Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 567/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128 art. 247 par. 1 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1a ust. 1 ust. 2 art. 7a
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w P. J. W. – B. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za rok 2008 o d d a l a s k a r g ę /-/M. Ławniczak /-/T. M. Geremek /-/M. Kosewska


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy i Miasta K. decyzją z dnia 12 lutego 2008 roku adresowaną do H. S. ustalił łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym, leśnym oraz podatku od nieruchomości na 2008 rok w wysokości 19.535,00zł. M. S. wskazano jako osobę współodpowiedzialną za przedmiotowe zobowiązanie.

Następnie decyzją z dnia 30 kwietnia 2008 roku, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 247 lub art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.), Burmistrz Gminy i Miasta K. zmniejszył wymiar podatku do kwoty 19.108,00zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że przesłanką do zmiany pierwotnego rozstrzygnięcia było przedłożenie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, która zawierała zmiany odnośnie budowli.

Pismem z dnia 09 czerwca 2008 roku H. S. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności (art. 248 §1 k.p.a.) decyzji Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia 12 lutego 2008 roku wraz ze zmianą przedmiotowej decyzji wynikającą z decyzji tego organu wydanej w dniu 30 kwietnia 2008 roku.

W ocenie Wnioskodawcy kwestionowane rozstrzygnięcie w sposób rażący narusza art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. nr 121, poz. 844 ze zm.) w związku z §1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b uchwały nr XII/102/07 Rady Miejskiej w Krajence z dnia 30 listopada 2007 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. W. Wlkp. nr 203, poz. 4725).

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wymiar podatku od gruntów, budowli i budynków został dokonany w oparciu o stawki podatkowe właściwe dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tymczasem przedmiotowa nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.

Wnioskodawca powołał się na zaświadczenie Starosty Z. z dnia 05 czerwca 2007 roku mające potwierdzać złożenie wniosku w sprawie przebudowy, rozbudowy oraz wykonania robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania istniejących budynków produkcyjnych na stację kontroli pojazdów z automyjnią oraz zapleczem socjalno-bytowym na działce w K. przy ul. Z.

Według treści przedmiotowego zaświadczenia projekt architektoniczno-budowlany zawiera stwierdzenie, że "hala warsztatowa pod względem statyki budowli nie budzi zastrzeżeń, lecz jej zdewastowanie wymaga przywrócenia jej stanu technicznego dla spełniania funkcji oczekiwanej przez inwestora, tj. odbudowie przebudowie, rozbudowie na potrzeby stacji kontroli pojazdów i napraw pojazdów oraz automyjnię".

Wnioskodawca oświadczył, że nie uzyskał jeszcze ostatecznej decyzji pozwalającej na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Oświadczył także, że obiektu nie użytkuje. Powyższe zaświadczenie otrzymał również Burmistrz Gminy i Miasta K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia 24 października 2008 roku, na podstawie art. 247 §1 w związku z art. 248 §3 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia 12 lutego 2008 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że H. S. prowadzi działalność gospodarczą i wraz z żoną jest właścicielem nieruchomości o powierzchni wskazanej w kwestionowanej decyzji. Przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem warsztatowym i została nabyta przez podatników w celu prowadzenia na niej działalności gospodarczej, w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość jest oznaczona symbolem "Bi".

Odnosząc się do kwestii zgodności z prawem kwestionowanej decyzji SKO wyjaśniło, że przepisy podatkowe w zakresie definicji obiektów budowlanych odwołują się bezpośrednio do prawa budowlanego. Zatem sytuacja, w której budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych będzie miała miejsce w przypadku wydania decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przedmiot opodatkowania traci charakter związania z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy nie jest i nie może być wykorzystywany w działalności gospodarczej w sposób trwały. Konieczność przystosowania budynku do rodzaju prowadzonej działalności nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska SKO powołało wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 roku, sygn. akt III SA/Wa 966/07 oraz wyrok NSA z dnia 09 marca 1994 roku, sygn. akt SA/Gd 1200/93.

H. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Do odwołania załączył wyciąg z ewidencji działalności gospodarczej na dowód, że nie zgłaszał kolejnego oddziału prowadzonej firmy.

W odwołaniu zarzucił, że stanowisko SKO nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. SKO błędnie przyjmuje, iż tylko decyzja organów budowlanych jest podstawą do wykazania, że budynek ze względów technicznych nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 roku, sygn. akt II FSK 773/06). Pojęcie stanu technicznego nie zostało w przedmiotowej ustawie zdefiniowane. Stąd należy przyjąć, że względy techniczne to obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 marca 2006r., sygn. akt I SA/Rz 517/05).

Zdaniem Odwołującego się "względy techniczne" to okoliczności faktyczne niezależne od woli przedsiębiorcy wynikające bezpośrednio ze stanu technicznego przedmiotu opodatkowania powodujące zerwanie związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 roku, sygn. akt I SA/GI 760/04). Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska powołane zostały także wyroki WSA w Szczecinie z dnia 09 lipca 2008 roku, sygn. akt I SA/Sz 47/08 oraz NSA z dnia 17 listopada 2005r., sygn. akt FSK 2319/04.

Odwołujący się zarzucił, że powoływanie się przez SKO na orzeczenie NSA z 1994 roku jest obarczone błędem zmiany stanu prawnego, gdyż możliwość wyłączenia z opodatkowania budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy z uwagi na ich zły stan techniczny została wprowadzona dopiero od 01 stycznia 2003 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na skutek wniesionego odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie SKO kryterium decydującym dla uznania, że nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej jest związek o charakterze formalnym, posiadanie nieruchomości. Nie jest istotne czy przedsiębiorca faktycznie wykorzystuje grunty, budynki i budowle dla celów działalności gospodarczej. Brak faktycznego wykorzystywania przedmiotu opodatkowania w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest istotny tylko w jednym przypadku, a mianowicie w przypadku bieżącej, a przy tym stałej przeszkody spowodowanej względami technicznymi. Jeżeli przedsiębiorca nie wykorzystuje gospodarczo posiadanych gruntów, budynków i budowli, ale z innych przyczyn niż techniczne, to stan taki nie powoduje, że przedmioty te przestały być związane z działalnością gospodarczą.

Wskazując na pismo Ministra Finansów – Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru z dnia 20 października 2003r. (nr LK-1601/LP/03/PP, Biuletyn Skarbowy 2003/6, str. 19) organ odwoławczy podkreślił, że wyłączenie ze względów technicznych przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie następuje, gdy prowadzenie działalności nie jest możliwe z przyczyn technologicznych, czyli w szczególności demontażu instalacji wodno-kanalizacyjnej, zakręcenia zaworów, wyłączenia gniazd i punktów poboru wody, odcięcia dopływu gazu, awarii urządzeń, prowadzenia remontu czy modernizacji obiektów, zmiany przeznaczenia.

Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż przyczyną braku faktycznego wykorzystywania nieruchomości, na co wskazuje argumentacja podatnika, mogą być przebudowa i rozbudowa budynku. W ocenie organu przejściowy brak wykorzystywania budynku z uwagi na prowadzenie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu jego użytkowania (przystosowania ich pod nową działalność gospodarczą) nie uzasadnia twierdzenia, że kwestionowana decyzja narusza art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2006 roku (sygn. akt II FSK 301/2005) wyjaśnił, że sytuacja wyłączenia z zakresu przedmiotów opodatkowania zachodzi w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na zły stan techniczny.

H. S. skorzystał z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta K. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że nie znajduje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze.

Z kolei stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w powyżej określonych granicach Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Natomiast zarzuty podniesione w skardze okazały się nieuzasadnione.

Kontrolowane postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej wydanej z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w przypadkach ciężkiego naruszenia prawa (materialnego lub procesowego). Ciężkie naruszenie prawa charakteryzuje się tym, że kwestionowane rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej niezgodności z niewątpliwym stanem prawnym.

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie nadzwyczajne ogranicza się do zbadania, czy decyzja ostateczna jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Z uwagi na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej niedopuszczalne jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów określających zastosowanie tego nadzwyczajnego środka prawnego; stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowych (art. 128 Ordynacji podatkowej).

Podnosząc zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. nr 121, poz. 844 ze zm.) Skarżący wskazuje, że decyzja jest rażąco niezgodna z prawem, bo "budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych".

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że ustalenie podatku od nieruchomości następuje na podstawie danych zawartych w ewidencji podatkowej nieruchomości. Przedmiotowa ewidencja obejmuje dane wynikające ze złożonej przez podatnika informacji podatkowej, danych widniejących w księgach wieczystych, ewidencji gruntów i budynków oraz innych rejestrach (art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Jeżeli decyzja jest zgodna ze stanem wynikającym z prawidłowo prowadzonej ewidencji podatkowej, to nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa polegającym na tym, że kwestionowane rozstrzygnięcie w oczywisty sposób nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że złożenie wniosku w sprawie przebudowy, rozbudowy oraz wykonania robót budowlanych związanych ze zmianą użytkowania istniejących budynków produkcyjnych w żaden sposób nie podważa prawidłowości kwestionowanej decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub obiekty gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą (wyrok NSA z dnia 20 marca 2009 roku, sygn. akt. II FSK 1888/07, Lex nr 495385).

Skarżący trafnie zauważa, że nie tylko decyzja organu nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, iż stan techniczny budynku powoduje brak możliwości wykorzystywania go w prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże skuteczność tej argumentacji ogranicza się do postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym. Kwestia stanu technicznego budynku uniemożliwiającego jego wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej jest okolicznością, która powinna zostać zbadana w postępowaniu zwykłym. Natomiast postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo istotne okoliczności ostatecznie załatwionej sprawy.

Jeżeli podatnik nie podnosił w postępowaniu zwykłym, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa procesowego.

Z kolei brak decyzji o opróżnieniu budynku, bądź o wyłączeniu budynku z użytkowania, z uwagi na jego zły stan techniczny, wyklucza twierdzenie, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2008, pozostawała w kolizji z sytuacją prawą Skarżącego, która została ostatecznie ukształtowana przez organy nadzoru budowlanego. Jeśli nie doszło do wyłączenia budynku z zakresu przedmiotów opodatkowania ze względów technicznych wskutek decyzji organów administracji publicznej, a tym samym decyzja Burmistrza Gminy i Miasta K. została wydana w oparciu o prawidłową ewidencję podatkową; to nie może być mowy o rażącym naruszeniu art. 1a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić.

/-/M. Ławniczak /-/T.M. Geremek /-/M. Kosewska