Wyrok NSA, sygn. akt III SA 364/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-10-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 38 poz. 165
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku.
Teza: 1. Złożenie przez nabywcę towarów pisemnego oświadczenia, że przeznaczone są one na cele zaopatrzeniowe bądź inwestycyjne jest materialnoprawną przesłanką zwolnienia sprzedawcy od podatku obrotowego /par. 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 1991 r. w sprawie podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku - Dz.U. nr 38 poz. 165/.

2. O ile prawo nie stanowi inaczej, ocena obowiązku podatkowego na tle zdarzeń, jakie miały miejsce po jego powstaniu, nie jest możliwa.

TEZY

1. Złożenie przez nabywcę towarów pisemnego oświadczenia, że przeznaczone są one na cele zaopatrzeniowe bądź inwestycyjne jest materialnoprawną przesłanką zwolnienia sprzedawcy od podatku obrotowego /par. 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 1991 r. w sprawie podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku - Dz.U. nr 38 poz. 165/.

2. O ile prawo nie stanowi inaczej, ocena obowiązku podatkowego na tle zdarzeń, jakie miały miejsce po jego powstaniu, nie jest możliwa.


UZASADNIENIE

Barbara O. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 21 stycznia 1993 r. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 20 listopada 1992 r. w sprawie ustalenia zaliczek na podatek obrotowy za okres od 4 maja do 31 października 1992 r.

Zaskarżona decyzja powołuje się na par. 1 ust. 1, par. 9 ust. 1-7 i par. 17b ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 1991 r. w sprawie podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. nr 38 poz. 165 ze zm./ i przedstawia, że skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą w postaci produkcji cegły, nie posiadała takich pisemnych oświadczeń od nabywców tego towaru, które są niezbędnym wymogiem do korzystania ze zwolnień od omawianego podatku.

W szczególności w wyniku kontroli ustalono, że za okres 4 maja - 31 października 1992 r. brak było oświadczeń nabywców, iż nabyty towar przeznaczony jest na cele zaopatrzeniowe lub inwestycyjne. Z tego powodu, zdaniem zaskarżonej decyzji - skarżąca za wymieniony wyżej okres nie mogła skorzystać ze zwolnienia od podatku obrotowego w odniesieniu do towarów w taki sposób sprzedanych. Skarga natomiast wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej rażące naruszenie prawa i to par. 9 ust. 1-7 w związku z par. 17b ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia przez niewłaściwą wykładnię tych przepisów. Wywodzi, że skoro - zgodnie z poleceniami kontrolującego - uzupełniła brakujące oświadczenia to powinna skorzystać z omawianego zwolnienia. Przyznaje, że faktury w czasie kontroli wykazywały brak tychże oświadczeń, jednakże skoro faktury zostały już uzupełnione a sprzedany towar faktycznie był przeznaczony na cele zaopatrzeniowe i inwestycyjne to "nie ma podstaw materialnoprawnych do naliczenia podatku obrotowego od sprzedanej cegły".

Odpowiedź na skargę wnosi o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis par. 9 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia ustanawia zwolnienie od podatku obrotowego obrotów ze sprzedaży wyrobów zaopatrzeniowych i inwestycyjnych, jednakże uzależnia to od spełnienia warunków /par. 9 ust. 6/ w postaci:

- pisemnego oświadczenia nabywcy, że nabywany wyrób jest przeznaczony na cele zaopatrzeniowe i inwestycyjne,

- odnotowania przez sprzedawcę danych o nabywcy /m.in. o wpisie do rejestru handlowego lub o zgłoszeniu obowiązku podatkowego/,

- obowiązku sprzedawcy wystawiania faktur o określonej obowiązkowej treści z jednoczesnym zamieszczeniem klauzuli "sprzedaż na cele zaopatrzeniowe" /szczegół wprowadzony przez par. 17b w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1992 r. - Dz.U. nr 32 poz. 141/.

Przedstawiona wyżej treść obowiązującego prawa nie może pozostawiać wątpliwości, że możliwość skorzystania z omawianego zwolnienia od podatku obrotowego jest uzależniona od spełnienia tych warunków. W szczególności przesądza o tym gramatyczna wykładnia treści par. 9 ust. 6 cyt. rozporządzenia zasądzająca się na zwrocie "zwolnienie (...) następuje pod warunkiem, że (...)".

W świetle takiej normy prawnej w powiązaniu z treścią par. 17b cyt. rozporządzenia o obowiązku wystawienia faktury z odpowiednimi informacjami i klauzulami za bezzasadną należy uznać koncepcję sugerowaną w skardze, że możliwe jest skorzystanie z omawianego zwolnienia także w wypadku jeśli warunki te spełnione zostaną później, a nie w momencie sprzedaży wyrobu.

Obowiązek podatkowy w podatku obrotowym powstaje w momencie zdarzenia jakim jest obrót i ten moment rozstrzyga o tym czy i jakie obowiązki w tym zakresie ciążą na podatniku, czy i z jakich zwolnień i ulg skorzysta ten właśnie podatnik i w odniesieniu do tego właśnie obrotu.

Z tej przyczyny nie jest możliwe /o ile prawo inaczej nie stanowi/ ocenianie obowiązku podatkowego podatnika na tle innych zdarzeń powstałych później.

A tymczasem skarga domaga się takiej właśnie oceny zakresu obowiązku podatkowego w świetle zdarzeń, które zaistniały później dopiero /uzupełnienie w późniejszym okresie brakujących oświadczeń i danych/ a nie w chwili gdy obrót zaistniał.

Jeżeli normodawca uzależnił skorzystanie ze zwolnienia od tego podatku od spełnienia określonych wymogów w momencie sprzedaży wyrobu to wykładnia tych wymogów w sposób sugerowany przez skargę stanowiłaby logiczne zaprzeczenie sensu omawianych przepisów.

Toteż należało uznać, że wykładnia omawianych przepisów zastosowana przez organy podatkowe w niniejszej sprawie jest trafna.

Skoro więc brak podstaw do uwzględnienia skargi to należało ją oddalić na mocy art. 207 par. 4 Kpa.