Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 7/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Marszałek Województwa~Starosta
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 2 w zw. z art. 151, art. 64 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Grażyna Staniszewska Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku J.H. z dnia 13 stycznia 2014 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem Województwa Łódzkiego a Starostą Bełchatowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z 13 stycznia 2014 r. J.H. wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość między Marszałkiem Województwa Łódzkiego, a Starostą Bełchatowskim w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że Marszałek Województwa Łódzkiego w piśmie z 11 lutego 2013 r. uznał, że skarga wnioskodawcy z 17 stycznia 2013 r. dotyczy niewłaściwego sposobu załatwienia wniosku z 12 listopada 2012 r. dotyczącego gospodarowania wodami na węźle "[...]" przez A. S.A. Jednocześnie w tym samym dniu Marszałek przekazał wniosek strony z 12 listopada 2012 r. do Starosty Bełchatowskiego, wraz z plikiem dokumentów (bez ich identyfikacji) w celu jego załatwienia. Marszałek wskazał, że żadne urządzenie wodne piętrzące zlokalizowane w węźle "[...]" nie piętrzy wody ponad 5 m.

W ocenie wnioskodawcy, Marszałek Województwa Łódzkiego pominął, że zakres rzeczowy obiektu budowlanego "[...]" obejmuje co najmniej cztery budowle piętrzące wody na wysokość nie mniejszą niż 1 m i ponad 600 mb kanałów w rozumieniu art. 9 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne"), tj. sztuczny kanał dla odprowadzania wód powierzchniowych naturalnych i wód kopalnianych (ścieki) w ilości odpowiednio 4 m3/sek. i 6.85÷7.40m3/sek. pochodzących z odwodnienia odkrywki Zakładu Górniczego Kopalni "[...]" do odbiornika, tj. rzeki Widawki, o przepustowości koryta Ośr+4.0m3/sek. w granicach linii brzegu. Dla kanału nie ustalono linii brzegu, co jest zgodne z art. 15 ust. 1 i ust. 9 Prawa wodnego.

Wnioskodawca wskazał ponadto, że postanowieniem z 28 lutego 2013 r. Marszałek Województwa Łódzkiego odmówił dokonania przeglądu pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie wód kopalnianych do rzeki Widawki, wydanych dla A. S.A. pomimo, że ten obowiązek wynika z art. 136 ustaw Prawo wodne oraz zgłoszonych przez wnioskodawcę uwag, który podnosił, że zakład zmienił cel i zakres korzystania z wód oraz warunki ustalone w pozwoleniu wodnoprawnym z 8 grudnia 1982 r.

W ocenie wnioskodawcy, Marszałek Województwa Łódzkiego decyzją z [...] marca 2012 r. zakończył postępowanie administracyjne w "zniekształconym" przez siebie stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie toczyło się z wniosku strony z 12 listopada 2012 r. i skargi z 17 stycznia 2013 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, która rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt. IV SA/Wa 2105/13.

Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że 7 stycznia 2013 r. otrzymał postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] grudnia 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienia Marszałka Województwa Łódzkiego z [...] lutego 2013 r. Postanowienie zawiera informacje dotyczące wniosku z 21 stycznia 2013 r. o wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu Starosty Bełchatowskiego jako organu niewłaściwego rzeczowo do rozpatrywania sprawy. Wskazano tam również, że pozwolenia wodnoprawne z lat 1979-1993 wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. nie funkcjonują już obrocie prawnym. Zdaniem strony, jest to twierdzenie sprzeczne prawem, choćby z art. 127 ust. 5 ustawy Prawo wodne. Ponadto żaden organ nie wydał decyzji o ich wygaszeniu. Wnioskodawca wskazał również, że w postanowieniu z 20 grudnia 2013 r. zawarto informację o piśmie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z 28 lutego 2013 r., które to pismo, zdaniem wnioskodawcy, zawiera twierdzenia sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym.

Wnioskodawca wyjaśnił także, że w decyzji z [...] marca 2013 r. Marszałek Województwa Łódzkiego wskazuje "m.in. decyzję administracyjną z dnia 08.12.1982r zatwierdzającą operat wodnoprawny Kopalni "[...]" obejmujący rozbiórkę jazów (dwie budowle) młyna wodnego, przeznaczonych do piętrzenia wód do rzędnej NPP=163.60 m n.p.m. do napędu urządzeń młyna oraz zalewu stawów, użytkowanych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 6.10.1947r.".

Ponadto protokół Nr [...] spisany 11 września 1984 r. dotyczy przekazania w posiadanie użytkownikowi głównemu urządzeń wodnych: jazu głównego wlotowego wód do kanału młyńskiego i samego kanału młyńskiego węzła "[...]".

Zdaniem wnioskodawcy, oba organy I instancji równolegle i równocześnie prowadzą postępowania administracyjne w oparciu o niekompletne dowody i w oparciu o dowolnie ustalony stan faktyczny i prawny wydają sprzeczne ze sobą orzeczenia. Ustalenie organu właściwego do wydania pozwoleń wodnoprawnych z uwzględnieniem zmian w art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jest konieczne m.in. dla zapewnienia prawidłowego procedowania w sprawach szczególnego korzystania z wód, wykonywania urządzeń wodnych lub eksploatacji instalacji węzeł "[...]" przez A. S.A. oraz w sprawach wspólnego korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych przez inne zakłady.

Wnioskodawca wskazał, że organy wyrażają rozbieżne poglądy w tej sprawie, które są powodem narastania szkód.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Jednak, o sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie.

Przez spór należy więc rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Ponadto, warunkiem rozpatrzenia sporu kompetencyjnego jest oczywiście precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, w którym ma być rozstrzygana przedmiotowa sprawa przez właściwy organ.

W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego wystąpił J.H., co jest dopuszczalne w trybie art. 22 § 3 pkt 1 k.p.a. Strona domaga się rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Bełchatowskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Wnioskodawca nie precyzuje jednak jakiego pozwolenia wodnoprawnego dotyczy wniosek, a z treści jego pisma wynika jedynie, że sprawa dotyczy gospodarowania wodami na węźle "[...]". Jednocześnie strona powołuje się na swój wniosek z 17 stycznia 2013 r. dotyczący gospodarowania wodami na wskazanym węźle, na postanowienie Marszałka Województwa Łódzkiego z [...] lutego 2013 r. dotyczące przeglądu pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie wód kopalnianych do rzeki Widawki, a także na decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego z [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy wezwania do usunięcia zaniedbań (art. 162 ust. 1 ustawy Prawo wodne). Ponadto w piśmie z 7 lipca 2014 r. strona wnosi o wskazanie, że organem właściwym do wydania "wszelkich pozwoleń wodnoprawnych" dla węzła "[...]" jest Marszałek Województwa Łódzkiego. Jednocześnie strona podkreśla, że w sprawie nie doszło do ustalenia stanu faktycznego czy też, że doszło do "zniekształcenia" stanu faktycznego i prawnego.

Strona składa więc wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie formułując jednocześnie tego wniosku na tle konkretnej sprawy administracyjnej, w której doszło do sporu. Nie można bowiem mówić o sporze o właściwość w sytuacji, gdy nieustalony jest jednoznacznie stan faktyczny sprawy, a więc gdy spór jest sporem co do faktów, a nie co do prawa. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie domniemywać zakresu przedmiotowego sprawy, która ma być rozstrzygnięta przez właściwy organ w sytuacji braku prawidłowego ustalenia jej stanu faktycznego. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygające spór nie może być abstrakcyjne, czyli pozbawione odniesienia do konkretnej sprawy. W szczególności brak jest podstaw do abstrakcyjnego wskazania organu właściwego do wydawania wszelkich decyzji określonego rodzaju (w tym przypadku pozwoleń wodnoprawnych).

Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze sporem o właściwość uzasadniającym jego rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organy administracji wskazane przez wnioskodawcę nie pozostają ze sobą w sporze co do swej kompetencji. Marszałek Województwa Łódzkiego podejmował rozstrzygnięcia na skutek wniosków strony. Część wniosków strony została zaś przekazana do Starosty Bełchatowskiego do załatwienia. Jeżeli zaś organy nie załatwiły wniosków strony podejmując stosowne rozstrzygnięcie, to może to co najwyżej oznaczać, że pozostają w bezczynności. Bezczynności w tej sprawie nie można jednak zwalczać wnioskiem o rozstrzygniecie sporu o właściwość.

Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.