Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 6939/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 36/21 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 16 czerwca 2021 r. II SA/Gd 36/21, oddalił skargę R.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z 1 grudnia 2020 r. nr Adm.-554-385/20, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R.S.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("u.d.i.p.") poprzez nieprawidłową jego wykładnię i w konsekwencji zastosowanie przedmiotowego przepisu, a to poprzez uznanie, że anonimizacja orzeczeń wydanych przez sąd powszechny oraz przesłanie ich wnioskodawcy wraz z uzasadnieniami, stanowi informację publiczną przetworzoną.

W oparciu o tak sformułowany zarzut, skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji;

2) zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, względnie w razie oddalenia skargi orzeczenie o kosztach zastępstwa według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Strona przeciwna nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W jej ramach podniesiony został tylko jeden zarzut naruszenia prawa materialnego, który jest nieuzasadniony. Strona skarżąca kasacyjnie podniosła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniosek skarżącego z 14 września 2020 r. dotyczył informacji przetworzonej, w sytuacji gdy informacja ta była informacją prostą. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje zatem błędnej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w wadliwej kwalifikacji złożonego przez nią w sprawie konkretnego wniosku, tj. wniosku z 14 września 2020 r., jako żądania dotyczącego informacji publicznej przetworzonej.

W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu, w treści którego nie kwestionuje się wadliwej wykładni normatywnego pojęcia informacji przetworzonej, lecz podkreśla, że treść złożonego w sprawie wniosku wszczynającego postępowanie nie dotyczy informacji publicznej przetworzonej (co potwierdza także treść uzasadnienia skargi kasacyjnej), należy stwierdzić, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w istocie prawidłowość kwalifikacji i oceny przez Sąd pierwszej instancji treści wniosku z punktu widzenia jej podpadania pod zakres pojęcia informacji publicznej przetworzonej, a zatem kwestionuje prawidłowość oceny stanu faktycznego sprawy, a nie przyjętego przez Sąd pierwszej instancji rozumienia przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W związku z powyższym należy przypomnieć, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może skutecznie następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 stycznia 2013 r. I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; z 6 marca 2013 r. II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 marca 2013 r. II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; z 14 lutego 2013 r. II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć skutku, a zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie - gdyby nawet istniały podstawy do jego zrekonstruowania - jest co najmniej przedwczesny.

Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2013 r. II GSK 2391/11, LEX nr 1296051), a wniosek inicjujący postępowanie o udostępnienie informacji publicznej i podlegający ocenie w tym postępowaniu wchodzi właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, tj. nie czyni tego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, lecz w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego - jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy, to zarzuty błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są w tym stanie rzeczy są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 lipca 2013 r. I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; z 1 grudnia 2010 r. II FSK 1506/09, LEX nr 745674; z 11 października 2012 r. I FSK 1972/11; z 3 listopada 2011 r. I FSK 2071/09).

Można jedynie zasygnalizować, co koresponduje ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, zanonimizowania, sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Realizacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może bowiem prowadzić do zakłócenia prawidłowego funkcjonowania organów władzy publicznej w zakresie realizacji przez nie swoich podstawowych funkcji. Podkreślić również trzeba, że przetworzenia informacji nie można utożsamiać wyłącznie z wytworzeniem informacji rodzajowo nowej, gdyż może ono polegać w szczególności na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych, i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby poprzez opracowanie prostego zestawienia (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 marca 2015 r. I OSK 865/14; z 4 sierpnia 2015 r. I OSK 1645/14). W niniejszych rozważaniach nie można pominąć trafnego poglądu, według którego: mimo że anonimizacja dokumentów stanowi jedynie przekształcenie informacji, to prowadzi do uzyskania informacji przetworzonej, jeżeli polega na utworzeniu całego zbioru tak opracowanych dokumentów, wcześniej wybranych z wszystkich posiadanych materiałów, i przez to wymaga nakładu środków i zaangażowania pracowników z uszczerbkiem dla prawidłowego toku funkcjonowania organu (zob.: M. Jaśkowska, "Pojęcie informacji publicznej i jej rodzaje", Kwartalnik Prawa Publicznego z 2012 r., nr 3, s. 72). Słusznie zwrócił także uwagę Sąd pierwszej instancji, że wniosku skarżącego nie można rozpatrywać w oderwaniu od innych wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych przez skarżącego do organu. Zsumowanie zakresu i nakładu pracy niezbędnego do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej bez wątpienia byłoby nie do pogodzenia z bieżącą działalnością organu.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.