Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 176/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1116/15 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz T. G. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I OSK 176/16

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1116/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

W dniu [...] grudnia 2005 r. R. T. złożył do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia, nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonej w miejscowości S. D., powiat k..

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Wojewoda Śląski odmówił R. T. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości S. D., powiat k., województwo w.. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Wojewoda Śląski wskazał, iż "wnioskodawca nie uzupełnił brakujących dokumentów, w szczególności nie przedłożył postanowienia sądowego o nabyciu spadku po M. T., dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego przez M. T. oraz dowodów potwierdzających miejsca zamieszkania właścicieli po przybyciu na obecne terytorium RP".

Od ww. decyzji odwołał się R. T..

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lipca 2008 r. Powyższa decyzja Ministra Skarbu Państwa została zaskarżona przez R. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1502/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 24 kwietnia 2010 r.

W dniu [...] listopada 2014 r. (data stempla pocztowego) T. G. wystąpiła do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]. We wniosku tym, jako podstawę prawną uzasadniającą wznowienie postępowania T. G. wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na wyjście na jaw odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. [...] stwierdzającego nabycie spadku po M. T.. Jednocześnie T. G. wskazała dzień [...] listopada 2014 r. jako datę, w której powzięła informację o pojawieniu się okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. Następnie Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] odmówił uchylenia w/w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r.

Z. G. złożyła w dniu [...] marca 2015 r. (data stempla pocztowego) do Ministra Skarbu Państwa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku T. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, że w momencie wydania przez organ decyzji nowe dowody i okoliczności faktyczne, o których mowa w niniejszej sprawie nie mogły wyjść na jaw, ponieważ Sąd Rejonowy w T. Wydział [...] Cywilny wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M. T. w dniu [...] lipca 2014 r., tj. po 5 latach od dnia wydania ostatecznej decyzji w sprawie. Tym samym nie budzi wątpliwości zdaniem organu, iż nowy dowód w sprawie w postaci ww. postanowienia sądu nie istniał w dniu wydania przez Ministra Skarbu Państwa decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Nowe okoliczności faktyczne, wskazujące kto i w jakim zakresie nabył spadek po M. T. również nie istniały w dniu wydania ww. decyzji. Okoliczności wynikające z testamentu pozostawionego przez M. T., który istniał w dniu wydania decyzji nie mogą być bowiem traktowane jako okoliczności przesądzające kwestię kto i w jakiej części nabył spadek po wyżej wymienionej. Takie okoliczności mogą jedynie wynikać z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym, a dokumenty te nie istniały w dniu wydania decyzji. W oparciu o powyższe Minister stwierdził, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka wskazująca na to, że nowe dowody lub nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji. Ponadto podniesiono, iż zgodnie z tym co wskazuje Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spadkobiercy M. T. istnieli w chwili wydawania decyzji przez Wojewodę Śląskiego, oraz przez Ministra Skarbu Państwa w dniu [...] lipca 2009 r. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jedynie potwierdza fakt bycia spadkobiercą, bowiem zgodnie z art. 924 k.c. w związku z art. 925 k. c. chwilą nabycia spadku jest śmierć spadkodawcy, a nie uzyskanie postanowienia o nabyciu spadku. Odpowiadając na zarzuty podniesione przez T. G. Minister Skarbu Państwa wskazał, iż zapisy istniejące w jakimkolwiek testamencie nie przesądzają, czy osoby zapisane w nim jako spadkobiercy, okażą się rzeczywistymi spadkobiercami po przeprowadzeniu postępowania spadkowego przed sądem (np. obalenie testamentu). Zatem do czasu przeprowadzenia postępowania spadkowego, a następnie uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie wiadomo, kto stanie się ostatecznym spadkobiercą spadkodawcy. Zatem w przedmiotowej sprawie istnienie samego testamentu M. T. bez postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. T. nie może być w ocenie organu traktowane jako okoliczność istniejąca w chwili wydania decyzji przez Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. Ponadto podkreślono, iż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M. T. nie istniało w dniu wydania decyzji, bowiem zostało wydane przez Sąd Rejonowy w T. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...] dopiero w dniu [...] lipca 2014 r. W związku z powyższym w ocenie Ministra Skarbu Państwa nie została spełniona przesłanka wskazująca na to, że nowe dowody lub nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. G.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 150 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że ujawnione okoliczności faktyczne nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania i w konsekwencji do odmowy uchylenia decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że na dzień wydania decyzji w sprawie, w której skarżąca domaga się wznowienia nie istniało postanowienie spadkowe bo brak było jurysdykcji krajowej. Nie oznacza to jednak wcale, że nie istnieli na ten dzień spadkobiercy. Zgodnie z art. 924 k.c. w zw. z art. 925 k.c. chwilą nabycia spadku jest śmierć spadkodawcy, a nie uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Innymi słowy brak formalnego potwierdzenia spadkobierców nie przekreśla faktu ich istnienia. Wobec powyższego postanowienie o nabyciu spadku ma również charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że nie tworzy ono nowego stanu prawnego a jedynie potwierdza stan, jaki powstał przed wydaniem tego orzeczenia i niezależnie od jego wydania. Wnioskodawca o istnieniu oryginału testamentu datowanego na rok 1943 - istotnego dowodu ustalającego krąg spadkobierców - dowiedział się dopiero w 2011r. Gdyby dysponował nim w dacie wydawania decyzji to wówczas załączyłby go do akt sprawy aby wykazać przymiot strony i wnioskować o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu uzyskania stosownego postanowienia spadkowego. Co więcej to właśnie w testamencie - dokumencie sporządzonym w formie notarialnej - jest precyzyjnie opisane pozostawione mienie zabużańskie które stanowiło własność M. T. matki wnioskodawcy zmarłej [...] grudnia 1943 r. Przedmiotowe postanowienie określa również kto był prawnym właścicielem pozostawionego mienia oraz jaki był jego skład czyli kolejną okoliczność istniejącą w dacie wydawania decyzji. Zatem postanowienie spadkowe wyjaśnia kilka kluczowych okoliczności, istniejących na dzień wydania decyzji, istotnych dla sprawy i nieznanych organowi. Potwierdza, że wnioskodawca jest spadkobiercą (dotychczas nie było takiego dokumentu w aktach) oraz pośrednio wskazuje, że M. T. miała obywatelstwo polskie. Ponadto wskazano, że Skarżąca nie kwestionuje, że postanowienie spadkowe jest nowym dowodem, który pojawił się dopiero w chwili jego wydania. Ale nie z powodu nowego dowodu żąda wznowienia, a z powodu ujawnienia się okoliczności faktycznych takich jak - istnienie polskiego obywatelstwa M. T., opis majątku oraz określenie kręgu spadkobierców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku wskazał, że skarżone decyzję naruszają przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. który reguluje instytucję wznowienia postępowania. Na jego podstawie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem kryją się też dowody po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, stąd błędne ustalenie stanu faktycznego taką podstawę stanowi. Ujawnienie nowych dowodów może prowadzić nie tylko do ustalenia nowych okoliczności ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Dlatego też nie sposób przyjąć, że pierwszy człon w/w przepisu – "nowe okoliczności" faktyczne konsumuje drugi człon "nowe dowody". Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) obowiązany jest ustalić czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 marca 2002 r. III RN 75/01 ( OSNP 2002, Nr 17, poz.401) wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego na rozważanej przez Sąd w niniejszej sprawie podstawie prawnej, powinno nastąpić nie tylko z uwagi na ujawnienie nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji oraz nieznanych organowi, który ją wydał.

Nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, czyli muszą dotyczyć przedmiotu postępowania i mieć znaczenie prawne w tym sensie , że w konsekwencji wpływają na zmianę treści decyzji w zasadniczych kwestiach.

Kolejne przesłanki wznowienia postępowania to istnienie nowych okoliczności czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz fakt, że nie były one znane organowi kiedy wydawał on decyzję. Ostatnia z przesłanek jest związana z zasadą swobodnej oceny dowodów (art.80 k.p.a.), przy czym zmiana oceny dokonanej przez organ, którą organ jest związany, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania.

W ocenie Sądu I instancji nową okolicznością w przedmiotowej sprawie jest nie tyle prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lipca 2014 r. stwierdzające prawa do spadku po M. T. zmarłej w roku 1943, na podstawie testamentu sporządzonego przez nią w roku 1943, o istnieniu którego wnioskodawca dowiedział się w roku 2011, ale fakty, które wynikają z tego postanowienia. Fakty te są dla sprawy istotne, bowiem nie tylko wskazują na krąg spadkobierców M. T., przesądzając tym samym o interesie prawnym do występowania z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty konkretnych osób, ale również dotyczą pozostawionego poza obecnymi granicami RP majątku. Okoliczności powyższe istniały w dacie wydania przez organ ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. Zgodzić się należy, zdaniem Sądu I instancji, z wywodami skargi dotyczącymi charakteru decyzji potwierdzającej polskie obywatelstwo M. T., która to okoliczność przesądziła o jurysdykcji krajowej w postępowaniu spadkowym. Podobny deklaratoryjny charakter ma postanowienie sądu powszechnego potwierdzające prawa do spadku po M. T., którego otwarcie tożsame jest z datą śmierci spadkodawcy ([...] grudzień 1943 r.). Zatem okoliczności powyższe w dacie wydawania ostatecznej decyzji istniały, a ich potwierdzenia w formie prawem przepisanej nie były organowi w tej dacie znane. Sąd I instancji podkreślił, że odmowa uchylenia decyzji w przedmiotowej sprawie ma także i ten skutek, że wnioskodawca ma uniemożliwioną drogę do merytorycznego rozpoznania jego wniosku, złożonego na podstawie ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. Brak wiedzy organu w zakresie istotnych dla rozpoznania sprawy, a wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania nowych okoliczności, była bowiem przesłanką odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, stwierdzonego prawomocnymi decyzjami z roku 2009.

Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiódł Minister Skarbu Państwa zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "P.p.s.a." w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez uznanie, że Minister Skarbu Państwa błędnie ustalił, iż nie zaistniały nowe okoliczności istotne dla sprawy, nieznane organowi, które istniały w chwili wydania przez Ministra Skarbu Państwa decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uchyleniem decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r. (znak: [...]),

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało uchyleniem decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r., pomimo iż decyzja została wydana zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym i prawnym.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lipca 2014 r. (sygn. akt [...]) jest nowym dowodem, który nie istniał w dniu wydania decyzji. Orzeczenie to zostało wydane dopiero w dniu [...] lipca 2014 r., uprawomocniło się zaś w dniu [...] października 2014 roku, czyli nie istniało w dniu [...] lipca 2009 r., czyli w momencie wydania przez Ministra Skarbu Państwa decyzji znak: [...].

Nową okolicznością na jaką powołała się Strona i jak wynika, z w/w orzeczenia Sądu Rejonowego, jest fakt, iż Pan R. W. T. jest następcą prawnym Pani M. T.. Co zaś w zestawieniu z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] września 2011 r. (sygn. akt [...]) wskazuje, iż Pani T. G. jest również następcą prawnym Pani M. T..

W przedmiotowej sprawie sporne jest czy ww. okoliczność istniała w dniu [...] lipca 2009 r., czyli w momencie wydania przez Ministra Skarbu Państwa decyzji znak: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2015 r., sygn. akt l SA/Wa 1116/15 uznał, iż fakty wynikające z postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] lipca 2014 r. są: "dla sprawy istotne bowiem nie tylko wskazują na krąg spadkobierców M. T. (...) ale również dotyczą pozostawionego poza obecnymi granicami majątku. Okoliczności powyższe istniały w dacie wydania przez organ ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r.". Skarżący kasacyjnie zgodził się z pierwszą częścią przedmiotowego wywodu prawnego, natomiast drugą uznał za nietrafną. Wskazał, że zgodnie z art. 1025 § 2 K.c. domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Zacytowany przepis wskazuje, iż okoliczność wskazującą na fakt następstwa prawnego po danej osobie można udowodnić jedynie za pomocą postanowienia o nabyciu spadku lub poświadczonego aktu dziedziczenia. W momencie wydania przez Ministra Skarbu Państwa decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] nie zostało jeszcze wydane postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] września 2011 r., jak i z [...] lipca 2014 r. Bez ww. postanowień organ administracji ani strona nie mógł stwierdzić tej okoliczności. Jak wynika, z art. 1025 § 2 K.c. dopiero wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku tworzy stan domniemania, iż osoba w nim wymieniona jest spadkobiercą (następcą prawnym) zmarłej osoby. Przed wydaniem takiego orzeczenia istnieje stan niepewności co do kręgu spadkobierców (następców prawnych). Wynika to z faktu, iż w prawie istnieją różne reżimy dziedziczenia (ustawowe lub testamentowe) i to sąd spadku ustala, który z nich będzie miał zastosowanie. Ponadto mogą zaistnieć inne okoliczności wpływające na ustalenie kręgu spadkobierców już po śmierci spadkodawcy (odrzucenie lub zrzeczenie się spadku albo uznanie za niegodnego dziedziczenia). Tak więc w chwili śmierci spadkodawcy istnieje stan niepewności co do kręgu spadkobierców. Tym samym nie można uznać, że na dzień śmierci danej osoby istnieje okoliczność w zakresie ustalenia kręgu następców prawnych po zmarłej osobie fizycznej. Dopiero uprawomocnienie się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku tworzy taką okoliczność.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji o zakwalifikowaniu okoliczności wynikających z postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku jako nowych faktów w sprawie, istniejących w dacie orzekania przez organ, w rozumieniu z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sytuacji gdy postanowienie sądu powszechnego zostało podjęte po wydaniu decyzji której dotyczy wznowienie. Zgodnie z powołanym art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe; istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej; "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. posługując się pojęciem "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji. W rezultacie wznowić postępowanie należy także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody powstaną po wydaniu decyzji, ale ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział (por. wyrok NSA z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15). Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z 6 stycznia 1998 r., IV SA 1302/97; wyrok NSA z 31 marca 2009 r., II OSK 124/08). W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja odpowiadająca powyższej tezie. W sprawie wystąpiła bowiem nowa okoliczność faktyczna, istniejąca, ale nieznana organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, którą to okolicznością był fakt dziedziczenia wynikający z przedłożonego postanowienia sądu powszechnego. Fakt dziedziczenia i kręgu spadkobierców wynikający z testamentu nie były brane pod uwagę w postępowaniu w momencie rozstrzygania o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty R. T. z uwagi na brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a która to okoliczność ma istotne znaczenie w sprawie. W orzecznictwie wskazuje się, że nową okolicznością istotną dla sprawy będzie taka okoliczność, która mogła odmiennie ukształtować rozstrzygnięcie, przy czym jest to okoliczność, która przedstawia stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji przez organ nieposiadający wiedzy o takiej okoliczności (wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 45/17). Taką okoliczność stanowi fakt dziedziczenia potwierdzony powołanym wyżej postanowieniem sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 924 k.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast w myśl art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Postanowienie sądu powszechnego ma skutek ex tunc, bowiem nabycie spadku następuje z mocy samego prawa z chwilą śmierci spadkodawcy, a postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku jedynie okoliczność tę potwierdza.

Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. okazał się bezzasadny.

Z tych względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.