Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 909/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, art. 184, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. i G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1264/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. i G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1264/18 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]. Ww. decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], którą organ, po rozpatrzeniu wniosku M. M. i G. M., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wyłączenia z produkcji rolnej części użytków rolnych klasy RV-VI, a co do pozostałych gruntów rolnych klasy RV-VI zezwolił na ich wyłączenie z produkcji rolnej i ustalił opłatę roczną z tego tytułu w wysokości 4896,36 zł, płatną przez okres 10 lat – od 2018 r. do 2027 r. włącznie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skardze na powyższą decyzję M. M. i G. M. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z argumentacją, że "zasądzenie opłaty rocznej w znacznym stopniu będzie rzutowało nie tylko na koszty samej inwestycji, ale również na koszty stałe planowanego obiektu".

W ocenie Sądu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Podkreślił, że taki wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie został on uzasadniony. Zdaniem Sądu sformułowanie wskazane w jego argumentacji nie wypełnia przesłanki do zastosowania wobec skarżących ochrony tymczasowej. Podkreślił, że nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) ani tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie faktu braku stanowiska organu na wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu poszerzenie argumentacji i zasadności wniosku;

– art. 61 § 3 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania wniosku nie tylko w granicach sprawy, ale nawet co do przesłanki wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, której rozwinięcie znajdowało się w zarzutach skargi.

Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia jego autor wskazał, że organ w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji – mimo że miał taki obowiązek. Stwierdził, że odmowa uwzględnienia tego wniosku przez organ na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na niezupełność uzasadnienia, stworzyłaby skarżącym możliwość uzupełnienia argumentacji w tym zakresie. W ocenie skarżących Sąd powinien również dokonać oceny zasadności wniosku nie tylko na podstawie samego uzasadnienia wniosku, ale i na podstawie całości materiałów zebranych w sprawie. Podnieśli, że w niniejszej sprawie z treści decyzji organów obu instancji wynika, że wniosek o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej wiąże się z budową budynku usługowo-handlowego, a wiec przedsięwzięcia o stosunkowo dużej skali i kapitałochłonnego. W tej stacji zdaniem strony każdy wydatek – a takim byłaby orzeczona opłata roczna – w znacznym stopniu wpływałby nie tylko na poczynione kalkulacje finansowe, ale i na przyjęty harmonogram prac budowlanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją, że wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, gdyż strona nie wywiązała się z obowiązku należytego uzasadnienia rozpoznawanego wniosku.

Przede wszystkim nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. już z tego powodu, że Sąd pierwszej instancji nie stosował tych przepisów.

Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi podstawę prawną uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia (z uwagi na inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy), co jednak na obecnym etapie sprawy, przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, z oczywistych względów nie mogło nastąpić.

Nie ma też racji autor zażalenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. powinno w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawarty w skardze. Jeżeli z treści tego wniosku w żaden sposób nie wynika, że jego adresatem jest zarówno organ, jak i Sąd (skarżący wprost nie oznaczył organu jako adresata tegoż wniosku ani nie powołał stosownej podstawy prawnej umożliwiającej organowi jego rozpoznanie, tj. art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), to wniosek ten podlegał rozpoznaniu wyłącznie przez Sąd, do którego skierowana była skarga. Okoliczność zaś, że organ w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do tego wniosku, nie stanowi o wadliwości działania organu. Nie ma on wszak obowiązku w tym piśmie procesowym ustosunkowywać się do każdego podniesionego w skardze zarzutu czy wniosku procesowego. Niezależnie od powyższego skarżący nie mogą przerzucać na organ odpowiedzialności za należyte uzasadnienie ich wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. To oni bowiem powinni, w swoim najlepiej pojętym interesie, zadbać o wyczerpujące uzasadnienie wniosku procesowego, które pozwoliłoby Sądowi na uwzględnienie wniosku i udzielenie żądanej ochrony tymczasowej, bez konieczności wytykania przez stronę przeciwną braków tego uzasadnienia.

Trafnie również wskazał Sąd pierwszej instancji, że skarżący w uzasadnieniu wniosku nie przedstawili argumentacji wykazującej lub choć uprawdopodabniającej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jakie strona wiąże z wykonaniem zaskarżonego aktu – w sytuacji, gdy to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Jak wynika z lakonicznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania oraz argumentacji podniesionej w zażaleniu, skarżący wiążą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w koniecznością uiszczenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, określonej w zaskarżonej decyzji na kwotę 4896,36 zł.

Podkreślić zatem należy, że samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia jeszcze do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niewątpliwie uiszczenie jednorazowo przez skarżących opłaty rocznej w ww. wysokości będzie wiązało się z pewnym uszczupleniem w ich majątku, co nie pozwala jednak na przyjęcie z góry, że będzie ono "znaczne". Twierdzenia strony odnoszące się do tych przesłanek wstrzymania wykonania aktu powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podali natomiast żadnych informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej ani nie przedstawili stosownych dokumentów, na których oparli swoją argumentację – przede wszystkim nie podali choćby szacunkowych kosztów planowanej inwestycji i harmonogramu prac budowlanych, na co powołują się w zażaleniu. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestie te nie były na tyle oczywiste, by nie wymagały od strony żadnej aktywności przy uzasadnianiu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Dopiero takie informacje pozwoliłyby Sądowi ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie uiszczenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej będzie wiązało się z wyrządzeniem szkody majątkowej, która będzie znaczna w kontekście ogólnej sytuacji finansowej skarżących. Dodatkowo pominąć nie można, że skarżący składając wniosek o wyłącznie gruntów z produkcji rolnej powinni liczyć się z ewentualną koniecznością uiszczenia wiążącej się z tym opłaty rocznej i we własnym zakresie zabezpieczyć środki finansowe na ten cel – tym bardziej, że na realizację inwestycji polegającej na budowie trzysegmentowego budynku usługowo-handlowego musieli znaleźć nieporównywalnie większe środki finansowe.

W konkluzji stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnili, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez nich ochrony tymczasowej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie, toteż zaskarżone postanowienie wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją należy uznać za prawidłowe.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.