Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 351/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 66 ust. 1, art. 61 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1-7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 22 ist. 1 i 2, par. 23
journal: Dz.U. 1999 nr 74 poz 836
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
article: par. 207
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 15, art.138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. Ł., G. S., A. N., M. G., B. K., M. K., W. K., B. B., H. G., H. K., W. C., P. B., B. K., J. P., H. K., J. S., S. W., Z. O., A. R., Ł. W. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. oddala skargę W. Ł., G. S., A. N., M. G., B. K., W. K., B. B., H. G., H. K., W. C., P. B., B. K., H. K., J. S., Z. O., Ł. W. i A. W., IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M.K., J. P., A. R. kwoty po 31,25 (trzydzieści jeden złotych dwadzieścia pięć groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 351/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], podjętą na podstawie art. 66 ust.1 ustawy Prawo budowlane, Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej jako zarządcy budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] usunąć stwierdzone nieprawidłowości dotyczące istniejącego stanu technicznego w/w budynku, zgodnie z zaleceniami zawartymi w ocenie technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. T. D., a mianowicie należy dokonać:

- pilnego remontu uszkodzonych stropów loggi balkonów, płyt podporowych oraz ściennych osłonowych loggi,

- poprawy uszkodzonych tynków zewnętrznych ścian budynku i wiatrołapu, uszkodzonych wylewek posadzek loggi i wiatrołapu,

- dokonać uzupełnienia i wypełnienia styków płyt osłonowych budynku,

- dokonać renowacji balustrad oraz poprawy obróbek blacharskich płyt stropowych loggi,

- dokonać poprawy wyglądu elewacji budynku oraz ocieplenia ścian zewnętrznych budynku warstwą styropianu grubości minimum 8 cm.

Organ orzekł także, iż roboty powyższe należy wykonać w terminie do 31 października 2009r. i w tym terminie przedłożyć do tut. Inspektoratu ocenę techniczną o prawidłowości wykonanych robót budowlanych.

Rozpoznając odwołanie wniesione od powyższego rozstrzygnięcia przez Spółdzielnię Mieszkaniową, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia dotyczącego nakazu wykonania ocieplenia elewacji oraz przedłożenia oceny technicznej o prawidłowości wykonania nakazanych robót budowlanych, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II-giej instancji wskazał, że w wyniku oględzin opisanego na wstępie budynku wielorodzinnego, przeprowadzonych przez INB dnia 25 sierpnia 2008r. ustalono, że obiekt ten – użytkowany do 1986r. – ma liczne ubytki tynku na elewacji, a w miejscach łączenia się płyt ściennych widoczne są pęknięcia i ubytki betonu. Ponadto na skutek erozji betonu odsłonięte zostały druty zbrojeniowe płyt balkonowych, a ściany dobudowanego wiatrołapu posiadają znaczne odspojenie od ścian tego budynku. W wyniku oględzin organ I-szej instancji ocenił, że obiekt wymaga poprawy stanu technicznego płyt loggi oraz wyglądu elewacji.

Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową w S. jako właściciela budynku, do opracowania i przedłożenia oceny technicznej dotyczącej istniejącego stanu technicznego tego obiektu, uwzględniającej wytyczne do wykonania poprawy konstrukcji płyt balkonowych, ścian i tynków zewnętrznych – w celu możliwości bezpiecznego dalszego jego użytkowania, które to zobowiązanie zostało wykonane. Wówczas organ I-szej instancji wydał opisaną na wstępie decyzję.

Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytaczając treść art. 66 ust.1 Prawa budowlanego wskazał, że w sprawie zastosowanie ma pkt 1,3 i 4 tego przepisu i poza obowiązkiem wykonania docieplenia elewacji i przedłożenia oceny technicznej, zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe.

Z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny obiektu organ I-szej instancji nakazał w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a wziąwszy pod uwagę również to, że niektóre z wymienionych uszkodzeń mogą mieć wpływ na zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, jak np. uszkodzone posadzki czy skorodowane elementy mocowania balustrad loggii, zasadnie nakazano naprawę tych elementów. Organ podkreślił przy tym, że wszystkie nakazane czynności naprawcze dotyczą części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, czyli stanowią nieruchomość wspólną. Prawidłowo także obowiązki nałożono na Spółdzielnię Mieszkaniową, która zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, sprawuje zarząd tą nieruchomością.

W kwestii nakazu wykonania ocieplenia ścian zewnętrznych budynku warstwą styropianu organ odwoławczy stwierdził, że budynek został wybudowany z przenikalnością przegród zewnętrznych nie naruszającą przepisów obowiązujących w dacie budowy i nie ma podstaw prawnych do tego, aby dostosować przenikalność przegród do przepisów obowiązujących obecnie. Właściciel budynku może, kierując się rachunkiem ekonomicznym, dokonać ocieplenia budynku z własnej woli - po uzyskaniu stosownych pozwoleń - jednak organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do wydania władczego nakazu w tym zakresie.

Za nieprawidłowy uznał także organ II-giej instancji nakaz opracowania i przedłożenia oceny technicznej o prawidłowości wykonania nakazanych robót budowlanych, gdyż nie wynika on z brzmienia art. 66 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł także, iż organ I-szej instancji wadliwie uwzględnił jako strony postępowania osoby posiadające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, jednak jest to okoliczność nie mająca wpływu na wynik sprawy. Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa stanowisko, iż członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, lecz podmioty te są reprezentowane przez statutowo właściwe organy spółdzielni. Ponieważ zaskarżona decyzja I-szej instancji została skierowana także do osób nie będących stroną postępowania, organ stwierdził, że wydaną w trybie odwoławczym decyzję przesyła do tych osób jedynie do wiadomości.

Prawidłowo natomiast jako strony uwzględnione zostały osoby mające własność lokali w przedmiotowym budynku. Z odrębną własnością związany jest bowiem udział we współwłasności części wspólnych oraz udział w prawie użytkowania gruntu.

Skargę od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.Ł., G.S., A.N., M.G., B.K., M.K., W.K., B.B., H.G., H.K., W.Ch., P.B., B.K.-S., J.P., H.K., J.S., S.W., Z.O., A.R., Ł.W. i A.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II-giej instancji jako naruszającej prawo i ich interes prawny.

W uzasadnieniu podniesiono, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest niespójne, gdyż z jego literalnego brzmienia tj. zakazu wykonywania ocieplenia elewacji wynika, że ściany zewnętrzne budynku można ocieplić na podstawie decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Skarga polemizuje także ze stanowiskiem Spółdzielni Mieszkaniowej wyrażonym w jednym z pism, że nie zachodzi potrzeba ocieplenia bloku przy ul. [...], ponieważ są duże zwroty z tytułu rozliczenia energii cieplnej. Przedstawiając własne zestawienie zbiorcze rocznych przedpłat wg. książeczek opłat za centralne ogrzewanie, skarżący wyrazili pogląd, że "potraktowanie łączne zwrotów – z kosztów centralnego ogrzewania oraz kosztów zużycia ciepłej wody w postaci wspólnego rozliczenia zaliczek na c.o. i c.c.w. – jest manipulacją" naruszającą ich interes prawny. Wskazano także, iż ustalone przez Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej zaliczki są od wielu lat zawyżone, a mieszkańcy bloku przy ul. [...] są "darmowymi dawcami" kredytu dla dostawcy energii cieplnej.

Zwrócono także uwagę, że ocieplenie jakiegokolwiek obiektu budowlanego zużywającego energię cieplną, ogranicza znacznie jej zapotrzebowanie, co jest bezpośrednim efektem ekonomicznym. Jednak najważniejszy zysk z takich przedsięwzięć to środowisko, gdyż każde zmniejszenie zapotrzebowania na energię cieplną skutkuje zmniejszeniem emisji szkodliwych czynników do atmosfery w każdej postaci.

Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem wyrażonym w toku postępowania administracyjnego przez Spółdzielnię, że ich protest spowodował wykreślenie budynku, w którym mieszkają z harmonogramu robót - remontu elewacji – na rok 2006. Podnieśli, że z harmonogramu remontów wynika, że inny budynek - przy ul. [...] - zakwalifikowany był do remontu elewacji, a wykonano także docieplenie jego ścian szczytowych, czego odmawia się skarżącym.

Jako nielogiczne i niezasadne "wyrzucanie pieniędzy w błoto" autorzy skargi określili wykonanie remontu kapitalnego elewacji bez wykonania docieplenia ścian zewnętrznych. Protest ich miał zatem uzasadnione podstawy, gdyż dopuszczenie do wykonania tylko elewacji, oddaliłoby na szereg kolejnych lat możliwość ocieplenia budynku.

Skarżący podkreślili, że obowiązek opracowania i przedłożenia do organu I-szej instancji oceny technicznej o prawidłowości wykonania nakazanych robót budowlanych wynika z innych przepisów Prawa budowlanego, np. z art. 81c, czego nie zauważył Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając nałożony w decyzji I-szej instancji obowiązek, mimo, że Spółdzielnia Mieszkaniowa o to nawet nie wnosiła.

Podniesiono również, że mieszkańcy bloku przy ul. [...] ponoszą wpłaty na fundusz remontowy, które od daty zasiedlenia budynku wyniosły od 251.000 zł. – 276.000 zł. Część robót remontowych winna być zatem pokryta z tych kosztów, tymczasem w ciągu 23 lat Spółdzielnia jedynie dwukrotnie pomalowała klatkę schodową oraz wymieniła dwa okna na klatce schodowej. Organ II-giej instancji nie miał zatem prawa dysponować środkami, na których zgromadzenie nie miał żadnego wpływu.

Skarżący nie zaakceptowali także poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że część z nich nie jest stroną postępowania. Podkreślili, że Spółdzielnia nie reprezentuje należycie ich interesów, a wręcz działa na ich szkodę.

W ocenie autorów skargi, organ odwoławczy naruszył art. 7, 8, 75 i 136 kpa, których treść przytoczono. Skarżący podnieśli, że nie wyrażają zgody na lekceważenie ich praw i na "odstawianie fuszerki" przy wykonywaniu remontu elewacji budynku, bo przeprowadza się go za ich pieniądze.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko i wniósł o oddalenie skargi wobec osób występujących w sprawie na prawach strony, a wobec pozostałych skarżących – o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy kwestię związaną z legitymacją skarżących do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [.]. Zgodnie bowiem z art. art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny.

W doktrynie i orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że o "interesie prawnym" w rozumieniu komentowanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 3 wydanie. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2009, str.161). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004r., OSK 919/04 (OSP 2005, z.11, poz. 128) uznał, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. Może być to norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź "żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków".

Dla oceny interesu prawnego skarżących zasadnicze znaczenie ma przedmiot postępowania administracyjnego, w którym wydana została zaskarżona przez nich decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Jej podstawę materialnoprawną stanowi przepis art. 66 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.06.156.1118 ze zm.), przy czym przewidziany w nim nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nakładany przez organ nadzoru budowlanego, łączy się nierozerwalnie z obowiązkami, jakie ciążą na właścicielu lub zarządcy obiektu, wynikającymi z art. 61 pkt 1 i 2 tej ustawy. Artykuł 61 pkt 1 stanowi, że właściciel (zarządca) obiektu jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust.2, czyli w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 1-7 ustawy. Zaniedbanie tych obowiązków i zaistnienie jednej z przesłanek, o których mowa

w art. 66 ust.1 Prawa budowlanego, powoduje wydanie nakazu usunięcia nieprawidłowości , przy czym nakaz ten skierowany być może tylko i wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Pozostałe osoby nie mają zatem interesu prawnego uprawniającego do udziału w tym postępowaniu.

Dla oceny interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., istotne znaczenie ma status prawny nieruchomości, na której znajduje się budynek objęty postępowaniem. Jak wynika z akt sprawy i znajdującego się w nich wypisu z rejestru gruntów, własność lokalu wraz z odpowiadającym mu udziałem we współwłasności gruntu należy do czterech skarżących: M.K. (wraz z małżonką E.K.), J.P. (wraz z małżonką A.P.), A.R. (wraz z małżonką A.R.) i S.W. Współwłaścicielem nieruchomości jest także S Spółdzielnia Mieszkaniowa. Tylko tym osobom przysługuje zatem w sprawie niniejszej status stron postępowania.

Pozostali skarżący władają lokalami na zasadach spółdzielczego prawa do lokalu i niewątpliwie mają z tego tytułu interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy. Uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wywodzić się jednak musi z interesu prawnego, który tym skarżącym nie przysługuje. Nie ma bowiem ani w Prawie budowlanym, ani też w innych aktach prawnych jak np. w ustawie z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.03.119.1116 ze zm.), w ustawie z dnia 16 września 1982 Prawo spółdzielcze (Dz.U.03.188.1848 ze zm.), czy w Kodeksie Cywilnym takiego przepisu, na podstawie którego osoby te w stanie faktycznym sprawy mogłyby domagać się konkretyzacji ich uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony tych praw lub obowiązków.

Dlatego skarga W.Ł., G.S., A.N., M.G., B.K., WK., B.B., H.G., H.K., W.Ch., P.B., B.K.-S., H.K., J.S., Z.O., Ł.W. i A.W. została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt III wyroku).

Skarga wniesiona przez pozostałych skarżących tj. M.K., J.P., A.R. i S.W. spowodowała uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji, ale z innych przyczyn aniżeli podniesione w jej uzasadnieniu. Takie rozstrzygnięcie Sądu wiąże się natomiast z zakresem kognicji sądów administracyjnych.

Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest z urzędu zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak już podkreślono wyżej, rozstrzygnięcie w sprawie oparte zostało o przepis art. 66 ust.1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Nakaz wynikający z zacytowanego przepisu organy obu instancji oparły o zalecenia

wynikające ze złożonej do akt sprawy oceny technicznej i – poza obowiązkiem ocieplenia ścian zewnętrznych budynku, nałożonym w decyzji organu I-szej instancji - znajduje on uzasadnienie w treści art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynek przy ul. [...] w S. znajduje się w złym stanie technicznym i ingerencja organów nadzoru budowlanego była konieczna, skoro zarządca nieruchomości (Spółdzielnia Mieszkaniowa) nie wykonuje obowiązków wynikających z art. 61 Prawa budowlanego. W tym zakresie zresztą decyzje organów obu instancji nie były kwestionowane przez żadną ze stron.

Użyte w art. 66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego sformułowanie, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym nie ma charakteru ocennego. Nieodpowiedni stan techniczny to taki bowiem, który odbiega od przepisów regulujących warunki techniczne, jakie powinny spełniać obiekty budowlane w trakcie ich użytkowania. W przypadku budynków mieszkalnych są to przede wszystkim: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. nr 74, poz.836) oraz w zakresie ochrony przeciwpożarowej - § 207 i nast. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) - § 2 ust.1 tego rozporządzenia. W razie stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany nie spełnia wymogów określonych w w/w przepisach, organ ten obowiązany jest zastosować art. 66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego i nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Rozdział 6 Rozporządzenia z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych dotyczy użytkowania instalacji i urządzeń wentylacyjnych, które powinny w okresie ich użytkowania zapewniać możliwość skutecznej wymiany powietrza w pomieszczeniach zgodnie z warunkami założonymi w projekcie. Instalacje i urządzenia, o których mowa wyżej, w okresie ich użytkowania powinny być utrzymywane w stanie technicznym zapewniającym sprawność i niezawodność funkcjonowania (§ 22 ust.1 i 2).

Ponadto według § 23 tego rozporządzenia, w okresie użytkowania instalacji i urządzeń wentylacyjnych, należy zapewniać:

1) pełną drożność i szczelność przewodów i urządzeń,

2) utrzymanie pełnego wymaganego przekroju kratek wentylacyjnych,

3) realizację wymaganych robót konserwacyjnych i remontowych,

4) realizację zaleceń pokontrolnych wydawanych przez upoważnione organy kontroli i nadzoru,

5) w razie uzasadnionej potrzeby - kontrolę stanu technicznego instalacji i urządzeń wentylacyjnych.

Jak wynika z opinii technicznej znajdującej się w aktach sprawy, kontrolne sprawdzenie przewodów wentylacyjnych w kuchniach i łazienkach lokali mieszkalnych wykazało całkowity brak ciągu i normowej wymiany powietrza, co stanowi rażące wręcz naruszenie przez zarządcę budynku obowiązków wynikających z art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust.2 i 5 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz § 22 ust.2 i § 23 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Stwierdzenie całkowitego braku ciągu w przewodach wentylacyjnych, to okoliczność wypełniająca nie tylko przesłankę z art. 66 ust.1 pkt 3, ale także z art. 66 ust.1 pkt 1, stanowi bowiem potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi, co także wykazane zostało w opinii rzeczoznawcy budowlanego T. D.

Żaden z organów – mimo tak oczywistego naruszenia przepisów technicznych – nie nakazał jednak usunięcia tej nieprawidłowości, naruszając art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego w sposób mający wpływ na wynik sprawy i powodując konieczność uchylenia obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

W ramach oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że redakcja decyzji z dnia [...] narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym uchylając zaskarżoną decyzję w całości lub w części organ II-giej instancji winien orzec co do istoty sprawy. Z zachowania tego wymogu nie zwalnia użyte w decyzji sformułowanie o utrzymaniu w mocy decyzji organu I-szej instancji w pozostałym zakresie. Treść decyzji z dnia [...] jest wprawdzie czytelna, jednak z uwagi na uchybienie powyższemu przepisowi nie może zostać zaakceptowana w kontroli sądowej, a praktykę formułowania decyzji w podobny sposób winien organ wyeliminować.

Zakres kognicji sądów administracyjnych i wypływająca z nich kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzana z urzędu, spowodowała wydanie wyroku korzystnego dla skarżących, jednak wyjaśnić należy, że zarzuty skargi i przytoczona na ich poparcie argumentacja nie są zasadne.

Dotyczy to w szczególności polemiki z zajętym przez organ odwoławczy stanowiskiem w zakresie obowiązku ocieplenia budynku przy ul. [...] oraz nakazu złożenia oceny technicznej wykonanych robót remontowych, nałożonego w decyzji organu I-szej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym sprawy brak ocieplenia budynku nie daje podstawy do nałożenia obowiązków (usunięcia nieprawidłowości) w trybie art. 66 Prawa budowlanego, gdyż nie odpowiada żadnemu z przypadków wymienionych w pkt 1-4 tego przepisu.

Dowody zgromadzone w sprawie nie pozwalają bowiem na przyjęcie, że brak ocieplenia może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. To prawda, że każde zmniejszenie zapotrzebowania na energię cieplną skutkuje zmniejszeniem emisji szkodliwych czynników do atmosfery – jak wywodzi skarga, jednak aby obiekt budowlany wyczerpywał przesłankę z art. 66 ust.1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego i stanowił podstawę do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego, musi stanowić potencjalne zagrożenie dla środowiska. W przepisie tym nie chodzi natomiast o taki stan obiektu, co do którego zalecane są działania mogące stan środowiska poprawić.

Obowiązku poprawy przenikalności cieplnej zewnętrznych przegród ściennych nie zawierają także przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, co uniemożliwia przyjęcie, że nie ocieplony budynek mieszkalny jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Do budynków użytkowanych nie mają przy tym zastosowania normy określone w dziale X rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zatytułowanym "oszczędność energii i izolacyjność cieplna". Zgodnie bowiem z § 2 ust.1 tego rozporządzenia, jego przepisy stosuje się tylko przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 (przepis ten dotyczy bezpieczeństwa przeciwpożarowego).

Podstawy orzeczenia nakazu ocieplenia budynku nie można także upatrywać w art. 5 ust.1 pkt 1f, do którego odsyła art. 5 ust.2 w zw. z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepisy te niewątpliwie nakładają na zarządcę lub właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania go w sposób zapewniający oszczędność energii i odpowiednią izolacyjność cieplną przegród, jednak naruszenie tej powinności nie może powodować automatycznie przyjęcia, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym w rozumieniu art. 66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, skoro ocieplenia użytkowanych budynków mieszkalnych nie przewidują stosowne przepisy rozporządzeń, o których mowa wyżej.

W nawiązaniu do zarzutów skargi wyjaśnić także należy, że sytuacja finansowa Spółdzielni Mieszkaniowej, harmonogram remontów czy też opłaty jakie uiszczają jej członkowie na fundusz remontowy, pozostają bez jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla niniejszej sprawy. Są to okoliczności nie objęte dyspozycją art. 66 Prawa budowlanego i dlatego nie mogą być przedmiotem ustaleń organów nadzoru budowlanego. W razie stwierdzenia jednego z przypadków wymienionych w art. 66 ust.1 organ administracji zobowiązany jest nałożyć na zarządcę lub właściciela obiektu obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i sytuacja finansowa podmiotu zobowiązanego nie ma wpływu na orzeczenie tego nakazu.

Nie mają także racji skarżący kwestionując zaskarżoną decyzję w tej części, w której organ odwoławczy wyeliminował z obrotu prawnego nałożony na Spółdzielnię w decyzji organu I-szej instancji, obowiązek przedłożenia oceny technicznej o prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Tego typu rozstrzygnięcie nie mieści się w dyspozycji art. 66 Prawa budowlanego, który był podstawą orzekania w niniejszej sprawie. Uzasadnienia nałożenia takiego obowiązku nie można również szukać w art. 81c Prawa budowlanego – jak argumentują skarżący – gdyż jest to przepis o charakterze dowodowym, stosowany w trakcie toczącego się postępowania lub przed jego wszczęciem. Organ I-szej instancji skorzystał zresztą z tej możliwości w niniejszej sprawie, wydając dnia [...] postanowienie zobowiązujące Spółdzielnię Mieszkaniową do przedłożenia oceny technicznej dotyczącej stanu budynku przy ul. [...].

Bez znaczenia jest przy tym, że w odwołaniu od decyzji INB z dnia [..] Spółdzielnia Mieszkaniowa nie kwestionowała nałożonego na nią w tej decyzji obowiązku przedłożenia oceny technicznej wykonanych prac, gdyż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa, organ II giej instancji nie pełni funkcji organu kontrolnego ograniczając się jedynie do zarzutów odwołania, lecz jest organem orzekającym merytorycznie co do istoty całej sprawy.

Co do zarzucanego w skardze naruszenia art. 7, 8, 75 i 136 kpa, to w ramach kontroli zaskarżonego aktu przeprowadzanej z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził uchybienia tym przepisom. W skardze nie przedstawiono zresztą argumentacji, która pozwalałaby ustosunkować się do odmiennego stanowiska; zarzut naruszenia powyższych przepisów nie został bowiem uzasadniony.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 p.p.s.a. (pkt I) oraz w oparciu o art. 152 p.p.s.a. (pkt II wyroku).

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis uiszczony przez tych skarżących, których skarga została uwzględniona (za wyjątkiem S. W.) – w kwotach po 31,25 zł. wedle oświadczenia ich pełnomocnika złożonego na rozprawie przed Sądem dnia 23 lipca 2009r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I-szej instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na uwadze wszystkie powyższe uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.