Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1154/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 626/20 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 626/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, oddalił skargę oraz przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adw. L. W. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł, podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Burmistrz Miasta i Gminy W., decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...] przyznał A. B. zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w kwocie 150 zł jednorazowo od dnia [...] kwietnia 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2020 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] stycznia 2020 r. skarżący, podczas wywiadu środowiskowego, zgłosił prośbę o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności. Na podstawie ww. wywiadu organ ustalił, że dochód skarżącego nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm., dalej jako "u.p.s."), tj. kwoty 701 zł. Prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, a łączny miesięczny dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wynosi 645 zł.

W związku z powyższym, organ pierwszej instancji uznał, że przyznanie świadczenia w formie pieniężnej z przeznaczeniem na zakup artykułów żywnościowych celem przygotowania gorącego posiłku uzasadnione jest sytuacją osobistą skarżącego. Jednocześnie kwotę jednostkową posiłku określono na 5 zł, zatem przyznany zasiłek to iloczyn kwoty 5 zł oraz liczby dni w danym miesiącu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący.

Decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na art. 39 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz 3 ust. 3 i 4 u.p.s. oraz na treść uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r., którą przyjęto program osłonowy dotyczący udzielania mieszkańcom Gminy W. pomocy w zakresie dożywiania. Podkreślono, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odrębnym gospodarstwie domowym pozostaje, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, J. K., która mieszka w tym samym komunalnym mieszkaniu, co skarżący, i którego jest ona głównym najemcą. Mieszkanie składa się z pokoju z aneksem kuchennym i łazienką. Skarżący jest rozwiedziony, ma dwóch dorosłych synów, z którymi nie utrzymuje kontaktu. Ustalono, że jest przewlekle chory oraz posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zgodnie z orzeczeniem Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności skarżący ma wskazania do pracy w warunkach pracy chronionej. Skarżący nie pracuje, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pozostaje w stałym leczeniu w poradni bólu w K., leczy się na depresję, a ostatnio przechodził rehabilitację kardiologiczną. Skarżący wskazuje również na liczne inne schorzenia i dolegliwości. Skarżący utrzymuje się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej. Łączny miesięczny dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wynosi 645 zł (składają się na niego kwoty z tytułu zasiłku stałego i okresowego) i nie przekracza kryterium dochodowego. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe, a wysokość świadczenia została dostosowana do możliwości finansowych pomocy społecznej.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu:

1) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącego oraz jego możliwości majątkowych;

2) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia skarżącemu zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy, co doprowadziło do naruszenia istotnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada przekonywania;

3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu założenia, że organ orzekający w pierwszej instancji zna sytuację majątkową skarżącego i prawidłowo ustalił stan faktyczny, przyznając mu zasiłek na zakup żywności, podczas gdy z materiału zebranego w sprawie wynika, że znajduję się on w sytuacji niepozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych przy pomocy tej kwoty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2020 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko skarżącego, wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.

Sąd przypomniał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 39 u.p.s., zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Podstawą prawną udzielonej skarżącemu pomocy, jak dodał Sąd, jest również uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r., którą przyjęto program osłonowy dotyczący udzielania mieszkańcom Gminy W. pomocy w zakresie dożywiania. Zgodnie z § 3 tej uchwały podstawową formą pomocy jest gorący posiłek przyznawany osobom, które własnym staraniem nie mogą go sobie zapewnić, w szczególności osobom starszym, niepełnosprawnym, o niskich dochodach oraz dzieciom uczęszczającym do żłobków lub przedszkoli oraz dzieciom i młodzieży realizującym obowiązek nauki lub obowiązek szkolny. Natomiast według § 7 ust. 1 w przypadku braku możliwości zapewnienia gorącego posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w zakresie określonym w ust. 1 przysługuje w sytuacji gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego (ust. 2).

Warunkiem przyznania w ramach programu świadczenia pieniężnego na dożywianie, niepodlegającego zwrotowi, jest zachowanie 150% kryterium dochodowego odpowiednio dla osoby samotnie gospodarującej lub dla osoby w rodzinie. Sąd dodał, że w czasie orzekania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynosiło – zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358 - obwiązującego od 1 października 2018 r.) – 701 zł. Równowartość 150% tego kryterium stanowi zatem kwotę 1 051,50 zł.

Skarżący to kryterium spełnił – jego dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o pomoc finansową wyniósł 645 zł.

Sąd wojewódzki podkreślił, że kwota zasiłku celowego jako świadczenia pieniężnego ustalana jest przez organ za pomocą kryteriów uniwersalnych dla pomocy społecznej, ma odpowiadać celom i możliwościom pomocy społecznej oraz potrzebom beneficjenta. W tym kontekście organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą ustalenia wysokości przyznanego zasiłku celowego z programu rządowego współfinansowanego ze środków Wojewody na zakup artykułów żywnościowych niezbędnych do przygotowania gorącego posiłku była przyjęta w M-GOPS W. polityka świadczeń ustalania i przyznawania osobom i rodzinom pomocy z programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu", według której osobom samotnie gospodarującym, których miesięczny dochód nie przekracza 100% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy, tj. 701 zł miesięcznie, ustala się dzienną kwotę 5 zł na zakup artykułów żywnościowych z przeznaczeniem na przygotowanie gorącego posiłku.

Co istotne, skarżący w sposób trwały korzysta z pomocy społecznej i jedyny jego dochód stanowią zasiłki. Zasiłek celowy na zakup żywności był mu przyznawany w kilku ostatnich miesiącach przed zwróceniem się z wnioskiem, który był podstawą wszczęcia niniejszego postępowania. Zasiłki celowe są także przyznawane skarżącemu na zakup leków. Na podstawie decyzji z [...] lutego 2020 r. przyznano łączną kwotę 533,41 zł na ten cel, a na podstawie decyzji z [...] stycznia 2020 r. – kwotę 217,75 zł. Ponadto na mocy decyzji z [...] stycznia 2020 r. skarżący uzyskał zasiłek celowy w łącznej wysokości 720 zł na dofinansowanie do zakupu środków czystości oraz dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w okresie od stycznia do czerwca 2020 r. Dodatkowo przysługuje mu zasiłek stały, a także na podstawie decyzji z [...] stycznia 2020 r., został przyznany ponownie zasiłek okresowy na okres od stycznia do czerwca 2020 r. w kwocie 28 zł miesięcznie z powodu niepełnosprawności i ubóstwa, z przeznaczeniem na bieżące potrzeby.

Sąd dodał, że celem pomocy społecznej jest wspieranie beneficjentów w przezwyciężaniu trudności związanych z pozyskaniem środków na niezbędne utrzymanie, a nie łożenie na ich utrzymanie. Ponadto, przyznając świadczenie w formie zasiłku celowego, organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy na dożywianie w ramach programu nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także, że zostanie przyznana w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia, w tym także świadczenia w żądanej wysokości.

Sąd podkreślił, że z uwagi na ograniczone środki finansowe organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy liczbę osób wymagających wsparcia, a nie liczbę osób ubiegających się o wsparcie w określonej przez wnioskodawców wysokości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B., zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 7, 8, 11, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na uznanie, że organ drugiej instancji orzekł zgodnie z regułami określonymi przez prawo materialne i procesowe oraz prawidłowo ustalił wysokość zasiłków przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w sprawie, zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a organ wydał decyzję w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny, a ponadto nie rozpoznał wszystkich zarzutów i nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący motywów decyzji, co z kolei doprowadziło do nieprawidłowego wniosku, że wysokość przyznanych zasiłków nie narusza zasad przyznawania prawa pomocy określonych w ustawie o pomocy społecznej.

Na podstawie przywołanego zarzutu, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie jego pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej z urzędu, wskazując, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części.

Skarżący kasacyjnie oświadczył też, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna, kwestionująca zaskarżony wyrok, opiera się jedynie na zarzucie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 11, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że złożona skarga kasacyjna, pomimo że została sporządzona przez adwokata, nie wypełnia wymagań normatywnych dotyczących elementów konstrukcyjnych, jakimi musi cechować się ten środek zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. np. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2019/12; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/12; wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2232/10, CBOSA). Naruszony przez Sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa.

Tymczasem, w niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej formułuje zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. Artykuł 77 k.p.a. składa się z czterech paragrafów, o różnej treści normatywnej, a więc nie wiadomo, który z nich miałby zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji. To samo odnosi się do zarzutu naruszenia 8 k.p.a., który składa się z dwóch paragrafów. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c k.p.a. wskazać należy, że przepis art. 145 § 1 k.p.a. dotyczy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną i nie był stosowany przez Sąd pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia tego zarzutu, należy przyjąć, że autor skargi kasacyjnej miał na myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny dokonał merytorycznej oceny skuteczności zarzutu naruszenia art. 7, 11 i 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy administracji w ramach uznania administracyjnego. Zatem nawet spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Zbadania wymaga to, czy uznanie było w ogóle dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji i czy prawidłowo uzasadniono wybór rozstrzygnięcia sprawy. Wybór rozstrzygnięcia powinien zaś być oparty o wyraźnie określone kryteria, którymi kierował się organ.

W niniejszej sprawie stan faktyczny został ustalony m.in. na podstawie wywiadu środowiskowego. Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Natomiast w myśl art. 107 ust. 1, to właśnie rodzinny wywiad środowiskowy jest dowodem przeprowadzanym w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu i formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 3468/15, CBOSA).

Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący kasacyjnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odrębnym gospodarstwie domowym pozostaje, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, J. K. Zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, którego głównym najemcą jest J. K. Mieszkanie składa się z pokoju z aneksem kuchennym i łazienką. Skarżący jest rozwiedziony, ma dwóch dorosłych synów, z którymi nie utrzymuje kontaktu. Skarżący nie pracuje, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Utrzymuje się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej. Łączny miesięczny dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wynosi 645 zł (składają się na niego kwoty z tytułu zasiłku stałego i okresowego) i nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Skarżący kasacyjnie jest przewlekle chory oraz posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zgodnie z orzeczeniem Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności skarżący ma wskazania do pracy w warunkach pracy chronionej, pozostaje w stałym leczeniu w poradni bólu w K., leczy się na depresję, a ostatnio przechodził rehabilitację kardiologiczną. Wskazuje również na liczne inne schorzenia i dolegliwości.

Skarżący objęty jest systematyczną pomocą społeczną. Zasiłek celowy na zakup żywności był mu przyznawany w kilku ostatnich miesiącach przed zwróceniem się z wnioskiem, który był podstawą wszczęcia niniejszego postępowania. Zasiłki celowe są mu także przyznawane na zakup leków. Na podstawie decyzji z [...] lutego 2020 r. przyznano łączną kwotę 533,41 zł na ten cel, a na podstawie decyzji z [...] stycznia 2020 r. – kwotę 217,75 zł. Ponadto na mocy decyzji z [...] stycznia 2020 r. skarżący uzyskał zasiłek celowy w łącznej wysokości 720 zł na dofinansowanie do zakupu środków czystości oraz dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w okresie od stycznia do czerwca 2020 r. Dodatkowo przysługuje mu zasiłek stały, a także na podstawie decyzji z [...] stycznia 2020 r. został przyznany ponownie zasiłek okresowy na okres od stycznia do czerwca 2020 r. w kwocie 28 zł miesięcznie z powodu niepełnosprawności i ubóstwa, z przeznaczeniem na bieżące potrzeby.

Skarżącemu przyznano zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w kwocie 150 zł jednorazowo, od [...] kwietnia 2020 r. do [...] kwietnia 2020 r. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, że organy nie wyjaśniły, jakie okoliczności zaważyły na przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 150 zł należy wskazać, że zarzut ten jest niezasadny.

Kwota i sposób przyznanego zasiłku wynika z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r., którą przyjęto program osłonowy dotyczący udzielania mieszkańcom Gminy W. pomocy w zakresie dożywiania. Zgodnie z tą uchwałą osobom samotnie gospodarującym, których miesięczny dochód nie przekracza 100% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy, tj. 701 zł miesięcznie, ustala się dzienną kwotę 5 zł na zakup artykułów żywnościowych z przeznaczeniem na przygotowanie gorącego posiłku. Pomoc ta jest współfinansowana z dotacji przekazanej przez Wojewodę [...] w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w domu i szkole" na lata 2019-2023 (MP z 2019 r., poz. 1007).

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego dochód skarżącego wynosi 645 zł, a więc nie przekracza 100% wskazanego wyżej dochodu, dlatego ustalono kwotę dzienną na przygotowanie posiłku na 5 zł. Zatem biorąc pod uwagę liczbę dni miesiąca kwietnia dało to kwotę 150 zł.

Zauważyć również trzeba, że celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspakajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów, lecz pomoc ta ma stanowić wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, jak to wynika z art. 3 ust. 1 u.p.s. Pomoc ta nie może zatem polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania i ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego (zob. wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2224/15, CBOSA).

Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb, tym bardziej, co wskazano wyżej, że skarżący kasacyjnie otrzymuje taką pomoc również na podstawie innych, wydawanych na jego rzecz decyzji. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ musi także wziąć pod uwagę swoje możliwości finansowe. Powszechnie przecież jest wiadomo, że organy pomocowe, dysponując ograniczoną pulą środków finansowych, mają obowiązek zapewnienia realizacji zadań nie tylko fakultatywnych, ale i obligatoryjnych, w czasie trwania całego roku budżetowego. Wielkość środków, którymi dysponują organy pomocowe jasno wskazuje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (zob. wyroki NSA z: 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06; 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07; 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 698/16, CBOSA). Przy czym wskazać trzeba, że przepisy u.p.s. nie przewidują obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz ilości środków finansowych, jakimi organ dysponuje, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających z tej formy pomocy (zob. wyrok NSA z 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 698/16, CBOSA).

W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że organy obu instancji dokonały wystarczających ustaleń, co do stanu faktycznego sprawy i rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, wyjaśniając jednocześnie skarżącemu kasacyjne zasadność przesłanek, którymi się kierowały, wydając decyzje. Organy prawidłowo uznały, że ustalone okoliczności uzasadniały przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia w kwocie 150 zł.

Biorąc powyższe pod uwagę, uznać należy, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 7, 11 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Oznacza to także, że prawidłowo został zastosowany przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a.

Z wyżej wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.