Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 383/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

8 lipca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lipca 2008r. sprawy ze skargi Spółki A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 500 (słownie pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

T.. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (dotyczącego Firmy Handlowej E.).

Z akt sprawy wynika, że skargę poprzedziło następujące postępowanie:

Prezydent Miasta T. podał do publicznej wiadomości, że terminie od 8 do 19 listopada 2007r. będą przyjmowane wnioski o wydanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W tym terminie wpłynęło 20 wniosków w tym m.in. skarżącej spółki T.., która w dniu 19 listopada 2007r. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu w dwóch supermarketach w T. przy ulicy R. 2 oraz C., a także S. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa E..

W dniu 19 grudnia 2007r. Prezydent, wskazując jako wnioskodawcę Firmę Handlową "E." S.S., wydał zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5%

do 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczym "E." w T. przy ul. L. Zezwolenie wydano na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a.") i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 70 poz. 473; z późn. zm., zwanej w skrócie ,,w.t.p.a.") oraz uchwały Rady Miasta Torunia Nr 363/93 z dnia 15 lipca 1993r. (z późn. zm.) w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Miasta Torunia. Zezwolenie oprócz rozstrzygnięcia zawiera pouczenie o zapoznaniu się z jego treścią w dniu 20 grudnia 2007r. podpisane przez S. S.

Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca spółka

w dniu 10 stycznia 2008r. (data stempla pocztowego na kopercie) złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła w całości decyzję administracyjną zezwalającą Firmie Handlowej "E." S. S. (zwaną dalej "FH E.") na sprzedaż napojów alkoholowych: zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu i wniosła o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9 i 62 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 roku, Nr 173,poz. 1807; z późn. zm.) związku z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca spółka podniosła, że zarówno jej wniosek, jak też wniosek FH E. są przedmiotowo tożsame tj. dotyczą zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 4,5% do 18 % alkoholu. W dniu, w którym wnioski obu wskazanych podmiotów mogły zostać rozpoznane, wszystkie limity punktów sprzedaży (4 punkty sprzedaży) ustalone uchwałą Rady Miasta Torunia nr 160/07 z dnia 27 września 2007 r., były wyczerpane. Z uwagi na powyższy stan faktyczny i prawny skarżąca uważa, że jest uprawniona do złożenia odwołania stosownie do treści art. 28 k.p.a., gdyż ona jak i FH E. są stronami jednego postępowania administracyjnego.

Postępowanie objęte wydaną w dniu [...]. przez organ administracji decyzją zezwalającą FH E. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu, dotyczyło i dotyczy interesu prawnego skarżącej. Na poparcie stanowiska skarżąca spółka przywołała się na orzecznictwo NSA, z którego wynika, że analogiczna jak w przypadku niniejszego odwołania sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez NSA w wyroku z 14 stycznia 1993 r. (SA/Wr 1408/92,OSP 1994/12/233). Sąd wówczas zajął stanowisko, że: "W przypadku, gdy o udzielenie zezwolenia na prowadzenie sprzedaży alkoholu w jednym wolnym punkcie sprzedaży ubiegają się dwie lub więcej osób, obowiązkiem organu wydającego zezwolenie jest skorzystanie z art. 62 kodeksu postępowania administracyjnego i prowadzenie jednego postępowania dotyczącego wniosków tych stron, a zwłaszcza doręczenie stronom wszystkich wydanych w takim postępowaniu rozstrzygnięć."

W takiej sytuacji faktycznej i prawnej zdaniem skarżącej zarówno ona jak i FH E. są stronami jednego postępowania administracyjnego, w związku z czym wszystkie wnioski w przedmiotowej sprawie powinny zostać objęte jednym postępowaniem i powinny zostać rozpatrzone wspólnie po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich podmiotów ubiegających się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie uwzględniło odwołania

i decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze. Rozpoznawanie zarzutów skarżącej Kolegium rozpoczęło od ustalenia legitymacji strony skarżącej do wniesienia odwołania.

Opierając się na art. 127 § 1 i art. 28 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 w.t.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku złożenia, na podstawie

art. 18 ust. 2 w.t.p.a., przez przedsiębiorcę pisemnego wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, następuje wszczęcie postępowania w indywidualnej sprawie administracyjnej, w której przymiot strony uzyskuje podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w określonym we wniosku punkcie sprzedaży, który powinien spełniać określone w przepisach prawa warunki. Tym samym złożenie przez innego przedsiębiorcę, na podstawie tego samego przepisu, wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w innym punkcie sprzedaży, oznacza wszczęcie postępowania w kolejnej indywidualnej sprawie administracyjnej, nawet w przypadku, gdy z obowiązujących przepisów prawa określających limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych wynika, iż nie istnieje prawna możliwość pozytywnego wydania (zdaniem Sądu powinno być "rozstrzygnięcia") obu wniosków i wydania dwóch zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Z uwagi na powyższe Kolegium stwierdziło, że prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na wniosek FH E., organ nie miał podstaw do uznania za stronę tego postępowania skarżącej spółki, która również wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Są to bowiem dwie odrębne sprawy administracyjne.

Organ odwoławczy dodał również, że legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji udzielającej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych FH E. skarżąca spółka nie może wywodzić powołując się na art. 62 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przepis ten reguluje współuczestnictwo formalne, tj. stanowi podstawę do prowadzenia jednego postępowania w kilku odrębnych sprawach administracyjnych, gdy zostaną spełnione przesłanki określone w jego treści. Przytoczony przepis nie zmienia jednak statusu uczestników - stron postępowania w każdej z połączonych na jego podstawie spraw. Nie stanowi on również podstawy do wydania jednego rozstrzygnięcia we wszystkich połączonych sprawach, a wręcz przeciwnie wskazuje na konieczność zakończenia prowadzonych (formalnie) w jednym postępowaniu spraw administracyjnych odrębnymi decyzjami, których adresatami będą wyłącznie strony każdego z nich, a nie strony wszystkich połączonych spraw. Podkreślenia wymaga także fakt, iż zastosowanie art. 62 k.p.a. nie ma charakteru obligatoryjnego.

Kolegium odnosząc się do orzeczeń sądów administracyjnych powołanych przez stronę odwołująca się stwierdziło, że zapadły one w innym stanie prawnym niż obecnie wydawane rozstrzygnięcia. Dodało również, że obowiązująca obecnie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, na którą powołuje się skarżąca spółka nie zawiera regulacji, która występowała w przepisach ustawy z dnia 19 listopada 1999r. – Prawo działalności gospodarczej oraz ustawy z dnia 23 grudnia 1998r. o działalności gospodarczej.

T.. zaskarżyła ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 18 w.t.pa. poprzez błędna jego wykładnię oraz nie uwzględnienie art. 18 tej ustawy jako przepisu uzasadniającego interes prawny skarżącego w postępowaniu;

2. art.52 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez organ, że nie ma podstaw do uznania jej za stronę postępowania;

3. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 18 w.t.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP;

2. art. 5 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w związku

z art. 20 i 22 Konstytucji RP.

Skarżąca dodała, że w związku z faktem umorzenia decyzją Kolegium postępowania odwoławczego i utrzymaniem w mocy zezwolenia Prezydenta Miasta T., wszelkie zawarte w treści skargi zarzuty i argumenty odnoszą się również do decyzji Prezydenta Miasta T.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uzasadniając stanowisko tak jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organy dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że skarga jest zasadna .

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] umorzono postępowanie odwoławcze w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ uznał, że skarżąca spółka nie ma interesu prawnego do zaskarżenia orzeczenia dotyczącego innego przedmiotu, gdyż nie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych dla FH E.

Zasadniczego znaczenia nabiera zatem ocena prawidłowości ustaleń organu w sprawie legitymacji do wniesienia odwołania.

Legitymacja procesowa do wniesienia odwołania jest zagadnieniem proceduralnym. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w ramach badania skuteczności wniesienia odwołania należy ocenić czy dany podmiot, który wniósł odwołanie, posiada indywidualny interes prawny lub obowiązek (por. uchwałę siedmiu sędziów NSA z 5 lipca 1999 r. OPS 16/68, wyrok NSA z 10 marca 1986 r., III SA 1377/86 ONSA z 1989 nr 1 por. 11 czy B. Adamiak Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, 1996 s. 575). Prowadzi to do wniosku, że legitymacja do wniesienia odwołania badana jest pod kątem istnienia interesu prawego do działania w charakterze strony. Ta natomiast problematyka dotyka legitymacji materialnej, która oceniana jest z punktu widzenia merytorycznej zasadności żądania, a więc istnienia prawa podmiotowego podlegającego ochronie. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródło interesu prawnego nie musi tkwić w tej samej normie materialnej, która stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Zdarzają się sytuacje, gdy podmiotowi nie przysługuje tożsame uprawnienie, które stanowi podstawę rozstrzygania, co nie niweczy prawa tego podmiotu do żądania merytorycznego rozpoznania danej sprawy, skoro wskazuje on interes prawny.

W rozpoznawanej sprawie istota problemu sprowadza się do stwierdzenia czy pomimo istnienia tej samej podstawy rozstrzygnięcia (oba podmioty domagają się wydania zezwoleń na tej samej podstawie prawnej), a przy ograniczonej liczbie punktów sprzedaży, toczyć się powinna jedna sprawa administracyjna z udziałem wszystkich zainteresowanych, czy też każdy podmiot realizuje swoje uprawnienie w odrębnych sprawach oraz jaki jest wpływ na sytuację prawną podmiotu istnienie limitowanej liczby punktów sprzedaży.

Pod pojęciem sprawy administracyjnej należy rozumieć ustalenie sytuacji prawnej podmiotu na jego żądanie lub z urzędu, w drodze stosowania normy materialnej o powszechnej mocy obowiązujące. Na definicję tego pojęcia składają się elementy podmiotowe - podmioty, które mają w danej sprawie interes prawny lub obowiązek prawny oraz elementy przedmiotowe - treść żądania - uprawnienia lub treść obowiązku, oparte na określonej podstawie prawnej i stanie faktycznym. (por. B. Adamiak "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", C. H. BECK, Warszawa 2006, s. 355). W konsekwencji o prowadzeniu jednej sprawy administracyjnej przy wielości podmiotów będzie mowa tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy dotyczy niepodzielnie wszystkich podmiotów, przez ukształtowanie ich sytuacji prawnej.

Okolicznością przesądzającą o tym, czy mamy do czynienia z wielością stron w jednej sprawie, będzie to, jaki wpływ wywrze rozpatrzenie danej sprawy administracyjnej na ukształtowania sytuacji wszystkich podmiotów. Dodać należy przy tym, iż warunkiem uznania, że podmiot będzie stroną danej sprawy jest to, by rozstrzygnięcie ukształtowało jego sytuację prawną, a nie sytuacje faktyczną. Ponownie należy podkreślić, iż stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Powstaje zatem konieczność odpowiedzi na pytanie, jakimi kryteriami należy się kierować przy ocenie wpływu rozstrzygnięcia danej sprawy na sytuację prawną określonych podmiotów. Jednym z nich jest wzajemna więź między zainteresowanymi podmiotami. Jeśli kilka podmiotów domaga się ukształtowania ich sytuacji prawnej kierując odpowiednie żądanie do właściwego organu należy zbadać, czy te żądania mają swoje źródło we wspólnych uprawnieniach lub obowiązkach, czy też są niezależne z punktu widzenia przepisów materialno - prawnych lub czy występuje innego typu więź pozwalająca na przyjęcie, że ich wnioski powinny być rozpoznane w ramach jednego postępowania, gdyż rozstrzygnięcie sprawy dotyczy niepodzielnie ich wszystkich. Przepisy k.p.a. nie zawierają szczególnych uregulowań w tym przedmiocie, co nie oznacza, że zasady zawarte w istniejącym systemie prawnym nie obowiązują na gruncie przepisów administracyjnych, np. wzajemne relacje między współwłaścicielami, charakter odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej czy inne, bezpośrednio rzutujące na charakter uprawnień czy obowiązków. Pomocne jest również odwołanie się do zasad, które zostały uregulowane na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie kryteriów oceny wzajemnych więzi między podmiotami na gruncie przepisów proceduralnych, a dotyczących współuczestnictwa materialnego i formalnego. Wprawdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie odwołują się do tych regulacji, ale są one przydatne do interpretacji i analizy tej problematyki, na co wskazują głosy w doktrynie i odwołania w orzecznictwie.

Ze współuczestnictwem materialnym w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c., mamy do czynienia, gdy przy wielości podmiotów ich prawa i obowiązki są wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Pod pojęciem "podstawy faktycznej" należy przy tym rozumieć okoliczność faktyczną indywidualizującą żądanie, zaś jako "podstawę prawną" należy rozumieć przepis prawa będący podstawą prawną żądania, uzasadniający zgłoszenie żądania. Z tą samą podstawą prawną będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy przepis prawa stosuje się wspólnie do wszystkich współuczestników.

Żadne okoliczności nie wskazują, że w przypadku ubiegania się wielu podmiotów o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, należy traktować ich jako podmioty, których żądanie oparte jest na tej samej podstawie faktycznej.

Postępowanie wszczęte z wniosku FH E.i z wniosku skarżącej spółki, mimo iż przedmiotowo zbieżne, dotyczyły przyznania uprawnień dla różnych, niezależnych od siebie podmiotów, których sytuacja faktyczna jest różna, gdyż każdy z nich musi spełnić indywidualne warunki do przyznania zezwolenia i każdy z nich ubiega się o inny, indywidualnie określony punkt sprzedaży.

Nie budzi natomiast wątpliwości, że podstawa prawna przyznania zezwolenia, o które ubiegały się obie spółki jest jednakowa. Stanowi ją ten sam przepis, mający zastosowanie oddzielenie w stosunku do każdego z podmiotów, jednakże nie przesądza on, że mamy do czynienia z jedną sprawą, każdy bowiem z podmiotów może realizować swoje indywidualne uprawniania na podstawie art. 18 ust. 1 w.t.p.a. Zgodnie z tym przepisem sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Natomiast stosownie do art. 18 ust 3a w.t.p.a. warunkiem otrzymania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest m.in. uzyskanie pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Uchwały takie określają przy tym nie tylko zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, ale również liczbę tych punktów na określonym terenie. W sytuacji zatem gdy jest kilka punktów sprzedaży do rozdysponowania i kilka ubiegających się o nie podmiotów nie można mówić o tej samej podstawie faktycznej.

Przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy dotyczącej wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych dla danego podmiotu należy zatem uwzględnić nie tylko, jak to wynika z twierdzeń strony skarżącej, limit zezwoleń ustalony przez radę gminy dla danego terenu, ale również lokalizację planowanego punktu sprzedaży.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy FH E. ubiegał się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w innym punkcie niż skarżąca spółka T. Różne lokalizacje punktów sprzedaży i w związku z tym konieczność odrębnego analizowania spełnienia przez nie wymogów określonych w uchwale Rady Miasta Torunia przemawiają za uznaniem, iż nie można w niniejszej sprawie przyjąć, by sytuacja obu podmiotów (FH E. i skarżącej spółki) wynikała z tych samych okoliczności faktycznych.

Nie można również uznać, iż decyzja o przyznaniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz FH E. ukształtowała sytuację prawną skarżącej spółki T. Co do zasady decyzja o przyznaniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych FH E. nie przesądza o możliwości uzyskania przez stronę skarżącą zezwolenia, a jedynie zmniejszyła o jeden liczbę punktów sprzedaży, dla których mogą zostać przyznane zezwolenia.

Ta okoliczność wpływa zatem na sytuacji faktyczną, a nie prawną, gdyż nie pozbawia danego podmiotu uprawnienia do domagania się wydania zezwolenia. Uchwalony przez Radę Miasta Torunia limit zezwoleń nie został bowiem wyczerpany w momencie wydawania omawianej decyzji. Późniejsze zaś ograniczenie liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych nie może mieć znaczenia, gdyż argumenty skarżącej spółki dotyczą postępowania, w którym stan faktyczny wyglądał tak, że były jeszcze wolne punkty.

W związku z powyższym skarżąca spółka ma jedynie interes faktyczny nie zaś prawny w sprawie innego podmiotu (FH E.).

Powyższe argumenty świadczą jedynie o tym, iż nie można co do zasady postępowań wszczętych z wniosków FH E. i skarżącej spółki uznać za jedną sprawę administracyjną dotyczącą wielu podmiotów.

Istnieje natomiast możliwość prowadzenia jednego postępowania, ale w dwóch lub więcej sprawach administracyjnych, czego podstawę może stanowić art. 62 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przepis ten ustanawia wzorem prawa procesowego cywilnego współuczestnictwo formalne, którego istotą jest połączenie do prowadzenia w jednym postępowaniu administracyjnym odrębnych spraw administracyjnych, które łączy tylko tożsamość zewnętrzna. Podkreślić jednak trzeba, iż przepis ten nie obliguje organu do połączenia spraw, a jedynie wskazuje na taką możliwość.

Dodać należy również, iż w sytuacji łącznego rozpatrywania kilku spraw przez organ, postępowanie takie kończy się wydaniem odrębnych decyzji w każdej, ze spraw, a każda ze stron ma prawo wniesienia odwołania od decyzji, rozstrzygającej o jej prawach i obowiązkach.

Zupełnie innym zagadnieniem jest wystąpienie w sprawie administracyjnej jako przedmiotu sprawy jednego dobra, o które ubiega się kilka podmiotów. W tym wypadku przedmiot sprawy decyduje o tym, że może toczyć się tylko jedna sprawa.

Wprawdzie w wyroku Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 1981 r., (sygn. akt SA 337/87; publ. ONSA 1981, Nr 1, poz. 30), jak i w wyroku z 14 stycznia 1993 r. (sygn. akt SA/Wr 1408/92) stwierdza się, iż w niektórych przypadkach przepis ten powinien być obligatoryjnie stosowany przez organ. Chodzi mianowicie o sytuację, gdy w charakterze strony występują dwa podmioty o rozbieżnych interesach (o udzielenie zezwolenie na prowadzenie sprzedaży alkoholu w jednym wolnym punkcie sprzedaży ubiegają się dwa lub więcej podmioty). Należy jednak podzielić stanowisko wyrażone przez Barbarę Adamiak w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego (C. H. BECK, Warszawa 2006, s. 357), iż w takich przypadkach mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, w której występuje jedynie wielość stron, nie ma więc podstaw do sięgania do przepisu art. 62 k.p.a.

Jeszcze z innym przypadkiem mamy do czynienia, gdy pozostało kilku wolnych punktów i kilka podmiotów, a organ odmówił wydania zezwolenia tylko dlatego, że gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych (w przedmiotowej sprawie: Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych) wydała negatywną opinię z powodu wyczerpania limitu miejsc. W takiej sytuacji dochodzi do bezpośredniego oddziaływania na sytuację prawną zainteresowanego. Istnieje obawa, że w niniejszej sprawie doszło do takiej sytuacji.

Stanowisko zawarte w postanowieniu Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. z dnia [...] r. sprowadza się do tego, że: "organ mógł wydać tylko cztery opinie pozytywne, ponieważ każda następna opinia pozytywna byłaby niezgodna z przepisami ww. uchwały, która ustala limit punktów sprzedaży ww. napojów alkoholowych w wysokości 82 punktów". Argumentacja Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. jest więc bardzo lakoniczna i sprowadza się jedynie do odwołania się do informacji o wyczerpaniu limitu punktów sprzedaży, a organy odmowę udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uzasadniły wyczerpaniem limitu punktów sprzedaży przez inny podmiot.

Jeżeli organ nie używa innych argumentów, które dotyczą indywidualnych warunków każdego zainteresowanego, należy stwierdzić, że sytuacja jednego podmiotu bezpośrednio oddziałuje na sytuację drugiego. Kolegium nie powinno uzależniać rozstrzygnięcia sprawy jednego podmiotu wnioskującego o przyznanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu od wyniku sprawy prowadzonej z wniosku drugiego podmiotu, złożonego niemal w tym samym okresie. Organ powinien każdą sprawę ocenić z osobna. Uzasadnienie zatem, że odmawia się przyznania uprawnienia w postaci zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na to, że prawo to zostało przyznane drugiemu podmiotowi z powodu ograniczonej ilość miejsc, oznacza to, że organ doprowadził (może nieświadomie) do powstania interesu prawnego przez podmiot, który uzyskał negatywne rozstrzygnięcie.

Przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd z urzędu dostrzegł ponadto, że organ naruszył także przepisy postępowania poprzez niezbadanie terminu do wniesienia odwołania. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera adnotację o zapoznaniu się z jej pouczeniem w dniu 20 grudnia 2007 r. Nie ustalono jednak czy data ta jest jednocześnie potwierdzeniem doręczenia zezwolenia. Dlatego też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy powyższe nieścisłości w postępowaniu dowodowym powinny zostać wyjaśnione w pierwszej kolejności. Sąd podkreśla bowiem, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 10 stycznia 2008 r. Zachodzi zatem przypuszczenie, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych mogło stać się decyzją ostateczną, rozstrzyganie zaś w postępowaniu odwoławczym o decyzji ostatecznej obarczone byłoby wadą nieważności. Ponadto w przypadku upływu terminu do wniesienia odwołania (liczonego od doręczenia decyzji organu pierwszej instancji FH E.) skarżąca spółka utraciłaby formalną możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu odwoławczym na rzecz postępowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania, przyjął natomiast, że skarżąca spółka nie ma interesu prawnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.