Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2196/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1, art. 28, 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 179a,183 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. skarg kasacyjnych A. K. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2196/15 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2196/15; 2. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. K. kwotę 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło własną decyzję z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] i stwierdziło, że decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydana z naruszeniem prawa, bowiem nie można stwierdzić jej nieważności wobec upływu dziesięciu lat od dnia jej doręczenia.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że decyzja z dnia [...] marca 1954 r. nr [...] Ministra Gospodarki Komunalnej i poprzedzające ją orzeczenie administracyjne z dnia [...] grudnia 1953 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] w części dotyczącej praw związanych z prawem własności lokali mieszkalnych nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa ze względu na nieodwracalne skutki prawne związane z nabyciem prawa własności i związanego z tym prawa użytkowania wieczystego przez inne osoby, a w pozostałym zakresie stwierdziło nieważność ww. decyzji i poprzedzającego ją orzeczenia administracyjnego.

Wnioskiem z dnia 29 października 2013 r. A. K. i A. K. wystąpili o stwierdzenie nieważności w części decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. odnoszącej się do [...] udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] oraz własność przejętego przez Skarb Państwa budynku spełniającego przesłanki art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, związanych z lokalami nr [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] w całości.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli A. K. i A. K. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. nieobjętej wnioskiem z dnia 29 października 2013 r. Zdaniem skarżących Kolegium przekroczyło zakres sprawy i pomimo braku wszczęcia i prowadzenia w tym zakresie postępowania również z urzędu wyeliminowało kwestionowaną decyzję z obrotu prawnego w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie rozpatrując sprawę stwierdziło, że nie podziela stanowiska poprzedniego składu Kolegium, że decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. naruszała rażąco prawo w części dotyczącej zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych.

Kolegium wskazało, że pojęcie rażącego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym. Organy administracji oceniające ziszczenie się tej przesłanki opierają na dorobku doktryny i judykatury, z uwzględnieniem zasady trwałości decyzji ostatecznych. Interpretacja pojęcia rażące naruszenie prawa winna być ścisła. Obiektywnie jasne i niebudzące wątpliwości rażące naruszenie prawa materialnego ma miejsce wówczas, gdy wbrew literalnemu brzmieniu konkretnego przepisu, organ administracji nałoży na stronę obowiązek, przyzna bądź odmówi przyznania praw. Dodatkowo skutkiem rażącego naruszenia prawa musi być to, że koliduje ono z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem nie każde naruszenie prawa ma charakter rażącego. Orzecznictwo dopuszcza również uznanie jako rażące, naruszenie prawa procesowego.

Organ nadzoru podniósł, że również w odniesieniu do pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej, brak jest definicji ustawowej. Orzecznictwo administracyjne prezentuje pogląd, że jedynie dalsze cywilnoprawne rozporządzenie prawem dokonane na rzecz osób trzecich może stanowić podstawę do oceny, że decyzja wywołała nieodwracalny skutek. Pierwotnie utrwalił się kierunek, że o ile doszło do dalszego rozporządzenia nieruchomością, wówczas decyzja o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz dawnego właściciela lub jego następców prawnych wywołała nieodwracalne skutki prawne- wyrok NSA z 28 grudnia 1994 r., II SA 250/94 (ONSA 1996, nr 1, poz. 22), uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 23 lutego 1998 r., OPS 6/97 (ONSA 1998, nr 2, poz. 40), zgodnie z którą dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o przejęciu własności nieruchomości na rzecz państwa w części nie objętej sprzedażą wyodrębnionych lokali mieszkalnych i oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowych części gruntu.

Odmienny pogląd zaprezentowała uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r., OPS 7/96 (ONSA 1997, nr 2, poz. 49), gdzie uznano, że nieodwracalne skutki prawne powstały dopiero w związku z późniejszymi decyzjami stanowiącymi podstawę obrotu nieruchomością na rzecz osób trzecich a zatem skutki te nie mają znaczenia dla decyzji o przejęciu nieruchomości. Przeniesienie praw następowało w ten sposób, że w drodze decyzji administracyjnej określano warunki nabycia przez osoby trzecie nieruchomości i następnie dochodziło do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Pogląd taki prezentowały m. in. uchwala składu pięciu sędziów NSA z 9 listopada 1998 r., OPK 4/98 (ONSA 1999, nr 1, poz. 13) oraz uchwała składu pięciu sędziów NSA z 4 marca 2002 r., OPK 22/01 (ONSA 2002, nr 4, poz. 138)

Powołana powyżej uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 23 lutego 1998 r., OPS 6/97 wskazuje, że istota rozpoznawanego zagadnienia sprowadza się do odpowiedzi na dwa podstawowe pytania. Po pierwsze chodzi o to, czy w świetle bezspornych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy powstały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., które wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z 1967 r. o przejęciu nieruchomości na własność państwa. Po wtóre, czy dopuszczalne jest użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego współwłasność osoby fizycznej i gminy. W dalszej części wywodu można nie uwzględnić głosów doktryny, jak również wykładni Sądu Najwyższego, dotyczącej nieodwracalności skutków prawnych, a dokonanej m.in. w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. III AZP 4/92 /OSNCAP 1992, nr 12 poz. 211/. Przedstawiona tam myśl, a w szczególności wszechstronna i nie pozbawiona racji argumentacja jurydyczna wykazują, że jeżeli nastąpiło zbycie prawa własności nieruchomości w obrocie cywilnoprawnym, a obrót ten był poprzedzony wydaniem decyzji administracyjnej, to nawet gdy decyzja ta dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a., nie jest dopuszczalne stwierdzenie jej nieważności, zachodzi bowiem negatywna przesłanka orzeczenia nieważności. Możliwe do obrony jest również przeciwne stanowisko, według którego dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która poprzedziła czynność cywilnoprawną. Ten kierunek wykładni prezentowany był także w orzecznictwie Sądu Najwyższego w latach sześćdziesiątych, a podjęty został w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. OPS 7/96 /ONSA 1997 Nr 2 poz. 49/, aczkolwiek na tle dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy /Dz. U. nr 50 poz. 279/.

Tezy przedstawione powyżej mają w ocenie organu znacznie, dla niniejszego postępowania nadzorczego. Zapatrywania przedstawione w uchwale dowodzą, że ocena istnienia lub nie istnienia nieodwracalnych skutków prawnych dotyczących decyzji o przejęciu nieruchomości wywodzi się z wykładni przepisów i zasad prawa. Dla przyjęcia jednej lub drugiej koncepcji niezbędne było dokonanie zabiegów interpretacyjnych. W sytuacji powołania się w decyzji administracyjnej na jedną z możliwych interpretacji niejednoznacznych w swej treści przepisów prawa nie można traktować jako rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że wbrew zarzutom wniosku materiał dowodowy był wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia. Skład Kolegium orzekający w dniu [...] listopada 2001 r. miał wiedzę o zbyciu lokali mieszkalnych. Nie można zatem stwierdzić rażących uchybień dotyczących przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Czym innym była w postępowaniu nadzorczym ocena stanu faktycznego sprawy w kontekście zinterpretowanej normy - ale jak wskazano powyżej nie stanowi kwalifikowanej wady prawnej wybór jednego z wielu umotywowanych zasadami wykładni rozstrzygnięć.

Kolegium podniosło, że niniejsze postępowanie nadzorcze różni się od postępowania prowadzonego w zwykłym trybie i nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym, gdzie na nowo bada się stan faktyczny sprawy, gromadzi materiał dowodowy i dokonuje jego subsumcji, polegającej na przyporządkowaniu stanu faktycznego ustalonego w procesie stosowania prawa do sformułowanej w wyniku wykładni materialnej normy prawnej. Postępowanie nadzorcze jest nowym postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 157 k.p.a., a zadaniem organu w tym postępowaniu jest ocena kwestionowanej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Dodatkowo z uwagi na fakt, że oceniana jest legalność decyzji nadzorczej, to tym bardziej nie ma możliwości analizy przepisów prawa materialnego (art. 7 dekretu), które zdaniem pełnomocnika w sposób rażący narusza decyzja Kolegium z dnia [...] listopada 2001 r.

W doktrynie i judykaturze można spotkać się z poglądem, że o uznaniu naruszenia za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyduje ocena skutków społeczno- gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Zatem zbadania wymaga poruszona we wniosku kwestia oceny prawnych skutków, jakie wywołała kwestionowana decyzja Kolegium (w zakwestionowanej części), tj. uniemożliwiła domaganie się stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zezwalających na sprzedaż lokalu, celem domagania się odszkodowania przed sądem powszechnym. W pierwszej kolejności organ nadzoru zauważył, że odszkodowania mają możliwość dochodzenia poszkodowani w wyniku wydania zarówno decyzji, której stwierdzono nieważność jak również, co do której stwierdzone zostało wydanie z naruszeniem prawa. Również funkcjonowanie w obiegu prawnym decyzji o przejęciu nieruchomości, co do której w części orzeczono, że została wydana z naruszeniem prawa pozwala na skuteczne kwestionowanie decyzji o sprzedaży lokalu o czym świadczy m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1365/10 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji zdaniem Kolegium brak jest podstaw, aby uznać, że ze względu na skutki społeczno-gospodarcze decyzja Kolegium z dnia [...] listopada 2001 r. [...], oceniana w zakresie wyznaczonym wnioskiem, była obarczona kwalifikowaną wadą prawną.

Kolegium podkreśliło, iż powołany we wniosku wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 544/12 został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r. I OSK 2360/13. W wyroku tym NSA wskazał: "Nie można bowiem twierdzić, że doszło do rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy organ orzekał, mając na uwadze zalecenia, zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu i to w sytuacji, gdy przepis prawa, stanowiący podstawę materialnoprawną, kwestionowanej w trybie nieważnościowym, decyzji nie był oczywisty i wymagał skomplikowanej wykładni, która nie była jednolita. Ta ostatnia bowiem okoliczność stanowiła bowiem powód podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów.

Organ nadzoru podniósł, że wprawdzie Sąd Wojewódzki, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, stwierdzającej nieważność decyzji Kolegium stosował art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście regulacji zawartej w art. 156 § 2 k.p.a., zezwalającej na bezterminowe stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, ale wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r. w sprawie o sygnaturze akt P 46/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrażając taki pogląd, Trybunał Konstytucyjny miał bowiem na względzie stabilizację stanów społeczno-gospodarczych, ukształtowanych mocą wadliwego aktu administracyjnego. W związku z powyższym, jeśliby nawet uznać, że decyzja Kolegium z 2001 r. rażąco naruszała prawo, to - w świetle treści w/w wyroku - nie byłoby i tak praktycznie możliwe stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1954 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut obrazy prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. był uzasadniony. Natomiast zarzuty procesowe sformułowane w skardze kasacyjnej tego przymiotu już nie miały.

Wskazane powyżej okoliczności sprawy nie dają zdaniem Kolegium podstaw do stwierdzenia wystąpienia rażącego naruszenia prawa w rozpatrywanej sprawie.

Organ nadzoru podniósł, że nie budzi natomiast wątpliwości, iż decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. [...], jako decyzja nadzorcza w stosunku do decyzji z dnia [...] marca 1954 r. [...] Ministra Gospodarki Komunalnej została wydana z naruszeniem właściwości. Kolegium nie miało bowiem legitymacji do oceny legalności decyzji wydanej przez ministra. Z przedstawionych względów zachodzą przesłanki do uznania, że decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. [...] została wydana przez niewłaściwy organ, co stanowi kwalifikowaną wadę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. jednakże, wobec upływu 10 lat od jej wydania nie można stwierdzić jej nieważności.

Analizując przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. w kontekście ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy, Kolegium stwierdziło, iż w sprawie brak jest podstaw do uznania ziszczenia się przesłanki rażącego naruszenia prawa. Nie można również, ocenianemu w niniejszym postępowaniu nadzorczym rozstrzygnięciu, stawiać zarzutu wydania bez podstawy prawnej. Nie doszło do naruszenia zasady res iudicata - była to pierwsza decyzja w tej sprawie. Decyzja została skierowana do stron postępowania. Nie była niewykonalna. Nie jest obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zatem nie ziściła się żadna z przesłanek określonych w ww. w punktach 2, 3, 4, 5, 6 i 7 artykułu 156 § 1 k.p.a.

Kolegium dodało, że skutkiem wniesienia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest rozpoznanie całej sprawy administracyjnej od początku i rozstrzygniecie jej decyzją administracyjną wydaną przez organ drugiej instancji. Organ nie jest związany zakresem żądania wyrażonego w odwołaniu nawet kiedy strona wyraża swoje niezadowolenie tylko co do części decyzji. Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Przepis art. 139 k.p.a. wprowadza zakaz reformatio in peius, co oznacza, że organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony wnoszącej, jednakże wyjątek stanowi przypadek, w którym decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Z taką sytuacją w ocenie Kolegium mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. K. i A. K. zarzucając jej:

• rażące naruszenie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię granic rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż jego przedmiotem jest zawsze rozpoznanie "od początku" sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją administracyjną, podczas gdy prawidłowa wykładnia pojęcia granic rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy,

• nie może być przeprowadzona w oderwaniu od związania organu żądaniem strony odnośnie zakresu i przedmiotu zaskarżenia decyzji, gdyż wbrew jednoznacznej woli strony, organ nie może rozszerzać zakresu i przedmiotu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez stronę oraz nie może doprowadzać do ponownego rozpoznania sprawy odnośnie przedmiotu, który na skutek braku złożenia w tym zakresie środka zaskarżenia, został ostatecznie rozstrzygnięty decyzją pierwszej instancji, co w konsekwencji prowadzi do nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

• rażące naruszanie art. 17 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które było organem właściwym dla rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 127 § 3 k.p.a., po niedopuszczalnym "przekazaniu samemu sobie" sprawy, było jednoczenie w ramach tej samej decyzji administracyjnej właściwe do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r., a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r., przez organ niewłaściwy na podstawie nieprzewidzianej prawem procedury administracyjnej, co skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.,

• naruszanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 i 1 a) k.p.a. oraz art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia rozpoznającego wniosek o stwierdzenie nieważności w ramach kompetencji organu pierwszy raz rozpoznającego sprawę, przez tych samych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którzy brali udział jako skład kolegialny przy wydaniu orzeczenia przekazującego "samemu sobie sprawę" do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., w ramach jednej decyzji administracyjnej, a w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek o stwierdzenie nieważności przez osoby, które powinny zostać wyłączone od rozpoznawania sprawy, gdyż nie gwarantowały ochrony obiektywnego porządku prawnego, polegającego na zachowaniu szeroko pojętej zasady bezstronności i sprawiedliwości przy wydaniu orzeczenia rozpoznającego po raz pierwszy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej,

• naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyjaśnienia przyczyn dla których zastosowany został art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. pomimo braku wskazania konieczności przeprowadzenia postępowania w całości bądź w znacznej części, co uniemożliwia kontrolę wywodu organu administracyjnego w zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. zarzucono

• naruszenie art. 139 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez,

• brak wyjaśnienia przyczyn dla których stwierdzono, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wydana została z rażącym naruszaniem prawa bądź rażąco narusza interes społeczny, natomiast

• wyjaśnienie przyczyn, dla których zdaniem składu orzekającego, nie można przypisać wydania z rażącym naruszaniem prawa decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r., co uniemożliwia kontrolę przez sąd administracyjny prawidłowości wywodu zamieszczonego w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym występują przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady zakazu orzekania na niekorzyść odwołującej się strony od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r.,

• naruszenia art. 139 k.p.a. w zw. art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez wyrażenie w decyzji kasatoryjnej poglądu prawnego, ewidentnie pogarszającego sytuację stron składających wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, pomimo

• stwierdzenia, iż podstawą uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. był wyłącznie odmienny pogląd składu orzekającego wydającego zaskarżoną decyzję, odnośnie oceny prawnej nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją administracyjną o odmowie przyznania prawa własności czasowej związanej z nabyciem odrębnej własności lokalu, dokonanej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r. oraz;

• braku stwierdzenia, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., dotknięta była nieważnością z powodu rażącego naruszaniem prawa ze względu na ocenę prawną nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją administracyjną o odmowie przyznania prawa własności czasowej związanej z nabyciem odrębnej własności lokalu, dokonanej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r.;

a w konsekwencji brak uzasadnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony składającej wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy;

• naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 160 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162 poz. 1692) poprzez błędne uznanie, iż nie została wydana z rażącym naruszaniem prawa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r., w zakresie w jaki doszło do stwierdzenia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych wydaniem decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1954 r., [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1953 r., [...], w części dotyczącej sprzedaży lokali Nr [...] z budynku przy ul. [...] wraz z ustanowieniem udziału w prawie wieczystego użytkowania działki Nr [...] pomimo, iż

• rozstrzygniecie zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...] listopada 2001 r., godzi w stabilność i jednolitość orzecznictwa sądowoadministracyjnego istniejącego w dacie jej wydania (uchwały NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 7/96, uchwały NSA z dnia 9 listopada 1998 r" OPK 4/98, uchwały NSA z dnia 23 grudnia 1998 r., OPS 6/97) oraz skutkuje brakiem możliwości dochodzenia odszkodowania na podstawie decyzji zezwalających na sprzedaż lokali wydanych z naruszaniem art. 156 § 1 k.p.a. (uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 3 września 2015 r., III CZP 22/15), co nie nastąpiłoby gdyby prawidłowo ocenione zostały skutki prawne wydania decyzji odmawiających przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), gdyż w takim wypadku, następcy prawni dawnych właścicieli (strony) mieliby możliwość dochodzenia odszkodowania za wydanie decyzji zezwalających na sprzedaż lokali z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. (uchwała SN z dnia 21 sierpnia 2014 r., III CZP 49/14);

• przy wydawaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...] listopada 2001 r., nie zostało przeprowadzone niezbędne postępowanie wyjaśniające dotyczące ustalenia czy sprzedaż lokali z budynku przy ul. [...], dokonana została w wykonaniu decyzji administracyjnej, a tym samym doszło do naruszania przepisów postępowania mających istotne znaczenia dla wykładni prawa materialnego tj, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. a w konsekwencji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r., wydana została w zaskarżonej części z rażącym naruszaniem prawa, z uwagi na skutki społeczno - gospodarcze, które pociąga jej wydanie.

Skarżący wnieśli o:

1. stwierdzenie nieważności w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r.;

względnie

2. uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. w części w której stwierdzono nieodwracalne skutki prawne w zakresie udziału w gruncie stanowiącym działkę Nr [...] odpowiadającego powierzchni lokali wyodrębnionych i sprzedanych lokali, wywołanych decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1954 r. [...] oraz poprzedzającym ją orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1953 r. [...] i w tym zakresie umorzenie postępowania administracyjnego oraz uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., w pozostałej części;

względnie

3. uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. w części w której stwierdzono nieodwracalne skutki prawne w zakresie udziału w gruncie stanowiącego działkę Nr [...] odpowiadającego powierzchni lokali wyodrębnionych i sprzedanych z budynku spełniającego warunki art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntu na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279), wywołanych decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1954 r. [...] oraz poprzedzającym ją orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1953 r. [...];

4. w każdym przypadku zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi według norm przypisanych prawem.

W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto wyżej przedstawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 3 marca 2016 r. skarżący podtrzymali zarzuty skargi.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2196/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r.

A. K. złożyła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 marca 2016 r. zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 p.p.s.a. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Warszawie zarzuciła nieważność postępowania, a mianowicie naruszenie art. 25 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 k.c. z uwagi na to, że będący uczestnikami niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, J. K., Z. O., M. R., W. B., W. M., B. T., zmarli przed datą orzekania przez Sąd pierwszej instancji, a zatem nie mieli zdolności sądowej, a w konsekwencji nieważność postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Nadto, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkującej oddaleniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. wyrażający się niezastosowaniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., jak również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2001 r. zostały skierowanie do osób zmarłych, a mianowicie J. K., Z. O., M. R., W. B., W. M., B. M., co stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 28 k.p.a. oraz art. 30 § 1 k.p.a. w związku z art. 8 k.c. w zw. z art. 140 k.c.;

2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkującej oddaleniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. wyrażający się niezastosowaniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. zostały skierowane do osób nie będących już właścicielami lokali a mianowicie Z. K., S. B. a w konsekwencji nie będących stroną postępowania nadzorczego na podstawie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c.,

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkującej oddaleniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r., w sytuacji gdy powinna zostać uwzględniona wyrażający się:

a) naruszeniem art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. polegającym na rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odnośnie tej części przedmiotu prowadzonego postępowania administracyjnego, co do której taki wniosek nie został złożony i w tym zakresie sprawa już została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją pierwszoinstancyjną;

b) naruszeniem art. 139 k.p.a. polegającym na wydaniu decyzji, która uchyliła wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. zawierającą korzystniejsze dla skarżących rozstrzygnięcie, a mianowicie stwierdzającą, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2001 r., i stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., że decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. została wydana z naruszeniem prawa bowiem nie można stwierdzić jej nieważności wobec upływu dziesięciu lat od dnia jej doręczenia, przez co skarżący zostali pozbawienie prawa do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1954 r., [...] jak również prawa do domagania się stwierdzenia wydania z naruszaniem art. 156 § 1 k.p.a. poszczególnych decyzji o sprzedaży lokali, w wypadku stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1954 r., [...] i dochodzenia w związku z tym odszkodowania za wydanie z naruszaniem art. 156 § 1 k.p.a. każdej z tych decyzji, na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., o zmianie ustawy kodeks cywilny i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 162 poz. 1692);

c) naruszeniem art. 156 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. polegającym na ograniczeniu zakresu orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jedynie do wybranych do przesłanek stwierdzenia nieważności, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu wymaga zbadania wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a w przypadku stwierdzenia przesłanek wywołujących dalej idące skutki prawne w postaci, co do których brak jest czasowych ograniczeń stwierdzania nieważności, oparcie orzeczenia o te wywołujące dalej idące skutki prawne, w konsekwencji czego naruszono art. 160 § 1 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., o zmianie ustawy kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162 poz. 1692) i przyjęto zastosowanie art. 156 § 1 i § 2 k.p.a. nurzające art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 2 i art. 64 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, z późn. zm.);

4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. zw. z art. 141 § 4 p.p.p.s. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wyświetlenie przyczyn dla których sąd pierwszej instancji, uznał iż zaniechanie oceny przez organ odwoławczy zgłoszonego wyłącznie przez skarżących środka odwoławczego, w oparciu przesłanki art. 139 k.p.a. nie stanowi istotnego naruszenia prawa, w sytuacji gdy organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, iż wydał orzeczenie na niekorzyść strony wnoszącej wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, z uwagi na przypadek w którym zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny, a w konsekwencji nienależytą kontrolę decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym.

Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a w zw. z art. 193 p.p.s.a wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. (sygn. [...]), postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. [...], postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2004 r. (sygn. [...]), postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. (sygn. [...]), akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez Notariusz B. W. (Rep [...]), postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1998 r. (sygn. [...]), odpisu pełnego z księgi wieczystej [...] dotyczącej lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...], odpisu pełnego z księgi wieczystej [...] dotyczącej lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...], odpisu pełnego z księgi wieczystej [...] dotyczącej lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...], odpisu pełnego z księgi wieczystej [...] dotyczącej lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...], odpis pełnego z księgi wieczystej [...] dotyczącej lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...], na okoliczność iż, J. K. zamieszkały w [...] przy ul. [...], zmarł w dniu [...] czerwca 1999 r. B. M. zamieszkała w [...] przy ul. [...], zmarła w dniu [...] maja 2009 r., W. M., zamieszkały w [...] przy ul. [...], zmarł w dniu [...] marca 1993 r., Z. O. zamieszała w [...] przy [...] zmarła w dniu [...] czerwca 2004 r., W. B., zamieszkały w Warszawie przy ul. [...], zmarł w dniu [...] stycznia 1995 r., M. R., właścicielka lokalu [...] przy ul. [...], zmarła w dniu [...] grudnia 2014 r., Z. K., nie była w dacie wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. właścicielem lokalu Nr [...] przy ul. [...], S. B., nie była w dacie wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. właścicielem lokalu Nr [...] przy ul. [...].

Wskazując na powyższe zarzuty, w wypadku stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione na podstawie art. 179a p.p.s.a. oraz art. 203 § 1 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w całości, względnie uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w całości i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa prawnego przed sądem administracyjnym.

W wypadku zaś przekazania skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz na podstawie art. 176 p.p.s.a., art. 185 § 1 p.p.s.a., art. 188 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz stwierdzenie nieważności oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w całości, względnie uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. w całości oraz uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w całości, względnie uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sprawy przez ten sąd stosownie do brzmienia art. 185 § 2 p.p.s.a., w każdy wypadku, zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa prawnego przed sądem administracyjnym.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 marca 2016 r. złożył również A. K., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tj.:

1. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a., w zw. art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkującej oddaleniem skargi i nieuchyleniem zaskarżonej skargą decyzji z dnia [...] września 2015 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], pomimo, iż decyzja została wydane z rażącym naruszeniem:

a) art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 139. k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a.

• poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia dokonanych przez ten sam organ orzekający w "I instancji" w innym składzie, przejawiające się przede wszystkim w błędnej wykładni definicji rającego naruszenia prawa i naruszenia interesu społecznego wskazanego w art. 139 k.p.a., co skutkowało brakiem dokonania poprawnej oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od zasady zakazu orzekania na niekorzyść odwołującej się strony od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., a jednocześnie powodowało błędne zastosowanie art 157 k.p.a. na etapie postępowania "II instancyjnego" i w efekcie rażące przekroczenie przez organ nadzorczy (działający "II instancji") kompetencji zakreślonych granicami art. 127 § 3 k.p.a na skutek wniesionego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zaskarżonej części,

• wadliwe rozumienie przez organ nadzorczy działający w tym przypadku jako quasi "II instancji" obowiązków i ograniczeń zakreślonych w art. 127 § 3 k.p.a., co doprowadziło do ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w całości w trybie nadzwyczajnym określonym w przepisie art. 157 k.p.a. w zw. z 156 § 2 k.p.a., z rażącym naruszeniem zasady prawnej statuowanej w art 8 k.p.a.,

• podczas gdy prawidłowe stosowanie przepisów postępowania administracyjnego zawartych w Rozdziale 10 k.p.a., przez organ nadzorczy działający na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy w zaskarżonej części, powinno skutkować jej rozpoznaniem z wyłączeniem trybu nadzwyczajnego przewidzianego art. 157 k.p.a. w. z 156 § 2 k.p.a., jedynie przy zachowaniu zasad funkcjonowania trybu zwyczajnego przewidzianego w art. 127 k.p.a. w zw. z 139 k.p.a. i 138 k.p.a. w ramach granic zaskarżenia.

b) art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 160 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162 poz. 1692) poprzez błędne uznanie, że decyzja organu z dnia [...] listopada 2001 r. nie została wydana z rażącym naruszaniem prawa w zakresie w jakim doszło do stwierdzenia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez decyzję Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1954 r., [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1953 r., [...], w części, która dotyczyła sprzedaży lokali Nr [...] w budynku przy ul. [...] wraz z ustanowieniem udziału w prawie wieczystego użytkowania działki nr [...],

2. art. 183 § 3 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z 186 p.p.s.a. przez niezapewnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie udziału wszystkim stronom postępowania w szczególności właścicielom sprzedanych z rażącym naruszeniem prawa lokali, poprzez usankcjonowanie kontrolowanych decyzji administracyjnych skierowanych (w tym decyzji z dnia [...] listopada 2001 r.) przez organ nadzorczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do osób nieżyjących w dacie wydania każdej z nich. Tym samym Sąd naruszył wskazany przepis postępowania, bowiem pozbawił strony postępowania możliwości obrony swoich praw, co stanowi przypadek rażącej wadliwości postępowania, zawiniony przez sąd, skutkujący jego nieważnością.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 176 p.p.s.a wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 179a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze skargami kasacyjnymi A. K. oraz A. K. uznał, że zachodzą przesłanki do uchylenia wyroku z 10 marca 2016 r., ponieważ jak wynika z dołączonych do skargi kasacyjnej A. K. dokumentów, kilku uczestników niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego – J. K., B. M., W. M., Z. O., W. B. oraz M. R. w dniu 10 marca 2016 r., czyli wydania uchylonego orzeczenia w sprawie już nie żyło. Stwierdzony brak zdolności sądowej ww. uczestników w postępowaniu sądowoadministracyjnym obligował Sąd do uchylenia wyroku z 10 marca 2016 r. na skutek zaistnienia przyczyny określonej art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Konsekwencją uchylenia wyroku stosowanie do treści art. 179 a p.p.s.a. jest obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Przepis art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) powołana dalej: “k.p.a.", ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 k.p.a. każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z rozdzielnika zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. wynika, że decyzje te zostały skierowane m.in. do J. K., B. M., W. M., Z. O., W. B. oraz M. R. Z dołączonych do skargi kasacyjnej A. K. postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku oraz aktu poświadczenia dziedziczenia wynika, że J. K. zmarł w dniu [...] czerwca 1999 r., B. M. zmarła w dniu [...] maja 2009 r., W. M. zmarł w dniu [...] marca 1993 r., Z. O. zmarła w dniu [...] czerwca 2004 r., W. B. zmarł w dniu [...] stycznia 1995 r., a M. R. zmarła dniu [...] grudnia 2014 r. a więc przed wydaniem w niniejszej sprawie zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez organy obu instancji oraz wydane decyzje skierowane zostały do osób zmarłych, a więc osób, które nie mogły mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99 (LEX nr 82653): "Wskazana wada postępowania jest istotna, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., jest to bowiem uchybienie w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa ze śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (zob. Małgorzata Stahl - glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83 - OSPIKA 1984, z. 5, poz. 108). Z powyższego względu należało uznać, że decyzje organów orzekających w sprawie naruszyły przepis postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Reasumując, powyższa okoliczność oznacza, że postępowanie administracyjne zakończone decyzjami z dnia [...] lutego 2015 r. oraz [...] września 2015 r. prowadzone było z udziałem J. K., B. M., W. M., Z. O., W. B. oraz M. R., a więc osób nieżyjących z pominięciem ich spadkobierców. W takim stanie faktycznym i prawnym sprawy Sąd był zobligowany do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2015r. nr [...],

Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odstąpił od jej dalszej kontroli pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów procesowego i prawa materialnego. Z tej przyczyny również zarzuty skargi nie mogły stać się przedmiotem szczegółowej analizy pod kątem naruszenia prawa innego niż powodującego nieważność decyzji. Taka kontrola może nastąpić dopiero po ustaleniu stanu faktycznego z udziałem prawidłowo ustalonych stron postępowania, mających możliwość uczestniczenia w każdym jego stadium.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 179a w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego (punkt 3 i 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.