Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1128/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Makosz- Frymus Po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 16 września 2005r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]grudnia 2003r. nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E. Makosz-Frymus MB


UZASADNIENIE

Sygn. IV SA/Po 1128/04

U z a s a d n i e n i e

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...], na podstawie art.151§1 pkt 2 w związku z art.145a § 1 kpa oraz art. 1 ust.2 pkt 3 i art. 22 ust 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. nr42 poz. 371 ze zm. ), uchylił decyzję własną z dnia [...]października 2001r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...]o umorzeniu postępowania administracyjnego i odmówił przyznania M. M. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, M. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania umorzonego ze względu na złożenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich po upływie terminu określonego w art.22 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r.o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. SK 4/02 (Dz. U. z 2003r. nr 72 poz. 658 ) Kierownik Urzędu uchylił decyzje dotyczące umorzenia postępowania. Po merytorycznym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu uznał, że M. M. nie przedstawił dostatecznych dowodów na spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach, co spowodowało odmowę przyznania uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. M. wniósł o wnikliwe i sprawiedliwe rozpoznanie jego sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...]

W uzasadnieniu decyzji podano, ze M. M. podniósł, że w okresie okupacji, od 1943r. , był łącznikiem Armii Krajowej.

Powołując się na Instrukcję generała Kazimierza Sosnowskiego z dnia 04 grudnia 1939r. Kierownik Urzędu stwierdził, że M. M., jako 13-letnie dziecko, ze względu na obowiązujące w Armii Krajowej zasady, nie mógł składać przysięgi i być członkiem podziemnej organizacji wojskowej. W ocenie Organu M. M. nie wchodził w skład AK i nie pełnił służby w organizacji, a jedynie mógł współpracować z tą organizacją.

Powołując się na przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach... oraz na utrwalone w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu uznał, że współpraca z organizacją nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich.

W ocenie Organu M. M. jako 13-letnie dziecko nie mógł pełnić służby w Armii Krajowej. Osoba taka nie była w stanie podporządkować się surowym regulaminom i rozkazom przełożonych, wykonywać odpowiednich zadań, czy brać udział w akcjach zbrojnych. Kierownik Urzędu nie wykluczył, że M.M. pomagał przy przekazywaniu informacji, co jednak nie jest tożsame z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach.... Pomaganie partyzantom nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Między uczestnikami ruchu oporu, a osobą działającą na rzecz ruchu oporu istnieje zasadnicza różnica. W przypadku działania na rzecz ruchu oporu chodzi o cenną, ale dobrowolnie świadczoną pomoc organizacjom ruchu oporu, która nie była wymuszana ani rozliczana według zasad dyscypliny wojskowej obowiązującej żołnierzy ugrupowań konspiracyjnych.

Kierownik Urzędu wskazał też na to, że Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych-Zarząd Główny w Warszawie w rekomendacji z dnia [...]sierpnia 2003r. uznał, iż nie ma podstaw do przyznania M.M. uprawnień kombatanckich.

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. M. ponownie prosił o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu członkostwa w Armii Krajowej.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po upływie zakreślonego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona, ale z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

M. M. wystąpił z wnioskiem do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że był łącznikiem w Armii Krajowej.

Kierownik Urzędu odmawiając skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu powołał się na treść art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. nr 42 poz. 371 ze zm. ). W myśl tego przepisu za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Słusznie Kierownik Urzędu uznał, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący mógł jedynie współpracować z Armią Krajową, ale nie pełnił w tej organizacji służby. Pełnienie służby wojskowej w oddziale partyzanckim w okresie wojny 1939-1945 wiązało się, między innymi ze złożeniem przysięgi wojskowej, otrzymaniem konkretnego przydziału organizacyjnego oraz zadań do wykonania. Skarżący nie wykazał, by te przesłanki spełnił.

W związku z powyższym Kierownik Urzędu prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. ) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Skarżący w toku postępowania sądowego nadesłał zaświadczenie Archiwum Państwowego w Łodzi z dnia [...] lutego 2005r. (k.67 akt), z którego wynika, że został wraz z rodziną wysiedlony z miejscowości Topola do obozu przesiedleńczego w Łodzi przy ul. Żeligowskiego 41, a wykaz ten pochodzi z dnia 5 sierpnia 1940r.

Okoliczność umieszczenia skarżącego, jako dziesięcioletnie dziecko, w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ulicy Żeligowskiego 41 uzasadniałoby przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach...

Obóz hitlerowski w Łodzi przy ul. Żeligowskiego 41 został ujęty, w wydanym na podstawie art. 8 cyt. ustawy o kombatantach..., rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzane osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. nr 106 poz.1154).

Rozporządzenie to określa miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Uwzględniając powyższe, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ winien ustalić czy M. M. przysługują uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1lit. "c" ustawy o kombatantach...

Z tego względu Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym, orzekł jak w sentencji.

Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień.

/-/E. Makosz-Frymus

MB