Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 895/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant St. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 895/16

Uzasadnienie

Wójt Gminy Ostrowite decyzją z dnia 03.06.2016r. nr [...] wydaną na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. 2016. poz. 353 ze zm., dalej u.i.o.ś.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016r., poz. 23, dalej k.p.a.), odmówił M. O. określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "[...]".

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, iż w ramach realizacji zadania na działce o nr ew. [...] w miejscowości M. przewiduje się budowę fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na maksymalną obsadę [...] szt. ([...]DJP).

Planowane przedsięwzięcie należy zakwalifikować do grupy przedsięwzięć określonych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71 ze zm., dalej rozporządzenie). W związku z powyższym, przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane obligatoryjnie.

Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia wystąpiono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupcy o wydanie opinii w sprawie ww. przedsięwzięcia oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, jako organu ochrony środowiska z wnioskiem o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia realizując art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.

Zgodnie z art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Dla terenu inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Gminy Ostrowite, uchwalony uchwałą Nr XVIII/95/2004 Rady Gminy w Ostrowitem z dnia 18 marca 2004r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 67 poz. 1484) zgodnie z którym działka nr [...] w Mieczownicy, położona jest w granicach terenu oznaczonego symbolem RP teren upraw polowych. Dla tego terenu obowiązują następujące ustalenia: w myśl §9 ust. 2 dopuszcza się realizację zabudowy zagrodowej na działkach rolnych usytuowanych bezpośrednio przy istniejących drogach publicznych, z wykluczeniem łąk i dolin cieków oraz korytarzy technicznych liniowych urządzeń infrastruktury technicznej.

Natomiast zgodnie z wnioskiem inwestora przedsięwzięcie ma polegać na "Budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. [...], obręb Mieczownica, gmina Ostrowite, powiat słupecki, województwo wielkopolskie"., w tym między innymi na budowie [...] szt. kurników na maksymalną obsadę [...] szt. ([...] DJP).

Zatem powyższa inwestycja nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ponieważ teren na którym planowana jest inwestycja oznaczony jest symbolem RP na którym możliwe jest prowadzenie upraw polowych z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej. Przy czym zabudowa zagrodowa to dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie w którym koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny.

Planowana zabudowa posiada natomiast wszystkie cechy przemysłowej fermy produkcji drobiu, co oznacza, że jest niezgodna z m.p.z.p.

Powyższe potwierdziła opinia sporządzającego przedmiotowy m.p.z.p. arch. mgr inż. A. W. gdzie wskazano, że "zgodnie z definicją określoną w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy przez to rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. W planie miejscowym przyjęto tradycyjne rozumienie "zagrody" zbliżone do definicji określonej w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego, Wydawnictwo PWN Warszawa 2008, wg którego zabudowa zagrodowa to dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi, obejście. Działka siedliskowa jest zatem miejscem o charakterze kameralnym, prywatnym, w którym posadowiony jest dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie i w którym koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny i zaspokajane są ich elementarne potrzeby".

Skoro zatem plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 829/11 z 1 sierpnia 2012r., publik. Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych nsa.gov.pl).

W świetle powyższego wystąpiono do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupcy z pismami cofającymi wniosek o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe, a w szczególności brak zgodności zaproponowanej przez wnioskodawcę lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł M. O.

Skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją, gdyż jego zdaniem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na inwestycje związane z prowadzeniem produkcji zwierzęcej i gospodarstwa rolnego, ponieważ działka ma charakter siedliskowy. Wskazał, że budynki kurników są zabudowaniami gospodarskimi i stąd jego zdaniem planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia [...].08.2016r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania m.in. wskazując, że autor miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazał, iż zgodnie z planem miejscowym, uchwalonym uchwałą Nr XVIII/95/2004 Rady Gminy w Ostrowitem z dnia 18.03.2004 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 67 poz. 1484), do działki nr [...] w M., położonej wg planu miejscowego w granicach terenu oznaczonego symbolem RP - tereny upraw polowych, odnoszą się następujące ustalenia:

§ 9 ust. 2 - dopuszcza się realizacje zabudowy zagrodowej na działkach rolnych usytuowanych bezpośrednio przy istniejących drogach publicznych, z wykluczeniem łąk i dolin cieków oraz korytarzy technicznych liniowych urządzeń infrastruktury technicznej. Wymagania dotyczące nowej zabudowy zawiera § 5.

Kluczowym pojęciem jest "zabudowa zagrodowa". Zgodnie z definicją określoną w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy przez to rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. W planie miejscowym przyjęto tradycyjne rozumienie "zagrody" zbliżone do definicji określonej w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, wg której zabudowa zagrodowa to dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi obejście. Działką siedliskową jest zatem dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie w którym koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny i zaspakajane są ich elementarne potrzeby. Planowana zabudowa posiada natomiast wszystkie cechy przemysłowej fermy produkcji drobiu, co wyłącza możliwość definiowania pojęcie działki siedliskowej rozszerzająco.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Z informacji inwestora wynikających z przedłożonego do wniosku raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnień wynika, że skarżący przewiduje budowę fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. gr. [...], obręb M. o pow. [...] ha.. Działka ta obecnie nie jest zabudowana, zajmują ją grunty orne - R kl. IVa, IV b, RV. W najbliższym otoczeniu planowanej inwestycji znajdują się grunty orne. Najbliżej położone tereny zabudowy mieszkaniowej to: tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (dz. o nr ewid. [...]) - oddalona o ok. 250 m od granic terenu przedsięwzięcia w kierunku południowo - zachodnim oraz zabudowa zagrodowa (dz. o nr ewid. [...]) - oddalona o ok. 300 m. W ramach realizacji przedsięwzięcia inwestor przewiduje wykonanie:

-[...] budynków inwentarskich (kurników-K1 do K8),

-pomieszczenia sterowni, przy każdym z kurników,

-[...]silosów, w tym, [...] silosów paszowych o po. [...]każdy,

-[...]silosów zbożowych o poj. [...] każdy,

-wag paszowych z utwardzeniem,

-[...] zbiorników na odcieki z mycia kurników, o po. do ok. [...] każdy,

-[...] zbiornika na ścieki bytowe, o poj. Do ok. [...] m\

-[...]zbiorników na gaz płynny, o po. do [...]m3 każdy

-wewnętrznej sieci energetycznej,

-wewnętrznej sieci wodociągowej,

-wewnętrznej sieci kanalizacji sanitarnej,

-wewnętrznej kanalizacji technologicznej,

-[...] konfiskatorów sztuk padłych,

-[...]agregatów prądotwórczych, o mocy do 160 kW każdy,

-miejsca selektywnej zbiórki odpadów,

-utwardzonych ciągów komunikacyjnych i placów manewrowych.

Po zrealizowaniu planowanej inwestycji łączna maksymalna obsada we wszystkich obiektach na fermie wyniesie [...]sztuk ([...]DJP).

Planowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 3 ust.1 pkt 51 oraz § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016r., poz. 1397). Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Natomiast stosownie do art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących oraz dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych.za wyjątkiem enumeratywnie wymienionych rodzajów inwestycji, których ten warunek nie dotyczy.

Z powołanego wyżej przepisu wynika, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem uprawnia organ do wydania decyzji pozytywnej, po spełnieniu pozostałych wymogów ustawy - a contrario brak takiej zgodności obliguje organ do wydania decyzji negatywnej.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. Stwierdziwszy częściową sprzeczność lokalizacji przedsięwzięcia z planem miejscowym organ nie ma innego wyjścia jak wydać decyzję odmawiającą określenia uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia (por. K. Gruszecki, Glosa do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2014 r., II SA/Wr 48/14, Gdańskie Studia Prawnicze - Przegląd Orzecznictwa 2015/1, s. 37).

Dla terenu przedmiotowej inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który stanowi uchwała Nr XVIII/95/2004 Rady Gminy w Ostrowitem z dnia 18.03.2004 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ostrowite (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 67 poz. 1484). Działka nr [...], obręb M., objęta zamierzeniem inwestycyjnym położona jest na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem RP - tereny upraw polowych.

Zgodnie z § 9 planu miejscowego ustala się następujące zasady zagospodarowania terenów otwartych - upraw polowych, oznaczonych na rysunku planu symbolem RP:

1) Ustala się jako przeznaczenie dopuszczalne - zalesienie gleb klas V-VI z, w szczególności objętych projektem granicy polno – leśnej.

2) Dopuszcza się realizację zabudowy zagrodowej na działkach rolnych usytuowanych bezpośrednio przy istniejących drogach publicznych, z wykluczeniem łąk i dolin cieków oraz korytarzy technicznych liniowych urządzeń infrastruktury technicznej. Wymagania dotyczące nowej zabudowy zawiera § 5.

3. Dopuszcza się realizację urządzeń infrastruktury technicznej w pasach przyległych do dróg oraz ścieżek turystycznych jeżeli nie spowoduje to utrudnień w prowadzeniu upraw.

Z kolei § 5 planu miejscowego stanowi: Ustala się następujące zasady zagospodarowania terenów zabudowy zagrodowej, oznaczonych na rysunku planu symbolem MR:

1) Dopuszcza się budowę, rozbudowę i przebudowę obiektów związanych z prowadzeniem gospodarstwa stosownie do potrzeb, z zachowaniem warunków wynikających z przepisów szczególnych. Dopuszcza się lokalizację zabudowy w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki oraz w jej granicy.

2) Maksymalna wysokość budynków do 3 kondygnacji. Poziom posadowienia posadzki parteru budynku mieszkalnego do 1,0 m powyżej poziomu terenu.

3) Główne wymiary budynków i forma dachów powinny odpowiadać zabudowie istniejącej w sąsiedztwie.

4)Nachylenie połaci dachowych 30° - 45° jednakowe dla głównych połaci. Ustala się zakaz stosowania przesunięcia połaci w pionie. Pokrycie dachówką lub materiałem ją imitującym.

6) Forma budynków i ogrodzeń powinna nawiązywać do rozwiązań tradycyjnych. W granicy z przestrzenią publiczną ustala się zakaz stosowania prefabrykowanych ogrodzeń betonowych.

Stosownie do § 3 ust 3 ww. planu ilekroć w dalszych przepisach tej uchwały jest mowa o dopuszczalnym przeznaczeniu terenu - należy rozumieć przez to inne rodzaje przeznaczenia niż podstawowe, które uzupełnia funkcję podstawową i które mogą być dopuszczone pod warunkiem spełnienia wymagań wynikających z ustaleń planu i przepisów szczególnych. Z ww. regulacji wynika, że teren zamierzonej inwestycji położony jest na terenie upraw polowych z dopuszczeniem zalesienia gleb klas V-VI z, w szczególności objętych projektem granicy polno - leśnej. Ponadto na terenie upraw polowych dopuszczona została realizacja zabudowy zagrodowej na działkach rolnych usytuowanych bezpośrednio przy istniejących drogach publicznych, z wykluczeniem łąk i dolin cieków oraz korytarzy technicznych liniowych urządzeń infrastruktury technicznej.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera definicji terminu "zabudowa zagrodowa". Brak jest również definicji ustawowej tego terminu. Dlatego przy ustaleniu znaczenia tego pojęcia istotna jest wykładnia językowa. W języku potocznym wyraz "zabudowa" oznacza budynki na określonym terenie (według Słownika Języka Polskiego PWN Warszawa 1996 r., str. 829), natomiast "siedlisko" (zagroda) to miejsce, teren czyjegoś zamieszkiwania, osiedlenia (tamże str. 189) - zagroda to dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi - str. 847. Zatem zabudowa zagrodowa jest miejscem o charakterze kameralnym, prywatnym, w którym posadowiony jest dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, w którym koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny gdzie zaspokajane są ich elementarne potrzeby.

W niniejszej sprawie planowana do realizacji inwestycja polega na budowie ośmiu identycznych kurników do tuczu brojlera kurzego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym między innymi [...] zbiorniki na odcieki z mycia kur, [...] zbiorników na gaz płynny o poj. do [...] m3 każdy. Mają to być hale inwentarskie o wymiarach około [...]mx [...]m. Obsada fermy ma wynosić [...]sztuk. - [...] DJP. Zatem budowę fermy drobiu - obiektów hodowli specjalistycznej trudno uznać za realizację zabudowy w ramach w ramach zabudowy zagrodowej na terenie upraw polowych. Istotny jest również fakt, że w ww. planie w przepisach szczególnych dotyczących wsi Mieczownica obiekty związane z hodowlą dopuszczone zostały na obszarze oznaczonym w załączniku do uchwały symbolem 20.8 RU, 20.9 RU - teren urządzeń produkcji i obsługi rolnictwa (rozdział II § 16 ust. 20 pkt 9).

W świetle powyższego w ocenie Kolegium określenie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia nie jest możliwe z uwagi na niezgodność lokalizacji wnioskowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Ostrowite.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Ostrowite nr [...] z dnia 3 czerwca 2016 r. w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) błędną interpretację zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ostrowite,

2. brak krytycznej analizy treści zaskarżonej wcześniej decyzji organu I instancji i powielenie błędu organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że zarówno organ I, jak i II, instancji dokonały nieuprawnionej interpretacji tekstu planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Ostrowite nr XVIII/95/2004 z dnia 18 marca 2014 r. Teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem RP zdefiniowanym w § 4 planu miejscowego jako "tereny upraw polowych". W § 9 tekstu planu miejscowego ustalone zostały zasady zagospodarowania terenów otwartych - upraw polowych, oznaczonych na rysunku planu symbolem RP". Jak wynika z punktu drugiego § 9 na tym obszarze dopuszcza się realizację zabudowy zagrodowej (do której zalicza się budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą) na działkach rolnych usytuowanych bezpośrednio przy istniejących drogach publicznych. Działka [...] obręb Mieczownica, na której planowana jest budowa fermy drobiu, spełnia ten warunek. W dalszej części punktu 2 § 9 zawarta jest informacja, iż "Wymagania dotyczące nowej zabudowy zawiera § 5".

W § 5 pkt 1 "Dopuszcza się budowę, rozbudowę i przebudowę obiektów związanych z prowadzeniem gospodarstwa stosownie do potrzeb, z zachowaniem warunków wynikających z przepisów szczególnych."

Nie ma żadnych wskazań, aby dopuszczenie dotyczyło budowy zagrody w tradycyjnym rozumieniu jako siedliska wraz z zabudowaniami inwentarskimi lecz wprost wskazuje się, iż są to "obiekty związane z prowadzeniem gospodarstwa" bez żadnych dodatkowych ograniczeń co do ich przeznaczenia czy też sąsiedztwa z budynkami mieszkalnymi. Prowadzenie fermy drobiu jest gospodarką rolną w pełnym tego słowa znaczeniu.

Podkreślono, iż w tekście przedmiotowego planu miejscowego w rozdziale "Przepisy szczegółowe" (§ 16) w punkcie 20 dotyczącym ustaleń szczegółowych dla miejscowości Mieczownica nie zawarto żadnych szczegółowych ustaleń dotyczących obszarów oznaczonych symbolem RP. Oznacza to, iż ustalenia zawarte w § 9 pkt 2 oraz § 5 pkt 1 okazały się wystarczające dla określenia warunków zabudowy zagrodowej na obszarach oznaczonych symbolem RP.

Odwoływanie się przez organ II instancji do archaicznej interpretacji słownikowej określenia "zabudowa zagrodowa" i utożsamianie tego określenia wyłącznie z "siedliskiem" jest całkowicie nieuzasadnione, anachroniczne i oderwane od rzeczywistości. Wobec jasnego i jednoznacznego określenia ustalającego zasady zagospodarowania terenów zabudowy zagrodowej w § 5 pkt 1, jako budowę, rozbudowę i przebudowę obiektów związanych z prowadzeniem gospodarstwa stosownie do potrzeb" nie ma żadnej potrzeby do sięgania po jakiekolwiek definicje ze Słownika Języka Polskiego bowiem z tekstu uchwały jednoznacznie wynika intencja uchwałodawcy.

Całkowicie nietrafna jest również argumentacja organu I instancji, w której powołując się na treść § 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. z późn. zm. (t.j. Dz. U. 2015 poz 1422) poddaje on w wątpliwość, czy planowane przedsięwzięcie nosi znamiona zabudowy zagrodowej. Skoro w świetle tej fachowej definicji zabudowa zagrodowa może oznaczać alternatywnie, a nie łącznie, różne rodzaje budynków (mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie) w rodzinnych gospodarstwach rolnych to planowane przez skarżącego budynki inwentarskie fermy drobiu wypełniają wprost desygnaty tej prawnej definicji zabudowy zagrodowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 22.08.2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Ostrowite z dnia 03.06.2016r. nr [...]odmawiającą M.O. określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "[...]".

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, zgodnie ze wskazanymi normami, Sąd orzekający doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja SKO w Koninie, jak również poprzedzającą ją Wójta Gminy Ostrowite z dnia 03.06.2016r. nie naruszają obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Należy wskazać, że zasadniczo Sąd orzekający podziela argumentację przedstawioną w niniejszej sprawie w decyzjach organów administracji. Niewątpliwie planowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 3 ust.1 pkt 51 oraz § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016r., poz. 1397). Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Tym samym – co zresztą było niesporne w sprawie – realizacja planowanego przedsięwzięcia wymaga uzyskanie decyzji środowiskowej, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Zasadnicze znaczenie dla kontrolowanej sprawy ma to, że stosownie do art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy z powołanego wyżej przepisu wynika, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem uprawnia organ do wydania decyzji pozytywnej, po spełnieniu pozostałych wymogów ustawy. Natomiast brak takiej zgodności obliguje organ do wydania decyzji negatywnej.

W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. Stwierdziwszy częściową sprzeczność lokalizacji przedsięwzięcia z planem miejscowym organ nie ma innego wyjścia jak wydać decyzję odmawiającą określenia uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia (por. K. Gruszecki, Glosa do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2014 r., II SA/Wr 48/14, Gdańskie Studia Prawnicze - Przegląd Orzecznictwa 2015/1, s. 37). W ocenie Sądu orzekającego taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Niespornym jest, co prawidłowo ustaliły organy administracji, że dla terenu planowanej inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który stanowi uchwała Nr XVIII/95/2004 Rady Gminy w Ostrowitem z dnia 18.03.2004 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ostrowite (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 67 poz. 1484). Zgodnie z tym planem działka nr [...], obręb Mieczownica, objęta zamierzeniem inwestycyjnym położona jest na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem RP - tereny upraw polowych.

Jak prawidłowo ustaliły organy administracji zgodnie z § 9 planu miejscowego ustala się następujące zasady zagospodarowania terenów otwartych - upraw polowych, oznaczonych na rysunku planu symbolem RP:

1) Ustala się jako przeznaczenie dopuszczalne - zalesienie gleb klas V-VI z, w szczególności objętych projektem granicy polno – leśnej.

2) Dopuszcza się realizację zabudowy zagrodowej na działkach rolnych usytuowanych bezpośrednio przy istniejących drogach publicznych, z wykluczeniem łąk i dolin cieków oraz korytarzy technicznych liniowych urządzeń infrastruktury technicznej. Wymagania dotyczące nowej zabudowy zawiera § 5.

3) Dopuszcza się realizację urządzeń infrastruktury technicznej w pasach przyległych do dróg oraz ścieżek turystycznych jeżeli nie spowoduje to utrudnień w prowadzeniu upraw.

Z kolei § 5 planu miejscowego stanowi: Ustala się następujące zasady zagospodarowania terenów zabudowy zagrodowej, oznaczonych na rysunku planu symbolem MR:

1) Dopuszcza się budowę, rozbudowę i przebudowę obiektów związanych z prowadzeniem gospodarstwa stosownie do potrzeb, z zachowaniem warunków wynikających z przepisów szczególnych. Dopuszcza się lokalizację zabudowy w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki oraz w jej granicy.

W świetle powyższego zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości kontrolowanych decyzji ma pojęcie "zabudowa zagrodowa".

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący przedmiotową działkę nie zawiera definicji terminu "zabudowa zagrodowa". Brak jest również definicji ustawowej tego terminu. Dlatego przy ustaleniu znaczenia tego pojęcia istotna jest wykładnia językowa, jak również celowościowa.

Sąd orzekający nie aprobuje wykładni tego pojęcia dokonanej przez skarżącego. W ocenie Sądu prawidłowej wykładni pojęcia "zabudowa zagrodowa" dokonały w niniejszym postępowaniu organy administracji.

Jak już wspomniano przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej pojęcia "zabudowy zagrodowej". Zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem, który Sąd orzekający podziela, na zabudowę zagrodową składa się zawsze zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych, bądź w gospodarstwach leśnych. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej. Zgodnie z art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Co prawda definicję legalną zabudowy zagrodowej zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) – które w § 3 pkt 3 przez "zabudowę zagrodową" nakazuje rozumieć "w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych" – jednak definicja ta, choćby z uwagi na podustawowy charakter cytowanego przepisu i jego przynależność do dziedziny prawa budowlanego, nie może formalnie wiązać przy wykładni pojęcia "zabudowa zagrodowa". Przedstawiony pogląd, który Sąd orzekający aprobuje i popiera, jest zgodny z poglądem dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego w postępowaniu dotyczącym zabudowy i zagospodarowania terenu definicja "zabudowy zagrodowej" zamieszczona w ww. rozporządzeniu nie ma zastosowania. W rezultacie pojęcie to jest rozumiane przy zastosowaniu wykładni językowej, jako zespół budynków obejmujący dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położone w obrębie jednego podwórza (por. wyroki NSA: z 23.08.2007 r., II OSK 1118/06; z 04.12.2008 r., II OSK 1536/07; z 15.09.2011 r., II OSK 1347/10; z 27.02.2014 r., II OSK 2333/12; z 23.07.2015 r., II OSK 3066/13 – CBOSA). Należy podkreślić, że z definicji tej jasno wynika, iż w zespole budynków wchodzących w skład zabudowy zagrodowej przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny (por.: wyrok NSA z 29.05.2012 r., II OSK 609/11; wyrok WSA w Poznaniu z 10.11.2015 r., II SA/Po 1161/14 – CBOSA).

Trafnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2008 r., II OSK 1536/07 (LEX nr 477263) wywiedziono, że pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. W powyższym wyroku opowiedziano się za tym, że skoro w systemie prawa brak jest definicji legalnej pojęcia zabudowy zagrodowej mogącej znaleźć zastosowanie w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu to rzeczą organów stosujących prawo jest samodzielne dokonanie wykładni językowej tego pojęcia. Zabudowa to "budynki znajdujące się na określonym terenie" zaś zagroda to "dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi", (Nowy Słownik Języka Polskiego PWN, Warszawa 2002, s. 1211, 1220). W rezultacie pojęcie to jest rozumiane przy zastosowaniu wykładni językowej jako zespół budynków obejmujący dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położone w obrębie jednego podwórza (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2014 r., II OSK 2333/12, LEX nr 1495267).

W przypadkach zabudowy zagrodowej (siedliska zagrodowego) należy przyjąć, że zabudowa taka jest jedynie możliwa pod warunkiem, że pozwolenie na budowę w pierwszym etapie dotyczy również budynku mieszkalnego, bez którego nie mogą funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem inne budowle rolnicze. (tak NSA w wyroku z dnia 29.06.2012r. o sygn. II OSK 609/11, publ. CBOSA)

Należy podkreślić, że siedlisko to teren o charakterze kameralnym (prywatnym), na którym posadowiony jest dom mieszkalny, gdzie koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny i zaspokajane są elementarne potrzeby życiowe, a zabudowa zagrodowa to siedlisko wraz z zabudowaniami gospodarczymi (por. wyrok NSA z 10.03.2011 r., II OSK 462/10, publ. CBOSA).

Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że planowana przez skarżącego inwestycja dotyczy działalności polegającej na hodowli drobiu na skalę produkcyjną, masową, przemysłową. Niezbicie i w sposób oczywisty świadczy o tym to, że w ramach realizacji przedsięwzięcia inwestor przewiduje wykonanie: [...] budynków inwentarskich (kurników-K1 do K8), pomieszczenia sterowni, przy każdym z kurników, [...] silosów, w tym [...] silosów paszowych o po. [...]każdy, [...] silosów zbożowych o pojemności[...]każdy, wag paszowych z utwardzeniem, [...] zbiorników na odcieki z mycia kurników, o po. do ok. [...] m3 każdy, 1 zbiornika na ścieki bytowe, o pojemności do ok. [...]m3, [...] zbiorników na gaz płynny, o pojemności do [...]m3 każdy, wewnętrznej sieci energetycznej, wewnętrznej sieci wodociągowej, -wewnętrznej sieci kanalizacji sanitarnej, wewnętrznej kanalizacji technologicznej, [...] konfiskatorów sztuk padłych, [...] agregatów prądotwórczych, o mocy do 160 kW każdy, miejsca selektywnej zbiórki odpadów, utwardzonych ciągów komunikacyjnych i placów manewrowych. W ramach tej inwestycji planowane są hale inwentarskie o wymiarach około [...]mx [...]m. Obsada fermy ma wynosić [...]sztuk. - [...]DJP. Zatem budowę fermy drobiu - obiektów hodowli specjalistycznej trudno uznać za realizację zabudowy w ramach w ramach zabudowy zagrodowej na terenie upraw polowych.

Rodzaj i skala planowanej zabudowy ewidentnie świadczy o tym, że nie będzie ona miała nic wspólnego z siedliskiem i zabudową zagrodową. Co bardzo ważne przedmiotowa działka aktualnie stanowi grunty orne i jest niezabudowana. Planowana inwestycja w ogóle nie przewiduje budowy budynków mieszkalnych. Tym samym po jej ewentualnym zrealizowaniu nie znajdowałby się na tej działce jakikolwiek budynek mieszkalny. Już ten tylko fakt świadczy o tym, że planowana inwestycja nie dotyczy zabudowy zagrodowej i wyklucza przyjęcie, że taka właśnie zabudowa jest planowana. A skoro tak, to biorąc pod uwagę określone przez orzecznictwo powyższe rozumienie pojęcia zabudowy zagrodowej należy przyjąć, że produkcja drobiu na masową skalę na przedmiotowym terenie jest niezgodna z m.p.z.p. obowiązującym na tym terenie.

Skoro zatem plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone we wniosku przedsięwzięcie, to organ miał obowiązek - wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem - wydać decyzję odmowną bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 829/11 z 1 sierpnia 2012r., publik. Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych nsa.gov.pl).

Uwzględnienie przez organy administracji wykładni zabudowy zagrodowej dokonanej przez skarżącego prowadziłoby do naruszenia prawa, gdyż wykładnia ta w istocie rzeczy zmierza do obejścia prawa. A mianowicie do obejścia ograniczeń określonych w planie miejscowym obowiązującym dla terenu istotnego dla niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.