Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2075/99
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2001-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Powołane przepisy: article: poz. 395
journal: Dz.U. 1996 nr 8 poz. 7
Teza: Skarżąca w latach 1944-1945 była dzieckiem w wieku 6-7 lat i nie była deportowana w celu wykonywania pracy przymusowej. Deportowani w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. 1996 nr 87 poz. 395/ byli rodzice skarżącej, z którymi ona przebywała.

TEZY

Skarżąca w latach 1944-1945 była dzieckiem w wieku 6-7 lat i nie była deportowana w celu wykonywania pracy przymusowej. Deportowani w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. 1996 nr 87 poz. 395/ byli rodzice skarżącej, z którymi ona przebywała.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bolesławy S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 13 października 1999 r. (...) w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 czerwca 1999 r. odmówił Bolesławie S. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. 1996 nr 87 poz. 395/.

W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wyjaśnił, że Bolesława S. ur. 25.06.1938 r. złożyła wniosek o przyznanie wyżej wymienionego świadczenia pieniężnego z tego tytułu, że przebywała w O. koło Dz. w okresie od lipca 1944 r. do końca wojny. Na dowód tego przedstawiła książkę pracy wystawioną na nazwisko Adalbert K. i Anna K. Według przepisu art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy represją jest deportacja /wywiezienie/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Bolesława S. natomiast - jak wynika z jej wniosku - została deportowana jako dziecko razem z rodziną do O., a więc nie w celu podjęcia pracy przymusowej. Nie negując, iż rodzice wnioskodawczyni byli zatrudnieni w charakterze rolników przymusowych, to biorąc pod uwagę jej wiek należy wykluczyć, że została wywieziona w charakterze robotnika przymusowego.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 13 października 1999 r. na podstawie art. 127 par. 3 i art. 138 par. 1 Kpa, rozpoznając ponownie sprawę na wniosek Bolesławy S., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 23 czerwca 1999 r. o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

Organ orzekając w uzasadnieniu stwierdził m.in., że Bolesława S. urodzona 25.06.1938 r., nie została wywieziona w charakterze robotnicy przymusowej i nie wykonywała pracy przymusowej, a tylko taki charakter represji daje podstawę do przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

Bolesława S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 października 1999 r. Skarżąca wyjaśniła, że pomimo młodego wieku była zatrudniona w okresie lata w do lżejszych prac polowych /zbiór płodów rolnych/, a w okresie zimowym zajmowała się młodszymi dziećmi właściciela majątku, w którym przebywała wraz ze swoją rodzina. Rodzice skarżącej zmarli w 1979 r. i nie otrzymali żadnego odszkodowania z tytułu deportacji do przymusowej pracy w III Rzeszy. Nie otrzymali także żadnego odszkodowania za własny majątek, który utracili na skutek tej deportacji.

Organ orzekający wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia 23 czerwca 1999 r. została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395/. Przepisy tej ustawy dotyczą wyłącznie określonych grup osób, które doznały represji w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 1 i pkt 2. Do jednej z nich należą osoby, które zostały deportowane /wywiezione/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 - 1945. Przy czym w art. 3 ustawy określono, że świadczenie pieniężne przysługuje za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2.

W świetle powyższej regulacji prawnej nie można kwestionować stanowiska organu orzekającego, że skarżąca nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenie pieniężnego. Skarżąca w latach 1944-1945 była dzieckiem w wieku 6-7 lat i nie była deportowana w celu wykonywania pracy przymusowej. Deportowani w rozumieniu przepisów wyżej cyt. ustawy byli rodzice skarżącej, z którymi ona przebywała. Okoliczności podniesione przez skarżącą, jak wykonywanie przez nią niektórych prac na rzecz niemieckiego właściciela majątku nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy skoro nie miały one charakteru prac niewolniczej, wykonywanej w zaostrzonej formie przez osoby dorosłe, deportowane właśnie w tym celu. Fakt, że rodzice skarżącej nie otrzymali żadnego odszkodowania z tytułu szkód powstałych na skutek ich deportacji nie może także odnieść żadnego skutku prawnego w niniejszej sprawie.

Z tych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.