Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2144/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i ust. 2,  art. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: par. 1 ust. 1,   par. 4,
journal: Dz.U. 2004 nr 65 poz 600
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej  kulturze rolnej
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 5 ust. 1,  art. 143b ust. 4 i ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.przez S.K.(zwanego dalej: Skarżącym, Wnioskodawcą) decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W.utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W W.Z.z/s w W.z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...].06.2004r. S.K.przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., Nr 6 poz. 40).

W dniu [...].09.2004r. w gospodarstwie Skarżącego dokonano kontroli na miejscu zadeklarowanych do płatności działek rolnych: A, B, C, D, zaś w dniu [...].09.2004r. dokonano kontroli na miejscu zadeklarowanych do płatności działek rolnych: I, F, E, H, G.

Obie kontrole nastąpiły w wyniku wytypowania tzw. metodą analizy ryzyka. Z protokołów z dokonanych czynności kontrolnych wynikało, że:

w odniesieniu do działki rolnej A, B, C, H i G nie stwierdzono nieprawidłowości;

w odniesieniu do działki rolnej D: stwierdzono zawyżenie powierzchni rolnej deklarowanej we wniosku o 1,31 ha ( łąkę stwierdzono na obszarze 6,39 ha nie zaś na 7,7 ha), dodatkowo na powierzchni działki wynoszącej 2,02 ha stwierdzono brak dobrej kultury rolnej;

w odniesieniu do działki rolnej I: stwierdzono zawyżenie powierzchni rolnej deklarowanej we wniosku o 0,45 ha (łąkę stwierdzono na obszarze 0,5 ha nie zaś na 0,95 ha),

na działce rolnej F nie stwierdzono łąki, lecz odłóg i w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego na oznaczenie stwierdzonej okoliczności wpisano kod nieprawidłowości DR 10;

na działce rolnej E nie stwierdzono łąki, lecz odłóg i w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego na oznaczenie stwierdzonej okoliczności wpisano kod nieprawidłowości DR 10.

W oparciu o wyniki kontroli dnia [...].12.2007 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości za 2004 rok.

Organ nie przyznał Skarżącemu płatności jednolitej i uzupełniającej wskazując, iż stwierdzona przez organ różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez Wnioskodawcę do płatności, tj. 83,72 ha a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do płatności, tj. 62,75 ha, liczona w odniesieniu do powierzchni stwierdzonej przekroczyła 30 %, co w świetle prawodawstwa unijnego stanowiło o odmowie przyznania płatności obu rodzajów.

Stwierdzono, że na podstawie wyników kontroli przeprowadzonych w dniach [...].09.2004r. i [...].09.2004r. organ wykluczył z wniosku S.K.powierzchnię 20,97 ha, stanowiącą sumę zadeklarowanych do płatności powierzchni działek: E i F - w całości ( 19,21 ha), części działki D ( 1,31 ha) i części działki I (0,45 ha).

Wnioskodawca złożył odwołanie od tej decyzji do Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która została na mocy decyzji [...]z dnia [...].03.2008r. utrzymana w mocy.

Skarżący na decyzję Dyrektora M.Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.w wyniku rozpoznania przedmiotowej skargi na mocy wyroku z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1479/08 uchylił decyzję Dyrektora M.Oddziału Regionalnego ARiMR.

W ocenie Sądu organy dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego naruszyły w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłaszanych przez Skarżącego w toku postępowania, jak też nieodniesienie się przez organ drugiej instancji do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu.

Sąd wskazał przy tym, że Skarżący słusznie zauważył, iż w protokołach będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji brak było wskazania jakichkolwiek okoliczności czy przesłanek, na których oparli się kontrolujący ustalając, że działki E i F stanowią odłóg i że nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Brak było też wskazania na przeprowadzenie pomiarów tych działek, zawarte były przekreślenia i poprawki. Ponadto Skarżący już w odwołaniu od pierwszej decyzji z 2005 r. informował o skoszeniu na działkach E i F łąk w czerwcu 2004 roku, przeprowadzeniu wiosną odnowy składu traw, informował, że na dowód tego może przedstawić świadków, zakwestionował brak w protokołach danych o pomiarach, zarzucił ponadto brak map, na których kontrolujący winni nanieść rzeczywisty układ upraw.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że takie działanie organu naruszało przepisy art. 7, 75 § 1 i art. 77 k.p.a., w szczególności w aktach brak było dowodu doręczenia protokołu kontroli dotyczącego między innymi spornych działek, dlatego też nie sposób było ocenić, czy Skarżący miał rzeczywiście możliwość odniesienia się do treści tego protokołu, który stwierdzał fundamentalne dla wyniku sprawy okoliczności.

Stwierdzono ponadto, że wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przeprowadzenie postępowania bez tych uchybień mogłoby doprowadzić do ustalenia odmiennych okoliczności faktycznych w zakresie utrzymania w kulturze rolnej działek E i F, co skutkować by mogło przyznaniem płatności.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, uwzględniając wskazania WSA zawarte w wyroku z dnia 08.11.2010r, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego, uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...].12.207r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Kierownik Biura Powiatowego W W.Z.z/s w W.po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym decyzją Nr [...]z dnia [...].07.2011 r. odmówił wnioskodawcy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok, która została następnie mocą decyzji Dyrektora M.OR ARiMR Nr [...] z dnia [...].11.2011r. uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik Biura Powiatowego W W.Z.z/s w W.po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie decyzji z dnia [...].03.2012 Nr [...] przyznał Wnioskodawcy płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2004r., w pomniejszonej wysokości ze względu na wykryte nieprawidłowości.

S.K.decyzją tą otrzymał płatność na rok 2004 w łącznej wysokości 26.810,07 zł, w tym z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej 11.214,41 zł , a z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej 15.595,66 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła 83,72 ha, powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie została ustalona na 74,25 ha, a tym samym kwota przyznanej płatności po uwzględnieniu sankcji wyniosła co do JPO - 11.214,41 zł, zaś UPO - 15.595,66zł.

Wskazano, że w dniach [...] września 2004 r. i [...] września 2004 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzone zostały kontrole na miejscu. W wyniku tych kontroli stwierdzono niezgodności powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku. Niezgodności te dotyczyły działek:

"E" (działka ewidencyjna nr 547) na całej powierzchni deklarowanej (4,55 ha) stwierdzono odłóg, zastosowano kod DR10;

"F" (działka ewidencyjna nr 548) na całej powierzchni deklarowanej (14,66 ha) stwierdzono odłóg, zastosowano kod DR10;

"D" (działka ewidencyjna nr 90/2) stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (zawyżenie powierzchni o 1,31 ha), natomiast część działki rolnej (2,02 ha) nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej;

"I" (działka ewidencyjna nr 41) stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (zawyżenie powierzchni o 0,45 ha), natomiast część działki rolnej (0,45 ha) nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej.

Tym samym na podstawie protokołu z czynności kontrolnych sporządzonym w dniu [...].09.2004 r., wykluczeniu z wniosku o przyznaniu płatności bezpośrednich na rok 2004 podlegały działki ewidencyjne i rolne:

działka ewidencyjna nr 548 (województwo m., powiat g., gmina S., nazwa obrębu ewidencyjnego K.) i położona na w/w działce, działka rolna F oraz

działka ewidencyjna nr 547 (województwo m., powiat g., gmina S., nazwa obrębu ewidencyjnego K.) i położona na w/w działce, działka rolna E.

Kierownik Biura Powiatowego wziął pod uwagę ponadto wyniki kontroli przeprowadzonej u Skarżącego w dniu [...].11.2011 r., podczas której stwierdzono, że:

"E" (działka ewidencyjna nr 547) na całej powierzchni deklarowanej (4,55 ha) stwierdzono odłóg, zastosowano kod DR 10;

"F" (działka ewidencyjna nr 548) stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (zawyżenie powierzchni o 3,16 ha);

"D" (działka ewidencyjna nr 90/2) stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (zawyżenie powierzchni o 1,31 ha), natomiast część działki rolnej (2,02 ha) nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej ("W2 na łąkach nie prowadzono koszenia trawy co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym" oraz "W3 na pastwisku nie realizowano wypasu zwierząt w okresie wegetacyjnym traw ");

"I" (działka ewidencyjna nr 41) stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (zawyżenie powierzchni o 0,45 ha), natomiast część działki rolnej (0,45 ha) nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej (" W2 na łąkach nie prowadzono koszenia trawy co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym ").

Wskazano przy tym, że powyższa kontrola na miejscu miała na celu sprawdzenie poprawności zastosowania kodu DR 10 na działkach ewidencyjnych nr 547 oraz 548, a na podstawie jej wyników stwierdzono, że działka rolna F ( działka ewidencyjna Ne 248) o powierzchni 14,66 ha kwalifikuje się do płatności obszarowych, jedynie obszar rowów jest porośnięty wieloletnimi drzewami, a analiza dokumentacji i ortofotomap wykazała, iż zastosowanie kodu DR10 na powyższej działce było nieprawidłowe.

Organ stwierdził, że na działce rolnej E (położona na działce ew. nr 547) o powierzchni 4,55 ha na podstawie zdjęć oraz analizy ortofotomapy stwierdzono, że przeważająca jej cześć jest nieużytkowana rolniczo tzn. jest porośnięta lasem, a sukcesja lasu jest narastająca, jedynie niewielką część tej działki stanowi łąka.

W związku z tym organ stwierdził, że w roku 2004 S.K.zadeklarował we wniosku działkę rolną E, która nie była użytkowana rolniczo, nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej oraz w przeważającej części była porośnięta lasem, czyli nie spełniała podstawowego warunku kwalifikowalności, zatem zasadne było zakwalifikowanie działki rolnej E do zastosowania kodu DR10.

Skarżący wyrażając niezadowolenie z wydanej decyzji wniósł od niej odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu.

S.K.podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem w zakresie nałożenia kodu DR 10, dotyczącym działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...], powołując się jednocześnie na dowód w postaci kontroli na miejscu z dnia [...].09.2011r , do pozostałych ustaleń decyzji nie wniósł zastrzeżeń, ponadto Skarżący wniósł o naliczenie odsetek za zwłokę w wypłacie środków za 2004r.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, mocą decyzji [...] z dnia [...].06.2012r. postanowił utrzymać w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji, uznając w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również pod względem celowości.

W uzasadnieniu organ wskazał, że jako dowód dopuszczono wyniki kontroli na miejscu z [...] i [...] roku, wyniki te ze sobą porównano i na ich podstawie dokonano ustaleń będących podstawą zaskarżonej decyzji. Stwierdzono, że kontrola przeprowadzona w roku [...] nie zdyskwalifikowała ustaleń kontroli z [...] roku, a jedynie w pewnym zakresie w odniesieniu do spornej działki je potwierdziła (dot. zadrzewienia i zakrzaczenia na części działki 3,57 ha powierzchni).

Organ wskazał przy tym na art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 a także na treść § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r, z którego wynika, że grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami.

Dyrektor poniósł, że na podstawie ostatecznych ustaleń kontrolujących na części działki (3,57 ha) stwierdzono wieloletni las, natomiast na pozostałej części stwierdzono odłóg. Dokonując analizy materiału dowodowego w postaci wyników kontroli na miejscu organ II instancji stwierdził, że są one wiarygodne i nie znalazł tym samym podstawy do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji.

Odnosząc się natomiast do żądania Skarżącego odnośnie naliczenia i wypłacenia odsetek ustawowych za zwłokę od należnych płatności za okres od dnia [...] czerwca 2005 do dnia faktycznej wypłaty organ wyjaśnił, że przepisy w zakresie przyznawania płatności bezpośrednich nie przewidują wypłaty odsetek za zwłokę.

S.K.na rozstrzygnięcie Dyrektora M.Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2012r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej działki oznaczonej we wniosku jako "E" w części równej 0,92 ha, a ponadto braku rozstrzygnięcia dotyczącego wypłaty odsetek za zwłokę w wypłacie płatności za 2004 rok oraz braku dyspozycji wypłaty rekompensaty z tytułu uniemożliwienia Skarżącemu ubiegania się o płatności bezpośrednie w latach 2008; 2009; 2010 oraz 2011r.do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] , na skutek wydania błędnej decyzji dotyczącej płatności za 2004 rok.

Skarżący oświadczył ponadto, że nie kwestionuje zaskarżonej decyzji w zakresie zastrzeżeń wskazanych przez organy I i II instancji w stosunku do pozostałych działek.

Decyzji postawiono zarzut niezgodności z prawem, a to:

§ 1 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 65, poz. 600),

art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia 18 grudnia 2003 roku (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.)

brak rzetelności urzędniczej w postaci nie przejęcia przez organ na siebie skutków popełnionego błędu w ocenie stanu gruntów zawartych w protokołach z kontroli w 2004 roku, czy też wadliwej ich interpretacji, co spowodowało dotkliwe sankcje w postaci braku możliwości ubiegania się o dopłaty bezpośrednie w kolejnych latach od 2008 do 2011 roku.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego, na które składały się: analiza zdjęć satelitarnych (ortofotomapa), analiza zdjęć wykonanych przez pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych, oświadczenia świadków, a także kontrola wykonana przez pracowników ARiMR w dniu [...] .11.2011 r. jednoznacznie wynikało zdaniem Skarżącego, że część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,92 ha była w dniu [...] czerwca 2003 roku użytkowana rolniczo jako łąka.

Bezpodstawnym więc – zdaniem Skarżącego - było nadanie kodu DR10 dla całej działki. Zgodnie z zasadami obowiązującymi w 2004 roku nadanie kodu DR10 możliwe było tylko dla całych działek ewidencyjnych (rolnych). Racjonalnym tym samym było zastosowanie dla powierzchni użytkowanej rolniczo (0,92 ha) kwalifikacji powierzchni jako łąka, zaś dla pozostałej części jako teren nie użytkowany rolniczo z nadaniem tej powierzchni innego kodu wykluczającego ją z płatności.

Zdaniem Skarżącego takie działanie znajduje potwierdzenie w wykonanych przez uprawnionych geodetów pomiarach oraz nadawaniu klasyfikacji gruntów, gdzie nawet większej części działki (pow. 1,42 ha) nadano status łąki, z tym, że część o pow. około 0,50 ha jest okresowo podmokła, więc rzadko użytkowana.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 – dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję należy przede wszystkim wskazać, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygania tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1479/08 uchylił decyzję Dyrektora M.Oddziału Regionalnego ARiMR w W.z dnia [...] marca 2008r.

W tej sytuacji ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd ograniczone jest postanowieniami art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z tej racji ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Natomiast zagadnienia, które były już przedmiotem oceny Sądu, i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji ponownie oceniane być nie mogą.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, uznał, że skargę należy oddalić.

We wskazanym wyroku z dnia 8 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji, zawarł w uzasadnieniu wskazania dla organów administracji, które miały ponownie prowadzić postępowanie administracyjne w sprawie.

W uzasadnieniu wyroku – jak wcześniej wspomniano – Sąd wskazał, że organy dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego naruszyły w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłaszanych przez Skarżącego w toku postępowania, jak też nieodniesienie się przez organ drugiej instancji do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu.

Sąd wskazał szczególnie, iż w protokołach będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji brak było wskazania jakichkolwiek okoliczności czy przesłanek, na których oparli się kontrolujący ustalając, że działki E i F stanowią odłóg i że nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej.

Sąd w niniejszej sprawie pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W przedmiotowej sprawie – po wydaniu ww. wyroku nie nastąpiła zmiana prawa, dlatego wytyczne zawarte w powyższym wyroku pozostają aktualne i obowiązujące.

Podstawą orzekania w niniejszej sprawie są przepisy prawa krajowego, w tym w szczególności przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm., zwanej "ustawą") oraz prawa wspólnotowego.

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej bezpośrednio stosowane są przez organy administracji akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, co wynika z art. 249 akt. 2 traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą w zw. z treścią art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Estońskiej, Cypryjskiej, Łotewskiej, Litewskiej, Węgierskiej, Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864).

Do aktów tych należy rozporządzenie Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, które określa sankcje nakładane na podmiot ubiegający się o przyznanie dopłat, w sytuacji gdy w wyniku kontroli administracyjnej stwierdza się różnicę pomiędzy obszarem deklarowanym we wniosku o pomoc a obszarem ustalonym wg zasad wskazanych w rozporządzeniu. Nie może jednak ujść uwadze, że przepisy rozporządzeń UE nie mogą być stosowane w oderwaniu od porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że przepisy rozporządzenia wprowadzają odrębną procedurę administracyjną lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Zastosowanie w sprawie ma również rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003 r. z późn. zm.), gdzie stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 państwa członkowskie zostały zobowiązane do zapewnienia, że wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Polska jako jedno z państw członkowskich została również zobowiązana do określenia na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogów minimalnych w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, na podstawie ram ustanowionych w załączniku IV, uwzględniając szczególne cechy charakterystyczne odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz struktury gospodarstw.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizując nałożony na Polskę obowiązek rozporządzeniem z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.), a następnie powołanym powyżej rozporządzeniem w sprawie minimalnych norm określił minimalne warunki, jakim muszą one odpowiadać, aby mogły być uznane za grunty utrzymany w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.

W myśl § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia utrzymanie w dobrej kulturze rolnej gruntów ornych miało polegać na uprawianiu na nich roślin lub ich ugorowanie (pkt 1), natomiast łąk - na koszeniu okrywy roślinnej i jej usuwaniu, co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca (pkt 2).

Jednocześnie w § 4 tych rozporządzeń Minister zastrzegł, że grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem: 1) drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, 2) gruntów, na których prowadzone są plantacje wierzby ([...] sp.) wykorzystywanej do wyplatania. Grunty te mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Zatem wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych grunty te muszą być zadbane, a więc nie mogą na nich występować wieloletnie chwasty oraz samosiejki drzew (patrz: wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010r., sygn. akt II GSK 1004/09, LEX 746020).

Ponadto wg treści art. 143b ust. 4 i 5 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 przyznanie płatności uzależnione zostało od stanu istniejącego w przeszłości, tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r.

Przepisy te wskazują bowiem, że obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych (ust. 4).

Do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88 (ust.5.).

W związku z powyższym stwierdzenie istnienia wymienionych błędów powoduje wykluczenie danej działki z przyznania płatności.

Jednocześnie – zgodnie z art. 5 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 - jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3 %, ale nie większa niż 30 % wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy.

Należy też przytoczyć przepis art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92, zgodnie z którym jeżeli w odniesieniu do grupy upraw, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc jest obliczana na podstawie określonej powierzchni zmniejszonej o podwójną stwierdzoną różnicę jeżeli różnica ta jest większa niż 3 % albo 2 hektary ale nie więcej niż 20 % określonej powierzchni.

Wspomniane przepisy krajowe tj. ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (DZ. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zmianami) w art. 2 ust 1 i ust. 2 stanowią, że producent rolny jest uprawniony do ubiegania się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeżeli spełnia łącznie wymienione w ustawie przesłanki, w tym grunty zgłaszane do dopłat utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, zaś art. 3 ust. 1 ustawy oraz art. 5 wskazanego wcześniej rozporządzenia nr 2199/2003 z dnia 16.12.2003 r., określają, że w przypadku gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 30% powierzchni określonej żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok.

Ponadto z treści cyt. art. 3 ust. 1 ustawy wynika, że płatność jest przyznawana na wniosek producenta rolnego w drodze decyzji administracyjnej.

Podkreślenia wymaga także fakt, że kontrole na miejscu przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli (Dz. U. 2004, Nr 31, poz. 271).

Analizując akta sprawy należy stwierdzić, iż organy uwzględniły wskazania Sądu zawarte w powołanym orzeczeniu, stanowiącym punkt wyjścia do wydania obecnie zaskarżonej decyzji.

I tak Kierownik Biura Powiatowego W W.Z.w celu wyjaśnienia stanu działek Nr [...] i [...] w dniu [...] maja 2011 r. zwrócił się do Oddziału Terenowego w W.Agencji Nieruchomości Rolnych, o przekazanie kopii protokołu zdawczo-odbiorczego dzierżawionych od ANR działek ewidencyjnych [...] i [...] . Zawiadomiono ponadto Skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym, a do zawiadomienia dołączone zostały kopie protokołów z kontroli na miejscu z dnia [...] września 2004 r. oraz [...] września 2004 r. Do materiału dowodowego włączono ponadto wyjaśnienia wnioskodawcy dotyczące działek ewidencyjnych Nr [...] oraz [...] , na które kontrola na miejscu z roku 2004 nałożyła kod DR10 wraz z dokumentacją fotograficzną z dnia [...] czerwca 2003 r. wykonaną przez pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych podczas przekazywania tych działek w dzierżawę oraz oświadczenia 5 świadków o wykonywanych pracach polowych na działkach Nr [...] oraz [...] .

Ponadto, w związku z wątpliwościami dotyczącymi ustaleń stanu faktycznego działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] , w dniu [...] września 2011 r. została przeprowadzona w gospodarstwie Skarżącego ponowna kontrola na miejscu, której to kontroli wyniki były podstawą do wydania zaskarżonych decyzji.

Nie można zatem zarzucić organom administracji publicznej, iż swoim działaniem naruszyły przepisy procedury administracyjnej, nie można również zarzucić, iż organy sprzecznie z obowiązującymi przepisami prawa uznały, że dowód w postaci wyników kontroli na miejscu z dnia [...] września 2011 r. wskazuje jedynie na stan faktyczny w czasie kontroli i ze względu na znaczny upływ czasu w stosunku do daty przedłożenia wniosku i poprzedniej kontroli będącej podstawą ustalenia praw strony do płatności nie może być przyjmowany wprost jako ostateczny i jedyny dowód bez porównania z materiałem dowodowym zebranym w roku 2004 oraz trakcie całego postępowania.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem.

Prawidłowo zatem – zdaniem Sądu - jako dowód przez organy dopuszczono wyniki obu kontroli na miejscu, wyniki te zostały ze sobą porównane i na ich podstawie dokonano ustaleń będących podstawą zaskarżonej decyzji.

Nie można też zarzucić dowolności ustaleniu przez organ, że kontrola przeprowadzona w roku 2011 nie zdyskwalifikowała ustaleń kontroli z roku 2004, a jedynie w pewnym zakresie w odniesieniu do spornej działki je potwierdziła (zadrzewienia i zakrzaczenia na części działki 3,57 ha powierzchni).

W świetle powyższego konstatacja organów, że przeprowadzona w gospodarstwie kontrola z 2011 r. oraz powtórnie przeprowadzona weryfikacja ustaleń poczynionych przez kontrolujących w dniu [...] września 2004 r. doprowadziły do jednoznacznego ustalenia, iż cała działka E nie kwalifikuje się do objęcia płatnościami ze względu na brak prowadzenia działalności rolniczej oraz brak utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003 r., zdaniem Sądu nie narusza prawa i została oparta na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się zaś do żądania Skarżącego odnośnie naliczenia i wypłacenia odsetek ustawowych za zwłokę od należnych płatności za okres od dnia [...] czerwca 2005 do dnia faktycznej wypłaty należy wskazać, iż kwestia ta nie może być rozpatrzona w niniejszym postępowaniu, bowiem przepisy w zakresie przyznawania płatności bezpośrednich nie przewidują wypłaty odsetek za zwłokę.

Jak słusznie podnosił tę kwestię organ – dopłata ta ma na celu wyrównanie poziomu polskich gospodarstw rolnych w stosunku do gospodarstw rolnych znajdujących się na terenie Unii Europejskiej, traktowana jest jako dotacja do powierzchni gruntów rolnych utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska - określonych w przepisach blankietowych. Płatności bezpośrednie mają zatem charakter dotacyjno- subwencyjny i w związku z tym brak jest podstaw prawnych do uznania roszczenia dotyczącego naliczenia odsetek.

Tym samym Sąd stwierdza, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowały obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa powszechnie obowiązującego i nie naruszyły przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Z tych względów orzeczono jak na wstępie na podstawie art. 151 p.p.s.a.