Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1373/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 4, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 pkt 3 i 4, lit. a, art. 5, art. 92 ust. 1, 4, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder ( spr.), Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r.,

nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 1

pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r.

o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 Nr 19, poz. 115 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 42,

art. 87 ust. 1, art. 92 ust. li ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia

[...]r.

Organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy, z którego wynikało,

że w dniu [...]r. na drodze krajowej nr [...]), pomiędzy miejscowościami [...] i [...], funkcjonariusze Kontrolnej Grupy Mobilnej Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej dokonali kontroli samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...](bez ładunku) należącego do A. B.

Kierujący pojazdem, Z. D., okazał do kontroli min.:

- dowód rejestracyjny pojazdu o nr rej. [...](seria [...]),

- dowód osobisty numer [...],

- odcinek kontrolny siedmiodniowej karty opłaty drogowej, seria i nr [...], bez wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu, ważnej od dnia [...]r.,

- odcinek kontrolny oraz winietę samoprzylepną miesięcznej karty opłaty drogowej, seria i nr [...], bez wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu, ważnej od dnia [...].

Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół kontroli nr [...] z dnia [...] r. oraz protokół przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia nr [...] z dnia [...] r.

Z treści protokołu przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia wynikało, że Z. D. – jak podał- w Firmie A. B. pracuje okazjonalnie oraz, że zazwyczaj porusza się po drogach lokalnych na terenie [...].

Przesłuchiwany oświadczył nadto, że jedzie po towar do [...] oraz, że jest to sytuacja wyjątkowa, ponieważ towar zazwyczaj jest przewożony do firmy do [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym.

Organ ustalił nadto, na podstawie pisma Starostwa Powiatowego z dnia [...] r., że przedsiębiorca Firma A.B. posiada zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane w dniu [...] r. oraz, że jest to pierwsze zaświadczenie wydane temu przedsiębiorcy przez tamtejszy urząd. Poinformowano również, że ww. przedsiębiorca nie posiada licencji na transport drogowy rzeczy wydanej przez tamtejszy urząd.

Z kolei z pism Naczelnika II Urzędu Skarbowego wynikało,

że A. B. nadano numer NIP, natomiast z pisma Urzędu Statystycznego, iż przedsiębiorcy nadano nr REGON. Burmistrz potwierdził

z kolei zgodność z oryginałem kserokopii zaświadczenia z dnia [...] r.

o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej strony. Zmiana dotyczyła przedmiotu działalności gospodarczej (pkt 4).

A.B. złożył w organie I instancji pismo opatrzone datą [...] r., w którym wyjaśniał, że zamówione przez jego firmę profile do produkcji okien

PCV zostały przez pomyłkę rozładowane w [...], a ponieważ były one pilnie potrzebne poprosił znajomego –Z. D. o ich przywiezienie.

Wskazał nadto, że w jego firmie są dwa samochody z podwójną kabiną, a Z. D. przez pomyłkę wziął nie ten samochód, który jest na co dzień użytkowany. Wyjaśnił ponadto, że w protokole i załączniku wpisano błędnie cel podróży: "odebranie towaru w postaci okien" oraz zatrudnienie Z. D. w jego firmie, zaś podpisanie protokołu z błędami wynika z faktu, że kontrola trwała prawie dwie godziny, a kierowca chciał zdążyć do firmy do [...]przed jej zamknięciem.

A.B. wnosił o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, że powyższe zdarzenie było spowodowane zbiegiem okoliczności i bez jego winy. Wyjaśnił ponadto, że wcześniej były kupował winiety oraz, że samochód nie był wykorzystywany do świadczenia usług transportowych, które nie zostały wpisane do jego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

Do pisma przedsiębiorca załączył kartę WZ wystawiona w dniu [...]. przez Sp. z o.o., kserokopię zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej strony, kserokopię wypisu nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydanego przedsiębiorcy: Firma A.B. z dnia [...] r., kserokopię dowodu rejestracyjnego pojazdu - seria [...]oraz kserokopię karty pojazdu - seria [...].

Z kolei w piśmie z dnia [...] r. do Urzędu Celnego wpłynęło pismo A. B., w którym podniósł, że w związku ze zmianą z dniem [...] r. brzmienia art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton, nie są zobligowane do uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Stwierdził również, że w związku ze zmianą stanu prawnego w niniejszej sprawie nie ma podstaw do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W ocenie strony niedopuszczalność nałożenia tej kary potwierdza jej specyficzny, zbliżony do rozstrzygnięć karnoadministracyjnych, charakter oraz fakt, iż zmiana w prawie, w której nie zawarto przepisów przejściowych, pozwala na zastosowanie przepisu względniejszego dla strony. A.B. wskazał również, iż samochód o nr rej. [...]został wykorzystany podczas wykonywanego przewozu przypadkowo, natomiast na co dzień w jego firmie jest wykorzystywany prawie identyczny pojazd takiej samej marki, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony.

Strona wyjaśniła, że sytuacja jaka miała miejsce w niniejszej sprawie była sporadyczna, wyjątkowa i nastąpiła z przyczyn od niego niezależnych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na przedsiębiorcę: Firmę A.B. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji.

A.B., wniósł odwołanie od ww. decyzji i domagał się jej zmiany poprzez jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymanie wykonania ww. decyzji do czasu zakończenia postępowania administracyjnego.

Domagał się również przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w treści odwołania, tj.: przesłuchania pana Z. D. oraz strony.

Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie dotarcie przez organ I instancji do wykrycia prawdy materialnej, bowiem nie zebrano całości materiału dowodowego mającego przyczynić się do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Zdaniem odwołującego się, w niniejszej sprawie organ I instancji nie zebrał materiału mającego przyczynić się do uznania, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności opisane w art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Organ powinien był przesłuchać Z. D. oraz przedsiębiorcę ponieważ tylko w ten sposób mógł stwierdzić, czy w niniejszej sprawie zasadne jest zastosowanie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.

Zarzuty odwołania dotyczyły również naruszenia art. 92a ust. 4 ustawy

o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że okoliczności sprawy nie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. A.B. wyjaśniał, że samochody (takie same [...] typu [...]), różniące się dopuszczalną ładownością były zaparkowane obok siebie, kluczyki

i dokumenty znajdowały się w środku pojazdu, a D. otrzymał telefonicznie informację, że ma wziąć [...] typ [...].

Odwołujący się podniósł również, że wobec braku przepisów przejściowych

do treści art. 42 ust. 1 organ I instancji na dzień orzekania nie mógł nałożyć kary pieniężnej za brak opłaty.

W dniu [...] r. w siedzibie Urzędu Celnego A.B. został przesłuchany w charakterze strony.

Odwołujący się oświadczył, że nie poinformował Z.D., którym samochodem ma jechać do [...] po odbiór profili plastikowych, ponieważ był zdenerwowany, że nie dostarczono mu tych profili do firmy, a ten towar był mu potrzebny na poniedziałek do umówionego montażu okien. A.B. zeznał ponadto, że jest właścicielem jednego pojazdu marki [...] typ () oraz jednego pojazdu marki [...] typ [...] ([...]) oraz, że samochody znajdują się na jego prywatnej nieruchomości, na której mieszka, której jest jednocześnie stróżem. Odwołujący się zeznał również, że kluczyki i dokumenty znajdują się w każdym samochodzie. Wyjaśnił ponadto, iż nie poinformował dokładnie kierowcy, którym samochodem ma pojechać, ponieważ był zdenerwowany sytuacją.

Z kolei przesłuchany w tym samym dniu w charakterze świadka Z.D. zeznał, że w dniu kontroli pierwszy raz służył pomocą A.B.. Oświadczył, że przedsiębiorca zadzwonił do niego i powiedział, że ma wziąć samochód. Z.D. wyjaśnił ponadto, że samochody stały na placu w firmie oraz, że wsiadł do pierwszego z brzegu samochodu, a kluczyki znajdowały się w środku.

Dyrektor Izby Celnej ponownie rozpatrując i rozstrzygając sprawę stwierdził,

że podmiotem odpowiedzialnym za przewóz wykonywany w dniu [...]r. jest przedsiębiorca A.B..

Następnie organ odwoławczy rozpatrzył jakiego rodzaju przewóz drogowy był wykonywany przez A.B. w dniu kontroli oraz czy kontrolowany zobowiązany do posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Zgodnie z art. 4 pkt 6a ww. ustawy przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).

Zgodnie z art. 4 pkt 3 ww. ustawy transport drogowy obejmuje swym zakresem krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 ww. artykułu, jak i działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Definicję krajowego transportu drogowego zawiera art. 4 pkt 1 ustawy

o transporcie drogowym, zgodnie z którym krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 2 ww. ustawy międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl z art. 4 pkt 4 ww. ustawy niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Na podstawie przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym dla uznania,

że dany przewóz jest przewozem na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 4 lit. a-d. Jednym z warunków jest, aby pojazdy samochodowe używane do przewozu były prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

Z akt niniejszej sprawy wynikało, że przewóz drogowy wykonywany w dniu kontroli był przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę: Firmę A.B. i spełniał warunki określone w art. 4 pkt 4 lit. b-d. Nie spełniał natomiast warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. a. Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że kierowca - Z.D., w dniu kontroli nie był zatrudniony przez przedsiębiorcę: Firmę A.B.. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że przewóz wykonywany przez ww. przedsiębiorcę w dniu [...] r. nie stanowił przewozu na potrzeby własne, ponieważ nie została spełniona przesłanka określona w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto organ w oparciu o akta sprawy ustalił (pisma z dnia: [...]r.i [...]r. oraz odwołanie z dnia [...]r.), że celem powyższego przewozu było przywiezienie, zamówionych w dniu [...]r. przez firmę A.B. profili do produkcji okien PCV (do ww. pisma została dołączona karta WZ wystawiona w dniu [...]r. przez Sp. z o.o.).

W tej sytuacji przewóz drogowy wykonywany w dniu kontroli, był przewozem wykonywanym pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez A.B. działalności gospodarczej.

Dyrektor Izby Celnej w oparciu o powyższe ustalenia stwierdził, że w dniu

[...]r. przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Firma A.B. wykonywał transport drogowy zdefiniowany w art. 4 pkt 3 lit. a ww. ustawy, jako każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków,

o których mowa w art. 4 pkt 4 ww. ustawy.

Organ wskazał nadto, że w dniu kontroli A.B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Firma A.B. wykonywał transport drogowy, a stosownie do zapisów art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

W myśl art. 11 ust. 3 ww. ustawy organ udzielający licencji wydaje wnioskodawcy wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji.

Zgodnie z postanowieniami art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r.

o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi wypis z licencji, który stanowi dokument potwierdzający posiadanie przez przewoźnika licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...]r.) organ ustalił, że A.B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Firma A.B., nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Organ II instancji podał również, że do przejazdów drogowych wykonywanych przez przedsiębiorcę pomocniczo w dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony niespełniających warunków o których mowa w art. 4 pkt 4 ww. ustawy, niezbędne jest legitymowanie się licencją na wykonywanie transportu drogowego, nawet wówczas, gdy przedsiębiorca wykonuje te przejazdy sporadycznie. Organ I instancji zasadnie zatem nałożył na odwołującego się karę pieniężną w wysokości [...]zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Następnie Dyrektor Izby Celnej odniósł się do zasadności nałożenia na odwołującego się kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Organ wskazał, że obowiązek uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych wynika z art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, jednak ww. przepis pomiędzy datą kontroli, a datą wydania zaskarżonej decyzji uległ zmianie, polegającej na wyłączeniu z obowiązku uiszczania tej opłaty pojazdów samochodowych o masie całkowitej poniżej 12 ton. Zmiana została zawarta w ustawie z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy

o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218 z 2008, poz. 1391). Ustawa ta weszła w życie w dniu 24 grudnia 2008r. i w zakresie ww. przepisu nie zawiera przepisów przejściowych.

Organ ze bezsporny uznał fakt, że podczas kontroli drogowej w dniu [...]r. stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, za które to naruszenie ustawodawca (na dzień [...]r.) przewidział karę pieniężną również dla pojazdów o wadze nieprzekraczającej 12 ton. Zmiana stanu prawnego w okresie pomiędzy przeprowadzeniem kontroli drogowej, a wydaniem przez organ I instancji decyzji w dniu [...]r. w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych polegała jedynie na tym, że przedsiębiorcy i należącego do niego pojazdu nie dotyczyły już, z uwagi na masę pojazdu obowiązki, których naruszenie stwierdzono podczas kontroli. Bez wątpienia jednak przedsiębiorca naruszył obowiązki obciążające go w dniu przeprowadzenia kontroli i nie uległy zmianie przepisy ustawy o transporcie drogowym i załącznika do tej ustawy, zgodnie z którymi za stwierdzone poruszanie się po drogach krajowych bez karty opłaty drogowej nakładane były i są kary pieniężne.

Zasady stosowania prawa w sytuacji, gdy podczas jego zmiany ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych, były już przedmiotem orzekania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006r., sygn. akt I OPS 1/06 wyraził pogląd: "w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo". Zgodnie z poglądem NSA zawartym w uzasadnieniu ww. uchwały, dopuszczalne jest przyjęcie jednej z następujących zasad: "zasady bezpośredniego działania nowego prawa, według której nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości, zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości oraz zasady wyboru prawa, która wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia zainteresowanym podmiotom". Powyższe oznacza, że gdy ustawodawca nie określa przepisów przejściowych, dopuszczalne jest przyjęcie jednej z ww. zasad, przy czym wyboru dokonuje organ stosujący to prawo. Nie musi to być automatyczne przyjęcie stosowania przepisów nowej ustawy do zdarzeń mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.

W sprawie o bardzo zbliżonym stanie faktycznym (kara pieniężna nałożona

z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty

za przejazd po drogach krajowych w marcu 2007r. pojazdem poniżej 12 ton, decyzja wydana w czerwcu 2009r.), Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28.06.20011r., sygn. akt II GSK 674/10 zajął stanowisko, zgodnie z którym:

"W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy." W przedmiotowej sprawie naruszenie miało charakter jednorazowy. Brak karty opłaty drogowej został ujawniony podczas kontroli rozpoczętej i zakończonej w dniu [...] r., tak więc nie można przyjąć, że zdarzenie to trwało również po zmianie stanu prawnego

W wyroku NSA z dnia [...] r. zaprezentowane zostało również następujące stanowisko: "Zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., nie może być zawsze pojmowana jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Stosowanie jej wymaga oceny, czy w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary, na stronie ciążył określony obowiązek i czy jego naruszenie podlegało karze".

Wyżej zaprezentowane stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny kolejny raz potwierdził w wyroku z dnia 20.09. 2011r. sygn. akt II GSK 867/10, dotyczącym wyroku WSA z dnia 21.04.2010r. sygn. akt II SA/Sz 1366/09.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przy naruszeniach

w transporcie drogowym, w oparciu o przepisy w brzmieniu z dnia kontroli, przy braku przepisów przejściowych, w sytuacji zdarzenia o charakterze jednorazowym organ

II instancji uznał za utrwalone.

Zasadnie zatem, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł. za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ organ celny I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy,

a tym samym przestrzegał reguł postępowania, jakie narzucają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W zaskarżonej decyzji organ I instancji wyjaśnił dlaczego nie zastosował w niniejszej sprawie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu II instancji jest to wyjaśnienie wystarczające.

Zeznania złożone w dniu [...] r. w siedzibie Urzędu Celnego

przez A.B. oraz Z.D. również nie dały podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie zachodzą szczególne okoliczności opisane w art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.

W art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca zawarł generalną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia.

Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli stwierdzone zostanie, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, to nie wszczyna się wobec niego postępowania. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynikało natomiast, że odwołujący się zeznał, że nie poinformował kierowcy, którym samochodem ma jechać do [...] po odbiór profili plastikowych, ponieważ był zdenerwowany tym, że nie 14 dostarczono mu tych profili do firmy, a ten towar był mu potrzebny na poniedziałek do umówionego montażu okien. A.B. zeznał ponadto, że jest właścicielem jednego pojazdu marki [...] typ [...]([...]) oraz jednego pojazdu marki [...] typ [...]([...]) oraz, że samochody znajdują się na jego prywatnej nieruchomości, na której mieszka, której jest jednocześnie stróżem. Odwołujący się zeznał również, że kluczyki i dokumenty znajdują się w każdym samochodzie, pojazdy zaś różnią się między sobą wielkością w sposób nieznaczny.

Organ II instancji stwierdził, że odwołujący się, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą a więc działalność w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu, jako działalność profesjonalną zobowiązany był dołożyć maksimum staranności, by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Zdenerwowanie przedsiębiorcy niewątpliwie mogło mieć wpływ na jego działanie, nie jest jednak okolicznością uzasadniająca zastosowanie w niniejszej sprawie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.

Odwołujący się, powierzając wykonanie zadania przewozowego osobie niezatrudnionej w jego firmie, powinien był zadbać o zabezpieczenie swoich interesów, a więc przekazać Z. D., osobiście lub za pośrednictwem pracownika swojej firmy, wszelkie informacje, niezbędne do należytego wykonania tego zadania, a przede wszystkim informację, którym samochodem ma jechać po odbiór profili plastikowych. Skoro tego nie uczynił, to mógł się spodziewać, że Z.D., jako osoba spoza jego firmy, która po raz pierwszy wykonywała zlecone przez niego zadanie przewozowe, może się pomylić i użyć pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony.

Należy również stwierdzić, że nie informując Z.D., którym samochodem ma jechać po odbiór profili plastikowych oraz umożliwiając mu, jako osobie nie zatrudnionej w jego firmie, wstęp na teren niedozorowanej posesji (z zeznań Z.D. wynika, że A.B. nie było w firmie), odwołujący się nie dołożył należytej staranności organizując przedmiotowy przewóz.

Powołując się na pogląd wyrażony przez R. S. w komentarzu

do "Ustawy o transporcie drogowym. Komentarz, ABC, 2010" organ podkreślał,

że przedsiębiorca będzie zwolniony z odpowiedzialności, jeżeli zostanie stwierdzone,

że dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać) organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia.

Podnoszone zatem przez stronę argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie,

w związku z czym w niniejszej sprawie organ I instancji zasadnie nie odstąpił

od wszczęcia postępowania (nie zastosował art. 92a ust. 4) oraz zasadnie nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania (nie zastosował art. 93 ust. 7, w którym ustawodawca zawarł generalną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewozy, w sytuacjach, których ten podmiot nie mógł przewidzieć). Również w postępowaniu odwoławczym organ II instancji nie znalazł podstaw

do zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, z tych samych względów, które zostały opisane przy analizie art. 92a ust. 4 ww. ustawy.

Ponadto w odwołaniu pełnomocnik Strony podniósł, że wobec braku przepisów przejściowych do treści art. 42 ust. 1 organ I instancji na dzień orzekania nie mógł nałożyć kary pieniężnej za brak opłaty. Stanowiska Dyrektora Izby Celnej w niniejszym zakresie zostało już zaprezentowane powyżej.

Organ II instancji zwrócił również uwagę na skierowanie przez organ I instancji decyzji do podmiotu: Firma A.B.. Tymczasem stroną postępowania jest osoba fizyczna - A.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A.B.. Decyzja została jednak doręczona A.B..

A.B. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia

[...]r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie:

I. naruszenie przepisu art. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art 5 ust 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji przyjęcie,

że wykonany przez skarżącego przewóz wymagał posiadania stosownej licencji;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

II. naruszenie przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie ustalenie przez organ rozstrzygający w przedmiotowej sprawie dokładnego stanu faktycznego co naruszyło słuszny interes skarżącego,

III. naruszenie przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 77 § 4 K.p.a. przez niewskazanie przez organ rozstrzygający w wydanej decyzji faktów, które organ uznał

za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a przede wszystkim nie rozpatrzeniu całości zebranego materiału dowodowego;

IV. naruszenie przepisu art. 6 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie za podstawę zaskarżonej decyzji przepisu art. 42 ust 1 ustawy o transporcie drogowym pomimo utraty mocy obowiązującej ww. przepisu,

a w konsekwencji nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za brak opłaty

za przejazd po drogach krajowych.

A.B. wnosił:

1. o uchylenie decyzji organu administracji I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

2. określenie, że zaskarżona decyzja organu II instancji nie może być wykonana;

Ponadto wnosił o:

3. zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych,

4. przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego albo jego pełnomocnika.

Uzasadniając skargę A.B. w pierwszej kolejności podniósł, że organ rozstrzygający dokonał w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 4 pkt 3 lit. A w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną interpretację w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że wykonany przewóz wymagał posiadania po stronie skarżącej stosownej licencji.

Z uwagi na fakt niezakwalifikowania przez organ rozstrzygający do kategorii przewozu na własne potrzeby przedmiotowego przypadku, organ uznał, iż w niniejszej sprawie miało miejsce wykonywanie transportu drogowego zdefiniowanego w art. 4 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym, jako przewóz drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej. W związku z powyższym, stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uznano, iż w wyniku podjęcia i wykonywania transportu drogowego przez skarżącego wymaga się uzyskania stosownej licencji. Stanowisko takie skarżący uznaje za błędne.

A.B. wskazał, że przepis art. 4 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym jako transport drogowy traktuje również każdy przejazd drogowy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 tej ustawy.

Jak podtrzymuje się w orzecznictwie, z przepisu tego nie wynika jednak obowiązek,

że każdy, w tym nawet jednorazowy przewóz pomocniczy, o którym mowa w art. 4 pkt 3 lit a w związku z pkt 4 wskazanej ustawy, stanowi wykonywanie transportu drogowego, z którym wiąże się obowiązek posiadania licencji na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, przewidziany w art. 5 ust. 1 ustawy. Podstawą tego stwierdzenia są przepisy art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17 ustawy. Należy bowiem zauważyć, iż licencja na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego jest wymagana tylko wtedy, gdy wykonywanie transportu drogowego stanowi działalność gospodarczą (art. 4 pkt 17 ustawy). Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera "własnej" definicji działalności gospodarczej. W świetle art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, działalność gospodarczą charakteryzują trzy cechy: zarobkowy charakter oraz wykonywanie w sposób zorganizowany i ciągły. Nie ulega wątpliwości, że sporny przewóz służył potrzebom własnym uczestnika względnie miał charakter incydentalny - pomocniczy. Bezspornie natomiast jest, że nie miał on zatem charakteru zarobkowego, organ rozstrzygający nie ustalił jednak, czy skarżący wykonywał inne przewozy poza tym jednym skontrolowanym przypadkiem, co mogłoby być ewentualnie przesłanką stwierdzenia że jego działalność w tym zakresie ma charakter zorganizowany i ciągły, a w związku z powyższym wymaga uzyskania stosownej licencji (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.11.2009, IIGSK165/09, Legalis 579/11).

Na poparcie powyższego skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą, której zakres obejmuje głównie produkcję wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych. Transport, który ewentualnie ma miejsce w ramach prowadzonej działalności ma charakter jedynie wyjątkowy. W żadnym zakresie skarżący nie prowadzi działalności w zakresie transportu drogowego. Z uwagi na powyższe, przyjąć należy, iż licencja na podejmowanie i wykonywanie. transportu drogowego jest wymagana tylko wtedy, ody wykonywanie transportu drogowego stanowi działalność gospodarczą (art. 4 pkt 17 ustawy). W związku z powyższym nie znajduje uzasadnienia przyjęcie przez organ rozstrzygający, iż w stosunku do przewozu będącego przedmiotem niniejszej sprawy ma zastosowanie wymóg posiadania licencji przez skarżącego.

W świetle powyższego, wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy), a w przypadku przewozu na potrzeby własne o wykonywanie przewozu przez przedsiębiorcę, prowadzącego inną niż w/wskazaną, działalność gospodarczą - pomocniczo w stosunku do tej działalności (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie z 15.11.2005, VI SA/Wa 767/05, Legalis).

Kluczową rolę w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania licencji ma ustalenie charakteru świadczonych przez skarżącego usług. Jak wynika z powyższych rozważań, pojawiają się istotne wątpliwości wskazujące na to, że organ rozstrzygający w niedostateczny sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

Z uwagi na powyższe skarżący podnosi zarzut naruszenia przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przez organ II instancji poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie ustalenie w przedmiotowej sprawie dokładnego stanu faktycznego co naruszyło słuszny interes skarżącego.

Zgodnie z literalnym brzmieniem komentowanego przepisu, w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Organ na podstawie art. 7 K.p.a. powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli (zob. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r., IV SA/Wa 1309/09, Legalis).

W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok WSA w Wrocławiu z dnia 25 listopada 2009 r., II SA/Wr 331/09, Legalis).

Zgodnie z utrwalonym poglądem w orzecznictwie, zaniedbanie organu administracji publicznej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również uproszczona ocena zebranego materiału dowodowego jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Organ obowiązany jest bowiem rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody w powiązaniu ze sobą. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 listopada 2009 roku, II SA/Lu 459/09, Legalis).

Jak wynika z powyższego, organ I oraz II instancji nie dopełnił swoich ustawowych obowiązków wynikających z art. 7 K.p.a. i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Ponadto organ I oraz II instancji nie zgromadził w sprawie pełnego materiału dowodowego,

Ponadto organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. i art. 77 § 4 K.p.a. przez niewskazanie w wydanej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a przede wszystkim nie rozpatrzeniu w całości zebranego materiału dowodowego. Jak podkreśla się

w orzecznictwie prawidłowo sformułowane uzasadnienie decyzji powinno odzwierciedlać poszczególne etapy prowadzonego postępowania administracyjnego,

w tym postępowania dowodowego. Powinno wskazać, jakie fakty ustalono oraz zawierać opis dokonanej subsumcji (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 września 2010 roku, I SA/Kr 837/10, Legalis). Brak w uzasadnieniu decyzji rozważenia przez organ w sposób kompleksowy wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę, stanowi jednoznacznie naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. co w świetle przedmiotowej sprawy czyni wydaną w sprawie decyzję organu wadliwą (wyrok WSA z dnia 6 stycznia 2010 roku, V SA/ Wa 1222/09, Legalis).

Na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia przez organ rozstrzygający przepisu art. K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie za podstawę zaskarżonej decyzji przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym pomimo utraty mocy obowiązującej w/w przepisu, a w konsekwencji nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Bezspornym jest fakt, iż pomiędzy datą kontroli, a datą wydania zaskarżonej decyzji uległy zmianie przepisy, co w konsekwencji spowodowało wyłączenie

z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 42 ustawy

o transporcie drogowym) samochodów osobowych o masie całkowitej poniżej 12 ton. Zmiany powyższe weszły w życie w dniu 24 grudnia 2008 roku i w zakresie w/w przepisu nie zawierały przepisów przejściowych. Pomimo powyższego organ rozstrzygający za podstawę wydanej decyzji w sprawie uznał przepisy obowiązujące

w dniu kontroli, a nie te obowiązujące w dniu orzekania tj. w chwili wydawania przedmiotowej decyzji.

Stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest że ustawodawca w konsekwencji dokonywanych zmian legislacyjnych nie zamieścił w ustawie zmieniającej przepisów przejściowych. Milczenie ustawodawcy co do tego, jaki przepis należy stosować do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowej regulacji prawnej oznacza, że jego wolą było ustanowienie zasady bezpośredniego działania nowego prawa, niezależnie od tego, czy zdarzenia prawne podlegające ocenie miało miejsce przed, czy po wprowadzeniu zmian w przepisie. Należy podnieść, iż dopiero decyzja administracyjna o wymierzeniu kary pieniężnej nakłada na stronę postępowania, którą jest przedsiębiorca, obowiązek uiszczenia tej kary. Inaczej mówiąc nie zdarzenie prawne, ale dopiero decyzja administracyjna konkretyzuje prawa i obowiązki strony postępowania kształtując stosunek administracyjnoprawny.

Skoro ustawodawca poprzez zmianę przepisów zwolnił przedsiębiorców

od obowiązku uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdami

o dopuszczalnej masie całkowitej /poniżej 12 ton, to decyzji nakładającej karę administracyjną za czyn, który w dacie orzekania nie (narusza już przepisów prawa, nie można uzasadnić funkcjami pełnionymi przez tego rodzaju karę (zob. wyrok WSA Gliwice z 2010-06-10IISA/GI 374/10 Legalis).

Powyższe rozważania korespondują wprost z fundamentalną zasadą praworządności wyrażoną w przepisie art. 6 K.p.a. Zasada legalizmu wymaga, aby organ administracyjny orzekający w sprawie generalnie stosował prawo w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania (zob. wyrok WSA 13.11.2008 III SA/Lu 292/08 Legalis). Rozstrzygając konkretną sprawę administracyjną organ administracji publicznej zobligowany jest stosownie do treści art. 6 K.p.a. działać na podstawie przepisów prawa. Chodzi tu przepisy obowiązującego prawa, chyba że ustawodawca postanowi inaczej. Oznacza to, że ustawodawca nie pozostawił organowi orzekającemu w sprawie możliwości wyboru aktu prawnego w oparciu, o który sprawa ma zostać rozstrzygnięta. Związanie administracji prawem jest bowiem cechą wyróżniającą demokratyczne państwo prawa. Naruszenie zasady praworządności stanowi zaś kwalifikowaną wadę decyzji administracyjnej, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Z uwagi na powyższe, nie znajduje uzasadnienia prawnego stanowisko organu rozstrzygającego o zastosowaniu w przedmiotowej sprawie - jako podstawy rozstrzygnięcia przepisów już nieobowiązujących, nadto działanie takie jest sprzeczne z ogólną zasadą zaufania obywateli do organów administracji publicznej generalnie, nadto krzywdzące dla skarżącego w wymiarze indywidualnym.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych przez art. 134 § 1 ww. ustawy doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że zarzuty skargi są nieuzasadnione bowiem kwestionowana decyzja prawa nie narusza.

Okoliczności faktyczne, w sposób prawidłowy ustalone przez organy obu instancji, są w rozpatrywanej sprawie bezsporne.

W dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...], miał miejsce przejazd pojazdu marki [...]nr rej.[...],którym kierował Z.D. na rzecz skarżącego – A.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A.B..

Spór, który wystąpił pomiędzy skarżącym a organami administracji orzekającymi w sprawie dotyczy oceny charakteru przejazdu - sposobu jego kwalifikacji oraz ustalenia przepisów materialnoprawnych, które winny stanowić podstawę podejmowanych rozstrzygnięć.

Podstawową kwestią, wymagającą w sprawie przesądzenia w pierwszej kolejności, stało się ustalenie jakie przepisy prawa winny mieć w niej zastosowanie, tj. czy przepisy obowiązujące w dacie kontroli, czyli w dniu [...]r., czy też obowiązujące w dacie orzekania przez organy obu instancji.

Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie zmian wprowadzanych do ustawy o transporcie drogowym. W wyroku z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. II GSK 1166/10 (dostępny

na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny podkreśli, że naruszenie prawa, jako delikt administracyjny, skutkuje bezpośrednio powstaniem materialnoprawnego stosunku administracyjnego między stroną, a organem administracji publicznej, który nawiązuje się z datą zaistnienia zdarzenia, który

to moment determinuje treść obowiązku administracyjnego. Stanowiąca natomiast konsekwencję tego naruszenia decyzja administracyjna, jedynie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu, wynikającego z przepisów prawa. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wprost stwierdził, że w przypadku czynów o charakterze jednorazowym, zakończonych w czasie, takich właśnie jak przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia stosownej opłaty, czy też wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, winny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu popełnienia takiego deliktu prawa administracyjnego. Podobne stanowisko co do wyboru prawa przy orzekaniu w sprawach tego rodzaju zaprezentowane zostało w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. II SA/Sz 1340/11).Powyższe stanowisko i argumentację obecny skład orzekający w pełni akceptuje i podtrzymuje.

Przepis art. 4 pkt 3 i 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) zwanej dalej "u.t.d.", w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia kontroli, stanowił, że przez transport drogowy rozumieć należy krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, przy czym określenie to obejmuje również działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy oraz każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający jednak wyliczonych w pkt 4 niniejszego przepisu warunków, pozwalających na uznanie danego rodzaju przewozu za niezarobkowy przewóz drogowy. Za przewóz tego rodzaju, jako przewóz na potrzeby własne, traktowany był przez ustawę każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie wskazane w tym przepisie warunki, w tym m.in. ten, że pojazdy samochodowe używane do przewozu

są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

Ustawa o transporcie drogowym, według stanu na dzień 30 sierpnia 2008r. zastrzegała jednocześnie, że jej przepisów nie stosuje się m.in. do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Zgodnie z obowiązującymi postanowieniami art. 5 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych określony został natomiast w art. 42 ust. 1 u.t.d., który na dzień 30 sierpnia 2008 r. stanowił, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne.

Według art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, w myśl art. 87 ust. 1 u.t.d., obowiązany został do posiadania przy sobie i okazania, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypisu z licencji, karty opłaty drogowej, zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. W myśl art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d., ten kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów niniejszej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych, przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których wyżej mowa, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określone zostały w załączniku do ustawy.

Zgodnie z pkt 1.1 załącznika za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek wysokość kary pieniężnej wynosi [...] zł, natomiast, w myśl pkt 4.1 załącznika, za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych wysokość kary pieniężnej wynosi [...] zł.

W świetle powyższych unormowań Sąd nie podzielił zarzutów skargi naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Wbrew stanowisku skarżącego, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organizujący w ramach prowadzonej działalności przewóz drogowy A.B. nie zadbał o to, aby kierujący powierzonym mu pojazdem uiścił należną opłatę za przejazd po drogach krajowych. Przewóz drogowy realizowany był pojazdem, którego waga przekraczała 3,5 tony, co według przepisów obowiązujących na dzień przeprowadzenia kontroli, obligowało do nabycia i posiadania ważnej karty opłaty drogowej. Sankcja za to naruszenie obowiązujących przepisów ustawy prawidłowo została zatem ustalona przez organ na kwotę [...] zł.

Organy obu instancji zasadnie uznały, że realizowany w dniu [...] r. przewóz miał charakter transportu drogowego.

Aby przedsiębiorca mógł skutecznie powołać się na wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego, czyli przewozu na potrzeby własne, musiałyby zostać spełnione łącznie wszystkie warunki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d., w tym m.in. wymieniony wcześniej warunek ustanowiony w lit.a, tj. aby używany do przejazdu pojazd samochodowy był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

Z nie kwestionowanego przez stronę stanu faktycznego ustalonego przez organ wynikało, że pojazdu w dniu [...] r. nie prowadził ani to przedsiębiorca osobiście, ani też żaden z jego pracowników. Skarżący oraz przesłuchany

w charakterze świadka Z.D. stwierdzili, ze kierowca nie był w dacie wykonywania transportu pracownikiem A.B., lecz wykonywał go na prośbę przedsiębiorcy, jego samochodem.

W świetle tych ustaleń uznać należy, że w sposób zgodny z powołanymi wyżej przepisami nałożona została na A. B. kara za brak posiadania licencji

na wykonywanie transportu drogowego w kwocie [...] zł.

Sąd zauważa, że organy orzekające w sprawie zagwarantowały skarżącemu możliwość wglądu i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego

i z możliwości tej skarżący skorzystał składając wyjaśnienia i wnioski dowodowe.

Nie znajdują uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6,

art. 7 w związku z art. 77 § 4 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Decyzje organów obu instancji wydane zostały w oparciu o przepisy prawa materialnego - ustawy o transporcie drogowym oraz procesowego- Kodeksu postępowania administracyjnego.

Decyzje zawierają zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne, a uzasadnienie to Sąd uznał za wyczerpujące.

Nie budzi również zastrzeżeń Sądu prawidłowość ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy.

Z kolei w kwestii dowodowej, organ w dniu kontroli sporządził protokół kontroli oraz protokół przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia. Następnie zgodnie z wnioskiem strony przesłuchał zarówno przedsiębiorcę jak i kierowcę Z.D.. Organ I i II instancji zatem prawidłowo uznały, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na przedsiębiorcę kary pieniężnej.

Reasumując Sąd stwierdził, że podejmując zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej dokonał właściwej wykładni powołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisów prawa materialnego uznając, że wystąpiły przesłanki uzasadniające nałożenie na A.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A.B. kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł, na którą składały się kary za: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w kwocie [...] zł i za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia wymaganej opłaty w kwocie [...] zł.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny,

na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.