Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 235/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] (nr [...]) wydana po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji, działającego z upoważnienia Burmistrza G., Naczelnika Wydziału Oświaty, Kultury i Sportu z dnia [...] (nr [...]) o odmowie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, w dniu 2 września 2020 r. wpłynął do siedziby Urzędu Miasta i Gminy w G. wniosek P. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Mechanika i Blacharstwo Pojazdowe R. P. w G. o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika D. R. za okres kształcenia od 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. Do wniosku strona załączyła m.in. umowę o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego nauka zawodu, dyplom oraz świadectwo potwierdzające kwalifikacje zawodowe, świadectwo ukończenia szkoły zasadniczej, świadectwo ukończenia technikum uzupełniającego dla dorosłych, zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki.

Decyzją z dnia [...] (nr [...]) działający z upoważnienia Burmistrza G., Naczelnik Wydziału Oświaty, Kultury i Sportu odmówił stronie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ powołał się na przepisy o rzemiośle stwierdzając, że wnioskodawca posiada status rzemieślnika, albowiem jest osobą fizyczną prowadzącą własną działalność gospodarczą w imieniu własnym i na własny rachunek z wykorzystaniem swoich zawodowych kwalifikacji i swojej pracy własnej oraz jest mikroprzedsiębiorcą. Status rzemieślnika posiadał w chwili podpisania umowy o pracę z młodocianym pracownikiem a także nieprzerwanie w trakcie trwania kształcenia oraz w dacie przystąpienia młodocianego pracownika do egzaminu, który nastąpił w dniu 31 sierpnia 2020 r. przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną we W. Następnie, organ wskazał na przepis art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo oświatowe w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji wedle którego, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał, w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem, egzamin czeladniczy. Kierując się brzmieniem tego przepisu organ pierwszej instancji uznał, że młodociany pracownik pobierający naukę zawodu u wspomnianego pracodawcy, na podstawie art. 122 ustawy Prawo oświatowe, powinien zdać egzamin czeladniczy, zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 z późn. zm.).

Z uwagi na okoliczność, że młodociany zdał egzamin przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną, a nie przed Izbą Rzemieślniczą organ pierwszej instancji doszedł do wniosku, że wnioskodawca nie jest uprawniony do otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego i z tego powodu odmówił uwzględnienia wniosku.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący przedstawił brzmienie art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe sprzed i po nowelizacji i podniósł, że aprobata dla przedstawionego w decyzji organu pierwszej instancji uzasadnienia dla odmowy dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika, a mianowicie, niespełnienia przez pracodawcę warunku z art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe po nowelizacji oznaczałaby sytuację, w której cykl kształcenia, który rozpoczął się w 2017 r. musiałby zostać poddany ocenie według przepisów obowiązujących w czasie, gdy zdarzenia z nim związane miały rzeczywiście miejsce. Nie jest możliwe, aby wszystkie czynności dokonane w okresie od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2020 r. (zgodnie z zawartą umową o pracę) zostały dostosowane do stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 września 2019 r. Ponadto, spełnienie warunku z art. 122 ust. 1 pkt 2 wspomnianej ustawy jest niezależne od pracodawcy, bowiem nie dysponuje on żadnymi środkami, które pozwoliłyby mu przymusić młodocianego pracownika do zdawania egzaminu zawodowego w innym trybie niż ten, który sobie wybrał i do którego przystąpił młodociany.

Wnoszący odwołanie nawiązał także do kwestii braku przepisów przejściowych w znowelizowanej ustawie Prawo oświatowe i podkreślił, że zasada sprawiedliwości społecznej wymaga aby w sytuacji w której wobec braku przepisów intertemporalnych nowelizacja prawa zmienia sytuację adresata normy na mniej korzystną, stosować przepisy prawa, które są korzystniejsze dla niego. Strona podniosła również, że argumentem przemawiającym za przyznaniem pierwszeństwa zasadzie sprawiedliwości społecznej jest ratio legis art. 12 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym ustawodawca dąży do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo, oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników.

Wnoszący odwołanie zaznaczył, że spełnił wszystkie wymogi otrzymania dofinansowania, jakie zostały uregulowane w treści art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2019 r.

Powołaną na wstępie decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że problematykę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika regulują na dzień wydania decyzji przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 z późn. zm.). Wskazał, że zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzanie zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r.. poz. 2010, z póżn. zm.).

Następnie, powołał treść art. 122 ust. 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe i stwierdził, że dla spełnienia przesłanki z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy konieczne jest wykazane przez pracodawcę prowadzącego przygotowanie zawodowe, że posiada wymagane kwalifikacje, które określone zostały w rozprowadzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. z 2019 r., poz. 391).

W ramach tej części argumentacji organ drugiej instancji ustalił, że P. R. posiada kwalifikacje zawodowe mechanika pojazdów samochodowych, jako instruktora praktycznej nauki zawodu. Z akt sprawy wynika mianowicie, że P. R. dysponuje świadectwem ukończenia szkoły zasadniczej (trzyletni okres nauczania) w zawodzie mechanik maszyn rolniczych, świadectwem ukończenia technikum uzupełniającego dla dorosłych w zawodzie technik pojazdów samochodowych a także świadectwem pracy potwierdzającym, iż skarżący w okresie od 18 sierpnia 2003 r. do 4 kwietnia 2016 r. wykonywał pracę w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Z kolei z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że od 10 maja 2007 r. prowadzi działalność gospodarczą (konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli). Posiada zatem co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego naucza, tj. mechanik pojazdów samochodowych. P. R. posiada także przygotowanie pedagogiczne, gdyż ukończył kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej (Zaświadczenie o ukończeniu kursu "Pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu" z dnia 16 lutego 2017 r. wydane przez Zakład Doskonalenia Zawodowego w L.).

Następnie organ drugiej instancji podniósł, że z załączonego do akt sprawy dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe oraz świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie wynika, że młodociany – D. P. R. zakończył naukę zawodu mechanik pojazdów samochodowych, która trwała 36 miesięcy i w dniu 31 sierpnia 2020 r. zdał egzamin zawodowy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie, opierając się na literalnej wykładni przepisu art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w brzmieniu z dnia 1 września 2019 r., stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania dofinansowania skoro, będąc rzemieślnikiem w rozumieniu ustawy o rzemiośle, młodociany pracownik, którego zatrudniał, zdał egzamin zawodowy (o czym świadczy dyplom oraz świadectwo potwierdzające kwalifikacje zawodowe z dnia 31 sierpnia 2020 r.), a nie egzamin czeladniczy, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego. W rozwinięciu tej argumentacji organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że wskutek dokonanej z dniem 1 września 2019 r. nowelizacji art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe ustawodawca doprecyzował że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495).

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej, tj. ustawie z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (tekst. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2245) przemawiał za zastosowaniem w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe w brzmieniu po nowelizacji. Wyraziło pogląd, że w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Dalej podniosło, że

pod rządem "starego prawa" (stan prawny obowiązujący sprzed 1 września 2019 r.) nie powstał i w zasadzie nie został zrealizowany (zakończony) stosunek prawny, bowiem od dnia 1 września 2019 r. skarżący kontynuował proces przygotowania zawodowego młodocianego. Jakkolwiek skarżący podjął decyzję o szkoleniu młodocianego pracownika kierując się prawami i obowiązkami określonymi przez ustawę - Prawo oświatowe w brzmieniu obowiązującym sprzed 1 września 2019 r., zawierając w dniu 1 września 2017 r. z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, a także prowadził częściowy proces przygotowania zawodowego młodocianego w tym reżimie prawnym przez okres 24 miesięcy, to jednak dalsze kształcenie (12 miesięcy) było kontynuowane już w "nowym porządku prawnym", tj. na podstawie art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2019 r. Pod rządami "nowego prawa" młodociany pracownik także zdał egzamin zawodowy (tj. 31 sierpnia 2020 r.). W świetle przytoczonych faktów pod rządami "starego prawa" (obowiązującego przed 1 września 2019 r.) skarżący nie przeprowadził całego cyklu kształcenia zawodowego.

Organ drugiej instancji wyraził także przekonanie, że czas jaki pozostawał od momentu wejścia w życie przepisów nowelizujących art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, tj. od 1 września 2019 r. do momentu zdania przez młodocianego egzaminu (tj. do 31 sierpnia 2020 r.) - łącznie 12 miesięcy - pozwalał na podjęcie przez skarżącego, jako przedsiębiorcy, będącego jednocześnie instruktorem praktycznej nauki, stosownych działań mających na celu wypełnienie przesłanki wynikającej z art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego polegającej na zdaniu przez młodocianego pracownika egzaminu czeladniczego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495),), a nie jak miało to miejsce w analizowanej sprawie egzaminu zawodowego, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. ustawy. Skonstatował, że okres 12 miesięcy, o którym mowa wyżej, pozwalał skarżącemu na zrealizowanie wszystkich wymogów wynikających ze znowelizowanych przepisów. Zaznaczył również, że na skarżącym jako przedsiębiorcy, ciąży obowiązek znajomości przepisów prawa regulujących prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, w tym przepisów dotyczących kształcenia młodocianych pracowników zatrudnionych przez przedsiębiorcę będącego rzemieślnikiem.

Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaakcentowało, że

organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego w dniu podejmowania rozstrzygnięcia, co wynika z art. 6 k.p.a.

Zdaniem Kolegium, wbrew zarzutom strony podniesionym w odwołaniu, nie została naruszona zasada sprawiedliwości społecznej, albowiem w okolicznościach faktycznych sprawy było możliwe, aby czynności dokonane w okresie od dnia 1 września 2017 do dnia 31 sierpnia 2020 r. zostały dostosowane do stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 września 2019 r.

Decyzja ostateczna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. stała się przedmiotem skargi, jaką strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a przede wszystkim nieuwzględnienie faktów:

- zawarcia w dniu 1 września 2017 r. umowy z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego, tj. powstania stosunku prawnego stanowiącego główną przesłankę do otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego;

- braku przepisów przejściowych do znowelizowanej ustawy na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję;

- braku przepisów umożliwiających przedsiębiorcy – pracodawcy nakazanie lub wyegzekwowanie od młodocianego pracownika zdawania egzaminu przed konkretną komisją egzaminacyjną,

a w związku z tym niezastosowanie w sprawie przepisów obowiązujących przed 1 września 2019 r.;

2. naruszenie przepisów:

- art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a.;

- art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w zw. z art. 70 ust. 1 Konstytucji RP na skutek uznania przez organ drugiej instancji, że pracodawca jest odpowiedzialny za skierowanie ucznia na właściwy egzamin w sytuacji, gdy pracodawca ten nie ma wpływu na dokonany przez młodocianego wybór rodzaju egzaminu;

- art. 101a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw;

- art. 2 Konstytucji RP, art. 31 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez: przyjęcie, że pracodawca w celu otrzymania dofinansowania po zmianie przepisów mógł i powinien mieć wpływ na wybór miejsca złożenia egzaminu przez młodocianego od którego uzależniona jest wypłata dofinansowania oraz akceptację nierównego traktowania pracodawców będących rzemieślnikami i niebędących rzemieślnikami.

W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumentację jaką przedstawiła w odwołaniu.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przyznanie stronie dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego;

2) zasądzenie na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej, wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., decyzje administracyjne wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową. Ponadto, w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w skardze nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji , nie odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonych decyzji jest przepis art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 910), który uległ zmianie z dniem 1 września 2019 r., wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245 tj.), w której nie zawarto przepisów przejściowych.

Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe przed ww. nowelizacją : "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1."

Po nowelizacji przepisu art. 122 ust. 1 uzyskał on następujące brzmienie : "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267),

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1."

Ponieważ z dniem 1 września 2019 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego to organy administracji publicznej w zapadłych rozstrzygnięciach kierowały się treścią przepisu art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, stosując przepis w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie.

Jak słusznie dostrzegają obie strony sporu, ustawodawca wprowadzając przedmiotową zmianę nie uchwalił przepisów intertemporalnych w przepisach nowelizacyjnych.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2008 r. K 30/06, OTK-A 2006/10/149, Dz. U. z 2006 r. Nr 206 poz. 1522 wyraził stanowisko, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.

Mając na względzie powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zdaniem Sądu, taka wyjątkowa sytuacja zaszła w niniejszej sprawie.

Analizując stan faktyczny sprawy wskazać należy, że większość cyklu kształcenia młodocianego pracownika odbyła się według stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 września 2019 r. Zauważyć należy, iż umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została zawarta na okres od 1 września 2017 r., przy czym nauka zawodu mechanik pojazdów samochodowych miała trwać do zdania egzaminu czeladniczego, jednak nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2020 r. Egzamin końcowy młodocianego pracownika potwierdzający kwalifikacje w zawodzie odbył się już po wejściu w życie wskazanej nowelizacji, bo w dniu 31 sierpnia 2020 r.

W świetle przedstawionych faktów należy uznać, że wszystkie czynności związane z kształceniem młodocianego pracownika rozpoczęły się oraz w większości trwały pod rządami prawa obowiązującego przed dniem 1 września 2019 r. Aprobata stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz organu pierwszej instancji oznaczałaby sytuację, w której większość cyklu kształcenia zostałaby poddana ocenie według przepisów nieobowiązujących w czasie, gdy zdarzenie to miało miejsce. Wówczas czynności dokonane w okresie od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. musiałyby zostać dostosowane do stanu prawnego obowiązującego od 1 września 2019 r.

Mając na uwadze fakt, że ustawodawca dokonał zmiany przepisów nie uchwalając przepisów przejściowych, a także w związku z tym, że ustawodawca w wyniku nowelizacji wprowadził przepisy mniej korzystne dla strony skarżącej, Sąd uznał, iż należy zastosować przepisy Prawa oświatowego obowiązujące przed dniem 1 września 2019 r.

Prezentując niniejszy pogląd Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem oraz argumentacją innego Sądu administracyjnego, zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Rzeszowie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 46/21 (wyrok dostępny na stronie: http://orzeczenia.nas.gov.pl., podobnie jak wszystkie inne orzeczenia powołane w uzasadnieniu).

Warto również zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r., II GSK 1691/12 i z dnia 16 października 2012 r., I FSK 1996/11), w sytuacji gdy brak jest przepisów przejściowych, w razie zmiany przepisów na mniej korzystne, należy rozważyć zastosowane normy względniejszej, zgodnie z normą wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.

W analizowanej sprawie Sąd uznał, że w sytuacji braku reguł intertemporalnych, konstytucyjna zasada sprawiedliwości społecznej wymaga, aby skarżący, który spełnił wymagania przewidziane w art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe pod rządami prawa obowiązującego przed 1 września 2019 r., miał możliwość podejmowania starań według tego stanu prawnego i otrzymania zwrotu kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Podkreślić również należy, że stosowanie zasad prawa może doprowadzić do ich kolizji, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Z jednej strony, obowiązująca zasada praworządności z art. 6 Kpa (wyrażona także w art. 7 Konstytucji RP), a z drugiej zasada sprawiedliwości społecznej z art. 2 Konstytucji RP.

Argumentem przemawiającym za przyznaniem warunkowego pierwszeństwa zasadzie sprawiedliwości społecznej w tym przypadku jest ratio legis przepisu art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym ustawodawca dąży do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo, oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników, a także orzecznictwo sądów administracyjnych wykreowane według stanu prawnego sprzed 1 września 2019 r., w świetle którego nie jest istotne, czy młodociany pracownik zda egzamin zgodnie z § 11 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia jak i wówczas, gdy zda egzamin z pominięciem tego rozporządzenia, a wyłącznie na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 325/19 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 324/19). W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r. sądy administracyjne rozstrzygając sprawy z zakresu dofinansowania kształcenia młodocianych pracowników, stosowały wykładnię rozszerzającą, w zakresie, w jakim ustawodawca nie sprecyzował w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego wymogów, co do obowiązku zdawania konkretnego egzaminu przed podmiotem, o którym mowa w pkt 1 omawianego przepisu.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe stanowisko Sądu oraz ocenią zasadność złożonego przez stronę wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika w świetle art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Końcowo należy wskazać, że na skutek oczywistego niedopatrzenia Sąd w wyroku nie zawarł rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu skarżącemu kosztów postępowania sądowego, o czym zobowiązany był orzec po myśli art. 200 p.p.s.a. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że Sąd nie jest władny do uzupełnienia w tym zakresie wyroku z urzędu. Uzupełnienie wyroku o brakujące rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, złożony w trybie art. 157 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów

ustawy powinien był zamieścić z urzędu (art. 157 § 1 p.p.s.a). Wniosek, o którym mowa w § 1, zgłoszony po upływie terminu, podlega odrzuceniu. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym (art. 157 § 1a p.p.s.a).