Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 90/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 997/04 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania celnego postanawia: oddalić zażalenie U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wnioski [...] o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym. W uzasadnieniu zażalenia Sąd podał, że skarżący złożyli wnioski na urzędowych formularzach, domagając się w nich zwolnienia od kosztów postępowania, a więc przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Stwierdzili, że nie posiadają żadnego majątku. [...] podała, iż otrzymuje rentę w wysokości 500 zł, którą zajął Urząd Celny, natomiast [...] stwierdził, że jego renta uległa zawieszeniu, nie podając jej wysokości. Ponieważ oświadczenia skarżących okazały się niewystarczające do rozstrzygnięcia wniosków, Sąd wezwał wnioskodawców do przedłożenia zaświadczenia o wysokości renty [...] i decyzji o zawieszeniu jej wypłaty, zeznań podatkowych za 2003 r. i 2004 r. oraz oświadczeń dotyczących sytuacji mieszkaniowej stron. W piśmie z dnia 23 lutego 2005 r. skarżący oświadczyli, że mieszkają z dziećmi i są na ich utrzymaniu, a [...] nie składał zeznań podatkowych za lata 2003 - 2004. Do pisma tego nie dołączono informacji o rencie [...] i decyzji o zawieszeniu jej wypłaty. Natomiast z zeznań podatkowych [...] wynika, że zarówno w roku 2003, jak i w roku 2004 osiągnęła ona wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę lub pracy nakładczej w wysokości 10.700 PLN. Ten dochód został zajęty na poczet prowadzonej egzekucji. Nadto, wobec braku wiarygodnych danych dotyczących dochodów [...], Sąd stwierdził, że nie może dokonać pełnej oceny sytuacji majątkowej każdej ze stron także w kontekście sytuacji rodzinnej, ponieważ dane jednego z małżonków są niewystarczające. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wnioski skarżących, uznając, iż nie uprawdopodobnili, że nie stać ich na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym bardziej że byli w stanie pokryć koszty pełnomocnika, a skarżący [...] nie wykazał swoich rzeczywistych dochodów, a przede wszystkim przyczyny wstrzymania renty i jej wysokości. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżących wniósł o jego zmianę i przyznanie skarżącym "zwolnienia od kosztów sądowych oraz przeprowadzenie dowodu z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego oraz Urzędu Celnego na okoliczność ustalenia braku środków". Pełnomocnik stwierdził, że oświadczenia skarżących dotyczące ich sytuacji majątkowej są wiarygodne, a niedołączenie informacji o rencie [...] i decyzji o zawieszeniu jej wypłaty wynikają z faktu, że skarżący nie posiada tej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, bo taki charakter ma w istocie wniosek skarżących, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący, mimo wezwań przez Sąd I instancji, nie przedłożyli żądanych dowodów, w związku z tym Sąd ten miał podstawę do przyjęcia, że zawarte we wniosku oświadczenia o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych nie dają podstawy do przyjęcia, że skarżący rzeczywiście nie mają dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarty w zażaleniu wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie nie mógł być uwzględniony, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonuje nowych ustaleń faktycznych, lecz ocenia zaskarżone orzeczenie na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., oddalił zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.


UZASADNIENIE

P O S T A N O W I E N I E

Dnia 7 lipca 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie:

Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński

po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2005 r.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

zażalenia [...]

na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 997/04

w sprawie ze skargi [...]

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach

z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt [...]

w przedmiocie umorzenia postępowania celnego

postanawia: oddalić zażalenie

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wnioski [...] o zwolnienie od kosztów sądowych.

Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym.

W uzasadnieniu zażalenia Sąd podał, że skarżący złożyli wnioski na urzędowych formularzach, domagając się w nich zwolnienia od kosztów postępowania, a więc przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Stwierdzili, że nie posiadają żadnego majątku. Sylwia Szojda podała, iż otrzymuje rentę w wysokości 500 zł, którą zajął Urząd Celny, natomiast Józef Szojda stwierdził, że jego renta uległa zawieszeniu, nie podając jej wysokości.

Ponieważ oświadczenia skarżących okazały się niewystarczające do rozstrzygnięcia wniosków, Sąd wezwał wnioskodawców do przedłożenia zaświadczenia o wysokości renty [...] i decyzji o zawieszeniu jej wypłaty, zeznań podatkowych za 2003 r. i 2004 r. oraz oświadczeń dotyczących sytuacji mieszkaniowej stron.

W piśmie z dnia 23 lutego 2005 r. skarżący oświadczyli, że mieszkają z dziećmi i są na ich utrzymaniu, a Józef Szojda nie składał zeznań podatkowych za lata 2003 - 2004. Do pisma tego nie dołączono informacji o rencie [...] i decyzji o zawieszeniu jej wypłaty. Natomiast z zeznań podatkowych [...] wynika, że zarówno w roku 2003, jak i w roku 2004 osiągnęła ona wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę lub pracy nakładczej w wysokości 10.700 PLN. Ten dochód został zajęty na poczet prowadzonej egzekucji. Nadto, wobec braku wiarygodnych danych dotyczących dochodów [...], Sąd stwierdził, że nie może dokonać pełnej oceny sytuacji majątkowej każdej ze stron także w kontekście sytuacji rodzinnej, ponieważ dane jednego z małżonków są niewystarczające.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wnioski skarżących, uznając, iż nie uprawdopodobnili, że nie stać ich na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym bardziej że byli w stanie pokryć koszty pełnomocnika, a skarżący Józef Szojda nie wykazał swoich rzeczywistych dochodów, a przede wszystkim przyczyny wstrzymania renty i jej wysokości.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżących wniósł o jego zmianę i przyznanie skarżącym "zwolnienia od kosztów sądowych oraz przeprowadzenie dowodu z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego oraz Urzędu Celnego na okoliczność ustalenia braku środków". Pełnomocnik stwierdził, że oświadczenia skarżących dotyczące ich sytuacji majątkowej są wiarygodne, a niedołączenie informacji o rencie [...] i decyzji o zawieszeniu jej wypłaty wynikają z faktu, że skarżący nie posiada tej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, bo taki charakter ma w istocie wniosek skarżących, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.

Skarżący, mimo wezwań przez Sąd I instancji, nie przedłożyli żądanych dowodów, w związku z tym Sąd ten miał podstawę do przyjęcia, że zawarte we wniosku oświadczenia o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych nie dają podstawy do przyjęcia, że skarżący rzeczywiście nie mają dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zawarty w zażaleniu wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie nie mógł być uwzględniony, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonuje nowych ustaleń faktycznych, lecz ocenia zaskarżone orzeczenie na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., oddalił zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.