Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 998/03
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2003-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2, art. 19
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym.
article: art. 16 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Artykuł 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747/ stwierdza w szczególności, że rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków (...) obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. Nie ma więc wątpliwości, że Związek nie mógł we własnym zakresie ustalić regulaminu, skoro art. 19 cyt. ustawy zastrzegł tą kompetencję na rzecz Rady Gminy. Powoływanie się przez Związek na prawo własności jest całkowicie nieskuteczne, gdyż prawo własności nie może modyfikować powołanych norm bezwzględnie obowiązujących prawa publicznego, ani tym bardziej być podstawą dla stanowienia aktów prawa miejscowego.

TEZY

Artykuł 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747/ stwierdza w szczególności, że rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków (...) obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. Nie ma więc wątpliwości, że Związek nie mógł we własnym zakresie ustalić regulaminu, skoro art. 19 cyt. ustawy zastrzegł tą kompetencję na rzecz Rady Gminy. Powoływanie się przez Związek na prawo własności jest całkowicie nieskuteczne, gdyż prawo własności nie może modyfikować powołanych norm bezwzględnie obowiązujących prawa publicznego, ani tym bardziej być podstawą dla stanowienia aktów prawa miejscowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2003 r. sprawy ze skargi Gminy M.G. na uchwałę Zgromadzenia Z.M. "P." w K. z dnia 5 grudnia 2002 r., (...), w przedmiocie ustalenia regulaminu dostarczania odbiorcom wody z wodociągów stanowiących własność Z.M. "P." stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej gminy M.G.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest uchwała Zgromadzenia Z.M. "P." w K. z dnia 5 grudnia 2002 r., (...), w sprawie ustalenia regulaminu dostarczania odbiorcom wody z wodociągów stanowiących własność Z.M. "P.". Jako podstawę prawną uchwały Zgromadzenie wskazało art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747/ stwierdzający w szczególności, że rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków (...) obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług.

par. 1 ust. 1 owego regulaminu stwierdza: Regulamin niniejszy dotyczy zbiorowego zaopatrzenia w wodę realizowanego przez Z.M. "P." w K. na terenie gmin: K., R., S., M., Z., T., M.G. zwany dalej Związkiem.

Natomiast par. 3 zaskarżonej uchwały stanowi: Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą z dniem 1 stycznia 2003 roku. par. 4. uchwały ustalił, że Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Ś. Publikacja ta nastąpiła z dniem 3 marca 2003 r., tj. w dniu w którym ukazał się Dziennik Urzędowy Województwa Ś. nr 28, gdzie pod pozycją 373 widnieje zaskarżona uchwała.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina M.G. zarzuca uchwale sprzeczność z art. 64 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz z art. 16 i art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747/.

Sprzeczność z art. 64 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym polegać ma na tym, że uchwałą objęto m.in. Gminę M.G., która już od roku 1995 nie jest członkiem Z.M. "P.". Na dowód Gmina przedłożyła uchwałę Zgromadzenia Z.M. "P." z dnia 20 grudnia 1995 r., (...) w sprawie wystąpienia ze związku Gminy M.G. Stwierdza się, że Gmina M.G. zachowała wymagany statutem okres zawiadomienia o zamiarze wystąpienia ze Związku, zaś par. 1 zawiera oświadczenie: Zgromadzenie Związku wyraża zgodę na wystąpienie Gminy M.G. ze związku z dniem 31 grudnia 1995 r. /par. 2 uchwały/.

Na tej podstawie Gmina twierdzi, że Związek nie był upoważniony do jednostronnego ustalenia regulaminu zaopatrzenia w wodę odbiorców na terenie Gminy M.G. Gmina wezwała Związek do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego przez uchwałę. Związek udzielił negatywnej odpowiedzi i dlatego Gmina wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Związek wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko przekazane uprzednio Gminie. Związek nie zaprzeczył twierdzeniu Gminy M.G., że od 1995 r. nie jest ona członkiem Związku. Związek twierdzi, że nie ma doń zastosowania wymóg uzyskiwania pozwolenia na dostarczanie wody na terenie Gminy M.G., albowiem Związek nie występuje w charakterze przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, lecz z tytułu prawa własności wodociągów na terenie m.in. Gminy M.G.

Odpowiedź nie ustosunkowała się do zarzutu skargi, że nie można było objąć regulaminem uchwalonym przez Zgromadzenie Związku Gminy, która nie jest członkiem Związku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca Gmina ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Została objęta regulaminem, czyli na jej terenie mają obowiązywać zasady określone w regulaminie.

Przedłożona Sądowi do rozstrzygnięcia sprawa należy do administracji publicznej, gdyż /1/ "Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy" /art. 3 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków/, /2/ zaskarżony regulamin jest aktem prawa miejscowego regulującym prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego i odbiorców, /3/ kompetencję do jego uchwalenia ustawa przyznała Radzie Gminy M.G. Na tej podstawie należałoby stwierdzić, że sprawa objęta jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego /art. 1, art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o NSA i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym/, zaś skarżąca Gmina M.G. wykazała się legitymacją skargową.

Całkowicie poza granicami rozpoznania przez Sąd znalazł się spór o prawa właścicielskie do instalacji wodociągowych. Dlatego ta część argumentacji stron pozostała nierozpoznana, albowiem spory cywilnoprawne nie są objęte kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego /art. 19 pkt 1 ustawy o NSA/.

Podstawowa rozbieżność zdań stron w zakresie oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały zaznaczyła się na temat tytułu działania Związku uchwalającego zaskarżony Regulamin. Odwołując się do art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków Gmina dowodzi, że Związek działał jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a mimo to ustalił regulamin. W ten sposób Związek wkroczył w kompetencje Rady Gminy. Związek temu kategorycznie zaprzecza i z praw własności sieci wodociągowej wywodzi swe prawo do ustalenia regulaminu.

Sąd stwierdza, że Związek podjął zaskarżoną uchwałę z naruszeniem prawa. Skoro nie ulega wątpliwości, że Gmina M.G. nie jest członkiem Związku "P.", więc w swych działaniach adresowanych do Gminy M.G. Związek nie może odwoływać się do art. 3 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /"W razie wspólnego wykonywania przez gminy zadania, (...) określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy wykonują właściwe organy związku międzygminnego"./.

Art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747/ stwierdza w szczególności, że rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków (...) obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. Nie ma więc wątpliwości, że Związek nie mógł we własnym zakresie ustalić regulaminu, skoro art. 19 cyt. ustawy zastrzegł tą kompetencję na rzecz Rady Gminy. Powoływanie się przez Związek na prawo własności jest całkowicie nieskuteczne, gdyż prawo własności nie może modyfikować powołanych norm bezwzględnie obowiązujących prawa publicznego, ani tym bardziej być podstawą dla stanowienia aktów prawa miejscowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.