Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1266/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części skargę oddalono, w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. sp. z o. o. z siedzibą w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1677/18 w sprawie ze skargi W. sp. z o. o. z siedzibą w Rzeszowie na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania I. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) i to tylko w tej części, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w części obejmującej tiret drugie, którą Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy punkty 1 (pierwszy), 2 (drugi) i 3 (trzeci) decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 lipca 2017 r. [...] i - w tej części skargę oddala; II. w pozostałej części skargę kasacyjną oddala; III. odstępuje od zasądzenia od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz W. sp. z o. o. z siedzibą w Rzeszowie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części obejmującej punkt I (pierwszy) niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1677/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. sp. z

o.o. z siedzibą w Rzeszowie na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądził od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącej W. sp. z o. o. z siedzibą w Rzeszowie kwotę 1697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. nakazał ściągnąć od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 800 złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Rozstrzygnięcie oparto na następującym stanie faktycznym i prawnym:

Nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] o pow. 0,0500 ha i nr [...] o pow. 0,0623 ha decyzją Wojewody Podkarpackiego (dalej Wojewoda) z 8 września 2014 r. [nr [...], dalej decyzja zrid] została przeznaczona pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...], łączącej węzeł [...] z węzłem [...] połączonej w sposób bezkolizyjny z istniejącymi drogami krajowymi nr [...] i nr [...] i linią kolejową [...]. [Decyzji na podstawie art. 17 ust. 1 uzrid Wojewoda nadał rygor natychmiastowej wykonalności]. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem wydania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji z 21 października 2015 r.

Dnia 8 września 2014 r. działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa, użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości była W. sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie (dalej Spółka lub skarżąca), a działka nr [...] stanowiła własność Spółki. [Z dniem 21 października 2015 r., w którym decyzja zrid stała się ostateczna, wygasło prawo użytkowania wieczystego ustanowione na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (art. 12 ust. 4d ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - Dz. U. z 2013 r. poz. 687, zm. z 2014 r. poz. 40, z 2015 r. poz. 1211, dalej ustawa z 2003 r. bądź uzrid). Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0500 ha z dniem 21 października 2015 r. stała się własnością Województwa Podkarpackiego (art. 12 ust. 4 uzrid)].

Decyzją z 12 maja 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z 12 maja 2015 r.) Wojewoda Podkarpacki: 1. ustalił odszkodowanie w wysokości 96.158,00 zł na rzecz W. sp. z o.o., za prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]; 2. ustalił odszkodowanie w wysokości 359.404,00 zł na rzecz W. sp. z o.o., za wygasłe prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], przeznaczonych pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...]; 3. zobowiązał Zarząd Województwa Podkarpackiego do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna jednak nie wcześniej niż przed uzyskaniem przez decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej waloru ostateczności.

Wskutek wniesienia odwołania przez skarżącego Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 6 października 2016 r. [nr [...]] uchylił w całości decyzję z 12 maja 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że operaty szacunkowe autorstwa R.W. nie mogą stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania z uwagi na przyjęcie przez biegłego do porównania nieruchomości niepodobnych do wycenianej, biorąc pod uwagę stan zagospodarowania [w błędnie nieponumerowanym t. 2/3 akt administracyjnych].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia 21 lipca 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z 21 lipca 2017 r.): 1. ustalił odszkodowanie w wysokości 203.146,00 zł za nieruchomość położoną w gminie Głogów Małopolski, obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,0500 ha i nr [...] o pow. 0,0623 ha; 2. przyznał ustalone w punkcie 1 odszkodowanie w następujący sposób: a. 111.639,00 zł na rzecz dotychczasowego właściciela W. sp. z o.o. w Rzeszowie za prawo własności nieruchomości położonej w gminie Głogów Małopolski, obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0500 ha; b. 91.507,00 zł na rzecz W. sp. z o.o. w Rzeszowie, za wygasłe prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w gminie Głogów Małopolski, obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0623 ha; 3. zobowiązał Zarząd Województwa Podkarpackiego do zapłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego; 4. orzekł, że na poczet ustalonego odszkodowania należy zaliczyć kwotę, która została wypłacona na rzecz W. sp. z o.o. w Rzeszowie z tytułu decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 12 maja 2015 r. nr [...]; różnicę między wysokością odszkodowania ustalonego w niniejszej decyzji, a kwotą wypłaconą przez płatnika wyrównuje się przez dopłatę pieniężną [decyzja w błędnie nieponumerowanym tomie 1/3 akt Wojewody].

Od decyzji z 21 lipca 2017 r. odwołanie wniosła skarżąca, podnosząc że wartość nieruchomości ustalona przez organ na podstawie sporządzonych w przedmiotowym postępowaniu operatów szacunkowych została zaniżona. W ocenie skarżącej biegły przyjął do porównania nieruchomości położone na terenach objętych specjalną strefą ekonomiczną które podlegają innym realiom rynkowym i nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy nie dokonał oceny, czy w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do zastosowania podejścia dochodowego; dokonując wyceny nie wziął pod uwagę dotychczasowego sposobu użytkowania nieruchomości. Skarżący podniósł, że przedstawiona nieruchomość ma znacznie wyższą wartość niż wysokość ustalonego odszkodowania ze względu na osiągane dochody. Zdaniem skarżącej przez przyznanie odszkodowania w niższej wysokości aniżeli rzeczywista wartość rynkowa nieruchomości, doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania.

Decyzją z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] (dalej decyzja z 22 marca 2018 r.) Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej Minister): I. uchylił decyzję z 21 lipca 2017 r. w części dotyczącej punktu 4 (czwartego) i w tym zakresie umorzył postępowania; II. w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję z 21 lipca 2017 r.

Minister w uzasadnieniu podkreślił, że operat szacunkowy winien spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i przepisach wykonawczych, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości. Rzeczoznawca ustalił, że działka nr [...] położona jest na płaskim terenie, ma kształt nieregularnego wielokąta. Działka była zabudowana kontenerową stacją paliw z dwoma dystrybutorami (Pb i ON), dwoma zbiornikami na paliwo po 10.000 I każdy, z wiatą nad dystrybutorami, monitoringiem, pomieszczeniem biurowym produkcji fabryki kontenerów "U.", typ [...], rok budowy 1990. Na działce znajdowała się nawierzchnia z asfaltobetonu, mocno zniszczona o powierzchni 623 m2. Działka była uzbrojona w przyłącze teletechniczne, kabel energetyczny.

Działka nr [...] położona jest na płaskim terenie, ma kształt zbliżony do wydłużonego trójkąta. Na tej działce znajdowała się nawierzchnia asfaltobetonowa, bardzo zniszczona, o powierzchni 500 m2. Przez działkę przebiega wodociąg, sieć teletechniczna, kabel energetyczny. Na działce zlokalizowany jest słup wysokiego napięcia. Otoczenie nieruchomości stanowią tereny zurbanizowane. Dojazd do działki odbywa się drogą utwardzoną o nawierzchni asfaltowej.

Zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Głogów Małopolski, przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Głogowie Małopolskim z dnia 29 maja 2002 r., działki te położone były w konturze terenów oznaczonych jako usługi komercyjne, w tym przemysł.

Wyceniając działkę nr [...], stanowiącą przedmiot użytkowania wieczystego, biegły w pierwszej kolejności dokonał analizy transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod budownictwo usługowe i przemysłowe zawartymi w okresie od 2015 r. do 2017 r. Jako rynek właściwy przyjęto rynek lokalny - gminę Głogów Małopolski. W związku z niewystarczającą liczbą wiarygodnych transakcji nieruchomościami będącymi w użytkowaniu wieczystym, określenia wartości działki nr [...] jako prawa użytkowania wieczystego biegły dokonał z wykorzystaniem współczynnika korygującego zdefiniowanego w § 29 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207 poz. 2109 ze zm., dalej rozporządzenie). Biegły stwierdził występowanie 6 transakcji prawem własności nieruchomości podobnych. W celu określenia wartości prawa własności gruntu działki nr [...] zastosowano podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Z uzyskanego zbioru do porównania wykorzystano cztery transakcje nieruchomościami najbardziej podobnymi do nieruchomości wycenianej. Pozwoliło to na oszacowanie wartości rynkowej prawa własności gruntu działki nr [...] na kwotę 118.401,00 zł (190,05 zł/m2), a wartości prawa użytkowania wieczystego tej działki na kwotę 69.975,00 zł.

W celu ustalenia, czy cel wywłaszczenia powoduje zwiększenie wartości nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy określił również wartość przedmiotowej działki w oparciu o transakcje nieruchomościami drogowymi. Obszar badania rozszerzono z uwagi na ograniczony rynek lokalny obejmujący gminę Głogów Małopolski. Rzeczoznawca ustalił, że na tak zakreślonym rynku ceny nieruchomości drogowych wahały się w przedziale od 10,00 zł/m2 do 57,56 zł/m2 i uznał, że cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość (drogi) nie powoduje zwiększenia wartości nieruchomości, w związku z czym przyjął wartość wynikającą z przeznaczenia usługowego, bez uwzględnienia przeznaczenia wynikającego z decyzji zrid.

Biegły oszacował wartość odtworzeniową budowli posadowionych na działce nr [...]: nawierzchni z asfaltobetonu, przyłącza energetycznego i przyłącza teletechnicznego (21.532,00 zł). Rzeczoznawca określił wartość rynkową kontenerowej stacji paliw wskazując, że wynosi ona 27.000,00 zł. Podkreślił, że kontener w całości przetransportowano samochodem ciężarowym w inne miejsce celem dalszego wykorzystania przez właściciela Spółki. Ostatecznie wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego i prawa własności budowli posadowionych na przedmiotowej nieruchomości oszacował na kwotę 91.507,00 zł.

Wyceniając działkę nr [...] biegły dokonał analizy cen transakcyjnych nieruchomości drogowych i nieruchomości o przeznaczeniu pod budownictwo usługowe i przemysłowe. W pierwszej kolejności dokonał analizy transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod budownictwo usługowe i przemysłowe zawartych w okresie od 2015 r. do 2017 r. Jako rynek właściwy przyjął rynek gminy Głogów Małopolski. Na tak zakreślonym terytorialnie i czasowo rynku, rzeczoznawca majątkowy stwierdził występowanie 6 transakcji nieruchomościami podobnymi do wycenianej.

Z uzyskanego zbioru do porównania wykorzystano cztery transakcje nieruchomościami najbardziej podobnymi do nieruchomości wycenianej.

Pozwoliło to na oszacowanie wartości rynkowej gruntu działki nr [...] na kwotę 95.025,00 zł (190,05 zł/m2). Analizując zasadę korzyści doszedł do tożsamych wniosków jak przy pierwszej działce - że cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość (drogi) nie powoduje zwiększenia wartości nieruchomości. Dokonał oszacowania wartości odtworzeniowej składników budowlanych posadowionych na działce nr [...] - nawierzchni z asfaltobetonu (16.614,00 zł). Ostatecznie wartość odtworzeniową działki nr [...] oszacował na kwotę 111.639,00 zł.

Organ po dokonaniu oceny operatów szacunkowych w konfrontacji z brzmieniem przepisów rozporządzenia i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121, zm. poz. 50) uznał, że nie zawierają one nieprawidłowości, które uniemożliwiają dalsze ich wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania.

Odnosząc się do stawianego przez skarżącego zarzutu zaniechania przez rzeczoznawcę analizy możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie podejścia dochodowego przy wycenie, biegły wskazał, że podejście dochodowe można stosować dla określenia wartości rynkowej enumeratywnie, jednakże w uzyskiwanym dochodzie muszą pojawiać się wszystkie elementy wpływające na wysokość tych dochodów. Elementy te muszą stanowić nierozerwalną całość wycenianej nieruchomości, a jak wyjaśnił biegły, w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, gdyż wymontowany kontener nie był i nie mógł być przedmiotem wywłaszczenia.

Podejście dochodowe polega na określaniu wartości nieruchomości przy założeniu, że jej nabywca zapłaci za nią cenę, której wysokość uzależni od przewidywanego dochodu, jaki uzyska z nieruchomości. Stosuje się je przy wycenie nieruchomości przynoszących lub mogących przynosić dochód (art. 153 ust. 2 ugn). Kontenerowa stacja benzynowa nie stanowiła części składowej przedmiotowej nieruchomości i jako taka nie podlegała wycenie. Oszacowaniu podlegał jedynie grunt i te naniesienia budowlane, które były z nim trwale związane: nawierzchnia asfaltowa i przyłącza. Brak podstaw, by szacować ewentualne dochody jakie mógłby przynosić grunt, na którym nie znajduje się stacja benzynowa przynosząca zyski.

Wyceniając przedmiotową nieruchomość biegły prawidłowo zastosował podejście porównawcze, odstępując od zastosowania podejścia dochodowego.

Zdaniem organu nieruchomości podobne to takie, które są porównywalne. Nie muszą być one porównywalne pod każdym względem. Kryteria podobieństwa określone zostały w art. 4 pkt 16 ugn zgodnie z którym przez nieruchomość podobną należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. W ocenie organu nieruchomości przyjęte do porównania spełniają te wymogi.

W kwestii zarzutu nieporównywalności nieruchomości leżących w specjalnej strefie ekonomicznej, to rzeczoznawca wyjaśnił, że zawierane transakcje nieruchomościami położonymi w specjalnej strefie ekonomicznej również są transakcjami rynkowymi, a na badanym rynku różnica w cenie jest niezauważalna.

Skarżąca nie przedstawiła miarodajnych dowodów na poparcie swych twierdzeń, w tym alternatywnego operatu szacunkowego, a także nie skorzystała z możliwości oceny kwestionowanego operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ugn).

Uzasadniając stanowisko co do umorzenia postępowania w przedmiocie zaliczenia na poczet ustalonego odszkodowania kwoty już wypłaconej na podstawie decyzji z 12 maja 2015 r., Minister stwierdził, że na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, o której mowa w ust. 4g. Wypłata zaliczki następuje jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku (art. 12 ust. 5a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm., dalej ustawa z 2003 r. bądź uzrid). Minister powołał [postanowienie] NSA z 13.10.2017 r. I OSK 1454/17 i stwierdził, że postępowanie w sprawie wypłaty na podstawie art. 12 ust. 5a uzrid zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, jest postępowaniem samodzielnym, kończącym się wydaniem w ww. przedmiocie przez uprawniony organ czynności w postaci wypłaty, bądź odmowy wypłaty zaliczki, o której mowa w omawianym przepisie prawa. Tym samym brak jest podstaw do orzekania w decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą z mocy prawa pod budowę drogi nieruchomość. Kwestia ta, jako będąca jedynie kwestią rozliczeń pomiędzy osobą uprawnioną do odszkodowania a płatnikiem, pozostaje poza prowadzonym postępowaniem odszkodowawczym [decyzja w będnie nieponumerowanym t. 1/3 akt Ministra].

Skargę złożyła Spółka, [reprezentowana przez adw. Ł.K.], zarzucając decyzji z 22 marca 2018 r. naruszenie

I. prawa materialnego:

1. art. 153 ust. 1, art. 4 pkt 16 i art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu za miarodajne operatów szacunkowych z 22 marca 2017 r. sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego P.S., opierających się na błędnym założeniu, że nieruchomości przyjęte do porównania, położone na terenach objętych specjalną strefą ekonomiczną są nieruchomościami podobnymi do nieruchomości skarżącego, które przecież w takiej strefie się nie znajdują; różniącymi się nadto w sposób istotny powierzchnią, co oznacza, że biegły wykorzystał do wydania opinii nieruchomości nieporównywalne z nieruchomościami skarżącego;

2. art. 134 ust. 2 w zw. z art. 153 ust. 2 ugn przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu za prawidłowo sporządzone operat[y] szacunkow[e], w których rzeczoznawca majątkowy P.S. nie uwzględnił dotychczasowego sposobu użytkowania wycenianych nieruchomości i nie zastosował przy wycenie ww. nieruchomości podejścia dochodowego, co też mając na uwadze dotychczasowy sposób użytkowania tych nieruchomości było konieczne dla prawidłowej ich wyceny, a nadto na co wskazywał organ II instancji w swych wytycznych, uchylając pierwszą decyzję Wojewody;

II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 139 kpa w ten sposób, że organ I instancji, wbrew wytycznym Ministra Infrastruktury i Budownictwa zawartym w decyzji z 6 października 2016 r., gdzie zobowiązano Wojewodę Podkarpackiego do oceny czy przy wycenie nieruchomości należy zastosować podejście dochodowe, zamiast dokonać takiej analizy, zlecił niepotrzebnie kolejną wycenę, też (jak pierwsza) nie uwzględniającą podejścia dochodowego, a pogarszającą sytuację skarżącej, przez obniżenie należnego mu odszkodowanie o ponad 55 % [, i w decyzji z 21 lipca 2017 r. nawet nie uzasadnił powodów, dla których nie wykonał wytycznych organu II instancji i wybrał operat mniej korzystny dla skarżącej];

2. art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez dokonanie oceny dowodu - opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego P.S. i uznanie przez organ, bez dokonania rzetelnej oceny tego dowodu w kontekście podstawowych zasad dotyczących wyceny nieruchomości wynikających z ugn i rozporządzenia [, co w konsekwencji winno skutkować odmową przyznania waloru wiarygodności i mocy dowodowej temu dowodowi];

3. art. 7, 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez nie wyjaśnienie w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzji I instancji - pogarszającej sytuację skarżącej - dlaczego dał wiarę opinii biegłego P.S., a nie dał wiary opinii z 18 sierpnia 2014 r. wydanej przez rzeczoznawcę majątkowego R.W. (obie opinie nie uwzględniają kryterium dochodowego, czego domagał się skarżący) [i na co zwrócił uwagę organ II instancji w decyzji z 6 października 2016 r.];

4. art. 10 § 1 i 3 w zw. z art. 81 kpa przez naruszenie prawa skarżącej do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co do wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego P.S. złożonych w piśmie z 16 sierpnia 2017 r.

Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z 21 lipca 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji z 21 lipca 2017 r. i zobowiązanie organu I instancji do zlecenia ponownej wyceny ww. nieruchomości, w której uwzględnione zostaną wymogi wynikające z ugn i rozporządzenia; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (k. 3-12 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne (k. 15-16 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem IV SA/Wa 1677/18 na podstawie art. 145 § 1 pkt 2; art. 205 § 2 w zw. z art. 206 ppsa, orzekł ja w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uznał za konieczne zweryfikowanie wysokości wynagrodzenia adwokata do kwoty stawki minimalnej wynoszącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji w innych sprawach 480 zł. Odstąpił od kwoty wynagrodzenia uzależnionej od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd uznał, że wystąpiła uzasadniona sytuacja opisana w art. 206 ppsa bowiem argumenty skargi były niezasadne, a przyczyna wyeliminowania zaskarżonej decyzji została dostrzeżona przez Sąd z urzędu. W punkcie 3 orzeczono na podstawie art. 223 § 2 ppsa.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na stwierdzone, zdaniem Sądu, wady kwalifikujące się jako rażące.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Ustawodawca mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 5, s. 693). Skoro sąd administracyjny nie jest związany granicami zaskarżenia, więc żadna część zaskarżonej decyzji nie może korzystać z domniemania prawidłowości. Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z 20.7.2005 r. I FSK 68/05).

Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 ppsa). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na względzie określony w tym przepisie zakaz reformationis in peius, z którego wynika, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie (wyroki NSA z: 23.2.2018 r. II OSK 1398/16; 30.1.2014 r. II FK 1512/12) przyjmuje się, że orzeczeniem na niekorzyść strony skarżącej w rozumieniu art. 134 § 2 ppsa będzie każde orzeczenie, które pogarsza sytuację skarżącego w stosunku do tej, jaką miał przed wniesieniem skargi, przy czym pogorszenie to nie musi dotyczyć wyłącznie jego praw czy obowiązków wynikających z prawa materialnego, ale także pewnych uprawnień faktycznych czy procesowych, powstałych w wydaniu zaskarżonego aktu bądź dokonaniu czynności. Jak wynika z art. 134 § 2 ppsa zakaz sformułowany w tym przepisie nie dotyczy sytuacji, gdy w sprawie występuje naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W takiej sytuacji sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję nawet, gdyby miało to prowadzić do wydania nowej decyzji mniej korzystnej dla strony. Zdaniem Sądu w sprawie wystąpiła sytuacja poddająca się zakwalifikowaniu rozstrzygnięcia Ministra jako rażąco naruszające prawo.

Organ odwoławczy przyjął odmienny od Wojewody sposób stosowania przepisów prawa, co przejawiło się w rozstrzygnięciu uchylającym pkt 4 decyzji z 21 lipca 2017 r. o zaliczeniu na poczet ustalonego odszkodowania kwoty, która została wypłacona na rzecz W. sp. z o.o. w Rzeszowie z tytułu decyzji z 12 maja 2015 r. i umorzeniu w tym zakresie postępowania.

Oznacza to, że organ w ten sposób kreuje odrębny tytuł egzekucyjny dla wierzyciela odnośnie wypłaty odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości pod budowę drogi publicznej. Zgodnie z decyzją z 21 lipca 2017 r. zostaje ustalone odszkodowanie na rzecz skarżącego i przyznane. Jednocześnie do jego zapłaty został zobowiązany Zarząd Województwa Podkarpackiego. Bez klauzuli o zaliczeniu na poczet obecnie ustalonego odszkodowania kwoty wypłaconej uprzednio skarżącemu w oparciu o pierwszą decyzję przyznającą odszkodowanie (takie rozstrzygniecie zostało zawarte w decyzji z 21 lipca 2017 r.), wierzyciel otrzymał odrębny tytuł egzekucyjny do zwrócenia się do podmiotu zobowiązanego o wypłatę odszkodowania. Jego sytuacja jeśli chodzi o uprawnienia o charakterze materialnym jest lepsza w porównaniu do sytuacji wykreowanej w decyzji z 21 lipca 2017 r. Taki stan uprawnień ukształtowany przez decyzję Ministra powoduje, że odmienny pogląd Sądu orzekającego co do stosowania art. 12 ust. 5a uzrid wykluczyłby uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra. Jednocześnie jednak rozstrzygnięcie Ministra korzystne dla Spółki jest rażąco wadliwe, co wyłącza dochowanie zakazu statuowanego w art. 134 § 2 ppsa.

Na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wypłaca się zaliczkę w wysokości 70 % odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, o której mowa w ust. 4g. Wypłata zaliczki następuje jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku (art. 12 ust. 5a uzrid). Jako bezsporne należało przyjąć ustalenie faktyczne polegające na tym, że Spółka otrzymała wypłatę 70 % odszkodowania przyznanego w oparciu o decyzję z 12 maja 2015 r. Przy czym owe 70 % zostało naliczone od sumy 96.158 [zł] i 359.404 zł. Z kolei art. 12 ust. 5b uzrid stanowi, że osoba, której wypłacono zaliczkę, lub jej spadkobiercy są obowiązani do zwrotu zaliczki po jej waloryzacji na dzień zwrotu, jeżeli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej została zmieniona, uchylona w całości lub w części dotyczącej tej osoby, lub stwierdzono jej nieważność. Ostatnio przywołana regulacja nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie bowiem decyzja zrid funkcjonuje w obrocie prawnym i nie podlegała żadnym trybom nadzwyczajnym, które prowadziłyby do uchylenia, zmiany czy stwierdzenia jej nieważności.

Natomiast została uchylona w toku postępowania administracyjnego pierwsza w sprawie decyzja ustalająca odszkodowanie na rzecz skarżącego - decyzja z 12 maja 2015 r.

Z mocy art. 23 uzrid w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym odszkodowań za przejmowane nieruchomości pod drogi publiczne stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu (art. 132 ust. 3a ugn). Zdaniem Sądu I instancji, ugn nie normuje sposobu postępowania organu, w sytuacji gdy uchylona została decyzja o przyznaniu odszkodowania i kwotę odszkodowania wypłacono byłemu właścicielowi. Nie można twierdzić , że organ ponownie rozpoznający sprawę o odszkodowanie ma w decyzji orzekać ponownie o kwocie pełnego odszkodowania, nie biorąc pod uwagę poprzednio wypłaconego odszkodowania jako w istocie zaliczki na poczet ostatecznie przyznanego odszkodowania.

Art. 132 ust. 3a ugn wprowadza obowiązek zwrotu uzyskanego odszkodowania, jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność. Uchylenie decyzji ostatecznej, na podstawie której wypłacone zostało wcześniej odszkodowanie, może nastąpić w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, a także w każdym czasie za zgodą strony, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu ani zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 155 kpa). Decyzja ostateczna może też być uchylona w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa (art. 161 kpa). Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nastąpić może z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 kpa.

W orzecznictwie sądowym zaprezentowano pogląd, że z art. 132 ust. 3a ugn wynika obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, jednakże wtedy gdy wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia skutkuje tym, że odszkodowanie już nie przysługuje. Przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji gdy uprawnionemu podmiotowi przysługuje roszczenie, co do różnicy pomiędzy kwotą ustalonego ponownie odszkodowania, a kwotą odszkodowania już wypłaconego. Art. 132 ust. 3a ugn nie ma zastosowania do stanów, w których nie ma sporu o zasadę odszkodowania, a jedynie o kwestię jego wysokości. Wówczas uprawniony podmiot, który poniósł szkodę pozostaje cały czas wierzycielem, co wyklucza zastosowanie art. 132 ust. 3a ugn (wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. I OSK 1312/17).

W sytuacji, gdy odszkodowanie jest należne i zostało wypłacone w toku postępowania (przed uzyskaniem przez decyzję odszkodowawczą cechy ostateczności) w kwocie wyższej od ostatecznie ustalonej, to w takim przypadku nie może dojść do ponownej wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości. Oznaczałoby bowiem, że wierzyciel uzyskałby nowy tytuł egzekucyjny do żądania ponownie kwoty odszkodowania. Innymi słowy otrzymałby uprawnienie do uzyskania odszkodowania w wysokości zawyżonej w stosunku do przysługującego mu odszkodowania.

Stanowisko analogiczne do powyższego prezentowane było już w dawniejszym dorobku judykatury. Jako zasadne należy przywołać wywody Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z 5.10.1995 r. III ARN 30/95, (OSNP 1996/9/125, Lex 23419), wedle których decyzja organu ustalającego kwotę należnego odszkodowania z tytułu przejęcia na własność Państwa nieruchomości musi w swej treści uwzględniać (zawierać rozliczenie) kwoty wcześniej już wypłaconego odszkodowania z tego samego tytułu na podstawie wcześniejszej decyzji właściwego organu. W wyroku tym za dowolny Sąd Najwyższy uznał pogląd, że brak jest podstaw prawnych do dokonywania potrąceń decyzją administracyjną i opowiedział się za wyłączeniem w tych sprawach sądowej drogi dochodzenia roszczeń z zastosowaniem art. 410 i nast. kc.

Stanowisko to podzielił NSA w uchwale składu 7 sędziów z 9.10.2000 r. OPS 12/00 (ONSA 2001/1/10, Lex 44490), w której stwierdzono m. in., że orzekając o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość na podstawie art. 129 i następnych ustawy ugn organ uwzględnia wypłacenie stronie odszkodowania na podstawie ostatecznej decyzji, która w toku dalszego postępowania została uchylona, nie może jednak waloryzować kwoty wypłaconego odszkodowania na podstawie art. 5 tej ustawy. Stanowisko to zachowuje aktualność.

Oznacza to, że organ właściwy do ustalenia na nowo odszkodowania winien w decyzji określić kwotę tego odszkodowania, uwzględniając kwotę już wypłaconą. Organ ma nie tylko uprawnienie, lecz obowiązek zaliczyć na poczet należnego odszkodowania wypłaconą już kwotę. Tylko tak ustalone odszkodowanie będzie respektowało zasadę z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wedle której wywłaszczenie jest dopuszczalne za "słusznym odszkodowaniem", słuszne odszkodowanie to odszkodowanie sprawiedliwe, sprawiedliwe zaś odszkodowanie to jednocześnie odszkodowanie ekwiwalentne, które nie narusza istoty odszkodowania za utracone mienie.

Zagadnieniem "słusznego odszkodowania" wielokrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny. Pierwotnie Trybunał stanął na stanowisku koncepcji pełnego odszkodowania, ale w późniejszej orzeczeniach odstąpił od tego poglądu.

W wyroku z 20.7.2004 r. SK 11/02, OTK-A 2004/7/66, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Konstytucja nie precyzuje pojęcia "słusznego odszkodowania", które jest związane z wartością wywłaszczanej nieruchomości. Prawodawca konstytucyjny nie posłużył się określeniem "pełne odszkodowanie", lecz zastosował termin "słuszne odszkodowanie", który - w ocenie Trybunału - ma bardziej elastyczny charakter. Zdaniem Trybunału mogą istnieć sytuacje szczególne, gdy inna ważna wartość konstytucyjna pozwoli uznać za słuszne również odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne. Wywłaszczenie następuje na cele publiczne, to znaczy ze względu na dobro wspólne. Z tych przyczyn, odszkodowanie w pełni ekwiwalentne może nie odpowiadać zasadzie słuszności, a odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne może być uznane za odszkodowanie słuszne (cz. III pkt 2-4 uzasadnienia wyroku SK 11/02; cz. III pkt 3.1 uzasadnienia wyroku TK z 16.10.2012 r. K 4/10, OTK-A 2012/9/ 106).

Pogląd przyjęty przez Ministra prowadziłby do sytuacji, gdy wierzyciel uzyskałby nie tyle słuszne odszkodowanie, co w nieuzasadnionej, nadmiernej wysokości. Tymczasem nie może ono przekroczyć pewnej górnej granicy.

Takie stosowanie omawianych przepisów prawa nie budzi wątpliwości (przykładowo wyroki NSA z: 8.1.2014 r. I OSK 1503/12; 13.12.2017 r. I OSK 1312/17; 11.10.2018 r. I OSK 2745/16; 24.1.2014r. I OSK 1596/12).

Powołane w zaskarżonej decyzji orzeczenie, które miałoby uzasadniać odstąpienie od obowiązku zaliczenia uprzednio otrzymanej zaliczki na odszkodowanie dotyczy zupełnie innej kwestii, mianowicie procesowej i dopuszczalności skargi do sądu wojewódzkiego. W postanowieniu z 13.10.2017 r. I OSK 1454/17 NSA jedynie miał za zadanie wypowiedzenie się czy czynność w postaci odmowy wypłaty na rzecz skarżącej zaliczki w wysokości 70% odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w trybie art. 12 ust. 5a uzrid stanowi jedną z zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działalności administracji publicznej, a konkretnie, czy jest to inna niż decyzja lub postanowienie czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Przedmiotu rozważań nie stanowiło zaliczanie na poczet przyznanego odszkodowania wypłaconej już częściowo kwoty.

Z tego względu Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja rażąco naruszyła prawo. Sąd I instancji uznał zarzuty skargi za bezzasadne.

Za bezzasadny Sąd uznał zarzut przyjęcia przez rzeczoznawcę podejścia porównawczego, zamiast podejścia dochodowego, które ze względu na dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości pozwoliłoby na prawidłową wycenę działki wykorzystywanej dotychczas jako stacja paliw.

Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi [...] wartość rynkowa nieruchomości (art. 134 ust. 1 ugn). Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 ugn). Wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu, iż strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy, oraz upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy (art. 151 ust. 1 ugn). Rynkową wartość nieruchomości określa się przede wszystkim przy zastosowaniu podejścia porównawczego lub dochodowego, i dopiero, gdy istniejące uwarunkowania nie pozwalają na zastosowanie tych podejść, wartość rynkową nieruchomości określa się w podejściu mieszanym (art. 152 ust. 3 ugn).

Podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego; ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej (art. 153 ust. 1 ugn).

Uzupełnieniem tych przepisów przy ustalaniu wartości nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone na podstawie ustawy z 2003 r. jest § 36 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym gdy dane z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej zgodnie z ust. 1, wartość nieruchomości określa się w podejściu kosztowym.

Obowiązujący do 25 sierpnia 2011 r. § 36 ust. 1 rozporządzenia przy wycenie nieruchomości pod decyzje zrid przewidywał jedynie zastosowanie podejścia porównawczego. Obecnie ustawodawca dopuścił wszystkie przewidziane przez ugn podejścia wyceny nieruchomości.

Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 ust. 1 ugn).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pozycja rzeczoznawcy majątkowego w oparciu o przepisy ugn jest zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego. Zarówno przepisy ugn, jak również standardy zawodowe oraz kodeks etyki nakładają na rzeczoznawcę majątkowego przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obowiązek wykorzystania zarówno swojej wiedzy specjalistycznej, jak również dołożenia należytej staranności. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych (wyroki NSA z: 7.3.2014 r. I OSK 1894/12, Lex 1494707; 23. 6.2016 r. II OSK 2600/14, Lex 2106691; 22.5.2014 r. I OSK 2706/12, Lex 1578871; 7 .12.2012 r. I OSK 1434/11, Lex 1366424). Z tego względu organ w tej zasadniczej kwestii zwrócił się do rzeczoznawcy o wyjaśnienie z jakich powodów nie skorzystał z podejścia dochodowego. Wyjaśnienia w tym zakresie poczynione organ przyjął za własne, a co zaakceptował Sąd I instancji.

Przede wszystkim metodyka pracy rzeczoznawcy należy do kompetencji zawodowych osób dokonujących wyceny, które kierują się m.in. celem wyceny, rodzajem i położeniem nieruchomości, przeznaczeniem w planie miejscowym i stanem jej zagospodarowania. Nie oznacza to oczywiście, że zarówno organ, jak i sąd administracyjny jest pozbawiony kompetencji do oceny, czy przyjęte podejście mieści się w granicach prawa. Dokonanie wyboru podejścia przez rzeczoznawcę nie jest wyjęte spod kontroli sądowej. Tutaj Sąd dokonał takiej kontroli i doszedł do wniosku, że rzeczoznawca nie naruszył art. 154 ust. 1 ugn. Ze względu na charakter zabudowy tymczasowym kontenerem stacji paliw, przeniesieniem w konsekwencji tej stacji w inne miejsce celem jej dalszego wykorzystywania i generowania dochodu jako elementu, który nie był częścią składową wywłaszczonej nieruchomości i ogólnie stanem zaniedbania tej stacji i jej otoczenia (opis ze zdjęciami w operatach szacunkowych R.W. i P.S.) - rzeczoznawca wyjaśnił, z jakich powodów przyjął podejście porównawcze. Naniesienia na wycenianej nieruchomości nie rokowały takim dochodem, który mieściłby się w definicji ustawowej. Podejście dochodowe polega na określaniu wartości nieruchomości przy założeniu, że jej nabywca zapłaci za nią cenę, której wysokość uzależni od przewidywanego dochodu, jaki uzyska z nieruchomości (art. 153 ust. 2 [zd. 1] ugn). Opisana i zilustrowana fotografiami stacja nie mogła być potraktowana jako przedmiot transakcji mającej za przedmiot uzyskiwanie dochodu. Na potwierdzenie tego skarżący przeniósł kontenery, by uzyskiwać dochód przez posadowienie na innej nieruchomości.

Odnosząc się do pojęcia "słusznego odszkodowania", Sąd I instancji zauważył, że wartość szkody jest z reguły większa od wartości wywłaszczanego prawa, gdyż m. in. obok wartości wycenianej nieruchomości, obejmuje m.in. również utracone korzyści, koszty ewentualnej przeprowadzki i inne towarzyszące wywłaszczeniu straty. Wartość prawa wywłaszczanego i wartość szkody wyrządzonej wywłaszczeniem są różnymi kategoriami. Zasadą jest, że odszkodowanie ma odpowiadać wartości odebranych praw. W przypadku nieruchomości wartość praw do niej przysługujących jest determinowana wartością nieruchomości. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje ustalenie odszkodowania na podstawie wartości nieruchomości. Odszkodowanie za utraconą własność nieruchomości ma za zadanie rekompensować wartość utraconego prawa, a nie szkody wskutek wywłaszczenia nieruchomości.

Jeśli chodzi o zarzut przyjęcia przy wycenie nieruchomości znajdujących się w specjalnej strefie ekonomicznej, podczas, gdy wyceniania działka w takowej się nie zawiera, dotyka on istoty rozumienia pojęcia "nieruchomość podobna". Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen.

Przez nieruchomość podobną należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość (art. 4 pkt 16 ugn). Treść art. 4 pkt 16 w powiązaniu z art. 153 ust. 1 ugn, zgodnie z którym "Podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej", pozwala na uznanie, że rzeczoznawca majątkowy poszukując do analizy porównawczej nieruchomości, nie musi uwzględniać nieruchomości o wszystkich identycznych cechach. Porównywalność w rozumieniu art. 4 pkt 16 ugn nie oznacza identyczności wskazanych w nim parametrów. Oznacza natomiast wspólność istotnych cech rynkowych, mających zasadniczy wpływ na wartość nieruchomości. To więź polegająca na podobieństwie, a nie na tożsamości. Ustalenie, które z cech nieruchomości mają najistotniejsze znaczenie w konkretnym przypadku zależy od oceny rzeczoznawcy. Przez nieruchomości podobne, porównywalne, należy rozumieć takie, których stan prawny, fizyczny i funkcjonalny jest najbardziej do siebie zbliżony. W przypadku wystąpienia odmienności, wycena określająca wartość podlega stosownej korekcie opartej na wychwyceniu istotnych różnic - takich, które mogą wpływać na wartość. Rzeczoznawca musi skorygować ceny uzyskane za przyjęte do analizy nieruchomości, uwzględniając występujące między nimi różnice (wyrok NSA z 30.6.2016 r. I OSK 2328/14). W rozpoznawanej sprawie rzeczoznawca wyjaśnił, że na badanym rynku różnica w cenie jest niezauważalna (pismo z 16 sierpnia 2017 r.). Sąd nie ma kompetencji, by tę informację zweryfikować, bowiem jest to wiedza o charakterze specjalnym, a skarżący w żaden sposób nie uwiarygodnił swego twierdzenia. Kierując się zasadami logiki Sąd I instancji stwierdził, że nieruchomości w strefach dających korzystniejsze warunki do inwestowania mogłyby być droższe od pozostałych, gdyż generują większe zainteresowanie inwestorów. Oznaczałoby to, że przyjęte w operatach nieruchomości podobne miałby wyższą cenę od nieruchomości skarżącej. Jest to wariant korzystniejszy dla skarżącej.

W kwestii braku podobieństwa przy cesze powierzchni należy stwierdzić, że różnice w poszczególnych uwarunkowaniach nieruchomości winny zostać skorygowane odpowiednimi współczynnikami korygującymi. W obu operatach, odnoszących się do obu działek jeśli chodzi cechy rynkowe i ich wagi dla określonego rynku, powierzchnia działki uzyskała jedynie 10 %.

Biegły opisał nieruchomości będące przedmiotem przeprowadzonych transakcji, które zostały wybrane do porównania w ramach zastosowanego przez biegłego podejścia określenia wartości nieruchomości. Zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia rzeczoznawca dla określenia wartości rynkowej nieruchomości przyjął dane z lokalnego rynku nieruchomości. Z dotychczasowego orzecznictwa NSA wynika, że co do zasady winien to być rynek lokalny miejsca położenia nieruchomości. Takim rynkiem była gmina Głogów Małopolski. Przy czym - co miało kluczowe znaczenie - jako podobieństwo nie zostało określone dokładnie przeznaczenie pod stacje paliw, jak było to w poprzednim operacie i co miało decydujące znaczenie przy poprzedniej wycenie, sięgając po rynek regionalny. W operatach przyjętych do wyceny przyjęto zgodnie ze studium - przeznaczenie pod usługi komercyjne, w tym przemysł.

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że operaty są prawidłowe. Na etapie postępowania administracyjnego skarżący składał szereg uwag do przedłożonych przez rzeczoznawcę operatów szacunkowych, w wyniku czego rzeczoznawca udzielał informacji.

Jako niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 139 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Przepis ten należy tak rozumieć, że organ odwoławczy nie może pogorszyć sytuacji strony odwołującej się. Tymczasem Minister wydał decyzję kasatoryjną, a zatem zgodnie z oczekiwaniem odwołującego się. W decyzji wyjaśnił powody uchylenia poprzedniej decyzji Wojewody i zawarł wytyczne. Nie naruszono zatem normy art. 139 kpa. Należy odróżnić kwestię naruszenia zasady reformationis in peius od wykonania wytycznych przez organ I instancji. W rozpoznawanej sprawie rzecz dotyczy ostatniego.

Nie doszło do naruszenia przepisów procesowych w zakresie oceny miarodajności operatów szacunkowych. Organ przyjął ostatnie operaty jako spełniające wszystkie ustawowe kryteria.

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 i 3 w zw. z art. 81 kpa przez naruszenie prawa skarżącej do czynnego udziału w każdym stadium postępowania traci znaczenie na obecnym etapie postępowania. Skoro Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji strona może wypowiedzieć się na etapie postępowania odwoławczego i zgłosić dodatkowe dowody w sprawie lub argumentację prawną celem weryfikacji operatów szacunkowych.

Skargę kasacyjną wywiodła W. sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie, reprezentowana przez adw. Ł.K., zaskarżając wyrok IV SA/Wa 1677/18 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 134 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1677/18 wyroku stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 marca 2018 r. nr [...], mimo że w sprawie nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania odstępstwa od zakazu reformationis in peius, o którym mowa w art. 134 § 2 ppsa;

2. prawa materialnego - art. 12 ust. 5a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - Dz. U. z "2018 r. poz. 1474") przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że kwota wypłacona przez Zarząd Województwa Podkarpackiego na rzecz skarżącej z tytułu decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 maja 2015 r. winna zostać zaliczona na poczet ponownie ustalonego na rzecz skarżącej w decyzji Wojewody Podkarpackiego z 21 lipca 2017 r. nr [...] odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, uznając tym samym, że okoliczność ta winna znaleźć odzwierciedlenie w decyzji ustalającej ponownie wysokość odszkodowania - w decyzji Wojewody Podkarpackiego z 21 lipca 2017 r., tak jak uczynił to Wojewoda Podkarpacki w punkcie 4 decyzji z 21 lipca 2017 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że rozstrzygnięcie Ministra Inwestycji i Rozwoju uchylające punkt 4 decyzji z 21 lipca 2017 r. - stanowiący o "zaliczeniu na poczet ustalonego odszkodowania kwoty, która została wypłacona na rzecz W. sp. z o.o. z tytułu decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 maja 2015 r. znak [...]" należy uznać za wydane z rażącym naruszeniem prawa, skutkujące stwierdzeniem jej nieważności, stanowiącej wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ppsa); zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 138-144 akt sądowych).

Pismami z: 2 lutego 2022 r. Podkarpacki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie, reprezentowany przez r. pr. A.K.; 29 kwietnia 2022 r. W. sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie; 5 maja 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii, reprezentowany przez r. pr. M.Z. wyrazili zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym (k. 179-182; 184, 189-191 akt sądowych).

Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z 27 maja 2022 r. I OSK 1266/19 na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 186-197 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzut naruszenia art. 134 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa okazał się częściowo zasadny - w tej tylko części, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w części obejmującej tiret drugie, którą Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy punkty 1 (pierwszy), 2 (drugi) i 3 (trzeci) decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 lipca 2017 r. [...].

Sąd I instancji skoncentrował się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na kwestii, czy doszło do rażącego naruszenia prawa decyzją z 22 marca 2018 r., którą to decyzją (tiret pierwsze tenoru decyzji) Minister uchylił decyzję z 21 lipca 2017 r. w części dotyczącej punktu 4 (w którym to punkcie Wojewoda wskazał, że "na poczet ustalonego odszkodowania należy zaliczyć kwotę, która została wypłacona na rzecz W. sp. z o.o. w Rzeszowie z tytułu decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12.05.2015 r. nr [...]. Różnicę między wysokością odszkodowania ustalonego w niniejszej decyzji, a kwotą wypłaconą przez płatnika wyrównuje się przez dopłatę pieniężną.". Istota obszernych rozważań w tej materii (s. 9-15 uzasadnienia wyroku IV SA/Wa 1677/18) wskazuje, że Sąd I instancji uznał, że oznacza to, że Minister w ten sposób kreuje odrębny tytuł egzekucyjny dla wierzyciela odnośnie wypłaty odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości pod budowę drogi publicznej. Bez klauzuli o zaliczeniu na poczet obecnie ustalonego odszkodowania kwoty wypłaconej uprzednio skarżącemu w oparciu o pierwszą decyzję [z 12 maja 2015 r.] przyznającą odszkodowanie, wierzyciel otrzymał odrębny tytuł egzekucyjny do zwrócenia się do podmiotu zobowiązanego [d]o wypłat[y] odszkodowania. Pogląd przyjęty przez Ministra prowadziłby do sytuacji, gdy wierzyciel uzyskałby nie tyle słuszne odszkodowanie, co w nieuzasadnionej nadmiernej wysokości. Tymczasem nie może ono przekroczyć pewnej górnej granicy (s. 10, 14 uzasadnienia wyroku IV SA/Wa 1677/18).

Zarzuty skargi kasacyjnej w tej części okazały się niezasadne. Sąd I instancji nie naruszył zakazu reformationis in peius (art. 134 § 2 ppsa) w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdzając w tej części (tiret pierwsze tenoru decyzji z 22 marca 2018 r.), a żaden z argumentów podniesionych w uzasadnieniu tego zarzutu w tej części nie prowadzi do odmiennej oceny punktu 1 (pierwszego) zaskarżonego wyroku.

Prócz argumentów podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy wskazać, że w stosunku do stanu prawnego, pod rządem którego skład 7 Sędziów NSA podjął uchwałę z 9 października 2000 r. OPS 12/00 (ONSA 2001/1/10), nastąpiły istotne zmiany prawne. W szczególności weszła w życie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy w brzmieniu Dz. U. z 2017 r. poz. 1496, zm. poz. 1566). Zasadniczym zmianom uległa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121, zm. poz. 50).

W uchwale OPS 12/00 NSA wskazał [w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy - uw. NSA w składzie niniejszym), że orzekając o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość na podstawie art. 129 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm.), organ uwzględnia wypłacenie stronie odszkodowania na podstawie ostatecznej decyzji, która w toku dalszego postępowania została uchylona [...](ONSA 2001/1/10 s. 160). Sąd I instancji przyjął, że art. 132 ust. 3a ugn wprowadza obowiązek zwrotu uzyskanego odszkodowania, jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona [przy czym Sąd I instancji nietrafnie przyjął, że uchylenie decyzji ostatecznej, na podstawie której wypłacone zostało wcześniej odszkodowanie, może nastąpić w przypadku zastosowania art. 151 § 1 pkt 2, art. 155, art. 161 kpa) lub stwierdzono jej nieważność (art. 156 § 1 kpa; s. 12 akapit 2 uzasadnienia wyroku IV SA/Wa 1677/18). W wyroku z 6.6.2012 r. I OSK 830/11 (aprobobowanym przez M. Wolanina w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. C.H. Beck 2021, s. 817 nb 18), NSA stwierdził, że art. 132 ust. 3a ugn ustawodawca nie określił postępowań, w których miałoby dojść do uchylenia decyzji o odszkodowaniu, co sugeruje jego stosowanie we wszystkich przypadkach, w których następuje takie uchylenie, a więc także w przypadku postępowania odwoławczego; art. 132 ust. 3a ugn należy odnieść do sytuacji, w której uchylenie decyzji odszkodowawczej skutkuje nienależnością wypłaconego na podstawie tej decyzji odszkodowania.

W doktrynie trafnie wskazuje się, że rozliczenie kwoty zaliczki następuje przez potrącenie z wysokości ustalonego odszkodowania w chwili jego wypłaty (M. Wolanin - op. cit., s. 810, nb 4 do art. 132). Orzekanie decyzją o zaliczeniu zaliczki na poczet na poczet ustalonego odszkodowania spotyka się w praktyce orzekania decyzją, w której jednocześnie organ orzekał o waloryzacji wypłaconego uprzednio na podstawie wcześniejszej decyzji odszkodowania (przykładowo - punkty 3, 4 i 5 decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 listopada 2016 r. - dotyczących innych stron - kontrolowanej wyrokiem NSA z 7.11.2019 r. I OSK 570/18, cbosa). Ponieważ ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość następuje w formie decyzji administracyjnej, to waloryzacja, która jest uaktualnieniem przyjętej wysokości odszkodowania, wymaga zachowania tej samej formy. Nie jest to wyłącznie czynność obrachunkowa (wyrok NSA z 9.7.2010 r. I OSK 1229/09, aprobowany przez M. Wolanina - op. cit., s. 814, nb 3).

W kontrolowanej sprawie ani w zaskarżonej decyzji, ani w poprzedzającej ją decyzji z 21 lipca 2017 r., organy nie dokonywały waloryzacji części odszkodowania, odpowiadającego zaliczce w kwocie 318.893,40 zł, wypłaconej skarżącej dnia 16 czerwca 2015 r. w trybie czynności materialnotechnicznej, na podstawie decyzji z 12 maja 2015 r. (uchylonej na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 6 października 2016 r.), w wyniku wniosku Spółki z 25 maja 2015 r. o wypłatę zaliczki w wysokości 70% ustalonego odszkodowania (art. 12 ust. 5a uzrid; pismo z 21 kwietnia 2012 r. Dyrektora Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich - w błędnie nieponumerowanym t. 3/3 akt administracyjnych).

Skoro wypłata zaliczki odbyła się w drodze czynności materialnotechnicznej, to także rozliczenie kwoty zaliczki przez potrącenie z wysokości ustalonego ostatecznie decyzją odszkodowania w chwili jego wypłaty, odbyć się może (w przypadku konieczności dopłaty ze strony zobowiązanego) w drodze czynności materialnotechnicznej, jeśli nie dokonano waloryzacji owej zaliczki. W kontrolowanej sprawie rozliczenie pomiędzy Spółką a płatnikiem nastąpi poza postępowaniem odszkodowawczym - w drodze dobrowolnego zwrotu nadpłaty przez Spółkę, bądź w postępowaniu cywilnym.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 12 ust. 5a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - Dz. U. z "2018 r. poz. 1474") przez błędną jego wykładnię. Zarzut ten postawiony został niestarannie. Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1). W dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych obowiązywał w brzmieniu jednolitego tekstu Dz.U. z 2017 r. poz. 1496, zm. poz. 1566), bowiem jednolity tekst Dz. U. z "2018 r. poz. 1474" wszedł w życie dopiero 2 sierpnia 2018 r. Mimo tej niedoskonałości, zarzut ten nadawał się do rozpoznania (uchwała I OPS 10/09).

Art. 12 ust. 5a uzrid nie stanowi przeszkody dla rozliczenia zaliczki (określonego w punkcie 4 decyzji z 21 lipca 2017 r. jako "zaliczenie kwoty") - jak to wyżej przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny przy analizie zarzutu 1 skargi kasacyjnej. Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy w tym momencie odwołać się do wyżej podniesionych argumentów. W uzasadnieniu uchwały OPS 12/00 NSA wskazał, że: "Według Sądu Najwyższego "Wynika to z istoty odszkodowania, które ustalane jest w wysokości odpowiadającej rozmiarowi szkody poniesionej przez dany podmiot. Wielkość tej szkody uległa odpowiedniej redukcji wraz z wypłaceniem jej określonej kwoty/kwot/ na mocy ostatecznej decyzji i wobec tego ustalone ponownie odszkodowanie może dotyczyć tylko tej części szkody, która nie została jeszcze wyrównana. Gdy zaś wypłacone wcześniej odszkodowanie stanowi równowartość szkody lub ją przewyższa to o istnieniu szkody nie może być mowy i wobec tego nie może tym samym być także mowy o ponownym ustaleniu odszkodowania, które miałoby być wypłacone stronie". Sąd Najwyższy zaaprobował stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym rewizją nadzwyczajną wyroku, iż spór w takiej sprawie o kwotę odszkodowania nie jest niczym innym jak sporem o wysokość odszkodowania i nie zmienia tego okoliczność wcześniejszej wypłaty odszkodowań. W takim wypadku kolejna decyzja o odszkodowaniu winna wyraźnie i precyzyjnie określać nie tylko wysokość odszkodowania, ale i to czy osoba która była właścicielem przejętego /wywłaszczonego/ gruntu posiada nadal uprawnienia do otrzymania określonej "wyrównawczej" kwoty odszkodowania, czy też zobowiązany do zapłaty zrealizował już obciążający go obowiązek w pełnej wysokości" - ONSA 2001/1/10, s. 165-166). Uwzględniwszy wskazaną wyżej zmianę stanu prawnego, która zaszła po wydaniu uchwały OPS 12/00, odszkodowanie które ostatecznie ustalono decyzją z 22 marca 2018 r. (tiret drugie), zawierające w sobie kwotę uprzednio wypłaconej zaliczki, stanowi słuszne odszkodowanie w rozumieniu art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946). Rozliczenie kwoty zaliczki nastąpi poza postępowaniem odszkodowawczym.

W pozostałej części zarzut naruszenia art. 134 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa okazał się niezasadny (w zakresie, w jakim Sąd I instancji stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie stanowiącym tiret drugie tenoru decyzji 22 marca 2018 r. - którym Minister utrzymał w mocy punkty 1, 2 i 3 decyzji z 21 lipca 2017 r.

Skoro istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, skargę kasacyjną należało uwzględnić w części (art. 188 ppsa) i zaskarżony wyrok uchylić w części - w punkcie 1 (pierwszym) i to tylko w tej części, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w części obejmującej tiret drugie, którą Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy punkty 1 (pierwszy), 2 (drugi) i 3 (trzeci) decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 lipca 2017 r. [...] i - w tej części skargę oddalić (art. 151 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumenty przedstawione w uzasadnieniu Sądu I instancji w zakresie zarzutów dotyczących punktów 1, 2 i 3 decyzji z 21 lipca 2017 r., utrzymanej w mocy tiret drugim decyzji z 22 marca 2018 r.

W pozostałej części skargę kasacyjną należało oddalić (art. 184 ppsa).

Na podstawie art. 207 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz W. sp. z o. o. z siedzibą w Rzeszowie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części obejmującej punkt I (pierwszy) niniejszego wyroku.