Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 45/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c), art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 80, art. 83 ust. 2, art. 104, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36a ust. 5 pkt 1, art. 50, art. 51 ust. 1 i 7, art. 52
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2016 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oraz sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB" lub "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej: "P.b.") oraz 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy prowadzonej z urzędu w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem bezodpływowym w sposób odbiegający do ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, na działce zlokalizowanej w K. przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) o nr ewid. [...] (dalej: "Inwestycja") przez E. M. (dalej: "Inwestor" lub "Skarżący"), nakazał Inwestorowi:

1) w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na będącym w budowie budynku mieszkalnym wraz ze zbiornikiem bezodpływowym posadowionym na działce w K. przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) o nr ewid. [...]:

a) wykonać dwa ukośne zastrzały w postaci dwóch desek wzmacniających o wym. 2,5cm x 16cm x 240cm w każdym z zamontowanych drewnianych wiązarów dachowych konstrukcji dachu, stanowiących dodatkowy krzyżulec, przytwierdzonych odpowiednimi wkrętami;

b) wykonać prawidłowe połączenia ścianek działowych ze ściankami nośnymi od strony południowej budynku poprzez:

- wykonanie (wykucie strzępi) lub poprzez wykucie odpowiedniej bruzdy w ścianie nośnej,

- wykonanie kotew wmurowanych w co drugą poziomą spoinę przytwierdzenie ich kołkami lub wkrętami do ściany nośnej,

2) sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót a także zmiany w zakresie projektu zagospodarowania działki (zmiana lokalizacji zbiornika bezodpływowego) oraz uwzględniający roboty określone powyżej w pkt 1 lit. a, albo w pkt 1 lit. b, w terminie do [...] marca 2015 r.

Inwestor, działając przez pełnomocnika, nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł odwołanie do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB" lub "organ odwoławczy").

Inwestor podniósł, że organ niezasadnie odstąpił od wstrzymania robót z art. 50 P.b., nie stwierdził w orzeczeniu, a powinien stwierdzić fakt rozpoczęcia robót w warunkach w istocie samowoli budowlanej tj. rozpoczęcia robót w okresie zanim decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, organ nie stwierdził w orzeczeniu, a powinien stwierdzić fakt prowadzenia robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa. Inwestor podkreślił, że organ pierwszej instancji bezzasadnie uznał, iż niezgodne z projektem usytuowanie zbiornika bezodpływowego nie stanowi istotnego odstępstwa, o którym mowa jest w art. 36a ust. 5 pkt 1 P.b.

Zdaniem Inwestora, usytuowanie zbiornika ewidentnie narusza warunki techniczne. Ponadto, organ pierwszej instancji odrzucił ustalenia rzeczoznawcy, a sam dokonał ustaleń niepełnych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 P.b., uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia – w tym zakresie orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. oraz art. 104 K.p.a., w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. oraz w dniu [...] czerwca 2013 r. PINB przeprowadził kontrolę na terenie Inwestycji. W jej trakcie ustalono, że na działce zrealizowano budynek jednorodzinny, pokryty dachem dwuspadowym; budowa jest na etapie robót wykończeniowych. W trakcie kontroli ustalono także, że: (1) w obiekt wbudowano 10 wiązarów dachowych drewnianych, w projekcie przewidziano 12 szt., (2) schemat statyczny wiązarów jest niezgodny ze schematem przedstawionym w projekcie, (3) na ścianach działowych widoczne są pęknięcia na połączeniu ze ścianami zewnętrznymi, (4) wysokość wnętrza pomieszczenia wynosi 2,54m gdy w projekcie przewidziano 2,65m, (5) zbiornik bezodpływowy na ścieki został wykonany niezgodnie z projektem w zakresie konstrukcji i lokalizacji. Projekt przewidywał wykonanie zbiornika bezodpływowego polietylenu, natomiast w rzeczywistości został wykonany jako betonowy. Zbiornik został przesunięty w kierunku drogi, odległość od budynku została zwiększona o 4m.

Zdaniem organu odwoławczego, rozważania organu pierwszej instancji poczynione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczące uznania lub powodów nie uznania wykonanych robót budowlanych za istotne odstępstwo (niezgodność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem), są za nieprawidłowe. Jednocześnie WWINB wyjaśnił, że nie jest to wada powodująca konieczność uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zmierzając do konwalidacji zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego Inwestor wykonał zbiornik na nieczystości (szambo) w innej lokalizacji niż na zatwierdzonym projekcie, dokonał także zmiany w konstrukcji kratownicy dachowej.

Zgodnie z treścią art. 36a ust. 5 pkt 1 P.b. oraz obowiązującym orzecznictwem sądów administracyjnych wykonanie przez Inwestora szczelnego zbiornika na ścieki w innym miejscu niż ustalone w pozwoleniu na budowę z całą pewnością zmienia jego lokalizację, przez co też zmienia zagospodarowanie terenu przedmiotowej działki, a co za tym idzie jest istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto przesunięcie szamba spowodowało naruszenie przepisów określonych w warunkach technicznych a dotyczących odległości pokrywy szamba od granicy działki. Na marginesie WWINB stwierdził, iż obliczenia organu pierwszej instancji co do odległości pokrywy szamba od jednej z granic są nieprecyzyjne i sprzeczne z zebranym materiałem. Natomiast zmiana układu konstrukcyjnego kratownicy nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu. Niemniej jednak wykonanie kratownicy w sposób, który powoduje, że nie przenosi ona w sposób dostateczny obciążeń stanowi naruszenie przepisy P.b. W ocenie WWINB zmiana układu konstrukcyjnego kratownicy jak i nie wykonanie prawidłowych przewiązań między ścianami działowymi a ścianą nośną stanowi naruszenie stanowi naruszenie przepisów, co oznacza, że w tym zakresie PINB prawidłowo nałożył na Inwestora wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Inwestor, działając przez pełnomocnika, nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Skarżący wskazał na następujące naruszenia prawa: (1) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez jego zastosowanie, (2) art. 138 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie, (3) art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. przez jego niepełne niezastosowanie, (4) art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. przez jego niepełne niezastosowanie, (5) art. 136 K.p.a. przez jego ewentualne niezastosowanie, (6) art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80 K.p.a. przez ich niezastosowanie.

Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji WWINB oraz zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania w wysokości dwukrotności stawki minimalna z uwagi na duży wkład w wyjaśnienie sprawy.

W uzasadnieniu powyższej skargi podniesiono, że sporna Inwestycja nie została zakończona, a zatem w przypadku prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach koniecznym stało się wstrzymanie budowy w celu uniknięcia utrwalenia lub nawet pogłębienia się nieprawidłowości i tylko w takim znaczeniu wstrzymanie budowy ma sens i jest konieczne.

Zdaniem skarżącego, WWINB prawidłowo uznał, że lokalizacja szamba (zbiornika bezodpływowego) stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu. Organ odwoławczy dokonał jednak wadliwej oceny co do tego, że tak usytuowany zbiornik może pozostać na swoim miejscu naruszając ewidentnie warunki techniczne. Organ nie dostrzegł potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zbiornika do stanu zgodnego z prawem. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii kluczowego znaczenia nabiera okoliczność, iż doprowadzenie obiektu budowlanego, w trakcie budowy którego doszło do nieprawidłowości wskazanych w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., to jest gdy w sposób istotny odstąpiono od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, do stanu zgodnego z prawem, może oznaczać także konieczność dostarczenia określonych dokumentów, jak ekspertyz, opinii, czy ocen, ponieważ po dostarczeniu tego typu dokumentów można będzie ocenić czy doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest w ogóle możliwe (art. 50 ust. 3 P.b.). Ze złożonych dokumentów może bowiem wynikać, iż zaistniały stan może być zaakceptowany z punktu widzenia obowiązującego prawa. Z uwagi na to, że możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia w/w dokumentów została uzależniona od wstrzymania budowy to dlatego też i z tego powodu roboty należało wstrzymać.

Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja oparta została na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., a wskazany tym przepisem tryb postępowania ogranicza się w zasadzie do złożenia odpowiednich dokumentów (projektu zamiennego) i tylko – w razie potrzeby – organ może nakazać wykonanie odpowiednich robót budowlanych. W ocenie Skarżącego przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. pozostawia organom orzekającym możliwość dokonania wyboru, w zależności od poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych, zakresu obowiązków nakładanych na Inwestora. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego odstąpiły od nałożenia na Inwestora obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót zbiornika bezodpływowego do stanu zgodnego z prawem. Przesądziły zatem, że nie ma przeszkód natury prawnej do zalegalizowania zbiornika, poprzestając na nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Z takim stanowiskiem Skarżący się nie zgadza. Samo wykonanie projektu zamiennego nie doprowadzi bowiem szamba do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie, organ będący gospodarzem postępowania powinien zdecydować o sposobie przeprowadzenia trybu naprawczego – czy zbiornik ma być usytuowany zgodnie z projektem, czy też inaczej, ale zgodnie z warunkami technicznymi, bo tak jak jest zlokalizowany obecnie pozostać nie może.

Ponadto, zdaniem Skarżącego, przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nie ma zastosowania do innych odstępstw, które nie są istotnymi w rozumieniu prawa budowlanego. Zmiany i wady konstrukcyjne dachu i ścian bezspornie nie są zmianami istotnymi. To oznacza z kolei, że zastosowany przepis nie powinien być w stosunku do tych odstępstw użyty. Oznacza to dalej, że nałożone obowiązki zostały nałożone bez podstawy prawnej.

Zdaniem Skarżącego, organ nie stwierdził w orzeczeniu, a powinien stwierdzić fakt rozpoczęcia robót w warunkach w istocie samowoli budowlanej tj. rozpoczęcia robót w okresie zanim decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Organ nie zweryfikował okoliczności w aspekcie ustalenia daty rozpoczęcia robót, w szczególności nie przesłuchał na tę okoliczność K. H. Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem autonomicznym, a organy w żaden sposób nie są związane z ustaleniami postępowania karnego. Dokumenty pozyskane z KPP czy Prokuratury są takimi samymi dowodami jak inne. Nie przesłuchano ani jednej osoby, która wykonała roboty ziemne i fundamentowe, a ktoś wykonać je musiał. Nie pozyskano dokumentów księgowo - finansowych na zakup zbrojenia, wykonania robót ziemnych itp.

Do skargi dołączono dokumenty, odnoszące się do poszczególnych jej zarzutów.

W odpowiedzi na powyższą skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ponieważ podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

W świetle wyżej zarysowanej kognicji Sąd uznał, że należy uchylić decyzję organu odwoławczego, albowiem przy jej wydawaniu WWINB naruszył przepisy prawa materialnego: art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), a także przepisy postępowania administracyjnego: art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; aktualnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 23).

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w świetle art. 36a P.b. za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę uznaje się odstępstwo: w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu; charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji; zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

Bezspornym w sprawie poddanej sądowej kontroli jest, że wykonanie przez Inwestora szczelnego zbiornika na ścieki w innym miejscu niż ustalone w pozwoleniu na budowę z całą pewnością zmienia jego lokalizację, przez co też zmienia zagospodarowanie terenu przedmiotowej działki, a co za tym idzie jest istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Potwierdzają to argumenty zaprezentowane zarówno w zaskarżonej decyzji, jak też w skardze.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Jak słusznie zwrócił uwagę Skarżący, analizowany przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. należy rozumieć w ten sposób, że wyróżnia on dwie sytuację. W pierwszej sytuacji, kiedy odstępstwa są istotne w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego (lub innych warunków pozwolenia na budowę), ale nie naruszają one przepisów, w tym w szczególności warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać dany obiekt budowlany – wówczas organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego będącego w istocie inwentaryzacją już wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych bez obowiązku nakładania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Natomiast w drugiej sytuacji, kiedy odstępstwa są istotne w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego (lub innych warunków pozwolenia na budowę) i naruszają one przepisy, w tym w szczególności warunki techniczne, jakim powinien odpowiadać dany obiekt budowlany – wówczas organ nakłada na Inwestora obowiązek: sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. wynika, że nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, jest obligatoryjne, natomiast nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest fakultatywne, jeżeli wynika to z okoliczności i potrzeb danej sprawy (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2571/2011, Lexis.pl nr 8180655 oraz A. Gliniecki, Komentarz do art.51 ustawy – Prawo budowlane, LexisNexis, Warszawa 2014). W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z drugą w wyżej wymienionych sytuacji. Organy nadzoru budowlanego błędnie zatem nie dostrzegły niezgodności wykonanych robót budowlanych związanych z budową szamba z warunkami technicznymi i odstąpiły od nałożenia na Inwestora obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót zbiornika bezodpływowego do stanu zgodnego z prawem. Tym samym, organy nadzoru budowlanego błędnie przyjęły, że nie ma przeszkód do zalegalizowania zbiornika, poprzestając na nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Z takim stanowiskiem nie zgodził się Skarżący, a Sąd podzielił jego argumentację, w której trafnie wskazano, że samo wykonanie projektu zamiennego nie doprowadzi szamba do stanu zgodnego z prawem. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie poddanej sądowej kontroli zbiornik bezodpływowy na ścieki został wykonany niezgodnie z projektem w zakresie konstrukcji i lokalizacji. Projekt przewidywał wykonanie zbiornika z polietylenu, natomiast w rzeczywistości został wykonany jako konstrukcji betonowej, uległa zmianie lokalizacja zbiornika, projekt zagospodarowania przewidywał jego odległość od drogi 5,00m, jednakże odległość ta uległa zmniejszeniu, kosztem zwiększenia odległości zbiornika od budynku. W tym stanie faktycznym należy nałożyć na Inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a także nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.

Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd zgodził się w dużej części z zarzutami Skarżącego i ich uzasadnieniem przedstawionym w skardze. Sąd nie podzielił jednakże argumentu Skarżącego, że w niniejszej sprawie organ powinien był w pierwszej kolejności nałożyć na Inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem – w szczególności z warunkami technicznymi – a w następnej kolejności obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego będącego w istocie inwentaryzacją robót budowlanych po wykonaniu nałożonych czynności lub robót budowlanych. Jak wskazano wyżej, z brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. wynika jednoznacznie, że nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest obligatoryjne, natomiast nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest fakultatywne. To z kolei prowadzi do konkluzji, że twierdzenia Skarżącego, iż obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest w istocie inwentaryzacją wykonanych robót budowlanych są bezzasadne. Obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nie może zmaterializować się dopiero w momencie, kiedy Skarżący ukończy wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych, które doprowadzą obiekt budowlany do stanu zgodności z przepisami prawa. Takie rozumowanie prowadziłoby do wydłużania postępowania legalizacyjnego i nie znajduje swych podstaw w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., który zdaniem Sądu zakłada jednoczesne zobowiązanie Inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz – w razie potrzeby – zobowiązanie Inwestora do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Odnośnie do obowiązku wykonania dwóch ukośnych zastrzałów w postaci dwóch desek wzmacniających o wym. 2,5cm x 16cm x 240cm w każdym z zamontowanych drewnianych wiązarów dachowych konstrukcji dachu, stanowiących dodatkowy krzyżulec, przytwierdzonych odpowiednimi wkrętami, a także obowiązku wykonania prawidłowego połączenia ścianek działowych ze ściankami nośnymi od strony południowej budynku – Sąd zauważa, co następuje. Organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że aby doprowadzić Inwestycję do stanu zgodnego z prawem, należy nałożyć na Inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Zdaniem Sądu, w analizowanym przypadku, winien znaleźć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., a nie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., który zakłada dodatkowo obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że organy nadzoru budowlanego wadliwie wymagały od Inwestora sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w zakresie wskazanym w sentencji decyzji organu pierwszej instancji w pkt 1) a-b, ponieważ nie nastąpiło w tym przypadku istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, w którym wskazano, że w niniejszej sprawie – w zakresie wykonania dwóch ukośnych zastrzałów oraz prawidłowego połączenia ścianek działowych ze ściankami nośnymi od strony południowej budynku – powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że decyzja organu odwoławczego narusza art. 51 ust. 1 P.b. Zmiana lokalizacji zbiornika bezodpływowego (jak też zmiana materiału jego wykonania) spowodowała istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, co w konsekwencji spowodowało konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia tego zbiornika do stanu zgodnego z prawem. Ponadto w zakresie, w jakim organy nadzoru budowlanego orzekały o dwóch ukośnych zastrzałach oraz połączeniach ścianek działowych ze ściankami nośnymi, organy te błędnie zastosowały w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., a więc wadliwie wymagały od Inwestora przedstawienia projektu zamiennego.

Powyższe naruszenia prawa materialnego znalazły swe odzwierciedlenie także w naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei w świetle art. 8 K.p.a. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu postępowanie organu odwoławczego, a także uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czynią zadość powyższym wymogom. W szczególności WWINB nie podjął wszystkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie przeprowadził postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników. To z kolei spowodowało, że zaskarżona decyzja nie czyni zadość art. 107 § 3 K.p.a., w świetle którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Z uwagi na powyższe Sąd, działając podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł w pkt I sentencji wyroku. W punkcie II sentencji wyroku orzeczono, na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a., o zwrocie kosztów postępowania. Sąd nie znalazł przesłanek do zasądzenia od organu odwoławczego kosztów postępowania w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, uznając, że sprawa niniejsza nie charakteryzuje się wysokim stopniem skomplikowania.