Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3136/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 pkt 21, art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 8 ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2339/14 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od P. S. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2339/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego: uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2013 r. (pkt 1); stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu (pkt 2).

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (dalej: ZUS) pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. zwrócił się do Dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor OW NFZ) o rozpatrzenie sprawy ustalenia wobec P. S. (dalej: skarżący) obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wraz z ww. pismem ZUS przekazał następujące informacje:

- w okresie od [...] września 2004 r. do [...] września 2011 r. skarżący posiadał status wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – "M." Sp. o.o. z siedzibą w B. P. (protokół kontroli przeprowadzonej przez ZUS w "M." Sp. z o.o., umowa z dnia [...] września 2004 r. o zbyciu 100% udziałów spółki "M." Sp. z o.o. na rzecz skarżącego),

- skarżący nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz nie zostały za niego złożone miesięczne raporty rozliczeniowe z wykazanymi składkami na ubezpieczenie zdrowotne,

- skarżący w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] maja 2012 r. przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a od [...] maja 2012 r. na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich,

- w okresie od [...] lutego 2007 r. do [...] listopada 2007 r. oraz od [...] listopada 2007 r. do [...] maja 2012 r. skarżący był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego u innego płatnika jako pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy i osiągał przychody w kwotach wyższych niż minimalne wynagrodzenie za pracę; od [...] czerwca 2012 r. skarżący jest zgłoszony w "M." Sp. z o.o. jako pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem wyższym niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. ZUS poinformował, że wniosek dotyczy okresu od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r.

Dyrektor OW NFZ decyzją z dnia [...] września 2013 r. stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą "M." Sp. z o.o. - w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r.

Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Jego zdaniem brak jest podstaw do wyprowadzonego wniosku o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż ani jednoosobowy wspólnik spółki z o.o. "M.," ani spółka "M." nie osiągnęli przychodów w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r., co jest warunkiem koniecznym do uznania, że jednoosobowy wspólnik spółki z o.o. powinien podlegać obowiązkowi wpłaty składki zdrowotnej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) - działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm.- dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.- dalej: k.p.a.) - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanym w niniejszej decyzji okresie, tj. od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r., Pan P. S. przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Organ odwoławczy zaznaczył, że posiadanie przez skarżącego we wskazanym okresie 100% udziału w "M." Sp. z o.o. oznaczało, że w tym okresie prowadził on działalność pozarolniczą w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W ocenie organu, powyższe ustalenia oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa implikują podleganie skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z akt spółki znajdujących się w Krajowym Rejestrze Sądowym bowiem wynika, że w okresie od [...] września 2004 r. do [...] września 2011 r. Pan P. S. posiadał 100 % udziałów w spółce "M." Sp. o.o.

Na uwagę zasługuje art. 84 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), który stanowi, że rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Wykreślenie z rejestru ma charakter konstytutywny, co oznacza, że z tą chwilą spółka traci swój byt prawny, traci zdolność prawną. Następuje również utrata podmiotowości gospodarczej, gdyż spółka przestaje być przedsiębiorcą.

Skoro zatem "M." Sp z o.o. nie została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r. – należy stwierdzić, że Pan P. S. [...][...] prowadził w tym okresie działalność pozarolniczą.

Oznacza to, że w powyższym okresie skarżący prowadził działalność gospodarczą w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W materiale dowodowym brak informacji o zawieszeniu prowadzenia działalności.

Powyższe ustalenia oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa implikują podleganie Pana P. S. ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2013 r., poz. 1442 z późn. zm. - dalej: ustawa systemowa) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Przy czym obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2015 r. uwzględnił skargę uznając, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Na wstępie Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, objęte są obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Definicję tych osób określa art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej".

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący jako jedyny wspólnik spółki z o.o. "M.", posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, począwszy od dnia [...] maja 2007 r. (nabycia udziałów) do [...] września 2011 r., (zbycia udziałów). We wskazanym wyżej okresie skarżący nie dokonywał zawieszenia ww. działalności na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jednocześnie w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS nie zidentyfikowano zgłoszenia skarżącego do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia ww. pozarolniczej działalności gospodarczej. W okresie prowadzenia pozarolniczej działalności skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co stanowi, iż z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności spełniał warunki do objęcia wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że z materiałów zebranych w ramach przeprowadzonego przez organy postępowania w żaden sposób nie wynika, aby w latach 2007 - 2011 skarżący wykazywał jakiekolwiek przychody z tytułu działalności gospodarczej. Organy prowadzące sprawę nie dokonały w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń, mimo powoływania się skarżącego na taką właśnie okoliczność. W szczególności brak jest informacji z właściwego urzędu skarbowego, potwierdzających lub negujących taką okoliczność, które w sposób jednoznaczny mogłyby ją zweryfikować, gdyż jest ona istotna dla wyjaśnienia sprawy, zaś jej nieustalenie może mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Brak tych ustaleń zdaniem WSA - miał istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ – co wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych – podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma fakt rzeczywistego wykonywania, lub niewykonywania działalności gospodarczej. Wywodzenie daleko idących konsekwencji dla prowadzących działalność gospodarczą z faktu długotrwałego utrzymywania wpisu do ewidencji nie jest uprawnione, bowiem okres prowadzenia działalności wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która zaprzecza, iż faktycznie prowadziła działalność w całym okresie objętym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. W zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą, lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności. Dlatego też dokonując oceny, czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany w danej sprawie jako okoliczność o istotnym znaczeniu, lecz nie może być okolicznością decydującą o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej.

Sąd i instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały zweryfikowane twierdzenia skarżącego na okoliczność braku jakichkolwiek przychodów z zarejestrowanej działalności gospodarczej. Tym samym Sąd I instancji nie uznał przeprowadzonego postępowania dowodowego w badanej sprawie za prawidłowe, a dokonane na jego podstawie rozstrzygnięcie w zakresie podlegania skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu, bazujące na domniemaniu wynikającym z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, było niewystarczające.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

II

Prezes NFZ wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt p.p.s.a., polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a w oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, dalej: p.u.s.a.) i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OW NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenie wyroku w zakresie:

1) naruszenia przez organ art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że Prezes NFZ:

- przeprowadził postępowanie administracyjne i wydał decyzję bez wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym (bez dokonania zindywidualizowanych do niniejszej sprawy ustaleń faktycznych i odniesienia ich do stanu prawnego) uznając, że obowiązkiem organu było dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie przychodów skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w latach 2007 - 2011, w szczególności informacji z właściwego urzędu skarbowego, na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej, jako pojęcia zdefiniowanego w art. 8 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 13 pkt 4 ustawą systemowej i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, tj. objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu posiadania statusu osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych;

- podczas gdy organ przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a., zbadał wszelkie okoliczności faktyczne istotne dla wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a ustalenie okoliczności faktycznych w zakresie przychodów skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w latach 2007 - 2011 nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji, ponieważ podstawą rozstrzygnięcia jest norma prawna zawarta w art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, tj. objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;

II. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:

1) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy systemowej poprzez ich zastosowanie i przyjęcie wskazanych wyżej przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza powiązanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z "prowadzeniem działalności gospodarczej" w myśl wskazanych wyżej przepisów oraz art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm. – dalej" ustawa o działalności), podczas gdy przepisy prawa dla określenia zasad podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewidują osobną podstawę prawną wskazaną w art. 8 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o działalności, tj. posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który zależy tylko i wyłączenie od faktu wpisania danej osoby w takim charakterze w KRS, a nie od faktu osiągania przychodu z prowadzenia działalności gospodarczej;

2) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o działalności poprzez zaniechanie ich zastosowania do rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcia ich za podstawę prawną rozstrzygnięcia, a w konsekwencji zaniechanie uznania, że samoistną podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest fakt posiania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niezależnie od tego, czy osiągania przychód z prowadzenia działalności gospodarczej;

3) art. 82 ustawy o świadczeniach poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż osiągnięcie przychodów przez spółkę lub przez jednoosobowego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest warunkiem koniecznym do uznania, że jednoosobowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinien podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i dokonywać wpłaty składki zdrowotnej, podczas gdy wspólnicy jednodobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które prowadzą działalność pozarolniczą (art. 82 ust. 5 pkt 3).

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Ocenę postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów rozpocząć należy od zarzutów naruszenia prawa materialnego, w sytuacji bowiem, gdy to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, za oczywiste uznać należy, że to one właśnie wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt I GSK 554/13).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, sformułowanych w pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy systemowej poprzez ich zastosowanie w sprawie i przyjęcie wskazanych wyżej przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza powiązanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej poprzez ich niezastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy i nieprzyjęcia ich za podstawę prawną rozstrzygnięcia, a w konsekwencji zaniechanie uznania, że samoistną podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest fakt posiania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - niezależnie od tego, czy osiągania przychód z prowadzenia działalności gospodarczej

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym.

Na podstawie art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, użyte w ustawie o świadczeniach określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. W konsekwencji, art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach wyraźnie odsyła do ustawy systemowej w zakresie pojęcia osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, które precyzuje – jako przepis szczególny – art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Przepis art. 8 ust. 6 ustawy systemowej definiuje osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w zakresie zarówno ubezpieczeń społecznych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego, co wyraźnie wynika z jego treści. Jako dwie odrębne podstawy uznania danej osoby za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: w pkt 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych oraz w pkt 4) m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że skarżący w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2011 r. był wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością występującej w obrocie pod firmą "M." Sp. z o.o. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z akt spółki znajdujących się w Krajowym Rejestrze Sądowym, że w okresie od [...] września 2004 r. do [...] września 2011 r. Pan P. S. posiadał 100 % udziałów w spółce "M." Sp. o.o. W tym okresie M." Sp z o.o. nie została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, co oznacza, że skarżący w tym okresie był osobą prowadzącą pozarolniczą działalność jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej.

W związku z powyższym za nieprawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, że skarżący powinien być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 oraz art. 13 pkt 4 ustawy systemowej jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, a w konsekwencji organ powinien być dokonać ustaleń faktycznych, których nie poczynił, a które mają istotne znaczenie w opinii Sądu I instancji.

Skarżący bowiem – jak to słusznie zarzucił skarżący kasacyjnie organ – powinien być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o.

Co istotne wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z o.o., trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej/osiągania przychodów.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w jednoosobowej spółce z o.o. (por. wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12). Innymi słowy z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej - podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Obowiązek ubezpieczeniowy ustawodawca powiązał bowiem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12). Tak więc rozpoczęcie wykonywania ww. działalności wiąże się bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w takiej spółce. Zatem – jak stwierdził w orzecznictwie SN oraz sądy apelacyjne - podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania - należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw (por. wyroki SN z dnia: 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II UK 121/12; 3 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 271/10, także wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt III AUa 1455/14). O ile podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, to posiadanie statusu wspólnika spółki partnerskiej, już od momentu wpisu do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Bez znaczenia pozostaje kwestia momentu rozpoczęcia faktycznego wykonywania czynności na rzecz spółki.

Zatem, wbrew stanowisku Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem działalności przez skarżącego, w tym nieuzyskiwaniem przez niego przychodu, są irrelewantne w rozpoznawanej sprawie. Nie wywierają one bowiem jakiegokolwiek wpływu na sytuację prawną skarżącego jako wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.

Natomiast odrębną kwestią jest to, czy z tego tytułu skarżący będzie zobowiązany opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Ta kwestia będzie uzależniona od ustalenia, czy skarżący uzyskiwał przychody jako wspólnik jednoosobowej spółki. Jednak ustalenia te należą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odrębnej sprawie, w której skarżący ma możliwość stosownego działania na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach. W sprawie przed organami NFZ, dotyczącej objęcia skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, ustalenia te nie mają istotnego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 709/10).

Oparcie skargi kasacyjnej na usprawiedliwionych zarzutach naruszenia prawa materialnego obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku. Jednocześnie uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę P. S.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.