Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 689/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 1, §7 ust. 1 pkt 2 lit. a,  § 9 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 65/15 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. o sygn. akt III SA/Wr 65/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA, bądź Sąd I instancji) oddalił w całości skargę M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej ARiMR) z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW),

Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wałbrzychu przyznał M. S. (zwanemu dalej Beneficjentem) płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,57 ha na kwotę 13 803,24 zł.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. organ I instancji przyznał Beneficjentowi płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,57 ha na kwotę 13 803,24 zł.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. organ I instancji przyznał Beneficjentowi płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,63 na kwotę 13 811,16 zł.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. organ I instancji przyznał Beneficjentowi płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 54,54 ha, na kwotę 13 799,28 zł.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. organ I instancji przyznał Beneficjentowi płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 53,34 ha na kwotę 13 640,88 zł.

W dniu [...] maja 2011 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Wałbrzychu wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 rok na powierzchnię 53,34 ha.

Wszystkie przyznane ww. rozstrzygnięciami środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy Beneficjenta, przy czym od daty pierwszego z ww. rozpoczęte zostało pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia przez stronę działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW o łącznej powierzchni nie mniejszej od 54,57 ha.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ I instancji odmówił przyznania Beneficjentowi płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych ze względu na procent przedeklarowania wynoszący 100%. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW wyniosła bowiem 53,34 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona to jedynie 3,29 ha.

Prawomocną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania Beneficjenta, utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W uwagi na fakt, że w sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW o powierzchni 54,57 ha pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ I instancji wystosował do skarżącego informację o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W związku z brakiem skorzystania przez Beneficjenta z ww. możliwości organ I instancji wszczął w dniu [...] czerwca 2014 r. z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu na mocy ww. decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., z dnia [...] kwietnia 2008 r., z dnia [...] stycznia 2009 r., z dnia [...] października 2009 r., z dnia [...] października 2010 r.

Mając na uwadze opisany wyże stan faktyczny i prawny decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wałbrzychu ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości 64 672,72 zł.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu, po rozpatrzeniu odwołania Beneficjenta, utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu podkreślono, że Beneficjent zgłosił do płatności na rok 2011 działki o łącznej powierzchni 53,34 ha. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że skarżący nie użytkował całej powierzchni gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2011. W toku prowadzonego postępowania, w oparciu o dokumenty, przeprowadzoną kontrolę krzyżową oraz rozprawę, organ ustalił że łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności ONW na rok 2011 wynosi 50,05 ha. W konsekwencji wydano decyzję o odmowie przyznania płatności ONW oraz o nałożeniu trzyletnich sankcji skarżącemu ze względu na wyliczoną procentową różnicę między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW zadeklarowanych we wniosku (53,34 ha), a powierzchnia stwierdzoną w kontroli administracyjnej (3,29 ha) wynoszącą 100,00%. Podkreślono przy tym, że skarżący nie był w 2011 r. faktycznym posiadaczem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW – co oznacza że nie prowadził działalności rolniczej na ww. gruntach oraz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem 5 letniego okresu zobowiązania. Ponadto Benefcjent nie składał wniosku o przyznanie płatności ONW za rok 2012. W konsekwencji strona nie dotrzymała podjętego na podstawie wniosku z 2006 r. zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na obszarze ONW na powierzchni 54,57 ha, a jednocześnie nie wystąpiły w sprawie okoliczności umożliwiające organom ARiMR do odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych przez nią płatności ONW za lata 2006-2010.

Skargę do Sądu I instancji wniósł Beneficjent, zarzucając ww. decyzji organu odwoławczego naruszenie:

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez arbitralne przyjęcie, że wniosek z dnia [...] maja 2006 r. o przyznanie pomocy finansowej był pierwszym wnioskiem złożonym w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2007 - 2013 i w konsekwencji uznanie, że wymóg 5-letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności należy liczyć dla powierzchni 54,57 ha objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. - podczas gdy wniosek ten był jednym z wniosków złożonych przez skarżącego w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2004 -2006 i w związku z powyższym 5-letni termin prowadzenia działalności rolniczej dla powierzchni objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. należy liczyć od otrzymano płatność w pierwszym roku płatności w ramach programu operacyjnego 2004 - 2006 a zatem od otrzymania płatności z wniosku poprzedzającego wniosek z dnia [...] maja 2006 r.;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia w ramach jakiego Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich - czy na lata 2004 - 2006 czy na lata 2007 - 2013 został złożony wniosek z dnia [...] maja 2006 r. i całkowicie dowolne przyjęcie, iż wniosek ten został złożony jako pierwszy wniosek w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 20013 pomimo, iż program ten został uruchomiony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopiero z końcem roku 2007;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy skarżący składał wnioski o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006, w terminie poprzedzającym wniosek z dnia [...] maja 2006 r. i w konsekwencji całkowicie dowolne przyjęcie, że wymóg 5-letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności należy liczyć dla powierzchni 54,57 ha objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. podczas gdy termin ten należy liczyć od otrzymania płatności z tytułu pierwszego wniosku złożonego w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2004 – 2006;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie przez organ II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy i kiedy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o powierzchni 54,57 ha i arbitralne przyjęcie, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem przed upływem 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania;

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ I instancji udowodnił, że skarżący zaprzestał prowadzenie działalności rolniczej przed upływem 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pomimo nie przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego na tę okoliczność, w szczególności nie ustalenia kiedy dokładnie skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;

- art. 7 k.p.a w zw. z art. 8 k.p.a. oraz w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, przez organ I i II instancji wyłącznie w oparciu o decyzje z dnia [...] kwietnia 2012 r., że skarżący nie prowadził działalności rolniczej przez okres 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pomimo, iż przedmiotem ww. decyzji nie było ustalenie okresu prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. oraz pomimo związania organu administracyjnego zasadą bezpośredniego przeprowadzania dowodów;

- § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej dalej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.)

w zw. z art. 14 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania podczas gdy skarżący prowadził działalność rolniczą przez okres wymagany powyższymi przepisami;

- § 9 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznani, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu przyznanej mu pomocy finansowej pomimo prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność.

- § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu przyznanej mu pomocy finansowej pomimo prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności przez okres 5 lat od dnia przyznania pierwszej płatności;

- § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zmienionego rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 października 2010 r. w zw. z § 3 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 października 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 poprzez błędne uznanie, iż wymóg 5 - letniego termin do prowadzenia działalności rolniczej należy liczyć od dnia dokonania pierwszej płatności podczas gdy w związku ze złożeniem wniosku przez skarżącego termin ten należy liczyć od dnia przyznania pierwszej płatności;

- art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 — poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący zobowiązany jest dokonać zwrotu otrzymanych płatności pomimo, iż roszczenie organu administracji publicznej jest przedawnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd I instancji, oddalając skargę, podkreślił że kluczową kwestią było ustalenie, czy skarżący – który złożył w dniu [...] maja 2006 r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2006 rok do powierzchni 54,57 ha – wywiązał się z realizacji podjętych w tym wniosku zobowiązań przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania oraz jaka wysokość przekazanych w 2007- 2011 środków z tytułu w/w programu jest nienależna. W tym zakresie powołano się na regulacje § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. Kierując się treścią tych przepisów WSA stwierdził, że beneficjent zobowiązany był do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał płatności w pierwszym roku z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności. Zgodnie zaś z § 9 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1 albo w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a, albo w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, albo w § 8b ust. 1 pkt 2 lit. a, albo w § 8c ust. 1 pkt 1, to zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, gdy łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha.

Mając na uwadze treść cyt. regulacji Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie miała miejsce sytuacja opisana w ostatnim z cyt. przepisów. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżący w dniu [...] maja 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Wałbrzychu wniosek o przyznanie płatności ONW na 2006 rok na powierzchnię 54, 57 ha. Kolejne wnioski skarżący składał w następujących po sobie latach 2007, 2008, 2009. W latach 2010 i 2011 skarżący złożył już wnioski na powierzchnię 53,34 ha, przy czym w 2011 r. organy odmówił skarżącemu przyznania płatności z ONW na 2006 rok, ze względu na różnice w deklarowanej do płatności przez skarżącego powierzchni na obszarze ONW (53,34 ha), a powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli (3,29 ha). Skarżący nie złożył już nadto wniosku o przyznanie płatności ONW za 2012 r.

Z tych też powodów za zasadne Sąd uznał stanowisko organu, że skarżący, choć podjął pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW na powierzchni 54, 57 ha, to przed tym okresem zaprzestał działalności na części ww. powierzchni. Innymi słowy, skarżący nie dotrzymał podjętego – na podstawie wniosku z 2006 roku – zobowiązania. Tym samym utracił uprawnienie do uzyskania płatności za lata 2006-2010, w tym na rok 2006 (decyzja z dnia [...] listopada 2006 r.); na rok 2007 (decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r.), na rok 2008 (decyzja z dnia [...] stycznia 2009), na rok 2009 (decyzja z dnia [...] października 2009 r.) oraz na rok 2010 (decyzja z dnia [...] października 2010 r.).

Odnosząc się do zarzutów skargi WSA podkreślił, że dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niezbędnym jest – jak słusznie wskazały organy - po pierwsze wystąpienie którejś z okoliczności wymienionych w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.), bądź w § 9 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448). Koniecznym jest również powiadomienie o ich wystąpieniu na piśmie właściwego organu w określonym terminie. Jeżeli powodem zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na całości bądź części objętych zobowiązaniem gruntów nie jest żadna z powyższych przewidzianych przepisami prawa okoliczności, ustalenie przez organ zaniechania działalności rolniczej obliguje do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i nie ma żadnego znaczenia wówczas przyczyna, dla której producent rolny zaniechał działalności rolniczej. Tymczasem skarżący nie dotrzymał podjętego na podstawie wniosku z roku 2006 zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na obszarze ONW na powierzchni 54,57 ha, a jednocześnie, zdaniem Sądu I instancji, nie sposób przyjąć, aby w sprawie wystąpiły okoliczności umożliwiające organom odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranych przez nią płatności ONW za lata 2006-2010.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, wskazano że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia, gdyż wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2006, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] stycznia 2007 r., a zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2014 r. Ponadto wypłata płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata 2007, 2008, 2009 i 2010 uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła odpowiednio w dniach [...] czerwca 2008 r., [...] lutego 2009 r., [...] listopada 2009 r i [...] listopada 2010 r. , zaś zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych zostało doręczone stronie w dniu [...] czerwca 2014 r., więc również nastąpiło to przed upływem dziesięciu lat od daty płatności.

WSA podkreślił, że skarżący nie działał w dobrej wierze, ponieważ składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia – co podkreślono - otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Sąd I instancji zauważył, że skarżący – podnosząc zarzuty naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. oraz przepisów materialnych stanowiących podstawę przyznania tych płatności – podjął próbę zakwestionowania poprzednio wydanych decyzji. Uznano przy tym, że w toku obecnego postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiot jest ograniczony jedynie do zwrotu nienależnie pobranych środków, nie ma prawnej możliwości weryfikacji tych decyzji przyznających płatności za lata 2006-2010 r.

WSA podkreślił, że ustalenia i wnioski, jakie poczyniono przy wydawaniu decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Organ odwoławczy dokonał wyczerpującej analizy sytuacji strony i rozważył ją, zgodnie z art. 7 k.p.a., w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony, a wydając rozstrzygnięcie - uzasadnił je w sposób wyczerpujący, realizując dyspozycję art. 11 i 107 § 1 k.p.a. Prawidłowo przeanalizował stan sprawy oraz ocenił uwagi znajdujące się w protokole kontroli zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, spełniając tym samym dyspozycję art. 76 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną wywiódł M.S., zarzucając wyrokowi Sądu I instancji naruszenie:

I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

- art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wałbrzychu pomimo naruszenia przez organ administracyjny I i II instancji przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z całkowicie dowolnym i bezpodstawnym przyjęciem w oparciu o arbitralne i nieudowodnione stanowisko iż złożony przez skarżącego dnia [...].05.2006 r. wniosek o przyznanie płatności ONW był pierwszym wnioskiem złożony w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2007-2013 i w konsekwencji uznanie, że wymóg 5 -letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności należy liczyć dla powierzchni 54,57 ha objętej wnioskiem z dnia [...].05.2006 r. podczas gdy wniosek z dnia [...].05.2006 r. był jednym z wniosków złożonych przez skarżącego w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2004 -2006 i w związku z powyższym ww. termin należy liczyć od otrzymano płatność w pierwszym roku płatności w ramach programu operacyjnego 2004 - 2006 a zatem od otrzymania płatności z wniosku poprzedzającego wniosek z dnia [...].05.2006 r.;

- art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wałbrzychu pomimo naruszenia przez organ administracyjny I i II instancji przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z całkowicie dowolnym i bezpodstawnym przyjęciem wyłącznie w oparciu o wniosek z dnia [...].05.2006 r., iż pomoc finansowa otrzymana przez skarżącego była przyznana w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2007 - 2013 a nie w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2004 -2006 i by skarżący miał tego świadomość, podczas gdy z samego formularza wniosku i to wypełnionego przez skarżącego zgodnie z zaleceniem organu administracji publicznej w żaden sposób nie wynika, w ramach którego z programów wniosek ten został złożony oraz nie wynika by skarżący miał świadomość by rzekomo pomoc finansowa udzielona w ramach wniosku z [...].05.2006 r. nastąpiła w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2007 – 2013;

art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na oddaleniu, zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów obu instancji pomimo naruszenia przez organ administracyjny I i II instancji przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ I jak i II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia w ramach jakiego Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich czy na lata- 2004 - 2006 czy na lata 2007 - 2013 został złożony wniosek z dnia [...].05.2006 r. i całkowicie dowolne przyjęcie, iż wniosek z dnia [...].05.2006 r. został złożony jako pierwszy wniosek w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 20013 pomimo, iż program ten został uruchomiony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopiero z końcem roku 2007;

art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu, zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu ww. decyzji pomimo naruszenia przez organ administracyjny I i II instancji art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ I jak i II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy skarżący składał wnioski o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006, w terminie poprzedzającym wniosek z dnia [...].05.2006 r. i w konsekwencji całkowicie dowolne przyjęcie, że wymóg 5 letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności należy liczyć dla powierzchni 54,57 ha objętej wnioskiem z dnia [...].05.2006 r. podczas gdy termin ten należy liczyć od otrzymania płatności z tytułu pierwszego wniosku złożonego w ramach Programu Rozwojow Obszarów Wiejskich na lata 2004 – 2006;

art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu ww. decyzji pomimo naruszenia przez organ administracyjny I i II instancji art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ I i II instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ I i II instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy i kiedy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o powierzchni 54,57 ha i arbitralne przyjęcie, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem przed upływem 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności ONW;

art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu ww. decyzji pomimo naruszenia przez organ administracyjny I i II instancji art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ I instancji udowodnił, że skarżący zaprzestał prowadzenie działalności rolniczej przed* upływem 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pomimo nie przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego na tę okoliczność, w szczególności nie ustalenia kiedy dokładnie skarżący rzekomo zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej a przede wszystkim nie przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego na okoliczność czy skarżący w ogóle zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;

art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi a w konsekwencji nieuchyleniu ww. decyzji pomimo naruszenia przez organ administracyjny I i II instancji art. 7 k.p.a w zw. z ar. 8 k.p.a. oraz w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. poprzez uznanie,przez organ I i II instancji wyłącznie w oparciu o decyzje z dnia [...] kwietnia 2012 r. że skarżący nie prowadził działalności rolniczej przez okres 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pomimo, iż przedmiotem ww. decyzji nie było ustalenie okresu prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. oraz pomimo związania organu administracyjnego zasadą bezpośredniego przeprowadzania dowodów;

II. przepisów prawa materialnego w związku z:

- § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w zw. z art. 14 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności ONW podczas gdy skarżący prowadził działalność rolniczą przez okres wymagany powyższymi przepisami;

- § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu przyznanej mu pomocy finansowej pomimo prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności przez okres 5 lat od dnia przyznania pierwszej płatności;

- § 9 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznani, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu przyznanej mu pomocy finansowej pomimo prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności przez okres 5 lat od dnia przyznania pierwszej płatności.

- § 21 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w zw. z § 3 rozporządzenia z dnia 29 października 2010 r. poprzez błędne uznanie, iż wymóg 5 -letniego terminu do prowadzenia działalności rolniczej należy liczyć od dnia dokonania pierwszej płatności, podczas gdy w związku ze złożeniem wniosku przez skarżącego termin ten należy liczyć od dnia przyznania pierwszej płatności.

Z ostrożności procesowej skarżący kasacyjnie zarzucił także naruszenie:

art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący zobowiązany jest dokonać zwrotu otrzymanych płatności pomimo, iż roszczenie organu administracji publicznej jest przedawnione.

art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że rzekome zaprzestanie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nastąpiło w złej wierze podczas gdy skarżący składając wniosek dnia [...] maja 2006 r. o przyznanie pomocy finansowej był przekonany, że wniosek ten był złożony w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006 i tym samym nie był pierwszym wnioskiem, od którego należy liczyć 5 letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności tym samym brak jest podstaw do przyjęcia złej wiary skarżącego.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji – na podstawie 176 i art. 185 ustawy p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a.i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r. o sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym.

Przechodząc do złożonego środka zaskarżenia zaznaczyć trzeba, że wśród podniesionych zarzutów znalazło się naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Mając na względzie, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania zasadniczo wiążą się w niniejszej sprawie z zarzutami naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione łączne odniesienie się do podniesionej w tym zakresie argumentacji

Przedstawiona przez skarżącego kasacyjnie argumentacja dotycząca wyroku Sądu I instancji koncentruje się zasadniczo na zarzutach:

1. błędnego podzielenia stanowiska organów obu instancji, że złożony w dniu [...] maja 2006 r. wniosek o przyznanie płatności ONW był pierwszym wnioskiem złożonym w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2007-2013,

2. pomimo nieprzeprowadzenia przez organy żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy i kiedy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o powierzchni 54,57 ha oraz

3. uznania przez organy obu instancji wyłącznie w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. (o odmowie przyznania płatności ONW z nałożeniem sankcji ze względu na procent przedeklarowania wynoszący 100%), że skarżący nie prowadził działalności rolniczej przez okres 5 lat od dnia otrzymania płatności w pierwszym roku płatności.

Sprzeciw skarżącego budzi stanowisko, że wymóg 5-letniego terminu prowadzenia działalności rolniczej liczony dla powierzchni, za którą otrzymano płatność w pierwszym roku płatności należy liczyć dla powierzchni 54,57 ha objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. – podczas gdy, jego zdaniem, wniosek ten był jednym z wniosków złożonych przez skarżącego w ramach Programu Rozwojów Obszarów Wiejskich 2004 -2006 i w związku z powyższym ww. termin należy liczyć od otrzymania płatności w pierwszym roku płatności w ramach programu operacyjnego 2004 - 2006 a zatem od otrzymania płatności z wniosku poprzedzającego wniosek z dnia [...] maja 2006 r.

Z powyższą argumentacją nie sposób się zgodzić, przy czym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w niniejszej sprawie nie występowało jakiekolwiek naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Jak wynika bowiem z prawidłowo przytoczonych przez Sąd I instancji regulacji:

I. po pierwsze, § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej dalej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) udziela się jej producentowi rolnemu:

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.),

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar;

II. po drugie, art. 14 ust. 2 ww. rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. – dodatki wyrównawcze są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy:

- prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony,

- podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz

- stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

III. po trzecie, § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) – jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1 albo w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a, albo w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, albo w § 8b ust. 1 pkt 2 lit. a, albo w § 8c ust. 1 pkt 1, to zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, gdy łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha.

W tym miejscu zauważyć trzeba, że w dniu [...] maja 2006 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Wałbrzychu wniosek o przyznanie płatności ONW na 2006 rok do powierzchni 54,57 ha, podpisując się pod zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności ONW. Ponadto z treści samego wniosku (samodzielnie wypełnionego przez skarżącego) wynika wprost, że jest to "wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006". Pod pozycją pkt IV wniosku "Płatności" skarżący sam zaznaczył, poprzez wypełnienie krzyżykiem ppkt 10, że wnosi o przyznanie płatności o płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Nie mógł zatem odnieść skutku zarzut skargi kasacyjnej co do naruszenia przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej dalej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.).

W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo stwierdził – podzielając w tym zakresie stanowisko organów obu instancji – że skarżący w dacie wypełniania opisanego wyżej wniosku był świadomy z jakiego tytułu (z racji przystąpienia do programu ONW, nie zaś innego programu) chce uzyskać wsparcie finansowe i jakie warunki musi spełnić aby je pozyskać. Trafnie przy tym zauważono, że skarżący, podpisując wniosek, zobowiązał się do informowania organów ARiMR o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w tym w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.

Powracając do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać trzeba, że kolejne wnioski o przyznanie płatności ONW skarżący składał w następujących po sobie latach 2007, 2008, 2009. W latach 2010 i 2011 skarżący złożył wnioski do powierzchni 53,34 ha. Wszystkie przyznane ww. rozstrzygnięciami środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy Beneficjenta.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ I instancji odmówił przyznania Beneficjentowi płatności ONW i nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych ze względu na procent przedeklarowania wynoszący 100% - co zostało ustalone m.in. na podstawie kontroli krzyżowej. Stwierdzono przy tym, że powierzchnia deklarowana na obszarze ONW wyniosła 53,34 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona to jedynie 3,29 ha. Prawomocną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania Beneficjenta, utrzymał w mocy ww. decyzję dnia [...] kwietnia 2012 r.

Wobec braku skutecznego wzruszenia przez skarżącego ww. decyzji – ostatecznych i prawomocnych w toku instancji – organy były związane podjętymi rozstrzygnięć, które nie mogły również podlegać badaniu przez Sąd I instancji, który – wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie – prawidłowo oparł się na ich treści, orzekając w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW (art. 134 p.p.s.a.).

Reasumując należy podzielić stanowisko WSA co do tego, że skarżący, pomimo podjęcia we wniosku z 2006 r. opisanego powyżej pięcioletniego zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW na powierzchni 54,57 ha, przed tym okresem zaprzestał działalności na jej przeważającej części. W rezultacie niedotrzymania przedmiotowego zobowiązania skarżący utracił uprawnienie do uzyskania płatności za lata 2006-2010, w tym na rok 2006 (decyzja z dnia [...] listopada 2006 r.), na rok 2007 (decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r.), na rok 2008 (decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r.), na rok 2009 (decyzja z dnia [...] października 2009 r.) oraz na rok 2010 (decyzja z dnia [...] października 2010 r.), za które wypłacono płatności. Tym samym zasadne było wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności za ww. okres – zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi organy wymogami cyt. wyżej przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r.

Co się zaś tyczy zarzutów skargi kasacyjnej podniesionych z "ostrożności procesowej", Naczelny Sąd Administracyjny również i w tym zakresie podziela, wyczerpująco uzasadnione, stanowisko Sądu I instancji. Jak wynika bowiem z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia, gdyż wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2006 (uznanych następnie za nienależnie pobrane), nastąpiła w dniu 23 stycznia 2007r. – podczas gdy zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2014 r. Ponadto wypłata płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW za lata 2007, 2008, 2009 i 2010, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła odpowiednio w dniach [...] czerwca 2008 r., [...] lutego 2009 r., [...] listopada 2009 r i [...] listopada 2010 r., a zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych zostało doręczone stronie w dniu [...] czerwca 2014 r. – a więc również przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Co się zaś tyczy stanowiska skarżącego kasacyjnie co do jego "dobrej wiary" w kontekście cyt. przepisu, to jego zarzuty w tym zakresie nie mogły odnieść skutku – wobec podpisu strony pod zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jej posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.