Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 196/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2016 poz 722
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. uchyla decyzję Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] i umarza postępowanie administracyjne zakończone wydaniem tej decyzji.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. K. F. wystąpił do Burmistrza J. o wymeldowanie swojej żony K. F. z pobytu stałego w budynku położonym w K. nr [...], wskazując, że między stronami toczy się sprawa rozwodowa, a K. F. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, zamieszkuje natomiast u swojej matki, przy ul. [...] w J..

Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2012 r. Burmistrz J. na podstawie art. 97 § 4 K.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie o wymeldowanie K. F. z pobytu stałego w budynku położonym w K. nr [...].

Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody z dnia 4 października 2012 r.

Pismem z dnia 5 marca 2013 r. K. F. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, argumentując, iż w sprawie o wymeldowanie K. F. rozstrzygnięcie sprawy karnej o znęcanie się nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 4 K.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], Burmistrz J. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie o wymeldowanie K. F. z pobytu stałego w budynku położonym w K. nr [...].

Na skutek wniesienia zażalenia przez K. F. od opisanego wyżej postanowienia Burmistrza J. z dnia 16 kwietnia 2013 r. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżony akt.

Skargę na powyższe postanowienie Wojewody wywiódł K. F..

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm., dalej P.p.s.a.) orzekł o uwzględnieniu skargi w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, iż w świetle art.15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych opuszczenie lokalu musi mieć charakter trwały i dobrowolny, a przy ustalaniu, czy powyższy wymóg został spełniony, nie wystarcza poprzestanie tylko na oświadczeniach zainteresowanej strony. Organ II instancji wymienił zarazem przykładowe środki dowodowe, jakie mogą być w tym celu wykorzystane. Następnie, Wojewoda stwierdził, że K. F. deklarowała wprawdzie chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania, ale do chwili obecnej, mimo upływu ponad roku, nie wystąpiła do właściwego sądu z powództwem o naruszenie posiadania, ani też nie podjęła działań zmierzających do umożliwienia jej powrotu do miejsca stałego pobytu w ramach toczącego się procesu rozwodowego.

Skargę na postanowienie Wojewody z dnia 29 lipca 2013 r. w terminie prawem przewidzianym wywiodła K. F.. Skarga ta zarejestrowana został w Wojewódzkim Sądzie administracyjnym w P. pod sygn. II SA/Po 964/13.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...] Burmistrz J. podjął zawieszone postępowanie w sprawie o wymeldowanie K. F. z pobytu stałego z budynku położonego K. [...].

W dniu 18 września 2013 r. Burmistrz J. wydał decyzję decyzją (znak: [...]), którą orzekł o wymeldowaniu K. F. z pobytu stałego z budynku położonego w K. [...].

W dniu 2 października 2013 roku K. F. złożyła do Wojewody odwołanie od powyższej decyzji.

Dnia [...] listopada 2013 r. Wojewoda postanowieniem Nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie drugoinstancyjne w sprawie, uznając, że koniecznym jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pod sygn. II SA/Po 964/13 sprawy ze skargi na postanowienie wojewody z dnia 29 lipca 2013 r.

Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r., znak [...] po rozpatrzeniu zażalenia K. F. na postanowienie Wojewody z dnia 4 listopada 2013 r. utrzymał w mocy to postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Po 964/13 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 29 lipca 2013 r. zarzucając wadliwe skonstruowanie sentencji postanowienia w ten sposób, że uznając skargę K. F. w całości za zasadną Wojewoda nie orzekł o uchyleniu postanowienia własnego wydanego dnia 27 maja 2013 r. Sąd wskazał ponadto postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, choć w obrocie prawnym pozostawało nadal postanowienie Wojewody z dnia 27 maja 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza J. z dnia 16 kwietnia 2013 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania.

Wyrok powyższy uprawomocnił się z dniem 10 maja 2014 r. wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjna przez którąkolwiek ze stron.

Postanowieniem autokontrolnym z dnia 10 czerwca 2014 r., znak [...] Wojewoda uwzględnił w całości skargę skargę K. F. i uchylił własne postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza J. z dnia 16 kwietnia 2013 r. nr [...] dotyczące odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w przedmiocie wymeldowania K. F. z pobytu stałego w miejscowości K. [...].

Skargę na powyższe postanowienie Wojewody wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. F.. Skarżąca oświadczyła, że od dnia 16 maja 2012 r. nie mieszka w miejscowości K. [...]. Oświadczyła także, że z domu tego nie wyprowadziła się dobrowolnie, ponieważ została do tego zmuszona groźbą przez byłego męża. Tocząca się przeciw mężowi sprawa karna nie została jeszcze prawomocnie zakończona. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, należy uznać za zasadne zawieszenie postępowania dotyczącego wymeldowania jej z miejsca stałego zameldowania.

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Po 929/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. F..

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że toczący się proces karny uniemożliwia organowi administracji wydanie decyzji rozstrzygającej o żądaniu przewidzianym w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), tym samym, że stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Wyrok powyższy uzyskał przymiot prawomocności z dniem 31 marca 2015 r. wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjna przez którąkolwiek ze stron.

Pismem z dnia 5 maja 2015 r. Wojewoda przekazał Burmistrzowi J. akta sprawy organu I instancji dotyczące wymeldowania K. F. wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Po 929/14.

Po otrzymaniu powyższych akt Burmistrz J. decyzją z dnia [...] 2015 r., znak [...] orzekł na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, póz. 993 ze zmianami) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. 2015.388 j.t.) o wymeldowaniu K. F. z pobytu stałego z budynku położonego w K. [...].

W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał, że z dniem 1 marca 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 września 2010 o ewidencji ludności Dz. U.2015.388 j.t. -tym samym utraciła moc dotychczas obowiązująca ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dotychczasowy art. 15 ust. 1 – wg nowej ustawy art. 33 ust. 1 – otrzymał brzmienie: "Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się", natomiast art. 15 ust. 2 - wg nowej ustawy art. 35 otrzymał brzmienie: "Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". Organ skonstatował, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że właścicielem budynku położonego w K. [...] jest K. F., a K. F. aktualnie nie mieszka w K. [...]. Na podstawie rozmowy przeprowadzonej z Z. L. - matką K. F. – ustalono, że K. F. z córką Kają od 16 maja 2012 r. przebywa pod adresem J. ul, O. . W toku postępowania K. F. wyjaśniała, że opuszczenie przez nią i małoletnią córkę Kaję mieszkania nie było dobrowolne. Dalej organ wskazał, że K. F. opuściła budynek położony w K. [...]. Fakt ten nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż został potwierdzony zarówno przez właściciela tej posiadłości jak i przez samą K. F.. Organ przeanalizował i wskazał zasadnicze powody zaktualizowania w sprawie przesłanki trwałego opuszczenia lokalu. Stwierdził, że lokal położony w K. [...] nie jest miejscem koncentracji życia codziennego dla K. F., bowiem jak sama oświadczyła, od 16 maja 2012 r. nie mieszka w tym lokalu. Nie przedsięwzięła także żadnym prawem przewidzianych środków prawnych celem przywrócenia posiadania lokalu bądź ustalenia jakiegokolwiek przysługującego jej w stosunku do lokalu prawa. Stąd organ wywiódł, że ewidencja ludności nie odpowiadałaby stanowi rzeczywistemu, a zachowanie K. F. (również zawarcie umowy najmu na czas nieokreślony poza spornym lokalem) wskazuje, że usunięcie jej z lokalu nie pozwala na stwierdzenie, że aktualny stan trwa wciąż wbrew jej woli.

Z decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nie zgodziła się K. F., która w terminie prawem przewidzianym wywiodła od niej odwołanie.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 35 powołanej ustawy o ewidencji ludności utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 29 lipca 2015 r.

Skargę na powyższą decyzję w terminie prawem przewidzianym wyiodął K. F..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. II SA/Po 974/15 uchylił decyzję Wojewody z dnia 18 września 2015 r.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że organy administracji publicznej prima facie orzekły dwukrotnie w tej samej sprawie. Decyzja Burmistrza J. z dnia [...] września 2013 r. oraz kontrolowane w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzje: Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r. i Wojewody z dnia 18 sierpnia 2015 r. dotyczą bowiem wymeldowania K. F. z pobytu stałego w budynku położonym w K. [...]. Sąd wskazał także, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na wyraźne stwierdzenie, czy decyzja organu I instancji z dnia 18 września 2013 r. pozostaje w dalszym ciągu w obrocie prawnym. Z akt sprawy wynika bowiem jedynie, że postępowanie odwoławcze, zainicjowane przez K. F. i zmierzające do weryfikacji tego rozstrzygnięcia, jest nadal zawieszone na mocy postanowienia Wojewody z dnia 4 listopada 2013 r., utrzymanego w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 2013 r.

W wytycznych co do dalszego toku postępowania Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę, organ II instancji powinien ustalić, czy postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza J. z dnia 18 września 2013 r. zakończyło się, czy może rozstrzygnięcie to nadal pozostaje w obrocie prawnym. Dopiero ustalenie powyższej okoliczności pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie odwołania K. F. od decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r.

Wyrok powyższy stał się prawomocny z dniem 26 maja 2016 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Wojewoda stwierdził z urzędu nieważność decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] o wymeldowaniu K. F. z pobytu stałego w miejscowości K. [...].

Od decyzji tej odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyła K. F..

Organ II instancji decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] i umorzył w całości postępowanie nieważnościowe prowadzone przed tym organem. W uzasadnieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że w sytuacji gdy wniesiono odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji tj. od decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r. sprawa powinna być załatwiona w postępowaniu odwoławczym a nie nieważnościowym.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., znak [...] Wojewoda podjął zawieszone postępowanie w sprawie wymeldowania K. F. z miejsca stałego pobytu w miejscowości K. [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania K. F. z pobytu stałego w miejscowości K. [...].

Z decyzją powyższą nie zgodził się K. F., która wywiodłą od niej skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P.. Skarga ta zarejestrowana został w tut. Sądzie pod sygn. II SA/Po 195/17.

Kolejną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania K. F. od decyzji Burmistrza J. z dnia 29 lipca 2015 r., nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2015 r.. Jako prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U.2015.388).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda streścił stan sprawy i wskazał, że w obrocie prawnym pozostawały dwie decyzje Burmistrza J. orzekające o wymeldowaniu K. F., pierwsza z 18 września 2013 r., co do której postępowanie odwoławcze pozostawało w zawieszeniu oraz druga z 29 lipca 2015 r. Organ wskazał, że skoro organ meldunkowy raz rozstrzygnął daną sprawę, co do której postępowanie odwoławcze jest w toku, to nie miał prawa wydawać kolejnej decyzji rozstrzygającej sprawę. Stąd też wykonując zalecenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zawarte w wyroku z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Po 974/15 oraz zalecenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarte w decyzji z dnia 4 listopada 2016 r. Wojewoda uchylił się decyzję Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r. w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła w terminie prawem przewidzianym K. F..

Skarga na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r. rozstrzygającą o uchyleniu decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r. zarejestrowana została w tut. Sądzie pod sygn. II SA/Po [...]. Decyzja ta stanowi przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że obie decyzje organu I instancji należy uchylić, a całe postępowanie umorzyć. Podkreśliła także, że z samego lokalu wyprowadziła się na skutek gróźb i użytej w stosunku do niej siły przez byłego męża. Powołując się na orzecznictwo wskazała, że przesłanką do wymeldowania danej osoby jest jej trwałe i dobrowolne opuszczenie określonego lokalu. Na gruncie niniejszej sprawy nie została spełniona przesłanka dobrowolności, co potwierdzać mają pisma kierowane do policji celem pomocy organu w dostępie do przedmiotowego lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Organ streścił stan sprawy i przytoczył art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1. Powołując się na orzecznictwo wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Organ zauważył, że nie ma sporu stron, co do faktu, że K. F. nie przebywa w przedmiotowym mieszkaniu. Wskazał też, że skarżąca nie wystąpiła z pozwem do sądu o przywrócenie posiadania spornego lokalu, co oznacza, że roszczenie wygasło z dniem 16 maja 2013 r., a opuszczenie lokalu należy traktować jako dobrowolne. Postępowanie karne przeciwko K. F. nie jest równoznaczne z ww. roszczeniem. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] 2013 r. sygn. akt I C [...] rozwiązując małżeństwo stron nie orzekł o sposobie korzystania z mieszkania przez nie. Odnosząc się natomiast do uchybienia organu I instancji polegającego na niepowiadomieniu stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów zgodnie z art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ wskazał, że zostało owe uchybienie naprawione przez organ odwoławczy. P. okoliczności poruszone w odwołaniu nie mają wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podkreślono także, że ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i powinna odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby. W innym przypadku przestaje ona spełniać swój cel.

Występujący na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. profesjonalny pełnomocnik ustanowiony dla skarżącej w ramach prawa pomocy podtrzymał skargę i jej zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwanej w dalszej części również: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.

Jednocześnie, co istotne na gruncie niniejszej sprawy, dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć sąd administracyjny, stosownie do zapisu art. 134 § 1 P.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. następuje wówczas, gdy decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ograniczając dalsze uwagi do kwalifikowanej formy naruszenia prawa, jaką jest rażące naruszenie prawa, należy wskazać, że z tą przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej mamy do czynienia wówczas, gdy treść takiej decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią norm prawnych i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988/2/96 i z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). Co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, rażące naruszenie prawa może dotyczyć zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Z takim rażącym naruszenie przepisów postępowania wydana została w niniejszej sprawie decyzja orzekającego jako organ odwoławczy Wojewody.

Zauważyć bowiem trzeba, iż przepis art. 138 § 1 K.p.a. stanowi, że organ II instancji wydaje decyzję w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, w całości albo w części albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Dalej art. 138 § 2 K.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaś § 4 tego samego artykułu, iż jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, to organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści.

Sposób sformułowania przepis art. 138 K.p.a. pozwala na stwierdzenie, iż zawiera on zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego, co oznacza , iż organ II instancji rozpatrując sprawę zobowiązany jest do wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1, 2 lub 3, względnie § 2 lub § 4 K.p.a.

Skoro zaś rodzaje rozstrzygnięć z art. 138 K.p.a. są dla organu odwoławczego bezwzględnie wiążące, to organ odwoławczy nie jest więc uprawniony do wydania decyzji, która zawierałaby sentencję innej treści. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1993 r., sygn. akt IV SA 1245/92, niepubl. Oraz z dnia 12 czerwca 2001 r., II SA 3214/00, LEX nr 75525; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 28 marca 2012 r., II SA/Rz 1022/11, LEX nr 1138757; w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2013 r., II SA/Po 657/13, w Gliwicach z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/GL 612/12; w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 408/12; w Warszawie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 454/11; i z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 196/09; w Lublinie z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 536/08; w Rzeszowie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 410/07; w Białymstoku z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 464/06 - dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwóch istotnych elementów: rozstrzygnięcia, zwanego również osnową lub sentencją, oraz uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest przy tym jednym z najistotniejszych elementów decyzji administracyjnej, stanowi bowiem jej kwintesencję, jako że wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, winno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 646/05; z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1440/07; z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1923/07 - dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; i z dnia 15 października 1999 r., IV SA 1654/97, LEX nr 47915).

Bezwzględne związanie organu odwoławczego rodzajami rozstrzygnięć wskazanymi w art. 138 § 1, 2 i 4 K.p.a., bez wątpienia pozwala w pełni zachować wspomniany powyżej wymóg precyzyjności oraz jednoznaczności, stanowiąc w tym ujęciu podstawowe ograniczenie organu odwoławczego w możliwości formułowania sentencji decyzji drugoinstancyjnej.

Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że poddana kontroli Sądu decyzja Wojewody z dnia 28 grudnia 2016 r. zawiera rozstrzygnięcie o treści: "uchyla się zaskarżoną decyzję w całości".

Nie może więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, że decyzja ta nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 K.p.a., albowiem pomimo uchylenia zaskarżonej decyzji w całości nie zawiera orzeczenia co do istoty sprawy, jak tez orzeczenia o umorzeniu postępowania prowadzonego przed organem I instancji, jak tez rozstrzygnięciu wskazanemu w art. 138 § 2 K.p.a., albowiem brak w niej orzeczenia o przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, zaś w jej uzasadnieniu brak jest jakichkolwiek wskazań jakie ewentualnie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z uzasadnienia decyzji nie wynika także jaki w ocenie Wojewody winien być dalszy bieg postępowania zakończonego w I instancji decyzją Burmistrza J. z dnia 29 lipca 2015 r.

Już tylko to prowadzi Sąd do stwierdzenia, iż kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Wojewody z dnia 28 grudnia 2016 r. orzekająca o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Burmistrza J. z dnia 29 lipca 2015 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 K.p.a., co oznacza konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r. orzekającej o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r. zaktualizowało po stronie Sądu wynikający z art. 135 P.p.s.a. obowiązek rozważenia potrzeby zastosowania – w celu usunięcia naruszenia prawa - przewidzianych ustawą środków w stosunku do innych aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Granice sprawy, której dotyczy skarga w niniejszej sprawie zakreśla przy tym treść rozstrzygnięcia Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...], którym orzeczono o wymeldowaniu K. F. z pobytu stałego z budynku położonego w K. [...].

Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...], zauważyć należy, iż na moment jej wydawania w obrocie prawnym pozostawała nieostateczna decyzja tegoż samego organu z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], w której Burmistrz J. orzekł o wymeldowaniu K. F. z pobytu stałego z budynku położonego w K. [...]. Ujmując rzecz precyzyjnie nie rozstrzygnięte pozostawało odwołanie wywiedzione przez K. F. od tejże decyzji, ze względu na zawieszenie przez Wojewodę prowadzonego w sprawie postępowania przed organem odwoławczym.

Powyższe z jednej strony oznacza wprawdzie, ze w stosunku do decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...] nie zachodziły przesłanki stwierdzenia jej nieważności bowiem nie dotyczyła sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, lecz sprawy rozstrzygniętej uprzednio decyzją niedostateczną, co do której toczyło się postępowanie odwoławcze, lecz jednocześnie pozwala na stwierdzenie, iż prowadzenie postępowania w ramach, którego Burmistrz J. wydał decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...] było bezprzedmiotowe, bowiem postępowanie o tym samym przedmiocie i prowadzone między tymi samymi stronami pozostawało już w toku.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż działań Burmistrza J. podjętych po przekazaniu mu przez Wojewodę przy piśmie z dnia 5 maja 2015 r. akt sprawy organu I instancji dotyczące wymeldowania K. F. wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Po [...] nie można z punktu widzenia przepisów K.p.a. ocenić inaczej niż wszczęcia z urzędu nowego postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania K. F. z miejsca pobytu stałego z budynku położonego w K. [...], mimo iż postępowanie w tej samej sprawie już się uprzednio przed organem I instancji toczyło i zostało zakończone decyzją poddaną następnie będącej w toku kontroli instancyjnej.

Powyższe oznacza, iż decyzja Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...] wydana została z naruszeniem przepisów postępowania – art. 105 § 1 K.p.a. polegającym niezastosowaniu tegoż przepisu i braku orzeczenia o umorzeniu postępowania, pomimo, że prowadzenie nowego postępowania w sprawie wymeldowania K. F. z miejsca pobytu stałego z budynku położonego w K. [...] było bezprzedmiotowe, ze względu na okoliczność, iż postępowanie takowe było już przez Burmistrza J. uprzednio prowadzone i zostało zakończone nieostateczną decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, zaś zgodnie z art. 110 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, o ile K.p.a. nie stanowi inaczej.

Skutkiem związania organu administracji I instancji (tu Burmistrza J.) decyzją, którą wydał i doręczył stronie jest zaś niemożność dokonania ponownej odmiennej oceny ustalonego stanu faktycznego i odmiennego orzeczenia odnośnie praw lub obowiązków będących przedmiotem postępowania, co bezprzedmiotowym, ponowne procedowanie przez ten organ w sprawie już uprzednio rozstrzygniętą jego decyzją, która jednakże nie uzyskała przymiotu prawomocności.

Powyższe uzasadniało uchylenie przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...] jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

O umorzeniu postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...] Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a.

Zgłoszony na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. wniosek pełnomocnika z urzędu o przysądzenie kosztów zastępstwa procesowego nieuiszczonych nawet w części zostanie rozpoznany na posiedzeniu niejawnym przez referendarza sądowego stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.