Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 163/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 173 ust. 1 i ust. 3, art. 175 ust. 2 i ust. 3, art. 181 ust. 1, art. 186 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium dla najlepszych studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną w I instancji; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we W. na rzecz skarżącej I. J. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 175 ust. 3, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), dalej ustawa i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., w związku z rozdziałem III Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we W., wprowadzonego Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z [...] września 2011 r. nr [....], dalej Regulamin, po rozpatrzeniu wniosku I. J., dalej skarżąca, Prorektor ds. studenckich i nauczania Uniwersytetu Przyrodniczego we W. przyznał skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów w kwocie 400 zł na okres od 1 października 2011 r. do 5 lutego 2012 r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że zgodnie z pkt. 59, 60 i 66 rozdziału III Regulaminu łącznie uzyskała 13 punktów, zatem przysługuje jej stypendium I kategorii przyznawane przez rektora dla najlepszych studentów, które w bieżącym roku akademickim przysługuje w kwocie 700 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu wskazała, że na podstawie osiągnięć uzyskała łącznie 13 punktów, a to za: średnią ocen 4.40 – 4 punkty (zgodnie z pkt. 59 Regulaminu), za uzyskanie I miejsca na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych i XXVIII Sejmiku SKN we W. – 4 punkty (zgodnie z pkt. 60 ppkt. 4 Regulaminu) oraz za przygotowanie i zrealizowanie projektów naukowych – 5 punktów (na podstawie pkt. 60 ppkt 1 Regulaminu).

Wyjaśniła, że w roku akademickim 2010/2011 przygotowała i zrealizowała następujące projekty naukowe: 1. "Znieczulenie przykręgowe kończyny piersiowej psa pod kontrolą USG — badania wstępne"; 2. "Dyspersja załamka P u koni rasy konik polski" 3. "Charakterystyka parazytofauny przewodu pokarmowego konika polskiego w

różnych warunkach chowu"; 4. "Obserwacja stad konika polskiego w warunkach rezerwatowych na terenie Stacji Badawczej PAN Popielno".

Wskazała, że dwa z powyższych tematów reprezentowały wysoki poziom, odpowiadający na aktualne trendy w medycynie weterynaryjnej. Praca naukowa "Znieczulenie przykręgowe kończyny piersiowej psa pod kontrolą USG —

badania wstępne" jest odpowiedzią na artykuły pojawiające się w ostatnich latach w prasie zagranicznej oraz przedstawieniem skutecznej próby opracowania metody dotychczas niestosowanej w medycynie weterynaryjnej, a mogącej znaleźć szerokie zastosowanie w praktyce klinicznej. Podkreśliła, że praca "Dyspersja załamka P u koni rasy konik polski" jest pracą unikatową. Podała, że dyspersja załamka P jest nowym parametrem elektrokardiograficznym wykorzystywanym od niedawna w medycynie ludzkiej do diagnostyki zagrożenia wystąpienia arytmii. Wskazała, że w medycynie weterynaryjnej istniały dotychczas jedynie dwie prace opisujące ten parametr u psów i nie było do tej pory publikacji będących próbą ustalenia wartości tego parametru dla koni, u których wczesna diagnostyka zagrożeń wystąpienia zaburzeń serca jest ważna ze względu na wykorzystywanie koni w sporcie wyczynowym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 175 ust. 3 oraz art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, dalej ustawa i art. 104 k.p.a. w związku z rozdziałem III Regulaminu, Prorektor Uniwersytetu Przyrodniczego we W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z pkt. 60 rozdziału III Regulaminu zostało skarżącej przyznane stypendium rektora dla najlepszych studentów w wysokości 400 zł, bowiem otrzymała ogółem 8 punktów - 4 punkty za średnią ocen oraz kolejne 4 punkty za zajęcie I miejsca na Międzynarodowej Konferencji Studenckiego Koła Naukowego. Podał, że nie zostały uwzględnione przestawione przez skarżącą projekty, ponieważ nie przedstawiła dokumentów świadczących o ich randze.

Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której podniosła, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, a to art. 181 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz rozdział I i III Regulaminu. W uzasadnieniu wyjaśniła, że w październiku 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, do którego załączyła dyplom za zajęcie I miejsca na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych i XXVIII Sejmiku Studenckiego Koła Naukowego we W. oraz zaświadczenie Wydziałowego Kuratora Studenckiego Koła Naukowego o zrealizowanych przez nią projektach naukowych w roku akademickim 2010/2011. Dodała, że przed złożeniem wniosku ustaliła, że dokumentami wystarczającymi do poświadczenia zrealizowania projektów naukowych jest zaświadczenie od kuratora studenckiego koła naukowego potwierdzające, że dany projekt został przez skarżącą zrealizowany. Podniosła, że podczas składania wniosku o przyznanie stypendium uzyskała ustne potwierdzenie, że składane dokumenty są kompletne.

W skardze podniosła również, że decyzja z [...] grudnia 2011 r. nr [...] zawierała wyłącznie informację o wysokości przyznanego stypendium rektora dla najlepszych studentów, natomiast nie wskazywała ilości punktów przyznanych przez organ, ani nie wyjaśniała, dlaczego nie uznano wszystkich osiągnięć, które skarżąca wymieniła we wniosku. Podniosła, że z decyzji nie wynikało, że jej wniosek był niekompletny. Zwróciła uwagę, że w toku postępowania nie została wezwana do uzupełnienia dokumentów poświadczających jej osiągnięcia, a obowiązek taki wynika z pkt. 15 Regulaminu zgodnie z którym, w przypadku złożenia wniosku niekompletnego student zostaje wezwany do uzupełnienia dokumentów. Wskazała, że jest dla niej niezrozumiałe, że informacja o niekompletności jej wniosku pojawiła się dopiero w decyzji z dnia 16 stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu skargi zakwestionowała stanowisko organu co do tego, że niezbędne jest poświadczanie przez wnioskodawcę rangi projektów naukowych. Wskazała, że zgodnie z pkt. 60 ppkt. 1 Regulaminu student otrzymuje 5 punktów za przygotowanie i zrealizowanie projektu naukowego i podniosła, że żaden z obowiązujących aktów prawnych nie wskazuje, że niezbędne jest poświadczanie jego rangi.

Ponownie wyjaśniła, że projekty przez nią zrealizowane prezentowały wysoki poziom naukowy. Wszystkie były pracami własnymi, dwa z nich dotyczyły tematów, które dopiero zaczynają być podejmowane w światowej medycynie weterynaryjnej, co może potwierdzić oświadczeniem Wydziałowego Kuratora Studenckiego Koła Naukowego. Dodatkowo jeden ze zrealizowanych przez nią tematów otrzymał I miejsce oraz Nagrodę Dziekana na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych i XXVIII Sejmiku SKN we W. oraz został nagrodzony Wyróżnieniem w VI edycji Ogólnopolskiego Konkursu Weterynaryjnych Studenckich Kół Naukowych Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, co może poświadczyć odpowiednimi dyplomami.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że zgodnie z art. 207 ustawy do decyzji podejmowanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. Zdaniem organu, odpowiednie stosowanie przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zachowanie uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad komunikowania o rozstrzygnięciach organów uczelni. Organ wskazał, że publiczna szkoła wyższa nie jest organem administracji publicznej, a jedynie szkołą wyższą powołaną do wykonywania określonych zadań publicznych, nie można zatem oczekiwać, że będzie działała jako organ administracji publicznej, gdyż została powołana do realizacji zadań określonych w art. 4 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2009 r. sygn. akt lll SA/Gd 368/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 20 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 588/06).

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że lakoniczność, niepełność uzasadnienia decyzji nie stanowi okoliczności stanowiącej podstawę do uchylenia decyzji, jeżeli jest możliwa ocena zgodności tej decyzji z prawem w toku instancji lub w ramach postępowania sądowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2010 r. sygn. akt l SA/Wa 1436/09). Nadmienił, że zgodnie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SA/GI 39/10).

Podał, że skarżąca we wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów wskazała, że należy jej przyznać łącznie 28 punktów, prawidłowo obliczyła punkty przysługujące jej za uzyskaną średnią ocen i z tego tytułu przyznano jej 4 punkty. W związku z tym, że skarżąca do wniosku dołączyła również dyplom za zajęcie l miejsca na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych przyznano jej kolejne 4 punkty (zgodnie z pkt 60 ppkt 4a Regulaminu).

Zdaniem organu, skarżąca we wniosku wskazała jedynie ogólnie, że wniosek o przyznanie stypendium uzasadnia zrealizowanymi przez siebie projektami naukowymi oraz osiągniętymi sukcesami naukowymi. Przedstawiła również na tę okoliczność zaświadczenie wydane przez Kuratora Studenckiego Koła Naukowego Medyków Weterynaryjnych, nie wskazując rangi projektu. Organ stwierdził, że za samą działalność w studenckich kołach naukowych i realizowanie w ich ramach projektów programów badawczych (44 kół naukowych działających w uczelni) brak jest podstaw do przyznawania stypendiów rektora dla najlepszych studentów. Należy bowiem mieć na względzie art. 181 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Ocenie podlegają, zatem osiągnięcia indywidualne, a nie osiągnięcia wspólne, których rezultat jest wynikiem działań większej liczby osób. Zdaniem organu, tematy badań przygotowanych przez skarżącą są badaniami statutowymi katedr, co potwierdzili kierownicy katedr, w których te badania są wykonywane i były realizowane również przez innych członków studenckiego koła naukowego. Wskazał, że z tych powodów organ nie uwzględnił wskazanych przez skarżącą projektów przy obliczaniu punktów decydujących o wysokości przyznanego stypendium rektora dla najlepszych studentów. Dodał, że organ przyznaje punkty, gdy student przygotowując projekt wykaże się indywidualnym pomysłem w zakresie zarówno tematu, jak i jego realizacji.

W złożonym w sprawie piśmie procesowym z dnia 19 września 2012 r. skarżąca podtrzymała w całości zarzuty, wnioski i twierdzenia zawarte w skardze. Ponownie wskazała, że przepisy ustawy nie stanowią, że projekty naukowe realizowane przez studentów mają prezentować wysoki poziom międzynarodowy i że niezbędne jest poświadczanie ich rangi. Wskazała, że praca "Znieczulenie przykręgowe kończyny piersiowej psa pod kontrolą USG — badania wstępne" prezentowana była na XIV Międzynarodowym Kongresie Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, a praca "Dyspersja załamka P u koni rasy śląskiej" weszła w skład artykułu, który został przyjęty do recenzji przed publikacją w czasopiśmie Polish Journal of Veterinary Sciences o wskaźniku Impact Factor równym 0,507, co dodatkowo poświadcza ich wysoki poziom nieodbiegający od poziomu aktualnych dyskusji naukowych w środowisku weterynaryjnym.

Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że w myśl art. 181 ust. 1 ustawy ocenie podlegają jedynie osiągnięcia indywidualne, a nie osiągnięcia wspólne, których rezultat jest wynikiem działań większej liczby osób. Podkreśliła, że temat "Znieczulenia przykręgowe kończyny piersiowej pod kontrolą USG - badania wstępne" był przez nią realizowany pod opieką dwóch pracowników naukowych Wydziału - dr W. A. - radiologa oraz lekarza weterynarii M. D.- anestezjologa - bez współudziału innych studentów. Dodała, że tematy przez nią podejmowane wchodziły w skład badań statutowych katedr, ponieważ jej jako osobie nieposiadającej uprawnień do wykonywania zawodu lekarza weterynarii nie wolno było przeprowadzać żadnych procedur i badań medycznych bez nadzoru lekarza weterynarii, a korzystanie ze sprzętu będącego własnością uczelni determinowało konieczność nadzoru przez osoby będące pracownikami katedr, co potwierdza dr A. N. – N. - wydziałowy Kurator SKN. Jej zdaniem, okoliczność nadzoru przez lekarzy weterynarii - pracowników wydziału oraz realizowanie tematów w ramach działalności w studenckim kole naukowym nie wykluczają samodzielności wykonywanej pracy oraz indywidualnego pomysłu i podejścia do tematu. Dodała, że niemożliwym jest prowadzenie badań na którejkolwiek z katedr, które nie wchodziłyby w zakres badań statutowych tak przez pracowników jak i przez studentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wydane w sprawie decyzje naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd sdministracyjny sprawujący wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) uznał, że skargę należy uwzględnić i uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą.

Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 3 § 3 p.p.s.a., poza przypadkami określonymi w § 2, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przepisem takim jest art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) stanowiący, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Decyzja organu szkoły wyższej podjęta w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów jest decyzją podjętą przez organ uczelni w indywidualnej sprawie dotyczącej praw i obowiązków studenta jako podmiotu praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danej szkoły wyższej. W tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy stosuje się do nich odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko w niczym nie uchybia autonomii szkół wyższych, określonej przepisami ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost, bądź z modyfikacjami. Przy czym, w niektórych sytuacjach przepisy regulujące daną materię samodzielnie kształtują określone kwestie proceduralne. Ustawa o szkolnictwie wyższym nie wprowadza autonomicznych zasad związanych z formułowaniem lub treścią decyzji podejmowanych w sprawach, o jakich mowa w art. 207 ust. 1 tej ustawy. Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i dopuszczalności odstępstw od uregulowanych tam zasad. Niemniej jednak uznać należy, że te ewentualne odstępstwa dotyczą jedynie kwestii związanych z realizacją trybu i zasad postępowania wynikających z przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, regulujących postępowanie w sprawach o przyznanie stypendium. Organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Z tych względów postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów winno zachować ogólne cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe zasady tego postępowania określone m. in. w art. 6, tj. zasadę legalizmu, art. 7, tj. zasadę prawdy obiektywnej określanej także jako zasada proporcjonalności, art. 8, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, art. 9, tj. zasadę informowania stron o ich sytuacji prawnej zwanej także zasadą jawności, art. 11, tj. zasadę przekonywania oraz określoną w art. 15 zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wydane przez organ decyzyjny rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach administracyjnych winny też odpowiadać wymogom art. 107 § 1 k.p.a., a z uzasadnienia decyzji winno wynikać, z jakich przyczyn organ nie uwzględnił żądania w całości, bądź w części, a to w związku z wyżej wymienionymi ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, które organ rozstrzygający sprawę ma obowiązek przestrzegać, prowadząc postępowanie administracyjne.

I tak, w myśl ustanowionej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, organ obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., stanowiącego o realizacji normy art. 7 k.p.a., zobowiązany jest tym samym do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w myśl art. 80 k.p.a. dokonania oceny na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 k.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Na mocy art. 11 k.p.a. winien też wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Decyzja administracyjna, zwłaszcza odmawiająca wnioskodawcy w całości lub w części określonego uprawnienia, nie powinna pozostawiać wątpliwości co do tego, jakie względy rozstrzygały o takim załatwieniu sprawy.

Odnosząc powyższe uwagi do postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że organ naruszył przepisy prawa procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Prorektora ds. studenckich i nauczania Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], wydana z powołaniem się na art. 175 ust. 3 oraz art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 104 k.p.a. w związku z rozdziałem III Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we W.

Należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, wskazujący, że jedną z form pomocy materialnej dla studentów udzielanej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa jest stypendium rektora dla najlepszych studentów. Właściwość organu do wydawania decyzji w tym przedmiocie reguluje art. 175 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym, stypendia dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora. Stosownie do treści art. 175 ust. 3 ustawy (zdanie drugie), w przypadku kwestionowania decyzji rektora w sprawie stypendium dla najlepszych studentów wnioskodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składany do tego samego organu.

Na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

W art. 186 ust. 1 ustawy ustawodawca zawarł delegację dla rektora, który w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta.

Na podstawie wskazanego upoważnienia rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we W. wydał zarządzenie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń pomocy materialnej dla studentów wskazanej uczelni.

Zgodnie z pkt. 2 i 3c Regulaminu, pomoc materialną ze środków posiadanych na ten cel w uczelni w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student wskazanej uczelni, który spełnia warunki określone w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w niniejszym Regulaminie.

Na podstawie pkt. 15 Regulaminu pomoc materialna przyznawana jest wyłącznie na podstawie wniosku z kompletnymi i prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W przypadku złożenia wniosku niekompletnego student zostaje wezwany do uzupełnienia dokumentów w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, a prawo do świadczeń pomocy materialnej przysługuje od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek.

W myśl pkt. 50 Regulaminu stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne albo wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Każde z kryterium stypendium rektora dla najlepszych studentów podlega ocenie poprzez zastosowanie skali punktowej i jest punktowane oddzielnie. Składowe każdego kryterium wyboru przeliczane są na pełne punkty. Przedmiotowe stypendium przyznawane jest na uzasadniony wniosek studenta, do którego student załącza dokumentację danych zawartych w uzasadnieniu do wniosku osiągnięć (pkt 54 Regulaminu).

Zgodnie z pkt. 59 Regulaminu, za uzyskanie średniej ocen w przedziale 4,31 – 4,40 student otrzymuje 4 punkty. W myśl pkt. 60 Regulaminu stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który posiadał w poprzednim roku akademickim m.in. następujące osiągnięcia naukowe: przygotował i zrealizował projekt naukowy – uzyskuje 5 pkt. (ppkt 1 Regulaminu); otrzymał nagrodę – zajął I miejsce prezentując swoją pracę na międzynarodowej konferencji w kraju – otrzymuje 4 punkty (ppkt 4 Regulaminu).

Wysokość stypendium rektora dla najlepszych studentów jest uzależniona od ilości zdobytych punktów wg następujących kategorii (pkt 66 Regulaminu):

- I kategoria, studenci, którzy uzyskali – powyżej 10 pkt.,

- II kategoria, studenci, którzy uzyskali – 9-10 pkt.,

- III kategoria, studenci, którzy uzyskali – 6-8 pkt.,

- IV kategoria, studenci, którzy uzyskali – 4-5 pkt.,

- V kategoria, studenci, którzy uzyskali – 1-3 pkt.

Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Prorektor ds. studenckich i nauczania Uniwersytetu Przyrodniczego we W. ustalił, że w roku akademickim 2011/2012 wysokość stypendium rektora dla najlepszych studentów, zgodnie z ilością uzyskanych punktów wynosi:

- pow. 10 pkt. - I kategoria - 700 zł,

- 9-10 pkt. - II kategoria - 600 zł,

- 6-8 pkt. - III kategoria - 400 zł,

- 4-5 pkt. - IV kategoria - 250 zł,

- 1-3 pkt. - V kategoria - 200 zł.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2011/2012. We wniosku i załączniku do wniosku podała, że jej średnia ocen za poprzedni rok studiów wynosi 4,40. Wskazała, że przygotowała i zrealizowała projekty badawcze, wymieniła tytuły prac oraz dołączyła na tę okoliczność zaświadczenie wydane przez Wydziałowego Kuratora Studenckiego Koła Naukowego Medyków Weterynaryjnych "[...]". Podała również, że osiągnęła sukcesy naukowe - zajęła I miejsce na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckiego Koła Naukowego, potwierdzając powyższe stosownym dyplomem.

Rozpoznając sprawę w pierwszej instancji organ przyznał skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów w kwocie 400 zł, a w uzasadnieniu decyzji podał jedynie, że zostało skarżącej przyznane stypendium rektora dla najlepszych studentów, ponieważ spełnione zostały przez skarżącą kryteria dotyczące przyznania w/w stypendium. W dalszej części uzasadnienia podał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] Prorektor Uniwersytetu Przyrodniczego we W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca uzyskała ogółem 8 punktów (4 punkty za średnią ocen oraz 4 punkty za zajęcie I miejsca na międzynarodowej konferencji w kraju) i uznał, że zasadnie zostało przyznane skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów w kwocie 400 zł. W zaskarżonej decyzji organ podał, że nie zostały uwzględnione przedstawione przez skarżącą projekty, ponieważ nie przedstawiła dokumentów świadczących o ich randze.

W skardze do Sadu skarżąca zakwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych sprawy, w tym stwierdzenia organu co do ilości uzyskanych przez nią punktów oraz oceny rangi przygotowanych i zrealizowanych przez nią projektów naukowych. Skoro organ uznał, że do wniosku o przyznanie stypendium skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, a zatem, że złożone przez nią podanie jest niekompletne, winien był wezwać skarżącą do jego uzupełnienia. Podstawę takiego działania stanowi pkt 15 (zdanie drugie) Regulaminu, zgodnie z którym, w przypadku złożenia wniosku niekompletnego student zostaje wezwany do uzupełnienia dokumentów w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien był, korzystając z uprawnień wynikających z art. 136 k.p.a., usunąć powyższe naruszenie prawa, którego dopuścił się w postępowaniu pierwszoinstancyjnym,

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie wnioskowanego stypendium. Na niezastosowanie powyższego trybu wskazuje również skarżąca w skardze do Sądu, podnosząc, że skoro organ uznał, że jej wniosek nie zawiera dokumentów poświadczających jej osiągnięcia, obowiązany był wezwać ją do uzupełnienia wniosku.

Powyższe, w ocenie Sądu, daje podstawę do stwierdzenia, że organ obowiązkowi temu uchybił, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz pkt 15 (zdanie drugie) Regulaminu. Organ nie wyjaśnił w sposób należyty, czy skarżąca spełniła przesłanki do przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów za przygotowane i zrealizowane projekty naukowe, o których mowa w pkt. 60 ppkt 1 Regulaminu. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne są niepełne, organ zaniechał zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie, poprzez nierozpoznanie całości żądania skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie stypendium, co powoduje, że zarówno decyzję zaskarżonej treści, jak i decyzję wydaną w pierwszej instancji za przedwczesną.

Na uwzględnienie zasługują podniesione w skardze zarzuty dotyczące konieczności poświadczania przez wnioskodawcę rangi projektów naukowych. Wskazać należy, że art. 186 ust. 1 ustawy upoważnił rektora wyższej uczelni do ustalenia w drodze regulaminu między innymi: "wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej (...) w tym szczegółowych kryteriów i trybu udzielania pomocy materialnej dla studentów". W pkt. 60 ppk.1 Regulaminu wskazano, że stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który w poprzednim roku akademickim przygotował i zrealizował projekt naukowy. Zarówno w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i w Regulaminie nie zawarto dodatkowych wymogów oraz nie wskazano jakie dokumenty należy przedłożyć, by udokumentować okoliczność przygotowania i zrealizowania projektu naukowego, o których mowa w pkt. 60 ppkt. 1 Regulaminu. Nie wskazano również jakiej rangi projekt naukowy uprawnia wnioskodawcę do uzyskania stypendium rektora dla najlepszych studentów.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca organu I instancji narusza również art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Nie spełnia bowiem wymogów formalnych wskazanych w tym przepisie prawa. Podejmowane przez organy administracji decyzje winny spełniać wymogi wskazane w art. 107 § 1 k.p.a., w tym muszą zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z § 3 omawianego przepisu prawa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zauważyć w tym miejscu należy, że Regulamin w pkt. 94 i 95 potwierdza, że decyzja o przyznaniu lub nieprzyznaniu świadczeń, o których mowa w pkt. 3a, b, c, e, jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i musi zawierać m. in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie faktyczne i prawne. Z jej uzasadnienia winno wynikać, z jakich przyczyn organ odmówił wnioskowanego świadczenia, bądź przyznał je w innej niż oczekiwanej wysokości. Tych elementów brak jest w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika, jakie przesłanki stanowiły podstawę rozstrzygnięcia zawartego w jej sentencji.

W wyroku z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Op 403/11 (lex nr 1087290) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że: "Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Ponadto, obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji."

Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 124/10 (lex nr 594984): "Zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.) sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem."

W doktrynie podkreśla się, że strona ma prawo znać argumenty

i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997 r., sygn. akt V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29). Skoro organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie zarzuty i żądania strony oraz odnieść się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Trafnie podniesiono w skardze, że decyzja pierwszoinstancyjna nie wskazuje ilości przyznanych przez organ punktów uzyskanych przez skarżącą. W jej uzasadnieniu organ nie podjął nawet próby wyjaśnienia motywów swojego rozstrzygnięcia i pominął uzasadnienie faktyczne. Podobny zarzut należy postawić zaskarżonej decyzji, w której organ pomimo argumentacji skarżącej przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wskazał wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wskazane wadliwości stanowią podstawę do przyjęcia, że organ w sposób istotny naruszył art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a.

Podjęta przez organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę próba uzasadnienia rozstrzygnięcia zaskarżonej treści pozostaje w sprawie bez znaczenia. Przytoczona w odpowiedzi na skargę argumentacja mająca uzasadniać trafność podjętego rozstrzygnięcia w sprawie nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego w sprawie, które winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Pismo procesowe jakim jest odpowiedź na skargę, nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w nim ustaleń faktycznych, rozważań i ocen, które winny znaleźć w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 października 2009 r. sygn. IV SA/Po 313/09, lex nr 574089).

Naruszenie w/w przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien ocenić zasadność zgłoszonego wniosku skarżącej o przyznanie stypendium na podstawie wyżej omówionych przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz wydanego z jej upoważnienia Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. Postępowanie to winno być prowadzone z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ winien także dokonać oceny zasadności zarzutów zawartych zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, i odnieść się do nich zgodnie z wymogami art. 8 i art. 11 k.p.a. w uzasadnieniu wydanej decyzji, które winien uzasadnić w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Powyższe uchybienia procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowało konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, co orzeczono w punkcie I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II orzeczenia, na podstawie art. 200 p.p.s.a.