Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 103/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29 ust. 1, art. 78
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 378/10 w sprawie ze skargi K. G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od K. G. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. oddalił skargę K. G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego, z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu importu towaru i z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru.

Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy wynika, że K. G., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A.-H. K. G., złożył zgłoszenie celne o objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu słuchawek i pilota oraz używanego samochodu osobowego marki S. G. V., nr VIN [...], rok produkcji 2007, importowanego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, deklarując jego wartość na kwotę 2.450 USD określoną na podstawie dołączonej faktury bez numeru z dnia [...].12.2007 r. Powyższa wartość celna stanowiła podstawę do dokonania obliczeń należności celnych i podatkowych.

Po zwolnieniu towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w Rz. dokonał sprawdzenia wiarygodności podanej w zgłoszeniu celnym wartości samochodu, opierając się na cenach sprzedaży podobnych samochodów w Stanach Zjednoczonych Ameryki zamieszczonych na stronach internetowych www.edmunds.com. Na podstawie tych informacji ustalono, że średnie ceny sprzedaży samochodów S. G. V. wynosiły odpowiednio: 12.919 USD, 11.834 USD oraz 10.396 USD, w zależności od rodzaju transakcji, tj. z uwzględnieniem tego czy sprzedaż dokonywana była przez dealera, czy to sprzedaż prywatna, czy też sprzedaż w rozliczeniu starego pojazdu.

Wobec powyższych ustaleń, postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Rz. wszczął postępowanie celne w przedmiocie określenia długu celnego w prawidłowej wysokości i w ramach prowadzonego postępowania celnego powołał biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej celem ustalenia wartości transakcyjnej samochodu, z uwzględnieniem dyspozycji art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Ze sporządzonej opinii wynika, że po uwzględnieniu stwierdzonych uszkodzeń, wartość rynkowa brutto importowanego pojazdu, określona metodą stopnia uszkodzenia, wyniosła 60.023 zł, zaś metodą zredukowanego kosztu naprawy 77.822 zł.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną importowanego samochodu z zastosowaniem metody "ostatniej szansy" określonej w art. 31 WKC i wydał decyzję, w której określił prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 4.212 zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości 6.300 zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 11.581 zł oraz powstałą w związku z tym zaległość podatkową w kwocie 9.502 zł.

Dyrektor Izby Celnej w P. rozpoznał odwołanie K. G. i w jego wyniku utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Rz.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący K. G. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego w całości ewentualnie ich uchylenia i przekazania organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 29 ust. 1 WKC, poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wartości transakcyjnej importowanego samochodu, w sytuacji gdy umowa sprzedaży samochodu i potwierdzenie operacji bankowej nie pozostawiają najmniejszej wątpliwości co do faktycznej wartości zakupionego samochodu. Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i § 3, a także art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. wyjaśnił, że odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne lecz opierało się na uzasadnionych podstawach. Źródłem tych wątpliwości organu celnego oprócz analizy cen kształtujących się na rynku amerykańskim, było także niewskazanie przez skarżącego przyczyn, które uzasadniałyby tak niską, w stosunku do cen rynkowych, wartość nabytego pojazdu. Konsekwencją zakwestionowania wartości wynikającej z przedłożonego rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu, z wykorzystaniem jednej z metod, wskazanych kolejno w art. 30 WKC.

W ocenie Sądu I instancji, zasadnie organy podważyły wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo określiły wartość celną w oparciu o metodę "ostatniej szansy". Sąd I instancji stwierdził też, że materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi stanowił wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jego oceny organy dokonały w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowały również właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej wniesionej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:

– art. 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędną ocenę ustaleń stanu faktycznego;

– art. 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłową ocenę legalności zaskarżonych decyzji;

– art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie przez Sąd I instancji uzasadnienia wyroku z pominięciem wymagań formalnych.

Podnosząc powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rz. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono błędną ocenę ustaleń faktycznych zaakceptowaną przez Sąd I instancji z uwagi na to, że organ wysokość długu celnego, podatków VAT i akcyzowego ustalił od wartości samochodu wskazanej w opinii biegłego zawierającej istotne wady. W szczególności w odniesieniu do sposobu wyliczenia wartości samochodu poprzez zastosowanie metody "ostatniej szansy", gdyż biegły w swojej opinii odniósł się do innego modelu samochodu, a ponadto przyjął, że w dacie zgłoszenia celnego cena pojazdu brutto wyniosła 70.615 zł, co stanowi równowartość 16.909 USD. Kwota ta znacznie przewyższa średnią wartość rynkową, która kształtowała się na poziomie najniższym w wysokości 10.396 USD i najwyższym na poziomie 12.919 USD.

Według stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny legalności decyzji, pomijając istotny fakt, jakim jest to, że przyjmujący zgłoszenie celne urzędnik nie kwestionował ani podanej wartości samochodu, ani wiarygodności przedstawionych przez skarżącego dokumentów. Decyzja ustalająca wysokość należności celnych i podatkowych została wydana po blisko 2-ch latach od zgłoszenia celnego i oprócz tych należności na skarżącego nałożono obowiązek zapłaty odsetek. Powyższe okoliczności świadczą zdaniem autora skargi kasacyjnej o naruszeniu procedury przez organy celne. Nadto uzasadnienie sporządzonego wyroku nie zawiera odniesienia się Sądu I instancji do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1 i 3 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, która powodowałaby nieważność postępowania, zatem granice rozpoznania wyznaczone są zarzutami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania.

Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej określony jako błędna ocena Sądu ustaleń faktycznych opiera się na twierdzeniu, że niesłusznie organy celne a następnie Sąd stanęły na stanowisku, że wartość samochodu S. G. V. była znacznie zaniżona, co zostało uczynione na podstawie nierzetelnej opinii biegłego. Zdaniem strony skarżącej błędne jest również twierdzenie, że skarżący pozostawał bierny w postępowaniu przed organami, gdy tymczasem przedstawiał dowody z dokumentów potwierdzających wartość samochodu i szczegółowo wskazywał wadliwość opinii biegłego.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy podkreślić, że Sąd I instancji wyczerpująco wyjaśnił, iż zasadą wypływającą z art. 29 ust. 1 WKC jest to, że wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar. Jednakże zasada ta zostaje wyłączona, jeżeli wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Organom celnym przysługuje bowiem prawo do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Chodzi zatem nie tylko o autentyczność dokumentu, ale też o wiarygodność podanej w nim ceny transakcyjnej.

W rozpatrywanej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wartość importowanego samochodu, zadeklarowana przez skarżącego w kwocie 2.450 USD. Organy celne porównały zadeklarowaną wartość pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki ze średnimi cenami sprzedaży samochodu marki S. G. V., które na rynku amerykańskim wynosiły 12.919 USD, 11.834 USD oraz 10.396 USD w zależności od rodzaju zawieranych transakcji (prze dealera, prywatnie, w rozliczeniu ze starym samochodem). Wyniki tego porównania wskazują, że wartość samochodu deklarowana przez skarżącego jest wielokrotnie niższa od średniej ceny rynkowej tego typu i marki samochodu na rynku amerykańskim. Wyniki tego porównania dały podstawy do skutecznego zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z umowy sprzedaży. Zaznaczyć należy, że opinia biegłego została jako dowód w sprawie poddania ocenie organu, a w postępowaniu celnym wyjaśniono, że biegły rzeczoznawca ustalając wartość rynkową, posługując się między innymi komputerowym systemem wyceny pojazdów INFO-EKSPERT, przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie 70.616 zł. Jednocześnie zaznaczono, że wartość rynkowa samochodu S. G. V. na rynku Wspólnoty Europejskiej, rok produkcji 2007, przy zastosowaniu "metody stopnia uszkodzenia" wynosi 60.023 zł, natomiast "metodą urealnionego kosztu naprawy" 77.822 zł.

Analiza uzasadnienie wyroku Sądu nie daje podstaw do twierdzenia, jakie zawarł autor skargi kasacyjnej w pierwszym zarzucie. Sąd w żadnym miejscu nie twierdzi, że skarżący był bierny w postępowaniu przed organami. Twierdzi natomiast, że skarżący nie wskazał przyczyn, które uzasadniałyby tak niską cenę nabycia samochodu, jaką zadeklarował.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że organy celne miały podstawy do zakwestionowania ceny transakcyjnej zadeklarowanej przez skarżącego jako wartość celną towaru już na podstawie porównania wartości zadeklarowanej ze średnimi cenami rynkowymi pojazdu na rynku amerykańskim. Ocena dowodu w postaci opinii biegłego została natomiast szczegółowo i wyczerpująco wyjaśniona.

Przechodząc do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej i podniesionego argumentu, że Sąd I instancji zaakceptował fakt naruszenia procedury przez organ celny, który w dniu zgłoszenia celnego nie kwestionował podanej przez skarżącego wartości samochodu ani wiarygodności przedstawionych dokumentów, a potem wszczął postępowanie, należy wyjaśnić, że wbrew stanowisku strony skarżącej w takim wypadku jak podany przez autora skargi kasacyjnej nie zachodzi naruszenie zasad postępowania. Stosownie bowiem do art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE.L z dnia 19 października 1992 r.) po zwolnieniu towaru organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Po dokonaniu zwolnienia towaru organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak także u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organ celny podejmuje, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponuje.

Przytoczona treść powołanego wyżej przepisu wskazuje, że nie stanowi naruszenia przepisów proceduralnych kontrola zgłoszenia prowadzona już po zwolnieniu towaru, zatem drugi z zarzutów kasacyjnych należy uznać za nieusprawiedliwiony.

Odnosząc się do zarzutu trzeciego, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazać należy, że obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w tym przepisie, obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Wykładnia art. 141 § 4 p.p.s.a. prowadzi również do wniosku, że istotnym elementem uzasadnienia wyroku jest ta jego część, w której sąd przeprowadza wywód prawny, w którym omawia podstawę prawną wyroku, czyli wskazuje zastosowane przepisy oraz wyjaśnia sposób ich wykładni, a mimo że treść uzasadnienia powinna być zwięzła a zajmowane stanowisko w spornych kwestiach winno ograniczać się jedynie do zakresu niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, to jednak sąd powinien wytłumaczyć motywy rozstrzygnięcia, by w postępowaniu przed sądem wyższej instancji mogła zostać oceniona jego prawidłowość (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 1215/09).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku czyni zadość wymogom zawartym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.