Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1619/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 m ust.2a , ust 2b
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi "XX" w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt SKO [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej, uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 11 kwietnia 2019 r. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wrzesień 2015 roku i określił wysokość tej opłaty w kwocie 3.630 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Burmistrz Miasta i Gminy decyzją powołaną wyżej określił dla Spółdzielni Mieszkaniowej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc wrzesień 2015r. w kwocie 3645,00 zł. Decyzja wydana została z uwagi na nieuregulowanie przez Spółdzielnię w całości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wrzesień 2015r.

Organ odwoławczy stwierdził, że kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy mimo doręczenia Spółdzielni zawiadomienia o nowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w dniu 15 września 2015r. Spółdzielnia zobowiązana była uregulować tą nową opłatę za wrzesień 2015r. tj. czy organ I instancji winien uwzględnić przepis art. 4 ust. 71 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że skoro nowa wysokość opłaty ustalona została uchwałą nr [...] Rady Miejskiej i uchwała ta stanowi przepis prawa miejscowego, to Spółdzielnia jest zobowiązana do uiszczenia nowej wysokości opłaty począwszy od września 2015r.

Kolegium wskazało, że przepisy prawa, na podstawie których działa Spółdzielnia, nie wiążą organu podatkowego. Przyjęcie stanowiska Spółdzielni doprowadziłoby do sytuacji uprzywilejowania członków Spółdzielni, którzy zapłaciliby opłatę za gospodarowanie odpadami za wrzesień 2015r. w niższej wysokości niż pozostali mieszkańcy gminy. Stosownie do tego organ I instancji dopuściłby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości prawa wobec wszystkich obywateli ( art. 32 Konstytucji RP).

Skoro powołana uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa w dniu 4 sierpnia 2015r. i weszła ona w życie 14 dni od dnia jej publikacji tj. w dniu 29 sierpnia 2015r. to wiąże ona również odwołująca się Spółdzielnię.

Kolegium stwierdziło, że uchwała nr [...] Rady Miejskiej z dnia 27 grudnia 2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przewiduje w § 1 pkt 2, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się za każdy miesiąc kalendarzowy, płatną z góry do dnia 15 każdego miesiąca

Z kwestionowanej decyzji wynika, że należna z tytułu gospodarowania odpadami opłata za wrzesień 2015r. wyniosła 3 645zł. Jak stwierdził organ I instancji kwota ta stanowi zaległość, do której należy naliczyć odsetki. Od 1 września 2015r. obowiązywała stawka opłaty wynosząca 15 zł w przypadku zbiórki odpadów w sposób selektywny. Taka stawka została przyjęta w niniejszej sprawie. Kolegium stanęło na stanowisku, że wskazana wyżej kwota tj. 3 645 zł na dzień wydania kwestionowanej decyzji nie stanowi zaległej opłaty. Takie stanowisko organu I instancji jest sprzeczne z ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Spółdzielnia uiściła i to jest w sprawie bezspornym, opłatę przy uwzględnieniu dotychczas obowiązującej stawki 13 zł od osoby. Zaległość w opłacie stanowi zatem różnica kwot opłaty za wrzesień i sierpień 2015r. i od niej możliwe jest ustalenie odsetek za zwłokę.

Ponadto Kolegium stwierdziło, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wrzesień 2015r. została zawyżona. Spółdzielnia zadeklarowała bowiem, że opłata winna zostać określona od 41 osób zamieszkujących przy ul. K. w P., a organ I instancji przyjął do jej ustalenia 42 osoby, nie wyjaśniając przyczyn tej zmiany. Kolegium w związku z powyższym uznało za konieczne zmianę wysokości opłaty o 15 zł tj. stawki za 1 osobę. Z tego względu uchyliło decyzję organu I instancji i określiło wysokość należnej opłaty w niższej wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 7(1) ustawy z 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 120 i 121 ordynacji podatkowej przez ich pominięcie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Spółdzielnia działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych i na tej podstawie są kształtowane relacje pomiędzy nią, właścicielami, czy posiadaczami lokali.

Przepis art. 4 ust. 7(1) ustawy z 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, wyraźnie stanowi że przypadku zmiany wysokości opłat na pokrycie kosztów niezależnych od spółdzielni, w szczególności energii, gazu, wody oraz odbioru ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych, spółdzielnia jest obowiązana zawiadomić osoby, o których mowa w ust. 1-2 i 4, co najmniej na 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat, ale nie później niż ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego ten termin.

Zawiadomienie spółdzielni jest adresowane imiennie do oznaczonej osoby, lub podmiotu i skutkuje zmianą obciążeń finansowych po jego stronie w zakresie wysokości pobieranych dotychczas opłat eksploatacyjnych.

Jednak aby mogło osiągnąć zamierzony skutek, to zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 4 ust. 7(1) ustawy z 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, musi ono dotrzeć do adresata co najmniej na 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat, ale nie później niż ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego ten termin.

Zatem niedotrzymanie tego terminu, nawet z przyczyn niezależnych od Spółdzielni powoduje nieważność takiego zawiadomienia i jego nieskuteczność, a w konsekwencji możliwość zakwestionowania tych opłat na drodze sądowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167., t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325, t.j. dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2). Jedynie stwierdzenie tych okoliczności obliguje Sąd do uchylenia (stwierdzenia nieważności) zaskarżonej decyzji.

Badając przedmiotową sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. naruszenia prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze; zgodnie z art. 6q ustawy z dnia z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454, dalej: "u.c.p.g.") w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest co do zasady na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy, wyjątkowo natomiast ustawa przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji – może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.c.p.g.) albo w przypadku nieuiszczenia przez właściciela nieruchomości opłaty określonej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g (art. 6 m ust. 2b u.c.p.g.).

W sprawie, Kolegium jako podstawę wydania decyzji błędnie wskazało przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, albowiem samodzielną postawą do wydania decyzji określającej wysokość opłaty w przypadku nieuiszczenia przez właściciela nieruchomości opłaty określonej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g, stanowi przepis art. 6m ust. 2b u.c.p.g. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia,

W myśl art. 6m ust. 1 u.p.c.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust.1a u.p.c.g.).

Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o (art. 6m ust. 1d u.p.c.g.).

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.p.c.g.).

Stosownie natomiast do treści art. 6m ust. 2a u.p.c.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.

Z kolei art. 6m ust. 2b stanowi, że w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.

Wyjaśnić należy, iż art. 6m ust. 2a i art. 6m ust. 2b obowiązują od 1 lutego 2015 r. (dodane zostały przez art. 1 pkt 16 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz.U.2015.87). Nowelizacja ta wprowadziła zasadę, że jeśli uchwalone zostaną nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mieszkańcy nie mają obowiązku składania nowych deklaracji, natomiast wójt (burmistrz, prezydent miasta) zobowiązany jest zawiadomić pismem urzędowym właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadam. Obowiązek zawiadomienia o nowej wysokości opłaty nie dotyczy tylko właściciela nieruchomości, wobec którego została wydana decyzja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niezłożenie deklaracji albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości zobowiązany jest do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6o ust. 1 i ust. 4 u.p.c.g.).

Choć w ustawie nie określono terminu, w którym przedmiotowe zawiadomienie należy wysłać właścicielom nieruchomości, to jednak oczywistym jest, że skoro taki obowiązek na gminy nałożono, to winien on zostać wykonany w czasie umożliwiającym właścicielom nieruchomości terminowe uiszczenie opłaty w zmienionej wysokości. W świetle wyżej przywołanych przepisów prawa uzasadniona jest teza, że organ powinien zawiadomić właściciela nieruchomości o nowej wysokości stawki niezwłocznie, co najmniej przed terminem płatności opłaty, a wydanie decyzji na podstawie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. może dotyczyć tych miesięcy, w których właściciel nie uiścił opłaty za gospodarowanie odpadami w nowej, określonej w zawiadomieniu stawce, pod warunkiem, że zawiadomienie to zostało właścicielowi nieruchomości doręczone. Innymi słowy dopóki właściciel nieruchomości nie otrzyma zawiadomienia, nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w wysokości określonej w tym dokumencie. Wprawdzie stawki opłat za gospodarowanie odpadami określane są przez radę gminy w drodze uchwał, stanowiących akty prawa miejscowego, to jednak dopiero doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia, które ma charakter indywidualny – skierowane jest do konkretnego właściciela nieruchomości, wskazuje dedykowany dla niego rachunek bankowy, na który należy uiszczać opłaty, a przede wszystkim określa wysokość miesięcznej opłaty oraz terminy jej zapłaty - tworzy po stronie zobowiązanego obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W sprawie, zawiadomienie o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi doręczone zostało skarżącej w dniu 15 września 2015 r., a zatem w dniu upływu terminu płatności. Jednocześnie stwierdzić należy, że zmiana opłaty nastąpiła na mocy Uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 czerwca 2015r. w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa w dniu 4 sierpnia 2015r. i weszła w życie 14 dni od dnia jej publikacji tj. w dniu 29 sierpnia 2015r. Wystosowanie zawiadomienia do Spółdzielni nastąpiło zatem niezwłocznie i nie może być uznane za nieprawidłowe.

W tej sytuacji należy przyjąć, że Spółdzielnia, podobnie jak inni właściciele nieruchomości położonych na terenie Gminy była obowiązana do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami za wrzesień 2015 r. w stawce wynikającej z uchwały nr [...].

Sposób wzajemnego rozliczania Spółdzielni z jej członkami, wynikający z zapisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie może bowiem stawiać członków Spółdzielni i samej Spółdzielni w sytuacji innej od pozostałych właścicieli nieruchomości, których ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie dotyczy.

Za nieuzasadniony zatem należało uznać zarzut naruszenia przepisu art. 4 ust. 7(1) ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który nie mógł mieć w sprawie zastosowania, nie reguluje bowiem relacji pomiędzy właścicielami nieruchomości a Gminą, która pobiera opłaty z gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Tym samym nie można uznać, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia zasad wynikających z art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej.

Określenie Spółdzielni opłaty za wrzesień 2015 r. w wysokości wynikającej z treści uchwały nr [...] odpowiadało bowiem prawu i nie naruszało zasady zaufania do organów, skoro dopełniły one obowiązku zawiadomienia o zmianie wysokości opłaty niezwłocznie po wejściu w życie uchwały zmieniającej tę wysokość.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.