Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 168/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 12 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 779
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych.
article: art. 42
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie uznania zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W.a S. (zwanego dalej skarżącym) postanowieniem Nr ... z dnia ... grudnia 2011 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione Nr ... z dnia ... listopada 2011 r.

Powyższe postanowienia wydane zostały w następującym stanie faktycznym:

W. S. został zatrzymany do wytrzeźwienia w dniu ... listopada 2007 r.

W dniu ....09.2011 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr ... na W.a S. na podstawie upomnienia ... z dnia ...11.2007 r. na kwotę ... zł za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań w KMP w J..

W tak wszczętym postępowaniu egzekucyjnym dłużnik zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwana dalej u.p.e.a.) - tj. zarzut nieistnienia obowiązku (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.).

Organ podniósł, iż należność dotycząca pobytu w Policyjnej Izbie Zatrzymań w J. w dniu ...11.2007r. była już objęta postępowaniem egzekucyjnym. Organ przedstawił przebieg tegoż postępowania. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w dniu ... lipca 2011 r. postanowienia nr ... w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie tytułu wykonawczego ... z ...10.2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty skarżącego za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne zgodnie ze stanowiskiem Komendy Wojewódzkiej Policji we W. zawartym w postanowieniu ... z ...12.2010 r. oraz postanowieniu Komendy Głównej Policji w W. ... z dnia ...06.2011 r. utrzymującym je w mocy.

Organ wskazał, iż to postanowienie zakończyło postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego ... z ...10.2010 r. Podkreślił, że stanowisko wierzyciela o wycofaniu tytułu wykonawczego wynikało tylko i wyłącznie z konieczności przeprowadzenia wyjaśnień dotyczących zatrzymania skarżącego w dniu ...11.2007 r.

Podkreślono, że Komendant Miejski Policji w J. badając sprawę zatrzymania w dniu ...11.2007 r. dokonał analizy akt postępowania Prokuratury Rejonowej w J. i po weryfikacji dokumentacji uznał, że zatrzymanie skarżącego było zgodne z art. 40 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Wyjaśniono, że postanowienie Prokuratury Rejonowej w J. z dnia ...05.2008 r. uwzględniło wyłącznie zażalenie na zastosowanie i sposób zatrzymania przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w J. na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych. Podkreślono, że w dniu ...11.2007 r. zatrzymany został przywieziony przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej do Policyjnej Izby Zatrzymań w J., a to skutkowało pobytem w celu wytrzeźwienia i koniecznością wniesienia opłaty w wysokości ... zł.

Stwierdzono, że zgromadzone materiały w sprawie zatrzymania oraz pobytu w izbie zatrzymań dają podstawę kontynuowania postępowania egzekucyjnego. Dlatego też w dniu ...01.2011 r. wystawiono skarżącemu upomnienie numer ... do zapłaty kwoty ... zł.

Następnie w dniu ...09.2011 r. ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne wystawiając tytuł wykonawczy ... będący aktualnie przedmiotem zgłoszonych zarzutów w niniejszej sprawie.

W postanowieniu z dnia ... listopada 2011 r. Nr ... Komendant Wojewódzki Policji we W. orzekł o uznaniu zarzutów zgłoszonych przez skarżącego za nieuzasadnione.

Ww. organ stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy jest zasadny, a zgłoszone przez stronę zarzuty nie naruszają przepisów art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dodatkowo wyjaśniono, że sprawa poruszona w końcowej części zarzutów przez skarżącego dotycząca pobytu w Policyjnej Izbie Zatrzymań w dniu ...11.2009 r. (up. ..., tyt. wyk. ...) toczy się odrębnym postępowaniem egzekucyjnym.

Komendant Główny Policji po rozpoznaniu zażalenia W.a S. postanowieniem z dnia ... grudnia 2011 r. znak: ... utrzymał w mocy postanowienie z dnia ... listopada 2011 r. Nr ...

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny zapadły w sprawie.

Ww. wyjaśnił, że obowiązek poniesienia opłaty za pobyt w policyjnej izbie zatrzymań w celu wytrzeźwienia wynika wprost z przepisu rangi ustawowej, tj. z art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, z późn. zm.). Wspomniana opłata jest należnością o charakterze publicznoprawnym - jest dochodem Skarbu Państwa, pobieranym na mocy odrębnych ustaw i organ ma obowiązek dochodzić tych należności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosownie do art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, z późn. zm.), zw. dalej ustawą o wychowaniu w trzeźwości. Podkreślono, że w aktach sprawy znajduje się protokół doprowadzenia osoby do jednostki policji w celu wytrzeźwienia, z którego wynika, że zainteresowany był w chwili zatrzymania agresywny i wyzywał zarówno funkcjonariuszy Straży Miejskiej, jak i policjanta. Podkreślono, że W. S. został umieszczony w jednostce policji na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a nie na podstawie ustawy o strażach gminnych.

Podniesiono, iż ustawa o wychowaniu w trzeźwości pozwala na umieszczenie osoby w jednostce policji do wytrzeźwienia m.in. w przypadku, gdy swoim zachowaniem daje ona powód do zgorszenia w miejscu publicznym. Tę okoliczność stwierdzili funkcjonariusze Komendy Miejskiej w J. na podstawie zachowania skarżącego oraz relacji Strażników Miejskich. Protokół podpisał własnoręcznie W. S. z zastrzeżeniem, że będzie składał zażalenie na zatrzymanie.

Zaznaczono, że postanowienie Prokuratora Rejonowego w J. z dnia ... maja 2008 r. sygn. akt ... uwzględniające zażalenie W.a S. na zatrzymanie jego osoby przez Straż Miejską pozostaje bez wpływu na prawidłowość postępowania organów policji. Podkreślono, że przedmiotem analizy Prokuratora była prawidłowość zatrzymania zainteresowanego przez Strażników Miejskich w świetle ustawy o strażach gminnych, która to ustawa upoważnia Straż Miejską do ujęcia osoby jedynie w sytuacji, gdy stwarza ona w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego (...) (art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o strażach gminnych). Wskazano, że nieprawidłowość zatrzymania W.a S. przez Strażników Miejskich nie skutkowała automatycznie nieprawidłowością umieszczenia ww. w jednostce policji, ponieważ inne były podstawy prawne tych zatrzymań i o ile zachowanie Straży Miejskiej zostało ocenione jako nieprawidłowe, to postępowanie policjantów zgodne było z art. 40 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro zatrzymanie zainteresowanego do wytrzeźwienia było zgodne z prawem, to obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań powstał i dlatego zarzut zainteresowanego, oparty na art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej – uznać należało za nieuzasadniony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. S..

Zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77, i 107 kpa, jak również zarzuty niewłaściwego traktowania w policyjnej izbie zatrzymań w dniu ... listopada 2007 r. oraz ignorowania tego faktu przez Policję, Urząd Skarbowy w J. i Prokuraturę Rejonową we W..

Organ odnosząc się do zarzutów skargi stanął na stanowisku, iż zarzuty są niezasadne i podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229 poz 1954 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Skarżący zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 tj. zarzut nieistnienia obowiązku.

Należy zauważyć, że obowiązek uiszczenia opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień wynika z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 Nr 70 poz. 473), który stanowi, iż za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty. Natomiast pkt 5a mówi, że egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W niniejszej sprawie organy zastosowały przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ egzekucyjny I instancji po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a., wydał postanowienie z dnia ... listopada 2011 r. Nr .... o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.

Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji postanowieniem z dnia ... grudnia 2011 r. Nr ..., które jest przedmiotem niniejszej skargi.

Należy wyjaśnić, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. Opłaty z tytułu pobytu w izbie wytrzeźwień nie posiadają charakteru zobowiązaniowego w rozumieniu prawa cywilnego, lecz administracyjnoprawny i wynikają nie z czynności prawnej, lecz z decyzji o przymusowym umieszczeniu w izbie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 90/10 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W związku z powyższym podnoszona przez skarżącego kwestia zasadności zatrzymania go przez Straż Miejską i Policję nie może być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Jak wskazał organ odwoławczy kwestia ta była przedmiotem innego postępowania.

Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień. Skarżący nie kwestionuje faktu pobytu w izbie jedynie zasadności zatrzymania w niej.

Jak wskazano powyżej przedmiotowa opłata ma charakter opłaty administracyjnej, a jej pobranie wynika z faktu pobytu skarżącego w izbie wytrzeźwień. Przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyraźnie stwierdza, że za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień pobiera się opłaty. Przepis ten nie warunkuje obowiązku uiszczenia opłaty od tego czy zatrzymanie było zasadne czy też nie.

Należy stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W niniejszej sprawie organy egzekucyjne mogły jedynie zbadać dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i dopuszczalności prowadzenia egzekucji. tj. zbadać czy:

1) istnieje obowiązek wskazanego w tytule wykonawczym podlegającego egzekucji administracyjnej;

2) tytuł wykonawczy jest wystawiony przez uprawniony organ;

3) konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym;

4) osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej;

5) tytuł wykonawczy spełnia wymagania art. 27 u.p.e.a.;

6) osoba wskazana jako zobowiązany w tytule faktycznie jest tym zobowiązanym;

7) nie nastąpiło przedawnienie się obowiązku.

Natomiast tytuł wykonawczy z godnie z art. 27 u.p.e.a. powinien zawierać:

1) oznaczenie wierzyciela;

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Należy stwierdzić, że organy rozpoznające przedmiotową sprawę działały zgodnie z ww. przepisami. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy nie mogły badać zasadności zatrzymania skarżącego w izbie wytrzeźwień ponieważ nie pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego. Ww. kwestia była, jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotem oddzielnego postępowania prowadzonego przez właściwe organy.

Sąd nie stwierdził również, aby organy obu instancji dopuściły się naruszenia zasad postępowania administracyjnego o których mowa w art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kpa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu i rozstrzygnięciach organów administracji, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia i z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

-----------------------

5