Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1026/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64e
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędziowie WSA Agata Ćwik – Bury, Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm., dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna), po rozpoznaniu zażalenia Z.S. (dalej: dłużnik, zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...]r. nr [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych pozostających do uregulowania w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...] oraz tytułu wykonawczego Burmistrza K. z dnia [...]r. nr [...] w łącznej kwocie [...]zł.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie w/w tytułów wykonawczych.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż w toku dotychczasowego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika powstały następujące koszty egzekucyjne przypisane do poszczególnych tytułów wykonawczych:

1. nr [...]- razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

2. nr [...]- razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

3. nr [...]- razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

4. nr [...] - razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

5. nr [...] - razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

6. nr [...] - razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

7. nr [...] - razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

8. nr [...] - razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł,

9. nr [...] - razem koszty w dacie bieżącej - [...] zł.

Na postanowienie organu pierwszej instancji pełnomocnik dłużnika złożył zażalenie, stwierdzając, iż z zaskarżonym postanowieniem nie można się zgodzić, gdyż egzekucja nie została wszczęta do podmiotu zobowiązanego z powodu niedoręczenia tytułów wykonawczych. Ponadto podniesiono zarzut nieistnienia obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek w związku z niewskazaniem okresów i niewyłączeniem okresu naliczania odsetek za zwłokę, co stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Wskazano także na niedoręczenia upomnienia oraz naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z powodu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie w postępowaniu egzekucyjnym ustanowionego przez stronę pełnomocnika. Pełnomocnik dłużnika wskazał również na niekompletne metryki spraw oraz zarzucił, iż akta egzekucyjne są niekompletne.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wyjaśnił, że instytucja umorzenia w całości lub w części kosztów egzekucyjnych ma uznaniowy charakter. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 64e § 2 u.p.e.a,, który określa przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Dokonując oceny przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych wskazanych w art. 64e § 2 ustawy egzekucyjnej, organ odwoławczy wskazał, że pierwsza z przesłanek, daje możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych w przypadku, gdy stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub, gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ten uszczerbek musi być "znaczny", tzn. musi powodować ponadprzeciętną, istotną dolegliwość finansową zagrażającą egzystencji zobowiązanego. Dłużnik ma stałe źródło utrzymania i w obecnej sytuacji materialnej nie zachodzą przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 64e § 2 ustawy egzekucyjnej. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego nie zostało dotąd zakończone, zatem nie jest przesądzona kwestia możliwości odzyskania należnych kosztów egzekucyjnych. Dłużnik nie wykazał także, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, która niewątpliwie wskutek prowadzonej egzekucji została obniżona, ale nie postawiła go w stan ubóstwa.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że kolejną przesłanką wynikającą z art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. jest ważny interes publiczny przemawiający za umorzeniem kosztów egzekucyjnych, który należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej.

Zdaniem organu odwoławczego za umorzeniem należnych od dłużnika kosztów egzekucyjnych nie przemawia przesłanka ważnego interesu publicznego. Interes publiczny nie może być bowiem utożsamiany z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przy jego ocenie należy uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. W orzecznictwie dotyczącym umorzenia kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e u.p.e.a. przyjmuje się, że przez "interes publiczny" należy rozumieć między innymi zapewnienie wpływu należnych kosztów do organu egzekucyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 646/05).

Organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzi także ostatnia z przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a., czyli konieczność umorzenia kosztów egzekucyjnych, jeżeli ich ściągnięcie spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Wdrożone bowiem wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest prowadzone nie tylko w celu ściągnięcia kosztów egzekucyjnych, ale wobec wszystkich zaległości podatkowych objętych tytułami wykonawczymi, których tylko kwota główna wynosi ponad [...] zł.

Następnie odnosząc się do zarzutu, że egzekucja nie została wszczęta z uwagi na fakt, iż nie doręczono tytułów wykonawczych, organ odwoławczy wyjaśnił, że na każdy tytuł wykonawczy naklejany jest kod kreskowy z numerem sprawy odpowiadającym konkretnemu tytułowi wykonawczemu i to właśnie te numery systemowe zostały wpisane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, co potwierdza, iż dłużnik w dniu [...]r. otrzymał tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami z dnia [...] r. nr [...] o zajęciu rachunków bankowych w A S.A. oraz w B Oddział w C.

W sprawie kwestionowania przez dłużnika złożonego przez niego podpisu na potwierdzeniu odbioru, organ odwoławczy wyjaśnił, że na potwierdzeniu odbioru przesyłki jest zaznaczone przez pracownika operatora pocztowego, że przesyłkę odebrał osobiście zobowiązany i podpis "S.Z.". Dokument ten jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi fakt doręczenia przesyłki osobiście adresatowi, którym był dłużnik, jego podpis i datę doręczenia. Taki dokument korzysta z domniemania prawdziwości. Dopóki kompetentne organy nie stwierdzą, że podpis dłużnika został podrobiony, organ egzekucyjny nie może uwzględniać takich zarzutów.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia dochodzonych zobowiązań organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie przedawniły się co zresztą organ odwoławczy szeroko wyjaśnił w postanowieniu z dnia [...]r. nr [...], utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych organu pierwszej instancji z dnia [...]r. nr [...] oraz tytułu wykonawczego Burmistrza K. z dnia [...]r. nr [...].

Odnośnie braku wystosowania upomnień stosownie do treści § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu.

W przedmiotowej sprawie należność pieniężna została określona decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] do [...] (należności z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec - grudzień 2009 r.). Ponadto postanowieniami z dnia [...]r. organ pierwszej instancji nadał w/w decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności. Z powyższego wynika, iż wierzyciel zwolniony był z obowiązku przesłania zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do uregulowania należności.

W kwestii dotyczącej pominięcia pełnomocnika w czynności doręczania postanowienia w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego oraz zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, innych wierzytelności czy nieruchomości, organ odwoławczy zgodził się z organem egzekucyjnym, że z treści przepisów odnoszących się do tych czynności wynika, że doręczenia te mają wyraźnie osobisty charakter, gdyż pisma te skierowane są do zobowiązanego. I tak zarówno art. 57 § 1, art. 80 § 3, art. 89 § 3 pkt 2 i art. 110c § 2 u.p.e.a., wskazują zobowiązanego jako adresata zawiadomień o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego lub o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Organ odwoławczy zauważył, że wszystkie tytuły wykonawcze, szczególnie o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], w części B poz.36 zawierają wskazanie daty, od której nalicza się odsetki za zwłokę. Odsetki zostały wyliczone na dzień wystawienia tytułów wykonawczych.

Zdaniem organu odwoławczego bez związku ze sprawą pozostaje natomiast sprawa metryk prowadzonych do spraw egzekucyjnych dłużnika. Jak zresztą informuje organ egzekucyjny metryki tych spraw zostały wydane pełnomocnikowi z pismem z dnia 17 stycznia 2019 r. nr [...].

W kwestii zarzutu dotyczącego niekompletnych akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że tytuły wykonawcze o numerach [...],[...],[...],[...] nie znajdowały się w aktach egzekucyjnych dłużnika, gdyż nie były przedmiotem rozpatrywania wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, powstałych w postępowaniach prowadzonych na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych. Z pozostałym materiałem dowodowym pełnomocnik zapoznał się w dniu 13 marca 2019 r., po jego uzupełnieniu przez organ egzekucyjny w dniu 12 kwietnia 2019 r., łącznie z pismami, które pełnomocnik wymienia w zażaleniu jako brakujące.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 64 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na obciążeniu wierzyciela opłatą za dokonanie czynności egzekucyjnej, która jest całkowicie nieadekwatna do nakładu i efektów pracy organu egzekucyjnego, jak również stopnia jej skomplikowania, a także przyjęciu, że stuprocentowa skuteczność egzekucji stanowić może kryterium ustalania wysokości opłaty egzekucyjnej, podczas gdy ze skuteczną egzekucją jest związany obowiązek zapłaty opłaty komorniczej oraz dopuszczalności wydania w tym przedmiocie postanowienia w oparciu o zasady analogii do art. 64 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, a nie w oparciu o przepisy prawa;

b) art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na obciążeniu wierzyciela opłatą manipulacyjną w nadmiernej wysokości i przyjęciu, że "100% skuteczność egzekucji" może stanowić kryterium ustalania wysokości opłaty manipulacyjnej, podczas gdy ze skuteczną egzekucją związany jest obowiązek zapłaty opłaty komorniczej oraz dopuszczalności wydania w tym przedmiocie postanowienia w oparciu o zasady analogii do art. 64 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, a nie w oparciu o przepisy prawa;

c) art. 64 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które narusza standardy uznane przez Trybunał Konstytucyjny oraz zaniechanie miarkowania kosztów egzekucyjnych w sytuacji niewielkiego wkładu pracy i niewielkiej ilości czynności dokonanych w toku egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny;

d) art. 32 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do czynności egzekucyjnych, pomimo niedoręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...]r. nr [...] oraz [...];

2. przepisów art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie dla oceny i wykładni przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., pomimo obowiązku wynikającego z art. 8 Konstytucji i niedokonanie miarkowania kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynikało, że ich wysokość pozostaje w całkowitym oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania egzekucyjnego, wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania egzekucyjnego, wskazując także dlaczego nie zgadza się z wydanymi postanowieniami organu nadzoru jak i organu egzekucyjnego.

Niemniej skarżący w uzasadnieniu skargi skoncentrował się na kwestionowaniu poszczególnych czynności egzekucyjnych, opisał ich przebieg, zakwestionował prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Przede wszystkim skarżący podniósł, że nie otrzymał tytułów wykonawczych. Z ostrożności skarżący wskazał, iż znajdujące się w aktach organu egzekucyjnego potwierdzenie odbioru zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...]r. nr [...], nie zawiera jego podpisu, tym samym dokument ten nie został mu doręczony. Pomimo złożonych dwukrotnie wniosków o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa, co do autentyczności podpisu na dowodzie nadania, organy te nie ustaliły, czy dokument jest autentyczny, czy też został podrobiony lub przerobiony. Dlatego zostało złożone do Komendy Powiatowej Policji w K. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa podrobienia jego podpisu w celu użycia za autentyczny. Komenda Powiatowa Policji w K. wszczęła dochodzenie o przestępstwo określone w art. 270 § 1 Kodeksu karnego pod sygn. akt [...].

Skarżący poczynił także obszerny wywód odnośnie tego, dlaczego podjęte przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone nieprawidłowo, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. W jego ocenie doszło do przedawnienia zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec - grudzień 2009 r.

Następnie skarżący podniósł, że ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych organy egzekucyjne winny obligatoryjnie uwzględnić poziom skomplikowania podejmowanych czynności i nakład pracy organu egzekucyjnego. W zaskarżonym postanowieniu organ potwierdził, że do czasu interwencji ustawodawcy, ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu wymaganego nakładu pracy, lecz poprzestał na tym stwierdzeniu i nie podał jakichkolwiek informacji, jakie dokładnie czynności zostały podjęte, w jakiej dacie i przez kogo, jaka była ich czasochłonność, jakie koszty zostały rzeczywiście poniesione. Na ten temat organ całkowicie milczy. Ograniczył się zaś do przedstawienia argumentacji dotyczącej opłaty maksymalnej za zajęcie nieruchomości.

Dalej skarżący podniósł, iż w konsekwencji, postanowienie jest oderwane od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu, a skupia się na procentowym ujęciu kosztów egzekucyjnych. Organ nie uwzględnił zaleceń dotyczących konieczności ustalenia rzeczywistych kosztów egzekucyjnych. Całkowicie też pominął zalecenia wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14.

Odnośnie umorzenia kosztów egzekucyjnych w oparciu o 64e § 2 u.p.e.a., skarżący nie zgodził się z argumentacją organów obu instancji, przytoczył tę argumentację, ale nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby ich umorzenie.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że przedmiotem rozpoznania organów obu instancji była kwestia zasadności umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego, który to wniosek skarżący zawarł we wcześniejszych środkach odwoławczych, a które to wnioski organ pierwszej instancji połączył na podstawie art. 62 K.p.a. w jedno postępowanie. Ponadto złożone przez skarżącego skargi na czynności egzekucyjne, czy też wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego były przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć.

Sąd wskazuje, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest więc tylko zasadność umorzenia kosztów egzekucyjnych, a nie inne kwestie, które są rozstrzygane w innych postępowaniach jak zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, skarga na czynności egzekucyjne, czy umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Należy także podkreślić, iż Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: P.p.s.a). Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Kontrola sądowa przypisana jest tylko do sprawy ze stosunku administracyjnoprawnego, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie.

Tak więc ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega odmowa umorzenia skarżącemu kosztów egzekucyjnych w oparciu o przepisy art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a.

Przyjmując tak zakreślone ramy sprawy administracyjnej, należy podkreślić, że kwestie formalnoprawne związane z przebiegiem postępowania egzekucyjnego można podnosić w ramach odpowiednich środków zaskarżenia - zarzutu, zażalenia lub skargi na czynności egzekucyjne. Dlatego też obszerna argumentacja skarżącego odnosząca się do zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych, przedawnienia zobowiązań podatkowych, prawidłowości poszczególnych czynności egzekucyjnych nie jest i nie może być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

Podobnie poza ramami postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych, znajduje się kwestia prawidłowości i zasadności ich ustalenia oraz wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych. Umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz ocena prawidłowości ich ustalenia (tak co do zasady jak i co do wysokości) nie mogą być traktowane jako kwestie tożsame. Można wręcz stwierdzić, że podjęcie rozważań dotyczących ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych uwarunkowanie jest brakiem skutecznego zakwestionowania ich ustalenia. Tylko istniejące (a zatem wcześniej skutecznie nie podważone) koszty egzekucyjne mogą zostać umorzone.

Wyraźnego zaznaczenia wymaga, że ustawodawca w sposób odrębny uregulował kwestię zaskarżenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 7 u.p.e.a.) oraz kwestię umorzenia w całości lub w części przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych (art. 64e u.p.e.a.). Kwestie te wyodrębniono zatem do dwóch odrębnych postępowań wpadkowych, co stanowi o ich procesowej odrębności. Ustawodawca różnie określił także przesłanki rozstrzygania w obu sprawach, co różnicuje je pod katem materialnoprawnym. Nie może być zatem mowy o tożsamości kwestii prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych i ich umorzenia. Oba zagadnienia nie mogą zatem stanowić "niejako wspólnie" przedmiotu jednego postępowania. Takie działanie prowadziłoby do naruszenia granic sprawy administracyjnej, której ramy wyznaczone są przepisami prawa. W toku postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych nie może być zatem oceniana kwestia prawidłowości ustalenia ich wysokości. Przepis art. 64e u.p.e.a. stanowiący podstawę prawną dla rozpatrzenia przez organ kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych nie zawiera bowiem regulacji uprawniających do oceny ich wysokości lub prawidłowości ich ustalenia. W toku postępowania prowadzonego w oparciu art. 64e u.p.e.a. organ związany jest jego postanowieniami co do trybu postępowania jak również podlegających jego ocenie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Powtórzyć należy również, że kontrola sądowa przypisana jest tylko do sprawy ze stosunku administracyjnoprawnego, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie, a zatem w tym wypadku analizie Sądu poddane może być tylko działanie organów w granicach postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych. Argumenty skarżącego odnoszące się do kwestii miarkowania wysokości kosztów egzekucyjnych nie mogą być wobec powyższego brane pod uwagę przez Sąd w niniejszej sprawie.

Jako uzupełninie powyższego wywodu wskazać należy, że przyjmując założenie racjonalnego prawodawcy (szerzej L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r.), że skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 64c § 7 i art. 64e u.p.e.a. przewiduje dwa odrębne środki prawne służące odpowiednio kwestionowaniu prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych i stosowaniu ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych w całości lub części, to obie te kwestie winny być traktowane odrębnie. Nie ma zatem możliwości badania na gruncie sprawy dotyczącej umorzenia kosztów egzekucyjnych prawidłowości ich ustalenia w określonej wysokości. Stanowiłoby to naruszanie granicy konkretnej sprawy administracyjnej i prowadziło do badania tej samej kwestii w dwóch odrębnych i potencjalnie konkurencyjnych trybach. To zaś przeczyłoby zasadzie racjonalnego prawodawcy.

W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że wszelkie podniesione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 64 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. nie mogły być skuteczne, ponieważ inny jest przedmiot sprawy.

Sąd nie podzielił także zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organy art. 2 Konstytucji w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14. Wskazać należy, że przedmiotowy wyrok nie dotyczył kwestii stosowania ulgi w formie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przedmiotowe postępowanie nie służy weryfikacji wysokości kosztów egzekucyjnych, a podnoszone przez skarżącego w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14. argumenty podlegałyby ocenie w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, a nie kwestii ich umorzenia.

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy i mając na uwadze treść art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia organu nadzoru jak i organu egzekucyjnego, stwierdził, że nie naruszają one prawa.

I tak przepis art. 64e § 1 u.p.e.a. przewiduje, iż organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Z kolei przepis art. 64e § 2 u.p.e.a. stanowi, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Z treści art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a. wynika wiec, że istnieje kilka niezależnych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przepisy te pozwalają zatem każdemu zobowiązanemu na ubieganie się o umorzenie kosztów egzekucyjnych w trakcie postępowania egzekucyjnego w każdej sytuacji, w której wystąpią wymienione w tym przepisie przesłanki.

Prawidłowo organy uznały, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a., które przemawiałyby za zasadnością umorzenia kosztów egzekucyjnych. Po pierwsze nie stwierdzono nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku, ani też zobowiązany nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ten jednak uszczerbek musi być "znaczny", tzn. musi powodować ponadprzeciętną, istotną dolegliwość finansową, zagrażającą egzystencji zobowiązanego, a na takie okoliczności skarżący nie wskazał. Za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawia także ważny interes publiczny, wręcz przeciwnie, w interesie publicznym jest, aby koszty egzekucyjne zostały przez zobowiązanego poniesione, gdyż regulowanie należności podatkowych w wysokości i terminach określonych w ustawach jest podstawową powinnością każdego podatnika, zwłaszcza jeśli się weźmie pod uwagę, że z tych wpływów zasilany jest budżet państwa.

Prawidłowo także organy obu instancji oceniły, że w sprawie nie zachodzi również ostatnia z przesłanek unormowana art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a., czyli ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.