Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1432/98
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2001-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Rozgraniczenie nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W razie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja - mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

W takim przypadku obowiązkiem organu jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny organ lub sąd. Wynik postępowania rozgraniczeniowego zadecyduje o tym, jak daleko sięga prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

TEZY

W razie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja - mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

W takim przypadku obowiązkiem organu jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny organ lub sąd. Wynik postępowania rozgraniczeniowego zadecyduje o tym, jak daleko sięga prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Adama S. na decyzję Wojewody K. z dnia 28 maja 1998 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję, (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12.02.1998 r. (...) Wójt Gminy Z. działając na podstawie art. 28 i art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 - zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r./ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku zakładu usług blacharstwa samochodowego z częścią mieszkalną na nieruchomości położonej w Z. oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. 1089/2.

Na skutek odwołania Adama Ś. Wojewoda K. decyzją z dnia 28.05.1998 r. (...), sprostowaną postanowieniem z dnia 1.06.1998 r., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o udzieleniu Marii i Włodzimierzowi Z. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej: budowę budynku zakładu usług blacharstwa samochodowego z częścią mieszkalną, studnią wraz z przyłączem, szczelnym zbiornikiem do gromadzenia nieczystości ciekłych wraz z przyłączem oraz przyłączem energetycznym na działce nr 1089/2 położonej w Z. a ponadto nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania:

1. pozwolenia na wykonanie zjazdu z drogi krajowej,

2. pozwolenia na użytkowanie zakładu usług blacharstwa samochodowego w pozostałym zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do odwołania w uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zarzut dotyczący braku rozgraniczenia między działką nr 1088/1 i 1089/4 /po sprostowaniu postanowieniem z dnia 1.06.1998 r./ podniesiono, że w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego organ administracji nie rozstrzyga sprawy granicy. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie kwestii przebiegu granicy, odmiennie niż to wynika z przedłożonych map geodezyjnych może stanowić przesłankę do korekty lokalizacji obiektu. Przedmiotowa inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie przewidzianym w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich o których mowa w tym przepisie zapewnia się przede wszystkim poprzez przepisy techniczno-budowlane, a zatem o ich naruszeniu można mówić tylko wówczas gdy zostały one naruszone. W niniejszej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego którego naruszenie powodowałaby przedmiotowa inwestycja. Należy dodatkowo zauważyć, że zakończenie postępowania administracyjnego, poprzez uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę nie wyklucza wystąpienia przez osobę trzecią o ochronę jej i drogę postępowania cywilnego na podstawie przepisów prawa cywilnego. Nie mniej jednak, badając niniejszą sprawę organ odwoławczy uzupełnił w niezbędnym zakresie zaskarżona decyzję, bowiem zgodnie z art. 33 Prawa budowlanego - pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego /ew. obiektów mogących funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem/. Udzielone pozwolenie na budowę dotyczyło jedynie samego obiektu, który bez związanych z nim urządzeń budowlanych nie może samodzielnie funkcjonować tym bardziej, że inwestorzy przedłożyli projekt zarówno instalacji elektrycznej jak i pozostałych branż.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Adam Ś. i wniósł o jej uchylenie i wstrzymanie udzielonego pozwolenia na budowę do czasu ustalenia granic dz.ewid. 1989 z dz.ewid. 1088/1 i 1089/4 stanowiącymi własność skarżącego. W uzasadnieniu podniósł, że wnosił o wstrzymanie przedmiotowej inwestycji do czasu zakończenia toczącego się postępowania rozgraniczeniowego. Projektowana inwestycja ma być zlokalizowana w odległości 4,0 m od granicy jego nieruchomości a zatem w odległości minimalnej. Granice nieruchomości są niewidoczne w terenie i dlatego skarżący złożył wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. Kwestia ta została pobieżnie potraktowana przez organ odwoławczy o czym świadczyć może fakt, że w uzasadnieniu decyzji jest mowa o dz.ewid. 416 i 413, gdy tymczasem w rzeczywistości chodzi o dz.ewid. 1088/1 i 1089/4.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu, dodatkowo podnosząc, że jeżeli w wyniku postępowania rozgraniczeniowego okazałoby się, że granica ma inny przebieg, to fakt ten może stać się podstawą do wstrzymania robót budowlanych zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skargę należy uznać za uzasadnioną. Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że w postępowaniu o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - organ rozpatrujący tę sprawę nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic opierając się w tym względzie na aktualnych podkładach geodezyjnych wynikających z ewidencji gruntów, które jako dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości /art. 76 Kpa/. Ale domniemanie to może być obalone m.in. przez wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Rozgraniczenie nieruchomości polega na wskazaniu linii do której sięga prawo własności. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ administracji, ma obowiązek zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r./. Tym prawem jest m.in. tytuł wynikający z prawa własność i. Właśnie takim tytułem legitymują się inwestorzy przedkładając odpis z księgi wieczystej nr 25572 (...). Tak jak to powiedziano wyżej poprzez rozgraniczenie - ustala się linię do której sięga prawo własności. W sprawie niniejszej kwestia ta jest sporna bowiem postanowieniem z dnia 23.04.1998 r. - a więc przed wydaniem decyzji przez organ II instancji - Wójt Gminy Z. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe. Tym samym zostało wszczęte postępowanie w wyniku którego może nastąpić zakwestionowanie prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy nad tym faktem przechodzi do porządku dziennego, z przyczyn wyżej omówionych. Otóż podzielając pogląd organu, iż że w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego organ administracji nie rozstrzyga sprawy granicy i dodając, że dokumenty urzędowe jakimi są wyrysy, z map, ewidencyjnych korzystają z domniemania prawdziwości. Sąd stoi na stanowisku, że w razie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja - mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa. W takim przypadku obowiązkiem organu jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny organ lub sąd. Wynik postępowania rozgraniczeniowego zadecyduje o tym, jak daleko sięga prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie mniej jednak należy mieć na uwadze, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 26.07.2001 r., na którą stawił się tylko inwestor Włodzimierz Z. i oświadczył, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wprawdzie umorzone, ale przed sądem powszechnym toczy się sprawa o wydanie z obecnym właścicielem, w której dokonywane jest rozgraniczenie. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy orzekające w sprawie organy winny mieć na uwadze ten fakt i dokładnie ustalić, czy toczące się postępowanie o wydanie nieruchomości pozostaje w związku ze sprawą niniejszą i jaki może mieć wpływ na ustalenie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w związku z tym, czy toczące się postępowanie przed sądem powszechnym zmierza do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego o którym mowa w art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało orzec jak w sentencji.