Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 870/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA del. Tomasz Judecki (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi C. W. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 lipca 2022 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy O. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2022 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy O. do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. oddala dalej idącą skargę; V. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

C. W. (dalej jako: "skarżąca") zaskarżyła do Sądu bezczynność Wójta G. (dalej jako: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 lipca 2022 r.

Skarżona bezczynność organu miała miejsce w następującym stanie faktycznym.

Z przedłożonych przez organ akt administracyjnych i treści skargi wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia 18 lipca 2022 r. (data wpływu na skrzynkę elektroniczną organu 18 lipca 2022 r.), zwróciła się do organu z prośbą o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

"Proszę o udostępnienie w szczególności, jeśli w jakimkolwiek zakresie dotyczy działalności organów samorządu w latach 2016 – 2022 roku:

Dokumenty zawierające informacje dotyczące Gminnej Ewidencji Zabytków z wyszczególnieniem dat jej sporządzenia, dat jej aktualizacji, formy prowadzenia ewidencji włączonych i wyłączonych z Gminnej Ewidencji Zabytków przedmiotów,

Dokumenty zawierające informacje dotyczące zabytków nieruchomych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków,

Dokumenty zawierające informacje dotyczące historycznych układów urbanistycznych lub ruralistycznych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków,

Dokumenty zawierające informacje dotyczące zabytków archeologicznych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków,

Dokumenty zawierające informacje dotyczące Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami - w zakresie wskazania daty jego sporządzenia, daty jego aktualizacji, wskazania celów do realizacji we wspomnianym dokumencie,

Dokumenty zawierające informacje dotyczące wydatków związanych ze sporządzonym programem opieki nad zabytkami - w zakresie środków wydatkowanych - wydanych, oraz planowanych do wydania we wnioskowanym okresie,

Dokumenty stanowiące sprawozdania z realizacji Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami,

Dokumenty zawierające informacje dotyczące finansowania ochrony zabytków w gminie,

Dokumenty zawierające informacje dotyczące porozumienia o samorządowym konserwatorze zabytków,

Dokumenty zawierające informacje o gminnym programie rewitalizacji,

Dokumenty zawierające informacje o lokalnym programie rewitalizacji,

Uchwały Rady Gminy stanowiące w zakresie spraw opisanych powyżej,

Informacji o innych, niewymienionych informacji o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do działań wskazanych powyżej".

Wiosek złożyła drogą elektroniczną na adres email: [...]. Wskazała sposób i formę udostępnienia wnioskowanej informacji – elektronicznie na podany we wniosku adres email: [...]

Pismem z dnia 29 lipca 2022 r., wysłanym w dniu 1 sierpnia 2022 r. elektronicznie na adres email: [...], organ udzielił informacji publicznej.

Dalszych czynności organ dokonywał już po wywiedzeniu skargi z dnia 3 sierpnia 2022 r. złożonej za pośrednictwem poczty (data wpływu do organu 8 sierpnia 2022 r. według daty prezentaty jej wpływu do Urzędu Gminy O.).

Skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła skargę do Sądu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W treści skargi zarzuciła naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej;

2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku: decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik strony wniósł o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; ustalenie, iż organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej oraz ustalenia jej charakteru; przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze; zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych; przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi z dnia 23 sierpnia 2022 r. organ wniósł o oddalenie skargi. Nie zaprzeczył twierdzeniom skarżącej, że informacja publiczna nie została przekazana w ustawowym terminie 14 dni. Wskazał, że w odpowiedzi udzielonej skarżącej w piśmie z dnia 29 lipca 2022 r. przygotowano odpowiedź i w dniu 1 sierpnia 2022 r. przekazano ją wnioskodawcy. Jednak w wyniku omyłki odpowiedź przesłano na adres: [...], a powinna być wysłana na adres: [...] Błąd został dostrzeżony dnia 8 sierpnia 2022 r., po czym niezwłocznie przekazano informację na prawidłowy adres.

W odpowiedzi na powyższe stanowisko organu pełnomocnik skarżącej, pismem z dnia 21 września 2022 r., zatytułowanym "Replika do odpowiedzi na skargę" wniósł: o dalsze procedowanie złożonej skargi w zakresie zobowiązania organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek skarżącej; procedowanie sprawy w zakresie ustalenia, iż organ dopuścił się bezczynności i ustalenia jej charakteru; przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze, odpowiedzi na skargę; zasądzenia od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Pełnomocnik potwierdził, że odpowiedź organu została przekazana wiadomością mailową dopiero dnia 8 sierpnia 2022 r. oraz, że w przesłanej dnia 1 sierpnia 2022 r. odpowiedzi organu adres poczty oznaczono [...] w miejsce właściwego, którym jest [...] Ta zmiana adresu spowodowała, że wiadomość nie mogła zostać dostarczona do wnioskodawcy na właściwy adres poczty elektronicznej. W uzasadnieniu repliki skupił się na kwestii uchybienia terminu z powodu zmiany adresu poczty elektronicznej. Nie uzasadnił dlaczego za zasadne uznaje żądanie "w zakresie zobowiązania organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek skarżącego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd – stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. – zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm. – dalej jako: "u.d.i.p.).

U.d.i.p. reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej zawiera przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in. informacje o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć; dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających; treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p., "dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy".

W zakresie przedmiotowym art. 6 ust. 1 u.d.i.p. znalazły się również informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym informacje o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Z tego wynika, że informacją publiczną jest także wiadomość wytworzona lub odnoszona do gospodarowania mieniem publicznym. Informację publiczną stanowią w szczególności informacje dokumentujące fakt lub sposób dysponowania majątkiem publicznym i wydatkowania funduszy publicznych.

Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, publik. CBOSA).

Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji w świetle u.d.i.p. są m. in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Należy w tym miejscu wskazać, że u.d.i.p. przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. Wskazać należy, że na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Jedyne czego należy wymagać dotyczy tego, by wniosek nie był anonimowy.

W analizowanej sprawie ze skargi na bezczynność adresat wniosku z dnia 18 lipca 2022 r. – Wójt Gminy O. - jest bezspornie organem władzy publicznej (organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego). Należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zatem została spełniona przesłanka podmiotowa ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Analizując spełnienie przesłanki przedmiotowej z ustawy o dostępie do informacji publicznej Sąd zauważył, że w kontrolowanej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 18 lipca 2022 r. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci udzielenia odpowiedzi na zadane konkretne pytania oraz przesłania konkretnych dokumentów.

Jest też w sprawie bezsporne, że żądana informacja, także w zakresie żądanych dokumentów, jest w ocenie Sądu typowym rodzajem informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p., gdyż dotyczy spraw publicznych związanych z wykonywaniem przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jego zadań ustawowych regulowanych ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 840) w przedmiocie: Gminnej Ewidencji Zabytków, ochrony zabytków nieruchomych, historycznych układów urbanistycznych na terenie gminy, zabytków archeologicznych, Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami, jego realizacją oraz związanych z tym programem wydatków, zasad finansowania ochrony zabytków, zawartych porozumień o samorządowym konserwatorze zabytków, gminnym i lokalnym programie rewitalizacji. Co do zasady podlega ona udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p.

Przechodząc kolejno do zbadania zasadności wywiedzionej skargi w kontrolowanej sprawie o bezczynność stwierdzić należy, że na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dostępu do informacji publicznej jest wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje innej czynności uzasadnionej przepisami powołanej ustawy. Publiczny charakter żądanych przez skarżącego informacji oraz fakt, iż jego wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (do organu władzy publicznej), determinowały konieczność załatwienia żądania w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obowiązkiem organu było zatem, w ustawowym 14-dniowym terminie, udostępnienie informacji publicznej będącej w jego posiadaniu w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź powiadomienie wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie wnioskodawcy: że danej informacji nie posiada (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), że żądana informacja nie jest informacją publiczną bądź, że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze.

Naruszenie tych obowiązków prowadzi do stanu bezczynności (por. NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21, publ. CBOSA).

W ocenie Sądu ocena działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 lipca 2022 r. uzasadnia zarzut jego bezczynności.

Jest bezsporne, że wniosek skarżącej o udostępnienia żądanych informacji publicznych wpłynął do organu w dniu 18 lipca 2022 r. drogą elektroniczną na oficjalny adres mailowy organu: [...]. Odpowiedź na wniosek została przekazana drogą elektroniczną dopiero w dniu 8 sierpnia 2022 r., na wskazany przez skarżącą adres mailowy. Tym samym organ naruszył termin na udzielenie informacji publicznej wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ pozostawał zatem w bezczynności w zakresie udzielenia informacji żądanej we wniosku z dnia 18 lipca 2022 r., gdyż w ustawowym 14-dniowym terminie (czyli do dnia 1 sierpnia 2022 r.) nie udzielił żądanej informacji publicznej.

Z kolei informacja publiczna udzielona pismem z dnia 29 lipca 2022 r. została wysłana w dniu 1 sierpnia 2022 r. drogą elektroniczną na wadliwi adres. Błąd został dostrzeżony przez organ dopiero po wpłynięciu skargi w dniu 8 sierpnia 2022 r., po czym niezwłocznie wysłał on żądaną informację publiczną na prawidłowy adres mailowy.

Nie zmienia to jednak oceny, że na dzień wywiedzenia skargi z dnia 3 sierpnia 2022 r. organ pozostawał w zwłoce (bezczynności), o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Dalej Sąd zauważa, że w zakresie bezczynności stwierdzonej w pkt. I sentencji wyroku, jak wynika z akt sprawy wynika, organ udzielił żądanej informacji publicznej w dniu 8 sierpnia 2022 r. Kontrolując, czy udzielona informacja publiczna była zgodna z wnioskiem wskazać w tym miejscu należy, że skarżąca zwróciła się o udostępnienie dokumentów zawierających informacje dotyczące działalności organów samorządu w latach 2016-2022 r. w postaci:

- dokumentów zawierających informacje dotyczące Gminnej Ewidencji Zabytków z wyszczególnieniem dat jej sporządzenia, dat jej aktualizacji, formy prowadzenia ewidencji włączonych i wyłączonych z Gminnej Ewidencji Zabytków przedmiotów;

- dokumentów zawierających informacje dotyczące zabytków nieruchomych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków;

- dokumentów zawierających informacje dotyczące historycznych układów urbanistycznych lub ruralistycznych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków;

- dokumentów zawierających informacje dotyczące zabytków archeologicznych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków;

- dokumentów zawierających informacje dotyczące Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami - w zakresie wskazania daty jego sporządzenia, daty jego aktualizacji, wskazania celów do realizacji we wspomnianym dokumencie;

- dokumentów zawierających informacje dotyczące wydatków związanych ze sporządzonym programem opieki nad zabytkami - w zakresie środków wydatkowanych - wydanych, oraz planowanych do wydania we wnioskowanym okresie;

- dokumentów stanowiących sprawozdania z realizacji Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami;

- dokumentów zawierających informacje dotyczące finansowania ochrony zabytków w gminie;

- dokumentów zawierających informacje dotyczące porozumienia o samorządowym konserwatorze zabytków;

- dokumentów zawierających informacje o gminnym programie rewitalizacji;

- dokumentów zawierających informacje o lokalnym programie rewitalizacji;

- uchwał Rady Gminy stanowiących w zakresie spraw opisanych powyżej;

- informacji o innych, niewymienionych informacji o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do działań wskazanych powyżej.

W odpowiedzi na powyższe organ przekazał odpowiedź (pismo organu z dnia 29 lipca 2022 r.), w której:

- odnosząc się do żądań zawartych w tiret pierwsze, drugie i czwarte przekazał w załączeniu dokumenty: Gminną Ewidencję Zabytków (załącznik nr nr1 i nr 2), spis elementów usuniętych z Gminnej Ewidencji Zabytków (załącznik nr 3), spis stanowisk archeologicznych (załącznik nr 4);

- odnosząc się do żądań zawartych w tiret trzecie wskazał, że informacja o historycznych układach urbanistycznych lub ruralistycznych znajduje się w przekazanej Gminnej Ewidencji Zabytków;

- odnosząc się do żądań zawartych w tiret piąte i siódme wskazał, że Gmina O. nie posiada gminnego programu opieki nad zabytkami;

- odnosząc się do żądań zawartych w tiret dziesiąte i jedenaste wskazał, że Gmina O. nie posiada gminnego/lokalnego programu opieki nad zabytkami;

- odnosząc się do żądań zawartych w tiret szóste, ósme, dziewiąte, dwunaste i trzynaste wskazał, że jest brak takich dokumentów/uchwał.

W części żądań zawartych od tiret piąte do tiret trzynaste wyczerpał więc udzielenie we wskazanym zakresie żądanej informacji skoro dokumenty, do których się odnosi, nie zostały wytworzone i nie znajdują się w posiadaniu organu, o czym poinformował skarżącą.

Uwzględniając zatem treść udzielonej przez organ odpowiedzi Sąd uznał, że odpowiadała ona zakresowi żądania skarżącej. W ocenie Sądu organ prawidłowo załatwił wniosek przez udzielenie odpowiedzi choć obiektywnie spóźnionej. Skarżąca w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie podważyła też treści odpowiedzi udzielonej w tym zakresie, o czym świadczy w szczególności pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 21 września 2022 r., zatytułowane: "Replika do odpowiedzi na skargę", w którym skupił się on na kwestiach skutków doręczenia odpowiedzi na wadliwy adres mailowy. Nie wykazał w niej w żaden sposób, że odpowiedź jest niepełna i dlaczego zasadne jest żądanie "zobowiązania organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek skarżącego".

Skarżąca nie wykazała zatem na czym polega ów brak "pełnej odpowiedzi". Wobec powyższych ustaleń uznać należy, że odpowiedź organu wyczerpywała żądanie z wniosku skarżącej. Dlatego w zakresie żądania "zobowiązania organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek skarżącego" Sąd skargę oddalił, o czym orzekł w pkt IV sentencji wyroku.

Brak było także podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze i w odpowiedzi na skargę. Dokumenty "wskazane w skardze" oraz w "Replice do odpowiedzi na skargę" i załączone do tych pism, to dokumenty, które składają się na akta administracyjne przedmiotowej sprawy. W stosunku do takich dokumentów, które składają się na akta administracyjne sprawy, brak jest podstawy oraz potrzeby dopuszczania dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. tym bardziej, że sprawa była rozpoznawana przez Sąd w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy. Wniosek dowodowy składa się na rozprawie (por. art. 106 § 3 p.p.s.a.).

Skoro skarżącej została udzielona żądana informacja publiczna i w pełnym zakresie w jakim wnioskowała, to z tego powodu bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do jej udzielenia. Sąd umorzył więc postępowanie w tym zakresie. Opisana okoliczność przesądza bowiem o konieczności umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - w zakresie żądania skargi zobowiązania organu do udzielenia spornej informacji, o czym Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku. W sytuacji bowiem gdy zarzucany, stwierdzony stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Jednocześnie - w ocenie Sądu - stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. Natomiast rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości jego oczywistość. Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała. Termin udostępnienia informacji publicznej został przez organ przekroczony nieznacznie. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom organu, że działanie to nie było zamierzone. Wynikało z omyłki adresowej. Zauważyć należy, że odpowiedź organu była przygotowana już w dniu 29 lipca 2022 r. i wysłana, choć na wadliwy adres mailowy, w dniu 1 sierpnia 2022 r. Zamiast na adres: [...] wysłano ją na adres: [...] Błąd został dostrzeżony przez organ po wpłynięciu skargi w dniu 8 sierpnia 2022 r., po czym niezwłocznie przekazano żądaną informację na prawidłowy adres mailowy. Na powyższe wskazuje zestawienie daty wpływu skargi do organu (8 sierpnia 2022 r.) i wysłania informacji publicznej na prawidłowy adres mailowy (8 sierpnia 2022 r.).

Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, bo zaskarżona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Natomiast o kosztach postępowania w pkt V sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawnym Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

Podzielić należy pogląd, że analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. W piśmiennictwie to rozwiązanie, wzorowane na art. 102 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) - określane jest jako zasada słuszności (zob. wyrok WSA w G. z 22 czerwca 2017 r., IV SAB/Gl 118/7, publik. CBOSA).

Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 206 p.p.s.a. nie konkretyzuje pojęcia "uzasadnionych przypadków", w których można odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, jedynie wymienia jeden z nich (świadczy o tym zawarte w przepisie sformułowanie "w szczególności"), dotyczący sytuacji, w której skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, toteż ich kwalifikacja należy do sądu. Można zatem zastosować go w przypadku częściowego uwzględnienia skargi, ale nie tylko. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny, która jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym, ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy (ibidem).

Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądy, że "uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a., mogą być nie tylko okoliczności odnoszące się do niewielkiego wkładu pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, ale także takie okoliczności jak niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, istnienie wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony skarżącej, tj. czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 listopada 2022 r., II SAB/Łd 115/22 i przywołane w nim poglądy sądów administracyjnych, publik. CBOSA).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zachodzą powyższe okoliczności wskazujące na uzasadniony przypadek odstąpienia od zasądzenia kwoty zwrotu kosztów.

Sądowi wiadomo z urzędu, że skarżąca, reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, zainicjowała liczne postępowania sądowoadministracyjne dotyczące dostępu do informacji publicznej, w identycznych stanach faktycznych i prawnych (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2022 r., III SAB/Gl 369/22; WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2022 r., II SAB/Bk 77/22; WSA w Łodzi z dnia 25 listopada 2022 r., II SAB/Łd 115/22; SA w Lublinie z dnia 27 października 2022 r., II SAB/Lu 99/22; WSA w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2022 r., II SAB/Rz 177/22; WSA w Krakowie z dnia 22 listopada 2022 r., II SAB/Kr 206/22; WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2022 r., III SAB/Gd 109/22 publik. w CBOSA) lub w podobnych stanach faktycznych i prawnych (por. wyroki: WSA w Opolu z 18 stycznia 2022 r., II SAB/Op 110/21; WSA w Kielcach z 19 stycznia 2022 r., II SAB/Ke 165/21; WSA w Olsztynie z 20 stycznia 2022 r., II SAB/Ol 181/21; WSA w Białymstoku z 20 stycznia 2022 r., II SAB/Bk 1/22; WSA w Łodzi z 3 lutego 2022 r., II SAB/Łd 230/21; WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2022 r., III SAB/Gl 215/22; WSA w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2022 r., II SAB/Bd 1/22; WSA w Krakowie z dnia 4 października 2022 r., II SAB/Kr 136/22; WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2022 r., II SAB/Wa 848/21 i przywołane w nim kolejne wyroki sądów z 2021 r.: w Gdańsku sprawa II SAB/Gd 157/21, w Szczecinie sprawa II SAB/Sz 206/21, w Gorzowie Wielkopolskim sprawa II SAB/Go 252/21, w Łodzi II sprawa SAB/Łd 230/21, w Lublinie II sprawa SAB/Lu 136/21, w Białymstoku sprawa II SAB/Bk 1/22, w Olsztynie sprawa II SAB/Ol 181/21, w Kielcach sprawa II SAB/Ke 165/21, publik. w CBOSA). Ponadto pełnomocnik skarżącej występował jako pełnomocnik innych skarżących w szeregu spraw już rozpoznanych przez sądy administracyjne w podobnych sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej (por. wyroki: WSA w Krakowie z 14 listopada 2021 r., II SAB/Kr 225/21; WSA w Olsztynie z 14 grudnia 2021 r., II SAB/Ol 147/21; WSA w Opolu z 30 grudnia 2021 r., II SAB/Op 100/21, WSA w Poznaniu z 2 września 2021 r., IV SAB/Po 101/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 września 2021 r., II SAB/Go 108/21; WSA w Gliwicach z 22 września 2021 r., III SAB/Gl 107/21 oraz WSA w Lublinie z 28 grudnia 2021 r., II SAB/Lu 122/21 publik. w CBOSA).

Wniosek skarżącej z dnia 18 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, kontrolowany w sprawie niniejszej, jest identyczny z wieloma wnioskami, złożonymi w tej samej dacie 18 lipca 2022 r., do wielu gmin w całym kraju, co Sąd ustalił z urzędu. W efekcie więc (ten sam) pełnomocnik skarżącej sporządził jeden wniosek (o udzielenie informacji publicznej), rozsyłając go wiadomością e-mail do wielu podmiotów, a jeżeli nie uzyskał odpowiedzi w terminie - po sporządzeniu jednego wzoru identycznie brzmiącej skargi - kierował ją do różnych Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2022 r., III SAB/Gl 369/22; WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2022 r., II SAB/Bk 77/22; WSA w Łodzi z dnia 25 listopada 2022 r., II SAB/Łd 115/22; WSA w Lublinie z dnia 27 października 2022 r., II SAB/Lu 99/22; WSA w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2022 r., II SAB/Rz 177/22; WSA w Krakowie z dnia 22 listopada 2022 r., II SAB/Kr 206/22; WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2022 r., III SAB/Gd 109/22, publik. CBOSA).

Podobny sposób działania pełnomocnik skarżącej przyjmował w innych, wcześniejszych postępowania sądowoadministracyjnych, dotyczących dostępu do informacji publicznej, w podobnych stanie faktycznym i prawnym, skarżąc się na bezczynność organów administracji publicznej (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2022 r., II SAB/Wr 848/21, publik. CBOSA).

Czynności pełnomocnika w kontrolowanej sprawie nie wygenerowały zatem po jego stronie żadnych wysiłków intelektualnych ani innych. W ocenie Sądu łącznie rozpatrywane okoliczności w postaci: powtarzających się wniosków, skarg i wynikającego stąd niewielkiego nakładu pracy pełnomocnika reprezentującego skarżącą oraz nieświadome wejście w stan bezczynności przez organ wyczerpują przesłankę uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 206 ustawy p.p.s.a., dającego podstawę do odstąpienia od zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego. Nie zmienia tego oceny to, że pełnomocnik sporządził w niniejszej sprawie replikę do odpowiedzi na skargę. Pisma te zawierają bowiem podobną argumentację.

Nie doszło więc do uchybienia poczuciu sprawiedliwości, czy zasadzie słuszności w przypadku odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w której sporządzono pismo procesowe o charakterze szablonowym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r., IV SAB/Po 92/16, LEX nr 2161737). Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia Sąd miał w polu widzenia także to, że w znacznej części skarga została oddalona, a tym samym wyczerpana została przesłanka odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania w całości. To już więc stanowiło wystarczającą podstawę do tego, by zgodnie z art. 206 p.p.s.a. odstąpić od zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.