Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1207/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 4, zał. nr 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ha ust. 4 i ust. 6, art. 13 k. ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant St. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "organem", "GITD") decyzjami z dnia [...] stycznia 2012 r. o numerach: [...] i [...] i [...] po rozpoznaniu wniosków J. K. (zwanego dalej "skarżącym") o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego odpowiednio z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] o nałożeniu kar pieniężnych każdą z tych decyzji w wysokości 3.000 złotych, utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.

Organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "Kpa."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 pkt 3 lit. a) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej "u.t.d.").

GITD wskazał, że podstawę faktyczną wydania decyzji z dnia [...] grudnia i [...] grudnia 2012 r. nakładających każdą z nich na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433; dalej "rozporządzenie"), bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., w dniu 14 maja 2012 r. o następujących godzinach: 8.18 i 8.29, na odcinku płatnej drogi (autostrada [...] , odcinek węzeł [...] – węzeł [...]), przez dwie bramownice ustawione na wskazanym odcinku [...] (odpowiednio bramownica [...] i [...]).

Skarżący złożył w każdej ze spraw pisma z dnia 18 maja 2012 r., w których wskazał, że od siedmiu lat nie przebywał w Polsce jako kierowca, albowiem w tym czasie przebywał w Niemczech, gdzie leczył się po ciężkim wypadku. Nie miał wiedzy, że w Polsce został wprowadzony elektroniczny system pobierania opłat za poruszanie się pod drogach krajowych. Nie spotkał się nigdzie z informacją na ten temat i jest zaskoczony tak bardzo restrykcyjna karą zaraz przy pierwszym zatrzymaniu. Wyjaśnił, że długotrwałe leczenie pozbawiło go możliwości wykonywania pracy przez ostatnie lata, co wiąże się z ciężką sytuacją materialną i rodzinną. Zwrócił się z prośbą o potraktowanie incydentu jako upomnienia.

Po wydaniu przez organ ww. decyzji dnia [...] i [...] grudnia 2012 r., skarżący złożył wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniósł, że został dwukrotnie ukarany za ten sam czyn. Naruszenie z dnia 14 maja 2012 r. stanowi jeden czyn, realizujący znamiona ustawowe zawarte w art. 13 k ust. 1 u.d.p., w związku z czym niezasadne jest wymierzanie kar na podstawie dwóch decyzji w podwójnej wysokości.

Organ ponownie rozpoznając sprawy przypomniał, że w dniu [...] maja 2012r. na autostradzie [...] na odcinku węzeł [...] – węzeł [...], upoważniony inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej kierowany przez J. K. zespół pojazdów składający się z samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepy o nr rej. [...], których dopuszczalna masa całkowita, ustalona na podstawie okazanych do kontroli dowodów rejestracyjnych, wyniosła 4190 kg i przekraczała 3,5 t. W toku kontroli stwierdzono, że ww. pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostki viaBOX). Po manualnym wpisaniu numeru rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu w systemie elektronicznego poboru opłat stwierdzono, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd przedmiotowym pojazdem w dniu [...] maja 2012 r. po płatnej autostradzie [...] na odcinku węzeł [...] – węzeł [...]. Jeden incydent został zarejestrowany o godzinie 8.29.25 przez bramownicę nr [...], a drugi o godzinie 8.18.41 przez bramownicę nr [...]. Odcinek drogi, po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] maja 2012 r. o godz. 8.29 i 8.18 został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. d do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej.

Organ zauważył, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych.

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.p. do dróg krajowych zalicza się:

1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;

2) drogi międzynarodowe;

3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;

4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów);

5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych;

6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;

7) drogi o znaczeniu obronnym.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

GITD wskazał, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Wynika z tego materiału, że kontrolowany zespół pojazdów, którego kierowcą był skarżący poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego zawartych we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy, GITD wskazał, że zgodnie z treścią art. 13 k ust. 1 u.d.p. karę pieniężną wymierza się za każdy przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty. Z przepisu tego wynika, że za stwierdzone korzystanie z drogi płatnej bez uiszczenia opłaty (za każdy dokonany przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty) należy wymierzyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty elektronicznej stanowi "naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty", które to pojęcie zostało zdefiniowane wprost w § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 133, poz. 773).

W rozumieniu tego przepisu "naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty" to w szczególności taki przypadek, w którym zaistniała jedna z okoliczności wymienionych w art. 13k ust. 1 u.d.p. uzasadniająca nałożenie kary pieniężnej. Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego w czasie przeprowadzonej kontroli drogowej w dniu 14 maja 2012 r. na podstawie danych zawartych w systemie elektronicznego poboru opłat stwierdzili dwa incydenty z dnia [...] maja 2012 r. dotyczące naruszeń w postaci przejazdu kontrolowanego pojazdu po płatnych odcinkach dróg krajowych, co zostało utrwalone w protokole kontroli nr [...]. Organ podkreślił, że każdy taki przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty elektronicznej stanowił oddzielne zdarzenie (incydent) i odrębną sprawę administracyjną. Do jego wystąpienia doprowadziło postępowanie kierującego, poruszającego się po drogach płatnych. Takie okoliczności zostały zarejestrowane o innych godzinach przez różne bramownice. Przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej jest rejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat przez bramownicę kontrolną, dlatego też za każde takie naruszenie zarejestrowane przez urządzenie kontrolne w postaci przejazdu bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej jest wymierzana kara przewidziana w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.. Zgodnie z wykładnią literalną, ale również celowościową art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. kary pieniężne wymierza się za stwierdzone naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, tj. za każdy stwierdzony przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty. Z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że w odniesieniu do skarżącego zostały zarejestrowane dwa przypadki naruszenia przepisów dotyczących obowiązku uiszczenia należnej opłaty i w każdy z nich powoduje konieczność wymierzenia kary w wysokości 3.000.

Ponadto zdaniem organu pozostałe okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do uchylenia lub umorzenia postępowania administracyjnego, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Z tych też względów, w ocenie organu, przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Wina i stopień naruszenia przepisów nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Trudna sytuacja finansowa i materialna skarżącego spowodowana zapłatą nałożonej kary pieniężnej nie może mieć zatem znaczenia dla rozpoznania sprawy. Ustawodawca nie przewidział możliwości nakładania kary pieniężnej za przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia wymaganej opłaty w zależności od sytuacji rodzinnej czy majątkowej kierującego. Ponadto ustawodawca nie określił zasad gradacji wysokości kary pieniężnej w zależności od sytuacji finansowej, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez kierującego pojazdem.

Skargi na powyższe decyzje GITD z dnia [...] stycznia 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący J. K., reprezentowany przez radcę prawnego A. K., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł też o połączenie spraw prowadzonych co do stwierdzonych na ww. odcinku drogi naruszeń, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sprawa ze skargi na decyzję nr [...] została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1207/13, natomiast sprawa ze skargi na decyzję nr [...] została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1206/13.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 2 i art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. poprzez błędną wykładnię rozszerzającą polegającą na przyjęciu, że przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi podstawę do kumulacji kar pieniężnych za przejazd drogą krajową bez wniesienia opłaty elektronicznej, w zależności od ilości tzw. bramownic znajdujących się na trasie przejazdu przebytego bez właściwej opłaty, podczas gdy ustawa o drogach publicznych sama nie reguluje, jak również nie zawiera upoważnienia do szczegółowego uregulowania w drodze rozporządzenia sposobu naliczania kar, co stanowi naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa jak również zasady legalizmu.

Skarżący podkreślił, że ustawa o drogach publicznych nie przewiduje upoważnienia do szczegółowego określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu naliczania kar. Za tego rodzaju rozporządzenie nie może być w szczególności uznane rozporządzenie z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Zarówno treść upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, tj. art. 131 u.d.p., jak również przepisy tego rozporządzenia nie odnoszą się do kwestii nakładania kar administracyjnych, o których stanowi art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest przepisem stanowiącym o sankcji administracyjnej, który przewiduje, że karze podlega przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia należnej opłaty. Przepis ten nie zawiera, wbrew twierdzeniom organu, określenia "każdy przejazd", gdyż nie przewiduje wprost możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za jeden przejazd danym odcinkiem drogi. Zdaniem skarżącego dotychczasowa interpretacja i praktyka GITD prowadzi do niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu ustawowej regulacji o charakterze sanacyjnym, i to w oparciu o przepisy rozporządzenia, które nie powinny być odnoszone do kwestii naliczania kar pieniężnych. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, a samo nakładanie kar pieniężnych zgodnie z reprezentowanym przez organ stanowiskiem, może prowadzić do naruszenia zasady legalizmu określonej w art. 7 Konstytucji RP.

Skarżący ponadto podkreślił, że w czasie 10 minut , kiedy to dwukrotnie został zarejestrowany przez bramownicę, nie miał faktycznie możliwości zjechania na drogę bezpłatną

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1206/13 i VI SA/Wa 1207/13, do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Skarga okazała się niezasadna

Na wstępie wskazać należy, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ) – dalej “p.p.s.a.".

Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi, że wydano go z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c. p.p.s.a.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy nałożenia na skarżącego kary w podwójnej wysokości za przejazd w tym samym dniu jednym odcinkiem drogi płatnej bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Nie są sporne okoliczności faktyczne tego zdarzenia, tj. korzystania przez skarżącego z krajowej drogi płatnej, jak również braku zainstalowanego urządzenia viaBOX w kierowanym przez niego pojeździe, umożliwiającym uiszczenie należnej opłaty elektronicznej.

Organ w przedmiotowej sprawie uznał przejazd przez dwie różne bramownice na tym samym odcinku drogi płatnej za dwa odrębne przejazdy, w związku z czym nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości po 3000 zł za każdy incydent.

W tym miejscu wskazać należy, że skarga na decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za przejazd w dniu [...] maja 2012 r. o godz. 8.18 przez pierwszą bramownicę została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1206/13 i w sprawie tej Sąd skargę oddalił uznając, że organ słusznie nałożył na skarżącego karę, gdyż nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej.

W przypadku badanej sprawy, Sąd za nieuzasadnione uznał nałożenie kary pieniężnej za przejazd jednym odcinkiem drogi płatnej w krótkich odstępach czasowych (pomiar na obu bramownicach nie przekraczał 10 minut korzystania z drogi płatnej). Przyjęty przez organ sposób rozumienia ww. przepisów pozwalający na kumulację kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej, w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, które zarejestrowały brak wniesienia opłaty, oznacza de facto uzależnienie wysokości kary finansowej od liczby bramownic znajdujących się na danym odcinku drogi, z której w danym momencie korzysta kierujący pojazdem. Należał uznać go także za nieuprawniony, gdyż zdaniem Sądu taki sposób postępowania nie wynika z przepisów normujących pobór opłaty elektronicznej.

Analiza licznych spraw z zakresu opłaty elektronicznej pozwala zauważyć, że organy nakładając na kierującego pojazdem samochodowym karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty naliczają powyższą karę za przejazd pod każdą bramownicą stosując posiłkowo § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. 2011.80.433 ze zm.). Zdaniem organu teoretycznie na każdym skrzyżowaniu można wjechać na drogę płatną bądź z niej zjechać, a więc każdy taki odcinek zawarty miedzy dwoma bramownicami stanowi odrębny przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku, ponieważ zgodnie z treścią § 4 wskazanego powyżej rozporządzenia początkiem albo końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest: punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową.

W ocenie Sądu powyższy przepis jest przepisem stricte technicznym wskazującym jedynie na sposób naliczania opłaty elektronicznej i mającym na celu ułatwienie obliczenia wysokości opłaty elektronicznej za cześć odcinka po jakim porusza się kierujący. Inna interpretacja tej normy prowadziłaby do wniosku, że § 4 rozporządzenia wprowadza nowe pododcinki dróg płatnych niezależne od treści zał. nr 1 i 2 do powyższego rozporządzenia, a także przepisów ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych , korzystający z dróg krajowych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W przypadku uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości wymierzana jest natomiast kara w wysokości 1.500 zł (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wynika jednoznacznie, że kara jest bezpośrednio powiązana z przejazdem po danej drodze krajowej lub jej odcinku. Ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji "przejazdu", jednak przyjęta przez organy definicja tego pojęcia w oparciu o definicję początku i końca drogi krajowej zawartej w § 4 rozporządzenia jest błędna chociażby z tego powodu, że nie każdy przejazd odbywa się między dwoma najbliższymi punktami przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu, albo przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granica państwa. W ocenie Sądu, kara pieniężna jako forma daniny publicznej może być nakładana za przejazd bez uiszczenia opłaty po drodze krajowej lub jej odcinku (bez względu na długość przejazdu), a nie za przejazd pomiędzy dwoma najbliższymi bramownicami), o których mowa w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia. Za taki przejazd jedną drogą krajową bez uiszczenia należnej opłaty nakłada się karę w wysokości 3000 zł. Rozszerzanie tego obowiązku w zależności od ilości tzw. bramownic znajdujących się na odcinku drogi płatnej musiałoby ponadto mieć wyraźną postawę prawną w przepisach rangi ustawy, a nie rozporządzenia Rady Ministrów, gdyż zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, nakładanie danin publicznych może mieć miejsce tylko na mocy ustawy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie o drogach publicznych w art. 13 ha ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z powyższą delegacją Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia była upoważniona do określenia dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną; ustalenia dla nich wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 art. 13ha ustawy o drogach publicznych:

- mając na uwadze potrzeby utrzymania i ochrony dróg istotnych dla rozwoju sieci drogowej, koszty poboru opłaty elektronicznej oraz klasę drogi, na której jest pobierana opłata elektroniczna.

Powyższa delegacja ustawowa upoważnia Radę Ministrów jedynie do wskazania dróg publicznych na których obowiązuje opłata elektroniczna, a także ustalenia wysokości stawek opłaty elektronicznej, w żadnym wypadku nie upoważnia do definiowania jakichkolwiek pojęć zawartych w ustawie. Należy zatem uznać, że w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów organ ten wskazał jedynie na najkrótszy odcinek drogi krajowej lub jej odcinka za jaki pobiera się opłatę elektroniczną, którego to odcinka drogi nie można utożsamiać z przejazdem, gdyż za przejazd w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i przepisów rozporządzenia uznany winien być odcinek drogi krajowej lub jej odcinka od chwili wjazdu na drogę do chwili zjazdu z tej drogi, niezależnie od ilości mijanych po drodze skrzyżowań czy węzłów. Należy ponadto przyjąć, że jeżeli na jednym ze skrzyżowań czy węzłów drogowych nastąpi zjazd na inną płatną drogę publiczną, to jest to ten sam przejazd.

Podsumowując w ocenie Sądu wykładnia literalna przepisu art. 13ha ust. 1 u.d.p. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że karze podlega "przejazd po drodze krajowej". Przepis ten nie przewiduje możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za ten sam przejazd danym odcinkiem drogi. Zastosowanie tego rodzaju kary musiałoby mieć swoje wyraźne umocowanie w ustawie. Z uwagi zaś na penalny charakter przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p. jest niedopuszczalne stosowanie dowolnej jego wykładni, w szczególności celowościowej.

Z uwagi na powyższe należało uznać, iż w niniejszej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia prawa materialnego tj. art. 13k ust. 1 u.d.p. nakładając na skarżącego po raz drugi karę pieniężną za przejazd tą samą drogą krajową.

Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organu, że argumentacja skarżącego dotycząca kwestii stopnia zawinienia po jego stronie, jak również inne podniesione okoliczności, nie mogły w rozpatrywanej mieć istotnego znaczenia, albowiem przepisy u.d.p powołane w decyzjach organu, nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w przewozach drogowych regulacji (w tym dotyczących opłat elektronicznych) od ustalenia winy podmiotu wykonującego dany przewóz.

Konkludując, z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, Sąd stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.