Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2088/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r., nr 231, poz. 1376 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosków M. K. oraz E. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...].02.2013 r. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], [...]:

1. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powołania M. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po odwołanym komorniku M. P. oraz odmowy powołania na ww. stanowisko M. K., E. D. oraz B. S.,

2. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wniosku K. S., T. G., M. G., M. D., L. C. oraz T. S. i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] rozstrzygnął o obsadzie stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] , po odwołanym komorniku M. P.

Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła M. K. (dalej zwana "skarżącą"). We wniosku stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości dokonując wyboru na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] M. B. naruszył art. 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. 2011, Nr 231, poz. 1376 z późn. zm. dalej jako u.k.s.e.) poprzez przyjęcie, że nie posiada ona nieposzlakowanej opinii, która jest niezbędnym warunkiem powołania na stanowisko komornika. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na pominięciu treści szczegółowej opinii psychologa wpisanego na listę biegłych sądowych, wedle której jest ona szczególnie predystynowana do wykonywania zawodu komornika sądowego.

Równocześnie do Ministra Sprawiedliwości wpłynął wniosek E. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy. E. D. stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości dokonując wyboru na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] M. B. naruszył art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez pobieżną i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.

Ponadto M. G., T. G., K. S., L. C., M. D. i T. S. wycofali swoje wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy M. K., zwana dalej także "skarżącą" przedłożyła kopię wniosku złożonego do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] o powołanie na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] A. P. Również E. D. wniosła o nieuwzględnianie wniosku M. K., jednocześnie podtrzymując swój wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

M. B. pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Minister Sprawiedliwości analizując niniejszą sprawę wskazał na wykształcenie i dotychczasowe doświadczenie zawodowe M. B., E. D., B. S. i M. K.

W zakresie M. K. podkreślił, że prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...] Komisja Dyscyplinarna przy Krajowej Radzie Komorniczej w [...] wymierzyła jej karę skreślenia z wykazu asesorów komorniczych. Wyrokiem z [...] października 2009 r. Sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił odwołanie od ww. orzeczenia. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] listopada 2009 r. nr [...] M. K. została odwołana ze stanowiska asesora komorniczego. Po rozpoznaniu odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. Prawomocnym wyrokiem z 27 maja 2010 r. Sygn. akt VI SA/Wa 663/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na ww. decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] lutego 2010 r.

Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom M. K. w pierwszej instancji szczegółowo przeanalizowano zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W sprawie niniejszej bezspornym pozostaje fakt skreślenia jej z wykazu asesorów komorniczych z powodu rażącego naruszenia prawa i naruszenia zasad etyki zawodowej, a także stwierdzenie przez Komisję Dyscyplinarną że dalsze wykonywanie przez nią zawodu zagraża dobru wymiaru sprawiedliwości. Organ badając warunki o charakterze moralno-etycznym stwierdził, że M. K. nie posiada nieposzlakowanej opinii, która jest niezbędnym warunkiem powołania na stanowisko komornika.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 72 a ust. 5 u.k.s.e., osoba skreślona z wykazu asesorów komorniczych może po upływie 3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zostać powołana na stanowisko asesora komorniczego. W piśmie datowanym na [...] kwietnia 2013 r. skarżąca poinformowała, że złożyła wniosek o powołanie na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii komornika sądowego A. P. przy Sądzie Rejonowym dla [...]. Ustawa nie przewiduje natomiast powołania takiej osoby na stanowisko komornika sądowego. Zdaniem organu, nie do zaakceptowania byłaby interpretacja przepisów, która prowadziłaby do wniosku iż osoba skreślona z listy asesorów po upływie trzech lat mogłaby starać się o stanowisko komornika sądowego. Asesor komorniczy ma powierzony ustawą katalog uprawnień. Tak więc może być zastępcą komornika i w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 2 u.k.s.e., asesorowi komorniczemu pełniącemu funkcję zastępcy komornika przysługują prawa obowiązki komornika (art. 26 ust. 2 i 3 u.k.s.e). Komornik może nadto zlecić asesorowi komorniczemu określone czynności w innych sprawach (z włączeniami, o których mowa w art. 33 ust. 2 u.k.s.e). W ocenie Ministra Sprawiedliwości, skoro skarżąca nie wywiązywała się w sposób odpowiedni ze swoich obowiązków, to nie można przyjąć że po upływie 3 lat od skreślenia z wykazu asesorów może zostać "nagrodzona" powołaniem na stanowisko komornika sądowego. Organ stanął na stanowisku, że regulacja opisana w art. 72 a ust. 5 u.k.s.e. nie jest tożsama z instytucją zatarcia skazania. Warunek posiadania nieposzlakowanej opinii podlega zawsze w procedurze powołania na stanowisko komornika sądowego badaniu i ocenie przez organ administracyjny.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej o naruszeniu art. 7 k.p.a. polegającego na pominięciu treści szczegółowej opinii psychologa wpisanego na listę biegłych sądowych, wedle której jest ona szczególnie predystynowana do wykonywania zawodu komornika sądowego Minister Sprawiedliwości w pierwszej kolejności stwierdził, że opisane wyżej ustalenie wykluczyło możliwość powołania skarżącej na stanowisko komornika sądowego. Jednocześnie organ podkreślił, że nie deprecjonuje uzyskanej przez nią opinii psychologicznej.

Minister Sprawiedliwości nie zgodził się ze stwierdzeniem E. D., że powołując M. B. na stanowisko komornika sądowego, nie wziął pod uwagę okoliczności sprawy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2013r. w sposób szczegółowy zaprezentowano bowiem informacje o spełnianiu przez kandydatów wymogów niezbędnych do wykonywania zawodu komornika sądowego. M. B. posiada 5 letnie doświadczenie pracy w kancelarii komorniczej, podczas gdy skarżąca E. D. 3 letnie. Organ wbrew twierdzeniom E. D., wziął także pod uwagę jej wcześniejsze doświadczenie zawodowe.

Nie było ono jednak związane z bezpośrednim stosowaniem przepisów dotyczących egzekucji i w ocenie organu nie mogło równoważyć dłuższego stażu pracy w charakterze asesora komorniczego M. B.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego uzyskanie przez B. S. rekomendacji Rady Izby Komorniczej w [...] nie ma w przedmiotowej sprawie decydującego znaczenia. Opinie samorządu komorniczego nie mają dla Ministra Sprawiedliwości charakteru wiążącego, niemniej podlegają ocenie tak jak pozostałe dowody w sprawie.

Minister Sprawiedliwości zaznaczył, że B. S. jest asesorem komorniczym krócej od M. S. o prawie dwa lata a poza tym ten ostatni ukończył aplikację prokuratorską (o szerszym niż aplikacja komornicza programie szkolenia) i dlatego w ocenie organu jest najlepszym kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

Ponieważ K. S., T. G., M. G., M. D., L. C. i T. S. cofnęli swoje wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], po odwołanym komorniku M. P. koniecznym było uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2013r. w tym zakresie i umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2013r. M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wskazała ona, że Minister Sprawiedliwości, odmawiając jej udziału w końcowej części postępowania tj. takiej, w której bezpośrednio podejmuje się decyzję o powołaniu naruszył art. 10 ust. 1 u.k.s.e. albowiem spełnia ona wszystkie warunki, przewidziane w tym przepisie.

Przywołany art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e. wyraźnie wskazuje, że kandydat na komornika musi pracować w charakterze asesora co najmniej 2 lata, jednakże ustawodawca nie wymaga, aby pracę tę wykonywał w chwili składania wniosku o powołanie na stanowisko komornika.

Skarżąca powołała się również na art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w świetle którego każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa. Tymczasem Minister Sprawiedliwości wyjątki te rozszerza drogą decyzji administracyjnej i pozbawia skarżącą prawa do pracy w zakresie zagwarantowanym ustawą poprzez niedopuszczenie do ostatniego etapu konkursu.

M. K. powołała się również na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, w świetle którego wszystkie gwarancje, ustanowione w rozdziale II Konstytucji znajdują zastosowanie także wówczas, gdy mamy do czynienia także z postępowaniem dyscyplinarnym.

Gwarancje te odnoszą się bowiem do wszelkich postępowań represyjnych, tzn. postępowań, których celem jest poddanie obywatela jakiejś formie ukarania lub jakiejś sankcji. Taki wniosek wyprowadził Trybunał Konstytucyjny z zasady demokratycznego państwa prawnego (orzeczenia z 7 marca 1994 r. K. 7/93, OTK 1994, cz. I, s. 41 i 11 kwietnia 1995 r. K. 11/94 OTK 1995, cz. I, s. 137).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał skargę M. K. za niezasadną, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] lutego 2013 r. nie naruszają prawa.

Przedmiotem rozstrzygnięć organu było powołanie na stanowisko komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w [...] po odwołanym komorniku M. P.

Podstawę prawną działania organu stanowił art. 10 i 11 ust. 1 u.k.s.e. Decyzja w sprawie powołania komornika należą do rozstrzygnięć opartych na tzw. uznaniu administracyjnym.

Kontrola sądowoadministracyjna takich decyzji polega na zbadaniu tego, czy w ogóle dopuszczalne było uznanie administracyjne oraz czy nie przekroczono jego granic przy wydawaniu decyzji, jak również czy prawidłowo uzasadniono zgodnie z art. 7 kpa wybór danego rozstrzygnięcia sprawy.

Zaskarżoną decyzją Minister Sprawiedliwości utrzymał swoją poprzednią decyzję z dnia [...] maja 2013 r. w części dotyczącej powołania M. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po odwołanym komorniku M. P. oraz w części odmowy powołania na ww. stanowisko M. K., E. D. oraz B. S.

Wobec tego, że pozostali kandydaci cofnęli swoje wnioski, Minister Sprawiedliwości uchylił w tej części decyzję z dnia [...] maja 2013 r. i co do tych osób umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że w zakresie pkt 1 zapadła ona po wszechstronnym zbadaniu wszystkich okoliczności w sprawie. Organ dokonując wyboru M. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] i odmawiając powołania na ww. stanowisko M. K., E. D. oraz B. S. obszernie i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko a więc tego rozstrzygnięcia nie można uznać za dowolne.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że wszyscy kandydaci na stanowisko komornika, poza M. K. spełniali warunki przewidziane w art. 10 ust. 1 u.k.s.e. i pomiędzy nimi mógł być dokonany wybór. Skarżąca, jak słusznie wskazał organ nie spełniała ustawowego minimum, które musi spełniać każdy kandydat na komornika sądowego.

Bezsporne jest bowiem w sprawie, że skarżąca została skreślona z wykazu asesorów komorniczych z powodu rażącego naruszenia prawa i zasad etyki zawodowej. Fakt ukarania dyscyplinarnego jak i skreślenia z listy asesorów komorniczych nie przekreśla całkowicie jej szans zawodowych na przyszłość, jednakże muszą być spełnione dodatkowe obwarowania przewidziane w ustawie. Należy mieć bowiem na uwadze, jak słusznie wskazał organ, że zgodnie z art. 72a ust. 5 u.k.s.e. osoba skreślona z wykazu asesorów komorniczych może po upływie 3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zostać powołana na stanowisko asesora komorniczego. Ustawa nie przewiduje natomiast powołania takiej osoby na stanowisko komornika sądowego.

Wykładnia literalna tego przepisu nie budzi wątpliwości. A więc w przypadku skarżącej istniała przeszkoda prawna w powołaniu jej na stanowisko komornika. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić Ministrowi Sprawiedliwości, że nie dokonując wyboru kandydatury skarżącej naruszył prawo.

Sąd administracyjny kontrolując rozstrzygnięcia organów administracyjnych kieruje się zasadą legalizmu a zasady słusznościowe na które powołuje się skarżąca w skardze nie mogą być uwzględnione.

Z tych wszystkich względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.