Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 27/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie NSA Zbigniew Rausz Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ryszarda G., Jana G. i Zygmunta G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 965/04 w sprawie ze skargi Ryszarda G., Jana G. i Zygmunta G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 15 kwietnia 2004 r. (...) w przedmiocie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania na nieruchomości warszawskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 lipca 2005 r. I SA/Wa 965/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ryszarda G., Jana G. i Zygmunta G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 15 kwietnia 2004 r., (...) w przedmiocie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania na nieruchomości warszawskiej.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że decyzją z dnia 10 października 2003 r. (...) Prezydent m.st. Warszawy, działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 15.03.2003 r. o ustroju m.st. Warszawy /Dz.U. nr 41 poz. 361 ze zm./, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2002 nr 142 poz. 1591 ze zm./, art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ oraz art. 104 Kpa, odmówił uwzględnienia wniosku złożonego w dniu 15 grudnia 1948 r. przez byłego właściciela Stanisława G. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. M. 13, pochodzącego z hip. (...) H.

Uzasadniając powyższą decyzję Prezydent m.st. Warszawy podał, że wyżej wymieniona nieruchomość objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/. Z dniem 21.11.1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości warszawskie, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 tego dekretu przeszły na własność gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r. z chwilą likwidacji gmin - na własność Skarbu Państwa. Następnie powyższy grunt stał się z dniem 27.05.1990 r. własnością Dzielnicy-Gminy W.-W., co potwierdził Wojewoda W. decyzjami z dnia 12.11.1991 r.: (...) oraz decyzją z dnia 09.11.1993 r. (...). Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15.03.2002 r. o ustroju m.st. Warszawy grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Miasta Stołecznego Warszawy.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego z czynszem

symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Zgodnie z przepisami powołanego dekretu budynki przechodziły na własność gminy tylko wówczas, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli w terminie wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub gdy wnioski zostały załatwione odmownie.

Objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27.01.1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy /Dz.U. nr 6 poz. 43/. Zgodnie z par. 3 tego rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, a więc termin do złożenia wniosku upływał w dniu 19 października 1948 r. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu złożył w dniu 15 grudnia 1948 r. Stanisław G. Wniosek został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym z 31 marca 1950 r. Prezydenta m.st. Warszawy.

Stanisław G. zmarł. Jego spadkobiercami na mocy postanowień spadkowych są Ryszard G., Zygmunt G. i Jan G. w częściach równych.

W wyniku rozpatrzenia wniosku spadkobiercy byłego właściciela Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 05.03.2002 r. (...) stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 31.03.1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. W tej sytuacji do ponownego rozpatrzenia pozostawał wniosek właściciela z dnia 15 grudnia 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do ww. gruntu w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu.

Organ I instancji wskazał, że w zamkniętym okresie od dnia 19.04.1948 r. do dnia 19.10.1948 r., będącym terminem zawitym, nie został złożony przez dotychczasowego właściciela gruntu, ani następców prawnych właściciela, stosowny wniosek, co oznacza, że poprzedni właściciel nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia określonego w przepisie art. 7 ust. 1 powołanego dekretu. Powołując się na doktrynę prawną oraz ustalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ I instancji podał, że terminy wynikające z prawa materialnego dotyczące nieruchomości warszawskich mają charakter terminów zawitych /prekluzyjnych/, tak więc upływ każdego z nich jest nieodwracalny i nieprzywracalny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 15 kwietnia 2004 r., (...), po rozpatrzeniu odwołania spadkobierców byłego właściciela od powyższej decyzji, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumenty tego organu.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli spadkobiercy byłego właściciela: Ryszard G., Zygmunt G. i Jan G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzucili naruszenie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, art. 77 Kpa oraz art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./.

Podnieśli, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu został złożony w dniu 18 października 1948., ponieważ taka data widnieje na wniosku, a nie w dniu 15 grudnia 1948 r., jak wskazuje prezentata Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Wniosek został zatem złożony w terminie, o którym mowa w art. 7 dekretu. Podnieśli ponadto, że wniosek został rozpoznany w dniu 31 marca 1950 r. orzeczeniem administracyjnym bez powołania się na to, że został złożony po terminie.

Gdyby jednak nawet przyjąć, że Stanisław G. nie dochował terminu z art. 7 dekretu, to złożony przez niego wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. M. 13 winien być zdaniem skarżących rozpoznany w niniejszym postępowaniu jako wniosek złożony do dnia 31 grudnia 1988 r. w trybie art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./, a obecnie w trybie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./.

Niezasadne jest zdaniem skarżących stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że jeżeli wnioskodawcy wnoszą o rozpoznanie sprawy na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, winni złożyć odrębny wniosek. Podnieśli, że we wniosku z dnia 26.08.2002 r. wnioskodawcy nie podali na jakiej podstawie prawnej ma zostać rozstrzygnięte zgłoszone żądanie. Gdyby zaś prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej złożony został po upływie sześciu miesięcy, organ winien - zdaniem skarżących - z urzędu zastosować przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów obu instancji, że wniosek Stanisława G. złożony został po terminie określonym w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/. Sąd I instancji wskazał, że wniosek wprawdzie nosi datę 18 października 1948 r. lecz na wniosku znajduje się prezentata wskazująca, że złożony został w dniu 15 grudnia 1948 r., a nadto prezentata wskazuje również, że pobrano opłatę w kwocie 3.000 zł w dniu 15 grudnia 1948 r. Do akt załączone jest pokwitowanie przyjęcia tej opłaty z pieczęcią i dokładnie widoczną datą 15 grudnia 1948 r. W tej sytuacji zdaniem Sądu I instancji należy przyjąć, że wniosek został złożony po terminie, który upływał w dniu 19 października 1948 r., co wyjaśnione zostało w postępowaniu przed organami administracji.

Sąd I instancji wskazał, że w związku z tym, iż decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 5 marca 2002 r. (...) stwierdzona została nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 31 marca 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej, pozostał do rozpoznania wniosek Stanisława G. z dnia 15 grudnia 1948 r. Dopiero w tym postępowaniu podniesiona została okoliczność złożenia wniosku po terminie, co świadczy o wadliwości poprzednio wydanych decyzji, zwłaszcza decyzji z dnia 5 marca 2002 r., która w ocenie Sądu I instancji posiada jeszcze inne istotne wady prawne, co - jak zauważa Sąd I instancji - nie jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie.

Odnośnie stanowiska skarżących co do tego, że jeżeli nawet wniosek złożony został po terminie przewidzianym dekretem z dnia 26 października 1945 r., to winien być rozpoznany na podstawie później wydanych przepisów określających możliwość dochodzenia zwrotu gruntów warszawskich, w szczególności art. 82 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a obecnie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Sąd I instancji wskazał, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, która w art. 214 i 215 odnosi się również do roszczeń byłych właścicieli gruntów warszawskich przejętych na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Przepisy te przewidują wyjątki od zasady, że z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 22 poz. 99/. to jest z dniem 1 sierpnia 1985 r. wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty i budynki na podstawie powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r. Kryteria przyznawania prawa użytkowania wieczystego lub odszkodowania przewidziane tymi przepisami znacznie zawężają możliwość zaspokojenia roszczeń przewidzianych w przepisach powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Przesłanką nabycia uprawnień przewidzianych w przepisach art. 214 i 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, że były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r. Jest to zatem zupełnie inne uprawnienie, które miało złagodzić skutki działania dekretu. Ten różny charakter uprawnień byłych właścicieli gruntów warszawskich przesądza o tym, że sprawa o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu w trybie dekretu jest odrębną sprawą administracyjną od sprawy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem sprawy te winny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu. W takim wypadku sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego na podstawie dekretu wyprzedza sprawę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami.

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie nie był wniosek następców prawnych byłego właściciela złożony w dniu 26 sierpnia 2002 r., lecz wniosek byłego właściciela z 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej, oparty na przepisie art. 7 powołanego dekretu, który pozostał do rozpatrzenia po stwierdzeniu nieważności orzeczenia z dnia 31 marca 1950 r. o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji, powołując się na przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, oddalił skargę.

Spadkobiercy byłego właściciela: Ryszard G., Jan G. oraz Zygmunt G. złożyli skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości. Podnieśli w niej zarzut:

1. naruszenia prawa materialnego, w szczególności:

- art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przez niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. M. 13 został złożony po terminie,

- art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przez niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego przez Stanisława G.,

- art. 214 i art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną interpretację z uwagi na odmowę uznania wniosku z 1948 r. jako możliwego do rozpoznania w tym trybie, o ile prawomocnie zostanie stwierdzona niemożność rozpoznania go w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy,

- art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 7, 8 i 9 Kpa przez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że wnioskodawca ma obowiązek wskazywać podstawę prawną wniosku, a organ administracji jest zwolniony od jego oceny w świetle obowiązujących przepisów, mając na względzie słuszny interes obywatela - wnioskodawcy;

2. naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez:

- pominięcie i nie ustosunkowanie się do argumentacji podniesionej przez skarżących oraz nie podjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym dokonania analizy obowiązujących w 1948 r. przepisów postępowania administracyjnego, szczególnie art. 107 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym,

- braku wskazania podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa w zakresie odmowy uznania wniosku z 1948 r. w trybie obowiązujących ustaw w zakresie gospodarki nieruchomościami.

Powołując się na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Błędne jest w ocenie wnoszących skargę kasacyjną stanowisko Sądu I instancji, że wniosek złożony w 1948 r. przez Stanisława G. został złożony z naruszeniem półrocznego terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz w Dzienniku Urzędowym nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, gdyż nie uwzględnia okoliczności zawartych w aktach, a mianowicie:

- ostatniego zdania tego wniosku brzmiącego: “opłaty oraz odpis świadectwa hipotecznego doręczę w następstwie",

- merytorycznego rozpoznania powyższego wniosku orzeczeniem administracyjnym z 31.03.1950 r., którym odmówiono uwzględnienia wniosku Stanisława G. z uwagi na niemożność pogodzenia korzystania z nieruchomości z przeznaczeniem terenu według “opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego", tzn. na podstawie art. 7 ust. 2 tegoż dekretu, a nie jego ust. 1,

- przyjęcia przez Zarząd Miejski w W. wpłaty kwoty 3.000 zł w dniu 15.12.1948 r. tytułem “opłaty manipulacyjnej od wniosku o własność czasową do ww. gruntu",

- braku dowodu na zwrot pobranej opłaty, co mogłoby być równoznaczne z odmową rozpoznania wniosku w trybie dekretu,

- pisma (...) Urzędu Wojewódzkiego z 22.03.2004 r., z którego wynika, że nie można ustalić daty złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. M. 13 oznaczonego numerem hipotecznym (...) H.

Zasady poprawnego rozumowania nakazują w ocenie skarżących twierdzić, że skoro wniosek z 18.10.1948 r. nie został uwzględniony z przyczyn merytorycznych, a nie formalnych, to musiał wpłynąć w terminie. W przeciwnym wypadku nie wskazywano by w uzasadnieniu orzeczenia z 1950 r. powodów merytorycznych z art. 7 ust. 2 dekretu, a jedynie formalne, tzn. że wniosek wpłynął po terminie.

Dodatkowym uzasadnieniem powyższej tezy jest brak przeciwdowodu ze strony organów rozpoznających wniosek a przede wszystkim przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Uszło uwagi organów, że w 1948 r. wnioski rozpoznawane były zgodnie z powyższą procedurą określoną w art. 107. W świetle treści ww. przepisu prawa decydujące znaczenie miało złożenie wniosku, a nie jego opłacenie. Wniosek wywoływał zatem skutek prawny w dniu złożenia, a nie w dniu opłacenia.

W dalszej części skargi kasacyjnej skarżący powołali się na art. 2 Konstytucji RP oraz ustanowione w art. 7, 8 i 9 Kpa zasady postępowania administracyjnego. Zarzucili, że Sąd I instancji zaniechał rzeczowej polemiki z orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego cytowanymi w skardze, które potwierdzają spoczywający na organach administracji obowiązek przestrzegania ww. zasad.

Zdaniem skarżących w przypadku stwierdzenia, że wniosek z 1948 r. został spóźniony, organ powinien w miarę możliwości bez zbędnej zwłoki poinformować obywatela o niemożności jego rozpoznania w jednym trybie i wskazać inny możliwy.

Kwestię tę skarżący podnieśli alternatywnie, gdyby organy administracji i Sądy doszły do innych konkluzji w zakresie wniosku z 1948 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w sprawie nieważności postępowania określonej w art. 183 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako p.p.s.a., stąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Za niezasadny uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 par. 4 p.p.s.a. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżących uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom art. 141 par. 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji w sposób jednoznaczny i przekonujący wskazał z jakich przyczyn podzielił stanowisko organów obu instancji odnośnie złożenia przez byłego właściciela nieruchomości wniosku noszącego datę 18 października 1948 r. w dniu 15 grudnia 1948 r. Wniosek ten bowiem, jak to trafnie zauważył Sąd I instancji, nosi wprawdzie datę 18 października 1948 r. lecz na owym wniosku znajduje się prezentata wskazująca, że wniosek ów został złożony w dniu 15 grudnia 1948 r., nadto prezentata wskazuje również, że w tym dniu, to jest w dniu 15 grudnia 1948 r. pobrano opłatę w kwocie 3.000 zł. Do akt załączone jest również pokwitowanie przyjęcia tej opłaty z pieczęcią i czytelną datą 15 grudnia 1948 r. Brak było w tej sytuacji jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że były właściciel nieruchomości położonej w W. przy ul. M. 13 złożył wniosek w przed upływem zawitego terminu, który upływał w dniu 19 października 1948 r.

Powyższego ustalenia organów, trafnie ocenionego przez Sąd I instancji za prawidłowe w związku z treścią znajdującej się na wniosku prezentaty i widniejącej tam daty 15 grudnia 1948 r., nie niweczą podniesione w skardze kasacyjnej argumenty. Bez znaczenia w sprawie wobec treści prezentaty i widniejącej tam daty 15 grudnia 1948 r. pozostaje zarówno ostatnie zdanie wniosku, jak też merytoryczne rozpoznanie owego wniosku orzeczeniem administracyjnym z dnia 31 marca 1950 r. i przyjęcie opłaty od wniosku oraz brak dowodu zwrotu owej opłaty, jak również pismo (...) Urzędu Wojewódzkiego z dnia 22 marca 2004 r. o niemożności ustalenia daty złożenia wniosku. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżących ostatnie zdanie wniosku, wobec treści prezentaty, nie jest wystarczające do przyjęcia, że wniosek został złożony w terminie. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że okoliczność złożenia wniosku po terminie została podniesiona dopiero w tym postępowaniu. Merytoryczne rozpoznanie wniosku orzeczeniem z dnia 31 marca 1950 r., którego nieważność stwierdzono decyzją z dnia 5 marca 2002 r., nie przesądza o terminie złożenia wniosku, który w związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia z dnia 31 marca 1950 r. decyzją z dnia 5 marca 2002 r. podlegał ponownemu rozpatrzeniu, w tym badaniu pod kątem złożenia w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. O terminie złożenia wniosku nie przesądza także treść pisma (...) Urzędu Wojewódzkiego z dnia 22 marca 2004 r. Wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 31 marca 1950 r. otwarta pozostała kwestia nie tylko merytorycznej zasadności wniosku noszącego datę 18 października 1948 r., ale także w pierwszej kolejności złożenia wniosku z zachowaniem ustawowego terminu, która to okoliczność podlegała ustaleniu zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego.

Wbrew przekonaniu skarżących, złożenia wniosku w ustawowym terminie nie można także wywieść, w świetle okoliczności sprawy, z treści 107 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym /Dz.U. nr 36 poz. 341 ze zm./. Na złożonym wniosku brak jest bowiem jakiejkolwiek innej daty potwierdzonej przez organ przyjmujący wniosek poza datą 15 grudnia 1948 r.

Wobec trafności stanowiska Sądu I instancji co do prawidłowego ustalenia przez organy obu instancji, że wniosek Stanisława G. noszący datę 18 października 1948 r. został złożony w dniu 15 grudnia 1948 r., które to stanowisko zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób zgodny z wymogami art. 141 par. 4 p.p.s.a., za pozbawiony uzasadnionych podstaw należy uznać zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przez ich niewłaściwe zastosowanie.

Nietrafny jest także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 214 i art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię z uwagi na odmowę uznania wniosku z 1948 r. jako możliwego do rozpoznania w tym trybie, o ile prawomocnie zostanie stwierdzona niemożność rozpoznania go w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i pozostający z nim w związku zarzut braku wskazania podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa w zakresie odmowy uznania wniosku z 1948 r. w trybie obowiązujących ustaw w zakresie gospodarki nieruchomościami.

Zauważyć przede wszystkim należy, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek byłego właściciela nieruchomości noszący datę 18 października 1948 r., złożony w dniu 15 grudnia 1948 r., a więc wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej złożony na podstawie i w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a nie wniosek następców prawnych byłego właściciela nieruchomości złożony w dniu 26 sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, odwołując się do treści ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a także powołując na uchwałę składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.11.1998 r., OPK 11/98 /ONSA 1999 Nr 1 poz. 14/, wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżących, w sposób prawidłowy i wyczerpujący przedstawił różnicę w charakterze uprawnień byłego właściciela o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego.

Na odmienność charakteru uprawnień byłego właściciela o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego w ww. przepisach prawa Naczelny Sąd Administracyjny wskazał nie tylko w powołanej uchwale z dnia 09.11.1998 r. OPK 11/98, ale także w uchwale z dnia 23.10.2000 r. OPK 11/00 /ONSA 2001 Nr 2 poz. 60/ i uchwale z dnia 11.12.1995 r. VI SA 9/95 /ONSA 1996 Nr 1 poz. 7/. W uchwałach tych wskazano, że zarówno przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jak i przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stworzyły nowe podstawy ubiegania się o zwrot przejętych na rzecz Państwa nieruchomości w razie spełnienia określonych tam przesłanek. Podkreślono jednak, że uprawnienia te nie zastępują uprawnień byłych właścicieli wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Nie można zatem przepisów tych stosować zamiennie do rozpatrywania wniosków zgłoszonych w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Brak jest bowiem tożsamości materialnoprawnej pomiędzy unormowaniami dekretu a przepisami ww. ustaw.

Skoro zatem przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek byłego właściciela nieruchomości z dnia 15 grudnia 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej złożony na podstawie i w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, trafnie wniosek ten został rozpoznany w trybie i na podstawie owego dekretu. Stanowisko skarżących odnośnie możliwości rozpoznania owego wniosku na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami uznać należy za błędne. Tym samym nietrafny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarówno zarzut naruszenia art. 214 i art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jak i zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. przez niewskazanie przyczyn odmowy uznania wniosku z 1948 r. w trybie obowiązujących ustaw w zakresie gospodarki nieruchomościami.

Sąd I instancji w niczym także nie naruszył art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 7, 8 i 9 Kpa. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżących z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawca ma obowiązek wskazywać podstawę prawną wniosku, a organ administracji jest zwolniony od jego oceny w świetle obowiązujących przepisów mając na względzie słuszny interes obywatela.

Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.