Wyrok NSA, sygn. akt II SAB 25/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Służba cywilna
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 4-5, art. 82 ust. 2
journal: Dz.U. 1996 nr 89 poz. 402
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej.
article: art. 16 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Szef Służby Cywilnej nie może pozostawić bez rozpoznania wniosek o dopuszczenie do postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej złożony na podstawie publicznego obwieszczenia o przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego do korpusu urzędniczego.

TEZY

Szef Służby Cywilnej nie może pozostawić bez rozpoznania wniosek o dopuszczenie do postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej złożony na podstawie publicznego obwieszczenia o przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego do korpusu urzędniczego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przemysława Sz. na bezczynność Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do postępowania kwalifikacyjnego postanawia zobowiązać Szefa Służby Cywilnej do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku Przemysława Sz. o dopuszczenie go do postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej.


UZASADNIENIE

Przemysław Sz. w skardze na bezczynność Szefa Służby Cywilnej zarzucił temu organowi, że nie podjął on decyzji w sprawie z wniosku o dopuszczenie skarżącego do postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej. Podał, że wniosek taki złożył w dniu 11.09.1997 r. Postępowania w tej sprawie jednakże nie wszczęto i nie wydano żadnej decyzji, informując jedynie skarżącego o wstrzymaniu prowadzania takich działań. Jego sprawa była również rozpatrywana bezskutecznie /w trybie skargowym/ przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Cywilnej wniósł o jej oddalenie. Podał, że po ostatnich wyborach parlamentarnych Prezes Rady Ministrów wstrzymał postępowanie kwalifikacyjne do służby cywilnej. Później Premier odwołał przewodniczącego i wiceprzewodniczących Komisji Kwalifikacyjnej, wreszcie pozostałych jej członków. W tej sytuacji należące do Szefa Służby Cywilnej sprawdzanie, czy kandydaci do służby cywilnej spełniają przewidziane prawem wymagania dopuszczenia do postępowania kwalifikacyjnego stało się niecelowe. W związku z tym postępowanie to zostało również zawieszone. Wniosek skarżącego nie został rozpatrzony przed zawieszeniem tych działań. Nie można jednak zarzucić Szefowi Służby Cywilnej bezczynności w zakresie wydania decyzji o dopuszczeniu skarżącego do postępowania kwalifikacyjnego, ponieważ ustawa o służbie cywilnej nie przewiduje wydania takiej decyzji. W myśl art. 29 ust. 5 tej ustawy wydaje się na wniosek osoby nie dopuszczonej do postępowania kwalifikacyjnego decyzję o niedopuszczeniu do takiego postępowania. Nie ma jednak przesłanek do wydania takiej decyzji, ponieważ nie przeprowadzono w sprawie skarżącego postępowania sprawdzającego, na postawie którego ustala się wykaz osób dopuszczonych do postępowania kwalifikacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność organu administracyjnego /na milczenie władzy/ jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy organ jest prawnie zobowiązany do wypowiedzenia się w sprawie w formie decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu albo czynności z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /art. 17 ustawy o NSA/. Skarżący zarzucił Szefowi Służby Cywilnej bezczynność wyrażającą się brakiem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w jego sprawie o dopuszczenie do postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej. Wniosek o dopuszczenie do postępowania kwalifikacyjnego złożył 9 września 1997 r. na podstawie publicznego obwieszczenia Szefa Służby Cywilnej z dnia 27 lipca 1997 r. informującego o liczbie wolnych miejsc w służbie cywilnej oraz o przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego do korpusu urzędniczego. Obwieszczenie to nie zostało odwołane. Do chwili wniesienia skargi Szef Służby Cywilnej zarówno nie umieścił skarżącego w wykazie osób dopuszczonych do postępowania kwalifikacyjnego jak i nie wydał decyzji o niedopuszczeniu go do tego postępowania. Nie wypełnił więc powinności wynikających z art. 29 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej /Dz.U. nr 89 poz. 402 ze zm./. Ma niewątpliwie rację Szef Służby Cywilnej stwierdzając, że ustawa o służbie cywilnej nie przewiduje obowiązku wydania decyzji ani postanowienia w trakcie przyjmowania i sprawdzania dokumentów w celu dopuszczenia do postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej. Przewiduje jednak ustalenie przez ten organ wykazu osób dopuszczonych do postępowania kwalifikacyjnego /art. 29 ust. 4 ustawy/. Ten wykaz ma określone znaczenie prawne, albowiem tylko osoba objęta wykazem może przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego. Należy go zatem - zdaniem Sądu zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA. Umieszczenie w wykazie kształtuje sytuację wnioskodawcy w sensie materialnoprawnym. Otwiera mu drogę do realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do służby publicznej /art. 60 Konstytucji RP/. Potwierdza, że wnioskodawca ma prawo ubiegania się o przyjęcie do korpusu urzędniczego.

Etap postępowania przygotowującego nawiązanie stosunku pracy urzędnika służby cywilnej i stosunki prawne z nim związane mieszczą się w kategorii szeroko rozumianych spraw z zakresu prawa pracy. Niemniej jednak ustawodawca sytuuje je w sferze publicznoprawnej. Ustalenie wspomnianego wykazu jest wyrazem władczego działania organu administracji państwowej /Szefa Służby Cywilnej/ i jako takie podlega na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA kontroli sądu administracyjnego. Nie sprzeciwia się temu treść art. 82 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej stanowiącego o kompetencji sądów pracy do rozstrzygania sporów o roszczenia ze stosunku pracy urzędnika służby cywilnej ani też inne jej przepisy dopuszczające skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach w nich wyraźnie oznaczonych. Sprawa o ustalenie wykazu osób dopuszczonych do postępowania kwalifikacyjnego nie jest sprawą o roszczenie ze stosunku pracy a milczenia ustawodawcy w kwestii skargi na takie działania /bezczynność/ organu administracji nie można traktować jako pozbawienia prawa do sądu.

Z tych względów skarga na bezczynność Szefa Służby Cywilnej polegającą na nie wydaniu jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku skarżącego o dopuszczenie go do postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej jest uzasadniona. Powoływane jako usprawiedliwienie bezczynności zawieszenie postępowania kwalifikacyjnego do służby cywilnej przez Prezesa Rady Ministrów i odwołanie Komisji Kwalifikacyjnej nie stoi na przeszkodzie załatwienia wniosku skarżącego w wymiarze procesowym. Dlatego też na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA orzeczono, jak w sentencji.