Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2478/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Dnia 26 czerwca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P.U. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 61/18 w sprawie ze skargi P.U. R. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [..] listopada 2017 r., nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 61/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. R.. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [..] listopada 2017 r. nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [..] lipca 1997 r., znak: [..], Wojewoda [..]i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., przez [..] w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego we wsi Z., stanowiącego działki nr [..] pow. 0,0144 ha, nr [..] o pow. 0,0352 ha, nr [..] o pow. 0,0827 ha, nr [..] o pow. 0,0683 ha, nr [..] o pow. 0,3636 ha, nr [.] o pow. 0,4990 ha, nr [..] o pow. 0,0380 ha, nr [..] o pow. 0,0780 ha, nr [..] o pow. 0,0572 ha, nr [..] o pow. 0,0383 ha, nr [..] o pow. 0,0777 ha, nr [..] o pow. 0,0180 ha, objęte księgą wieczystą nr [..] wraz z nabyciem prawa własności znajdujących się na ww. gruncie obiektów.

Pismem z 26 stycznia 2017 r. P. R. wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [..] z [..] lipca 1997 r. w części dotyczącej działki nr [..].

Postanowieniem [..] września 2017 r., nr [..] Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku P. R. do czasu: a) ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego stwierdzającego, czy działka nr [..] podpadała pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) oraz b) prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego po .A.U.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z [..] września 2017 r. złożyła P. R. wskazując na brak przesłanek z art. 97 § 1 k.p.a.

Postanowieniem z [..] listopada 2017 r., nr [..], Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy własne postanowienie z [..] września 2017 r.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 97 § 1 k.p.a. i wskazał, że warunkiem zawieszenia postępowania jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie decyzji we właściwej sprawie. Zatem, między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek, do którego ustalenia jest zobowiązany organ administracji.

Zagadnieniem wstępnym w rozpoznawanej sprawie jest to czy działka nr [..] podpadała pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z akt sprawy wynika, że aktualnie postępowanie w tym przedmiocie jest prowadzone przez Wojewodą [..] pod sygnaturą [..]. W ocenie organu, zakończenie tego postępowania pozwoli na ocenę czy powyższa działka objęta decyzją uwłaszczeniową Wojewody [..] z [..] lipca 1997 r. stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa.

W kwestii konieczności ustalenia spadkobierców zmarłej A. U. organ odwoławczy wskazał, że właścicielem przedmiotowego gruntu był J. U. Spadek po nim, na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego Wydziału Zamiejscowego w [..] z [..] czerwca 1956 r., sygn. akt [..], nabyli S. U., H. U.i A. U. Spadek po S. U. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [..] Wydział I Cywilny z [..] września 2001 r., sygn. akt I [..], nabyli na podstawie ustawy A.U. i E. L. Na podstawie umowy sprzedaży udziału w spadku z [..] maja 2014 r., Rep. [..], B. P. nabyła przysługujący E. L. udział w spadku po S. U.

Spadek po H. U., na podstawie orzeczenia Sądu Okręgowego [..] z [..] marca 2015 r., uznanego postanowieniem Sądu Okręgowego w [..] z [..] czerwca 2015 r., sygn. akt [..], nabyli P. R. oraz D. Ui.

Minister podniósł także w uzasadnieniu, iż z treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 47/16, o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi A.U. i P. R. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z [..] lutego 2002 r., znak: [..], wynika, że A.U. zmarła w dniu [.] kwietnia 2016 r., a na wykonawcę testamentu został powołany L.Z. Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony, w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, konieczne jest zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu ustalenia następców prawnych zmarłej A. U., którym będzie przysługiwał przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wykonawca testamentu nie może być uznany za stronę postępowania, gdyż nie jest następcą prawnym osoby zmarłej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa złożyła P. R., reprezentowana przez adwokata.

Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość stanowiska organów, iż obie wskazane w zaskarżonym postanowieniu kwestie stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zależy od prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego po zmarłej stronie przedmiotowego postępowania A. U. Wobec śmierci strony, konieczne stało się bowiem ustalenie przez organ kręgu jej następców prawnych. Obowiązek ten wynika z art. 30 § 4 k.p.a., który stanowi, iż w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują następcy prawni. Zatem tylko następcy prawni zmarłej strony mają legitymację do wstąpienia w jej miejsce w postępowaniu administracyjnym. Dowodem istnienia następstwa prawnego po osobie zmarłej jest zaś postanowienie właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Takich dokumentów dotyczących dziedziczenia po A. U. w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym nie przedstawiono.

Legitymacji do wstąpienia w miejsce zmarłej strony w postępowaniu administracyjnym nie ma natomiast, co prawidłowo wskazał organ nadzoru, wykonawca testamentu A.U. Wykonawca testamentu nie jest bowiem następcą prawnym osoby zmarłej w rozumieniu administracyjnych przepisów procesowych. Źródła jego legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego nie można natomiast wywodzić, jak czyni to skarżąca, z powołanych w skardze materialnych i procesowych przepisów prawa cywilnego.

Tym samym niemożność bezspornego ustalenia kręgu osób mających prawo uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu w charakterze stron obligowała organ do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Prawidłowo również uznał organ, iż wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zależy, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od ostatecznego wyjaśnienia czy nieruchomość objęta decyzją uwłaszczeniową podlegała czy też nie podlegała pod przepisy dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Poza sporem pozostaje, iż przed innym organem toczy się obecnie postępowanie o wydanie w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) decyzji stwierdzającej, że grunty majątku "[..]", objęte między innymi lwh 159 gm. kat. [..] oraz [.] gm. akt. [..], nie podpadały pod działanie art. 2 ust 1 lit. e) w/w dekretu. Aktualnie toczy się zatem postępowanie administracyjnie mające na celu ocenę tego czy sporna nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów tego dekretu. Ostateczne wyjaśnienie tej kwestii będzie miało, w ocenie Sądu, bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie przez organ kwestii kluczowej dla postępowania nadzorczego, tj. przysługiwania Skarbowi Państwa własności nieruchomości w dacie uwłaszczenia.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła P. R., zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego - tj.: (i) art. 986 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: "kc"), w tym w szczególności art. 988 § 1 i § 2 kc oraz (ii) art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa), jak również (iii) art; 30 § 5 kpa poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wykonawcy testamentu nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów winna prowadzić do uznania, że wykonawca testamentu posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym;

2. naruszenie prawa materialnego - tj. art. 2. ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej: "ustawa zmieniająca") oraz art. 28 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że Wojewoda [..] nie wzywając do udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją wszystkich stron tego postępowania oraz wydając w/w decyzję przed zakończeniem postępowania, w którym kwestionowana jest prawidłowość wywłaszczenia terenu objętego w/w decyzją uwłaszczeniową, nie naruszył praw osób trzecich (spadkobierców J. U., w tym Skarżącej Kasacyjnie), a tym samym uznanie że istniejące w chwili wydania w/w decyzji uwłaszczeniowej nierozstrzygnięte zagadnienie wstępne nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, lecz okoliczność uzasadniającą zawieszenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej podczas gdy WSA rozpoznając skargę i dokonując prawidłowej wykładni w/w przepisów winien był uznać, że Wojewoda [.] dopuścił się rażącego naruszenia art. 2. ust. 1 w/w ustawy zmieniającej oraz art. 28 k.p.a., wydając decyzję uwłaszczeniową (w postępowaniu które toczyło się bez udziału wszystkich stron tego postępowania) przed rozstrzygnięciem w/w zagadnienia wstępnego, która to okoliczność - stosownie do dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadnia - stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej a nie zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.;

rażące, mogące mieć istotny wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania - tj. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) i lit. c) oraz art. 145 pkt. 2) p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i błędnym uznaniu przez WSA, że MliB nie dopuścił się (mających istotny wpływ na treść w/w postanowień) naruszeń przepisów postępowania - tj. art. 97 § 1 pkt. 4) k.p.a., art. 156 § 1 pkt, 2 k.p.a. oraz art. 665 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) w konsekwencji błędnego przyjęcia przez WSA, że treść rozstrzygnięcia jakie ma zostać wydane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w/w decyzji uwłaszczeniowej zależy od treści rozstrzygnięć jakie zostaną wydane: (i) w sprawie o stwierdzenie niepodlegania nieruchomości, będącej przedmiotem w/w decyzji uwłaszczeniowej, przejęciu przez Skarb Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (dalej: dekret PKWN) oraz (ii) w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po A. U., podczas gdy treść żadnego z w/w rozstrzygnięć nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia jakie powinno zostać wydane w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez MliB, zważywszy w szczególności, że: (i) legitymujący się zaświadczeniem, o którym mowa w art. 665 kpc wykonawca testamentu A. U. zgłosił swój udział w charakterze strony postępowania prowadzonego przez MilB, a (ii) okoliczność zawisłości - od dnia 23 grudnia 1992 r. (a więc przed wydaniem ww. decyzji Wojewody [..] z dnia [..] lipca 1997 r.) postępowania o stwierdzenie niepodlegania przedmiotowej nieruchomości przejęciu przez Skarb Państwa na mocy ww. dekretu PKWN uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a. a nie zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4) k.p.a.;

4. rażące, mogące mieć istotny wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania - tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. - polegające na niezawarciu przez WSA w uzasadnieniu skarżonego kasacyjnie wyroku prawidłowego (tj. wszechstronnego i wyczerpującego) wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia wskutek: (i) nieprzeprowadzenia analizy stanowiska – w tym argumentacji prawnej –

skarżącej, (ii) rozstrzygnięcia istotnych – podniesionych przez skarżącą – kwestii prawnych, (iii) niewytłumaczenia powodów, dla których WSA podzielił stanowisko MliB, odmawiając jednocześnie słuszności argumentacji prawnej skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło też do ograniczenia Skarżącej Kasacyjnie możliwości precyzyjnego odniesienia się do (nieujawnionego wskutek niezawarcia należytego wyjaśnienia) wywodu prawnego, jaki doprowadził WSA do oddalenia skargi oraz utrudnienia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenia kontroli instancyjnej wyroku WSA podczas gdy prawidłowe zastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. winno prowadzić WSA do: (i) przeprowadzenia wnikliwiej analizy stanowiska - w tym argumentacji prawnej - skarżącej, (ii) rozstrzygnięcia istotnych kwestii prawnych podniesionych przez skarżącą, (iii) ujawnienia w uzasadnieniu wyroku wywodu prawnego, który doprowadził Sąd do oddalenia skargi;

5. rażące, mogące mieć istotny wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, naruszenie przepisów postępowania - tj. art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie zagadnienia prawnego (konsekwencji wydania decyzji

uwłaszczeniowej dot. danego gruntu przed zakończeniem postępowania mającego za przedmiot ocenę prawidłowości wywłaszczenia takiego gruntu) do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji w której - jak wynika to z treści skarżonego wyroku -,WSA nie podziela stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w (wskazywanej w skardze wszczynającej postępowanie przed WSA) uchwale z dnia 15 lutego 1999 r., OPS 15/98 podczas gdy WSA rozpoznając sprawę wszczętą ww. skargą - w sytuacji niepodzielania stanowiska NSA wyrażonego w ww. uchwale winien był przedstawić ww. zagadnienie prawne odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego celem jego rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie skarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty sformułowany w punkcie 1. skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenie prawa materialnego - art. 986 i n. k.c., w tym w szczególności art. 988 § 1 i § 2 k.c., art. 28 k.p.a. i art. 30 § 5 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wykonawcy testamentu nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż obowiązkiem kasatora jest precyzyjne określenie przepisów, których naruszenie zarzuca. Wymóg ten nie jest spełniony w przypadku określenia "art. 986 i n." Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyręczać skarżącego kasacyjnie w jego obowiązkach i samodzielnie poszukiwać przepisów, które mogły zostać naruszone. Z tych względów zarzut ten nie nadaje się do rozpatrzenia, za wyjątkiem naruszenia przepisu art. 988 § 1 i § 2 k.c., który został precyzyjnie wskazany w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 922 § k.c. spadkiem są prawa i obowiązki zmarłego. W doktrynie prawa prywatnego zgodnie przyjmuje się, że do spadku należą prawa i obowiązki zmarłego, które jednocześnie spełniają cztery wymagania: mają charakter cywilnoprawny, mają charakter majątkowy, nie są ściśle związane z osobą zmarłego, nie przechodzą na inne osoby niezależnie od tego czy są spadkobiercami (J. Piątowski, H. Witczak, A. Kawałko, w: System Prawa Prywatnego, t. 10 Prawo spadkowe, Warszawa 2009, s. 50). W niniejszej sprawie wykonawcą testamentu A.U.zmarłej w dniu [..] kwietnia 2016 r. został L. Z. W skład spadku po A. U. weszły prawa i obowiązki o cechach w/w zmarłej przysługujące jej realnie w dniu jej śmierci i tylko w tych ramach wykonawca testamentu może wykonywać swoje uprawnienia i obowiązku, o których mowa w art. 988 § 1 i § 2 k.c. Zauważyć przy tym należy, że prawa i obowiązki wykonawcy testamentu odniesione zostały do sfery prawa prywatnego, tj. może pozywać i być pozywanym, z czego nie można wyprowadzić wniosku, iż może inicjować postępowanie administracyjne i pełnić w nim rolę strony w miejsce spadkobierców. Rolą wykonawcy testamentu jest tym samym wykonanie konkretnych rozporządzeń testamentu będących przejawem woli testatora. Rolą wykonawcy nie może zaś być poszukiwanie, czy też pozyskiwanie nowych praw, które nie przysługiwały testatorowi w chwili śmierci i którymi ten z oczywistych względów nie mógł rozporządzić w swoim testamencie, a tym samym nie mógł wyznaczyć tym sposobem zakresu obowiązków wykonawcy testamentu. Z tych względów zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu określonego w punkcie 2. skargi kasacyjnej należy wskazać, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji, mocą którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. R. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [..] listopada 2017 r. nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania wszczętego pismem z 26 stycznia 2017 r. przez P. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z [..] lipca 1997 r. w części dotyczącej działki nr [..], znak: [.].. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej odnosić mogą się tym samym bezpośrednio do wyroku Sądu I instancji z dnia 13 marca 2018 r., a pośrednio do naruszeń przepisów postępowania wszczętego pismem P. R. z dnia 26 stycznia 2017 r. Podniesione zaś zarzuty w punkcie 2. skargi kasacyjnej odnoszą się zaś do postępowania administracyjnego toczącego się przez Wojewodą [..] i zakończonego decyzją z [..] lipca 1997 r., znak: [..]. Z tych też względów nie mogły odnieść skutku w toku tego postępowania kasacyjnego.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w punkcie 3. skargi kasacyjnej wskazać należy na wstępie, iż zagadnienie wstępne, o którym stanowi art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. nie posiada definicji legalnej na gruncie przepisów k.p.a. Próby zdefiniowania tego pojęcia podjęte zostały w doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do poglądu J. Rodziewicza (w:) Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym, Gdańsk 2000 r., strony 7-18, w myśl którego pod pojęciem prejudycjalności rozumie się najczęściej przesądzające znaczenie, jakie posiada rozstrzygnięcie jednej sprawy dla rozstrzygnięcia drugiej sprawy lub technicznoprawną konieczność rozstrzygnięcia jednej sprawy po to, aby następnie można było rozstrzygnąć inną sprawę. O tym, czy taki związek zachodzi, decydują przepisy prawa materialnego. Przenosząc to do realiów rozpoznawanej sprawy, zbadania wymaga kwestia, czy działka nr [..] podpadała pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1994 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, tj. zakończenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę [..] prowadzonego pod sygnaturą [..]. Słusznie organ administracyjny przyjął, że zakończenie tego postępowania pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy powyższa działka objęte decyzją uwłaszczeniową Wojewody [..] z dnia [..] lipca 1997 r. stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa. Przesądzenie tej kwestii będzie miało bezpośredni wpływ na wynik prowadzonego aktualnie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Jeśli bowiem okaże się, że działka ta nie podpadała pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1994 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej to nie była ona przedmiotem własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., a tym samym zajdą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [..] lipca 1997 r. w odpowiedniej części. Jeśli zaś postępowanie zakończy się ustaleniem, że działka nr [..] podpadała pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1994 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej to odpadnie możliwość stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [..] z dnia [..] lipca 1997 r. z tego powodu.

Nie sposób zgodzić się również ze stanowiskiem podniesionym w skardze kasacyjnej, że zawieszenie postępowania w związku ze śmiercią strony jest możliwe tylko i wyłącznie na podstawie 97 § 1 pkt. 1 k.p.a. Przepis ten znajduje zastosowanie tylko do sytuacji gdy po zainicjowaniu postępowania przez osobę fizyczną dochodzi do jej śmierci. W niniejszej sprawie zgon A. U. miał miejsce w dniu [..] kwietnia 2016 r., a więc przez złożeniem pisma inicjującego postępowanie przed organem administracyjnym. W konsekwencji organ słusznie do tej sytuacji zastosował przepis 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., uznając, że ustalenie spadkobiercy zmarłej A.U. jest zagadnieniem wstępnym, o jakim mowa w tym przepisie.

Tym samym nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) i lit. c) oraz art. 145 pkt. 2) p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i błędnym uznaniu przez WSA, że organ nie dopuścił się (mających istotny wpływ na treść ww. postanowień) naruszeń przepisów postępowania - tj. art. 97 § 1 pkt. 4) kpa, art. 156 § 1 pkt, 2 kpa oraz art. 665 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej: kpc).

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania, tj. zastosowania normy prawnej do konkretnego stanu faktycznego, połączonego z wyjaśnieniem tej normy (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1479/09, publik. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd I instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Polemika z ustaleniami Sądu I instancji i oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Tym samym zarzut w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut sformułowany w punkcie 5. skargi kasacyjnej. Uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 1999 r. OPS 15/18 dotyczyła odmiennej sytuacji aniżeli ta, która zachodzi w tej sprawie. W w/w uchwale NSA rozstrzygał wpływ postępowań uwłaszczeniowego oraz o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wzajemnie na siebie. NSA uznał, że złożenie po dniu 5 grudnia 1990 r. wniosku na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ o zwrot nieruchomości, o której mowa w art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./ nie stanowi przeszkody w dochodzeniu tego roszczenia, w szczególności, jeżeli w dniu 5 grudnia 1990 r. zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W niniejszej sprawie mamy zaś do czynienia z postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oraz postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia, czy działka objęta uwłaszczeniem podpadała pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z powyższych względów nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia art. 269 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.