Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 125/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] lipca 1986 r. wpisującej do rejestru zabytków synagogę położoną przy ul. [...] w Z., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] stycznia 1986 r., nr [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. wpisał do rejestru zabytków synagogę położoną przy ul. [...] w Z.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. Gmina [...] wniosła o stwierdzenie nieważności ww decyzji wskazując, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 29 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez skierowanie decyzji do Urzędu Miejskiego w Z. oraz powołanie art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych, który to przepis nie obowiązywał w dniu wydawania przedmiotowej decyzji. Zarzuciła ponadto wydanie decyzji przez nieuprawniony organ wskazując, że jej treści nie wynika jako organ ja wydał i czy był do tego uprawniony.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] stycznia 1986 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister wskazał, że wbrew zarzutom wnioskodawcy, w badanej decyzji został określony organ wydający decyzję. Jako organ wydający oznaczony został Wojewódzki Konserwator Zabytków. Minister wskazał ponadto, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji, przepisy regulujące status wojewódzkiego konserwatora zabytków regulowała ustawa z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego, Wojewódzki Konserwator Zabytków był terenowym organem aparatu administracyjnego. Organ przytoczył ponadto przepis art. 137 § 1 i § 2 ustawy o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego podnosząc, że w świetle tego przepisu uznać należy, że Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w P. był zastępca dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w P. Zaskarżona decyzja wydana zatem została przez osobę uprawnioną. Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do Urzędu Miejskiego w Z. wskazał, że istotnie decyzja winna zostać skierowana do Miasta Z., jednak biorąc pod uwagę, że urząd miejski sprawował obsługę miasta Z., to skierowanie decyzji do urzędu miejskiego, nie powoduje zdaniem organu, że zaskarżona decyzja jest rażąco sprzeczna z punktu widzenia praworządności.

Odpierając natomiast zarzut oparcia się zaskarżonej decyzji na art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 25 stycznia1958 r. o radach narodowych, który to przepis nie obowiązywał w dniu wydania badanej decyzji, Minister stwierdził, że przepis ten został jedynie mylnie przywołany w jej podstawie prawnej, uchybienie to jednak, nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Gmina [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora zabytków w P. z dnia [...] lipca 1986 r.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku oraz po ponownej analizie akt sprawy, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przywołał przepis art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, wyjaśniając przy tym szczegółowo instytucję stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wskazał jednocześnie, że w niniejszej sprawie, w kontekście zarzutów skarżącej Gminy [...], decydujące znaczenie ma ustalenie, czy badana decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków P., wydana została przez podmiot do tego uprawniony. W tym miejscu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podniósł, że zgodnie z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, przepisem art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach, wojewódzcy konserwatorzy zabytków prezydiów wojewódzkich rad narodowych, działający w ramach organizacyjnych ustalonych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych stanowili organy sprawujące ochronę dóbr kultury. Pod kontrolowaną decyzją z [...] lipca 1986 r. podpisał się inż. T. H., który jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Kierownika Delegatury-Placówki Zamiejscowej w P. [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. został mianowy z dniem 15 grudnia 1984 r. przez Wojewodę [...] na stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora zabytków – Zastępcę Dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki ds. Ochrony Dóbr Kultury i pełnił tą funkcję do 30 listopada 1988 r. Ponadto Minister wskazał, że na podstawie § 31 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. Nr 17, poz. 92) miasto Z. weszło w skład województwa [...], a zatem, badana decyzja została podpisana przez osobę pełniącą funkcje organu właściwego rzeczowo i miejscowo do jej wydania. W pozostałym zaś zakresie organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

Niezgadzając się ze stanowiskiem organu, pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Gmina [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła organowi naruszenie m.in.:

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie;

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa – poprzez jego wadliwą wykładnię i odmowę zastosowania, w sytuacji, gdy decyzja, której stwierdzenia nieważności żądała skarżąca była objęta sankcją nieważności, co wynikało m.in. z wydania decyzji przez nieuprawniony organ.

Odpowiadając na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym należy zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, mającym na celu wzruszenie decyzji ostatecznej. Stanowi więc wyjątek od ustanowionej w art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zasady trwałości decyzji administracyjnych. Wyeliminowanie decyzji ostatecznej z obrotu prawnego od początku, bo taki jest skutek stwierdzenia nieważności, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zostanie wykazana przesłanka wskazana w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarga jest nieuzasadniona.

W niniejszej sprawie, Gmina [...] wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] lipca 1986 r. wpisującej do rejestru zabytków synagogę położoną przy ul. [...] w Z. twierdząc, że decyzja ta wydana została przez nieuprawniony organ, gdyż z jej treści nie wynika jaki organ ją wydał i czy był do tego uprawniony. Skarżąca stwierdziła ponadto, że decyzja ta skierowana została do Urzędu Miejskiego w Z., który nie był stroną postępowania zakończonego przedmiotową decyzją.

Wskazać należy, że w dniu wydania kwestionowanej przez Gminę [...] decyzji z [...] lipca 1986 r., obowiązywały przepisy ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach (Dz. U. Nr 10 poz. 48). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy organem sprawującym ochronę dóbr kultury byli wojewódzcy konserwatorzy zabytków prezydiów wojewódzkich rad narodowych, działający w ramach organizacyjnych ustalonych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych. Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 ustawy dobra kultury nieruchome, ruchome oraz kolekcje wpisywane były do rejestru zabytków na podstawie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków, wydanej z urzędu lub na wniosek prezydium właściwej rady narodowej, właściciela albo użytkownika.

Jak wskazał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zaskarżonej do Sądu decyzji, pod decyzją z dnia [...] lipca 1986 r. podpisał się inż. T. H., który jak wynika z pisma Kierownika Delegatury – Placówki Zamiejscowej w P. [...] Wojewódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r.(karta 12 akt administracyjnych), w okresie od 15 grudnia 1984 r. do 30 listopada 1988 r. sprawował stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków-Zastępcy Dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki ds. Ochrony Dóbr Kultury.

Nie można zatem zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wyjaśnienia, czy osoba wydająca kwestionowaną decyzję była do tego uprawniona. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił się bowiem do właściwego organu o udzielenie informacji w jakim okresie T. H. sprawował funkcję Z-cy Dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki ds. Ochrony Dóbr Kultury Urzędu Wojewódzkiego w P. i informację tę otrzymał.

Nie ma ponadto podstaw by ww pismu z dnia [...] sierpnia 2011 r., na którym oparł się organ odwoławczy, odmówić mocy dowodowej. Jest to bowiem dokument urzędowy, którego wiarygodności organ nie ma obowiązku badać.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 99 ust. 1 ustawy o radach narodowych, wskazać należy, że jak słusznie zauważył Minister w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., choć przepis ten istotnie nie obowiązywał w dniu wydania decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] stycznia 1986 r., to został on przywołany omyłkowo jedynie w podstawie prawnej. Naruszenie to natomiast nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego.

W kwestii doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 1986 r. na adres Urzędu Miasta w Z. wskazać należy, że urząd miejski jako jednostka organizacyjna, sprawuje obsługę miasta i jest z nim ściśle związany. Choć rzeczywiście, w rozpatrywanej sprawie, decyzję wysłano nie bezpośrednio organowi lecz na adres urzędu sprawującego jego obsługę to nie można uznać, że nie została ona doręczona organowi będącemu stroną postępowania. Takie naruszenie prawa nie jest jednak naruszeniem, które uzasadniałoby zastosowanie art. 156 § 1 pkt 4 kpa i stwierdzenie jej nieważności.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., Nr 153, poz. 270) orzekł jak w sentencji.