Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 812/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 10a
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: par. 13v
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 7b, art. 80,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz B. R. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

B. R. (dalej: "strona", "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu d. z siedzibą w Z. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Skarżąca 30 października 2019 r. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody

w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni upraw objętych co najmniej 30% danej uprawy. Producent wnioskował o udzielenie pomocy publicznej do powierzchni:

- upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi – 185,30 ha;

- wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i nie mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi – 2,44 ha.

Do wniosku skarżąca przedłożyła protokół nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (suszy), sporządzony przez Komisję powołaną zarządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy w gospodarstwie skarżącej zostało potwierdzone przez Wojewodę w dniu [...] października 2019 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania skarżącej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że straty w uprawie rolnika oszacowane przez Komisję na działce nr [...], [...], [...], [...] nie mogły zostać uznane jako straty wywołane przez zjawisko suszy, dlatego też odmówił mocy dowodowej protokołowi z szacowania. Dalej organ powołał się na przepisy rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.; dalej "Rozporządzenie w sprawie niektórych zadań ARiMR"), a także przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2005 r.

o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich ( Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.; dalej "u.r.z.g.") oraz obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2019 r. w sprawie klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym od

1 sierpnia 2019 do dnia 30 września 2019 r. (Dz.Urz.MRiRW z 2019 r. poz. 84; dalej "Obwieszczenie MRiRW"), z których wynika, że dla stwierdzenia suszy najważniejsze znaczenie mają dane przekazane przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (dalej "IUNG").

Na podstawie tych przepisów organ I instancji stwierdził, że dla uznania wystąpienia szkód w uprawach spowodowanych przez suszę nie jest wystarczające samo stwierdzenie faktycznych szkód w uprawach przez komisję powołaną przez wojewodę. Konieczne jest wystąpienie zjawiska suszy spełniającego definicję z art. 3 ust. 2 pkt 10 u.r.z.g. Do stwierdzenia suszy koniecznym jest także odwołanie się do danych ogłaszanych przez UING tj. wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w danej gminie. Protokół szacowania szkód nie zawiera informacji o kategorii gleb, na których wystąpiły szkody, ani informacji o klimatycznym bilansie wodnym dla gruntów pod uprawami. Komisje ds. szacowania szkód nie dokonują obliczeń klimatycznego bilansu wodnego ani oceny kategorii gleby z punktu widzenia klimatycznego bilansu wodnego. Rolą komisji jest tylko oszacowanie wielkości strat w uprawach, natomiast rolą wojewody jest potwierdzenie wystąpienia szkód. Komisje ds. szacowania szkód nie dokonują obliczeń klimatycznego bilansu wodnego ani nie oceny kategorii gleby z punktu widzenia klimatycznego bilansu wodnego. Dla stwierdzenia stanu suszy koniecznym jest w pierwszej kolejności ustalenie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego faktycznie panujących na danym terenie w konkretnym czasie, a następnie porównanie tych wskaźników z pewnymi wskaźnikami krytycznymi, przekroczenie których pozwala zakwalifikować dany stan jako suszę w rozumieniu powoływanej ustawy. Informacje te pochodzą z IUNG i dane te są oficjalnym źródłem informacji

o obszarach, na których wystąpiła susza w uprawach.

Organ I instancji dokonał analiza protokołu i stwierdził, że zawiera on szereg błędów, dyskwalifikujących go jako źródło potwierdzające wystąpienie suszy na danym terenie. Organ zaznaczył, że źródłem informacji o zjawisku suszy są dane

z Klimatycznego Bilansu Wodnego, udostępnione przez Instytut Nawożenia

i Gleboznawstwa w Puławach. W toku weryfikacji organ stwierdził zatem, że część działek uprawowych zgłoszonych przez skarżącą w 2019 r. we wniosku obszarowym, na podstawie map kategorii gleb pod względem podatności a suszę znajdują się na obszarach niesklasyfikowanych i glebach kategorii II (podatnych), kategorii IV (mało podatnych).

Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania od powyższej decyzji, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem skarżącej, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumenty zawarte w uzasadnieniu tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że komisja powinna była szacować straty z uwzględnieniem definicji suszy, którą stosują organy, a czego nie uczyniła i z tego też względu oszacowane zostały gruntu nie spełniające definicji suszy. Pomoc przyznawana jest zatem na podstawie prawidłowo sporządzonych przez komisję protokołów. Następnie organ wskazał, że gdyby strona przedłożyła poprawiony przez komisję protokół z szacowania (co miało miejsce wśród innych rolników), otrzymałaby wsparcie do pozostałych działek, na których stwierdzono wystąpienie suszy w rozumieniu ustawowej definicji.

Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając jej naruszenie:

- przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie, w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 76, art. 77, art.80 i art. 107 § 3 w związku z art. 111 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 256 ze zm.; dalej "k.p.a.") polegające na nieuwzględnieniu przez organ I instancji słusznych interesów strony,

- przepisu prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 13v Rozporządzenia w sprawie niektórych zadań ARiMR poprzez nieprzyznanie wnioskującej jako producentowi rolnemu pomocy finansowej z tytułu szkód

w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2019 r. suszy.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 roku w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] czerwca 2020 roku w całości,

- zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto skarżąca wniosła o:

- zwrócenie się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L., [...], [...] o nadesłanie akt sprawy znak [...]

i dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w tych aktach, ewentualnie także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem wykazania wystąpienia spadku

klimatycznego bilansu wodnego poniżej jego wartości na gruntach skarżącej objętych

niniejszym postępowaniem.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł

o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez organy administracji i producenta rolnego możliwości przyznania pomocy finansowej w związku z powstaniem w jego gospodarstwie rolnym szkody w wyniku wystąpienia w 2019 r. suszy.

Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy organy wskazały, że na niektórych działkach, tj. . nr [...], wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i zgłoszonych do przyznania pomocy w 2019 r., nie powstała susza w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.); dalej: "ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych", do której to odsyła przepis § 13v ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187); dalej: "rozporządzenie".

Natomiast, według skarżącej, niezasadnie organy odmówiły mocy dowodowej załączonemu przez niego do wniosku protokołowi komisji powołanej przez wojewodę, która dokonała szacowania szkód w jego gospodarstwie rolnym. W jej ocenie stanowisko organu, co do poprawienia "protokół komisji szacującej", nie ma żadnych podstaw. Nie jest ona uprawniona do "korygowania" protokołu szacowania szkód zgodnie z oczekiwaniami agencji w sytuacji, w której kwestionuje ona merytoryczną zasadność protokołu.

Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie przy udzielaniu pomocy finansowej rolnikom, których uprawy dotknęły straty spowodowane suszą, zawarte są zarówno w aktach prawa krajowego jak i w akrach prawa unijnego. Tym samym, określenie warunków koniecznych, których spełnienie jest niezbędne przy ubieganiu się o przyznanie pomocy z tego tytułu, wymaga odwołania się do obu rodzajów aktów prawnych.

Jak wynika z art. 4 i nast. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wpierania rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ustawy prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową, stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.

Korzystając z powyższej delegacji, Rada Ministrów wydała ww. rozporządzenie. Zgodnie z brzmieniem § 13v ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych, i na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy oraz jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.L.193.1); dalej: "rozporządzenie nr 702/2014".

Stosownie także do § 13v ust. 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze; dalej: "rozporządzenie nr 1408/2013", oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1.

Zgodnie natomiast z § 13v ust. 4 pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

W § 13v ust. 5 rozporządzenia wskazane zostały wymogi jakie ma spełniać wniosek producenta rolnego o przyznanie pomocy, zaś w § 13v ust. 6 pkt 1 rozporządzenia wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.

Zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014, do którego odwołuje się przytoczony § 13v ust. 2 rozporządzenia: "niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej" oznacza: "niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie:

a) produkcji z ubiegłych trzech lat; lub

b) średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.".

Z kolei, wskazana w § 13v ust. 1 pkt 2 szkoda spowodowana suszą, zgodnie z art. 3 ust. pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, to szkoda spowodowana wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Określenie wartości wymienionych w tym przepisie następuje stosownie do art. 3 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, z którego wynika, że minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej (BiP) urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy (w Puławach).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że suszą w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych jest tylko stan ustalony na podstawie danych Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt V CSK 265/10 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 2347/18, z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1244/18).

Podsumowując, wskazać należy, że - stosownie do przywołanych przepisów i powołanego orzecznictwa - pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1) w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej (warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/1014);

2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra (warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 ustawy o uprawach rolnych);

3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 rozporządzenia z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (warunek wynikający z § 13c ust. 4-6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia).

Wskazać w tym miejscu należy, że z żadnej regulacji nie wynika, iż - aby producent mógł uzyskać pomoc - susza powinna wystąpić w całości jego gospodarstwa rolnego. Wręcz przeciwnie, wniosek o przyznanie pomocy może dotyczyć całości bądź części gospodarstwa rolnego, ustalenie zatem, że na części gospodarstwa producenta susza nie wystąpiła nie prowadzi do pozbawienia możliwości przyznania pomocy do tej części gospodarstwa, na której susza wystąpiła.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż poza sporem pozostaje okoliczność, że w uprawach zgłoszonych we wniosku (185,30 ha oraz 2,44 ha łącznie 187,74 ha), a oszacowanych przez komisję wojewody ds. szacowania szkód. Natomiast w odniesieniu do działek stwierdzono brak wystąpienia suszy na działce o powierzchni 33,53 ha (dz. ew. nr [...] — dz. rolna A1) z deklaracją owies zwyczajny, na działce o powierzchni 34,89 ha (dz. ew. nr [...] — dz. rolna B1) z deklaracją rzepak ozimy, na działce o powierzchni 33,74 ha (cz. dz. ew. nr [...] — dz. rolna C2) z deklaracją żyto ozime, na działce o powierzchni 32,26 ha (cz. dz. ew. nr [...] — dz. rolna D1) z deklaracją owies zwyczajny, na działce o powierzchni 16,29 ha (cz. dz. ew. nr [...] — dz. rolna D2) z deklaracją pszenżyto ozime oraz na działce o powierzchni 0,48 ha (dz. ew. nr [...] — dz. rolna E1) z deklaracją trwałych użytków zielonych. - na podstawie danych klimatycznego bilansu wodnego, udostępnionych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach dla tych upraw w dowolnym okresie raportowania - susza nie wystąpiła. Tym samym, nie został spełniony wymieniony jako 2. warunek przyznania pomocy do części gruntów.

W odniesieniu do pozostałych zadeklarowanych działek w dowolnym okresie raportowania susza wystąpiła, tym samym wobec tych działek zostały spełnione wszystkie warunki przyznania pomocy.

Zdaniem organu w odniesieniu do przywołanych powyżej działek protokół szacowania szkód z dnia [...] czerwca 2019 r. w zakresie w jakim uznano w nim wystąpienie suszy na tych działkach jest wadliwy.

Nadto należy wskazać, że postępowanie przed organami Agencji uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosownie do którego, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Dokonując oceny dowodów w rozpoznawanej sprawie organy uznały za niewiarygodny w całości protokół komisji ds. szacowania szkód z dnia [...] czerwca 2019 r. Tymczasem z art. 80 k.p.a. wynika, że - na podstawie całokształtu materiału dowodowego - organ ocenia czy udowodniona została konkretna okoliczność. W rozpoznawanej sprawie zatem organ powinien był uznać za nieudowodnioną okoliczność wystąpienia suszy na zakwestionowanych działkach. Jednak, na pozostałych działkach producenta susza wystąpiła, a okoliczność ta nie tylko pozostaje poza sporem, lecz także jest udowodniona i wykazana.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w żadnej procedurze, czy to regulującej postępowanie administracyjne, postępowanie karne, czy też cywilne nie ma przepisów, które uniemożliwiałyby uznanie za wiarygodny dowód w części. Zarówno dowód w postaci zeznań świadka, strony, czy dokumentu może w części nie zasługiwać na danie mu wiary, a w części może to być dowód wiarygodny.

W rozpoznawanej sprawie zatem za nieprawidłowe i sprzeczne z cytowanym przepisem art. 80 k.p.a. należy uznać stanowisko organów uznające za niewiarygodny protokół komisji z dnia [...] czerwca 2019 r. w całości. Organy powinny były uzasadnić dlaczego uznały że nie wystąpiło zjawisko suszy na pozostałych działkach zgłoszonych przez producenta do przyznania pomocy zjawisko takie wystąpiło.

W ocenie sądu nie można podzielić stanowiska organów co do tego, że "odrzucenie" omawianego dokumentu w całości. W powyższej kwestii przede wszystkim wskazać należy, że - stosownie do brzmienia art. 7b k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przepis ten reguluje zasadę współdziałania organów administracji publicznej i nakłada na te organy obowiązek współdziałania w takim zakresie jaki jest niezbędny zarówno do wyjaśnienia stanu faktycznego jak i stanu prawego sprawy. Jednocześnie, owo współdziałanie przy wyjaśnieniu stanu sprawy jest ograniczone interesem społeczny i słusznym interesem obywateli a także sprawnością postępowania i użyciem adekwatnych środków do konkretnej sprawy. Innymi słowy, jeżeli do wyjaśnienia konkretnej sprawy niezbędne jest podjęcia przez organy administracji publicznej współdziałania, to organy współdziałanie to co do zasady powinny podjąć, chyba że interes społeczny lub interes obywateli stoją takiemu współdziałaniu na przeszkodzie, bądź podjęcie współdziałania wiązałoby się z koniecznością użycia nadmiernych środków.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w sytuacji, gdy organ I instancji zapoznał się z treścią protokołu komisji ds. szacowania szkód i uznał, że nie jest on w całości prawidłowy ze względu na to, że na niektórych działkach zjawisko suszy nie wystąpiło, to w pierwszej kolejności powinien był podjąć współpracę z komisją, celem usunięcia zaistniałej nieprawidłowości.

Organ ten wystosował do strony wezwanie z 24 lutego 2020 roku do złożenia wyjaśnień odnośnie braku wystąpienia suszy na których wystąpiły szkody, nie spełniają definicji suszy i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień.

Organ jednak nie wskazał w sposób czytelny dla strony, czego oczekuje od niej Dodatkowo wskazać należy, że zasady przyznawania pomocy określone są w regulacjach, które są organom znane tj. w art. 25 rozporządzenia nr 702/2014, a także w wytycznych z dnia 20 maja 2019 r. dla komisji powołanych przez Wojewodę [...] dotyczących ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę.

Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, orzekł jak w sentencji w pkt 1.

Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd wskazuje, aby organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wzięły pod uwagę przedstawione zastrzeżenia dotyczące oceny dowodu w postaci protokołu komisji, podjęły realną współpracę z komisją i następnie wydały rozstrzygnięcie z jego uwzględnieniem.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze. Natomiast, dowód o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem wykazania wystąpienia spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej jego wartości na gruntach skarżącej objętych niniejszym postępowaniem- jako niedopuszczalny - należało oddalić.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, pobrany od skarżącego na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.); koszty zastępstwa procesowego adwokackie w kwocie [...]zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz kwota [...]zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.