Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1370/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] odmawiające wznowienia na wniosek R. B. (zwanego dalej "skarżącym") postępowania zakończonego wydaniem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.).

Do wydania niniejszych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] kwietnia 2012 r. na drodze powiatowej nr [...] pomiędzy miejscowością [...], a miejscowością [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan P. G., który wykonywał przejazd drogowy piasku w imieniu przedsiębiorcy Pan R. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R. B. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] kwietnia 2013 r, wydal decyzję nr [...], o nałożeniu na stronę kary pieniężnej, od której złożyła ona odwołanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] lipca 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu. Po złożeniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt. VI SA/Wa 2560/13 oddalił skargę strony.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...].

Od powyższego postanowienia skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że argumentacja organu, iż okoliczności sprawy tj. brak aktualnego badania geodezyjnego miejsca do ważenia pojazdów, znane były wnioskodawcy już [...] grudnia 2012 r. tj. na dzień sporządzania wniosku nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Ponadto zwrócił uwagę, że protokół z pomiaru terenu ważenia pojazdu okazany podczas kontroli kierowcy został sporządzony dnia [...] czerwca 2005 r., a stanowisko ważenia pojazdu zostało zniszczone we wrześniu 2009 r., a następnie odbudowane w bliżej nie określonym czasie. Do dnia [...] października 2016 r. strona nie miała wiedzy, czy uchybienia przez nią podnoszone są wynikiem zaniedbań występujących po stronie organu. W ocenie wnoszącego wniosek, przyjęcie daty [...] grudnia 2012 r., jako momentu, w którym strona dowiedziała się o istotnych dla sprawy nowych okolicznościach jest nieuprawniony, gdyż treść wniosku oparta była o zarzut posługiwania się przez organ podczas kontroli nieważnym dokumentem i nieokazanie kierowcy protokołu pomiaru sporządzonego po odbudowie stanowiska ważenia.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy dotyczące postępowania prowadzonego w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego.

Analizując sprawę organ wyjaśnił, że skarżący oparł swój wniosek na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa – wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Wyjaśnił, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji i nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz będą stanowić podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie). Dowody i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu i nie mogły być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie. Nie jest przy tym istotne, czy nastąpiło to w wyniku zaniedbań tego organu. Nowe okoliczności i nowe dowody muszą być jednak podstawą wydania decyzji odmiennej treści, przy czym wystarczy tu prawdopodobieństwo wydania takiej decyzji. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 i 2 Kpa strona wnosi podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia lub też w terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o wydanej decyzji.

Organ wyjaśnił, że w treści wniosku o wznowienie postępowania wskazano na okoliczność braku badania miejsca kontroli, od daty jego odbudowy do dnia kontroli tj. [...] kwietnia 2012 r. oraz różnicy w wysokości wag, a wysokości dołów fundamentowych. Organ analizując niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia postępowania, znane były stronie już dnia [...] grudnia 2012 r. tj. na dzień sporządzania wniosku (w toku prowadzonego postępowania przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego), w którym skarżący wskazywał, że jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w trakcie prowadzonego postępowania, miejsce do ważenia pojazdów zlokalizowane przy drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], legitymowało się protokołem z dnia [...] czerwca 2005 r. Tymczasem z informacji umieszczonej w serwisie BIP z dnia [...] września 2009 r. wynikało, że miejsce do ważenia pojazdów zostało we wrześniu 2009 r. zniszczone przez nieznanego sprawcę. Następnie miejsce to po kilku miesiącach zostało odbudowane, a pomiary tego miejsca przeprowadzono dnia [...] października 2012 r., czyli już po kontroli drogowej mającej miejsce dnia [...] kwietnia 2012 r. Organ podkreślił, że argumentacja ta została powtórzona w treści odwołania z dnia [...] maja 2013 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...]. Organ analizując złożony wniosek zwrócił uwagę, że sprawa ta była przedmiotem analizy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...].[...]z dnia [...] lipca 2013 r.. Decyzja ta została doręczona dnia [...] lipca 2013 r. w następstwie czego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt. SA/Wa 2560/13 oddalił skargę. W związku z powyższym w ocenie organu wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, zatem zasadnym było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Następnie skarżący złożył skargę do Sądu, w której wniósł o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez błędną ocenę dowodów i faktów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, a ustalonych przez organ po dacie jej wydania, co do wagi tych dowodów i faktów oraz ich znaczenia dla sprawy oraz błędną ocenę stanu faktycznego w zakresie ustalenia daty, od której liczony jest termin określony w art. 148 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "ppsa" - Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.). Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonego postanowienia obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] odmawiające wznowienia na wniosek skarżącego postępowania zakończonego wydaniem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...].

Kontrolowane postanowienie wydane zostało w ramach postępowania nadzwyczajnego, uregulowanego w przepisach art. 145 - 152 k.p.a., a zatem w świetle tych przepisów należy oceniać legalność działania organów orzekających w sprawie. Wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Stanowi ono wyjątek od uregulowanej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, zgodnie z którą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, dlatego też uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Wśród przesłanek uprawniających do wznowienia postępowania określonych w kodeksie postępowania administracyjnego ustawodawca wskazał m.in. podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - okoliczność wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Przepisy ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin stanowiący to ograniczenie wynosi jeden miesiąc, a początkowy moment jego biegu wyznaczony został w zależności od okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W art. 148 k.p.a. wskazuje się bowiem, że podanie o wznowienie postępowania może być wniesione ze skutkiem prawnym w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1). W związku z powyższym ograniczeniem czasowym organ administracji publicznej zobowiązany jest zbadać, czy w danej sprawie zachowany został wskazany jednomiesięczny termin do skutecznego złożenia podania o wznowienie postępowania. W przypadku zaś stwierdzenia wniesienia podania po jego upływnie, winien on wydać na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Stwierdzenie zatem przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i z przyczyn formalnych skutkować musi wydaniem postanowienia o odmowie jego wznowienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się zgodnie, że organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1585/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcia zapadły w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2016 r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jako okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania strona wskazała brak badania miejsca kontroli, od daty jego odbudowy do dnia kontroli jego pojazdu (tj. [...] kwietnia 2012 r.), która miała miejsce przed wszczęciem pierwotnego postepowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił wznowienia postępowania stwierdzając, że w sprawie nie został zachowany termin do wznowienia postępowania.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy potwierdza prawidłowość stanowiska organu w tym zakresie. W świetle art. 148 § 1 k.p.a. bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o przesłance uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania jest ocena prawidłowości lub wiarygodności tej okoliczności. Istotne jest zaś jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o istnieniu tej przesłanki. Ponadto należy podkreślić, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie trafnie organ przyjął, że o okolicznościach dotyczących stanu technicznego miejsca kontroli strona wiedziała już w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2013 r. Wymaga podkreślenia, że okoliczność ta została po raz pierwszy podniesiona przez skarżącego w piśmie skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] grudnia 2012 r. (strona 2 pisma sporządzonego w imieniu skarżącego przez D. C.). Z akt sprawy postępowania zakończonego decyzją ostateczną wynika również, że okoliczność ta była podnoszona przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji (strona 6 odwołania z dnia [...] maja 2013 r.) oraz analizowana przez organ (strona 2 i 5 decyzji z dnia [...] lipca 2013 r.). Ponadto warto zauważyć, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] była również przedmiotem skargi do Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2560/13 oddalił skargę.

Słusznie zatem organ zauważył, że skoro skarżący w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. miał świadomość okoliczności dotyczących stanu technicznego miejsca kontroli, to nie mógł zachować przedmiotowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, skoro wiedział o nich wcześniej.

W tej sytuacji prawidłowo uznano, że składając wniosek w dniu [...] października 2016 r. strona uchybiła miesięcznemu terminowi wynikającemu z art. 148 § 1 k.p.a., a w toku postępowania o wznowienie nie wykazała, że zachowała przedmiotowy termin. A zatem wobec niewykazania przez skarżącego, że przedmiotowy wniosek został wniesiony w zakreślonym terminie zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Reasumując wskazać należy, że wobec stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi do wniesienia podania o wznowienie Główny Inspektor Transportu Drogowego ograniczył się do zbadania formalnych podstaw wznowienia postępowania. Organ zgodnie z prawem nie odnosił się merytorycznie do wskazanych przez stronę okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mających stanowić podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej. Wobec powyższego sąd nie ma również podstaw do merytorycznego zbadania uzasadnienia żądania, jako że wybiega ono poza zakres rozstrzygnięcia organu, a zatem pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie z powodów formalnych nastąpiła bowiem blokada dalszej części postępowania, a jedynie na kolejnym etapie postępowania wznowieniowego sąd władny byłby to uczynić.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.