydalenia.

Wprawdzie art. 52 ust. 1 cyt. ustawy o cudzoziemcach umożliwia organom administracyjnym, na podstawie swobodnego uznania, wybór najbardziej celowego rozstrzygnięcia w danej sprawie, to należy jednakże zauważyć, że swobodne uznanie nie może oznaczać dowolnego uznania.

TEZY

Okoliczność, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim daje jej podstawę do ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały w Polsce.

Z tej racji korzysta z praw zastrzeżonych dla ochrony interesów rodziny i małżeństwa w prawie polskim /art. 78 ust. 1 Konstytucji/ oraz ratyfikowanych przez stronę polską umów międzynarodowych.

Z art. 23 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych wynika, że rodzina jest naturalną, podstawową komórką społeczną i ma prawo do ochrony ze strony społeczeństwa i Państwa. Tak więc małżeństwo usankcjonowane prawnie podlega ochronie, co powinno być wzięte pod uwagę.

Przepis art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach dopuszcza wydalenie cudzoziemca w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 13 ust. 1; nie nakazuje zaś wydalenia.

Wprawdzie art. 52 ust. 1 cyt. ustawy o cudzoziemcach umożliwia organom administracyjnym, na podstawie swobodnego uznania, wybór najbardziej celowego rozstrzygnięcia w danej sprawie, to należy jednakże zauważyć, że swobodne uznanie nie może oznaczać dowolnego uznania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Vu T. i Wiesława Ś. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę Socjalistycznej Republiki Wietnamu Vu T. od decyzji Wojewody P. z dnia 31 marca 1998 r. (...) w sprawie wydalenia ww. cudzoziemki wraz z małoletnim synem z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, decyzją z dnia 3 czerwca 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podając w jej uzasadnieniu co następuje.

Cudzoziemka przyjechała do Polski wraz z małoletnim synem w dniu 25.11.1997 r.

Wojewoda K. udzielił cudzoziemce wizy nr 695/04/97 z terminem ważności do dnia 10.02.1998 r., zaś kolejnej wizy z terminem ważności do dnia 8.08.1998 r. udzielił zainteresowanej Wojewoda R..

W dniu 24.01.1998 r. cudzoziemka zawarła związek małżeński z obywatelem polskim, Wiesławem Ś., mieszkańcem województwa Rz. Cudzoziemka dopełniła obowiązku meldunkowego, meldując się pod adresem zamieszkania męża i wraz z synem pozostawała na utrzymaniu współmałżonka.

W dniu 31.03.1998 r. podczas kontroli przeprowadzonej na terenie (...) bazaru "P." przez inspektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. oraz funkcjonariuszy (...) Oddziału Straży Granicznej stwierdzono, że cudzoziemka wykonuje pracę w charakterze sprzedawcy w pawilonie należącym do Spółki z o.o. "T.S.".

W związku z powyższym ustaleniem Komendant (...) Oddziału Straży Granicznej wystąpił do Wojewody P. z wnioskiem o wydalenie cudzoziemki wraz z małoletnim synem z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 7.04.1998 r.

Wojewoda P. w dniu 31.03.1998 r. orzekł o wydaleniu ww., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Cudzoziemka odwołała się od powyższej decyzji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Zdaniem Ministra podjęcie przez cudzoziemkę zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia na zatrudnienie stanowi naruszenie przepisów polskiego prawa, a w szczególności przepisów art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z tego tytułu podlega ona karze grzywny.

Decyzja o wydaleniu jest konsekwencją łamania przez cudzoziemkę obowiązujących w Polsce przepisów prawa.

Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skarżąca wraz z mężem Wiesławem Ś. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, to znaczy ustalenia czy organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa - w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy.

Badając z tego punktu widzenia zarzuty skargi, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie przez organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z tej przyczyny, że przekroczono granicę swobodnego uznania organów administracji orzekających w sprawie.

Podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywy, stanowiące podstawę wydalenia skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie są w ocenie Sądu przekonujące.

W aktach sprawy brak jest dowodów przesłuchania skarżącej z udziałem tłumacza i jej męża na okoliczność ich twierdzenia, że cudzoziemka podjęła zatrudnienie tylko na przeciąg jednego miesiąca - do czasu zezwolenia na zatrudnienie i uzyskania karty stałego pobytu, o co wniosła do właściwych władz administracyjnych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji mowa jest o tym, że z tytułu naruszenia art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu cudzoziemka podlega karze grzywny.

Nie wyjaśniono przy tym, czy kara taka została na cudzoziemkę nałożona, co stanowiłoby adekwatną do popełnionego po raz pierwszy wykroczenia sankcję.

Powstaje bowiem wątpliwość czy jednorazowe wykroczenie, polegające na krótkotrwałym prowadzeniu handlu bez wymaganego prawem zezwolenia, powinno stanowić podstawę wydalenia cudzoziemca.

W ocenie Sądu drobne stosunkowo wykroczenie nie powinno skutkować zastosowaniem najbardziej rygorystycznej formy kary wobec cudzoziemca jaką jest wydalenie, bez prawa ponownego wjazdu na terytorium Polski w okresie nie krótszym niż 2 lata.

W sprawie niniejszej nie bez znaczenia jest fakt, że cudzoziemka jest żoną obywatela polskiego Wiesława Ś.

W związku z tym wydalenie cudzoziemki z terytorium Państwa Polskiego bez prawa powrotu w długim okresie czasu oznaczałoby spowodowanie rozpadu związku małżeńskiego skarżących.

Całkowite pominięcie tej okoliczności w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stanowi istotne naruszenie praw osób pozostających w związku małżeńskim, podlegającym ochronie prawnej w prawie polskim i międzynarodowym.

Okoliczność, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim daje jej podstawę do ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały w Polsce.

Z tej racji korzysta z praw zastrzeżonych dla ochrony interesów rodziny i małżeństwa w prawie polskim /art. 78 ust. 1 Konstytucji/ oraz ratyfikowanych przez stronę polską umów międzynarodowych.

Z art. 23 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych wynika, że rodzina jest naturalną, podstawową komórką społeczną i ma prawo do ochrony ze strony społeczeństwa i Państwa. Tak więc małżeństwo usankcjonowane prawnie podlega ochronie, co powinno być wzięte pod uwagę.

Przepis art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach dopuszcza wydalenie cudzoziemca w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 13 ust. 1; nie nakazuje zaś wydalenia.

Wprawdzie art. 52 ust. 1 cyt. ustawy o cudzoziemcach umożliwia organom administracyjnym, na podstawie swobodnego uznania, wybór najbardziej celowego rozstrzygnięcia w danej sprawie, to należy jednakże zauważyć, że swobodne uznanie nie może oznaczać dowolnego uznania.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, iż przekroczono zakres swobodnego uznania organów orzekających w niniejszej sprawie, dochodząc do przekonania, że było to dowolne, a nie swobodne uznanie przesądzające o wydaleniu cudzoziemki i jej dziecka.

Mając zatem na względzie powyższe uchybienie, wskazujące na nie dość wnikliwe zbadanie całokształtu okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.