Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 325/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 246 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 180/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 180/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił [...] przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd I instancji stwierdził, że w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niespełna [...]-letnią córką, która jest niepełnosprawna i wymaga całodobowej opieki, leczenia i rehabilitacji. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych, nieruchomości oraz nie uzyskuje dochodu. Wskazał, że prowadzona działalność gospodarcza od 2012 r. przynosi stratę. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył: PIT-36 za lata 2012-2013 z których wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za powyższe okresy wykazał stratę w kwotach [...] zł (przychód [...] zł) oraz [...] zł (przychód [...] zł); orzeczenie o niepełnosprawności córki i zaświadczenie lekarskie. Ponadto przedłożył: podatkową księgę przychodów i rozchodów za okres od czerwca do listopada 2014 r.; zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do listopada 2014 r., z którego wynika, że w okresie tym poniósł stratę w kwocie [...] zł (przychód [...] zł), deklaracje VAT-7K za [...] i [...] kwartał 2014 r. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, oszczędności, nie otrzymuje wynagrodzeń, emerytury, renty, honorariów i innych należności oraz świadczeń. Ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w wysokości ok. [...] zł. Zamieszkuje na zasadzie użyczenia w lokalu, którego najemcą jest jego matka. Korzysta z pomocy finansowej matki w kwocie [...] zł miesięcznie. Nie pozostaje w związku małżeńskim. W okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku skarżący nie uzyskał świadczeń z pomocy społecznej. Posiada samochód [...] rok produkcji 1993 o wartości ok. [...] zł.

W ocenie Sądu I instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku.

WSA uznał, że co prawda skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga stratę (odpowiednio za lata 2012-2013 w wysokości: [...] zł oraz w okresie od stycznia do listopada 2014 r. w wysokości [...]zł), jednakże przychody kształtowały się na stosunkowo wysokim poziomie, tj. w 2012 r. – [...] zł, w 2013 r. – [...] zł, a w okresie od stycznia do listopada 2014 r. – [...] zł.

Zdaniem Sądu I instancji ponoszenie straty nie jest jednoznaczne z brakiem uzyskiwania w ogóle realnego dochodu, tzn. środków finansowych, ponieważ należy odróżnić dochód podatkowy od faktycznego dochodu osiąganego z działalności gospodarczej będącego w dyspozycji podatnika. Nadto koszty uzyskania przychodu powiększane są, np. o odpisy amortyzacyjne, co z kolei powoduje niższy dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Nie oznacza to jednak, że środki finansowe z działalności gospodarczej są równe temu dochodowi. W konsekwencji sam fakt wykazania starty nie może przesądzać o wyniku rozstrzygnięcia dot. prawa pomocy, tym bardziej, że strona ma obowiązek partycypowania w kosztach sądowych.

W ocenie Sądu I instancji, bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych skarżącego pozostawało prowadzenie postępowań egzekucyjnych przez Urząd Skarbowy oraz Izbę Celną względem skarżącego, szczególnie w sytuacji, gdy kontynuuje on prowadzenie działalności gospodarczej. Za przyznaniem prawa pomocy nie może przemawiać również wielość toczących się postępowań.

Sąd uznał za nierzetelne oświadczenie o sytuacji finansowej skarżącego. We wniosku o przyznania prawa pomocy, na formularzu PPF, skarżący rubryki dotyczące posiadanego majątku wypełnił wpisując "nie mam" (pkt 7.1, 7.2, 7.2.1, 7.2.2), a rubryki dotyczące uzyskiwanego dochodu przekreślił (pkt 10). Wypełniając rubrykę dotyczącą stanu rodzinnego – osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wpisał tylko córkę. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. skarżący podał, że zamieszkuje u matki, która go utrzymuje przekazując miesięcznie kwotę [...] zł i pokrywając czynsz za mieszkanie. Nie przedstawił przy tym jej dochodów.

Sąd I instancji nie dał wiary oświadczeniu skarżącego, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, ponieważ jego adres zamieszkania i adres zamieszkania różnią się, a powodów tych różnic skarżący nie wyjaśnił, a co miało istotne znaczenie w kontekście oświadczenia, że prowadzi z córką wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto, skarżący nigdzie nie wskazuje na niewątpliwe koszty związane z utrzymaniem chorego dziecka, ani nie przedkłada na to żadnych dowodów w tym związanych ze sprawowaniem opieki w czasie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Powstały zatem wątpliwości, co do tego z kim skarżący faktycznie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.

W tych okolicznościach, Sąd uznał oświadczenia skarżącego za niewiarygodne, a w konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym mimo wykazania przez skarżącego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W ocenie skarżącego z przedłożonych dokumentów oraz oświadczeń jednoznacznie wynika, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku konicznego utrzymania dla siebie i rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera uzasadnionych zarzutów, więc podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten zobowiązuje skarżącego do wykazania okoliczności, które przemawiają za przyznaniem mu prawa pomocy. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W ocenie NSA, zasadnie Sąd I instancji uznał, że oświadczenie skarżącego złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było wystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej. Skarżący, pomimo tego, że był wzywany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, nie przedstawił dokładnej sytuacji majątkowej. Jak słusznie uznał Sąd I instancji nadal pozostają wątpliwości co do tego, z kim skarżący prowadzi gospodarstwo domowe oraz jakimi dokładnie środkami finansowymi dysponuje.

Wobec takich wątpliwości, należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji NSA uznał postanowienie WSA za zgodne z prawem i oddalił zażalenie skarżącego.

NSA zauważa, że wnoszący zażalenie skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, nieujawnionych przed WSA, które mogłyby spowodować przyznanie mu prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.