Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 27/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2016 r. sprawy ze skargi C. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Ministra Infrastruktury i Budownictwa) w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku C. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1952r. nr [...], sprostowanej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Rozwoju dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej C. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. C. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa (następcy prawnego Ministra Infrastruktury i Rozwoju) w zakresie rozpatrzenia jej wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1952 r. nr [...], sprostowanej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - Ministerstwa Obrony Narodowej — nieruchomości, położonej w grom. [...], gm. [...], pow. [...], o pow. 2,7500 ha, stanowiącej własność A. Z. i A. (sprawa prowadzona pod nr [...]) oraz w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania za ww. nieruchomość (sprawa prowadzona pod nr [...] ).

Stan sprawy, poprzedzający wniesienie przez skarżącą wskazanej wyżej skargi do Sądu, przedstawia się w następujący sposób:

- pismem z dnia 9 lipca 2013 C. K. złożyła do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1952 r. nr [...], sprostowanej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...] oraz decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania za ww. nieruchomość (sprawa prowadzona pod nr [...] ),

- pismem z dnia 18 lipca 2013 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek C. K. Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej według właściwości,

- pismami z dnia 6 sierpnia 2013 r. wystąpiono do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] oraz Archiwum Państwowego w [...] w celu pozyskania akt,

- pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. Wydział Infrastruktury i Geodezji [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] poinformował organ, iż kwerenda archiwalna przeprowadzona przez organ wojewódzki przyniosła wynik negatywny, a Archiwum Państwowe w [...] przy piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 nadesłało jedynie uwierzytelnioną kopię ww. orzeczenia z dnia [...] marca 1952 r. nr [...]

- pismem z dnia 13 września 2013r. organ zwrócił się do Dyrektora Archiwum Państwowego w [...] z prośbą o wypożyczenie na okres 14 dni ww. akt archiwalnych, celem wyboru i sporządzenia kopii niezbędnych dla sprawy dokumentów.

- przy piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. Archiwum Państwowe w [...] nadesłało uwierzytelnione kopie akt archiwalnych dotyczących nieruchomości przedmiotowego wywłaszczenia,

- pismem z dnia 10 listopada 2014 r. C. K. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 Kodeksu Postępowania Administracyjnego,

- pismem z dnia 18 listopada 2014 r. organ poinformował strony, iż z uwagi na konieczność ustalenia aktualnego stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości oraz uzupełnienia materiału dowodowego przewidywany termin rozstrzygnięcia nastąpi 28 lutego 2015 r.,

- w związku z tym, iż nadesłane akta archiwalne przy ww. piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. okazały się niekompletne, albowiem brakowało w nich m.in. załączników do wniosku wywłaszczeniowego Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1952 r. nr [...], pismami z dnia 18 listopada 2014 r. organ wystąpił do:

- Urzędu Miasta [...].,

- [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...],

- Instytutu Pamięci Narodowej,

- Centralnego Archiwum Wojskowego,

- Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie uwierzytelnionych kopii akt archiwalnych Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...]

-pismem z dnia 18 listopada 2014 r. wystąpiono do Archiwum Akt Nowych o odszukanie i nadesłanie uwierzytelnionych kopii akt dotyczących zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie ww. nieruchomości.

- pismami z 10 grudnia 2014 r. do [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] zwrócono się o nadesłanie dokumentów stanowiących podstawę wpisu prawa własności w księdze wieczystej nr [...], a także do wnioskodawczyni C. K. - o nadesłanie wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących ww. postępowania wywłaszczeniowego,

- przy piśmie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 grudnia 2014 r. nadesłano kopie dokumentów przechowywanych w aktach ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...],

- przy piśmie Archiwum Państwowego w [...] z dnia 23 grudnia 2014 r. nadesłano uwierzytelnione kopie akt archiwalnych, nadesłanych już przy poprzednim piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. zaś przy piśmie z dnia 3 lutego 2015 r. wskazano, iż nie odnaleziono akt archiwalnych Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PWRN w [...] o nr [...]

- przy piśmie Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 10 lutego 2015r. nr [...] nadesłano kopie akt archiwalnych dotyczące m.in. zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] grudnia 1951 r. nr [...] wydanego w trybie art. 5 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., dotyczącego m.in. grom. S.,

- pismem z dnia 11 marca 2015 r. organ poinformował strony, iż z uwagi na konieczność ustalenia aktualnego stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości oraz uzupełnienia materiału dowodowego przewidywany termin rozstrzygnięcia nastąpi 30 czerwca 2015 r.,

- pismem z dnia 11 marca 2015 r. organ wystąpił po raz kolejny do Archiwum Akt Nowych o nadesłanie uwierzytelnionych kopii akt dotyczących zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] grudnia 1951 r. nr [...] lub nr [...] ewentualnie nr [...], jednak ww. kwerenda przyniosła wynik negatywny,

- z uwagi na fakt, iż nieruchomość została wywłaszczona na cele wojskowe (poligon wojskowy [...]) pismami z dnia 17 grudnia 2015 r. nr [...] nr [...] wystąpiono do Ministerstwa Obrony Narodowej, Archiwum Sil Powietrznych, Archiwum Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w [...], Archiwum Wojskowego w [...] oraz Archiwum Wojskowego w [...] o odszukanie i nadesłanie uwierzytelnionych kopii akt dotyczących sprawy,

- z uwagi na treść protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 7 października 1957r. (nadesłanego przy ww. piśmie [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 grudnia 2014 r.) z którego wynika, że poligon "[...] ", obejmujący m.in. byłą grom. [...] został przekazany - jako teren leśny - w zarząd Ministrowi Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, pismami z dnia 14 stycznia 2016r. wystąpiono do Nadleśnictwa w [...] oraz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] nadesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia, w tym załączników do wniosku Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PWRN w [...] z dnia 3 marca 1952 r. nr [...] a odrębnymi pismami z dnia 14 stycznia 2016 r. wystąpiono do ww. jednostek organizacyjnych o nadesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów dotyczących decyzji z dnia [...] stycznia 1956 r. o przyznaniu odszkodowania, w szczególności dokumentów dotyczących rozprawy odszkodowawczej.

- pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. organ poinformował strony, iż z uwagi na konieczność ustalenia aktualnego stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości oraz uzupełnienia materiału dowodowego przewidywany termin rozstrzygnięcia nastąpi 30 kwietnia 2016 r.,

- pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. organ zwrócił się do ustalonych w sprawie następców prawnych byłej właścicielki nieruchomości o nadesłanie wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących przedmiotowych decyzji z dnia [...] marca 1952 r. oraz z dnia [...] stycznia 1956 r., w tym zwłaszcza dokumentów dotyczących następstwa prawnego po A. Z.

- pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. nr [...] Archiwum Wojskowe w [...] poinformowało organ, iż przeprowadzona kwerenda przyniosła wynik negatywny,

- pismem z dnia 31 grudnia 2015 Ministerstwo Obrony Narodowej nr [...] poinformował, iż wniosek organu (na skutek nie odnalezienia jakichkolwiek istotnych dla sprawy dokumentów) został przekazany do rozpatrzenia Centralnemu Archiwum Wojskowemu oraz Archiwum Ministerstwa Obrony Narodowej.

- z uwagi na fakt, iż w trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego uzyskano informację, iż zmarł E. Z. - następca prawny byłej właścicielki nieruchomości, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiesił postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1952 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości oraz drugim postanowieniem nr [...] zawiesił postępowanie dot. decyzji odszkodowawczej z dnia [...] stycznia 1956 r.,

- w związku z uzyskaniem odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku po E. Z., postanowieniami z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] oraz nr [...] podjęto obydwa wskazane wyżej postępowania,

- pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. nr [...] (przekazanym następnie do właściwego organu pismem Urzędu Miasta [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r. nr [...], a następnie pismem Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 29 września 2013 r. nr [...] ) zwrócono się o wskazanie aktualnego stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości,

- Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie z dnia 7 października 2010 r. wskazało, iż nie posiada dokumentacji pozwalającej ustalić aktualne położenie nieruchomości stanowiącej własność A. Z.

- w dniu 21 grudnia 2015 r. zlecono geodecie uprawnionemu ustalenie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał archiwalny, aktualnego miejsca położenia wywłaszczonej nieruchomości.

- w opinii geodezyjnej z dnia [...] grudnia 2015 r. geodeta uprawniony ustalił jedynie teren, na którym położona jest nieistniejąca obecnie grom. [...], wskazując jednocześnie, iż nie jest w stanie ustalić aktualnego położenia wywłaszczonej nieruchomości. W powyższej opinii zarekomendowano jednocześnie wystąpienie do podmiotu obecnie gospodarującego ww. nieruchomością tj. do Nadleśnictwa [...] oraz do następców prawnych A. Z..

- pismami z dnia 14 stycznia 2016 r. skierowanymi do Nadleśnictwa w [...] oraz do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], wystąpiono również o nadesłanie rejestrów pomiarowych i szkiców sytuacyjnych nieruchomości oraz innych dokumentów geodezyjnych dotyczących dawnej grom. [...], pozwalających na ustalenie dokładnego położenia wywłaszczonej nieruchomości.

Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. C. K. ( zwana dalej "skarżącą") wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie rozpatrzenia jej wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji.

W skardze zarzuciła Ministrowi rażące naruszenie prawa oraz zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Skarżąca wniosła o:

- uwzględnienie skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju,

- zobowiązanie go do wydania decyzji w terminie 14 dni od zwrotu akt z Sądu po wydaniu wyroku,

- kontroli przewlekłości postępowania,

- zobowiązanie Ministra do ukarania dyscyplinarnego pracownika, odpowiedzialnego za niewydanie decyzji w ustawowym terminie,

- stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa,

- wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (zwana dalej "p.p.s.a." (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 §.6 p.p.s.a.,

- zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła przebieg zdarzeń następujących po złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji oraz orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie oraz przedstawił dokładny przebieg postępowania, którego celem było zebranie akt przedmiotowej sprawy.

Organ stwierdził, iż podjęte zostały wszelkie możliwe czynności i wystąpienia zmierzające do uzyskania akt archiwalnych (ewentualnie ich kopii), dotyczących zarówno oceny legalności orzeczenia wywłaszczeniowego, jak i odszkodowawczego. Jednakże ich wynik nie uznał za satysfakcjonujący, albowiem uzyskał jedynie uwierzytelnione kopie niekompletnych akt archiwalnych dotyczących ww. decyzji z dnia [...] marca 1952 r. oraz decyzji z dnia [...] stycznia 1956 r., jak również niekompletne akta dotyczące zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] grudnia 1951 r. nr [...] . Ponadto w zgromadzonym materiale archiwalnym brak było dokumentów załączonych do wniosku wywłaszczeniowego z dnia [...] marca 1952 r. nr [...], w tym m.in. rejestrów pomiarowych i szkiców sytuacyjnych nieruchomości (lub planów sytuacyjnych) oraz innej dokumentacji geodezyjnej dotyczących grom. [...] pozwalających na ustalenie położenia wywłaszczonej nieruchomości, co ma kluczowe znaczenie dla ustalenia osób, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości, a więc osób, którym przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu nadzorczym.

W pozyskanych aktach archiwalnych nie zachowała się również część dokumentacji postępowania zakończonego decyzją odszkodowawczą z dnia [...] stycznia.1956 r. oraz nie została wyjaśniona kwestia ustalenia poprzedniego właściciela (albo właścicieli) wywłaszczonej nieruchomości. Brak jest bowiem w aktach archiwalnych jednoznacznych dokumentów dotyczących ówczesnego stanu prawnego przedmiotu wywłaszczenia, który stanowiła nieruchomość niehipotekowana (grunt ukazowy).

Reasumując, organ stwierdził, iż na obecnym etapie postępowania niemożliwe jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiotowej sprawie z uwagi na ww. przeszkody, zwłaszcza zaś konieczność ustalenia pełnego kręgu stron postępowania oraz odszukania dodatkowych dokumentów archiwalnych dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia i odszkodowania.

Ponadto organ podniósł, że procedowanie w niniejszej sprawie było realizowane w warunkach zmian organizacyjnych w urzędzie oraz że prowadzi ponad 4000 spraw o wysoce skomplikowanym charakterze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd stwierdza, że skarżąca wniosła do Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1952r. nr [...], sprostowanej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - Ministerstwa Obrony Narodowej — nieruchomości, położonej w grom. [...], gm. [...], pow. [...] o pow. 2,7500 ha, stanowiącej własność A. Z. i A. (sprawa prowadzona pod nr [...] - [...] ) oraz w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia1956 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania za ww. nieruchomość (sprawa prowadzona pod nr [...] - i [...]). W niniejszej sprawie Sąd rozpoznał skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1952r. nr [...], sprostowanej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...]. Natomiast skargę na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania za ww. nieruchomość (sprawa prowadzona pod nr [...]) Sąd wyłączył do odrębnego postępowania.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju dotycząca rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1952r. nr [...], sprostowanej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1956 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - Ministerstwa Obrony Narodowej — nieruchomości, położonej w grom. [...], gm. [...], pow. [...], o pow. 2,7500 ha, stanowiącej własność A. Z. i A. (sprawa prowadzona pod nr [...] - [...]).

Kodeks postępowania administracyjnego w art. 12 ustanawia ogólną zasadę postępowania administracyjnego – szybkości i prostoty. Wynika z niej dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne obowiązek podejmowania wszystkich czynności bez zbędnej zwłoki, aby wnikliwie i w jak najkrótszym czasie doprowadzić do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Minister pomimo trzykrotnego wyznaczania terminu załatwienia sprawy nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Także do dnia wyrokowania organ nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku, mimo że zgodnie z pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. rozstrzygnięcie sprawy miało nastąpić do dnia 30 kwietnia 2016 r. W tych warunkach nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Minister nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy w zakreślonym przez siebie terminie, tym samym zachodziła konieczność zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 9 lipca 2013 r. w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, zważywszy na skomplikowany charakter sprawy oraz trudności w odnalezieniu akt. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, iż organ w toku prowadzonego postępowania podejmował czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego sprawy, informował stronę o powodach zwłoki w załatwieniu sprawy, wyznaczając jednocześnie nowe terminy wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Mając przy tym na uwadze specyfikę i charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości, jak również konieczność podejmowanych czynności w celu pozyskania akt archiwalnych niezbędnych do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, to nie sposób zarzucić organowi, że jego bezczynność w sprawie ma charakter rażącego naruszenia prawa.

Należy podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 12 lipca 2013 r., przy czym przed organem właściwym od 18 lipca 2013 r. Sąd stwierdza, że czynności podejmowane dotychczas w sprawie przez Ministra były celowe i zmierzały do zebrania materiału niezbędnego do wydania decyzji. Zdaniem Sądu, o bezczynności Ministra świadczą niczym nieuzasadnione znaczne okresy nie podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie. Najdłuższy okres bezczynności nastąpił między listopadem 2013 r., a listopadem 2014 r. Skarżąca złożyła wtedy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (dnia 10 listopada 2014r.) i organ ponownie przystąpił do kompletowania akt archiwalnych, zwracając się wielu instytucji z prośbą o odszukanie akt w przedmiotowej sprawie. Również postępowanie po tej dacie trudno uznać za prowadzone zgodnie ze standardami wynikającymi m. in. z art. 12 k.p.a. Należy dodać, że te okresy zwłoki nie zostały spowodowane przez stronę. Co prawda odpowiedź skarżącej na pismo Ministra z 14 stycznia 2016 r. nie została udzielona, ale okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na bieg postępowania

W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Sąd podziela pogląd, prawo takiego zakwalifikowania bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m. in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2234/15, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo). Zdaniem Sądu, w sprawie doszło do istotnego naruszenia zasady szybkości postępowania, ale nie w stopniu rażącym. Należy bowiem mieć na uwadze skomplikowany charakter sprawy, zarówno w jej aspekcie przedmiotowym (m. in. konieczność ustalenia aktualnego stanu nieruchomości, co związane było ze zgromadzeniem określonych dokumentów i przeprowadzeniem opinii geodezyjnej – w aktach sprawy znajduje się taka opinia wydana w dniu [...] grudnia 2015 r.), jak i podmiotowym (konieczność ustalenia kręgu uczestników). Ponadto, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że orzekanie w przedmiocie rażącego naruszenia prawa ma na uwadze nie tyle interes strony, co przede wszystkim związek z następczą odpowiedzialnością konkretnego pracownika organu (zob. m. in. art. 5 i 6 oraz 14 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa – Dz. U. Nr 34, poz. 173). Tymczasem w niniejszej sprawie podejmowane były jednak liczne czynności zmierzające do jej zakończenia.

Z tych względów Sąd nie stwierdził przesłanek do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.. Raz jeszcze wypada zwrócić uwagę na skomplikowany charakter sprawy oraz okoliczność, że organ dążył jednak, aczkolwiek w sposób niewystarczająco sprawny, do zebrania niezbędnego materiału.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.