Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 222/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2005-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 240 par.1 pkt 4, art. 133 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Postępowanie o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości określonego w decyzji wydanej pod rządami ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.) dotyczy obydwojga małżonków, chociaż postępowanie wszczęto na wniosek jednego z nich. Brak zawiadomienia drugiego małżonka o toczącym sie postępowaniu stanowi uchybienie skutkujące uchylenie decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 i art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm).

TEZY

Postępowanie o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości określonego w decyzji wydanej pod rządami ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.) dotyczy obydwojga małżonków, chociaż postępowanie wszczęto na wniosek jednego z nich. Brak zawiadomienia drugiego małżonka o toczącym sie postępowaniu stanowi uchybienie skutkujące uchylenie decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 i art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski(spr.), asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2001 - 2003 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...].05.2005 r., 4[...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z [...].02.2005 r., znak [...],, odmawiającą J. M. umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001 – 2003.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji wywiodło, co następuje: Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Konstrukcja przepisu wskazuje, iż rozstrzygnięcie w kwestii umorzenia zaległości ma charakter uznaniowy. O tym, co sytuacji stanowi ważny interes podatnika lub interes publiczny, rozstrzyga uprawniony organ. Zgromadzony w sprawie materiał,,

a w szczególności protokół o stanie majątkowym podatnika z 02.09.2003 r., protokół przesłuchania strony z 11.02.2004 r., protokół oględzin z 28.08.2004 r., informacja

z Powiatowego Urzędu Pracy w H., informacja z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., wyciąg z księgi wieczystej, wyciąg z ewidencji gruntów oraz informacje zawarte we wniosku podatnika wraz z postanowieniem Sądu Rejonowego w przedmiocie zwolnienia od opłaty kasacyjnej pozwalały na dokonanie oceny sytuacji podatnika w aspekcie przesłanek z art. 67 ustawy Ordynacja podatkowa.

Zdaniem organu sytuacja osoby bezrobotnej jest trudna, ale w takiej sytuacji jest 19 % społeczeństwa. Ten fakt nie może być automatyczną przesłanką do umorzenia zaległości podatkowej. Taki stan rzeczy nie został bowiem spowodowany nagłym wypadkiem losowym. Należności podatkowe nie były płacone od 2001 r.

Podatnik nie podejmował działań zmierzających do uregulowania zobowiązań

np. poprzez płacenie ich w ratach. Kwestia niesłusznego tymczasowego aresztowania – wobec toczącego się procesu o odszkodowanie – pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Także nie może mieć wpływu na umorzenie zaległości niedogodność w korzystaniu

z nieruchomości wynikające z tego, że przy ogrodzeniu posesji rosną drzewa na drodze publicznej.

Wobec przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków przez organ pierwszej instancji w sposób niezgodny z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując sprawę, pominęło ten dowód. Zdaniem organu okoliczności, na które mieli zeznać świadkowie (straty poniesione przez podatnika w 2000 r.) nie były tymi okolicznościami, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego dowody dotyczące dorywczego zatrudnienia podatnika w latach 1995 i 1996 oraz zaświadczenie lekarskie z 1996 r. nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy.

J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze wywiódł, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, gdyż postępowanie toczyło się bez udziału współwłaścicielki nieruchomości S. M. oraz że dokonano błędnej interpretacji pojęć nieostrych na gruncie konkretnego stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego pominięcie dowodu z zeznań świadków jest uchybieniem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozmiar szkód poniesionych przez podatnika w 2000 r. ma wpływ na jego sytuację majątkową i dotyka przesłanki ustawowej "ważny interes podatnika". Skarżący wskazał także, iż chciał uregulować zaległości podatkowe poprzez zaoferowanie Wójtowi nabycie sadzonek ozdobnych. Propozycji tej nie uwzględniono. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

J. M. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2001 – 2003 (k.1 akt adm.). Z akt sprawy wynika, iż wspólność majątkowa (małżeńska) pomiędzy J. M. a S. M. ustała – wskutek rozwodu – w 2002 r. (zezn. J. M. – k.12 akt adm.).

Decyzej wymiarowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2001 – 2003 wydawane były na J. M. i współwłaściciela S. M. (akta administracyjne).

Do końca 2002 r. obowiązywał przepis art. 2 ust. 3 ustawy z 12.01.1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) w brzmieniu "Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciąży łącznie na obojgu małżonkach". Oznacza to, że podatek od nieruchomości był wymierzany obojgu małżonkom i organ wydawał jedną decyzję dla obojga małżonków (zobacz Podatki o opłaty samorządowe; L. Etel, S. Presnarowicz, Dom Wydawniczy ABC, 2005 r., str. 164 – 165).

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 – 117, które

z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.

W świetle poczynionych wyżej uwag stwierdzić należy, że stroną w sprawie niniejszej jest S. M. Tymczasem organy wydały decyzję bez powiadomienia strony

o toczącym się postępowaniu i wydały decyzję bez udziału S. M. w sprawie.

Uchybienie takie stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Ordynacja podatkowa. Tym samym zaistniała przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy

z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,

poz. 1270). Niezależnie od powyższego, Sąd zauważa, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., rozpatrując sprawę ponownie, rozważy czy pominięcie dowodu z zeznań świadków nastąpiło w sposób zgodny z przepisami regulującymi postępowanie dowodowe.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, iż nie podlega ona wykonaniu.