Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 987/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 3ust.1pkt6b,pkt7,pkt60
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 67 par.2 pkt2, 3, art. 77 ust.77 ust. 1, art. 78 ust.1, art. 80, art. 138 par. 1pkt 1, art. 11,8,7,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M. decyzja z dnia [...] na podstawie art. 71, art. 75 ust 1 pkt 4 oraz art. 80, art. 81, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) - dalej zwana "ustawą środowiskową", a także § 3 ust. 1 pkt 6 b, pkt 7 oraz pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397) - dalej jako "rozporządzenie środowiskowe", po rozpatrzeniu wniosku Spółki G., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji farmy wiatrowej G., i określił (część I warunków):

1. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia: budowa [...] turbin wiatrowych o mocy pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 2,5 MW oraz wysokości wieży do 125 m

i średnicy wirnika do 120 m przy całkowitej wysokości siłowni nie większej niż 200 m wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (kable elektroenergetyczne średniego napięcia, kable światłowodowe, drogi dojazdowe, place manewrowe i montażowe) - na działkach nr: [...] obręb M. oraz nr [...] obręb G.;

2. warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, w tym ustalił, że:

- do oświetlenia elektrowni wiatrowej należy stosować światło średniej intensywności o minimalnej wymaganej przepisami mocy oraz liczbie błysków na minutę. Nie należy stosować oświetlenia turbin światłem białym,

- wszystkie elementy turbiny znajdujące się nad ziemią, tzn. wieża, gondola i wirnik, winny być pomalowane na kolor jasny, pastelowy, nie kontrastujący z otoczeniem,

a powierzchnia obiektu powinna być matowa, bez refleksów świetlnych, w celu zwiększenia widoczności i prawdopodobieństwa dostrzeżenia pracującej turbiny przez przelatujące ptaki w warunkach dziennych i nocnych oraz jako czynnik odstraszający ptaki drapieżne,

- tereny położone w promieniu 250 m od projektowanych turbin należy wyłączyć

z odtwarzania roślinności wysokiej, a ewentualne zniszczenia należy kompensować nasadzeniami w innych miejscach położonych w odległości do projektowanych turbin wiatrowych, niepowodującej aktywności nietoperzy na obszarze projektowanego parku wiatrowego,

- prace budowlano - montażowe należy prowadzić poza godzinami nocnymi za wyjątkiem prac, dla których konieczne jest zachowanie ciągu technologicznego,

- w okresach migracji wiosennych i jesiennych należy obserwować zachowania migrantów i ograniczać czasowo prace budowlane oraz montaż turbin na terenach i w bezpośrednim sąsiedztwie terenów, które mogą stanowić lub stanowią noclegowiska i żerowiska na przelotach, przy czym termin wznowienia prac winien być skonsultowany z ornitologiem,

- należy zastosować nowoczesne turbiny wiatrowe o niskiej emisji hałasu, a także zabezpieczających bezpieczeństwo ludzi, dzięki zastosowaniu zaawansowanych systemów zabezpieczających. Należy zapewnić możliwość indywidualnego doboru parametrów pracy każdej z turbin w taki sposób, aby była możliwość obniżenia mocy akustycznej każdej z elektrowni,

- po oddaniu inwestycji do użytkowania, inwestor zobowiązany jest do przeprowadzenia szczegółowego monitoringu porealizacyjnego ornitofauny oraz chiropterofauny, wg. zaleceń decyzji,

W pkt 3 decyzji organ ustalił wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w projekcie budowlanym, w tym:

- w opisie prowadzonych prac budowlanych należy uwzględnić warunki zawarte

w punkcie II decyzji. Przy ustalaniu poszczególnych rozwiązań technicznych

i technologicznych należy wziąć pod uwagę zasadę minimalizacji oddziaływań na otaczające środowisko. Eksploatację projektowanego przedsięwzięcia prowadzić z użyciem do [...] turbin wiatrowych oznaczonych we wniosku jako [...] o mocy maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 105 dB (A). W przypadku turbin [...], należy w trakcie eksploatacji w porze nocnej zastosować ograniczenie mocy akustycznej do 98 dB (A),

Ponadto w części II decyzji (pkt 1) organ ustalił, że w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od uruchomienia projektowanej farmy wiatrowej, należy wykonać kontrolne pomiary poziomów hałasu na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną. Pomiary akustyczne należy przeprowadzić w porze dziennej i w porze nocnej, przy warunkach wiatrowych, dla których występuje najbardziej niekorzystne oddziaływanie przedsięwzięcia na akustyczną jakość środowiska, podczas pracy wszystkich turbin wiatrowych, z zachowaniem procedur i metodyk, określonych

w przepisach szczegółowych i polskich normach, określających w czasie przeprowadzania pomiarów. Wyniki pomiarów należy przedstawić Wójtowi Gminy M., Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w S. oraz Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w S., w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie po wykonaniu pomiarów kontrolnych. W przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych poziomów immisji hałasu w obrębie terenów zabudowanych, leżących w sąsiedztwie przedmiotowego parku elektrowni wiatrowych, należy podjąć działania dla ograniczenia emisji hałasu poprzez dokonanie korekty nastaw każdej z turbin, w taki sposób, aby eksploatacja farmy wiatrowej nie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku lub poprzez zastosowanie na turbinach [...] rozpraszaczy dźwięku, których efektywność akustyczna wynosi co najmniej 6 dB (A). Pomiary jak w punkcie II niniejszej decyzji należy ponownie przeprowadzić w terminie do roku od ostatecznego ustalenia warunków eksploatacji przedmiotowej farmy.

Wójt ustalił także, że inwestor zobowiązany jest do nadzoru przyrodniczego

w okresie lęgowym ptaków, wg zaleceń określonych decyzją (pkt II decyzji ppkt 2). Po oddaniu inwestycji do użytkowania Inwestor zobowiązany jest do przeprowadzenia szczegółowego monitoringu porealizacyjnego ornito oraz chiropterofauny, wg zaleceń z pkt II ppkt 3 decyzji.

Uzasadniając rozstrzygniecie Wójt Gminy M. wskazał, że na jego wniosek Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. pismem z dnia 9 lipca 2013 r. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. opinią sanitarną z dnia 8 lipca 2013 r. stwierdzili potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Po przeanalizowaniu wniosku, uwzględniając ww. opinie, postanowieniem z dnia 15 lipca 2013 r. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W dniu 30 lipca 2013 r. inwestor przedłożył raport. Dnia 31 lipca 2013 r. w myśl art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. Wydział Spraw Terenowych w K. o uzgodnienie raportu oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o stosowną opinię. W dniu 18 września 2013 r. wpłynęła opinia sanitarna opiniująca pozytywnie realizacje przedsięwzięcia. Dnia 16 sierpnia 2013 r. wpłynęło wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. (WST w K.) o uzupełnienie raportu. Zaktualizowany raport oceny oddziaływania na środowisko został przedłożony 9 października 2013 r. Uzupełnienie raportu zostało także przedłożone ww. organom. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pismem z dnia 4 listopada 2013 r. podtrzymał swoją opinię sanitarną z dnia 6 września 2013 r. Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. dopuszczono Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w niniejszym postępowaniu. Dnia 7 listopada 2013 r. wpłynęło kolejne wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. o uzupełnienie raportu. Ponownie zaktualizowany (w dniu 13 grudnia 2013 r.) raport oceny oddziaływania na środowisko został przekazany Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w S. i Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w S. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. podtrzymał swoją opinię sanitarną. W dniu 7 marca 2014 r. wpłynęło uzupełnienie do raportu złożone przez wnioskodawcę. Dnia 12 marca 2014 r. wpłynęło kolejne wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. o przeanalizowanie alternatywnego wariantu realizacji inwestycji. Wójt wyjaśnił dalej, że pismem z dnia 14 marca 2014 r. wezwał inwestora o zmianę wariantu realizacji inwestycji tj. budowy [...] z [...] projektowanych turbin. W odpowiedzi inwestor zadeklarował usunięcie turbiny [...], a tym samym przyjął wariant przedstawiony w wezwaniu. Przedmiotowa odpowiedź została przekazana do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., a także Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w S. Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. podtrzymał swoją opinię sanitarną. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. Wydział Spraw Terenowych w K. postanowieniem z dnia [...] uzgodnił pozytywnie realizacje planowanego przedsięwzięcia oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Następnie w dniu 26 maja 2014 r. (przyp. powinno być 26 marca 2014 r.) poprzez obwieszczenie zawiadomił o rozpoczęciu procedury z udziałem społeczeństwa związanym z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. W obwieszczeniu została podana również informacja o zamieszczeniu raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy M. W wyznaczonym terminie wpłynęło [...] uwag mieszkańców sołectwa G., M., Stowarzyszenia [...], Stowarzyszenia [...] do raportu oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Wójt stwierdził, że wniesione uwagi posiadają taką samą treść, dlatego też została udzielona jedna zbiorcza odpowiedź. W zakresie udzielonych odpowiedzi na poszczególne uwagi, co zostało przedstawione w decyzji w formie tabeli, w związku z uwagą nr 1, że przedstawiony raport z monitoringu ptaków na terenie planowanej farmy G. pochodzi z jednorocznej obserwacji ptaków prowadzonej w latach 2008-2009 i nie przeprowadzono drugiego, rocznego monitoringu ptaków na obszarze farmy G., a na konieczność jego wykonania wskazuje raport, Wójt wyjaśnił, że budowa parków wiatrowych opisywana w raporcie jako etap I (czyli FW D. I) miała miejsce w latach 2011-2012. Niezwłocznie po uruchomieniu tych turbin wiatrowych Inwestor zlecił wykonywanie monitoringu porealizacyjnego, wybierając ofertę firmy, która dawała możliwość przeprowadzenia kompleksowych obserwacji z wykorzystaniem techniki radarowej. Takie metody obserwacji pozwalają z dużo większą dokładnością ocenić populacje zarówno na terenach, na których występują już działające turbiny wiatrowe, jak i na terenach dalej położonych. Zakres zlecenia objął w związku z tym obserwację także terenów planowanych pod inwestycje w ramach etapu II. Wyniki obserwacji radarowych prowadzonych w latach 2012-2013 pozwalają na stwierdzenie, że nie występują znaczące różnice w intensywności wykorzystywania przez ptaki terenów na których już istnieją parki wiatrowe, jak i tych na których inwestycje takie są planowane. Obserwowane w tym zakresie różnice należałoby raczej wiązać z warunkami siedliskowymi. Zarejestrowano również pewne zmniejszenie intensywności przelotów w strefach o promieniu ok. 100 m od osi wież turbin wiatrowych, co zinterpretowano jako reakcję ptaków na pojawienie się w przestrzeni obiektów potencjalnie kolizyjnych. Nie stwierdzono natomiast istotnej zmiany ani

w populacjach, ani w ilości gatunków spotykanych zarówno na terenie funkcjonującej FW D. I jak i planowanego PW G. Biorąc pod uwagę ilość, dokładność

i zakres zgromadzonych w ten sposób danych należy uznać, że wybudowanie planowanego Parku Wiatrowego G. oraz kumulacja tych oddziaływań

z oddziaływaniami z już istniejących parków wiatrowych nie będzie wiązać się ze znaczącym pogorszeniem warunków środowiskowych dla populacji zamieszkujących teren inwestycji i tereny sąsiednie. Prawidłowość i adekwatność zastosowanego podejścia znajduje swoje potwierdzenie w postanowieniu RDOŚ w S. WST

w K. z 21 marca 2014 r. uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia.

Odnośnie zarzutu, że wiatraki [...] zlokalizowane są na obszarze chronionego krajobrazu, a dodatkowo wiatrak [...] jest położony w obszarze zespołu przyrodniczo – krajobrazowego, zaś wiatraki [...] zlokalizowane są w bezpośredniej otulinie obszaru chronionego krajobrazu, Wójt odpowiedział, iż na terenach planowanych do wykorzystania pod lokalizację turbin nie ustanowiono, jak dotąd, żadnej ze wskazanych w uwadze form ochrony przyrody. Wydaje się, że autorom uwagi może chodzić o proponowane do ustanowienia formy: OChK "D." oraz Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy "W". Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący obręby P., M., N., G. i K. w gminie M. nie wyklucza możliwości lokalizacji turbin wiatrowych. W uchwale NR XXV/267/2013 Rady Gminy Malechowo z dnia 29 stycznia 2013 r. wskazuję się, że planowane jest utworzenie OChK "Dolina rzeki Grabowej", ale poza tym sygnałem brak jest jakichkolwiek dodatkowych informacji np. na temat granic tego obszaru. Jednakże w celu zbadania możliwości wystąpienia wpływu na walory krajobrazowe tego terenu wykonana została przez mgr inż. M.M. analiza i wydana "Opinia na temat wpływu realizacji inwestycji polegającej na budowie Zespołu Elektrowni Wiatrowych "G" na walory krajobrazowe obiektów przyrodniczych, tj.: Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy "W" oraz Obszar Chronionego Krajobrazu "D", która to potwierdziła, iż wpływ planowanej inwestycji będzie znikomy.

W odniesieniu do wniosku o zastosowanie opinii polskich instytucji ochrony zdrowia przy planowaniu budowy farmy wiatrowej w G., organ I instancji wyjaśnił, że stanowisko Państwowego Zakładu Higieny również opiera się tylko i wyłącznie na przeglądzie literatury światowej, a nie na badaniach własnych, nie przedstawiono w nim żadnego naukowego uzasadnienia dla postulowanych odległości lokalizacji turbin wiatrowych w stosunku do siedzib ludzkich. Zaproponowane lokalizacje turbin wiatrowych w PW G. spełniają te określone prawem kryteria. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt braku w Polsce norm prawnych w kwestii zjawiska migotania cienia. Wszystkie analizy wykazały brak możliwości wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi turbin w proponowanych przez inwestora lokalizacjach. Prawidłowość dokonanych analiz potwierdza również pozytywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.

Ponadto organ I instancji w ramach odpowiedzi na uwagi oznaczone w decyzji nr 4 do 7 podkreślił, że inwestor przedstawił materiał dowodowy, uwzględniający także badania wykonane dla istniejącej FW D. I jak i planowanych (poza omawianym) PW P. oraz PW W., którego szczegółowość istotnie przewyższała inne dokumentacje opracowane z wykorzystaniem uznanych powszechnie metodyk i technik. Z przeprowadzonych prac i analiz (kameralnych jak i terenowych) jasno wynika, że planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie ani na tereny Natury 2000, ani na gatunki dla ochrony których zostały one utworzone. Wnioski takie można wysnuć na podstawie zarówno monitoringów przeprowadzonych w latach 2008 – 2009, jak również przeprowadzonych w ramach analizy porealizacyjnej monitoringów dla FW D. I. Kwestia dokładności, rzetelności i zgodności z uznanymi metodykami monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego, a także inwentaryzacji florystycznych została wnikliwie i dokładnie zbadana, a następnie oceniona przez RDOŚ w S. WST w K., który uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, akceptując tym samym zakres przedstawionych obserwacji i analiz oraz metodykę ich przeprowadzenia. Planowane turbiny FW G. oddalone są o ok. 1-3 km od siedlisk derkacza w dolinie G. Dolina jest oddzielona od terenu farmy wiatrowej przez kompleksy leśne i tereny zabudowane. Ewentualny hałas docierający z działających rotorów, nie powinien stanowić istotnego wpływu na zakłócenie komunikacji derkaczy. Na uwagę zasługuje fakt, że w ciągu 2 letniego monitoringu śmiertelności ptaków w wyniku kolizji z istniejącą FW D. I nie odnotowano tego gatunku wśród znalezionych martwych ptaków. Organ wyjaśnił także, co do godzin ich wykonania dane te zostały udostępnione w uzupełnieniach przedstawianych do raportu. Efekt skumulowany został również omówiony w uzupełnieniach do raportu, a jednym z powodów rezygnacji przez inwestora z turbiny [...] (zlokalizowanej najbliżej planowanej farmy wiatrowej Z.) było właśnie potencjalne ryzyko kumulacji oddziaływań z obu farm, jakkolwiek nie jest przesądzone, czy Farma Z. kiedykolwiek powstanie.

Uzasadniając dalej rozstrzygnięcie Wójt wskazał, że pismem z dnia 9 maja

2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. WZT w K., udzielił odpowiedzi na przytoczone wyżej uwagi. Natomiast uznając, iż przedmiotowe przedsięwzięcie zostało pozytywnie zaopiniowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i jest tylko opinią i nie wniesie nic nowego w sprawie,

a odpowiedzi do uwag zgłoszonych z udziałem społeczeństwa zostały przedstawione

w niniejszej decyzji stwierdził brak konieczności przesyłania uwag do opiniowania ww. organowi. W dniu 13.05.2014 r. w siedzibie Urzędu Gminy M. odbyło się także spotkanie z udziałem wn, chiropterologów ze strony wnioskodawcy, którzy zaprosili osoby składające uwagi, celem wyjaśnienia i udzielenia szczegółowej odpowiedzi na złożone uwagi. Obwieszczeniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. Wójt Gminy M. zawiadomił strony postępowania o przysługującym prawie wypowiedzenia się o zebranych dowodach oraz zgłoszonych w toku postępowania żądaniach, przed wydaniem przedmiotowej decyzji, w terminie 7 dni od daty obwieszczenia. W wyznaczonym terminie do 15 maja 2014 r. nie wpłynęły żadne wnioski i uwagi stron, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Organ I instancji podkreślił, że uwzględnił wszystkie warunki nałożone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. Jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska uznano wariant proponowany przez inwestora, zminimalizowany usunięciem jednej turbiny [...]. W miejscu posadowienia turbin wiatrowych nie stwierdzono obszarów objętych ochroną, na podstawie ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.). Projektowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w odległości ok. 1,8 km na północ od obszaru objętego programem Natura 2000, tj. Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk pn. "D." (kod [...]), 3,5 km od Obszaru Specjalnej Ochrony Siedlisk Natura 2000 "D" oraz 4,5 km od obszaru Specjalnej Ochrony Natura 2000 "S". Na podstawie przedłożonego raportu oraz uzupełnień do niego stwierdzono, że lokalizacja projektowanej farmy wiatrowej przy zachowaniu zaleceń dotyczących rozmieszczenia turbin (wariant realizacyjny) nie wpłynie negatywnie na stan obszarów cennych przyrodniczo, w tym ww. obszarów Natura 2000 oraz gatunków podlegające ochronie. Planowane elektrownie wiatrowe i drogi dojazdowe, usytuowane będą głównie na terenach obecnie użytkowanych rolniczo. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w raporcie oraz uzupełnieniach do tego raportu w obszarze lokalizacji projektowanej inwestycji nie stwierdzono gatunków roślin objętych ochroną prawną oraz chronionych siedlisk przyrodniczych. Dwie turbiny [...] sąsiadują z obszarami wodno - błotnymi. Odległość od przywołanych siedlisk mokradłowych jest jednak tak duża, że inwestycja nie powinna wpłynąć negatywnie na ww. obszary. W rejonie turbiny [...] znajduje się pas zadrzewień śródpolnych, które w krajobrazie pełnią funkcje ostoi przyrodniczej, dlatego też jako warunek realizacji przedsięwzięcia inwestycji wskazano pominiecie tego miejsca przy wytyczaniu drogi dojazdowej lub ułożeniu kabli. Lokalizacja przedmiotowej inwestycji obejmuje obszary o niewielkich walorach botanicznych, na których dominują pola uprawne i ugory, a w pozostałej części występują ekosystemy łąkowe pozbawione podlegających ochronie gatunków roślin. W ramach prac nad dokumentacją przeprowadzono inwentaryzację przyrodniczą w rejonie lokalizacji poszczególnych turbin, przeprowadzono roczny monitoring ptaków i nietoperzy oraz poddano analizie wpływ przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze, florę, grzyby, płazy, gady, ssaki, ptaki. Z przeprowadzonego monitoringu przedrealizacyjnego wynika, że inwestycja nie będzie w sposób istotny negatywnie oddziaływać na lokalne populacje zarówno nietoperzy jak i ptaków. Przedmiotowy monitoring awifauny prowadzono w obszarze obejmującym zarówno tereny bezpośredniej lokalizacji inwestycji jak również obszary położone wokół niej. Organ podał w tym miejscu ilość gatunków ptaków, w tym wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej występujących na terenie przedmiotowej inwestycji i w jej bezpośrednim sąsiedztwie z uwzględnieniem ich tras i wysokości ich przelotów z podziałem na okresy pór roku. Ponadto organ wskazał, że w trakcie monitoringu ornitofauny prowadzonego w okresie przelotu jesiennego stwierdzono, że dolina rzeki G. jest ważnym korytarzem dla wędrujących ptaków. Planowany teren pod farmę wiatrową zlokalizowany jest poza obszarem określonym w przedmiotowym raporcie jako teren intensywnie użytkowany przez ptaki (dolina rzeki G.). Budowa turbin na tym obszarze nie wydaje się stanowić zagrożenia dla migrujących tędy ptaków. W czasie całego okresu monitoringu stwierdzono w czasie liczeń 13 gatunków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Spośród nich najliczniejszymi były: żuraw i siewka złota. W obu przypadkach duża część przelotów odbywała się na wysokości kolizyjnej. Jednakże zagrożenie kolizją jest małe ze względu na duże zdolności unikania kolizji tych gatunków.

Projektowana farma wiatrowa zlokalizowana jest w odległości około 1,6 km od strefy ochronnej wyznaczonej dla orlika krzykliwego oraz około 1,5 km od strefy ochronnej wyznaczonej bielika. W przyjętym wariancie realizacyjnym nastąpi zwiększenie szerokości korytarza przelotów z lęgowiska na żerowisko dla pary bielików. Głównymi żerowiskami są okolice jeziora B. oraz stawy w dolinie rzeki G., położone przy miejscowości G. W sytuacji wprowadzenia bariery na trasie przelotu bielika w postaci zespołu turbin najbardziej prawdopodobną reakcją będzie zmiana zachowań ptaków. Ze względu na obecność na ww. terenie dużych areałów biotopów atrakcyjnych dla gatunków szponiastych, które są znacznie odsunięte od projektowanej farmy (około 1,5 km) stwierdzono, że planowane lokalizacje turbin wiatrowych nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla ww. gatunku. Stwierdzono, że projektowana farma wiatrowa nie wpłynie znacząco na ograniczenie dostępu do żerowisk lub lęgowisk. Oszacowana śmiertelność na poziomie około 3 osobników na rok nie spowoduje spadku liczebność populacji ptaków wędrownych oraz nie spowoduje spadku liczebności lokalnych populacji lęgowych ptaków.

W wyniku przeprowadzonego monitoringu chiropterologicznego w obrębie badanego obszaru nie stwierdzono nietoperzy rzadkich i zagrożonych wymienionych

w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej. Zróżnicowanie gatunkowe zespołu nietoperzy jest przeciętne, badany obszar (potencjalna lokalizacja projektowanej farmy wiatrowej) jest nielicznie zasiedlony przez nietoperze. W celu zapewnienia ochrony chiropterofauny badanego terenu zobowiązano inwestora do zachowania minimalnej odległości projektowanych turbin od granic lasów, skupień drzew o powierzchni min. 0,1 ha oraz alei wynoszącej 150 m. Na monitorowanym terenie nie stwierdzono aktywności nietoperzy, która mogłaby wskazywać na istnienie na tym obszarze istotnego dla tych zwierząt szlaku migracji wiosennej i jesiennej. Dla ochrony chiropterofauny w niniejszej decyzji wskazano warunek niezalesiania terenu, na którym planuje się posadowienie turbin. Ponadto nałożono na inwestora obowiązek utrzymywania elementów infrastruktury takich jak drogi techniczne służące do obsługi wieży, w stanie bezdrzewnym - nie obsadzania ich drzewami i krzewami, jak również usuwania spontanicznie pojawiających się, nowych zadrzewień w ww. miejscach, gdyż takie przekształcenia szaty roślinnej mogłyby doprowadzić do wzrostu aktywności nietoperzy na omawianym obszarze. W związku z faktem, że wykazano silną tendencję do kolizji nietoperzy ze stroboskopowo oświetlonymi elektrowniami nałożono na inwestora warunek zastosowania odpowiedniego światła o minimalnej mocy i liczbie błysków wymaganych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003r.

w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz.U. z 2003 r. nr 130 poz. 1193 ze zm.). Stosując zasadę jeszcze większej ostrożności w zakresie ochrony awifauny i chiropterofauny, nałożono w decyzji na inwestora obowiązek wykonania monitoringu porealizacyjnego w zakresie gatunków ptaków i nietoperzy.

W odniesieniu do wpływu planowanej inwestycji na klimat akustyczny, Wójt podał, że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną znajdują się w odległości około 450 m od przedmiotowej inwestycji i stanowią zabudowę zagrodową. W treści raportu oraz uzupełnień do niego przedstawiono analizę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na akustyczny stan jakości środowiska. Z przedmiotowej analizy wynika, że przy pracy ośmiu projektowanych elektrowni wiatrowych z maksymalnym poziomem mocy akustycznej oraz trzech turbinach (tj. ([...]) z poziomem mocy ustalonym na poziomie 103 dB (A) w porze nocnej oraz przy zastosowaniu na ww. turbinach dodatkowych rozpraszaczy dźwięku, których efektywność akustyczna wynosić będzie co najmniej 6 dB (A), na najbliżej położonych terenach chronionych akustycznie dotrzymane zostaną dopuszczalne wartości określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826 ze zm.) dla pory dnia i nocy. Z uwagi na konieczność weryfikacji skuteczności przyjętych założeń, dotyczących minimalizacji akustycznego oddziaływania farmy wiatrowej na środowisko nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia pomiarów immisji hałasu w środowisku od przedmiotowej farmy wiatrowej w fazie eksploatacji wszystkich turbin, przy najbardziej niekorzystnych warunkach wiatrowych. W celu weryfikacji poprawności przedstawionych danych nałożono na inwestora obowiązek wykonania monitoringu porealizacyjnego w tym zakresie. Analiza materiału dowodowego wykazała nadto, że farma wiatrowa nie będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do wód podziemnych lub wód płynących, nie będzie generowała ścieków. Ponadto, w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz uzupełnieniach do tego raportu przeanalizowano zjawiska świetlne. Farma nie będzie stanowiła zagrożenia w zakresie efektu stroboskopowego. Natomiast projektowana farma wiatrowa może stanowić źródło efektu migotania cienia. W celu wyznaczenia stref potencjalnego oddziaływania elektrowni w zakresie efektu migotania cienia posłużono się dedykowanym oprogramowaniem WindPro 2.7 z modułem SHADOW. W związku z brakiem uregulowań w tym zakresie w prawodawstwie polskim autor raportu posłużył się wytycznymi niemieckimi. Zaproponowane w wytycznych niemieckich wartości akceptowalne odniesiono do wyników obliczeń w punktach obliczeniowych, zlokalizowanych na elewacjach najbliższych budynków mieszkalnych, położonych w sąsiedztwie projektowanych turbin wiatrowych. Obliczenia dla realnego scenariusza nie wykazują, aby akceptowalne wg. wytycznych niemieckich wielkości,

tj. 30 min/dzień oraz 30 godzin/rok zostały przekroczone.

Organ wyjaśnił, że z powołanych wyżej względów nie stwierdzono konieczności przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, pod warunkiem, że we wniosku o wydanie ww. decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych niniejszej decyzji oraz raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Reasumując organ wskazał, że brak jest podstaw do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej.

Stowarzyszenie M. wniosło odwołanie od decyzji Wójta Gminy M. z dnia 29 maja 2014 r., w którym podniosło szereg zarzutów, o treści tożsamej z treścią uwag stron do raportu, opisanych w zaskarżonej decyzji. Zarzuty dotyczyły miedzy innymi braku drugiego, rocznego monitoringu ptaków na obszarze farmy G., lokalizacji wiatraków [...] na obszarze chronionego krajobrazu, w obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, w bezpośredniej otulinie obszaru chronionego krajobrazu, pominięcia opracowania Państwowego Zakładu Higieny i Ministerstwa Zdrowia, w którym zaleca się budowanie farm wiatrowych w odległości od 2000 m do 4000 m od siedzib ludzkich, sposobu prowadzenia monitoringu ornitologicznego na terenie planowanej inwestycji. Ponadto zdaniem odwołującego się postępowanie z udziałem społeczeństwa i opiniowanie raportu nie zostało przeprowadzone w oparciu o ostateczną wersję raportu. Poza tym strona wskazała, że nie ma określonego typu turbiny wiatrowej i dokumentacji technicznej, więc nie można ustosunkować się do zapisu o ograniczeniu hałasu. W raporcie oraz w decyzji przedstawiony klimat akustyczny jest dla zabudowy zagrodowej natomiast w obszarze oddziaływania np. elektrowni wiatrowej [...] znajduje się zabudowa jednorodzinna w odległości około 380 m na działce [...] obręb G. W uzupełnieniu odwołania, Stowarzyszenie zarzuciło decyzji naruszenie: art. 63 ust.1 pkt 1 b ustawy środowiskowej, art. 47 pkt 1 i art. 58.ust.1 oraz art.112, art.112 a i 11 2b ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art.48 ust.1 w związku z art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w związku z art.67 § 2 pkt 2 i 3 K.p.a. oraz art. art. 77 ust.1, art.78 § 1, 80 K.p.a., Konstytucji RP w tym art.2, a także tajemnicy korespondencji i danych osobowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 25 sierpnia 2014 r. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 33 - art. 38, art. 59 - art.85 ustawy środowiskowej, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy M.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium odwołując się do akt sprawy, uzasadnienia decyzji organu I instancji, treści odwołania, przedstawiło przebieg postępowania i stan sprawy. Organ podkreślił, że ustawa środowiskowa w art. 33 - 38 i 59 - 70 oraz 73 - 85 określa procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, a postępowanie, które organ jest ustawowo zobowiązany przeprowadzić nazywane jest postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W myśl art. 63 ustawy środowiskowej sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko określonego przedsięwzięcia może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny. W przypadku przedsięwzięć zaliczanych do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być nałożony w drodze postanowienia. W przedmiotowej sprawie inwestor składając wniosek o wydanie decyzji dołączył do niego kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz zakwalifikował inwestycję do przedsięwzięć wyszczególnionych w § 3 ust.1 pkt 6 lit. b rozporządzenia środowiskowego tj. instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 5.

Następnie Kolegium podało, że w ramach postępowania odwoławczego jest zobligowane do oceny, czy organ I instancji wyczerpał cały tryb postępowania określony w przepisach ustawy środowiskowej i w przepisach K.p.a. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obejmuje: weryfikację przedłożonego przez inwestora raportu, uzyskanie wymaganych uzgodnień i opinii i zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 33-38). Stosownie do art. 62 ust.1 ustawy środowiskowej, organ m.in. analizując raport, analizuje i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko (w tym na zdrowie i warunki życia ludzi), na dobra materialne i zabytki, możliwość oraz sposób zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ewentualny wymagany zakres monitoringu. Rola organu sprowadza się do kontroli ustaleń raportu, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych ustawowo normatywnych standardach oddziaływania poszczególnych substancji i energii emitowanych do środowiska, czy też je przekracza, zwłaszcza, który z zaproponowanych wariantów jest najkorzystniejszy dla środowiska, celem wskazania go przez organ do realizacji w wydawanej decyzji. Ponadto decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z powyższych regulacji oraz z dyspozycji art. 81 ustawy środowiskowej wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia.

Organ zaznaczył, że lokalizacja farmy wiatrowej jest zgodna z uchwalonym uchwałą nr XXL/268/2013 z dnia 15 marca 2013 r. Rady Gminy Malechowo miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację farm elektrowni wiatrowych w części obrębów Górzyca i Malechowo. Teren oznaczony w planie symbolem EW/R od 1 do 11 przeznaczony jest pod budowę [...] wież o mocy do 3,2 MW każda. Planowany zespół elektrowni będzie zlokalizowany poza granicami prawnie chronionych obszarów, a przede wszystkim poza obszarami Natura 2000. Zdaniem organu II instancji, przeprowadzony przedinwestycyjny monitoring ptaków i nietoperzy pozwolił na stwierdzenie, że pomimo lokalizacji inwestycji w sąsiedztwie obszarów chronionych, nie ingeruje ona w ich siedliska. Planowana farma zlokalizowana będzie w odległości około 1,6 km od strefy ochronnej wyznaczonej dla orlika krzykliwego i 1,5 km od strefy wyznaczonej dla bielika. W raporcie uwzględniono również proponowane do ustanowienia formy ochrony takie jak obszar chronionego krajobrazu "D.", zespół przyrodniczo - krajobrazowy "W." oraz zespół przyrodniczo- krajobrazowy "D.". Ograniczenia dla terenów objętych granicami proponowanego Obszaru Chronionego ujęte zostały w uchwale Rady Powiatu Sławieńskiego z dnia 25 listopada 2011 r. nr XVII/IV/72/11, co szczegółowo zostało przedstawione w decyzji (str. 12-13) w części dotyczącej odpowiedzi na uwagi Stowarzyszenia oraz społeczeństwa. Wykonana też została analiza wpływu realizacji inwestycji na walory krajobrazowe ww. obiektów krajobrazowych, z której wynika, że wpływ ten będzie minimalny. Istotne jest to, że w ocenie organu ochrony środowiska zaplanowana lokalizacja turbin nie będzie tworzyła bariery ekologicznej. Funkcjonowanie elektrowni nie wpłynie też na szatę roślinną, bowiem teren wokół elektrowni będzie nadal użytkowany rolniczo. W obszarze lokalizacji planowanej inwestycji nie stwierdzono gatunków roślin objętych ochroną prawną oraz siedlisk przyrodniczych. Lokalizacja inwestycji obejmuje teren o niewielkich walorach botanicznych, bowiem dominują tu pola uprawne i ugory oraz łąki. Z dokonanych obliczeń, jak też z oceny RDOŚ wynika, że na granicy terenów chronionych akustycznie nie wystąpią przekroczenia standardów jakości środowiska, oczywiście przy zachowaniu parametrów technicznych elektrowni, jak też po spełnieniu warunków wpisanych do decyzji. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony nie przeprowadzenia drugiego rocznego monitoringu ptaków na obszarze farmy G. Cytowany w odwołaniu zapis raportu odnosi się do ornitologicznego zalecenia etapowania realizacji zespołów farm wiatrowych na terenie gminy D. oraz M. Turbiny projektowane w m. W., D., J., K. i S. zostały zaplanowane jako etap I park wiatrowy D. II, natomiast park wiatrowy P. i G. - jako etap II. Z zapisu tego wynika, że zaleceniem ornitologów jest realizacja parku wiatrowego P. i G. dopiero po uruchomieniu i rocznym monitoringu elektrowni zaplanowanych do realizacji w I etapie. Odnośnie wpływu elektrowni na zdrowie ludzi Kolegium wskazało, że do jednych z głównych oddziaływań na środowisko, a więc i na ludzi związanych z elektrowniami wiatrowymi należy zaliczyć emisję hałasu towarzyszącą pracy turbin wiatrowych. Podczas pracy turbin wiatrowych emitowany jest hałas z zakresu częstotliwości słyszalnych, jak i hałas o charakterze infradźwięków potocznie określany, jako niesłyszalny. Szczegółowa analiza raportu zawierającego m.in. oddziaływanie hałasu na przyległe tereny wykazała, że poziom hałasu dla obszarów chronionych zamknie się w granicach dopuszczalnych przepisami, tereny objęte ochroną akustyczną stanowiące zabudowę zagrodową znajdują się w odległości około 400 m od planowanej turbiny [...], pozostałe są zlokalizowane w odległości 450 – 950 m od obszarów chronionych akustycznie. W ocenie Kolegium planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało przekroczenia akustycznych standardów ochrony środowiska na terenach objętych ochroną akustyczną w myśl rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, zarówno w porze dnia jak i nocy. Następna ewentualna uciążliwość może być związana z hałasem infradźwiękowym. Przyjęto tak nazywać hałas o częstotliwości poniżej progu słyszalności, tj. w zakresie 1 - 20 Hz (według ISO 7196) i znowelizowanej normy PN-2-01338.2010 Hałas infradźwiękowy. Progi słyszenia infradźwięków są tym wyższe, im niższa jest ich częstotliwość. Bezspornym jest jednak to, że potencjalne negatywne oddziaływanie może wystąpić jedynie po osiągnięciu przez infradźwięki odpowiednio wysokiego poziomu ciśnienia akustycznego. Podkreślić należy, że każdy aktywnie żyjący i pracujący człowiek narażony jest na oddziaływanie infradźwięków występujących w jego otoczeniu, niezależnie od charakteru pracy i miejsca zamieszkania. Na podstawie licznych badań zarówno wykonywanych w kraju jak i za granicą ustalono, że wibracje ciała człowieka wywołane dźwiękiem o częstotliwości rezonansu, czyli o takiej częstotliwości, która wywołuje wzrost amplitudy drgań układu, na który oddziałuje, ma miejsce tylko w przypadku bardzo głośnych dźwięków - powyżej100 dB. Z tym zjawiskiem nie mamy do czynienia w przypadku elektrowni wiatrowych, bowiem poziom hałasu emitowanego przez nie jest znacznie niższy. Tu należy przywołać wyniki badań dot. infradźwięków wykonanych przez pracowników Politechniki K. (dr inż. R. I. i dr inż. A. Z.), co zostało również przywołane w raporcie (zał. nr 4), którzy wykonali pomiary i analizę zjawisk akustycznych z zakresu infradźwięków towarzyszących pracy elektrowniom wiatrowych. Najniższy poziom tła akustycznego dla analizowanego terenu stanowi poziom hałasu infradźwiękowego pochodzącego od źródła naturalnego, tj. wiatru o prędkości 2,5 m/sek. Elektrownie wiatrowe lokalizowane są na terenach, gdzie klimatycznie prędkość wiatru jest wyższa niż 2,5 m/sek. Zatem, należy zgodzić się, że elektrownie wiatrowe emitują infradźwięk na bardzo niskim poziomie, poniżej wartości mogących mieć wpływ na zdrowie ludzi. Natomiast źródłami oddziaływania pola elektromagnetycznego przedmiotowego przedsięwzięcia są: generator turbinowy, transformator generatora turbiny i sieć kablowa. Z raportu wynika, że składowe elektryczna i magnetyczna dla miejsc dostępnych dla ludzi, nie będą przekraczały wartości dopuszczalnych. Następnie, Kolegium odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia opinii polskich instytucji, stwierdziło, że rekomendacje co do odległości farm wiatrowych od obszarów chronionych nie są poparte konkretnymi wynikami badań i nie mogą stanowić dowodów w sprawie, a mogą jedynie stanowić materiał dla przyszłych regulacji tych kwestii. Jak dotychczas w polskim prawodawstwie brak jest przepisów regulujących kwestie odległości tych farm od terenów zamieszkałych. Dalej organ II instancji, że w myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej jednym

z obligatoryjnych elementów jaki powinien zawierać raport, jest opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

Do realizacji inwestycji, jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska, przyjęto wariant proponowany przez inwestora zminimalizowany do [...] turbin o mocy jednej turbiny nie przekraczającej 2.5 MW. Ponadto w zaskarżonej decyzji nie nałożono obowiązku przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko ze względu na szczegółowy i jednoznaczny opis planowanej do zastosowania technologii oraz stosowanych środków mających na celu zmniejszenie uciążliwości dla środowiska. Organ odwoławczy podkreślił, że weryfikacji rzeczywistego oddziaływania zrealizowanego przedsięwzięcia na środowisko służyć ma instytucja analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej.

Zdaniem organu, podniesione w pkt 4, 5 i 6 uzupełnienia odwołania zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego postawione w formie ogólnego zarzutu należy uznać za chybione. Nieuzasadniony jest też zarzut nie ustosunkowania się do sprzeciwów mieszkańców. Jak wynika z akt zarzuty czy też uwagi mieszkańców o tożsamej treści były przedmiotem analizy w trakcie postępowania, a w uzasadnieniu decyzji obszernie przedstawiono wynik postępowania z udziałem społeczeństwa. Natomiast zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z oddziaływań na środowisko zespołu elektrowni przy średniej rocznej i maksymalnej prędkości wiatru nie znajduje oparcia

w obowiązujących w tym zakresie przepisach, a przede wszystkim w PN-ISO9613 -2:2002 - Akustyka. Tłumienie dźwięków podczas propagacji w przestrzeni otwartej, która jest przez UE zalecaną do stosowania przy elektrowniach wiatrowych. Zgodnie

z tą normą przy obliczeniach należy brać pod uwagę średnie wartości warunków atmosferycznych dla danego regionu. Parametry te wprowadzają jedne z najniższych wartości tłumienia przez atmosferę do obliczeń, czyli są to warunki najmniej korzystne z punktu widzenia propagacji hałasu. Zarzut naruszenia przepisów art. 47 pkt.1 i art. 56 ust. 1 oraz art.112, art. 112a i 112b ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 48 ust.1 w związku z art. 46 ust.4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w związku z art. 67 § 2 pkt 2 i 3 K.p.a. jest nieuzasadniony, utraciły moc z chwilą wejścia w życie ustawy środowiskowej. Kolegium nie zgodziło się również z poglądem Stowarzyszenia, iż już po złożeniu sprzeciwu mieszkańców na etapie złożenia karty informacyjnej przedsięwzięcia, organ I instancji powinien był umorzyć postępowanie w sprawie, gdyż o umorzeniu postępowania nie mogą decydować wnoszone uwagi (sprzeciwy). Nieuzasadniony też jest zarzut Stowarzyszenia (str. 6 uzupełnienia) dot. zaniechania uznania go za stronę. W przypadku postępowań z udziałem społeczeństwa tylko od tej organizacji zależy, czy skorzysta ze swojego uprawnienia. W przedmiotowej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 31 K.p.a. Następnie Kolegium zaznaczyło, że zarzuty stawiane raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem tj. art. 66 ust.1 ustawy środowiskowej,

a także przepisu prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania. Dlatego też ogólne zarzuty, że nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego, czy też że raport jest niepełny i ogólnikowy należało uznać za niewystarczające. W orzecznictwie podkreśla się, że ocena raportu dokonywana przez organy może dotyczyć tylko tego, czy raport jest kompletny, a zawarte w nim wnioski są spójne i logiczne. Kolegium jak i organ I instancji nie może samodzielnie oceniać zawartych w nim ustaleń, wymagających wiedzy specjalistycznej, te bowiem powinny być oparte na udokumentowanej ekspertyzie podmiotu, który posiada odpowiednią wiedzę fachową w tym zakresie. Zdaniem Kolegium raport zawiera elementy określone w art. 66 ustawy środowiskowej oraz w postanowieniu Wójta z dnia 15 lipca 2013 r., a jego zawartość pozwala na dokonanie pełnej oceny zakresu oddziaływania na środowisko wskazanego w art. 62 ustawy środowiskowej. W raporcie w sposób przekonujący wykazano, że przy zastosowaniu określonych rozwiązań technicznych i technologicznych, zarówno w czasie realizacji, jak i eksploatacji przedsięwzięcia nie dojdzie do pogorszenia standardów ochrony środowiska w sąsiedztwie terenu przyszłej inwestycji, w szczególności w zakresie ochrony przed hałasem. Nie będzie miało także miejsca negatywne oddziaływanie na położone najbliżej obszary chronione zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody. Słusznie uznał organ I instancji, iż nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Stowarzyszenie M. wniosło skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 63 ust. 1 pkt 1 b ustawy środowiskowej polegające na tym, że organ oparł swoją decyzję na opracowaniach, w tym raporcie, które zawierają wiele informacji nieprawdziwych, w tym w szczególności błędnie zbadano kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze,

- art. 62 ust 1 i art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy środowiskowej w związku

z art. 112, art. 112 a i art. 112 b ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że wskazane w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia i w decyzji Wójta Gminy lokalizacje budowy elektrowni wiatrowych typu [...] o tak dużych parametrach są zgodne z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M;

- art. 75 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej oraz w zw. z art. 67 § 2 pkt 2 i 3 K.p.a. poprzez uznanie, że przed wydaniem decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach organ nie ma obowiązku "badania" wyjaśnień składanych przez inwestora i mieszkańców na każdym etapie postępowania i posiłkowania się także stanowiskiem instytucji uprawnionych do wydawania opinii w sprawie przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na środowisko (RDOS i PPIS), tj. dokonania ich weryfikacji i ustalania uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia uwzględniających słuszne i zasadne stanowiska mieszkańców,

- art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia i rozpatrzenia nieprawidłowości zgłaszanych przez mieszkańców na etapie złożenia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia;

- art. 11. K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., art. 7 i art. 8, art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.

Uzasadniając stawiane decyzji zarzuty Stowarzyszenie wskazało, że decyzja środowiskowa wydana została na podstawie raportu, który zawiera wiele informacji nieprawdziwych i które to powinny zostać przez organ poddane prawidłowej ocenie polegającej na merytorycznym rozpoznaniu powstałych wątpliwości. W szczególności błędnie zbadano kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać planowane przedsięwzięcie. Zdaniem strony, jeżeli przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia rocznego monitoringu ornitologicznego, a w międzyczasie na lokalnym obszarze zostało już wybudowanych kilka farm wiatrowych i pozostaje jeszcze do wybudowania, ponieważ inwestorzy posiadają już decyzje o pozwoleniu na budowę, to niedopuszczalne jest profitowanie na dawno nieaktualnym raporcie z monitoringu ornitologicznego zrealizowanego w latach 2008-2009. Należyta staranność wymaga przeprowadzenie aktualnego bieżącego monitoringu, zwłaszcza że prezentowane przez inwestora raporty nie posiadają klauzuli odpowiedzialności zawodowej, co powoduje wątpliwości co do rzetelności przedstawionych w nich informacji. W opinii ekspertów to ptaki i nietoperze muszą dostosować się do kolejnego przedsięwzięcia, a nie inwestor zobowiązany jest uwzględniać trasy przelotów i miejsca żerowania ptaków i nietoperzy. Ponadto z dokumentów będących w posiadaniu Wójta, tj. z raportu ornitologicznego w latach 2008-2009 wykonanego tylko obszaru FW D., FW J. i FW W. wynika "przekierowanie" trasy przelotów ptaków i nietoperzy w inne korytarze i że należy zrezygnować z budowy kolejnych EW na terenach dalej i bliżej położonych, aby uniknąć bezpośredniego zagrożenia rzadkich gatunków ptaków tj. kani rudej i derkacza, gniazdujących w ich pobliżu. Natomiast obecnie bezpośrednie zagrożenie przestało istnieć i na podstawie "roboczych założeń" zakaz przestał już obowiązywać i możliwe staje się wybudowanie EW na "dziewiczych terenach" D. Z przedłożonego raportu wynika, że w obr. D. znajduje się gniazdo orlika krzykliwego i bielika, natomiast planowane do wybudowania EW staną się barierą i ograniczą możliwości bytowania i rozrodu także dla innych cennych gatunków. Nieprawdziwe i zarazem niewiarygodne są tezy w opinii gdzie stwierdza się, iż "nie ma obecnie żadnego zakazu lokalizacji tego typu inwestycji na planowanych pod ich realizację terenach" albo "wykonana została przez mgr inż. M.M. analiza, która potwierdziła, iż wpływ planowanej inwestycji będzie znikomy." Właśnie na podstawie obserwacji wybudowanych już (przez tą sama grupę ludzi) w sąsiedniej gminie D. elektrowni wiatrowych, wynika, że stały się barierą dla cennych gatunków ptaków i przez to wzrosła ich śmiertelność. Jeżeli wybudowane już EW,

(a zapewniano, że nie będą stanowiły istotnej bariery) wpłynęły znacząco na wzrost śmiertelności ptaków, to z oczywistych względów stawiając kolejne na trasie dostępu do żerowisk i lęgowisk, ograniczymy ich swobodną trasę przelotu, a tym samym środowisko odnotuje śmiertelność ptaków na "dziewiczym" jeszcze obszarze, pochodzący od projektowanej do wybudowania FW G. Sugestie jakoby

"z przedłożonych wyników monitoringu przedrealizacyjnego wynika, że trasy przelotów ukierunkowane są głównie wzdłuż doliny rzeki G.", mają na celu stworzenie pozorów legalności, że jakoby w środowisku nie nastąpią istotne zmiany, podczas gdy w rzeczywistości na obszarze FW D. zobaczyć można ślady krwi na elementach wiatraka oraz leżące pod turbinami martwe ptaki, których nie jest w stanie posprzątać rakarz. Następnie skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, że w raporcie brakuje także informacji dotyczącej jakości klimatu akustycznego przed podjęciem inwestycji wiatrowej (tzw. wariantu zero) oraz oceny wielkości wpływu planowanych elektrowni na zmianę jego parametrów, co jest podstawową zasadą stosowaną przy wprowadzaniu nowego źródła hałasu do środowiska. Ponadto Stowarzyszenie podniosło, że w raporcie, w rozdziale 14.2.3. pt. Oddziaływanie skumulowane na ptaki (strona 230) autorzy raportu napisali, że po uruchomieniu farmy zaplanowanej jako I etap, należy kontynuować monitoring przed inwestycyjny (drugi rok monitoringu przedinwestycyjnego) na terenie powierzchni planowanej jako II etap. Porównując, jak zmieniło się użytkowanie przestrzeni przez ptaki na terenie farmy (I etap) i w jej sąsiedztwie (II etap) można określić, czy np. spadkowi użytkowania terenu farmy towarzyszył wzrost użytkowania terenów sąsiednich (dane zebrane zostaną w ramach monitoringu przedinwestycyjnego na powierzchni zaplanowanej jako II etap). Farmy w obrębach P. i G. zaplanowane zostały jako etap II inwestycji, którego realizacja jest uzależniona od wyników monitoringu w etapie I. W związku z tym planowana inwestycja (P. i G.) powinna być realizowana po uruchomieniu i rocznym monitoringu elektrowni zrealizowanych w I etapie. Natomiast przedstawiony w dokumentacji raport pochodzi z monitoringu obserwacji ptaków prowadzonej w latach 2008 - 2009. Nie przeprowadzono więc drugiego, rocznego monitoringu ptaków na obszarze farmy G., a na konieczność jego wykonania wskazuje raport. Tym samym brak jest podstaw do wydania decyzji o wpływie planowanej inwestycji na środowisko. Powyższe nieprawidłowości wskazywane już w toku odwołania nie zostały przez organ szczegółowo wyjaśnione. W kwestii naruszenia art. 62 ust. 1 i art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej skarżący wyjaśnił, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczają lokalizację EW, nie oznacza w ogóle, że lokalizacja 10 EW o mocy generatora powyżej 2.5 MW (każda) i mocy akustycznej 105 dB(A) pojedynczej EW, przy założeniu, że przedsięwzięcie prowadzi do pracy 10 EW łącznie z pracującymi już w pobliżu farmami wiatrowymi, będzie spełniona. Oświadczenie Wójta, że inwestycja jest zgodna z planem, aby było wiarygodne powinno zostać dookreślone dokumentacją techniczno - ruchową pt. Moc dźwięku. Inwestor jednak takiego załącznika nie przedstawił. Ponadto według mapy stanowiącej załącznik nr 5 do raportu podsumowującego roczny, przedinwestycyjny monitoring awifauny oraz inwentaryzację botaniczną na obszarze projektowanego Parku Wiatrowego "G" wiatrak o oznaczeniu [...] zlokalizowany jest na obszarze chronionego krajobrazu, w obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Wiatraki oznaczone [...] zlokalizowane są w bezpośredniej otulinie obszaru chronionego krajobrazu. Takie lokalizacje są sprzeczne z przepisami prawa o ochronie krajobrazu.

Następnie strona wskazała, że niedopuszczalne jest pominięcie oddziaływania na środowisko przy rzeczywistych parametrach wiatru tj. chociażby średniej rocznej prędkości, realizującej cel dla jakiego inwestor zamierza wybudować kolejny (w gm. D.) park wiatrowy oraz zaniechanie skutecznego informowania stron postępowania (właścicieli działek) o toczącym się postępowaniu. Interes mieszkańców i właścicieli gruntów wymaga przeprowadzenia niezbędnego w tym zakresie postępowania dowodowego. Turbina wiatrowa jest specyficznym źródłem hałasu i jej uciążliwość jest znacznie wyższa niż innych źródeł. Wyniki badań szwedzkiego badacza P. wskazują, że hałas pochodzący od turbiny wiatrowej na poziomie 50 dB odpowiada uciążliwości hałasu pochodzącego od drogi na poziomie 63 dB. Oznacza to poważny pośredni wpływ turbin wiatrowych na środowisko (również na zdrowie). Stowarzyszenie powołało w tym miejscu opinię Ministerstwa Zdrowia z 21 lutego 2013 r. według której wszystkie wyniki opublikowanych oryginalnych badań naukowych w oparciu o naukowe metody dotyczące hałasu od turbin wiatrowych są zbieżne w zakresie tego, że hałas pochodzący od turbin wiatrowych jest bardziej uciążliwy niż inne rodzaje hałasu i w zależności od okoliczności pogodowych może swoim istnieniem powodować m.in. zaburzenie snu, a także opinię z 5 marca 2013 r. oraz stanowisko Światowej Organizacji Zdrowia (NNGE).

Dalej Stowarzyszenie wskazało, że w analizie akustycznej obliczenia wykonano dla prędkości wiatru równej 3 m/s, co w konfrontacji z informacją zawartą na str. 24 ww. analizy, że turbiny GE 2.5 XL z największym prawdopodobieństwem zostaną zastosowane na terenie farmy wiatrowej i dalej w tabeli nr 4 określającej parametry techniczne elektrowni wiatrowej GE 2.5 xl, gdzie prędkość wiatru przy której turbina GE 2.5 XL zaczyna dopiero się lekko obracać - wynosi 3.5 m/s, daje podstawy do uznania, że stworzono fikcję. Zdaniem Stowarzyszenia, nie przedkładając specyfikacji technicznej, czy Wind Testu turbiny GE 2.5 XL, ani rocznego raportu pomiaru wiatru na okoliczność wykazania rzeczywistych parametrów wiatru i DTR turbiny GE 2.5 XL (moc dźwięku), nie można za niewiarygodne uznać należy pomiary hałasu pochodzące od zespołu elektrowni wiatrowych o ogromnej mocy i rozmiarów, jeżeli będą one znajdowały się w stanie spoczynku lub ewentualnie zaczną się incydentalnie poruszać. W związku z eksploatacją FW G., z maksymalnym poziomem mocy akustycznej, na najbliżej położonych terenach chronionych akustycznie zostaną przekroczone dopuszczalne wartości poziomów hałasu. Model, jakim posługuje się akustyk oparty jest na zaleceniach tj. aby prędkość wiatru zawierała się w przedziale do 5 m/s, podczas gdy dla określenia oddziaływania na klimat akustyczny EW powinno się brać średnią roczną prędkość wiatru oraz maksymalną prędkość wiatru, mierzoną trzykrotnie tj. dla celów prognozowych, na etapie rozpoczęcia budowy i na etapie pozyskiwania pozwolenia na użytkowanie – zawsze w tych samych punktach. Postawa organu zwalniającego inwestora z obowiązku wykonania ponownej oceny oddziaływania na środowisko na ewentualnym kolejnym etapie tj. decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji istotnych w zakresie parametrów technicznych nieprawidłowości jest nieakceptowane i nieprawidłowe.

Nadto skarżące Stowarzyszenie zarzuciło, że decyzja z dnia 29 maja 2014 r. jest wewnętrznie niespójna i niezrozumiała dla strony oraz nie można w żadnym stopniu odnieść się do wskazanych w jej uzasadnieniu podstaw prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajmowane w tej sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2015 r. uczestnik postępowania G. wniosła o oddalenie skargi.

Skarżące Stowarzyszenie przedłożyło do akt sprawy Opinię Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody S. z dnia 26 września 2014 r. dotyczącą części chiropterologiczne ocen oddziaływania na środowisko prowadzonych dla lokalizacji elektrowni wiatrowych w części obrębów M. i G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji elektrowni wiatrowej G. obejmującej budowę [...] turbin wiatrowych o mocy pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 2,5 MW oraz wysokości wieży do 125 m i średnicy wirnika do 120 m przy całkowitej wysokości siłowni nie większej niż 200 m wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr: [...] obręb M., gm. M. oraz nr [...] obręb G.;

Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia

3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, określaną dalej (jak wyżej) - ustawą środowiskową.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 tej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia,

a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że planowana farma wiatrowa - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia środowiskowego - należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy środowiskowej, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej, przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące

w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli wydanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (właściwość organów tej Inspekcji została określona w art. 78 ust. 1 ustawy środowiskowej). Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej).

Jak to wynika z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Ponadto decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust 2).

Ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia, mianowicie organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w razie:

1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej,

3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej),

4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej),

W ocenie Sądu, w kontekście przywołanych regulacji prawnych organy orzekające w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia określonego we wniosku inwestora zasadnie uznały, iż nie zaistniały przesłanki do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia Spółki G., które obowiązkowo wymagało wydania takiej decyzji ze względu na treść art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej i § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia środowiskowego.

Podkreślenia wymaga, że podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, która obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, uzyskanie i uwzględnienie uzgodnień i opinii, zapewnienie udziału społeczeństwa w postepowaniu, w tym rozpatrzenie uwag i zarzutów do raportu (por. art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej).

Organy orzekające w niniejszej sprawie, procedując w zgodzie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, uwzględniły w decyzjach wyniki uzgodnień oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, którego przebieg szczegółowo uzasadniono w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta (zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy środowiskowej) oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w jego uzupełnieniach.

W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia

z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w S. (Wydział Spraw Terenowych w K.), który dokonał uzgodnień raportu i jego uzupełnień i finalnie postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając zarazem jej warunki.

Zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej organ pozyskał również pozytywną opinię PPIS z dnia 6 września 2013 r.

Wójt Gminy M., stosownie do art. 63 i 64 ustawy środowiskowej, stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i określił zakres tego raportu, co potwierdza zgromadzony materiał akt administracyjnych. Raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony w niniejszej sprawie w dniu 30 lipca 2013 r. przez zespół autorski w zakresie ocen oddziaływania na środowisko oraz specjalistów

z zakresu analizy akustycznej, analizy pola i promieniowania elektromagnetycznego, monitoringu ornitologicznego, chiropterologicznego i krajobrazu. Raport, stanowiący podstawę przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ II instancji ocenił jako zgodny z zakresem wyznaczonym przez Wójta oraz odpowiadający w pełni wymogom art. 66 ustawy środowiskowej. Należy tu zaznaczyć, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy w szczególności kwestii, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej, a więc nie może to być ocena merytoryczna. Zdaniem Sądu, przedłożony raport spełnia ww. wymogi ustawowe, a organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej jego weryfikacji na potrzeby tej sprawy. Raport kompleksowo określa oddziaływanie przedsięwzięcia farma G. na szatę roślinną, siedliska przyrodnicze, w tym na ornitofaunę, chiropterofauny, krajobraz, klimat, klimat akustyczny, wody powierzchniowe i podziemne, a także oddziaływanie w zakresie emisji odpadów, promieniowania elektromagnetycznego, na zdrowie ludzi – na każdym etapie realizacji inwestycji. W szczególności z raportu i jego uzupełnień wynika, co jest istotne z punktu widzenia możliwości wydania zaskarżonych decyzji, że planowana farma wiatrowa przy zachowaniu zaleceń dotyczących rozmieszczenia turbin (wariant realizacyjny) nie wpłynie negatywnie na stan obszarów cennych przyrodniczo, w tym ww. obszarów Natura 2000 oraz gatunków podlegające ochronie. Przypomnieć należy, że poprzez znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami (art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy środowiskowej). Projektowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w odległości ok. 1,8 km na północ od obszaru objętego programem Natura 2000, tj. Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk pn. "D." (kod [...]), 3,5 km od Obszaru Specjalnej Ochrony Siedlisk Natura 2000 "D." oraz 4,5 km od obszaru Specjalnej Ochrony Natura 2000 "S.". Wnioski takie można wysnuć na podstawie zarówno monitoringów przeprowadzonych w latach 2008 – 2009, jak również przeprowadzonych w ramach analizy porealizacyjnej monitoringów dla FW D. I. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że kwestia dokładności, rzetelności i zgodności z uznanymi metodykami monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego, a także inwentaryzacji florystycznych została wnikliwie i dokładnie zbadana, a następnie oceniona przez RDOŚ w S. WST w K., który uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, akceptując tym samym zakres przedstawionych obserwacji i analiz oraz metodykę ich przeprowadzenia.

Sąd stwierdził również, że kolejny warunek do wydania decyzji środowiskowej

w tej sprawę został spełniony, mianowicie inwestor zaakceptował najkorzystniejszy wariant inwestycji, ograniczając liczbę turbin z [...] na [...]. Likwidacja turbiny [...] między innymi była istotna ze względu na potencjalne ryzyko kumulacji oddziaływań

z planowanych farm, niezależnie od tego, czy Farma Z. powstanie. Poza tym przyjęty wariant z likwidacją jedenastej turbiny w prognozie będzie miał pozytywny wpływ na przeloty orlika krzykliwego i bielika. Tak więc nie ma racji skarżące Stowarzyszenie, że organy nie podały przyczyn odstąpienia od realizacji turbiny wiatrowej [...].

Ponadto w ocenie Sądu, odpowiedniemu rozważeniu (również przy zastosowaniu zasady przezorności) poddana została także w raporcie i jego uzupełnieniu oraz przez organ I instancji kwestia ewentualnego kumulowania się oddziaływania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami tego rodzaju, w wyniku czego organ uznał, że planowana inwestycja w powiązaniu z planowaną farmą wiatrową Z. i innymi już istniejącymi (FW D.) nie powinna spowodować istotnego skumulowanego negatywnego oddziaływania na zasoby przyrodnicze, w tym na sieć obszarów Natura 2000. Nie stwierdzono istotnej zmiany ani w populacjach, ani w ilości gatunków spotykanych zarówno na terenie funkcjonującej FW D. I jak i planowanego PW G. Podstawą powyższych ustaleń stały się wyniki monitoringu porealizacyjnego Farmy Wiatrowej D. Sąd nie uwzględnił zarzutu skargi odnośnie nieprzeprowadzenia drugiego rocznego monitoringu ptaków na terenie planowanej farmy G., ponieważ – zdaniem Sądu - skoro FW G. stanowi etap II budowy farm wiatrowych i przeprowadzony monitoring porealizacyjny na terenie etapu I FW D., który obejmował także obszar planowanej nowej inwestycji to brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania wyników tych badań, zwłaszcza że przeprowadzono je z użyciem technik radarowych, pozwalających na uzyskanie dokładniejszych i bardziej precyzyjnych wyników badań terenów farm wiatrowych i sąsiednich. Ponadto należy podkreślić, że wyniki ww. monitoringu zostały ocenione przez RDOŚ w S. WST w K., który uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, akceptując tym samym zakres przedstawionych obserwacji i analiz oraz metodykę ich przeprowadzenia.

Przechodząc do kolejnego elementu postepowania w sprawie wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach należało przeanalizować przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd uznał, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Działając zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 oraz art. 38 ustawy środowiskowe, organ administracji podawał do publicznej wiadomości informacje o wszystkich etapach postępowania, w tym o złożeniu wniosku inicjującego postępowanie, o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie, o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do raportu oraz jego uzupełnień i wyjaśnień pochodzących od inwestora (składanych głównie na wezwanie RDOŚ) oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań, wreszcie o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią. Zgodnie z dyspozycją art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 49 K.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia odpowiednio umieszczane na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy M. i D., sołectw G., P., M., J., a także na stronach internetowych urzędów. Wbrew zarzutom skargi, organ I instancji rzeczowo odniósł się do uwag zgłaszanych w toku postępowania na podstawie przepisu art. 34 ustawy środowiskowej. Przyczyny nieuwzględnienia uwag, zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i przedstawione w kilku punktach w formie tabeli (uwaga – odpowiedź), Wywody organu w tym zakresie są - w ocenie Sądu - wyczerpujące, jasne i prawidłowe oraz opierają się zarówno na ustaleniach raportu jak i na analizie pozostałej dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Podkreślenia wymaga, że sam tylko sprzeciw, co do realizacji inwestycji stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawą do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy tez umorzenia postepowania w tej sprawie.

Trzeba również wskazać, że lokalizacja farmy wiatrowej jest zgodna z uchwałą nr XXL/268/2013 z dnia 15 marca 2013 r. Rady Gminy Malechowo miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację farm elektrowni wiatrowych w części obrębów Górzyca i Malechowo. Teren oznaczony w planie symbolem EW/R od 1 do 11 przeznaczony jest pod budowę [...] wież o mocy do 3,2 MW każda. tak więc i ten wymóg niezbędny do wydania spornej decyzji został w tej sprawie spełniony.

W tym miejscy, odpowiadając na kolejny zarzut skargi, należy wyjaśnić,

że konkretyzacja ściśle technicznych parametrów poszczególnych turbin nastąpi na etapie pozwolenia na budowę, nie ma wymogu dookreślenia rodzaju turbin poprzez dokumentację techniczną od producenta, przewidzianych do zamontowania na farmie wiatrowej na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Prawidłowym jest określenie ogólnych paramentów obiektu, że mają to być turbiny o mocy nieprzekraczającej 2,5 MW oraz wysokości wieży do 125 m i średnicy wirnika do 120 m przy całkowitej wysokości siłowni nie większej niż 200 m i jest to wystarczające, wbrew stanowisku strony skarżącej, dla stwierdzenia Wójta o zgodności inwestycji z ww. planem. Ponadto należy wskazać, że zarzut strony skarżącej odnośnie niezgodności ww. miejscowego planu zagospodarowania ze Studium Uwarunkowań i Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M. w zakresie kierunków zagospodarowania tego terenu oraz sygnalizacja, że pominięto w procesie uchwalania miejscowego planu procedurę wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze w związku z lokalizacją farmy wiatrowej, wymaganej przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie mogą odnieść skutku na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej dla przedmiotowej famy wiatrowej. Ewentualnie mogłyby być skutecznie podnoszone na etapie uchwalania lokalizacji tej farmy.

Analizując kolejne zarzuty skargi, Sąd uznał, że zgodzić należy się z organem, że eksploatacja farmy wiatrowej nie będzie wywierała znacznego negatywnego wpływu na warunki życia i zdrowie ludzi. Najbardziej uciążliwe oddziaływanie to emisja hałasu, którego normy określono rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zaproponowane lokalizacje turbin wiatrowych FW G. spełniają określone ww. rozporządzeniem kryteria. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, wyniki obliczeń modelowych, potwierdzone pomiarami, określają poziom rzeczywistych oddziaływań akustycznych projektowanych turbin wiatrowych tereny objęte ochroną akustyczną stanowiące zabudowę zagrodową znajdują się w odległości około 400 m od planowanej turbiny [...], pozostałe są zlokalizowane w odległości 450 – 950 m od obszarów chronionych akustycznie. Zachowane zostaną również standardy w zakresie promieniowania elektromagnetycznego, jakie ustanawia rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Poza tym w raporcie wskazano, że brak jest norm prawnych w kwestii zjawiska migotania, dlatego też posłużono się wytycznymi niemieckimi danymi, i analiza zjawisk świetlnych wykazała, że realizacja przedsięwzięcia nie będzie źródłem uciążliwości w zakresie efektu stroboskopowego

i migotania cienia. Wszystkie analizy zostały zaakceptowane przez organy uzgadniające i opiniujące w tej sprawie. Sąd zauważa, że kwestie związane z hałasem infradźwiękowym bardzo szczegółowo i jasno wyjaśnił organ II instancji.

Zdaniem Sądu, przedstawione w raporcie i jego uzupełnieniach analizy oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludzi, następnie przeanalizowane przez organy obu instancji, są czytelne i nie budzą wątpliwości Sądu. W sytuacji gdy weryfikacja merytoryczna raportu w tym zakresie wymaga wiedzy specjalnej, a żadna ze stron postępowania zajmująca stanowisko opozycyjne względem inwestora, w tym skarżące Stowarzyszenie, nie zgłosiła tego dowodu na poparcie swych twierdzeń, których przeprowadzenie służyłoby zakwestionowaniu prawidłowości raportu, rozstrzygnięć organów współdziałających w wydaniu opinii oraz organów rozstrzygających sprawę główną, to brak jest w zasadzie podstaw do kwestionowania przyjętych w raporcie metod badań, analiz i poprawności wnioskowania. Samo sformułowanie zarzutów i wątpliwości względem raportu środowiskowego i inwestycji nie mogło stanowić samodzielnej podstawy do skutecznego podważenia prawidłowości raportu oraz rozstrzygnięć podjętych przez organy rozstrzygające w sprawie środowiskowych uwarunkowań oraz organy współdziałające. W szczególności, strona skarżąca nie skorzystała z możliwości zgłoszenia tego rodzaju wniosków dowodowych, które zmierzałyby do skutecznego podważenia miarodajności raportu środowiskowego przedstawionego przez inwestora. Takiego dowodu nie stanowi przedłożona Sądowi Opinia Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody S. z dnia

26 września 2014 r. w której poddano analizie poprawność wykonania oceny oddziaływania na nietoperze projektowanej farmy.

Należy także wskazać, że odnośnie zarzutu Stowarzyszenia, że wiatraki [...] zlokalizowane są na obszarze chronionego krajobrazu, a wiatrak [...] jest położony w obszarze zespołu przyrodniczo – krajobrazowego, zaś wiatraki [...] zlokalizowane są w bezpośredniej otulinie obszaru chronionego krajobrazu, słusznie zauważyły organy obu instancji, iż na terenach planowanych do wykorzystania pod lokalizację turbin nie ustanowiono, jak dotąd, żadnej ze wskazanych w uwadze form ochrony przyrody. Proponowane do ustanowienia formy ochrony przyrody to OChK "D" oraz Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy "W", jednakże na dzień dzisiejszy brak jest aktu prawa, który ustanawiałby te formy ochrony przyrody – zgodnie z ustawą o ochronie przyrody.

Rację ma również organ odwoławczy, że zarzut naruszenia art. 47 pkt.1 i art. 56 ust. 1 oraz art.112.art.112a i 112b ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 48 ust.1 w związku z art. 46 ust.4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w związku z art.67 § 2 pkt 2 i 3 K.p.a. jest nieuzasadniony, albowiem przepisy te utraciły moc z chwilą wejścia w życie ustawy środowiskowej.

Zdaniem Sądu, kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej, albowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia, która jest odzwierciedleniem opisu inwestycji wskazanej we wniosku inwestora oraz w raporcie. W decyzji szczegółowo określono szereg zabezpieczeń służących ochronie środowiska, w szczególności ptaków i nietoperzy, ochronie przez nadmiernym hałasem i innymi niedogodnościami, ochronie środowiska gruntowo-wodnego, które uwzględniają uzgodnienie RDOŚ. Uwzględniono również warunki określone w opiniach organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W kontrolowanej decyzji zaniechano nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, co należycie uzasadniono szczegółowym i jednoznacznym opisem planowanej do zastosowania technologii oraz stosowanych środków mających na celu zmniejszenie uciążliwości dla środowiska w związku z planowanym przedsięwzięciem. Skoro zasadniczo wszystkie istotne skutki środowiskowe przedsięwzięcia są dostatecznie rozpoznane, wobec tego w zasadzie nie ma podstaw do nakładania obowiązku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Oczywiście faktyczny zakres oddziaływania inwestycji ujawni się dopiero na etapie jego jej realizacji i eksploatacji, zaś aktualnie można jedynie mówić o prognozowaniu określonego stanu rzeczy. Weryfikacji bowiem rzeczywistego oddziaływania zrealizowanego przedsięwzięcia na środowisko służyć ma instytucja natomiast analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Jak wynika z samej treści art. 83 tej ustawy, w analizie tej dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Z przepisu tego wynika zresztą również i to, że dla wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania nie jest konieczne, aby rzeczywiste, faktyczne oddziaływanie danego przedsięwzięcia na środowisko było z góry znane (chodzi raczej o rozpoznanie wszystkich prognozowanych skutków). W kwestionowanej decyzji nałożono na inwestora obowiązek wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie immisji hałasu, konieczność monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do ornitofauny i chiropterofauny, co pozostaje w zgodzie ze stanowiskiem wyspecjalizowanych organów współdziałających w wydaniu decyzji. Zarazem organ I instancji nie stwierdził konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W powyższym zakresie Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowości.

Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna a decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień organów w postępowaniu w tej sprawie, organy nie naruszyły przepisów ustawy środowiskowej, o których mowa w skardze, ani też w żaden sposób nie naruszył art. 7 - 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 104 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, że decyzja została wydana

z zachowaniem procedury środowiskowej, a jej treść odpowiada przepisom prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.