Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1030/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1372
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
article: art. 11 ust. 1, art. 11a ust. 1, 2 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 638
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 147 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 stycznia 2023 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy Aleksandrów z dnia 31 marca 2022 r. nr XXXVI/235/2022 w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Aleksandrów w 2022 roku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Rady Gminy Aleksandrów na rzecz strony skarżącej Wojewody Łódzkiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał


UZASADNIENIE

`Sygn. akt II SA/Łd 1030/22

UZASADNIENIE

W dniu 31 marca 2022 r. Rada Gminy Aleksandrów, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1372, 1834) oraz art. 11a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 638, z 2021 r., poz. 1718 i 1728) - zwanej u.o.z., podjęła uchwałę nr XXXVI/235/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Aleksandrów w 2022 roku.

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł Wojewoda Łódzki, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając naruszenie:

1. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. poprzez zaniechanie precyzyjnego wskazania w § 3 załącznika do uchwały konkretnego sposobu działania w zakresie opieki nad kotami wolno żyjącymi, w tym miejsc i częstotliwości dokarmiania tych zwierząt, a także szczegółów współpracy Gminy z opiekunami kotów wolno żyjących, a także szczegółów dotyczących zakupu karmy i jej wydawania społecznym opiekunom, podczas gdy z przepisu art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. należy wywieść normę prawną zobowiązującą radę gminy do precyzyjnego określenia sposobu realizacji tych zadań, w tym konkretnego określenia podmiotów je realizujących,

2. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11a ust. 2 pkt 5 u.o.z. zwierząt poprzez niewypełnienie delegacji ustawowej w sytuacji braku wskazania konkretnych organizacji społecznych, z którymi Gmina Aleksandrów będzie współpracowała przy realizacji zadań określonych w programie w § 6 pkt 3 załącznika do uchwały,

3. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej oraz art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z. poprzez jego błędną wykładnię i zawężenie w § 8 ust. 1 pkt 2 oraz § 8 ust. 2 załącznika do uchwały zakresu zadania własnego gminy w postaci usypiania ślepych miotów wyłącznie do psów i kotów, podczas gdy celem podejmowania przedmiotowego programu na terenie gminy jest opieka nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganie bezdomności zwierząt, które dotyczy wszystkich zwierząt bezdomnych, a nie tylko psów i kotów,

4. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11a ust. 5 u.o.z. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji określenie w sposób niedostateczny w § 11 załącznika do uchwały sposobu wydatkowania środków finansowych na realizację opieki nad bezdomnymi zwierzętami, to jest:

a) brak wskazania środków finansowych na poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt,

b) ujęcie pozostałych wydatków w sposób zbiorczy, co stanowi niepełne i nieprawidłowe zrealizowanie upoważnienia ustawowego.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik strony skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, powinien zatem zawierać elementy wskazane w art. 11a ust. 2 pkt 1 -8 oraz art. 11a ust. 5 u.o.z. ze skonkretyzowaniem ich treści, w tym sposób postępowania w określonych sytuacjach, podmioty odpowiedzialne za realizację poszczególnych zadań, a także wysokość środków i sposób finansowania programu. Pominięcie elementów obligatoryjnych oznaczać będzie niewypełnienie delegacji ustawowej, które (tak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w literaturze przedmiotu), uznawane jest za istotne naruszenie prawa. Uchybienie wymogom zawarcia w uchwale pełnej regulacji, poprzez brak w treści uchwały chociażby jednego z elementów obligatoryjnych, skutkuje bezwzględną nieważnością całej uchwały - co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, analiza § 3 załącznika do uchwały wskazuje, że został on uchwalony z istotnym naruszeniem prawa i dodał, że w treści tego § 3 Rada ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że opieka nad wolno żyjącymi kotami będzie realizowana poprzez ustalanie miejsc, w których przebywają koty wolno żyjące, współpracę z gabinetem weterynaryjnym, współprace z opiekunami kotów wolno żyjących, zakup i wydawanie karmy społecznym opiekunom i podawanie antykoncepcyjnych środków hormonalnych dzikim kotom, które nie dają się złapać. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej, wskazana regulacja cechuje się dużym stopniem ogólnikowości. Nie wiadomo bowiem, jak mają być ustalane miejsca przebywania kotów wolno żyjących, nie ustalono częstotliwości dokarmiania kotów, zasad zakupu karmy i jej wydawania społecznym opiekunom, czy też nie wskazano na czym ma polegać współpraca Gminy z opiekunami kotów wolno żyjących. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego podniósł, że kwestionowany przepis uchwały pozbawiony jest doniosłości normatywnej i stanowi w rzeczywistości postulat, gdyż określa w sposób ogólny, nieprecyzyjny i niedookreślony zobowiązania podmiotów w nim wskazanych do sprawowania opieki nad kotami. Natomiast zbytnia ogólnikowość zapisów aktu prawa miejscowego, w którym nie wskazano sposobu ustalania miejsc przebywania wolno żyjących kotów na terenie gminy ani sposobu realizacji obowiązku ich dokarmiania poprzez określenie miejsc i częstotliwości dokarmiania zwierząt oraz podmiotów odpowiedzialnych za wykonywanie tych zadań stanowi istotne naruszenie prawa.

Odnosząc się do § 6 pkt 3 załącznika do uchwały pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że nie wypełnia delegacji ustawowej samo określenie, że poszukiwanie nowych właścicieli będzie realizowane przez współdziałanie z organizacjami społecznymi w zakresie poszukiwania nowych właścicieli zwierząt. Ze względu na to, że każdy program jest tworzony na jeden rok, to jak wskazano w orzecznictwie, musi być dostosowany do warunków i okoliczności występujących oraz przewidywanych w danym roku, a zatem powinien zawierać wskazanie konkretnych organizacji, które będą współpracowały przy wykonywaniu zadań ustawowych. W tym przypadku zaś ponownie mamy do czynienia z ogólnym postulatem niewypełniającym delegacji ustawowej.

Mając na uwadze § 8 ust. 1 pkt 2 oraz § 8 ust. 2 załącznika do uchwały pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że regulacje te stanowią niewypełnienie delegacji ustawowej wynikającej z art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z., poprzez ograniczenie zabiegu usypiania ślepych miotów jedynie do psów i kotów. Przepis art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z. nakłada na gminę obowiązek zapewnienia usypiania ślepych miotów wszystkich zwierzętom, nie ograniczając się wyłącznie do zwierząt dwóch gatunków: pies i kot. Przyjęcie ograniczenia wskazanego w Programie spowoduje, że w stosunku do miotów innych zwierząt niż psy lub koty, Gmina nie będzie realizować ustawowego obowiązku. Gdyby zamiarem ustawodawcy było ograniczenie gatunków zwierząt, dałby temu wyraz poprzez odpowiednią redakcję przepisu.

Uzasadniając kolejny z zarzutów odnoszący się do braku wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 11 a ust. 5 u.o.z. obligujący organ uchwałodawczy do wskazania sposobu wydatkowania środków finansowych na realizację zadań określonych w programie. W § 11 załącznika do uchwały wskazano, że środki finansowe na realizację zadań wynikających z programu zostały zabezpieczone w budżecie do kwoty 61.000,00 zł i planuje się ich wydatkowanie w następujący sposób:

1) na ograniczanie bezdomności zwierząt, usypianie ślepych miotów, opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w szczególności zakup karmy w wysokości do 3.000,00 zł;

2) na zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, opiekę weterynaryjną dla zwierząt bezdomnych w wysokości do 10.000,00 zł;

3) na zapewnienie opieki w schronisku, transport i wyłapywanie bezdomnych zwierząt w wysokości do 48.000,00 zł. Zdaniem zatem pełnomocnika strony skarżącej, Rada wskazała sposób wydatkowania środków finansowych przeznaczonych na realizacje Programu wbrew postanowieniom art. 11a ust. 5 u.o.z. pełnomocnik strony skarżącej dodał przy tym, że przepisem § 11 załącznika do uchwały Rada nie dokonała podziału środków finansowych na poszczególne zadania, a niektóre z nich całkowicie pominęła. Ujęcie wskazanych wyżej kwot w sposób łączny dla wielu zadań nie jest czytelne dla przeciętnego odbiorcy norm prawnych. Z takiego zapisu uchwały w żaden sposób nie wynika, w jakiej wysokości będą finansowane poszczególne zadania programowe. Z literalnego brzmienia art. 11a ust. 5 u.o.z. wynika, że Program powinien zawierać nie tylko wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizacje Programu, ale także sposób ich wydatkowania.

W odniesieniu do powyższego pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że zgodnie z szeroko akceptowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, określenie "sposób wydatkowania środków finansowych" oznacza przedstawienie w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi, jako obligatoryjnego elementu, sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie. Tylko powiązanie uchwalonej kwoty środków finansowych przeznaczonych na realizację programu z konkretnym sposobem ich wydatkowania pozwala bowiem przyjąć, że nie jest on fikcją i umożliwia faktyczne wykonanie poszczególnych zadań. Natomiast Rada Gminy Aleksandrów nie wskazała wydatków na poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt, a w pozostałym zakresie zdecydowała się ująć wydatki zbiorczo, co w ocenie skarżącego stanowi istotne naruszenie przepisu art. 11 a ust. 5 u.o.z. Z takiego zapisu załącznika do uchwały w żaden sposób nie wynika bowiem, w jakiej wysokości będą finansowane poszczególne czynności - co czyni Program w tym zakresie nietransparentnym. Naruszeniem normy art. 11a ust. 5 u.o.z. jest zatem pozostawianie organowi wykonawczemu gminy albo innym podmiotom współdziałającym w wykonaniu uchwały, swobody w zakresie sposobu wydatkowania takich środków, względnie precyzowania tegoż sposobu w zawieranych umowach.

Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że pominięcie określenia wysokości środków finansowych przeznaczonych do realizacji poszczególnych celów Programu, a w konsekwencji brak wskazania czy na dany cel przeznaczono jakiekolwiek środki, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ kwestia określenia sposobu wydatkowania kwot na poszczególne zadania objęte programem ma zasadnicze znaczenie dla realizacji całej uchwały. Prawidłowe wskazanie środków finansowych obejmujących koszty wykonywania poszczególnych zadań objętych takim programem jest niezbędne do wykonania całej uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wyjaśnił, że uchwała traktuje o wolno żyjących kotach, co oznacza, że normatywnie nie można zadecydować, określić ani miejsca ani częstotliwości czynności wobec nich podejmowanych. Dzieje się tak, z prostego powodu koty wolno żyjące, jak sama nazwa wskazuje żyją na wolności według nie normy prawnej, a własnego instynktu. Miejsce i częstotliwość ich pobytu zależne są zaś od czynników zewnętrznych od tego, jak mroźna i jak długa będzie zima oraz jak duża jest w danym okresie populacja. Normatywne określenie "dokarmianie 2 razy w tygodniu w miejscu x, y i z" mogłoby unicestwić realizację zadania przez Gminę. Po pierwsze określając zbyt częste wykładanie pokarmu - uchwała naraziłaby Gminę na marnowanie środków na niewykorzystywaną karmę a wyłożoną. Po drugie naraziłaby zwierzęta na głód w sytuacji np. ciężkiej zimy w której społeczni opiekunowie kotów zgłoszą potrzebę nawet 4 krotnego w tygodniu dokarmiania kotów. Wreszcie konkretyzacja miejsca mogłaby spowodować sytuację, w której karma będzie wykładana w miejscu opuszczonym przez koty np. z powodu tego, że wolno żyjące zwierzę na skutek czynników właściwych naturze zmieni miejsce przebywania (np. z uwagi na pojawienie się dzikiej zwierzyny, czy nawet z powodu pojawienia się na posesjach dotychczas nieobecnych w danym miejscu psów właścicielskich).

Następnie organ wskazał, że Rada Gminy zawarła normę o współpracy ze społecznymi opiekunami kotów. Zdaniem organu, trudno jest się zgodzić z tezą aby to w uchwale określano warunki współpracy obu stron. Zdaje się, że współpraca taka stanowi cywilnoprawny kontrakt pomiędzy stronami. W normie ustawowej Gmina nie dostrzega określenia przez ustawodawcę kompetencji rady do statuowania elementów tego kontraktu. Uchwała zaś wyraźnie wskazuje, że wykonanie uchwały powierza się wójtowi. Istotne jest też to, że warunki współpracy ze społecznymi opiekunami zwierząt zależne są od wielu elementów, które na bieżąco należy dostosowywać w zależności od zapotrzebowania i w zależności od ilości zainteresowanych osób.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że same czynności zakupu i wydawania karmy stanowią uszczegółowienie zadania określonego uchwałą polegającego na opiece nad wolnożyjącymi kotami. Ponadto nie sposób ponownie z ustawowej normy prawnej wywieść obowiązku nałożonego na radę w zakresie precyzowania zakupu i wydawania karmy. Organ dodał przy tym, że kwestia wydatkowania środków publicznych stanowi domenę organu wykonawczego, który w tym przypadku zrealizowałaby zakup według już obowiązujących w Urzędzie Gminy Aleksandrów reguły zakupów podprogowych, tj. rozeznanie rynku i zakup na podstawie regulaminu zakupu poniżej progu ustawowego pzp.

Organ podkreślił również, że Rada określiła zadanie poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt wskazując, że poszukiwanie będzie realizowane przez schronisko oraz Gminę. Ponieważ Rada dostrzega znaczącą rolę jaką w systemie adopcyjnym odgrywają organizacje samorządowe nie zawężyła katalogu podmiotów realizujących poszukiwanie właścicieli ale rozszerzyła je o wskazanie, że czynności te mogą realizować również organizacje pozarządowe. Ponieważ w dacie podejmowania uchwały żadna z organizacji nie podjęła z Gminą w tym zakresie współpracy Rada zdecydowała się pozostawić takie rozwiązanie z myślą o rocznym okresie trwania programu. Zachodzi bowiem duże prawdopodobieństwo zgłoszenia się takiej organizacji w najtrudniejszym dla zwierząt okresie zimowym. Takie sytuację są dynamiczne i wymagają przygotowania przez organ podstawy prawnej współpracy, którym będzie kwestionowany zapis uchwały. W odmiennej sytuacji w przypadku zgłoszenia się organizacji musiałby ona oczekiwać na projekt uchwały, sesję jej umieszczenie na dzienniku urzędowym i wreszcie upływ 14 dniowego terminu, aż do wejścia w życie zmiany.

Odwołując się do orzecznictwa organ podniósł, że obowiązek wskazania "konkretnego podmiotu" został przez ustawodawcę wyraźnie przewidziany tylko w art. 11 a ust. 2 pkt 7 u.o.z., stanowiącym o wskazaniu gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich. Wnioskowanie a contrario pozwala przyjąć, że w pozostałym zakresie takiego obowiązku nie ma, a w każdym razie obowiązek taki nie może być traktowany jego bezwzględny w tym sensie, by jego spełnienie miało zawsze warunkować legalność przyjętego rozwiązania. Niewskazanie w programie konkretnego podmiotu zajmującego się odławianiem bezdomnych zwierząt nie stanowi zatem o jego wadliwości. Podobnie niewskazanie konkretnego lekarza weterynarii odpowiedzialnego za usypianie ślepych miotów zwierząt nie może być kwalifikowane jako naruszenie art. 11 ust. 2 pkt 6 u.o.z.

Nadto organ wyjaśnił, że w § 8 Rada przewidziała sposoby realizacji zadania własnego usypiania ślepych miotów. Zadanie będzie realizowane w stosunku do wszystkich bezdomnych zwierząt z terenu Gminy przez schronisko, które to koszty pokryje Gmina oraz w stosunku do bezdomnych jedynie psów oraz wolnożyjących kotów przez lekarza weterynarii. Jednocześnie organ dodał, że nigdzie w ustawie nie ma obowiązku określenia tego zadania poprzez wskazanie lekarza weterynarii. Gmina ma pełną swobodę wyboru formy realizacji zadania i tak też czyni. Zapewniając humanitarne usypianie ślepych miotów pochodzących od bezdomnych zwierząt z terenu gminy w schronisku. Organ wskazał również, że to , iż Gmina dodała jako formę realizacji zadania współpracę z lekarzem weterynarii w zakresie psów i kotów wynika z praktyki Gminy wskazującej, że odkąd zaistniało zadanie własne Gminy w tym zakresie nie zaszła nigdy potrzeba uśpienia ślepego miotu od innego gatunku niż kot czy pies, ale nie niweczy to określenia zasady usypiania wszystkich gatunków ślepych miotów w schronisku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 147 § 7 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Należy także wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Aleksandrów z 31 marca 2022 r. Nr XXXVI/235/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Aleksandrów w 2022 r. Program został uchwalony w postaci załącznika do uchwały.

Kontrolując zaskarżoną uchwałę, Sąd doszedł do przekonania, że skarga Wojewody Łódzkiego zasługuje na uwzględnienie. W sprawie doszło bowiem do wskazywanego w skardze naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 2, pkt 5, pkt 6 i ust. 5 u.o.z., a także art. 11a ust. 2 pkt 8, konsekwencją czego było stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości.

Podstawę prawną przedmiotowej uchwały stanowi art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 z późn. zm.) - dalej jako: "u.s.g." – oraz art. 11a ust. 1 u.o.z., który wskazuje, iż rada gminy, wypełniając ustanowiony w art. 11 ust. 1 u.o.z. obowiązek zapobiegania bezdomności zwierząt i zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywania określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Program ten, stosownie do art. 11a ust. 2 u.o.z., obejmuje w szczególności:

1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;

2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;

3) odławianie bezdomnych zwierząt;

4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;

5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;

6) usypianie ślepych miotów;

7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;

8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.

W myśl art. 11a ust. 5 u.o.z. program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że elementy gminnego programu wymienione w art. 11a ust. 2 u.o.z. mają charakter obligatoryjny. Rada gminy obowiązana jest bowiem przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego a w ramach udzielonej delegacji ma obowiązek uregulowania realizacji wszystkich zadań jej przekazanych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się dominujący aktualnie pogląd o zaliczeniu uchwał w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami do aktów prawa miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że akt ten ma zróżnicowany charakter normatywny, gdyż zawiera normy o mieszanym charakterze. Z jednej strony tego typu uchwała musi być zaliczona do aktów planowania. Program przede wszystkim konkretyzuje sposoby działania gminy w celu należytego wypełnienia jej obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt. Treść programu stanowią zatem plany, prognozy i zasady postępowania w określonych sytuacjach, których realizacja stanowi zadania własne gminy. Do istotnych cech programu trzeba jednak zaliczyć to, że obok postanowień indywidualno-konkretnych, zawiera postanowienia o charakterze generalno-abstrakcyjnym. To, że roczny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt uchwalany przez radę gminy zawiera postanowienia jednostkowe, nie pozbawia takiego aktu mocy prawnej powszechnie obowiązującego prawa. Wystarczy bowiem, żeby chociaż jedna norma uchwały miała charakter generalno-abstrakcyjny, aby cały akt miał przymiot aktu prawa miejscowego. Uchwała w sprawie przyjęcia programu jest skierowana do szerokiego kręgu określonych rodzajowo adresatów, tj. zarówno do mieszkańców gminy jak i podmiotów realizujących określone w programie zadania. Jej postanowienia mają charakter generalny, gdyż określenie podmiotów realizujących program pozwala mieszkańcom zachować się w sposób w nim przewidziany poprzez m.in. oddanie zwierzęcia do właściwego schroniska, zawiezienie poszkodowanego zwierzęcia w przypadkach zdarzeń drogowych do lekarza weterynarii czy też w przypadku adopcji otrzymanie rekompensaty części kosztów utrzymania zwierząt. Akty prawa miejscowego skierowane są do podmiotów (adresatów) występujących poza organami administracji, a będąc źródłami prawa powszechnie obowiązującego mogą regulować postępowanie wszystkich kategorii adresatów (obywateli, organów, organizacji publicznych i prywatnych, przedsiębiorców). Treść programu stanowią generalne (w rozumieniu ogólne) zasady postępowania w określonych normatywnie sytuacjach, których realizacja stanowi zadania własne gminy. Nie mają one charakteru jednorazowego tylko powtarzalny, co oznacza, że dyspozycje norm programu, mimo iż w części kierowane do indywidualnego adresata, dotyczą zachowań powtarzalnych, a więc są normami abstrakcyjnymi (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2022 r., I OSK 66/21, Lex nr 3421405).

Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że materia uregulowana takim aktem prawa miejscowego powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych natomiast zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Jak to już zostało powiedziane, uchwalając program rada gminy powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich zagadnień enumeratywnie wymienionych w art. 11a ust. 2 u.o.z. Jeżeli uchwała nie zawiera wszystkich przewidzianych ustawą elementów, to brak regulacji w tym zakresie oznacza, że podjęty akt nie wyczerpuje ustawowego upoważnienia.

Podkreśla się, że łączne odczytywanie art. 11 ust. 1 i art. 11a ust. 2 u.o.z. prowadzi do wniosku, że uchwalony program na służyć wykonywaniu przez gminę jej zadań własnych, polegających na opiece nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt. Aby zapewniać skuteczną realizację zadań gminy, program powinien w sposób konkretny określać jak gmina będzie je wykonywała, w szczególności biorąc pod uwagę, że programy te są uchwalane corocznie do dnia 31 marca. Zadania gminy, wobec zmieniających się warunków, muszą być zatem adekwatne do okoliczności występujących w gminie w danym roku. W orzecznictwie wskazuje się, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt musi mieć charakter wykonawczy, konkretny oraz być dostosowany do warunków lokalnych. Do takich konkluzji prowadzi celowościowa wykładnia art. 11a ustawy o ochronie zwierząt, która każe brać pod uwagę potrzebę należytej i rzeczywistej ochrony zwierząt oraz periodyczny charakter programu. Wykonawczy charakter programu nie zostanie zachowany, jeżeli nie określi się w nim sposobu postępowania w ramach realizacji poszczególnych zadań, jeżeli pominie się w nim wskazanie konkretnych podmiotów realizujących objęte programem zadania lub nie wskaże się konkretnych środków finansowych i sposobu ich wydatkowania na poszczególne zadania wskazane w programie. Nie realizuje wykonawczego charakteru programu tym bardziej nieokreślenie w programie konkretnego podmiotu np. schroniska, lecznicy czy lekarza weterynarii, któremu powierzono realizację wyszczególnionych zadań. Ustalenie w programie danych jego wykonawców, podmiotów zobowiązanych do wykonywania poszczególnych czynności, ma istotne znaczenie, ponieważ stanowi o faktycznym zabezpieczeniu przez radę gminy wykonania poszczególnych, zleconych przez ustawodawcę zadań. Spełnia ustawowy cel dążenia do zapewnienia rzeczywistej, a nie pozornej opieki nad zwierzętami i zapobiegania ich bezdomności na terenie danej gminy. Ponadto spełnia wymóg powszechnej dostępności programu i walor informacyjny dla adresatów uchwały, tj. mieszkańców danej gminy, którzy mogą znaleźć się w sytuacji wymagającej od nich skorzystania z pomocy wskazanych podmiotów. Niewskazanie czy nieprecyzyjne określenie danych konkretnych podmiotów realizujących program pozbawia wydany akt prawa miejscowego charakteru wykonawczego i konkretnego, a konsekwencji uniemożliwia w praktyce skuteczną realizację zadań ustawowych, znajdujących konkretyzację w programie (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 605/19, WSA w Warszawie z 26 lutego 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 886/19).

Odnosząc powyższe do programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Aleksandrów w 2022 roku należy wskazać, że wymogu precyzyjnego określenia podmiotu realizującego zadania objęte programem nie spełniają przepisy § 3 pkt 2, § 6 pkt 3 oraz § 8 ust. 1 pkt 2.

Pierwszy z nich stanowi, że sprawowanie opieki nad kotami wolno żyjącymi realizowane będzie poprzez współpracę z Gabinetem Weterynaryjnym w Sulejowie w przypadkach istniejącej potrzeby podjęcia leczenia kotów wolno żyjących. Tak skonstruowany przepis, wobec braku danych identyfikujących jednostkę, za pośrednictwem której gmina realizuje zadanie opieki nad wolno żyjącymi kotami, narusza art. 11a ust.2. pkt 2 u.o.z.

W skardze trafnie podnoszony jest zarzut braku wskazania konkretnych organizacji społecznych, z którymi Gmina Aleksandrów miała współpracować przy poszukiwaniu nowych właścicieli zwierząt. Regulacja zawarta w § 6 pkt 3 programu stanowi, że poszukiwanie nowych właścicieli dla bezdomnych zwierząt będzie realizowane przez współdziałanie z organizacjami społecznymi w zakresie poszukiwania nowych właścicieli zwierząt. Użycie określenia o tak wysokim stopniu ogólności jak "organizacje społeczne", bez jakiegokolwiek ich zindywidualizowania, nie wypełnia delegacji ustawowej i prowadzi do naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 5 u.o.z.

Analogiczny zarzut dotyczy treści przepisu § 8 ust. 1 pkt 1., w którym Rada Gminy Aleksandrów postanawia, że zabiegi usypiania ślepych miotów pochodzących od zwierząt z terenu Gminy będą realizowane przez schronisko, poprzez lekarza weterynarii. Nie precyzuje przy tym danych schroniska ani lekarza weterynarii, co uniemożliwia identyfikację tych podmiotów. Natomiast według § 8 ust. 1 pkt 2 usypianie ślepych miotów bezdomnych psów i kotów wolno żyjących realizuje Gmina poprzez zlecanie tych czynności miejscowemu lekarzowi weterynarii. Również ten przepis nie pozwala na ustalenie konkretnego podmiotu, który miałby uczestniczyć w realizacji przypisanego mu zadania. W konsekwencji niewskazania danych podmiotów realizujących zadanie usypania ślepych miotów zwierząt, dochodzi do naruszenia art. 11a ust.2. pkt 6 u.o.z.

Odnośnie § 8 programu Sąd podziela także stanowisko Wojewody Łódzkiego co do naruszenia art. 11a ust.2. pkt 6 u.o.z. poprzez ograniczenie zabiegu usypiania ślepych miotów jedynie do psów i kotów. W orzecznictwie nie pozostawia się wątpliwości co do tego, że działający w ramach delegacji ustawowej lokalny prawodawca nie jest upoważniony do wprowadzania takiego ograniczenia. Skoro bowiem stosownie do art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z., program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt obejmuje usypianie ślepych miotów zwierząt a jednocześnie ustawa nie określa jakich gatunków zwierząt usypianie ma dotyczyć, to ograniczenie w programie zabiegów usypiania ślepych miotów jedynie do psów i kotów, pozostaje w sprzeczności z delegacją ustawową z art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z. (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 910/21, publ. CBOSA). Tymczasem w programie będącym przedmiotem niniejszego postępowania, ogranicza się to zadanie jedynie do psów i kotów. W § 8 ust. 1 pkt 1 programu mówi się co prawda, że schronisko realizuje usypianie ślepych miotów zwierząt, jednakże już przepis § 8 ust.1. pkt 2 odnosi się do obowiązków Gminy wyłącznie w zakresie usypiania miotów psów i kotów. Co więcej § 8 ust. 2, dotyczący finansowania, przewiduje, że Gmina pokryje w sposób określony w tym przepisie jedynie koszty związane z usypianiem ślepych miotów bezdomnych psów i wolno żyjących kotów. Trafnie zatem podnosi Wojewoda Łódzki, że takie ograniczenie spowoduje zagrożenie, iż w stosunku do miotów innych zwierząt niż psy i koty, Gmina Aleksandrow nie będzie realizować ustawowego obowiązku.

Zasadnie wskazał Wojewoda Łódzki na naruszenie art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. poprzez zaniechanie precyzyjnego wskazania w § 3 załącznika do zaskarżonej uchwały sposobu sprawowania opieki nad bezdomnymi kotami wolno żyjącymi, w tym ich dokarmiania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że program nie może cechować się dużym stopniem ogólności, lecz powinien zawierać konkretne sposoby działania w zakresie ustalania miejsc, w których przebywają koty wolno żyjące, listy społecznych opiekunów (karmicieli) oraz miejsc i częstotliwości dokarmiania zwierząt (por. wyrok NSA z 30 lipca 2019 r., II OSK 1754/18). Podnosi się, że duża zmienność okoliczności, w tym populacji wolno żyjących kotów oraz miejsc ich przebywania i legowisk a także zmienność liczby społecznych opiekunów dokarmiających koty, wymaga corocznego weryfikowania programu tym zakresie i dostosowywania go do aktualnych warunków i potrzeb. Postanowienia programu winny zatem te zmienne warunki uwzględniać oraz cechować się odpowiednim stopniem szczegółowości.

W § 3 zaskarżonego programu przewiduje się tymczasem, że sprawowanie opieki nad kotami wolno żyjącymi będzie realizowane poprzez:1) ustalanie miejsc, w których przebywają koty wolno żyjące, 2) współpracę z Gabinetem Weterynaryjnym w Sulejowie w przypadkach istniejącej potrzeby podjęcia leczenia kotów wolno żyjących, 3) współpracę Gminy z opiekunami kotów wolno żyjących, 4) zakup i wydawanie karmy społecznym opiekunom, 5) podawanie antykoncepcyjnych środków hormonalnych dzikim kotom, które nie dają się złapać.

W ocenie Sądu powyższa regulacja nie jest wystarczająco konkretna. Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że skoro kwestia opieki nad kotami jako zwierzętami żyjącymi w stanie wolnym na terenie gminy została wyrażona przez ustawodawcę expressis verbis w treści przepisu dotyczącego planów opieki nad zwierzętami wolno żyjącymi, to należy stąd wywieść, że opieka ta uregulowana musi być w treści uchwały w sposób uchwytny, całościowy, jasny i czytelny, bez odniesień nieostrych czy niedostatecznie precyzyjnych. Na podkreślenie zasługuje także to, że dokarmianie wolno żyjących kotów to ten aspekt opieki, który ustawodawca wprost wskazał w art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Uchwała winna zatem precyzyjnie podawać, w jaki sposób dokarmianie tych zwierząt będzie wykonywane. Treść § 3 nie czyni zadość temu obowiązkowi. W zaskarżonej uchwale nie wskazano w jaki sposób odbywać się będzie ustalanie miejsc, w których przebywają koty wolno żyjące ani przybliżonego chociażby zapotrzebowania na karmę, w odniesieniu np. do szacowanej wielkości populacji, co pozwoliłoby na rzeczywistą realizację efektywnego dokarmiania. Nie określono sposobu dostarczania karmy ani też nie wskazano sposobu dokarmiania przez gminę. Ograniczono się do stwierdzenia, że karma będzie wydawana społecznym opiekunom (karmicielom kotów) przy czym nie sprecyzowano również sposobu i zakresu współpracy z opiekunami społecznymi, o której mowa w § 3 punkt 3. Sposób realizacji dokarmiania poprzez powierzenie zadania opiekunom społecznym w ocenie Sądu nie jest nieprawidłowy. Stwarza niebezpieczeństwo, że w sytuacji braku wolontariuszy oraz braku z ich strony współdziałania w realizacji tego zadania, to zadanie nie zostanie w ogóle zrealizowane, bowiem organ wskazał wyłącznie na tę formę jego realizacji. Wskazany przez radę gminy sposób opieki nad wolno żyjącymi kotami jest niepewny i niedookreślony. W konsekwencji program uchwalony przez Radę Gminy Aleksandrów nie reguluje w sposób całościowy, konkretny i czytelny w jaki sposób realizowana będzie opieka nad wolno żyjącymi kotami w zakresie ich dokarmiania. W uchwale nie podano także danych Gabinetu Weterynaryjnego w Sulejowie, w którym miałoby być prowadzone leczenie kotów wolno żyjących.

Zastrzeżenia Sądu budzi także treść § 3 punkt 5) przewidującego podawanie dzikim kotom, które nie dają się złapać, antykoncepcyjnych środków hormonalnych. Lokalny prawodawca, planując kuracje hormonalne dla kotów nie określił jak zapewnić, aby preparaty te trafiały w sposób kontrolowany do poszczególnych osobników a kuracja odbywała się w sposób bezpieczny dla zwierząt, nie narażała ich zdrowia i życia. Z tego chociażby względu, podawanie antykoncepcyjnych środków hormonalnych bez precyzyjnego wskazania, w jaki sposób miałaby zostać zapewniona kontrola tego procesu, w tym kontrola weterynaryjna, nie wypełnia postulatu opieki nad wolno żyjącymi kotami. Co więcej całkowicie niekontrolowane działania ograniczające populację nie mieszczą się w pojęciu opieki nad zwierzętami i mogą prowadzić do niepożądanych skutków dla ekosystemu na obszarze, na którym takie kroki są podejmowane. Należy także mieć na uwadze, że ustawa o ochronie zwierząt nie zalicza wolno żyjących kotów do zwierząt bezdomnych. Nie dotyczy ich zatem postulat ograniczania bezdomności zwierząt. Z mocy ustawy program winien przewidywać obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt, w tym kotów, ale jedynie w schroniskach dla zwierząt (§ 8 ust. 2 pkt 4). Fakultatywnie program może przewidywać sterylizację lub kastrację zwierząt w gminie w szerszym zakresie, jednak z mocy art. 11a ust. 3a program winien wówczas zawierać plan takich działań, a więc powinny one być prowadzone w sposób zorganizowany, przejrzysty, nakierowany na wypełnienie celów ustawy. Powyższe prowadzi do konkluzji, że postanowienia § 3 załącznika do zaskarżonej uchwały nie precyzują sposobu realizacji obowiązku opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmiania, co stanowi naruszenie art. 11a ust. 2 pkt 2.

Nie będąc związanym granicami skargi Sąd zauważa ponadto, iż przepis § 10 programu, dotyczący zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń losowych z udziałem wyłącznie zwierząt bezdomnych, narusza art. 11a ust. 2 pkt 8. Skoro ustawodawca w art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. nie określił wprost, że zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt ma dotyczyć wyłącznie bezdomnych zwierząt, rada nie jest uprawniona do dokonania takiego zawężenia (wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 grudnia 2022 r., II SA/Ke 607/22, Lex nr 3441333).

Trafny okazał się zarzut naruszenia art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt. Zaskarżona uchwała nie uregulowała bowiem w wyczerpujący, całościowy sposób kwestii finansowania realizacji zadań przewidzianych w programie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 lipca 2020 r., sygn.. akt II OSK 336/20 wskazał, że: "Nie ulega wątpliwości, że wskazany przepis bezwzględnie wymaga, aby rada gminy w sposób szczegółowy i wyczerpujący określiła wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację programu oraz sposób wydatkowania tych środków poprzez egzemplifikację zadań wykonywanych w ramach programu oraz określenie środków na realizację poszczególnych zadań". Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, tylko powiązanie uchwalonej kwoty środków finansowych przeznaczonych na realizację programu z konkretnym sposobem ich wydatkowania pozwala przyjąć, że nie jest on fikcją i umożliwia faktycznie wykonanie poszczególnych zadań, zgodnie z przyjętymi w uchwale priorytetami (por. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II OSK 1001/17, wyrok WSA w Kielcach z 9 marca 2022 r., II SA/Ke 962/21, wyroki WSA w Łodzi z 14 stycznia 2022 r., II SA/Łd 531/21; z dnia 20 maja 2022 r., II SA/Łd 897/21). Przepis art. 11a ust. 5 u.o.z. zobowiązuje zatem do wskazania w programie sposobu rozdysponowania środków finansowych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie. Rolą lokalnego prawodawcy jest konkretne i jednoznaczne ustalenie wydatkowanych środków w odniesieniu do poszczególnych zadań. Rada gminy zobowiązana jest do wypełnienia delegacji ustawowej, co winno nastąpić na drodze uregulowania wszystkich kwestii uznanych przez ustawodawcę za istotne, w sposób całościowy i maksymalnie precyzyjny, tak aby stworzyć adresatom programu pewne warunki jego realizacji.

Postanowienia § 11 załącznika do zaskarżonej uchwały nie realizują delegacji ustawowej. Nie określają bowiem konkretnego sposobu wydatkowania środków w odniesieniu do poszczególnych zadań objętych programem. Przepis ten stanowi, że środki finansowe na zabezpieczenie zadań określonych w Programie zabezpieczone są w budżecie Gminy Aleksandrów na 2022 r. do kwoty 61.000,00 zł. W dalszej części § 11 dokonano podziału tej kwoty w ten sposób, że kwotę do 3.000,00 zł przeznaczono na ograniczanie bezdomności zwierząt, usypianie ślepych miotów oraz opiekę nad wolno żyjącymi kotami; do 10.000,00 zł przeznaczono na opiekę weterynaryjną w przypadkach zdarzeń losowych z udziałem zwierząt oraz opiekę weterynaryjną dla zwierząt bezdomnych, natomiast kwotę w wysokości do 48.000,00 zł Rada Gminy Aleksandrów przeznaczyła na opiekę w schronisku, transport i wyłapywanie bezdomnych zwierząt. Wobec takiego brzmienia § 11 załącznika do zaskarżonej uchwały uzasadniony jest zarzut, że zaskarżona uchwała nie określa precyzyjnie kwoty w odniesieniu do żadnego z zadań objętych programem. W każdym przypadku do jednej kwoty przypisano bowiem po kilka zadań, w konsekwencji czego nie sposób ustalić jaka jest wysokość środków przeznaczonych na realizację odrębnie każdego z nich. Należy także wskazać, że kwota 3.000,00 zł, o której mowa w § 11 pkt 1 załącznika do uchwały, obejmuje trzy różne zadania gminy, z których jedno określono jako "ograniczanie bezdomności zwierząt", podczas gdy program nie wymienia takiego zadania. Zapobieganie bezdomności zwierząt jest natomiast jednym z celów programu, obok opieki nad zwierzętami bezdomnymi, którym to celom służyć ma prawidłowa realizacja zadań sprecyzowanych w art. 11a ust. 2 u.o.z. i wymienionych w §1 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały. Tak opisany cel przeznaczenia kwoty 3.000,00 zł nie wypełnia dyspozycji art. 11a ust. 5 u.o.z. Przez określenie sposobów wydatkowania należy bowiem rozumieć wskazanie konkretnych form wykorzystania środków. W uchwale nie przewidziano ponadto finansowania takich zadań jak zapewnienie miejsca dla zwierząt gospodarskich oraz poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt. Nie wymienia się także obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach. W konsekwencji Sąd ustalił, że § 11 programu uchwalonego przez Radę Gminy Aleksandrów pozostaje w sprzeczności z treścią i celem art. 11a ust. 5 u.o.z. Zapewnia bowiem finansowanie jedynie części zadań objętych programem, przy czym nie wskazuje, jaka konkretnie kwota przeznaczona jest na realizację poszczególnych zadań spośród tych, które zostały w kwestionowanym przepisie wymienione, pozostawiając w tym zakresie dowolność organowi wykonawczemu. Takie rozwiązanie nie wypełnia delegacji ustawowej, na mocy której rada gminy zobowiązana jest do uregulowania wszystkich kwestii wskazanych przez ustawodawcę. Z tych względów za uzasadniony należało uznać podniesiony przez Wojewodę Łódzkiego zarzut naruszenia art. 11a ust. 5 u.o.z.

Określona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada praworządności, w związku z art. 94 Konstytucji wymaga, aby akt prawa miejscowego czynił zadość upoważnieniu ustawowemu i nie tylko nie przekraczał jego zakresu, ale także w pełni i zgodnie z prawem je wykonywał, co w niniejszej sprawie, jak wykazano powyżej, nie zostało zrealizowane.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

is