Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 296/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, 145 § 1 pkt 4, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1957 nr 39 poz 174
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. C. i J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. przejęto na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania nieruchomość rolną o pow. [...] ha położoną we wsi W. Ł. grom. [...] pow. [...] wpisaną do ewidencji gruntów Wsi W. Ł. pod nr kolejnym [...] będącej we władaniu K. C.

Wnioskiem z dnia [...] r. J. B. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O..

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] r.

Po rozpoznaniu odwołania J. B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] ponownie orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie nieważnościowe ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji. Ponadto Wojewoda podniósł, że postępowanie nadzorcze różni się tym od postępowania zwykłego, że organ nie prowadzi postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Tym samym organ nie ocenia czy były przesłanki do przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, lecz ocenia czy wydając decyzję o przejęciu w wystarczający sposób ustalił zaistnienie wszystkich przesłanek do wydania takiej decyzji. Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż gospodarstwo rolne przejęte od K. C. składało się z działek ewidencyjnych nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Z rejestru ewidencji gruntów obrębu [...] W. Ł., gminy [...] wynika, że dawna działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] stanowiącą obecnie własność Skarbu Państwa, nr [...] – obecnie własność W. P., nr [...] - obecnie własność W. P. oraz B. P. i nr [...] stanowiącą obecnie własność S. C. Jednocześnie działka nr [...] stanowi własność J. G. Wojewoda wskazał, że pomimo podjętych działań zmierzających do odszukania akt sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją nie udało się ich odnaleźć. Zarówno bowiem w zasobach archiwalnych Starostwa Powiatowego w K., jak i Starostwa Powiatowego w O., Urzędzie Gminy w Ł. oraz Archiwum Państwowego w K. Oddział w S. akt nie odnaleziono. Wojewoda podniósł, że zasadnicze znaczenie dla dokonania oceny legalności kontrolowanej decyzji ma fakt, że z uwagi na upływ czasu jaki upłynął od daty jej wydania (od [...] r.), nie zachowały się akta archiwalne. Tym samym kontrola legalności wydanej decyzji może się odbyć wyłącznie przez pryzmat jej treści. Podstawą materialnoprawną decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] r. stanowił art. 2 ustawy z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych. Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 2 ww. ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. oraz wszelkie inne gospodarstwa opuszczone przez właścicieli mogły zostać przejęte na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne. Jednocześnie definicja opuszczonego gospodarstwa rolnego zawarta została w § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowiąc, że za opuszczone gospodarstwo rolne należy uznać gospodarstwo, w którym nie zamieszkiwał właściciel, ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika lub dzierżawcę. Wojewoda podniósł, że z treści kontrolowanej decyzji wynika, że w dniu [...] r. została przeprowadzona komisyjna lustracja przedmiotowej nieruchomości, której władającą była K. C. zamieszkała na terenie województwa koszalińskiego. Lustracja ta wykazała, że grunty orne o powierzchni [...] ha z [...] ha odłogowały, zaś łąki i pastwiska były użytkowane przez różnych rolników bez wiedzy K. C. . Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, że zarówno K. C., jak i jej dzieci nie zamieszkują na przedmiotowej nieruchomości. Tym samym gospodarstwo to podlegało pod ww. przepisy. Wojewoda wskazał również, że decyzja o przejęciu została skierowana do S. B. będącego użytkownikiem części gospodarstwa, zaś przy nazwisku K. C. widnieje adnotacja "brak adresu". Powyższe ustalenie wskazuje, że brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia wady kwalifikowanej z art. 156 § 1 k.p.a. w treści decyzji. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że co prawda krótkie, ale konkretne i merytoryczne przedstawienie ustalonego stanu faktycznego w kontrolowanej decyzji nie może być uznane za obarczone ww. wadą. Wojewoda podkreślił, że podstawą wydania decyzji były ustalenia dokonane przez komisję lustacyjną, zaś fakt nieodnalezienia akt archiwalnych nie oznacza, że ww. czynności nie zostały przeprowadzone, a fakty stwierdzone tą decyzji nie istniały. Organ zwrócił również uwagę, że powyższe fakty zostały potwierdzone przez samą wnioskodawczynię, która złożyła do akt sprawy potwierdzenie zameldowania K. C. w miejscowości S., numer [...], w okresie od [...] r. do [...] r. a także zaświadczenie, że J. B. – córka K. C. od dnia [...] r. zameldowana jest na pobyt stały pod adresem S., oba wydane przez Urząd Gminy M. w dniu [...] r. Ponadto w piśmie z dnia [...] r. wnioskodawczyni potwierdziła fakt opuszczenia przez K. C. wraz z rodziną W. Ł. w [...] r. i udania się na Ziemie Odzyskane oraz wskazała, że posiadała wiedzę o tym, iż rodzice opuścili gospodarstwo rolne, ale nie było wcześniej czasu by się nim zająć. Powyższe oznacza, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wnieśli J. B. i M. C. wskazując, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem gospodarstwo rolne matki wnoszących odwołanie było uprawiane w znacznej części, zaś żaden z przepisów prawa nie wskazuje, że uprawa ma następować za zgodą właściciela. Ponadto [...] arów było uprawiane przez kuzyna matki za jej zgodą. Podnieśli, że w roku przejęcia gospodarstwa zostały zebrane z pola zboża, zaś okoliczność tę odwołujący się pamiętają, albowiem razem z matką odwiedzili rodzinne strony celem sprzedaży gospodarstwa, do której to transakcji nie doszło. Podnieśli, że w dacie wydania decyzji obowiązywał już k.p.a., a tym samym dla osób nieznanych z miejsca pobytu należało ustanowić kuratora zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. W przypadku odmowy wyznaczenia kuratora przez sąd, zgodnie z art. 45 k.p.a. należało pozostawić pisma w aktach sprawy, oraz wywieszało się obwieszczenie. Tymczasem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. zaniechało powyższych czynności.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister wskazał, że ponad wszelką wątpliwość decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] r. została wydana zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. Ponadto przejęte gospodarstwo rolne spełniało kryteria wynikające z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych. Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że omawiana nieruchomość w większej części nie była uprawiana oraz poddawana zabiegom agrotechnicznym (grunty orne o pow. [...] ha leżały odłogiem), zaś pozostałe grunty były wprawdzie użytkowane, ale nie przez właściciela, użytkownika albo dzierżawcę. Jednocześnie na nieruchomości tej nie zamieszkiwał ani właściciel, ani jego małżonek, dzieci lub rodzice. W odniesieniu do braku doręczenia kontrolowanej decyzji K. C. Minister stwierdził, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. nie znało jej adresu zamieszkania, jednakże gdyby nawet doręczono przedmiotową decyzję to omawiane gospodarstwo jako opuszczone i tak podlegałoby przejęciu. Powyższe naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na braku udziału strony w postępowaniu nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa, które by miało wpływ na wynik sprawy. Ostatecznie organ wskazał, że w niniejszym postępowaniu przeprowadzono wszystkie czynności zmierzające do oceny legalności wydanej decyzji.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. C. i J. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwie rolnym poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że kontrolowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazali, że w sprawie nie zaistniała przesłanka opuszczenia gospodarstwa, albowiem było ono w znacznej części uprawiane za zgodą K. C. przez jej kuzyna. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazali, że K. C. nie tylko nie została doręczona kontrolowana decyzja, ale również nie wiedziała ona o wszczęciu postępowania i przeprowadzanych dowodach, co oznacza, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, ale do stwierdzenia nieważności wobec braku możliwości obrony swoich praw.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowo-administracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, a ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 156-158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 k.p.a. - którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych (tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

Zgodnie z ustanowioną w art. 16 k.p.a. generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne , które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności, chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Reasumując, z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, że niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby w ogóle nie została wydana.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, która toczyła się w trybie nadzoru i po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że niedoręczenie przedmiotowej decyzji K. C., na co powołuje się skarżąca, stanowi podstawę, jednakże do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie zaś do stwierdzenia nieważności. Należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 600/08, LEX nr 475235 stwierdził: "Posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieostrym pojęciem "rażącego naruszenia prawa", wymaga szczególnej staranności w budowaniu tezy, że naruszenie jasnych w treści norm proceduralnych jest rażącym naruszeniem prawa. O ile bowiem w przypadku prawa materialnego teza ta w zasadzie nie jest kwestionowana, to w odniesieniu do prawa procesowego, chociażby z uwagi na istnienie trybu wznowienia, tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane, jako rażące".

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, w szczególności fakt, iż do dnia wydania decyzji nadzorczej nie zachowały się akta archiwalne postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że kontrolowana decyzja obarczona jest wadami kwalifikowanymi określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy zauważyć, że z treści art. 76 § 1 k.p.a. wynika, że dokument, który został sporządzony w przepisanej formie, przez powołany do tego organ państwowy w zakresie działania tego organu stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (zaświadczone). Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia, zaś wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 1999 roku., sygn. akt IV SA 1342/98, LEX nr 45699; z dnia 24 sierpnia 2010 roku., sygn. akt I OSK 1415/09). Należy również podkreślić, że przepis art. 76 § 3 dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Nie wyklucza to przeprowadzenia dowodu zaprzeczającego autentyczności dokumentu, przy czym strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić.

Z akt administracyjnych sprawy wynika niezbicie, że organy nadzoru poszukiwały materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania sprawy czego dowodem są pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. i z dnia [...] r., Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] r. i z dnia [...] r., oraz Archiwum Państwowego w K., Oddział w S. z dnia [...] r. Z materiału dowodowego wynika, że w wyniku poszukiwania ww. dokumentów archiwalnych organ pozyskał jedynie odpis kontrolowanej decyzji oraz odpis mapy dotyczącej tej nieruchomości. Powyższe oznacza, że przy braku kompletnego materiału dowodowego w postaci akt archiwalnych dotyczących przejęcia działki we Wsi W. Ł. organ nadzoru w postępowaniu kasatoryjnym musiał oprzeć się na treści decyzji. Jednocześnie powyższe działania podjęte przez organ w celu odnalezienia akt archiwalnych powodują, że nie można organowi przedstawić zarzutu, iż nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 470/08, stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wtedy, gdy zaistnieją przesłanki wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Ocena istnienia tych przesłanek nie może opierać się na domniemaniach – ani na domniemaniu prawidłowości, ani na domniemaniu wadliwości decyzji. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy doszło do naruszenia prawa i dokonania oceny charakteru tego naruszenia w kontekście przesłanek nieważności decyzji. Jest to bowiem postępowanie nadzwyczajne, które służy jedynie wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi.

Odnosząc się zatem do treści kontrolowanej decyzji należy wskazać, że przepisami prawa materialnego, które znalazły zastosowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. był art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U Nr 39, poz. 174) w brzmieniu art. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. zmieniającej ustawę z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 161) oraz § 1 ust. 1, § 2 i 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198), co wynika wprost z treści tej decyzji. W myśl powyższych uregulowań, gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostało za niezbędne. Powołane zaś rozporządzenie stanowiło, że za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 244 § 1 k.c. użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym polegającym na obciążeniu rzeczy (nieruchomości) prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie) (art. 252 k.c.) przy czym w myśl art. 253 § 2 k.c. wykonywanie użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części. Z kolei dzierżawa jest stosunkiem prawno-zobowiązaniowym, podlegającym zasadzie swobody umów, mocą którego jedna jej strona (wydzierżawiający) udostępnia odpłatnie korzystanie z rzeczy albo praw (art. 709 k.c.) drugiej stronie (dzierżawcy), przy czym aby umowa nabrała cech dzierżawy, osoba korzystająca z cudzej rzeczy (albo praw) – dzierżawca, uprawniona musi być także do pobierania z niej pożytków. Do ustanowienia użytkowania, w myśl art. 245 k.c., stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności, zaś forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla oświadczenia właściciela, który prawo ustanawia. W odniesieniu do umowy dzierżawy (art. 693–709 k.c.) ustawodawca nie odniósł się do zagadnienia formy prawnej umowy dzierżawy. Forma prawna umowy dzierżawy wynika z przepisów ogólnych kodeksu cywilnego (art. 73 i n. k.c.) i przepisów o najmie stosowanych odpowiednio (art. 660 w zw. z art. 694 k.c.). Wskazana w art. 660 k.c. forma pisemna ma charakter formy ad eventum, w związku z tym jej niezachowanie pociąga za sobą przewidziane w art. 660 k.c. konsekwencje dla czynności prawnej, w postaci przyjęcia, że umowa została zawarta na czas nieoznaczony (zob. Z. Radwański (w:) System prawa cywilnego, t. III, cz. 2, s. 358–359; K. Pietrzykowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2011, s. 467, 469–470). Powyższe oznacza, że twierdzenia zawarte w skardze, że z żadnego przepisu prawa nie wynika, by uprawianie przez osobę trzecią każdorazowo wymagało zgody właściciela nie znajduje oparcia w ww. przepisach prawa. Wskazanie w § 1 ust. 1, § 2 i 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. dzierżawy bądź użytkowania, wobec wskazanych powyżej przepisów k.c., oznacza, że aby nie uznano gospodarstwa za opuszczone, osoba trzecia musiała mieć zgodę właściciela na "uprawę" tego gospodarstwa.

Odnosząc zatem powyższe przepisy do treści kontrolowanej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] r. należy wskazać, że żaden z powyższych przepisów nie został naruszony. Przedmiotem przejęcia było gospodarstwo rolne będące we władaniu K. C. o pow. [...] ha, a zatem spełnione zostało kryterium obszarowe. Ponadto gospodarstwo to nie było zamieszkane przez K. C. i jej rodzinę. Kwestia ta jest bezsporna, albowiem sama skarżąca J. B. przedstawiła poświadczenie zameldowania K. C. w S., [...] w okresie od [...] r. do [...] r. Jednocześnie skarżąca będąca córką K. C. przedstawiła zaświadczenie Urzędu Gminy w M., z którego wynika, że zameldowana jest od [...] r. w [...] gmina M. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] r. skarżąca wskazała, że K. C. z rodziną wyjechała z W. Ł. w kwietniu na Ziemie Odzyskane w [...] r., albowiem po działaniach wojennych dom był spalony i zrujnowany, ojciec nie miał pieniędzy na odbudowę nowego a dowiedział się, że "dają domy na zachodzie". Z kolei w odwołaniu skarżący wskazali, że w [...] r. powrócili w "rodzinne strony", albowiem ich matka nosiła się z zamiarem prawnego sprzedania ziemi i szukała potencjalnych kupców. Jednocześnie Sąd pragnie wskazać, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na to by przedmiotowe gospodarstwo w całości lub w większej części było uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez użytkownika albo dzierżawcę. Sami Skarżący są przy tym niekonsekwentni co do okoliczności "uprawy" gospodarstwa rolnego, albowiem raz wskazują na dzierżawę przez "Państwa S." (pismo z dnia [...] r.), później zaś twierdzą, że [...] arów było uprawiane przez J. O. – kuzyna K. C. i za jej zgodą (odwołanie). Tymczasem trzeba przypomnieć, że umowa użyczenia wymagała notarialnego oświadczenia właściciela. W przypadku umowy dzierżawy, mimo braku wymogu co do formy jej zawarcia, należy wskazać, że jej immamentnym elementem jest "płatność czynszu". Dowodem, który mógłby wskazywać na zawarcie takiej umowy byłyby zatem dowody płatności tego czynszu. Jednocześnie samo zawarcie takiej umowy nie przesądzałoby o istnieniu wady prawnej w postaci nieważności przedmiotowej decyzji, albowiem § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia przesądza, że dzierżawca ma uprawiać gospodarstwo rolne w całości lub w większej części oraz poddawać je właściwym zabiegom agrotechnicznym. Tymczasem z treści decyzji wynika, że z powierzchni [...] ha gospodarstwa rolnego leżało odłogiem [...] ha, a zatem większa część tego gospodarstwa. Jednocześnie z treści decyzji z [...] r. wynika, że zostało uprzednio przeprowadzone postępowanie dowodowe.

Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem ww. przepisów.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).