Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2045/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi P., z siedzibą w S. i P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wpisania odmiany do krajowego rejestru I. ze skargi P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. odrzuca skargę P. z siedzibą w S.; III. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych z dnia [...] lipca 2006 roku syg. [...] w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wpisania do krajowego rejestru kukurydzy odmiany XO840FT- odmiany genetycznie zmodyfikowanej MON 810.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w związku z wprowadzeniem do ustawy z dnia 26 czerwca 2006 r. o nasiennictwie (Dz.U. Nr 137, poz. 1299, ze zm.) przepisu art. 5 ust. 4, ustawą z dnia 27 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy o nasiennictwie oraz ustawy o ochronie roślin (Dz. U. Nr 92, poz. 693), organy administracyjne nie były władne podjąć żadnej merytorycznej decyzji, a tylko rozstrzygnąć w kwestii bezprzedmiotowości. W przepisach materialnego prawa administracyjnego powinna być bowiem zawarta norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego merytorycznego rozstrzygnięcia. Ingerencja w formie decyzji dopuszczalna jest jedynie w oparciu o wyraźną normę kompetencyjną zawartą w przepisach powszechnie obowiązujących. Skoro w rozpatrywanej sprawie brak takiego przepisu, to postępowanie administracyjne w przedmiocie wpisania odmiany genetycznie zmodyfikowanej do krajowego rejestru należało na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzyć.

Powołując się na przepisy art. 23 i art. 24 Traktatu Wspólnot Europejskich (dalej TWE) oraz art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie Wspólnego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych (Dz. Urz. UE L 193 z 20 lipca 2002 r., s.1 ze zm.), organ odwoławczy stwierdził, że państwa członkowskie zapewniają, by począwszy od publikacji, o której mowa w art. 17 dyrektywy, materiał siewny odmian zatwierdzonych zgodnie z powołaną dyrektywą lub zgodnie z zasadami odpowiadającymi zasadom tej dyrektywy, nie był przedmiotem żadnych ograniczeń rynkowych w odniesieniu do odmiany. Dotyczy to więc sytuacji, gdy dana odmiana została już zarejestrowana i znalazła się we Wspólnym katalogu odmian gatunków roślin rolniczych. W rozpatrywanej sprawie powołany przepis nie ma jednak zastosowania, gdyż odmiana kukurydzy o symbolu kodowym XO840FT nie została zarejestrowana, a jedynie wszczęte zostało postępowanie w sprawie ewentualnej rejestracji.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził przy tym, iż organ pierwszej instancji nie naruszył 23 TWE, bowiem generalna zasada swobodnego przepływu towarów na

Sygn. akt IV SAM/a 2045/06

terytorium Wspólnoty, jak również funkcjonowanie unii celnej nigdy nie były kwestionowane przez organ pierwszej instancji i nie są kwestią sporną.

Wskazując zaś na art. 24 TWE, Minister podniósł, iż zmodyfikowane genetycznie odmiany roślin, by móc zostać dopuszczone do obrotu, muszą spełniać przesłanki określone m. in. w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG oraz w dyrektywie Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. Według dyrektywy Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r, przy podejmowaniu decyzji, co do kwalifikacji odmian zmodyfikowanych genetycznie, Państwa Członkowskie powinny brać pod uwagę wszelkie ryzyko związane z ich zamierzonym uwalnianiem do środowiska. W przypadku odmian genetycznie zmodyfikowanych zatwierdza się (wpisuje się do krajowego rejestru) celowe uwolnienie do środowiska danej odmiany tylko po podjęciu wszystkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska. Generalną zasadą ustanowioną na mocy w/w dyrektywy oraz transponującej ją ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie jest, że nowe odmiany wpisywane są do rejestru po przeprowadzeniu badań odrębności, wyrównania i trwałości lub badania wartości gospodarczej odmiany. Jednakże w przypadku odmian genetycznie zmodyfikowanych należy przeprowadzić ocenę ryzyka ekologicznego, równoważną ocenie ustanowionej dyrektywą 90/220/EWG. Dyrektywa ta utraciła jednak moc obowiązującą i została zastąpiona przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG. Wspólnota Europejska podejmując działania w zakresie organizmów zmodyfikowanych genetycznie, zachowuje daleko idącą ostrożność, nie zamykając się jednak na postęp naukowy i techniczny. Obostrzenia te stanowią próbę pogodzenia różnych zadań i polityk Wspólnoty.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał również, iż dyrektywa jest aktem normatywnym skierowanym do państw członkowskich i wiąże je co do celów, jakie mają być przez nią osiągnięte we wskazanym terminie. Państwa członkowskie zobowiązane są zatem do podjęcia działań transponujących dyrektywę do krajowego porządku. Możliwość bezpośredniego jej zastosowania pojawia się dopiero w momencie niedokonania transpozycji dyrektywy w terminie, jeżeli przepisy dyrektywy są bezwarunkowe i dostatecznie precyzyjne.

Zdaniem organów orzekających w sprawie, dyrektywa Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. nie spełnia jednak tych warunków. Zgodnie, bowiem z art. 4 ust. 4 dyrektywy 2002/53/WE, w przypadku odmian zmodyfikowanych genetycznie zatwierdza

Sygn. akt IV SA/Wa 2045/06

się celowe uwolnienie do środowiska danej odmiany tylko po podjęciu wszystkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska. Ani dyrektywa, ani ustawodawstwo krajowe nie precyzuje, jakie są w/w właściwe środki, a zatem nie można uznać, że przepisy te są na tyle precyzyjne, by dyrektywa wywołała bezpośredni skutek w płaszczyźnie wertykalnej.

Ponadto, w zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż decyzja organu pierwszej instancji odpowiada wymaganiom przewidzianym w art. 107 § 1 kpa, nie naruszając także zasad wyrażonych w art. 7, art. 8 i art. 11 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006 r. złożyły P. z siedzibą w S. oraz P. Oddział w Polsce z siedzibą w S., zarzucając naruszenie art. 2, art. 9 oraz art. 83 i art. 91 Konstytucji RP, naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i 107 kpa, sprzeczność z art. 10, art. 14 i art. 24 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, sprzeczność z art. 16 dyrektywy 2002/53/WE w sprawie Wspólnego Katalogu Odmian Gatunków Roślin Rolniczych, a także sprzeczność z art. 22 dyrektywy 2001/18/WE w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG.

W uzasadnieniu obu skarg wskazano m.in., iż pogląd organu odwoławczego o niemożności zastosowania przepisów unijnych dyrektyw jest błędny. Powoływana przez organ odwoławczy "ocena ryzyka ekologicznego", ustanowiona dyrektywą 90/220/EWG (obecnie dyrektywa 2001/18/WE), to nic innego, jak dokument zawierający zasady dokonywania takiej oceny, opisane w Załączniku nr II do powołanej dyrektywy 2001/18/WE zatytułowany: "Zasady przeprowadzania oceny ryzyka dla środowiska naturalnego".

Ustanawianie w prawie krajowym barier dla badań i obrotu odmianami roślin zmodyfikowanych genetycznie jest sprzeczne z prawem Unii Europejskiej, dlatego narusza normy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w części, w jakiej kształtuje obowiązek państw członkowskich przestrzegania zasady swobodnego przepływu towarów oraz szczególne zasady obrotu wynikające z przepisów dyrektywy 2002/53/WE.

W odniesieniu do kukurydzy genetycznie zmodyfikowanej linii MON810, Komisja Europejska wydała decyzję o dopuszczeniu ich do swobodnego obrotu na terenie całej Unii. W związku z tym, art. 5 ust. 4 oraz art. 57 ust. 3 ustawy o nasiennictwie, są sprzeczne z przepisami wspólnotowymi. Zgodnie więc z zasadą pierwszeństwa, organy krajowe stosujące prawo, winny stosować normy unijne z pierwszeństwem przed wadliwymi regulacjami krajowymi.

Sygn. akt IV SA/Wa 2045/06

W skargach zawarto także szerokie uzasadnienie naruszenia przez organy orzekające w sprawie wskazanych przepisów Konstytucji RP i przepisów procedury administracyjnej, wnosząc w konsekwencji o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargi, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto, Minister wskazał, że przepisy dyrektyw 2001/18/WE oraz 2002/53/WE nie są na tyle precyzyjne, aby mogły być bezpośrednio stosowane. Wynika to z postępowania na zasadzie ostrożności, a także odnoszenia się do pojęć zasad aksjologicznych, takich jak etyka państw członkowskich, ochrona zdrowia. Dowodzi tego również przepis art. 4 dyrektywy 2001/18/WE. Wprowadzając do sytemu prawnego art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie (Dz. U. Nr 137, poz. 1299, ze zm.), ustawodawca krajowy zastosował ww. zasadę ostrożności oraz oparł swoje działania na zasadach etycznych, dając wyraz powszechnym obawom społecznym przed skutkami GMO dla zdrowia i środowiska. Potwierdza to również Decyzja Komisji 2006/338/WE z dnia 8 maja 2006 r. zezwalająca Rzeczypospolitej Polskiej na wprowadzenie zakazu stosowania na swym terytorium szesnastu genetycznie zmodyfikowanych odmian kukurydzy o modyfikacji genetycznej MON810, wymienionych we Wspólnym katalogu odmian gatunków roślin rolniczych, zgodnie z dyrektywą 2002/53/WE (Dz. Urz. z dnia 11 maja 2006 r. L 124/26), z powodu nienadawania się do uprawy na danym terytorium z przyczyn klimatycznych. Procedura uzyskania decyzji Komisji o zakazie stosowania odmian genetycznie zmodyfikowanych stosowana na podstawie art. 6 ust. 2 dyrektywy 2002/53/WE, może być wszczęta dopiero po wpisaniu danej odmiany do Wspólnego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych, jednakże odmiana kukurydzy o symbolu kodowym XO840FT nie została tam jeszcze wpisana, dlatego właściwie uznano, odmawiając wpisania wnioskowanej odmiany do krajowego rejestru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami

4

Sygn. akt IV SA/Wa 2045/06

postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym kontekście, skarga spółki P. z siedzibą w S., zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 26 czerwca 2006 r. o nasiennictwie (Dz.U. Nr 137, poz. 1299, ze zm.), przyjętym za podstawę do wydania zaskarżonych decyzji organów obu instancji, odmian genetycznie zmodyfikowanych nie wpisuje się do krajowego rejestru. Skutkiem powołanego przepisu jest niedopuszczenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odmian genetycznie zmodyfikowanych, o czym wyraźnie wskazano w art. 57 ust. 3 ustawy o nasiennictwie.

Tymczasem, według art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie Wspólnego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych (Dz.U. UE L.02.193.1), w przypadku odmian zmodyfikowanych genetycznie, w znaczeniu dyrektywy 90/220/EWG art. 2 ust. 1 i 2, zatwierdza się celowe uwolnienie do środowiska danej odmiany tylko po podjęciu wszystkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska.

Słusznie organ odwoławczy wskazuje w zaskarżonej decyzji, że Wspólnota Europejska, podejmując działania w zakresie organizmów zmodyfikowanych genetycznie, zachowuje daleko idącą ostrożność. Znajduje to potwierdzenie w pkt 16 preambuły powołanej dyrektywy, jak również w art. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz.U. UE L.01.106.1, ze zm.).

Deklarowana w powołanej dyrektywie z dnia 13 czerwca 2002 r. ostrożność, nie przekłada się jednak w jej przepisach na pozostawienie państwom członkowskim Unii Europejskiej autonomii w decydowaniu o zakazie obrotu odmianami zmodyfikowanymi genetycznie na terytorium danego państwa. W tym względzie, w art. 16 ust. 2 i w art. 18 omawianej dyrektywy, wskazano na dopuszczalność ustanowienia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zakazu stosowania danej odmiany genetycznie zmodyfikowanej oraz sprzedaży materiału siewnego lub materiału rozmnożeniowego tej odmiany, na całym terytorium swojego kraju lub na jego części, ale jedynie w ramach stosownej procedury ustalonej w art. 23 ust. 2 i 3 dyrektywy. W ramach tej procedury, wprowadzenie zakazu wymaga uzyskania zgody Komisji Wspólnot Europejskich, wyrażanej w drodze stosownej decyzji.

Sygn. akt IV SA/Wa 2045/06

Rzeczpospolita Polska uzyskała taką decyzję Komisji z dnia 8 maja 2006 r. zezwalającą Rzeczypospolitej Polskiej na wprowadzenie zakazu stosowania na swym terytorium szesnastu genetycznie zmodyfikowanych odmian kukurydzy o modyfikacji genetycznej MON810 wymienionych we Wspólnym katalogu odmian gatunków roślin rolniczych, zgodnie z dyrektywą 2002/53/WE (Dz.U. UE L.06.124.26). Załącznik do wskazanej decyzji nie obejmuje jednak odmiany kukurydzy wnioskowanej do rejestracji w przedmiotowej sprawie.

Również z art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. wynika, że bez uszczerbku dla przepisów art. 23 Państwa Członkowskie nie mogą zakazywać, ograniczać ani utrudniać wprowadzenia do obrotu GMO w charakterze lub w składzie produktów, które są zgodne do wymagań ustanowionych w niniejszej dyrektywie.

Powyższe wskazuje na ustaloną w powołanych dyrektywach niedopuszczalność wprowadzania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej generalnego zakazu w prawie krajowym obrotu odmianami genetycznie zmodyfikowanymi, a tym samym także generalnego zakazu rejestracji takich odmian w krajowych rejestrach. Oznacza to, iż przyjęty za podstawę decyzji organów obu instancji przepis art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie, zakazujący dokonywania rejestracji odmian genetycznie zmodyfikowanych w krajowym rejestrze odmian, pozostaje w oczywistej kolizji z celami wyznaczonymi zarówno w dyrektywie Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r, jak i w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. Sprzeczność ta skutkuje koniecznością przyjęcia za wiążące w krajowym porządku prawnym wskazanych dyrektyw, z pierwszeństwem przed art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie.

Dyrektywy, zgodnie z art. 249 TWE, stanowią bowiem jedno z pochodnych źródeł prawa wspólnotowego, wiążąc każde Państwo Członkowskie, do którego są kierowane, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiają jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Skutki wydania dyrektywy przez uprawniony organ Wspólnoty skonkretyzowane zostały w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, z którego wynika, że w przypadku nieimplementowania dyrektywy do krajowego porządku prawnego lub jej niewłaściwego implementowania, dyrektywa może wywierać bezpośredni skutek. Dyrektywa stanowi bowiem jeden z normatywnych instrumentów harmonizacji prawa krajowego członków Wspólnoty, dlatego jej efektywność polega na konieczności jej implementowania w prawodawstwie krajowym, bądź na możliwości bezpośredniego powołania się na jej przepisy, jeżeli treść tych przepisów jest bezwarunkowa i wystarczająco precyzyjna do zastosowania w danej sprawie.

Sygn. akt IV SA/Wa 2045/06

Dyrektywy Komisji Wspólnot Europejskich stanowią przy tym element krajowego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, hierarchicznie wyższego rzędu wobec ustaw, jako akt organu organizacji międzynarodowej, której Polska jest członkiem od dnia 1 maja 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Stosownie natomiast do art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Także prawo stanowione przez organizację międzynarodową, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej taką organizację, jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami (art. 91 ust. 3 Konstytucji RP).

Według art. 2 część pierwsza Zasady Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 roku o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej (i innych wymienionych w tym traktacie państw) do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864 ze zm.), od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie.

Mając powyższe na względzie, organy orzekające w sprawie, zobowiązane były rozważyć, na ile przepisy powołanych dyrektyw mają charakter bezwarunkowy i wystarczająco precyzyjny, aby je zastosować wobec złożonego wniosku skarżącej spółki.

Wprawdzie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził w zaskarżonej decyzji, że ani dyrektywa Rady 2002/53/WE, ani ustawodawstwo krajowe nie precyzuje właściwych środków, jakie należy podjąć zgodnie z art. 4 ust. 4 powołanej dyrektywy w przypadku zatwierdzenia celowego uwolnienia do środowiska odmiany genetycznie zmodyfikowanej, skutkiem czego przepisy obu dyrektyw, tj. dyrektywa Rady 2002/53/WE oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE nie są na tyle precyzyjne, by mogły być stosowane. Ocena ta, jako zbyt lakoniczna, narusza art. 7 i art. 107 §3 kpa, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ wbrew obowiązkom wynikającym z tych przepisów, organy orzekające w sprawie nie dokonały wszechstronnego ustalenia zakresu i celu treści powołanych dyrektyw. Przynajmniej, nie wskazuje na to uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym organ orzekający powinien zawrzeć stosowne uzasadnienie prawne wyjaśniające podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów prawa.

7

Sygn. akt IV SA/Wa 2045/06

Z powoływanego już art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE wynika obowiązek podjęcia wszelkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska przed zatwierdzeniem celowego uwolnienia do środowiska odmian genetycznie zmodyfikowanych. Według zaś art. 7 tej dyrektywy, w wypadku odmiany genetycznie zmodyfikowanej należy przeprowadzić wymienioną w art. 4 ust. 4 ocenę ryzyka ekologicznego równoważną ocenie ustanowionej dyrektywą 90/220/EWG. Dyrektywa Rady 90/220/EWG zastąpiona została dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, w której art. 4 ust. 1 wskazano, że Państwa Członkowskie, zgodnie z zasadą ostrożności zapewniają podjęcie wszelkich właściwych działań w celu uniknięcia niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, które mogłyby być wynikiem zamierzonego uwolnienia lub wprowadzenia do obrotu GMO. Z kolei z art. 4 ust. 3 tejże dyrektywy wynika, że Państwa Członkowskie zapewnią odpowiednią ocenę poszczególnych potencjalnych niepożądanych skutków, które mogłyby mieć niekorzystny wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, a które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio wynikać z przeniesienia genów GMO na inne organizmy. Ocenę tę przeprowadza się zgodnie z załącznikiem II z uwzględnieniem wpływu na środowisko naturalne wynikającego z charakteru uwalnianego organizmu i rodzaju środowiska. Załącznik Nr II do dyrektywy 2001/18/WE zawiera ogólny opis celów, koniecznych elementów oraz ogólnych zasad i metodologii, których należy przestrzegać podczas dokonywania oceny ryzyka dla środowiska naturalnego określonej w art. 4 i art. 13 wymienionej dyrektywy.

Organy orzekające w sprawie, mogły zatem dokonać prawidłowej oceny przepisów prawa wspólnotowego pod względem ich bezwarunkowości i precyzyjności, a co za tym idzie możliwości ich bezpośredniego zastosowania, tylko w sytuacji, gdy przedmiotem ich oceny byłby całokształt przepisów obowiązujących w tym przedmiocie. Innymi słowy pominięcie przy tej ocenie Załącznika nr II do dyrektywy 2001/18/WE, który stanowi integralną jej część, stanowi naruszenie powołanych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W zaskarżonej decyzji organu odwoławczego powołano stosowne dyrektywy prawa wspólnotowego, lecz nie dokonano analizy całej ich treści w zakresie istnienia regulacji warunkujących ich bezpośrednie zastosowanie. Analiza, jakiej dokonał organ orzekający, sprowadza się bowiem jedynie do wskazania, iż dyrektywy te nie zawierają takich regulacji.

Wydając ponownie decyzję w niniejszej sprawie organ orzekający powinien zatem, uwzględniając wskazówki zawarte w niniejszym wyroku, orzec w przedmiocie wniosku o wpisanie odmiany do krajowego rejestru, biorąc również pod uwagę treść przepisów zawartych w powołanym Załączniku nr II do dyrektywy 2001/18/WE i dopiero

8

Sygn. akt IV SAM/a 2045/06

na tej podstawie stwierdzić, czy przepisy te są wystarczająco precyzyjne do bezpośredniego ich zastosowania, aby spełnić warunki uzależniające osiągnięcie celu powołanych dyrektyw w zakresie uwolnienia do środowiska wnioskowanej odmiany kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie. Na tym etapie rozpatrywania sprawy, Sąd administracyjny nie może zastępować organu administracji w dokonywaniu oceny możliwości zastosowania przepisów powołanego Załącznika nr II do dyrektywy 2001/18/WE, jeżeli organ w ogóle nie rozważał tych przepisów. Rolą Sądu, w takim przypadku, jest ocena prawidłowości działania organu, w tym kompletności dokonanej przez organ analizy prawnej rozstrzygnięcia. Stwierdzając, że organ takiej analizy nie dokonał, Sąd nie może jej uzupełniać, ponieważ to na organie spoczywa obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, także w zakresie istniejących podstaw prawnych do jej rozstrzygnięcia. Dopiero dokonanie takiej analizy przez organy orzekające, pozwala Sądowi na ocenę jej kompletności i adekwatności do obowiązującego stanu prawnego, a w konsekwencji na ocenę prawidłowości dokonanej przez organ wykładni zastosowanych przepisów.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Odnosząc się do skargi P.. z siedzibą w S. , Sąd postanowił na postawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, skargę odrzucić.

Pismem z dnia 9 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącego - P..z siedzibą w S.- radcę prawnego M. J., do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. W piśmie tym zamieszczono pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd terminie spowoduje odrzucenie skargi.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącego nadesłał uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa udzielonego przez P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego P.. Jednocześnie pełnomocnik poinformował, iż umocowanie do złożenia skargi w imieniu hodowcy P. Oddział w Polsce. z siedzibą w S. wynika z faktu, że P. z siedzibą w S., jako pełnomocnik

Sygn. akt IV SA/Wa 2045/06

hodowcy, udzielił dalszego umocowania do zaskarżenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W ocenie Sądu takie oświadczenie pełnomocnika skarżącego podmiotu prawa amerykańskiego nie spełnia wymogu nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa. Należy więc uznać, iż pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi i z tego powodu Sąd postanowił, jak w punkcie II sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.