Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 281/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 24 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz skarżącego A. L. kwotę 697,00 zł (słownie złotych: sześćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. L. (dalej też: Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 24.04.2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 11.01.2019 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2017 r.

Z akt sprawy wynika, iż dnia 31.05.2017 roku A. L. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zielenienie, płatności dodatkowej. W sekcji VII wniosku Strona zadeklarowała dwanaście działek ewidencyjnych, natomiast w sekcji VIII - Strona zgłosiła do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej działki rolne o łącznym areale 9,71 ha.

W dniach 14.05.2018 roku - 17.05.2018 roku w gospodarstwie Strony inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału ARiMR wykonali kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, której ustalenia utrwalono w formie protokołu nr [...].

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu (dalej też: organ I instancji) decyzją z dnia 13.06.2018 roku odmówił przyznania A. L. płatności ONW strefa nizinna i nałożył sankcję w wysokości 664,99 zł.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji wskazał m.in., iż powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 9,71 ha. Ze względu jednak na stwierdzone nieprawidłowości tj. brak użytkowania rolniczego działek a, b oraz c przez okres 2 lat oraz deklarowanie większej powierzchni we wniosku od powierzchni stwierdzonej na działkach d, e, c Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu ustalił, iż powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 4,34 ha. Zgodnie zaś z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Mając na uwadze powyższe organ I instancji wskazał, iż zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności, w związku z powyższym płatność została odmówiona i naliczona została kara administracyjna.

W dniu 18.06.2018 roku A. L. złożył zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 14 - 17.05.2018 roku. Zdaniem Strony kontrola została przeprowadzona bezpodstawnie z naruszeniem norm prawnych i zdrowego rozsądku. Kontrola została zlecona przez Kierownika Biura Powiatowego i miała wykazać sposób użytkowania i wielkość areału koszenia łąk w roku 2017. Zlecenie kontroli w miesiącu maju łąk, gdzie jest największa wegetacja, w ocenie Strony zakrawa na ironię. Nie można sprawdzić w miesiącu maju, gdzie trawa jest wysokości około 0,7 m, czy dana łąka była koszona i na jakiej powierzchni w 2017 roku.

Z kolei w dniu 03.07.2018 roku A. L. złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu.

W dniu 11.07.2018 roku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu przekazał Dyrektorowi Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uwierzytelnioną kopię korekty raportu z kontroli na miejscu w celu dołączenia do akta sprawy. Korekty raportu dokonano w dniu 06.07.2018 roku.

Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR na mocy decyzji nr [...] z dnia 04.09.2018 roku uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., iż rozstrzyganie sprawy co do istoty, a więc orzekanie o prawie Strony do otrzymania płatności bezpośrednich na rok 2017 z uwzględnieniem ustaleń zawartych w korekcie raportu Nr [...] oraz argumentów wskazanych w piśmie z dnia 10.06.2018 roku (treść zastrzeżeń) oraz z dnia 28.06.2018 roku (treść pisma odwoławczego) przez Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, w sytuacji gdy organ I instancji nie wypowiedział się w tym zakresie, prowadziłoby do pozbawienia Strony prawa do ponownego rozpoznania sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien dokonać oceny stanu faktycznego sprawy uwzględniając ustalenia zawarte w korekcie raportu Nr [...] w konfrontacji z argumentami Strony wskazanymi w piśmie z dnia 10.06.2018 roku (treść zastrzeżeń) oraz z dnia 28.06.2018 roku (treść pisma odwoławczego), a następnie rozstrzygnąć kwestię uprawnienia Strony do otrzymania płatności z tytułu ONW na rok 2017 w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ponadto, organ I instancji podczas postępowania wyjaśniającego powinien zapewnić czynny udziału Strony w przedmiotowym postępowaniu, poprzez umożliwienie zapoznania się Strony z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, m.in. poprzez udostępnienie dokumentacji zdjęciowej sporządzonej w ramach przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz śladu gml z odbiornika gps z pomiarów wykonanych w gospodarstwie.

Pismem z dnia 05.11.2018 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu, w związku pozyskaniem płyty zawierającej ślad gml z odbiornika GPS, wyznaczał Skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 11.01.2019 roku odmówił przyznania A. L. odmówił przyznania A. L. płatności ONW strefa nizinna i nałożył sankcję w wysokości 664,99 zł.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji wskazał m.in., iż uwzględnił korektę raportu z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] z dnia 06-07-2018r. Kontrolerzy dokonując korekty raportu nr [...] zmienili na działkach rolnych f, g oraz części działki h o powierzchni 0,71ha treść uwagi: "brak rolniczego użytkowania przez okres 2 lat" - na: "brak rolniczego użytkowania przez okres 1 roku". Nie zostało zanegowane to, że na działce stwierdzono nieużytek. Kierownik Biura Powiatowego w Opolu analizując otrzymaną z Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego dokumentację fotograficzną uznał, że jest ona wystarczająca, aby do działek rolnych a, b oraz e nie przyznać płatności a dla działek d, e oraz i przyznać płatność do pomniejszonej powierzchni. W przypadku działki rolnej a oraz b na powierzchni, która powinna być użytkowana rolniczo są składowane suche, pościnane gałęzie drzew oraz widać samosiejki drzew iglastych. W przypadku działki rolnej j na części działki rolnej widoczne są samosiejki drzew iglastych. Działka rolna e została pomniejszona o część, na której są składowane suche, pościnane gałęzie drzew oraz widać samosiejki drzew iglastych. W przypadku działki rolnej c na działce widać rosnące drzewa. Dalej organ I instancji wskazał, iż z wykonanych pomiarów w trakcie inspekcji terenowej wynika, że w przypadku działek a i b cała deklarowana na działce ewidencyjnej k powierzchnia wygląda podobnie, nie można jednoznacznie wskazać, która jej część miała być niekoszona w 2017 roku. W przypadku działki rolnej e część stwierdzona jako nieużytkowana rolniczo zajmuje ponad połowę deklarowanej powierzchni a nie jak wynika z planu działalności rolnośrodowiskowej 15-20%. Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości tj. brak użytkowania rolniczego działek a, b oraz c przez okres 2 lat oraz deklarowanie większej powierzchni we wniosku od powierzchni stwierdzonej na działkach d, e, c Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu ustalił, iż powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 4,34 ha. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Mając na uwadze powyższe organ wywiódł, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności, w związku z powyższym płatność została odmówiona i naliczona została kara administracyjna.

Od powyższej decyzji w dniu 01.02.2019 roku A. L. złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu, podnosząc, iż skarżona decyzja narusza:

1. art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 w związku z art. 7 i art. 77 §1 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie powierzchni uprawnionych do płatności w przypadku działek rolnych a, b, d, e, c, i polegające na uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu obarczonych błędnym ustaleniem stanu faktycznego w szczególności w zakresie stwierdzenia zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej (DR18) na działkach rolnych a, b, c

2. art. 78 § 1 kpa poprzez brak uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej działek, co do których stwierdzono rozbieżności w powierzchnia w stosunki do deklaracji we wniosku,

3. art. 73 § 1 kpa poprzez brak wydania z akt sprawy wnioskowanej dokumentacji zdjęciowej z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie,

4. art. 81 kpa poprzez uznanie za udowodnione okoliczności związane ze sposobem użytkowania działek rolnych a, b, d, e, c, i w oparciu o dokumentację fotograficzną,

5. art. 19a ust.4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11.03.2014 roku.

Pismem z dnia 22.03.2019 roku Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przesłał pełnomocnikowi Strony pełną dokumentację zdjęciową z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie.

Decyzją z dnia 24.04.209 r. Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Od powyższej decyzji strona wywiodła skargę do tutejszego Sądu.

Zaskarżając ww. decyzję w całości zarzucono organowi naruszenie m.in.:

- art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 w związku z art. 7 i art. 77 §1 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie powierzchni uprawnionych do płatności w przypadku działek rolnych a, b, d, e, c, i polegające na uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu obarczonych błędnym ustaleniem stanu faktycznego w szczególności w zakresie stwierdzenia zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej (DR18) na działkach rolnych a, b, c bez zestawienia tychże wyników z dokumentacją przyrodniczo – siedliskową.

- art. 19a ust. 1 i 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez jego błędne zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem postępowania jest ocena prawidłowości rozstrzygnięć organów obu instancji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017. Na mocy zaskarżonej decyzji płatność ONW została odmówiona z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w ramach przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności na działkach rolnych a, b, d, e, c oraz i. Z treści środków zaskarżenia oraz akt sprawy wynika, iż przedmiotem sporu jest powierzchnia kwalifikująca się do objęcia płatnościami na w/w działkach rolnych.

Na wstępie należy zauważyć, iż rozstrzygnięcie Sądu jest determinowane z jednej strony przez obowiązujące przepisy prawa administracyjnego, w których wyznacza się prawne przesłanki uzyskania świadczenia. Jednocześnie, pod treść zawartych w nich norm subsumuje się stan faktyczny ustalony na działkach należącej do Skarżącego.

W myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 627 ze zm.) w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1. stoi na straży praworządności;

2. jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3. udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4. zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl ust. 2 w/w artykułu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w dalszej części uzasadnienia zwanym "rozporządzeniem ONW" (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.).

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Natomiast art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. L 181/48 z 20.6.2014) stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.

W myśl art. 18 ust. 6 rozporządzenia nr 640/2014 bez uszczerbku dla kar administracyjnych zgodnie z art. 19, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność w ramach systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw.

Nie naruszając przepisów art. 60 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, jeżeli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością w ramach systemów pomocy bezpośredniej ustanowionych w tytułach III, IV oraz V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 lub całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością w ramach środka wsparcia obszarowego jest mniejsza lub równa 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy obszarowi zgłoszonemu. Na potrzeby obliczeń uwzględnia się jedynie zawyżenia powierzchni obszarów na poziomie grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1.

Akapitu drugiego nie stosuje się, w przypadku gdy różnica przekracza 20 % całkowitej powierzchni obszaru zgłoszonego do objęcia płatnością.

Stosownie zaś do art. 19a ust. 1-2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule 111 rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100 % wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar. Jeśli na beneficjenta nie nałożono jeszcze żadnej kary administracyjnej zgodnie z ust. 1 za zawyżenie deklaracji obszaru w odniesieniu do danego systemu pomocy lub środka wsparcia, wówczas karę administracyjną, o której mowa w tym ustępie, zmniejsza się o 50 %, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym nie przekracza 10 % obszaru zatwierdzonego.

W ten sposób ukształtowane przepisy prawa administracyjnego stanowią przestrzeń dla oceny stanu faktycznego zaistniałego i ustalonego w sprawie. Analizując tę kwestę Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe, gdyż opiera się na błędnie ustalonym stanie faktycznym w zakresie działek rolnych a, b, d, e, c, i. Postępowanie organów w powyższym zakresie narusza art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Jest poza sporem, że w przypadku wniosków o przyznanie płatności, w tym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, kontrola na miejscu i sporządzony po jej przeprowadzeniu raport stanowi podstawowe źródło informacji o sposobie użytkowania działek rolnika, jednak analiza przez organ tegoż dowodu winna być dokonana możliwie wnikliwie, z uwzględnieniem innych dowodów znajdujących się w posiadaniu organu. W tym miejscu należy wskazać, iż w aktach sprawy znajduje się dokumentacja siedliskowo-przyrodnicza sporządzona w czerwcu 2017 roku przez eksperta – M. S. na potrzeby ubiegania się przez Skarżącego o płatności m.in. w wariancie 5.4 programu rolno-środowiskowo-klimatycznego Półnaturalne łąki wilgotne. W dokumentacji tej znajdują się fotografie działek Skarżącego, w tym spornych tj. wykluczonych ostatecznie przez organy ARiMR z płatności. Na fotografiach wykonanych w roku, którego dotyczyło postępowanie w sprawie płatności (2017) widoczne są łąki, których stan zagospodarowania nie powinien budzić wątpliwości organów, co do ich utrzymania w dobrej kulturze rolnej. Co więcej dokumentacja zawiera naniesione obszary, które zgodnie z zaleceniami eksperta winny pozostawać niekoszone z uwagi na występujące cenne gatunki roślin (turzyca pospolita, ostrożeń błotny, firletka poszarpana, sitowie leśne). Organy ARiMR nie sięgnęły do tejże dokumentacji, bazując jedynie na własnych ustaleniach, które były przez Skarżącego kwestionowane przede wszystkim z uwagi na termin przeprowadzenia kontroli. Jeśli po analizie zdjęć z ekspertyz organ nadal miałby wątpliwości co do stanu zagospodarowania łąk w 2017 roku winien zwrócić się do eksperta o przesłanie stosownych materiałów pozyskanych w trakcie opracowania dokumentacji siedliskowo- przyrodniczej. Wprawdzie w myśl art. 3 ust. 3 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w art. 3 ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, jednocześnie jednak, w myśl art. 3 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy, w pozostałym zakresie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. To zaś implikuje obowiązek organu administracyjnego, wykazania że Strona nie spełniła warunków uzyskania płatności. Zdaniem Sądu organ nie wywiązał się z tej powinności.

Opierając się na materiale dowodowym zauważyć należy, iż Skarżący zobowiązany był wykonać koszenie łąk w okresie pomiędzy 15 czerwca do dnia 30 września. Kontrola na miejscu nie dość, że nie została przeprowadzona w 2017 roku, to czynności ukończono w dniu 17 maja 2018 roku. Jeśli zatem Skarżący wykonałby koszenie w czerwcu 2017, to wizyta kontrolerów nastąpiłaby rzeczywiście po upływie roku od koszenia (tu wniosek organ, iż łąki nie były koszone od co najmniej roku znajdowałby odzwierciedlenie w ustaleniach kontrolnych). Z tej okoliczności nie sposób, jak to czyni organ, wyprowadzać wniosku, iż w 2017 roku Skarżący koszenia nie wykonał. Pomijając treść powołanego w toku postępowania administracyjnego pkt 77 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31), gdzie wskazano, że kontrole na miejscu powinny być przeprowadzane w roku kalendarzowym, w którym złożono odpowiednie wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność, należy mieć na względzie, iż w przypadku spornych łąk Skarżącego są to tereny podmokłe (wariant obejmuje łąki wilgotne, gdzie występują rośliny typowe dla tego rodzaju terenów). Wzrost roślinności na obszarach wilgotnych następuje szybciej niż w przypadku podłoża suchego, dla którego ustalenia nie jest wymagana wiedza specjalna, a organ winien tę okoliczność wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 11.03.2019 r., sygn. akt III SA/GI 490/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zakresie obszarów, które Skarżący mógł pozostawić jako nieskoszone organ nie dokonał bliższej analizy, które ze zdjęć zostały wykonane na takich obszarach. Skoro Skarżący był uprawniony, ale i zobowiązany do pozostawienia pewnych części działek jako nieskoszonych, to rolą organu było przeanalizowanie ustaleń kontrolnych w taki sposób, by uwzględnić tę okoliczność i nie wyciągać w stosunku do Skarżącego negatywnych konsekwencji z okoliczności niewykonania zabiegu koszenia w 2017 roku. Nie sposób przyjąć, jak to czyni organ odwoławczy dla działek rolnych a i b, iż cała ich deklarowana powierzchnia wygląda podobnie. Dla działki rolnej b porównanie zdjęć nr 22 i 23, które obrazują teren objęty wymogiem koszenia, z fotografiami nr 35, 36 i 38, które zostały wykonane w kierunku stref wyłączonych z koszenia prowadzi do wniosków przeciwnych do tych wynikających ze skarżonej decyzji.

W kwestii występujących gdzieniegdzie samosiejek drzew należy mieć na względzie, iż działki rolne Skarżącego położone są na obszarach graniczących bezpośrednio z lasem. Występowanie pojedynczych drzew nie dyskwalifikuje działki pod kątem możliwości przyznania do jej powierzchni płatności. Zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile spełnione są następujące warunki: działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze; oraz liczba drzew na kwalifikujący się hektar nie przekracza maksymalnego zagęszczenia. W myśl natomiast § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U. z 2015 r. poz. 338), które ma zastosowanie do płatności ONW na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 maksymalne zagęszczenie drzew, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), które nie może przekroczyć 100 drzew na hektar.

Konsekwencją błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest naruszenie art. 19a ust. 1 i 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 sprowadzające się do bezpodstawnego nałożenia na Skarżącego sankcji prowadzących do pobawienia go płatności za rok 2017 i nałożenia kary, która będzie potrącana z innych płatności w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Dlatego, ponownie orzekając w sprawie, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji powinien wziąć pod uwagę wszystkie przedstawione uwagi Sądu i oprzeć się na czytelnym materiale dowodowym, z którego będzie wynikało, że Skarżący, na spornych działkach nie wykonywał prawnie wymaganych zabiegów agrotechnicznych i nie utrzymywał ich w odpowiedniej kulturze rolnej.

Z przedstawionych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Organu odwoławczego. Stało się tak na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – zwanej dalej p.p.s.a.). O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a,