Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 242/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 9b ust. 1 lit. b , art. 91 ust. 1a, art. 92, art. 96 ust. 1 lit. A, art. 213
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 18 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 242/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej – po rozparzeniu odwołania "A" S.A. w K.– utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2005r. (nr [...]).

Jako podstawę prawną organ odwoławczy wskazał:

- art. 37, art. 92, art. 96 ust. 1, art. 203 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. z późn.zm. – zwany WKC),

- art. 2, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004r. – Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z późn.zm.),

- art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż w dniu 28.07.2004r. w Oddziale Celnym nadano zgodnie ze zgłoszeniem celnym SAD nr OGL [...] przeznaczenie powrotnego wywozu towarowi w postaci 344,9m tkaniny bawełnianej obiciowej (6 rolek) o masie netto 206 kg oraz 2995,6 m dzianiny osnowowej z włókien syntetycznych, barwionej (63 rolki) o masie netto 1009 kg. Następnie towar ten objęto procedurą tranzytu wspólnotowego zewnętrznego T1 zgodnie ze zgłoszeniem nr [...] . Towar miał zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia tj. Oddziału Celnego w K. w terminie do dnia 30.07.2004r. w celu ostatecznego wywozu z obszaru celnego Wspólnoty. Nadawcą towaru była "B" sp. z o.o. zaś odbiorcą "C" z Ukrainy. Głównym zobowiązanym zgodnie z zapisem w polu 50 zgłoszenia T1 było "A" S.A. (zwana dalej Spółką).

Zgodnie z zapisem w polu D "Kontrola przez urząd celny wyjścia" ww. dokumentu SAD towaru nie poddano rewizji celnej jak również nie dokonywano weryfikacji zgłoszenia celnego. Na środek transportu o ukraińskim numerze rejestracyjnym [...] nałożono jedno zamknięcie celne o numerze [...] .

W dniu 29.07.2004r. Oddział Celny jako urząd celny wyprowadzenia poświadczył przedstawienie towarów objętych procedurą wywozu zgodnie ze zgłoszeniami celnymi SAD z dnia 28.07.2004r. nr [...] i [...], co potwierdza wpis do ewidencji PWZ w systemie "CELINA" pod numerem [...] i [...] nie potwierdził natomiast przedstawienia towaru objętego procedurą tranzytu T1 zgodnie ze zgłoszeniem tranzytowym nr [...] z dnia 28.07.2004r. W urzędzie celnym przeznaczenia nie dokonano powtórnej rewizji celnej towaru. Sprawdzono jedynie autentyczność i zgodność nałożonych zamknięć celnych.

W związku z nieprzedstawieniem towaru wraz z towarzyszącymi mu dokumentami w urzędzie celnym przeznaczenia tj. w Oddziale Celnym. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...].02.2005r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie celne, a następnie pismem z dnia 8.03.2005r. zwrócił się za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej do Zachodniego Regionalnego Urzędu Celnego o potwierdzenie wwozu na Ukrainę towaru objętego procedurą tranzytu zgodnie ze zgłoszeniem tranzytowym [...] z dnia 28.07.2004r. Z odpowiedzi udzielonej przez ten urząd pismem z dnia 7.04.2005r. znak [...] wynika, iż w okresie od 28.07.2004r. do 27.08.2004r. nie stwierdzono faktu wprowadzenia na obszar celny Ukrainy towaru przewożonego środkiem transportu o numerze rejestracyjnym [...] . Ponadto ukraińska administracja celna poinformowała, że w chwili dokonywania przez nią kontroli odbiorca towaru, tj. "C" z D., nie była zarejestrowana w ewidencji organów celnych jako uczestnik obrotu gospodarczego z zagranicą.

W dniu 22 czerwca 2005r. Spółka przedłożyła jako alternatywny dowód zakończenia procedury tranzytu otrzymaną od ukraińskiego odbiorcy niepotwierdzoną urzędowo kserokopię ukraińskiego dowodu odprawy celnej nr [...] z dnia 30.07.2004r. Na wniosek Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 5.07.2005r. Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 12.07.2005r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego o weryfikację ww. dowodu ukraińskiej odprawy celnej. W odpowiedzi na to zapytanie strona ukraińska pismem z dnia 22.07.2005r. nr [...] poinformowała, że zgodnie z posiadanymi informacjami baz danych Państwowej Służby Celnej na podstawie deklaracji celnej nr [...] – nie były przeprowadzane żadne formalności celne.

W związku z nieprzedstawieniem przez Spółkę wiarygodnego dowodu na zakończenie procedury tranzytu T1, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].09.2005r. (nr [...]) stwierdził – na podstawie art. 203 WKC – powstanie długu celnego z uwagi na usunięciu towaru spod dozoru celnego oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 1307,20zł, jednocześnie uznając Spółkę za dłużnika tego długu.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób zupełny i wyczerpujący, a przez to niewyjaśnienie lub wręcz pominięcie wyjaśnienia następujących okoliczności:

a) ustalenie i wystąpienie do osoby przewożącej towar celem wyjaśnienia, czy wskazany towar znajdował się w jego pojeździe, czy i kiedy przedstawił go w urzędzie celnym przeznaczenia, dokąd towar dostarczył i komu towar został wydany;

b) wystąpienie do odbiorcy towaru firmy "C" w D. celem wyjaśnienia, czy towar został odebrany i kiedy został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia;

2) niewyjaśnienie i niezbadanie okoliczności, czy plomby celne założone były na poszczególne towary, czy też na środek transportu, którymi towary były przewożone i opuściły polski obszar celny.

3) sprzeczność ustaleń organu celnego I instancji z treścią zebranego materiału, polegająca na tym, że dla towaru dwóch innych eksporterów, które były przewożone w tym samym środku transportu nastąpiło ich potwierdzenie wywozu, co zostało udokumentowane przez organy celne

i wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Dyrektor Izby Celnej zwrócił się ponownie pismem z dnia 4.11.2005r. do Urzędu Celnego o sprawdzenie, czy towar który objęto procedurą tranzytu zgodnie ze zgłoszeniem tranzytowym z dnia 28.07.2004r. nr [...] został przedstawiony ukraińskim służbom celnym. Jednocześnie przesłano stronie ukraińskiej otrzymaną od strony jako alternatywny dowód zakończenia procedury tranzytu kserokopię ukraińskiego dowodu odprawy celnej nr [...] z dnia 30.07.2004r. wraz z prośbą o potwierdzenie jego autentyczności. Jak wynika z pism Urzędu Celnego z dnia 21.12.2005 r. nr [...] oraz z dnia 12.01.2006r. nr [...] w zasobach komputerowych baz danych Urzędów Celnych brak informacji o wprowadzeniu na obszar celny Ukrainy przez przejścia podległe tym urzędom w okresie od dnia 28.07.2004r. do dnia 27.08.2004r. ww. towarów przewożonych środkiem transportu nr rej. [...] , zaś odbiorca towaru – "C" z D. nie jest zarejestrowana jako uczestnik obrotu gospodarczego z zagranicą oraz nie figuruje w ewidencjach urzędów celnych regionu.

Decyzją z dnia [...].01.2006r. (nr [...] ) wydaną w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 37 WKC towary wprowadzone na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. W przypadku zaś procedury tranzytu zewnętrznego – jak w niniejszej sprawie procedura ta zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego wykonane, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia (art. 92 ust. 1 WKC).

Biorąc pod uwagę ustalone w sprawie okoliczności organ odwoławczy przyjął, że doszło do niewykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu, którą przedmiotowy towar został objęty. Jednocześnie towar został usunięty spod dozoru celnego, gdyż jak wynika z akt sprawy procedura tranzytu nie została zakończona, a towar nie został powrotnie wywieziony, ani też nie został zmieniony jego status z towaru niewspólnotowego na towar wspólnotowy. W konsekwencji tego stanu rzeczy stosownie do treści art. 203 ust. 1 WKC – powstał dług celny w przywozie. Powołany artykuł stanowi, że dług celny w przywozie powstaje w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym. Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, określa art. 203 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym dłużnikami są:

1) osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

2) osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego,

3) osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i

4) odpowiednio, osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Stosownie do art. 203 ust. 3 tiret czwarty WKC korzystający z określonej procedury celnej staje się dłużnikiem z racji samego korzystania z tej procedury. Bez znaczenia w świetle powołanego przepisu jest, czy zdarzenie, z którym przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego łączą powstanie długu celnego, było wynikiem działania tego podmiotu, czy też osób trzecich. Nadmienić należy, iż przedmiotem postępowania celnego jako postępowania administracyjnego jest ustalenie zaistnienia określonych uprawnień lub obowiązków celnych w stosunku do konkretnego podmiotu, co następuje w decyzji administracyjnej. Organ celny stwierdza zatem tylko, czy określone obowiązki zostały wykonane, czy też nie. Nie bada przy tym stopnia przyczynienia się korzystającego z procedury celnej do ich niewykonania.

W rezultacie, w razie powstania długu celnego w przywozie, w wypadku uśnięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, osoba, która zobowiązana jest do wykonywania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty, staje się z mocy prawa dłużnikiem i za powstały dług celny ponosi ona odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.

W niniejszej sprawie zatem dłużnikiem jest główny zobowiązany, tj. zgodnie z zapisem w polu 50 zgłoszenia tranzytowego [...] z dnia 28.07.2004r. "A" S.A., które nie dopełniło ciążącego na nim obowiązku przedstawienia towaru w Oddziale Celnym. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1 WKC właśnie główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Powinien on:

a) przedstawić w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towary w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów,

b) przestrzegać przepisów procedury tranzytu wspólnotowego.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania co do nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym co do ustalenia osoby przewoźnika oraz wyjaśnienia czy przedmiotowy towar znajdował się w jego pojeździe oraz czy i kiedy przedstawił go w urzędzie celnym przeznaczenia, a także dokąd i komu towar dostarczył organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 96 ust. 2 WKC niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów. W niniejszej sprawie nie zostało jednak udowodnione, czy przewoźnik miał świadomość i wiedzę, że przejęty przez niego do transportu towar został objęty procedurami celnymi na podstawie trzech odrębnych zgłoszeń celnych (dwa zgłoszenia wywozowe i jedno zgłoszenie tranzytowe). Przewoźnik bowiem zgłosił się w urzędzie celnym przeznaczenia, gdzie okazał wyłącznie dwa zgłoszenia wywozowe. Organ odwoławczy nie podzielił przy tym zarzutu, iż to organ celny miał obowiązek ustalić osobę przewoźnika i wezwać go do złożenia wyjaśnień.

Za nieuzasadniony również uznał organ odwoławczy zarzut, iż to organ celny powinien był wystąpić do odbiorcy towaru, ukraińskiej firmy "C", celem wyjaśnienia czy towar został odebrany i kiedy został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia.

Obowiązek udowodnienia, że towar objęty procedurą tranzytu został faktycznie wywieziony z obszaru celnego Wspólnoty ciąży na głównym zobowiązanym, a nie na urzędzie celnym. Wprawdzie zasady wyrażone w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładają na organy podatkowe obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w tym celu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to z treści tych przepisów nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy celne zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać na korzyść strony spoczywa na tych organach.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny organu celnego było wykonanie obowiązków przez głównego zobowiązanego, a wiec podmiot, który zobowiązał się do przestrzegania przepisów prawa celnego w związku z procedurą tranzytu wspólnotowego, a tym samym przyjął na siebie odpowiedzialność wobec organów celnych za wykonanie ciążących na nim z mocy prawa obowiązków oraz za towar objęty procedurą.

Poza sporem pozostaje fakt, iż procedura tranzytu wspólnotowego rozpoczęta w dniu 28.07.2004r. zgodnie ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...] nie została w sposób prawidłowy zakończona, zaś Spółka jako główny zobowiązany w procedurze tranzytu nie wykonała obowiązku przedstawienia towarów wraz z dokumentami w urzędzie celnym przeznaczenia, co jest podstawowym warunkiem zakończenia procedury tranzytu zgodnie z arat. 92 ust. 1 WKC.

Odpowiadając na zarzut niewyjaśnienia i niezbadania okoliczności, czy plomby celne założone były na poszczególne towary, czy też na środek transportu, którym towary były przewożone, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż zgodnie z art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu nie wymagają dowodu. W niniejszej sprawie jedno zamknięcie celne o numerze [...] zostało nałożone na przestrzeń ładunkową środka transportu, a nie na poszczególne towary. Fakt ten potwierdza zapis w polu D zgłoszenia tranzytowego nr [...] z dnia 28.07.2004r.

W odpowiedzi na zarzut sprzeczności ustaleń organu celnego I instancji z treścią zebranego materiału, polegających na tym, że dla towarów dwóch innych eksporterów, które były przewożone w tym samym środku transportu, nastąpiło ich potwierdzenie wywozu, co zostało udokumentowane przez organy celne, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż o dostarczeniu towaru do miejsca przeznaczenia, w tym przypadku Oddziału Celnego, nie stanowi potwierdzenie wywozu innego towaru przewożonego tym samym środkiem transportu, czy też naruszone lub nienaruszone zamknięcia celne, a jedynie dowody dostarczenia towaru, na podstawie których można jednocześnie stwierdzić prawidłowe zakończenie procedury tranzytu. Potwierdzeniem wywozu towaru z obszaru celnego Wspólnoty jest jego zgłoszenie wraz z dokumentami do granicznej kontroli celnej. Organ celny może jako dowód wywozu przyjąć celny lub handlowy dokument poświadczony przez właściwe władze celne kraju trzeciego, w którym towary zostały objęte procedurą celną lub potwierdzone urzędowo kopie albo fotokopie tego dokumentu. Natomiast w przedmiotowej sprawie fakt wywozu nie został potwierdzony zarówno przez polskie, jak i ukraińskie organy celne.

Zgodnie z art. 365 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L253 z 11.10.1993r. z późn. zmianami) (zwany dalej PWWKC) wspólnotową procedurę tranzytową uważa się za zakończoną także wtedy, gdy główny zobowiązany przedstawi, zgodnie z wymogami organów celnych, dokument celny umieszczenia pod nadzorem celnym w państwie trzecim lub jego kopię bądź fotokopię, potwierdzającą tożsamość danych towarów. Kopia lub fotokopia tego dokumentu musi zostać odpowiednio poświadczona bądź przez organ, który poświadczył oryginalny dokument bądź przez organy danego państwa trzeciego albo organy jednego z państw członkowskich. Mimo wezwania pismami z dnia 22.10.2004r. nr [...] oraz z dnia 9.02.2005r. nr [...] Spółka nie przedstawiła takiego dowodu. Za dowód wypełnienia obowiązków celnych oraz potwierdzenie wywozu towaru za granicę nie można bowiem uznać przedłożonej przez stronę w dniu 24.06.2005r. kserokopii dokumentu odprawy celnej z dnia 30.07.2004r. nr [...]. Jak wynika bowiem z pisma Urzędu Celnego z dnia 22.07.2005r. zgodnie z danymi posiadanych baz danych Państwowej Służby Celnej odprawa celna towaru na podstawie deklaracji celnej nr [...] nie była dokonywana.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego zarówno przez organ celny I jak i II instancji nie uzyskano wiarygodnych dowodów na wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty, a tym samym na zakończenie procedury tranzytu. Należy również zauważyć, iż dwukrotnie ukraińskie służby celne nie potwierdziły wjazdu na Ukrainę środka transportu o nr rej. [...] wraz z przedmiotowym towarem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję Spółka zarzuciła:

1) naruszenie zasad postępowania, a w szczególności zasady praworządności, zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, (art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 Ordynacji podatkowej), a przez to dokonanie niezupełnych i niekompletnych ustaleń, które doprowadziły do wydania błędnego rozstrzygnięcia przez:

- nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – przewoźnika towaru na okoliczność ustalenia z jakich przyczyn nie przedstawił towaru objętego procedurą tranzytu zgodnie ze zgłoszeniem [...] w urzędzie celnym przeznaczenia oraz komu i gdzie wskazany towar dostarczył,

- nieprzeprowadzenie dowodu z wyjaśnień ukraińskiej firmy "C" czy towar odebrała oraz kiedy i gdzie przedstawiła go w urzędzie celnym przeznaczenia.

2) naruszenie przepisów art. 180, art. 181, art. 187, art. 188 Ordynacji podatkowej, a przez to niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności:

- iż na środek transportu zostało nałożone jedno zamknięcie celne obejmujące inne towary zgłoszone do procedury wywozu zgodnie ze zgłoszeniami celnymi SAD z dnia 28.07.2004r. nr [...] i [...], a których wywóz potwierdzono dowodem zakończenia procedury;

- czy skoro Oddział Celny jako urząd wyprowadzenia potwierdził autentyczność i zgodność nałożonych zamknięć celnych to na wskazanym środku transportu znajdował się towar objęty procedurą wywozu nr [...];

- dlaczego nie przedstawiono do odprawy celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] objętego procedurą tranzytu wspólnotowego zewnętrznego T1 zgodnie ze zgłoszeniem nr [...] , skoro towar ten podlegał tym samym zamknięciom celny, które zostały nałożone na środek transportu;

- na jakiej podstawie Zachodni Regionalny Urząd Celny ustalił okoliczności, że nie wprowadzono na obszar celny Ukrainy towaru przewożonego środkiem transportu o numerach rejestracyjnych [...], skoro towar ten znajdował się na tym pojeździe, co wynika z faktu jego załadownia i zaopatrzenia w zamknięcia celne.

3) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że organy celne posiadają obowiązek działania polegający na podejmowaniu wyłącznie ograniczonych czynności, do których są zobowiązane na podstawie wyraźnego przepisu i w granicach tego upoważnienia;

- przepisu art. 203 ust. 1 WKC poprzez pominięcie, iż dłużnicy wskazani w tym przepisie ponoszą odpowiedzialność solidarną za dług celny

i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 – zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne oceniają zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji, nie będąc przy tym związane zarzutami i wioskami skargi.

Analizowaną pod tym kątem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznaje za prawidłową. Wydając w/w decyzje organy celne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania.

Na wstępie należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie przedmiotowy towar przeznaczony do powrotnego wywozu objęto zgodnie ze zgłoszeniem [...] procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego.

Procedura wspólnotowego tranzytu zewnętrznego pozwala – stosownie do treści art. 91 ust. 1a WKC - na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty towarów niewspólnotowych niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom, ani środkom polityki handlowej. Stosowanie procedury wspólnotowej tranzytu zewnętrznego ograniczone jest do wspólnotowego obszaru celnego, a zatem ocena zamknięcia tej procedury powinna wyprzedzać ocenę realizacji przeznaczenia celnego, jakim jest powrotny wywóz czyli faktyczne przekroczenie przez towar granicy Wspólnoty.

Przedmiotowy towar został objęty procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego T1 w dniu 28.07.2004r. w Oddziale Celnym (urząd wyjścia) i miał być dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia tj. Oddziału Celnego w terminie do dnia 30.07.2004r. w celu ostatecznego wywozu towaru z obszaru celnego Wspólnoty.

Procedurę tranzytu zewnętrznego uważa się za zakończoną gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury w urzędzie celnym przeznaczenia (art. 92 ust. 1 WKC). Osobą zobowiązaną do przedstawienia towarów w stanie nienaruszonym i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 96 ust. 1 lit. a WKC) oraz przestrzegania przepisów procedury tranzytu wspólnotowego (art. 9b ust. 1 lit. b WKC) jest główny zobowiązany. Jest to osoba uprawniona do korzystania z procedury tranzytu zewnętrznego, która poprzez złożenia zgłoszenia celnego wyraża wolę wykonywania obowiązków przewidzianych procedurą tranzytu zewnętrznego.

W niniejszej sprawie głównym zobowiązanym jest Spółka, co wynika z zapisu w polu 50 zgłoszenia T1.

Okolicznością niesporną jest, iż przedmiotowy towar wraz z właściwymi dokumentami nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia w terminie do 30.07.2004r., co oznacza, że procedura tranzytu zewnętrznego nie została prawidłowo zakończona. Wówczas to organ celny wyjścia wszczął procedurę poszukiwawczą w celu zebrania informacji potrzebnych do zakończenia procedury, w tym wezwał głównego zobowiązanego pismem z dnia 22.10.2004r. do przedstawienia alternatywnego dowodu zakończenia procedury tranzytu zewnętrznego.

Jest to postępowanie prawidłowe. Zgodnie z art. 365 ust. 3 PWWKC procedurę tranzytu uważa się za zakończoną także wtedy, gdy główny zobowiązany przedstawi – zgodnie z wymogami organów celnych – potwierdzający tożsamość danych towarów dokument celny objęcia przeznaczeniem celnym w państwie trzecim lub jego kopię bądź fotokopię. Kopia lub fotokopia tego dokumentu musi zostać odpowiednio poświadczona bądź przez organ, który poświadczył oryginalny dokument bądź przez organy danego państwa albo organy państw członkowskich. Główny zobowiązany tj. Spółka przedstawiła kserokopię dokumentu odprawy celnej z dnia 30.07.2004r. Orzekające w sprawie organy celne uznały, iż powyższa kserokopia nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 365 ust. 3 PWWKC. Dodatkowo przeprowadziły w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, które potwierdziło, iż odprawa celna towaru na podstawie w/w deklaracji celnej nie była dokonywana. Jest to stanowisko zasadne, przy czym decydujące znaczenie ma fakt, iż kserokopia dokumentu odprawy celnej nie została potwierdzona w sposób, o którym mowa w art. 365 ust. 3 PWWKC. Inne dowody, w tym te, których nieprzeprowadzenie zarzuciła w skardze skarżąca Spółka nie mogłyby potwierdzić zakończenia procedury tranzytu zewnętrznego.

Dodać należy, że towary niewspólnotowe przemieszczane w ramach procedury tranzytu zewnętrznego pozostają – stosownie do treści art. 37 ust. 2 WKC – pod dozorem celnym aż do ich powrotnego wywozu. W niniejszej sprawie procedura tranzytu zewnętrznego nie została w sposób prawidłowy zakończona, co organy celne zakwalifikowały jako usuniecie towaru spod dozoru celnego. Jest to stanowisko poprawne. Z usunięciem towaru spod dozoru celnego mamy do czynienia wówczas, gdy jakieś działanie lub zaniechanie prowadzi obiektywnie do tego, że właściwe organy celne mają utrudniony dostęp – choćby czasowo – do towaru objętego dozorem oraz nie mogą przeprowadzić kontroli. Z tego względu jest sprawą nieistotną, czy usunięcie towaru spod dozoru celnego było działaniem umyślnym (ETS sprawa C-371/99). Skoro zatem w niniejszej sprawie towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie, to oznacza, że organy celne nie miały dostępu do towaru objętego dozorem oraz nie mogły przeprowadzić jego kontroli. Oznacza to bez wątpienia usunięcie towaru spod dozoru celnego.

Usuniecie spod dozoru celnego towarów objętych procedurą tranzytu zewnętrznego powoduje – zgodnie z art. 203 ust. 1 WKC – powstanie długu celnego w przywozie. Dłużnikami zaś – stosownie do treści art. 203 ust. 3 tiret 4 WKC – są osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty. Krąg osób zobowiązanych z tytułu uczestnictwa w procedurze tranzytu zewnętrznego określa art. 96 ust. 1 i 2 WKC. Osobami tymi są: główny zobowiązany, który jest osobą uprawnioną do korzystania z tej procedury oraz osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego. Dwie ostatnie z wyżej wymienionych kategorii osób są - podobnie jak główny zobowiązany – również zobowiązane do przedstawienia towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towaru. W sytuacji gdy obowiązek przedstawienia towaru - o którym mowa w art. 96 WKC - nie zostanie wykonany powstaje dług celny, a dłużnikami są w/w osoby, o których mowa w art. 203 ust. 3 WKC. Stosownie do treści art. 213 WKC jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu.

W niniejszej sprawie organy celne przyjęły, że dłużnikiem jest główny zobowiązany czyli Spółka, która nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku. W tej sytuacji - zdaniem Sądu – organy celne nie miały obowiązku ustalać czy osoba przewożąca lub nabywca towaru wiedziały o tym, że towary objęte są procedurą tranzytu wspólnotowego. Jeżeli nawet organy celne przyjęły, że "nie zostało udowodnione, czy przewoźnik miał świadomość i wiedzę, że przyjęte przez niego do transportu towar został objęty procedurami celnymi na podstawie trzech odrębnych zgłoszeń celnych (dwa zgłoszenia wywozowe i jedno zgłoszenie tranzytowe), to i tak kwestia ta nie ma znaczenia dla odpowiedzialności z tytułu długu celnego. Jak wskazano wyżej – z odpowiedzialności solidarnej wynika, iż wierzyciel może żądać spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Całkowite zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników solidarnych zwalnia wszystkich dłużników z zobowiązania. W tej sytuacji ustalenie wszystkich osób solidarnie zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego nie było konieczne.

Kwota długu celnego nie jest sporna w niniejszej sprawie i nie budzi żadnych wątpliwości Sądu sposób jej ustalenia.

Wobec przyjętego wyżej stanowiska zarzuty skargi co do naruszenia art. 203 ust. 1 WKC Sąd uznaje za bezzasadne.

Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania celnego, w tym dotyczące nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań przewoźnika czy też wyjaśnień nabywcy towaru, bowiem okoliczności, których wyjaśnienia domaga się skarżący nie mają istotnego wpływu na kierunek rozstrzygnięcia.

Bez znaczenia dla sprawy są również kwestie związane z nałożeniem zamknięć celnych. Wyjaśnienia organów celnych w tym zakresie są zgodne z dokumentem zgłoszenia celnego, a niezależnie od powyższego należy zauważyć, że dowodem na prawidłowe zakończenie procedury tranzytu zewnętrznego jest przedstawienie towarów w urzędzie celnym przeznaczenia, a nie fakt nienaruszenia zamknięcia celnego.

Bezzasadne są również pozostałe zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. W ocenie Sądu wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione, a przedstawione przez skarżącą Spółkę zarzuty w tym zakresie wynikają z przyjęcia przez Spółkę odmiennej koncepcji odpowiedzialności z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego. Sąd podziela przyjęte przez organy celne stanowisko, że odpowiedzialność z tytułu długu celnego powstałego na skutek usunięcia towaru spod dozoru celnego jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka, co oznacza, że nie jest wymagane ustalenie wszystkich szczegółowych kwestii podniesionych w skardze.

Biorąc powyższe poglądy pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.