Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 486/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
article: art.7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o. o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zagospodarowania odpadu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] Spółki z o. o. z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (znak [...]) z dnia [...] grudnia 2015r. wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1048), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.), dalej także jako rozporządzenie (WE), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 140) wydane po rozpatrzeniu zażalenia spółki POL-CEL Sp. z o.o. (dalej także Spółka lub Strona), na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...], z dnia [...] października 2015 r. zobowiązujące [...] Sp. z o.o. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...].

W postanowieniu z dnia [...] grudnia 2015r. GIOŚ:

- uchylił postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] października 2015 r., zobowiązujące spółkę [...] Sp. z o.o., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia postanowienia - w części dotyczącej terminu jego wykonania;

- utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] października 2015 r. w pozostałym zakresie;

- określił termin wykonania postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

W związku z przeprowadzoną przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...], Oddziału Celnego w [...] kontrolą towaru zaszło podejrzenie, iż zgłoszony do wywozu na terytorium [...] pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], może stanowić odpad, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.). W związku z powyższym Naczelnik tego Urzędu Celnego zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu. Do ww. pisma dołączono następujące dokumenty: kopię dokumentu [...] nr [...]; kopię dokumentu [...] z dnia [...] listopada 2012 r.; kopię faktury konsygnacyjnej nr [...] z dnia 12 marca 2013 r.; kopię dokumentu MRN nr [...]; kopię dokument MRN nr [...]; kopię oceny towaru sporządzoną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 2014 r.

W dniu 11 lipca 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...]. W toku postępowania jedna z jego stron tj. spółka [...] Sp. z o.o. nadesłała wyjaśnienia, w których poinformowano, że omawiany pojazd został przywieziony spółce [...] Sp. z o.o. w dniu 24 maja 2014 r., ze składu celnego [...] prowadzonego przez T. H. Do przesyłki dołączono fakturę zakupu oraz fakturę konsygnacyjną nr [...] z dnia 22 maja 2014 r. Według Strony, [...] zleceniodawca odebrał sporny pojazd w dniu 26 czerwca 2014 r. Zdaniem strony zapis zawarty na dokumencie MRN nr [...], wskazujący spółkę [...] jako nadawcę, wskazuje jedynie miejsce odbioru towaru przez jego właściciela. Reasumując, Spółka stwierdziła, że wykonywała jedynie czynności z zakresu obsługi celnej na zlecenie obywatela [...].

Z kolei T. H., prowadzący działalność gospodarczą [...] poinformował, że omawiany pojazd został do niego dostarczony w zbiorczym transporcie i został w dniu 12 marca 2013 r. objęty procedurą składu celnego. Według niego, w dniu 22 maja 2014 r. sporządzono fakturę konsygnacyjną nr [...], na podstawie której dokonano zgłoszenia tranzytowego. Pojazd następnie został przewieziony do firmy [...] Sp. z o.o.

Pismem z dnia 7 listopada 2014r. T. H. przedstawił kontrakt konsygnacyjny nr [...] zawarty w dniu 14 grudnia 2012 r. z [...], w którym określono ogólne warunki współpracy pomiędzy ww. podmiotami.

W toku dalszego postępowania spółka [...] poinformowała, że omawiany pojazd nie pozostawał w dyspozycji spółki, ponieważ jako podmiot niebędący właścicielem towaru, bez zgody właściciela Spółka nie miała możliwości nim dysponować. Wszystkie czynności celne były dokonywane na zlecenie i z upoważnienia [...] właściciela ww. pojazdu. Ponadto Spółka wyjaśniła, że nie jest eksporterem, kupującym, sprzedającym, przewoźnikiem, czy też podmiotem zlecającym przewóz omawianego pojazdu. Zdaniem Strony dokument MRN nr [...] nie świadczy o eksporcie towaru, a jest przeznaczeniem powrotnego wywozu koniecznym do formalnego, a nie rzeczywistego, wyprowadzenia ze składu celnego. Strona wyjaśniła również, że w procedurze tranzytu, jaka miała miejsce w analizowanym przypadku, jako nadawcę towaru wskazuje się miejsce skąd dana procedura tranzytu się rozpoczyna.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], wezwał spółkę [...] Sp. z o.o., jako odpowiedzialną za nielegalne przemieszczenie odpadu, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...] Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.

Dokonując ponownej oceny sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska potwierdził swoje poprzednie stanowisko. W pierwszej kolejności stwierdził, że bezsprzeczną okolicznością pozostaje fakt, iż przedmiotem postępowania jest odpad w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. Wywiódł, że ww. pojazd jest odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012r. zgodnie, z którym każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, stanowi odpad. Z uwagi na fakt, iż omawiany pojazd w dacie przemieszczania wyposażony był w jednostkę napędową zawierającą płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości niebezpieczne, to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923) należy go zaklasyfikować do odpadu o kodzie [...] - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy".

Natomiast zdaniem organu istotą sprawy jest stanowisko Spółki, iż nie była ona podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia międzynarodowego przemieszczania spornego odpadu. Organ przytoczył zgodne z art. 2 pkt 15 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 rozumienie pojęcia "zgłaszający" i stwierdził, że strona została uznana przez organ za "zgłaszającego" w myśl rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z uwagi na fakt, iż była podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne przemieszczenie odpadu. Strona błędnie argumentuje, iż nie może być uznana za "zgłaszającego" w kontekście wyżej przytoczonego przepisu, z powodu braku zamiaru dokonania przemieszczenia odpadu. Tymczasem w warunkach niniejszej sprawy miało miejsce nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu, a więc żadne zasady wynikające czy to z ww. rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, czy też ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów siłą rzeczy nie zostały dochowane. Zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, zakazany jest wywóz ze Wspólnoty odpadów wyszczególnionych jako niebezpieczne w załączniku V do państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD. [...] nie należy do państw OECD.

Dalej organ wywodzi, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Organ nie zgodził się także z twierdzeniem Strony, jakoby Spółka nie dokonała przemieszczenia towaru, ponieważ nigdy nie realizowała definicji pojęcia przemieszczenia. Według Strony, zadaniem Strony nie było poddanie ww. odpadu procesom odzysku lub unieszkodliwienia. Zgodnie z art. 2 pkt 34 ww. rozporządzenia nr 1013/2006 "przemieszczanie" oznacza transport odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, który jest planowany lub odbywa się uogólniając między państwami. W sprawie pojazd został zatrzymany przez służby celne w miejscu drogowego przejścia granicznego w [...], w trakcie wywożenia z terytorium Polski na [...]. Z kolei do transportu ww. pojazdu dołączono [...] dokument [...], który posiada zapisy "dowód własności pojazdu wycofanego z ruchu drogowego" oraz "przeniesienie własności w celu rozłożenia na części" (tłumaczenie sporządzone przez tłumacza przysięgłego Panią M. L. w dniu 26 lipca 2015 r.), co oznacza, że przeznaczony był do rozłożenia na części.

Jeśli chodzi natomiast o kwestie celne zdaniem organu zarówno w dokumencie MRN nr [...], jak i w dokumencie MRN nr [...], podmiot [...] Sp. z o.o. widnieje jako nadawca/eksporter towaru, a więc podmiot faktycznie wysyłający towar z Polski na [...] (odbiorca I. V., [...], [...]). Zgodnie z art. 4 pkt 17 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Wskazana w dokumentach MRN jako nadawca/eksporter spółka [...], rzeczywiście takim nadawcą była. Strona ponadto dysponowała upoważnieniem udzielonym przez Pana O. S. do reprezentacji przed organami celnymi. W kontekście wyżej przytoczonej definicji zgłaszającego w rozumieniu Wspólnotowego Kodeksu Celnego, spółka [...] winna zatem dokonać zgłoszenia wysyłki w imieniu O. S. W rzeczywistości natomiast Strona dokonała zgłoszenia wywozu w imieniu własnym, czego potwierdzeniem są ww. dokumenty MRN.

Odpowiedzialności za działanie zgodnie z przepisami nie zwalnia fakt, że O. S., jako obywatel państwa trzeciego, nie mógł dokonać odprawy celnej samodzielnie. Strona działając w imieniu własnym, jako podmiot objęty polską jurysdykcją, obowiązana była zastosować się do wymagań formalno-prawnych obowiązujących w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów. Spółka [...] Sp. z o.o. dokonując zgłoszenia celnego doprowadziła do rozpoczęcia procedury wywozu odpadu, który to wywóz objęty jest zakazem.

W konsekwencji zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ww. rozporządzenia, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Według art. 24 ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że odpady zostaną odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia. Z kolei zgodnie z art. 18 ww. ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wywiodła [...] Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części pkt 2 i 3 .

Skarga formułuje następujące zarzuty:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 pkt 15 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 i art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "zgłaszający", przez co uznanie skarżącego za podmiot zgłaszający i zobowiązanie skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 103/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów, kiedy skarżący wbrew twierdzeniom organu nie dokonywał procedury przemieszczania towaru uznanego za odpad, nie zlecał takiego przemieszczania i nie ciążył na nim obowiązek zgłoszenia, przez co nie może być stroną postępowania;

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach poprzez przyjęcie, iż skarżący był posiadaczem odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu, kiedy posiadaczem odpadów był S. O., zaś skarżący posiadał wyłącznie upoważnienie do dokonania zgłoszenia celnego, zaś zgłoszenia celnego nie można utożsamiać ze zgłoszeniem wysyłki odpadów w rozumieniu rozporządzenia Nr 103/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez ich niezastosowanie, które skutkowało, że nie doszło do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności polegające na poczynieniu ustaleń w sposób dowolny, nie znajdujący odzwierciedlenia w zebranym materialne dowodowym, przez co doszło do uznania, iż skarżący jest posiadaczem odpadu i dysponował nim, jako eksporter, kiedy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, iż przemieszczanie towaru odbywało się w procedurze tranzytu zewnętrznego za dokumentem Tl MRN [...] jako że dotyczyło towaru niewspólnotowego, a nie eksportu, ponieważ skarżący nie dokonywał żadnej sprzedaży towarów na rzecz podmiotów zagranicznych gdyż nie był właścicielem, a także braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny przez co organ nie zwrócił uwagi na fakt, iż skarżący dokonywał odprawy celnej towaru w postaci samochodu wypadkowego zgodnie z informacjami uzyskanymi od właściciela towaru i załączonymi dokumentami, a nie w postaci odpadu, ponieważ skarżący nie dysponował dokumentem [...],

- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, zwłaszcza nie wykazania jaką rolę pełnił T. H. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] w procederze przywozu odpadu na teren kraju i w czyim imieniu działał;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia motywów rozstrzygnięcia, w szczególności polegające na nienależytym uzasadnieniu faktycznym postanowienia, wyrażającym się w szczególności brakiem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc - co w sprawie ma zasadnicze znaczenie - związany zarzutami i wnioskami skargi, skargę uwzględnił odnośnie uchylenia obydwu postanowień wydanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

W pierwszej kolejności należy – choć na żadnym etapie kwalifikacja spornego pojazdu jako odpadu nie była kwestionowana - zaakceptować stanowisko organu, że uszkodzony pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], stanowi odpad.

W ocenie Sądu, organ orzekający w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest zobowiązany". Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w kontrolowanej sprawie, ostatni amerykański właściciel pojazdu tj. [...], który w ramach kontraktu konsygnacyjnego przekazał pojazd na terytorium RP, zakupił tenże pojazd w dniu 19 listopada 2012r. ([...]) w warunkach uprzedniego wystawienia przez [...] świadectwa prawa własności ([...]). Ze względu na poważne uszkodzenia poprzedni właściciel wyzbył się na rzecz [...]., spornego pojazdu. Do ustalenia natomiast pozostaje na rzecz jakiego podmiotu, o czym poniżej. Z tego względu słusznie organ orzekający uznał, iż przeniesienie własności na rzecz [...] stanowiło pozbycie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Nadto ustalono, iż sporny pojazd w momencie przemieszczenia był uszkodzony, co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz treść dokumentu [...]. TS Unii Europejskiej podnosi, że zakres pojęcia "odpad" zależy od interpretacji pojęcia "pozbywać się" (zob. wyrok ETS z 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-129/96 oraz wyrok ETS z 8 września 2005 r. w sprawie C-121/03.). W orzecznictwie NSA ukształtowanym na gruncie ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. wyrażony został pogląd, według którego pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 1678/14).

W niniejszej sprawie istotą sprawy jest dokonanie ustaleń faktycznych, istotnych dla mających zastosowanie przepisów prawa materialnego. W tym zakresie natomiast – zdaniem Sądu - doszło do uchybienia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak stanowi art. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. rozporządzenie to określa procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Ma ono zastosowanie do przemieszczania odpadów m. in. w kolejności: pomiędzy Państwami Członkowskimi, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie; przywożonych do Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich; przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich. Z kolei przemieszczanie, na potrzeby międzynarodowego przemieszczania odpadów, art. 2 pkt 34) rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 definiuje jako transport odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, który jest planowany lub odbywa się m. in. z jednego państwa do drugiego. Natomiast pojęcie nielegalnego przemieszczenia odpadów zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 35 rozporządzenia 1013/2006 następująco: "nielegalne przemieszczanie oznacza przemieszczanie odpadów dokonane:

a) bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

b) bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

c) w przypadku gdy zgoda zainteresowanych właściwych organów została uzyskana w wyniku fałszerstwa, wprowadzenia w błąd albo oszustwa; lub

d) w sposób, który nie jest zgodny z określonym w dokumencie zgłoszeniowym lub w dokumentach przesyłania; lub

e) w sposób, który prowadzi do odzysku lub unieszkodliwiania niezgodnego z przepisami wspólnotowymi [UE] lub międzynarodowymi; lub

f) z naruszeniem art. 34, 36, 39, 40, 41 i 43; lub

g) zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4, w odniesieniu do którego stwierdzono, że:

i) zawiera odpady, które nie zostały wyszczególnione w załącznikach III, IIIA lub IIIB; lub

ii) został naruszony art. 3 ust. 4;

iii) przemieszczanie jest realizowane w sposób, który nie został konkretnie określony w dokumencie, o którym mowa w załączniku VII".

W niniejszej sprawie dwukrotnie miałoby dojść do przemieszczenia odpadów, po raz pierwszy z terytorium [...] na terytorium RP, a następnie – do czego nie doszło w konsekwencji – z obszaru Państwa Członkowskiego na obszar [...]. Transport odpadów nastąpić bowiem miał z jednego do drugiego państwa dwukrotnie bez zgłoszenia właściwym organom. Zatem już przy pierwszym przemieszczeniu doszło do wypełnienia definicji nielegalnego przemieszczenia przedmiotu, który stanowi odpad. Ponieważ rozporządzenie chroni w pierwszym rzędzie rynek Państw Członkowskich, nie dyskryminując oczywiście pozostałych stron międzynarodowego obrotu odpadami, w ocenie Sądu przedmiotem oceny winien być transport odpadu na teren Wspólnoty z państwa trzeciego (art. 1 ust. 2 pkt b) rozporządzenia (WE). W tym bowiem momencie nastąpiło wprowadzenie odpadu na teren Wspólnoty w sposób niekontrolowany. Celem natomiast zarówno regulacji unijnych, jak i norm prawa krajowego jest nie generalne zakazanie przemieszczania odpadów, lecz swoista kontrola i reglamentacja tego przepływu poprzez wydawanie zezwoleń na zarówno przywóz odpadów na teren kraju, jak i ich wywóz poza ten teren (art. 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów). Kontrola bowiem dotyczy zarówno przemieszczania między Państwami Członkowskimi, jak również ma na celu ochronę terytorium Wspólnoty przed zalewem przedmiotów, które w rozumieniu przepisów unijnych stanowią odpad. O takim zaś przedmiocie organ orzekał. Pierwszą jednak czynnością wprowadzającą przedmiotowy pojazd na terytorium Wspólnoty było przemieszczenie pomiędzy USA, a Polską. Nastąpił bowiem fizyczny przywóz samochodu na terytorium RP i objęcie go procedurą celną. Jako przywóz rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 definiuje każde wprowadzenie odpadów na terytorium Wspólnoty, z wyłączeniem tranzytu przez Wspólnotę (art. 2 pkt 30). Tranzyt zaś to przemieszczenie odpadów lub planowane przemieszczenie przez jedno lub więcej państw, innych niż państwo wysyłki lub przeznaczenia (art. 2 pkt 32 rozporządzenia WE). Skoro pojazd został wprowadzony na terytorium RP nie można mówić o tym, że pozostawał w tranzycie pomiędzy USA, a [...]. Oznacza to, że pojazd został wprowadzony na terytorium Wspólnoty poprzez transport do Polski i umiejscowiony na terytorium RP poprzez skład celny T. H. Zatem ta pierwsza czynność nosząca znamiona nielegalnego przemieszczenia odpadu winna podlegać ocenie pod kątem zastosowania normy art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Poprzez bowiem wprowadzenie na obszar Polski przedmiotu sklasyfikowanego w ostateczności jako odpad naruszono przepisy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a wywóz do [...] był jedynie następstwem uprzedniej nielegalnej czynności. Pierwsze przemieszczenie odpadu zostało ujawnione w związku z następczą czynnością, jaką był wywóz na [...], i jako takie winno zostać ocenione w świetle zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego. Tymczasem organ administracji uznał jako spełniające kryteria nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów czynność wywozu poza teren kraju i jednocześnie Wspólnoty. Tymczasem sporny odpad nie został wytworzony na terytorium RP, lecz został wprowadzony na terytorium RP bez dokonania zgłoszenia co do planowanego przemieszczenia odpadu.

W konsekwencji zdaniem Sądu organ dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, co skutkowało poczynieniem ustaleń faktycznych obojętnych dla rozstrzygnięcia. Koniecznym było bowiem zbadanie okoliczności faktycznych mających miejsce w związku z przywozem pojazdu na terytorium RP, nie zaś wywozem i w związku z tym fragmentem stanu faktycznego ustalenie, jaki podmiot powinien być adresatem postanowienia wydanego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Wedle definicji rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 "zgłaszający" oznacza w przypadku przywozu do Wspólnoty lub tranzytu przez terytorium Wspólnoty odpadów niepochodzących z Państwa Członkowskiego każdą spośród następujących osób fizycznych lub prawnych podlegających jurysdykcji państwa wysyłki odpadów, która zamierza zrealizować przemieszczanie odpadów albo doprowadziła do przemieszczenia odpadów:

i) osobę określoną w przepisach państwa wysyłki albo też gdy nie określają one takiej osoby;

ii) osobę będącą posiadaczem odpadów w momencie wywozu (art. 2 pkt 15) ppkt b) rozporządzenia (WE).

Przepisy rozporządzenia unijnego, które znajduje bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym definiują podmiot zgłaszający, również na potrzeby ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Z tego względu to wyżej przytoczona definicja zgłaszającego mogła stanowić postawę orzekania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wiążę się to jednak z takim rozstrzygnięciem organu krajowego, którego adresatem będzie podmiot podlegający jurysdykcji państwa wysyłki odpadów. Państwem zaś wysyłki jest każde państwo, z którego przemieszczenie rozpoczęło się lub ma się rozpocząć (art. 2 pkt 22) rozporządzenia (WE)). W niniejszej sprawie przemieszczenie rozpoczęło się w [...], wobec czego ustalenie podmiotu zgłaszającego winno nastąpić wedle tamtejszych przepisów. Takie są konsekwencje przyjęcia jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Tymczasem organ przyjął definicję zgłaszającego właściwą dla innego stanu faktycznego tj. gdy przemieszczenie pochodzi z Państwa Członkowskiego (art. 2 pkt 15) ppkt a) rozporządzenia (WE)). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nastąpił przywóz do Wspólnoty, nie zaś przemieszczenie wewnątrzwspólnotowe i posiłkowanie się definicją zgłaszającego określoną w art. 2 pkt 15) ppkt a) rozporządzenia było wadliwe, bowiem nie odpowiadało stanowi faktycznemu istotnemu dla rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wskazano organ winien ocenić legalność przemieszczenia spornego pojazdu na etapie przywozu na terytorium RP, nie zaś wywozu.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że przy przyjęciu odpowiedzialności wysyłającego odpady, wezwanie do zastosowania procedur określonych w rozporządzeniu WE może być skierowane jedynie do podmiotu podlegającego jurysdykcji USA - bowiem USA jest państwem wysyłki – i to takiego, który jest określony w przepisach państwa wysyłki, w drugiej kolejności zaś gdy przepisy te nie określają takiej osoby - do osoby będącej posiadaczem odpadów w momencie wywozu. I w zakresie takiej definicji zgłaszającego lub podmiotu zobowiązanego do dokonania zgłoszenia organ władny był zastosować art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Tymczasem organ zastosował rozumienie "zgłaszającego" do innego rodzaju przemieszczenia.

Wszystkie powyżej wskazane argumenty prowadzą do wniosku, że organ zastosował niewłaściwe przepisy prawa materialnego oraz uchybił przepisom prawa procesowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego istotnego dla przepisów prawa materialnego, które powinny zostać zastosowane. Uzasadniało to konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, jak również postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2015r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) p.p.s.a. oraz 135 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.