Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 354/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c", 200, 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, 7, 8, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...]roku, Nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie wyłączenia trwałego gruntów z produkcji rolniczej, ustalenia należności i opłat rocznych z tego tytułu.

W treści uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w dniu 27 stycznia 2009 roku do organu I instancji wpłynął wniosek strony o doręczenie decyzji z dnia 14 sierpnia 2008 roku. W uzasadnieniu wniosku napisano, że decyzja została doręczona do rąk osoby nieuprawnionej do odbioru pism, w związku z czym decyzja ta nie została doręczona stronie, a zatem nie wiąże ona ani strony, ani organu.

Organ I instancji przesłał stronie decyzję w dniu 9 lutego 2009 roku, a w dniu 25 lutego 2009 roku do tego organu wpłynęło odwołanie strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania bowiem uznało, że decyzja została skutecznie doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi strony. Po rozpoznaniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 9 października 2009 roku, sygn. akt: II SA/Łd 537/09 uchylił to postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że doręczenia decyzji dokonano do rąk osoby nieuprawnionej, bowiem pełnomocnikiem osoby prawnej nie może być inna osoba prawna. Sprzeczne jest to z treścią art. 32 i art. 33 § 1 – 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania ponieważ decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona samej stronie. Organ I instancji oprócz wysłania decyzji do pełnomocnika, który jak się okazało był nieuprawniony do pełnienia tej funkcji, decyzja została doręczona także samej stronie. Decyzja została odebrana w siedzibie Spółki przez pracownika firmy "B" Al. W. Nr 11, W.

Jednocześnie organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy podmiotowi temu zostało udzielone tzw. "pełnomocnictwo pocztowe" do odbioru przesyłek pocztowych kierowanych do strony. Strona kwestionowała ten fakt, ale z pisma Centrum Poczty Oddziału Rejonowego W. z dnia 2 czerwca 2009 roku wynika, że decyzja została doręczona podmiotowi na podstawie stosownego pełnomocnictwa.

Na tej podstawie organ ocenił, że decyzja została doręczona stronie postępowania. Nie można wiec przyjąć, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. Późniejsze doręczenie decyzji nowemu pełnomocnikowi strony, wobec już dokonanego skutecznego doręczenia decyzji samej stronie, nie może wywierać skutku prawnego mającego znaczenie dla biegu terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z treścią art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Jak wynika z pisma Centrum Poczty decyzja została odebrana przez pracownika firmy upoważnionej do odbioru pism kierowanych do strony.

W skardze na powyższe postanowienie A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła o jego uchylenie, jak i uchylenie decyzji I instancji. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie art. 134 w zw. z art. 129 § 2, art. 77 § 1 i art. 40 § 2 w zw. z art. 45 i 110 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji stronie w sytuacji gdy pokwitowanie odbioru podpisała osoba nie będąca pracownikiem strony, a jednocześnie nie będąca osobą upoważnioną do odbioru korespondencji w imieniu strony. W ocenie strony, pisma kierowane do jednostek organizacyjnych doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism (art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego). Osobą uprawnioną do odbioru pism jest, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, członek organu tej spółki uprawniony do jej reprezentowania lub pełnomocnik albo pracownik uprawniony do odbioru pism. Za osobę uprawnioną do odbioru korespondencji można uznać osobę, która z racji podziału czynności w jednostce organizacyjnej wykonuje te czynności, ale dotyczy to niewątpliwie tylko pracownika tej jednostki. W stanie faktycznym sprawy korespondencję odebrała osoba, która nie była, ani nie jest pracownikiem strony. Osoba ta jest pracownikiem innej firmy, która ma siedzibę pod tym samym adresem co strona. Nie można zatem przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji I instancji. Wbrew twierdzeniom organu, strona nigdy nie udzieliła osobie, która odebrała przesyłkę, ani firmie, w której jest ona zatrudniona pełnomocnictwa pocztowego. Strona udzieliła jedynie pełnomocnictwa do prowadzenia spraw księgowych (właściciel tej firmy jest doradcą podatkowym). Pełnomocnictwo to nie zostało dołączone przez stronę do akt, wobec tego niedopuszczalne było domniemanie organu, iż istnieje umocowanie dla tego podmiotu do działania w imieniu i na rzecz strony.

Zdaniem strony w sprawie doszło także do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, bowiem organ odwoławczy nie wydał decyzji uchylającej rozstrzygnięcie I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji w sytuacji gdy postępowanie było bezprzedmiotowe, gdyż dotyczyło wyłączenia z produkcji użytków rolnych położonych w granicach administracyjnych miasta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W tej sytuacji podkreślić należy, że Sąd nie ma uprawnień do badania legalności decyzji organu I instancji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej.

Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla to postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W stanie faktycznym sprawy, organ II instancji stwierdził niedopuszczalność odwołania, gdyż ocenił, że decyzja I instancji została skutecznie doręczona stronie w dniu 28 sierpnia 2008 roku przez pracownika innej firmy, która to firma legitymowała się pełnomocnictwem pocztowym. Jednocześnie podkreślić należy, że do akt administracyjnych nie został dołączony dokument pełnomocnictwa pocztowego. Organ informację o istnieniu takowego umocowania czerpał z pisma Poczty Polskiej. Tym niemniej, Poczta Polska, mimo wniosku organu, nie doręczyła organowi tego dokumentu powołując się na tajemnicę pocztową. Innymi słowy, organ odwoławczy nie zapoznał się z treścią pełnomocnictwa pocztowego. Podkreślić także należy, że strona skarżąca kwestionowała istnienie takiego pełnomocnictwa.

W stanie faktycznym sprawy zaistniała sytuacja tego rodzaju, iż organ przyjął istnienie pełnomocnictwa pocztowego bez zapoznania się z jego treścią. W szczególności organ nie posiadał informacji o zakresie tego pełnomocnictwa (czy dotyczyło wszystkich pracowników firmy, jakie czynności obejmowało), w także o czasie jego obowiązywania. Tym samym za dowolne i nie znajdujące pokrycia w zgromadzonych aktach administracyjnych należy przyjąć uznanie organ, iż pracownik firmy, który odebrał korespondencję kierowaną do strony, działał na mocy stosownego umocowania.

Działanie takie, w ocenie Sądu, sprzeczne jest z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności z treścią art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jako dowolne należy traktować bowiem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Poglądy powyższe znajdują swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z dnia 4 lipca 2001 roku, I SA 1768/99, Lex Nr 54171 i I SA 301/00, Lex Nr 53964; wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 roku, III ARN 55/94, OSNP 1995/7/83 i inne).

Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że przynajmniej przedwczesnym było przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż osoba która odebrała przesyłkę w imieniu strony skarżącej była pracownikiem firmy, która legitymowała się pełnomocnictwem pocztowym udzielonym jej przez stronę. Skoro organ nie mógł uzyskać informacji od Poczty Polskiej o treści i zakresie rzekomego pełnomocnictwa, powinien zwrócić się ze stosownym wnioskiem do samej strony. Działanie organu, jak już wskazywano powyżej jest sprzeczne z treścią art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pokreślić po raz kolejny należy, iż strona w toku postępowania administracyjnego kwestionowała istnienie takiego pełnomocnictwa.

Wobec przedstawionego powyżej stanowiska, Sąd podzielił argumentację skargi kontestującą istnienie pełnomocnictwa pocztowego udzielonego przez stronę skarżącą firmie mającej siedzibę pod tym samym adresem. Ponadto, Sąd dysponując dokumentem rzekomego pełnomocnictwa pocztowego załączonym do akt o sygnaturze II SA/Łd 537/09 zgodził się także z zarzutami skargi, iż pełnomocnictwo to obejmuje inne czynności. Pełnomocnictwo to stanowi umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej przed organami podatkowymi wszystkich instancji we wszystkich sprawach należących do właściwości organów podatkowych, w szczególności zakresie wszelkich postępowań podatkowych, kontrolnych i czynności sprawdzających oraz przed organami kontroli skarbowej wszystkich instancji we wszystkich sprawach w zakresie kontroli prowadzonej w oparciu o ustawę o kontroli skarbowej.

W treści skargi strona zawarła także wnioski i zarzuty skierowane przeciwko merytorycznej decyzji wydanej przez organ I instancji. Wnioski te i zarzuty nie mogły być uwzględnione, gdyż kognicja Sądu w niniejszej sprawie ogranicza się jedynie do badania legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W chwili obecnej, po uchyleniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane będzie do merytorycznego rozpoznania odwołania. Wówczas to organ uwzględni wszystkie zarzuty skierowane przeciwko decyzji I instancji.

Konkludując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę 340 zł składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł i wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 240 zł.

m.ch.