Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 726/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie: NSA Adam Mikusiński NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: stażysta Wojciech Kaczmarzyk po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawił J. G. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wyżej wymieniony uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" służąc w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od [...] 1947 r. do [...] 1947 r. Natomiast w myśl art.25 ust.2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. G. prosił o zachowanie dotychczasowych uprawnień. Twierdził, że walczył w szeregach BCh czego wcześniej nie ujawnił, gdyż nie było to konieczne do uzyskania uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., po powtórnym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art.127 § 3 oraz art. 129 kpa w związku z art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. o pozbawieniu J. G. uprawnień kombatanckich.

Decyzję tą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. G..

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1315/00 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że organ orzekający pozbawił uprawnień wyżej wymienionego bez należytego i wszechstronnego wyjaśnienia tej sprawy w postępowaniu weryfikacyjnym, a w szczególności nie zajął stanowiska w kwestii działalności skarżącego w BCh, poruszonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Kolejną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r . Nr [...] orzeczono ponownie o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] r. o pozbawieniu J. G. uprawnień kombatanckich. Jako podstawę prawną organ wskazał przepisy art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. O kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371).

W jej uzasadnieniu podniesiono, że uprawnienia kombatanckie zainteresowany uzyskał z mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w C. z dnia [...] r. z tytułu służby w [...] i udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresie od [...] 1947 r. do [...] 1947 r.. Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji z dnia [...] r.. Wskazał, że J. G. został powołany do służby w [...] 1947 r., a zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) osoby, które pełniły służbę wojskową z poboru po 30 czerwca 1947 r., a uprawnienia kombatanckie uzyskały wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, pozbawia się tychże uprawnień. Kierownik Urzędu zaznaczył, iż po zakończeniu wojny nie sama służba wojskowa, ale tylko udział żołnierzy Wojska Polskiego w wymienionych w ustawie o kombatantach (...) działaniach zbrojnych jest podstawą przyznania uprawnień kombatanckich. W odniesieniu do wnioskowanego przez J. G. tytułu do zachowania uprawnień kombatanckich z racji służby w Batalionach Chłopskich, Kierownik Urzędu podkreślił, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających służbę zainteresowanego w w/wym. organizacji niepodległościowej. Nadto strona nie przedstawiła (pomimo dwukrotnego wezwania przez Urząd pismami z dnia [...] 2003 r. i z dnia [...] 2004 r.) rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla wnioskowanego rodzaju działalności kombatanckiej, jak i szczegółowego oświadczenia świadka dotyczącego działalności Strony w BCh. Nadmieniono, iż także Zarząd Główny Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich, pismem z dnia [...] 2004 r., odmówił pozytywnego zaopiniowania wniosku zainteresowanego o przyznanie uprawnień kombatanckich gdyż Zarząd Okręgu OZŻBCh w C. nie znalazł danych potwierdzających działalność J. G. w BCh. Mając na uwadze brak dokumentów poświadczających służbę strony w organizacji Batalionów Chłopskich Kierownik Urzędu wyjaśnił, iż lakoniczne oświadczenie J. D. uznał za niewiarygodne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. G. podnosił, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i jej uzasadnieniem. Wyraził uczucie pokrzywdzenia stanowiskiem zaprezentowanym przez organ orzekający. Szczegółowo opisał swoje kłopoty związane z kompletowaniem dokumentacji potwierdzającej jego przynależność do Batalionów Chłopskich. Podkreślił, że organ nie wziął pod uwagę pliku dokumentów przesłanych przez niego w dniu [...] 2004 r. do Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Nadto dodał, iż dokumenty przesłane przez Skarżącego w dniu [...] 2004 r. do Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich, na które powołuje się w skardze , także nie zostały uznane przez w/wym. Związek za podstawę pozytywnego zaopiniowania rekomendacji J. G..

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym jest, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w Ludowym Wojsku Polskim. W myśl art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. O kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, wart. 2 oraz w art. 4. Jednocześnie podkreślić należy, że analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący spełniał przesłanek przewidzianych w treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 wskazanej wyżej ustawy warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Takimi okolicznościami są: uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, uzyskanie uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienie z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Z akt sprawy bowiem jednoznacznie wynika, że skarżący został powołany do służby w Wojsku Polskim dopiero od [...] 1947 r. i pełnił ją w [...] Oddziale [...] w K. (późniejsza nazwa [...]) i [...] w O. do [...] 1949 r., zaś z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień z C. z dnia [...] 1984 r. wynika, iż skarżący służył w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem od [...] 1947 r. do [...] 1947 r.. Z kolei zaświadczenie Archiwum Straży Granicznej z dnia [...] 2003 r. nie potwierdza, aby skarżący oraz jednostki w których odbywał służbę wojskową brały udział w walkach z oddziałami [...] oraz grupami [...].

Przeto nie sposób uznać służby skarżącego w Wojsku Polskim za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...). Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) skarżącego jako osobę , która pełniła służbę wojskową z poboru po 30 czerwca 1947 r., a uprawnienia kombatanckie uzyskała wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, należało pozbawić tychże uprawnień.

W przedmiocie wnioskowanego przez skarżącego tytułu do zachowania uprawnień kombatanckich z racji służby w Batalionach Chłopskich (BCh) zauważyć należy, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających służbę skarżącego w tej organizacji niepodległościowej. Skarżący nie przedstawił (pomimo dwukrotnego wezwania przez organ pismami z dnia [...] 2003 r. i z dnia [...] 2004 r.) rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla wnioskowanego rodzaju działalności kombatanckiej, jak i szczegółowego oświadczenia świadka dotyczącego działalności Strony w BCh.

Zarząd Główny Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich, pismem z dnia [...] 2004 r. odmówił pozytywnego zaopiniowania wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich , albowiem "Zarząd Okręgu OZŻBCh w C. nie znalazł danych potwierdzających działalność skarżącego J. G. w BCh". Z kolei znajdujące się w aktach sprawy jednozdaniowe oświadczenie świadka J. D. z dnia [...] 2003 r. jest bardzo lakoniczne, a nadto nie sposób go zweryfikować, albowiem jak wynika z pisma skarżącego z dnia [...] 2004 r. świadek ten zmarł. Nie sposób także nie zauważyć, że w znajdującym się w aktach sprawy życiorysie sporządzonym w roku 1984 (a także w sporządzonej ówcześnie deklaracji członkowskiej ZboWiD) skarżący w ogóle nie wspomina o jakiejkolwiek działalności w Batalionach Chłopskich (wzmiankę o takiej działalności zawiera dopiero życiorys sporządzony w roku 2004 , dołączony do akt sprawy już po zakończeniu postępowania administracyjnego jako załącznik do pisma Zarządu Głównego Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich z dnia [...] 2004 r.).

Na marginesie można podnieść, że ze sporządzonego już po zakończeniu postępowania administracyjnego pisma Zarządu Głównego Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich z dnia [...] 2004 r. wynika, że dokumenty przesłane tam przez skarżącego w dniu [...] 2004 r., na które powołuje się w skardze do Sądu z dnia [...] 2004 r., także nie zostały uznane przez tą organizację za podstawę pozytywnego zaopiniowania rekomendacji skarżącego J. G..

Należy przy tym podkreślić, iż do pisma z dnia [...] 2004 r. przesłanego przez skarżącego do Zarządu Głównego Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich załączono oświadczenie nowego świadka A. J. z dnia [...] 2004 r.. Ponieważ jednak skarżący nie przedstawił tego dowodu organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji ( z dnia [...] 2004 r.) , to nie można czynić zarzutu organowi , iż nie ujął w swojej ocenie kwestii oświadczenia A. J. z dnia [...] 2004 r. (organ otrzymał pismo Zarządu Głównego Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich z dnia [...] 2004 r. wraz z załącznikami , w tym oświadczeniem świadka A. J. w dniu [...] 2004 r., a więc [...] dni po wydaniu zaskarżonego orzeczenia).

W tym stanie rzeczy - mając na uwadze brak wiarygodnych dokumentów poświadczających służbę skarżącego w organizacji Batalionów Chłopskich Kierownik Urzędu był uprawniony do wydania decyzji odmawiającej zachowania uprawnień kombatanckich z tego tytułu.

Zatem należy uznać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności , pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, wypada ocenić podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jako prawidłowe.

Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).