Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 843/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 16a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej M. O. – K. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

A. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2013r., sygn. akt. [...], którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2013 odmawiającą przyznania A. O. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad babcią J. S.

W skardze do Sądu A. O. podniosła, że zarówno Kolegium jak i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie wzięli pod uwagę przy rozpatrywaniu odwołania jej prawa do "konstytucyjnej zasady równości czy sprawiedliwości społecznej". Ponadto Kolegium błędnie interpretuje "ustawę", że organ odwoławczy ma uwzględnić z urzędu zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy. Według skarżącej MOPS i SKO wydając zaskarżoną decyzję nie wzięli pod uwagę faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez J. S. w stosunku do swojej wnuczki A. O. przez ostatnie 22 lata. Zdaniem skarżącej wywiady zostały przeprowadzone nieprofesjonalnie i źle. Uważa, że należy przeprowadzić "dowód" ze wszystkich spraw z ostatnich 4 lat, które były prowadzone przez MOPS i wydana była decyzja korzystna dla osób w cyt. "porównywalnych faktycznych warunkach" na podstawie obowiązującego prawa w tamtym okresie, które jest obowiązujące też dla niej. Ponadto - według skarżącej - Kolegium błędnie rozpatruje okres czasu od 28 listopada do 31 grudnia 2012r., uważa, że powinno się rozpatrywać sprawę na podstawie przepisów prawa na dzień 28 listopada 2012r.. Wyraziła także pogląd w skardze iż: "Nie normalne żeby babcią opiekowały się dzieci zmęczone pracą, mające domowe obowiązki, opiekujące się chorymi dziećmi , a ja w tym czasie siedziała w tym czasie w fotelu i czytała kolorowe tygodniki. Niedopuszczalne jest sugerowanie nawet w domyśle, że mi nie wolno się opiekować babcią.

Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił A. O. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią J. S. W uzasadnieniu organ l instancji podniósł, iż odwołująca się nie spełnia warunków do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ istnieją osoby w pierwszej kolejności obciążone obowiązkiem alimentacyjnym.

Od powyższej decyzji A. O. złożyła odwołanie stwierdziła, że postępowanie zostało przeprowadzone w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa, a także, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej niewłaściwie i nieobiektywnie przeprowadził wywiady z dziećmi J. S. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i podjęcie orzeczenia, które będzie korzystne dla niej i jej babci.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Kolegium decyzją z dnia 15 kwietnia 2013r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu l instancji.

Kolegium uznało, iż w niniejszej sprawie (za okres od dnia złożenia wniosku do 31.12.2012r.) należy zastosować przepisy dotychczasowe, (które obowiązywały do dnia 31.12.2012r.) albowiem w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (z uwagi na fakt, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przyznawanym na wniosek - zaś wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony w dniu 28.11.2012r.). Zaś w okresie od 1.01.2013r. należy stosować przepisy wprowadzone w życie ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw.

Wobec powyższego w pierwszej kolejności organ odwoławczy postanowił ustalić czy skarżącej - zgodnie z treścią przepisu art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.11.2012r.) - przysługiwało prawo do świadczenia za okres od 28.11.2012r. do 31.12.2012r.

Jak wynikało z akt administracyjnych skarżąca w dniu 28.11.2012r. wystąpiła z wnioskiem do organu l instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Do wniosku załączyła m.in orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 08.11.2012r., zgodnie, z którym J. S. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie wydano na stałe). Z orzeczenia wynikało ponadto, że niepełnosprawność istnieje od 2010r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 08.11.2012r.

W uzasadnieniu orzeczenia wydanego przez organ l instancji stwierdzono, iż negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie świadczenia stanowi zapis art. 17 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy zgodnie, z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny oraz przepis ust. 1a zgodnie, z którym osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo, gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.

A. O. należy do krewnych w linii prostej w stosunku do J. S., jednakże jest ona krewną w II stopniu, podczas gdy są osoby w pierwszym stopniu pokrewieństwa, a to córki J. S. – R. A. – U. (zam. N, ul. B), M. O. (zam. N, ul. L), E. S.-K. (od 1994r. przebywa we Włoszech) oraz syn M. S. (zam. N, ul. L). W ocenie organu odwoławczego po stronie córek i syna J. S., którzy są w pierwszej kolejności zobowiązani do opieki nad matką, nie istnieją przeszkody, które uniemożliwiałyby sprawowanie przez nich tej opieki. Za taką przeszkodę nie można, bowiem uznać w przypadku R. A. – U. faktu, że pracuje zawodowo i z tego powodu nie może wywiązywać się ze swego obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Taka sama sytuacja ma również miejsce, jeżeli chodzi o M. S. Odnośnie zaś drugiej z córek J. S. – M. O. również nie zachodzi przeszkoda o charakterze obiektywnym, która uniemożliwiałaby spełnienie jej obowiązku alimentacyjnego wobec własnej matki. Powoływanie się na inne miejsce zamieszkania nie może stanowić przesłanki o charakterze obiektywnym, która wykluczałaby możliwość wywiązywania się przez córkę z obowiązku alimentacyjnego wobec własnej matki. Podobnie zresztą jak w przypadku E. S. K., która mieszka poza granicami kraju i tam pracuje zawodowo. Duża odległość, czy praca zawodowa z pewnością utrudniają sprawowanie opieki, niemniej jednak nie wykluczają pomocy w innej formie. Żadna z w/w okoliczności obiektywnie rzecz biorąc nie zwalnia dzieci osoby wymagającej opieki z obowiązku opieki nad nią.

Organ odwoławczy wskazał, iż to na dzieciach - w pierwszej kolejności - ciąży obowiązek alimentacyjny wobec rodziców i albo ten obowiązek spełniają osobiście np. rezygnując lub nie podejmując zatrudnienia (dla takich właśnie osób przewidziano instytucję świadczenia pielęgnacyjnego) albo wyręczają się w spełnieniu tego obowiązku innymi osobami (mogą to być inni członkowie rodziny np. wnuczka), ale w takiej sytuacji forma tej opieki należy do sfery prywatnych uzgodnień między osobami zainteresowanymi.

W sytuacji, jaka występuje w niniejszej sprawie brak było podstaw do tego, aby obowiązek alimentacyjny ciążący na R. A.- U., M. O., E. S. – K. oraz M. S. przerzucać na barki podatników poprzez wypłacanie z budżetu świadczenia pielęgnacyjnego wnuczce J. S., podczas gdy dzieci osoby wymagającej opieki nie mają przeszkód o charakterze obiektywnym (przeszkody podawane przez nie mają charakter subiektywny wynikający z ich własnych wyborów), które uniemożliwiałyby im wypełnienie ciążącego na nich obowiązku opieki nad swoją matką J. S.

To nie rodzina bowiem decyduje, komu spośród jej członków winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne a decyduje o tym przepis prawa. Z tego powodu zawarte w art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu.

Okoliczność ta jest, bowiem wynikiem dokonanego w sposób świadomy wyboru przez określoną osobę i nie zwalnia przy tym tej osoby z obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego. W takim przypadku obowiązek ten nie przybierze wprawdzie świadczenia pomocy w formie starań osobistych a może polegać na np. opłaceniu osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni. Może nią być również inny członek rodziny, który nie jest zobowiązany w danym momencie do alimentacji, choć mieści się w kręgu osób zobowiązanych do niej w dalszej kolejności."

W konsekwencji, zatem skoro skarżąca nie spełniała jednego z warunków koniecznych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, to tym samym zasadnie organ l instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Następnie dokonano oceny czy skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pod rządami nowej ustawy, mając na uwadze art. 17 ust. 1b dodany przez ustawę nowelizującą - zgodnie, z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, organ odwoławczy stwierdził, że z zalegającego w aktach sprawy orzeczenia z dnia 08.11.2012r. znak: [...] wynika, iż ustalony stopień niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki – J. S. (ur. [...] 1934r.) istnieje od 08.11.2012r. zaś niepełnosprawność datuje się od 2010r. A zatem nie została spełniona jedna z przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie świadczenia przewidziana w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (niepełnosprawność nie powstała ani przed 18 ani przed 25 rokiem życia lecz w 76 roku życia). Tym samym także w oparciu o przepisy prawa obowiązujące od dnia 1.01.2013r. brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

W skardze do Sądu A. O. podniosła, że zarówno Kolegium jak i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie wzięli pod uwagę przy rozpatrywaniu odwołania jej prawa do "konstytucyjnej zasady równości czy sprawiedliwości społecznej". Ponadto Kolegium błędnie interpretuje "ustawę", że organ odwoławczy ma uwzględnić z urzędu zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy. Według skarżącej MOPS i SKO wydając zaskarżoną decyzję nie wzięli pod uwagę faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez J. S. w stosunku do swojej wnuczki A. O. przez ostatnie 22 lata. Zdaniem skarżącej wywiady zostały przeprowadzone nieprofesjonalnie i źle. Uważa, że należy przeprowadzić "dowód" ze wszystkich spraw z ostatnich 4 lat, które były prowadzone przez MOPS i wydana była decyzja korzystna dla osób w cyt. "porównywalnych faktycznych warunkach" na podstawie obowiązującego prawa w tamtym okresie, które jest obowiązujące też dla niej. Ponadto - według skarżącej - Kolegium błędnie rozpatruje okres czasu od 28 listopada do 31 grudnia 2012r., uważa, że powinno się rozpatrywać sprawę na podstawie przepisów prawa na dzień 28 listopada 2012r.. Wyraziła także pogląd w skardze, iż: "Nie normalne żeby babcią opiekowały się dzieci zmęczone pracą, mające domowe obowiązki, opiekujące się chorymi dziećmi, a ja w tym czasie siedziała w tym czasie w fotelu i czytała kolorowe tygodniki. Niedopuszczalne jest sugerowanie nawet w domyśle, że mi nie wolno się opiekować babcią.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej, jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na wstępie niezależnie od zarzutów skargi, należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinny stanowić przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych - w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy (Dz.U.2012 poz. 1548).

Zasadą jest, że organ odwoławczy uwzględnia z urzędu zmiany stanu prawnego (zmiana przepisów w okresie od wydania decyzji I instancji do wydania decyzji przez organ odwoławczy), co wynika z zasady praworządności.

SKO rozpoznając sprawę prawidłowo zauważyło, że od 1 stycznia 2013r. nastąpiło istotne ograniczenie w ustawie o świadczeniach rodzinnych w art. 17. Świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane w związku z dodaniem ust. 1b pkt 1 i 2 dodanego do tego przepisu w przypadku jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Pozostałe przesłanki nie uległy zmianie.

W związku, z czym w obecnym stanie prawnym osoba wymagająca opieki, w niniejszej sprawie J. S., nie może być osobą, co, do której z tytułu opieki nad nią można uzyskać świadczenie pielęgnacyjne właśnie z uwagi na nie spełnianie przez nią koniecznej przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b Ustawy o świadczeniach rodzinnych, a to powstania u niej niepełnosprawności do ukończenia 18 lub 25 roku życia

Z tym, że organ nie zauważył, że nowelizacją ustawy od 1 stycznia 2013r. wprowadzono do katalogu świadczeń opiekuńczych nowe świadczenie – specjalny zasiłek opiekuńczy. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Zasiłek ten dotyczy grupy podmiotów, która dotychczas otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne bądź się o nie starała, a nie spełnia kryteriów do otrzymania tego świadczenia na warunkach określonych w nowych przepisach.

SKO nie poczyniło żadnych rozważań odnośnie wprowadzonej instytucji specjalnego zasiłku opiekuńczego w zakresie rozpoznawanego wniosku skarżącej, który w aktualnym stanie prawnym dotyczył już także tego świadczenia, które przecież w pewnym stopniu podmiotowo zastąpiło świadczenie pielęgnacyjne.

Dodany art. 16a wprowadzając instytucję specjalnego zasiłku opiekuńczego przejął w większości świadczeniobiorców poprzednio uzyskanych na podstawie art. 17 Ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzając jednak inne przesłanki uzyskania świadczenia.

Zatem w kontekście tego przepisu także należało rozpatrywać wniosek skarżącej. Zgodnie z art. 16a. 1. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

2. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio.

3. W przypadku, gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.

4. Za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód następujących członków rodziny:

1) w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest małoletnia: a) osoby wymagającej opieki, b) rodziców osoby wymagającej opieki, c) małżonka rodzica osoby wymagającej opieki, d) osoby, z którą rodzic osoby wymagającej opieki wychowuje wspólne dziecko, e) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-d, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia

- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko, a także rodzica osoby wymagającej opieki zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz;

2) w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia: a) osoby wymagającej opieki,

b) małżonka osoby wymagającej opieki, c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko, d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia

- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

5. W przypadku gdy prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustala się na osobę znajdującą się pod opieką opiekuna prawnego lub umieszczoną w rodzinie zastępczej spokrewnionej w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135, ze zm.), uwzględnia się dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz dochód osoby wymagającej opieki.

6. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 520,00 zł miesięcznie.

7. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 specjalnego zasiłku opiekuńczego za każdy dzień. Należną kwotę zasiłku zaokrągla się do 10 groszy w górę.

8. Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,

c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę niewątpliwie nie dysponował niezbędnymi dowodami do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej w zakresie specjalnego zasiłku opiekuńczego, w tych okolicznościach powinien ocenić czy będzie uzupełniał postępowanie dowodowe czy uchyli zaskarżoną decyzję i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania.

Dopiero, bowiem gdy organ prawidłowo odniesie aktualny stan prawny do sytuacji skarżącej będzie można właściwie orzec o przyznaniu stosownego świadczenia.

Reasumując organ odwoławczy odniósł w części sytuację skarżącej do nieaktualnego stanu prawnego, w związku, z czym stwierdzić należy, że wada ta miała istotne znaczenie dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę organy administracji publicznej powinny prawidłowo zweryfikować, czy skarżąca spełnia wymogi, o jakich mowa w aktualnym brzmieniu art. 17 i 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, mając na względzie uwagi Sądu poczynione wyżej.