Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2429/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 583
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 888/13 w sprawie ze skargi R.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 888/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2013 r., działając na podstawie art. 30 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r., poz. 1228 z późn. zm.), Wójt Gminy P. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 2500 zł z ustawowymi odsetkami objętej decyzją orzekającą o obowiązku zwrotu należności. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący przebywa obecnie w zakładzie karnym, ponadto jest osobą zdrową, nie pracuje, nie ponosi żadnych wydatków, nie korzysta ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, nie ma na utrzymaniu innych osób, obecnie bezskutecznie ubiega się przed sądem o obniżenie wysokości zasądzonych alimentów. Organ podkreślił, że sytuacja wnioskodawcy nie wynika z jakiegoś zdarzenia losowego, lecz spowodowana jest z jego winy tj. odbywaniem kary pozbawienia wolności. Zaś powstanie zadłużenia i obowiązek jego uregulowania jest następstwem zaniechania przez stronę wywiązywania się wobec dziecka z obowiązku alimentacyjnego. Organ zauważył, że umorzenie należności nie wpłynęłoby na poprawę sytuacji strony wobec powiększającego się zadłużenia alimentacyjnego. Podkreślił, że po opuszczeniu zakładu karnego skarżący może podjąć zatrudnienie, co przyczyni się do polepszenia jego sytuacji dochodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.L. powołując się na ciężką sytuację materialną, deklarując chęć podjęcia każdej pracy celem spłaty zadłużenia. Zdaniem skarżącego, w sytuacji w jakiej się znalazł, jego sprawa powinna być rozpatrzona pod każdym względem, w tym możliwych ulg. Skarżący podniósł, że po opuszczeniu zakładu będzie posiadał duże zaległości i nie od razu będzie mógł normalnie podjąć pracę, gdyż sytuacja osób karanych jest inna.

Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że umorzenie należności dłużnika, również w części, rozpatrywane na gruncie art. 30 ust. 2 powołanej ustawy, nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy organ stwierdzi, że zostały spełnione przez wnioskodawcę wszystkie przesłanki warunkujące podstawę udzielenia tej pomocy. Decyzja w tym zakresie pozostawiona jest do swobodnego uznania organu, jednakże warunkiem prawidłowego wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie jest zbadanie i poddanie analizie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, szczególnie pod kątem występowania zindywidualizowanych przesłanek w sprawie.

Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy w oparciu o który została ustalona sytuacja skarżącego i dokonał jego oceny, zaś przytoczona w decyzji argumentacja nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów ani granic logicznego rozumowania. Ponadto Kolegium podniosło, iż odwołujący nie wykazał takich okoliczności, które obligowałyby organ do umorzenia należności. Organ podkreślił, że wniosek winien być rozpatrywany w kontekście celów ustawy, która opiera się na założeniu, że wspieranie osób znajdujących się w trudniej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zdaniem Kolegium, sytuacja dochodowa skarżącego nie uzasadnia umorzenia ciążących na nim należności wypłaconych na rzecz jego córki. Wskazał również, że skarżący może złożyć odrębny wniosek o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie należności na raty.

Skargę na powyższą decyzję wniósł R.L. podnosząc w szczególności, że wystąpił z wnioskiem o umorzenie wypłaconych zaległości, gdyż przebywa w zakładzie karnym i nie może podjąć pracy, a wyrok skazujący zapadł bez powiadomienia go przez Sąd Rejonowy. W piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2013 r., skarżący zarzucił ponadto zaskarżonej decyzji błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez odmowę umorzenia wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy jego sytuacja dochodowa i rodzinna wskazuje na zasadność umorzenia przedmiotowych świadczeń. W piśmie tym ponownie wskazano, że skarżący przebywa w zakładzie karnym i pomimo wielokrotnych starań nie uzyskał dotychczas zatrudnienia, nie miał więc możliwości uiszczania zasądzonej kwoty alimentów. Podniesiono też, że ze względu na wysoką kwotę zasądzonych alimentów skarżący podjął działania mające na celu jej obniżenie. Zaznaczono, że przed osadzeniem skarżący nie miał stałego zatrudnienia, a jedynie pracował dorywczo, co było spowodowane trudną sytuacją na rynku pracy. Obecnie sytuacja materialna uniemożliwia mu wywiązywanie się z obowiązku zwrotu należności, gdyż nie uzyskuje żadnego dochodu, ani nie posiada żadnych oszczędności. Ponadto na skarżącym nadal ciąży obowiązek alimentacyjny i w związku z czym jest zobowiązany uiszczać bieżące raty alimentów. W kolejnych pismach procesowych wskazano, że skarżący uzyskał promesę zatrudnienia po opuszczeniu zakładu karnego oraz, że jest uczniem pierwszego semestru Studium Policealnego dla Dorosłych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o jej oddalenie przytaczając argumentację uprzednio zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), wymienionym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego reguluje art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Jest do decyzja o charakterze uznaniowym. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny polega na zbadaniu jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i wbrew stanowisku skarżącego, dokonały prawidłowej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ pierwszej instancji dokonał analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącego oraz słusznie przyjął, że oceniając możliwość umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy mieć na względzie fakt, że wprawdzie skarżący obecnie przebywa w zakładzie karnym, ale po jego opuszczeniu sytuacja dochodowa skarżącego może ulec zmianie, gdyż jest on osobą zdrową i zdolną do podjęcia pracy. Po wyjściu z zakładu karnego skarżący będzie miał bowiem możliwość podjęcia pracy zarobkowej, pozwalającej na spłatę zaległości alimentacyjnych. Wskazuje na to chociażby przedstawiona na etapie postępowania sądowego promesa zatrudnienia. Ponadto, umorzenie przedmiotowych należności prowadziłoby do przerzucania obowiązku utrzymania dzieci dłużnika na wszystkich podatników, co jest sprzeczne z interesem społecznym.

Sąd zaznaczył, że odbywanie przez skarżącego kary pozbawienia wolności nie może stanowić wystarczającej przesłanki do uwzględnienia przedmiotowego wniosku, gdyż stanowi ona efekt zabronionych działań. Zaś sytuacja będąca efektem zawinionych działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji nie może zostać uznana za sytuację wyjątkową, gdyż prowadziłoby to do dodatkowego premiowania nagannego, sprzecznego z normami karnymi, działania dłużnika. Sąd zaznaczył, że okoliczność, iż dopiero na 2015 r. przypada koniec odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności oraz aktualnego braku możliwości podjęcia zatrudnienia nie przesądza jeszcze o tym, że nie będzie miał on również w tym czasie możliwości spłaty długu, który na nim ciąży. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżący podejmie pracę w warunkach odbywania kary, o którą, jak twierdzi, stale zabiega.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.L. zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych i zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej.

W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ administracji art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy; a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegające na błędnym uznaniu, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie uzasadnia umorzenia należności skarżącego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ponownie przedstawiono aktualną sytuację materialną oraz życiową skarżącego. Ponadto podkreślono, że samo przebywanie w jednostce penitencjarnej nie jest wystarczające do umorzenia świadczeń, jednakże w niniejszej sprawie należało uwzględnić całokształt sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, bowiem również przeciwnie, przebywanie w jednostce penitencjarnej nie stanowi przesłanki do odmowy umorzenia wypłaconych należności. Wskazano również, że umieszczenie w zakładzie karnym skazanego było spowodowane jego wcześniejszym zachowaniem, jednak brak możliwości podjęcia zatrudnienia nie wynika z jego postawy, a jedynie z obiektywnych okoliczności, na które nie ma on wpływu. Sytuacja skarżącego powinna zatem zostać rozpoznana w oderwaniu od faktu jego skazania, organ powinien rozważyć czy obecnie skazany ma możliwość uzyskania jakiekolwiek dochodu umożliwiającego mu spłatę istniejących zobowiązań.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał jej w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. w zw. z art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zarzut ten został sformułowany bardzo ogólnikowo. Zatem już na wstępie należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom autorki skargi kasacyjnej, stan faktyczny ustalony przez organy administracji i zaaprobowany przez Sąd nie budzi zastrzeżeń. W skardze kasacyjnej nie wskazano w jakim zakresie nie dokonano ustaleń i jakie dowody należałoby jeszcze przeprowadzić. Wydaje się zatem, że skarżący nie zgadza się jedynie z tym, że ustalone okoliczności nie stanowią podstawy do umorzenia jego należności.

Wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, do czego w sposób wyraźny obliguje organ administracji art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, oraz jej analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wynika także z art. 25 wskazanej ustawy. Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ właściwy wierzyciela powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji sprostały powyższym wymaganiom. Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego została należycie wyjaśniona, a uzasadnienie decyzji organów odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji, odzwierciedlające ustalenia jak i rozważania organu, pozwalało Sądowi pierwszej instancji na wniosek o zachowaniu przez organy granic uznania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji dokonał należytej kontroli zaskarżonej decyzji w świetle przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze Bielsku-Białej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonały oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności faktycznych. W szczególności wzięło pod uwagę to, że dłużnik alimentacyjny miał ograniczone możliwości podjęcia pracy w zakładzie karnym, ale wskazało także, iż stan zdrowia skarżącego nie wyłączał podjęcia zatrudnienia w zakładzie karnym w przyszłości jak i po odbyciu kary pozbawienia wolności. Dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny. Wzięto także pod uwagę to, że skarżący był obciążony obowiązkiem alimentacyjnym. Wysokość tego obowiązku ustala sąd rodzinny. Skoro wysokość tego obowiązku nie została obniżona, to należy przyjmować, że jest adekwatna do możliwości skarżącego. Nie można przy tym zapominać o charakterze zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci mają charakter obligatoryjny.

Nie można zatem skutecznie zarzucić Sąd pierwszej instancji naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy administracji publicznej nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Zatem Sąd pierwszej instancji miał podstawy do zastosowania art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, trzeba przypomnieć, że zgodnie z rzeczonym uregulowaniem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z treści tego unormowania wynika w sposób nie budzący wątpliwości uznaniowy charakter decyzji wydawanych na jego podstawie. Tym samym wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego zależy wyłącznie od woli organu właściwego wierzyciela nawet wtedy, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie, z tym oczywiście zastrzeżeniem, iż nie może to oznaczać dowolności podjętego rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie sądowym nie budzi natomiast wątpliwości, iż sądowa kontrola uznania administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. Wniosek skarżącego został bowiem rozpatrzony przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i rodzinnej przez niego przedstawionej, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać jak to twierdzi skarżący za dowolne. Skarżący zresztą w skardze kasacyjnej ustaleń tych nie kwestionuje, ani też nie wskazuje, że jakichś dowodów nie przeprowadzono, a jedynie prowadzi polemikę z ich oceną dokonaną przez organ administracji.

Zauważyć przy tym trzeba, iż jak trafnie wywodzi Sąd pierwszej instancji, wprawdzie sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy może, co do zasady stanowić przesłankę umorzenia przez organ właściwy wierzyciela tego rodzaju należności, jednakże wybór rozstrzygnięcia po dokonaniu jej analizy, jak już wyżej wskazano, należy ostatecznie do organu administracji, który w rozpatrywanej sprawie przedstawił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny. Nadto, należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Sądu Wojewódzkiego, że okoliczność odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia jego wniosku, gdyż stanowi ona efekt zabronionych działań. W orzecznictwie sądowym nie budzi natomiast wątpliwości, że za wyjątkową nie może zostać uznana sytuacja będąca efektem zawinionych działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji. W przeciwnym wypadku naganne działania dłużnika, sprzeczne z normami prawa karnego, byłyby premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłacanych zaliczek alimentacyjnych, uprzednio spełnianych na koszt podatnika. Państwo obciążyło podatników ciężarem częściowego comiesięcznego utrzymywania dziecka skarżącego, a skarżący ma obowiązek wydatkowane kwoty zwrócić. Zabezpieczenie społeczne nie ma na celu przejmowanie w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców tychże dzieci, na barki podatników.

Ponadto należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby takie szczególne okoliczności miały miejsce. Okolicznością taką nie jest niewątpliwie odbywanie kary pozbawienia wolności, gdyż jak już wyżej wskazano, stanowi ona efekt zabronionych działań zobowiązanego. Za wyjątkową nie może być bowiem uznana sytuacja, będąca efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 września 2010r., sygn. akt II SA/Sz 411/10, a także nadal aktualne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2009r., sygn. akt IV SA/Po 570/08, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 1166/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 23 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/Bd 786/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. akt I OSK 544/07 – opublikowane w centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodać także trzeba, że nawet okoliczność, iż dopiero na 2015 r. przypadał koniec odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności oraz brak możliwości podjęcia zatrudnienia w zakładzie karnym, nie przesądza jeszcze o tym, że nie będzie miał on możliwości spłaty długu, który na nim ciąży. Nie można bowiem było wykluczyć, że skarżący podejmie pracę nawet w warunkach odbywania kary. Przebywając zaś w zakładzie karnym ma zapewnione całodobowe utrzymanie i stąd też przyszłe, ewentualne zarobki, mogą zostać przeznaczone na spłatę zaległości. Z powyższych względów trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż organy administracji publicznej nie przekroczyły w niniejszej sprawie granic uznania administracyjnego, przyjmując, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku o umorzenie należności.

Z powyższych względów, należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.