Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 887/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski /spr./ Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2010r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu spłaty należności dłużnika alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] 2010 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r. w przedmiocie odroczenia terminu spłaty należności dłużnika alimentacyjnego.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.

Pismem sporządzonym [...].2010 r. B. S. wniósł o odroczenie spłaty zadłużenia alimentacyjnego łącznie z odsetkami. Uzasadniając złożony wniosek B. S. wyjaśnił, że od [...]2006 r. do [...]2014 r. będzie przebywał w zakładzie karnym. Wnioskodawca oświadczył, że w chwili obecnej nie posiada żadnych środków płatniczych, ani majątkowych, a także nie ma żadnych szans na podjęcie pracy w Zakładzie Karnym w P. gdzie – w dacie składania wniosku – przebywał.

Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 104, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: k.p.a.), art. 2 pkt. 3, 9, 10 i 11, art. 25, art. 27 ust. 1,ust. 1a, ust. 9, art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009r. Nr 1, poz. 7 ze zm. – dalej jako: ustawa) oraz zarządzenia nr 11/2009 Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...]2009r. w sprawie upoważnienia Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej jako organ właściwy dłużnika, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń odmówił B. S. odroczenia terminu spłaty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wraz z odsetkami; na rzecz osób uprawnionych, tj. P. S. oraz S. S..

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1 ustawy). W okresie w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami (art. 27 ust. 9 ustawy).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy: w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:

- należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,

- należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,

- należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,

- należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia

po należnościach określonych odpowiednio w art. 155 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego.

W dalszej kolejności wskazano, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) "rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania", wobec czego obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców. Wskazano, że alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowanie czy też edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą podlegającą konstytucyjnej ochronie ze strony państwa. W dalszej kolejności wskazano, że konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Organ I instancji wyjaśnił, że ponieważ wnioskodawca nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyinego, zadłużenie z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wynosi 12.019,36 zł. W dalszej Kolejności wskazano, że stosownie do treści art. 2 pkt 9 i 10 ustawy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jest jednocześnie organem właściwym wierzyciela oraz organem właściwym dłużnika. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

- 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów (pkt 1);

- 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów (pkt 2);

- 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów (pkt 3).

W dalszej Kolejności wskazano, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (art. 30 ust. 2 ustawy). Organ I instancji podkreślił, iż ustawodawca w treści art. 30 ustawy określił "możliwość umorzenia" należności dłużnika, tym samym określił charakter tej czynności jako fakultatywny. Zatem z treści tego artykułu wynika jedynie możliwość, nie zaś "obowiązek umorzenia".

Burmistrz wyjaśnił, że B. S. odmówiono odroczenia terminu spłaty należności świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wraz z odsetkami, bowiem przez okres w którym wnioskodawca był zobowiązany do alimentacji, przed umieszczeniem w areszcie śledczym nie realizował swojego obowiązku alimentacyjnego choćby częściowo. W związku z tymi ustaleniami organ rozpoznający wniosek skarżącego powziął wątpliwość, co do faktu wypełniania przez skarżącego obowiązku alimentacyjnego po opuszczeniu aresztu. Podkreślono, że kwoty wypłacane na poczet funduszu alimentacyjnego stanowią środki publiczne, gospodarowanie, którymi wymaga szczególnej staranności. Fakt wypłaty z budżetu państwa świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz zasądzonych alimentów, nie zwalnia skarżącego z obowiązku alimentacji wobec własnych dzieci. Organ podkreślił, że skoro dłużnik nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań to powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać i powinien się liczyć z koniecznością zapłaty tych należności. W dalszej kolejności wskazano, że system wspierania osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów zgodnie z ustawą z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, łączy się z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.

Od powyższej decyzji B. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. podnosząc, iż w obecnej chwili nie jest w stanie spłacić zadłużenia, bowiem przebywa w areszcie śledczym i pomimo licznych starań nie uzyskał żadnego zatrudnienia. Ponadto odwołujący podkreślił, że wbrew temu, co twierdzi organ I instancji nigdy nie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego, a nałożenie na niego obowiązku alimentacyjnego nastąpiło po osadzeniu go w areszcie.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podzielając stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy stwierdzono brak szczególnych okoliczności, które ewentualnie uzasadniałyby odroczenie skarżącemu terminu spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tymczasem - jak wskazało Kolegium – tylko szczególne okoliczności mogą stanowić podstawę odroczenia spłaty należności.

Skargę do sądu administracyjnego wniósł B. S. domagając się uchylenia decyzji Kolegium oraz utrzymanej nią w mocy decyzji I –instancyjnej. W skardze do sądu B. S. wyjaśnił, że od 2006 r. przebywał, bądź w Areszcie Śledczym w O. W., bądź w Zakładzie Karnym w P. lub W.. Skarżący zaznaczył, że przez cały okres pozbawienia wolności pozostaje bez zatrudnienia, a alimenty od skarżącego na rzecz dzieci zasądzono dopiero w 2007 r., a więc już w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Jednocześnie w skardze wyjaśniono, że jedyne pieniądze skarżącego gromadzone są na "kasie żelaznej", natomiast pieniądze przesyłane przez rodzinę wydatkowane są przez skarżącego na środki czystości i higieny osobistej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że jak ustalono B. S. od [...]2006 r. do [...]2014 r. będzie przebywał w zakładzie karnym. Kwestią bezsporną pozostaje również, że w dacie składania wniosku skarżący nie był zatrudniony.

Przedmiotem sporu pozostaje zasadność odmownego załatwienia wniosku skarżącego, którego żądaniem objęto odroczenie terminu spłaty należności z świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego dzieciom. W skardze zakwestionowano również prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji, co do uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.

Materianoprawną podstawę wydania odmownej decyzji w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.) stosownie do treści, którego organ właściwy wierzyciela - może - na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Kolegium i decyzji ją poprzedzającej nie można odmówić racji organom, iż rozpoznając zgłoszony przez skarżącego wniosek działały one w ramach tzw. uznania administracyjnego. Użyte, bowiem przez ustawodawcę sformułowanie "może" wskazuje, że przepis ten pozostawia do uznania organu istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie okoliczności, uzasadniających odroczenie terminu spłaty zaległości. Podkreślenia jednak wymaga, że nie może to oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek uzasadniających odroczenie terminu spłaty zaległości i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tylko po spełnieniu takich warunków podjęta decyzja może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne wyraża się bowiem nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym przesłanek odroczenia terminu spłaty, ale w możliwości negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia nawet w sytuacji ich istnienia (por. wyrok NSA z 16.02.2011 r., sygn. II GSK 302/10). W tym też kontekście należy wskazać, że zadaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu było między innymi ustalenie czy organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zgromadziły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz czy przy ocenie zgromadzonych dowodów nie została przekroczona zasada ich swobodnej oceny. Podkreślić, bowiem należy, że w przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej - zwłaszcza - szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie - czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Nie może, bowiem budzić wątpliwości, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08).

Przenosząc powyższe, ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wobec brzmienia przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie może również budzić wątpliwości, że rozstrzygnięcie organu winno było zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawcy oraz jej analizą z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w przepisach k.p.a (por. wyrok NSA z 18.03.2011 r., sygn. I OSK 2064/10). Wnikliwa analiza akt administracyjnych sprawy, jak również treści uzasadnień zaskarżonych decyzji prowadzi jednak do wniosku, że istnienie tego obowiązku umknęło uwadze organów obu instancji.

Przede wszystkim, zwrócić należy uwagę, że określając przesłanki odroczenia terminu płatności należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na wniosek dłużnika alimentacyjnego ustawodawca nie wskazał – jak uczynił to w przepisie art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – na "szczególnie uzasadnione" okoliczności. Gdyby zatem wolą racjonalnego ustawodawcy było uzależnienie odroczenia terminu płatności należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego od zaistnienia "szczególnych okoliczności" dałby temu wyraz w treści przepisu. Skoro natomiast ustawa dopuszcza odroczenie terminu płatności ze względu "na sytuację dochodową i rodzinną", to brak było podstaw do tego, aby – jak uczyniło to Kolegium – rozpoznawać wniosek skarżącego przez pryzmat zaistnienia szczególnych okoliczności.

Z kolei, organ I instancji wydając zaskarżoną decyzją jedynie przesądził, że skarżący dotąd nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego nawet częściowo, a zatem - w ocenie tego organu - wątpliwości budzi, co czy w przyszłości, po ewentualnym upływie odroczenia terminu spłaty, skarżący wywiąże się z ciążącego na nim obowiązku. Odnosząc się do zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji pierwszoisntancyjnej stanowiska Burmistrza zwrócić należy przede wszystkim uwagę, że z istoty rzeczy wniosek zgłoszony przez dłużnika alimentacyjnego, w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zawsze będzie wnioskiem zgłoszonym przez osobę, która ze swoich obowiązków się nie wywiązywała. Ponadto podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie uzależnił oceny zasadności takiego wniosku od prognozy faktycznej realizacji tego obowiązku w przyszłości. Zauważyć jednocześnie należy, że sam organ nie podjął nawet próby wyjaśnienia na czym konkretnie swoje ustalenia w niniejszej sprawie opiera. Wadliwość ta, w ocenie Sądu, stanowi rezultat braku podjęcia jakichkolwiek czynności, które pozwoliłyby organowi na ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Analiza akt administracyjnych sprawy nie zawiera w zasadzie żadnych informacji na temat sytuacji rodzinnej i dochodowej. Jedynymi dowodami na, których opierały się organy orzekając w niniejszej sprawie, a które pozwalały na poczynienie jakikolwiek ustaleń co do okoliczności dochodowej skarżącego, były zaświadczenia Zakładu Karnego w W. wystawione [...].2010 r. i [...].2010 r. Z treści tych dokumentów wynika jedynie, że skarżący przebywa w jednostkach penitencjarnych od dnia [...].2006 r., a koniec odbywania przez niego kary pozbawienia wolności przypada na dzień [...]2014 r. (k.40) oraz, że w dacie [...].2010 r. skarżący nie dysponował środkami finansowymi i nie był zatrudniony. Tymczasem, z treści wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie, jak również z odwołania wynika, że pomimo nikłych szans powodzenia skarżący nie ustaje w staraniach o uzyskanie pracy. Niewątpliwe fakt posiadania źródła dochodów lub jego brak stanowi istotną, o ile nie najistotniejszą okoliczność przy ustalaniu sytuacji dochodowej skarżącego. Zasadnicze znaczenie przy ustalaniu sytuacji dochodowej skarżącego ma przy tym nie tylko jaka jest aktualna sytuacja skarżącego, ale również ustalenie przyczyn istniejącego stanu rzeczy. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy organy nie podjęły żadnych działań celem ustalenia, czy skarżący od 2006 r., od kiedy odbywa karę pozbawienia wolności, rzeczywiście zgłaszał właściwym podmiotom wolę podjęcia pracy. Nie badano również jakie są realne możliwości podjęcia zatrudnienia oraz czy skarżący rzeczywiście nie ma szans na zatrudnienie. Podkreślić należy, że z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia, wynika jedynie, że "nie jest on zatrudniony odpłatnie w Areszcie Śledczym w W.". Dokument ten w żaden sposób nie weryfikuje zatem treści słów skarżącego, co do braku możliwości podjęcia zatrudnienia. Sam organ nie podjął również żadnych działań celem poczynienia w tym zakresie własnych ustaleń.

Tymczasem, ustalając sytuację dochodową skarżącego należało zwrócić się do dyrekcji zakładu karnego, w którym skarżący przebywa o udzielenie informacji, czy skarżący kiedykolwiek zgłaszał wolę podjęcia pracy oraz czy w toku postępowania administracyjnego jego sytuacja nie uległa zmianie, tj. czy nie podjął zatrudnienia. Badając sytuację dochodowo-rodzinną skarżącego należało również ustalić, jakimi kwotami pieniężnymi skarżący de facto obraca i jakie jest źródło pochodzenia tych środków.

Rozpoznając wniosek skarżącego nie podjęto również żadnych działań celem ustalenia sytuacji rodzinnej skarżącego, który - jak wynika z treści skierowanej do Sądu skargi – z pomocy rodziny korzysta.

Reasumując, ustalenia organów obu instancji uznać należało za dowolne. Jako dowolne, bowiem należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego, zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Celem postępowania dowodowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w taki sposób, aby jej załatwienie było oparte na - udowodnionych faktach. Brak dowodów obrazujących w jakimkolwiek zakresie sytuację dochodową i rodzinną skarżącego nie pozwala przyjąć, że orzekające w rozpoznawanej sprawie organy w sposób dokładny wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz by wyczerpująco zebrały materiał dowodowy.

W świetle powyższego, ocena sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego w kontekście zasadności złożonego wniosku, winna zostać przeprowadzona stosownie do treści art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w myśl dyrektyw k.p.a. ustalenia organów stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia muszą znajdować oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Tymczasem, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały, pomimo, że organy nie dysponowały, a nawet nie podjęły próby zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie - wbrew ustawowym wymogom - uzasadnienie odmownego załatwienia wniosku skarżącego stanowiło - jedynie - przekonanie, że skarżący nie zamierza spłacać zaległości, jak również fakt, że w sprawie brak jest "szczególnych okoliczności", które ewentualnie uzasadniałyby odroczenie terminu spłaty należności. Tymczasem, uwadze organów umknęło, że ustawodawca nie wiąże pozytywnego rozpatrzenia wniosku o odroczenie terminu spłaty wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z wystąpieniem "szczególnych okoliczności", lub pozytywną prognozą spłaty należności, ale uzależnia je od sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, która w niniejszej sprawie nie została zbadana.

Z tych względów koniecznym było uchylenie postanowień organów I i II instancji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa i dlatego orzeczono jak w pkt. 1 wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu w pierwszej kolejności będzie więc zbadanie i udokumentowanie w aktach sprawy sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, a w szczególności ustalenie czy skarżący kiedykolwiek, przed złożeniem wniosku, jak i po tej dacie zgłaszał wolę podjęcia zatrudnienia, a także ewentualnie dlaczego skarżący nie pracuje, lub od kiedy pracuje. W celu uzyskania tych informacji zasadnym będzie zwrócenie się do dyrekcji właściwego zakładu karnego lub aresztu, w którym skarżący przebywa. Ubocznie jedynie, Sąd zwraca uwagę, że ocena sytuacji dochodowej skarżącego winna zostać przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności. Analizując wydatki skarżącego należy zatem wziąć pod uwagę, że odbywając karę pozbawienia wolności skazany ma zapewnione warunki do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, których koszty pokrywane są z budżetu państwa. Podkreślić należy, że oprócz prawem przewidzianych ograniczeń, skazanemu przysługują określone prawa określone w przepisach ustawy z dnia 5 marca 1997r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), zwanej dalej k.k.w. W myśl art. 69 k.k.w. kara pozbawienia wolności wykonywana jest w zakładach karnych, podlegających Ministerstwu Sprawiedliwości, finansowanych z budżetu Państwa. Przepisy tego Kodeksu w art. 101 do 120 określają prawa i obowiązki skazanego. Zgodnie z art. 102 k.k.w. skazany ma prawo - na koszt Państwa - m.in. do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. Zgodnie z art. 111 k.k.w. skazany otrzymuje do użytku z zakładu karnego odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie, o ile nie korzysta z własnych. Zakład karny zapewnia skazanemu warunki niezbędne do utrzymania higieny osobistej, w szczególności otrzymuje on z zakładu karnego pościel oraz inne środki do utrzymania higieny i czystości w celi. Skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne (art. 115 § 1 k.k.w.).

O wykonalności zaskarżonego wyroku orzeczono w pkt. 2, w oparciu o art. 152 ppsa.

ja