Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 30/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 13 § 2, art. 3 § 2 pkt 8, art. , art. 25 § 1-3, art. 52 § 3,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 12
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r sprawy ze skargi M. K., J. K. na bezczynność A. S.A. Oddział w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje A. S.A. Oddział w K. do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 15 czerwca 2011 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od A. S.A. Oddział w K. na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. K. i J. K.i, reprezentowani przez r. pr. Ł. B., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność "A" S.A. w G. Oddział w K. (dalej: Spółka). Skarżący na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) zarzucili Spółce bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 15 czerwca 2011 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie. Nadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności podnieśli, że w zakresie przedmiotowej skargi nie są związani jakimkolwiek terminem do jej wniesienia. nadto podali, odnosząc się do art. 52 § 3 p.p.s.a., że skarga na bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Wskazując na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej stwierdził, że użycie w tym przepisie terminu "zadania publiczne" eliminuje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań, a dystrybucja energii elektrycznej jest zadaniem publicznym. W świetle tego skarżący wskazał, że żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

Dalej skarżący wyjaśnili, że w formie pisemnego wezwania z dnia 15 czerwca 2011 r. wystąpili do "A" S.A. Oddział w K. m.in. o udostępnienie - w przypadku ich istnienia - kserokopii wszelkich decyzji administracyjnych, z których Spółka wywodzi prawo do linii służącej do przesyłu energii przebiegającej przez działkę nr ENERGA-OPERATOR położonej w m. M.. W odpowiedzi otrzymali pismo z dnia 27 października 2011 r., na które z kolei odpowiedzieli pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. Następnie Spółka przedstawiła swoje stanowisko w pismach z dnia 28 grudnia 2011 r. i z dnia 11 marca 2012 r.

Mimo prowadzonej korespondencji skarżący nie otrzymali aż do dnia sporządzenie skargi do Sądu jakichkolwiek wnioskowanych przez niego dokumentów w żądanej formie ani tez rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej.

Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem Spółki żądanie przez skarżących udostępnienia dokumentów oraz decyzji administracyjnych dotyczących budowy linii elektroenergetycznych nie mieści się w kategoriach "informacji publicznej", bowiem dokumentacja związana z budową i eksploatacją jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa, a przedmiotowymi decyzjami dysponują organy, które je wydawały, i to one zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązane są do ich udostępnienia. Powołując się na art. 3 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz.1059) stwierdziła, że zajmuje się dystrybucją energii elektrycznej, a nie obrotem energią elektryczną czyli sprzedażą energii elektrycznej, którym to obrotem zajmuje się odrębna spółka "B" S.A., natomiast "A" S.A. w G. jest Operatorem Sieci Dystrybucji. Ponadto podniosła, że nie prowadzi akt administracyjnych, gdyż nie jest organem administracyjnym, lecz spółką prawa handlowego.

Skarga został wniesiona w następującym stanie faktycznym.

Pismem dnia 15 czerwca 2011 r. J. i M. K. wystąpili do "A" S.A. Oddział w K. m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii wszelkich decyzji, z których Spółka wywodzi prawo do korzystania z linii elektroenergetycznej na działce nr [...] w m. M.. Żądanie swoje w tym z zakresie wnioskodawcy oparli na art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądanie to J. i M. K. ponowili w piśmie z dnia 20 sierpnia 2011 r.

W odpowiedzi na powyższe Spółka w piśmie z dnia [...]2011 r. (znak [...]) skierowanym do pełnomocnika wnioskodawców poinformowała, iż linia nN, która przebiega przez działkę nr [...], została pobudowana w latach 60-tych ubiegłego stulecia, a następnie zmodernizowana w 1976 r. Ponadto w piśmie tym Spółka powołała się na fakt zasiedzenia służebności gruntowej.

Następnie w piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r. pełnomocnik wnioskodawców, podtrzymując żądanie udzielenia informacji publicznej, zwrócił się do Spółki o przesłanie kserokopii decyzji stanowiących podstawę do zmodernizowania linii energetycznej nN w 1976 r. na działce nr [...], ewentualnie oznaczenie lub wskazanie możliwości udostępnienia do ich wglądu.

W piśmie z dnia 23 grudnia 2011r. (znak [...]) Spółka odpowiedziała pełnomocnikowi wnioskodawców, że nie udostępnia osobom trzecim dokumentacji techniczno-prawnej, związanej z budową infrastruktury elektroenergetycznej. Kolejnym pismem z dnia 11 marca 2013 r. (znak: [...]) Spółka poinformowała pełnomocnika wnioskodawców, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do kwestii właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz zdolności sądowej "A" S.A. z siedzibą w G. Oddział w K.. Zważyć bowiem należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się wątpliwości co do tego, czy oddział spółki akcyjnej ma samodzielną zdolność sądową przed sądami administracyjnymi, a w konsekwencji, czy określony miejscowo wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do rozpoznania skargi na bezczynność tego oddziału spółki (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., II SAB/Wa 484/12, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2013 r., II SAB/Gd 70/13, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2013 r., II SAB/Wa 146/13 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie procedury obowiązującej przed sądami administracyjnymi zdolność sądowa regulowana jest w art. 25 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4).

W niniejszej sprawie jako podmiot, którego bezczynności dotyczy skarga wskazano spółkę "A" S.A. z siedzibą w G. Oddział w K.

Spółka akcyjna w świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru (tzn. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje natomiast osobowości prawnej, jak też zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że sprawy dotyczące udostępnienia informacji publicznej należą do kategorii spraw szczególnych, rozstrzyganych na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 5 tej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 p.p.s.a.. Jednostka organizacyjna, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowi jednostki organizacyjnej o jakiej mowa w przepisach k.p.a., czy p.p.s.a. W rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt.5 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet gdy stanowi część Spółki powołaną przez Spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie. Taką jednostką jest Oddział w K. Spółki "A" S.A. z siedzibą w G.. Jak wynika zaś z odpisu pełnego KRS tej Spółki jedynym jej akcjonariuszem, a więc posiadającym 100% akcji jest Skarb Państwa (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W rezultacie, uznając, że Oddział w K. spółki "A"S .A. z siedzibą w G. ma zdolność sadową należało uznać mając na uwadze treść art. 13 § 2 p.p.s.a., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu jest właściwy miejscowo do rozpoznania skargi na bezczynność tego podmiotu.

Przechodząc do dalszych rozważań zważyć należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wprawdzie art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545 – wyrok dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając zatem, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, iż jej przedmiotem jest bezczynność "A" S.A. w G. Oddział w K. w zakresie udostępnienia stronie skarżącym decyzji administracyjnych, z których Spółka wywodzi prawo do korzystania z linii elektroenergetycznej nN na działce wskazanej we wniosku. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy żądane dokumenty (decyzje) są informacją publiczną oraz czy "A" S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 udip). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, dostępny w Internecie jw.). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Mając na uwadze przywołane poglądy i przedstawioną wykładnię prawa, stwierdzić należy, że żądane przez skarżących informacje, tj. decyzje stanowiące podstawę lokalizacji, budowy i modernizacji linii elektroenergetycznej nN na wskazanej działce są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawa znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy on udostępnienia informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanej we wniosku działce, co też stanowi wystarczającą podstawę do skonkretyzowania informacji objętych zakresem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Niewątpliwie w piśmie skarżących z dnia 15 czerwca 2011 r., w którym powołują się na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej i domagają się udostępnienia kserokopii wszelkich decyzji, z których Spółka wywodzi prawa do linii elektroenergetycznej nN na działce nr [...] w m. M., zawarty został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przekazanie kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter informacji publicznej. W ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do kategorii informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a to z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji, budowy, czy modernizacji linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej.

Odnosząc się do podmiotowego aspektu niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 powołanej ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyJ.ie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji, są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego niemieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne "A" S.A. jest w niniejszej sprawie podmiotem objętym ustawą o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie Sądu należy również przyjąć, że

Odnosząc się do zarzutu przedsiębiorstwa "A" S.A., wskazującego, że czym innym jest dystrybucja energii, a czym innym obrót energią, którym to obrotem zajmuje się podmiot odrębny od spółki "A" S.A., wskazać należy, że w ocenie Sądu "z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego jako operatora systemu dystrybucyjnego dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przywołanym wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 851/10).

Wyjaśnić też należy, że udzielenie informacji nie prowadzi do naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Wprawdzie prawo do uzyskania informacji publicznej ulega – zgodnie z art. 5 powołanej ustawy – ograniczeniu m.in. ze względu tajemnice ustawowo chronione oraz tajemnicę przedsiębiorstwa, jednakże przepis ten nie oznacza jednak, że podmiot zobowiązany może w tym wypadku nie podejmować jakichkolwiek działań. W celu uchylenia się od zarzutu bezczynności powinien on bowiem wydać na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 wymienionej ustawy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wyjaśniając zarazem motywy takiego rozstrzygnięcia. Powyższe działanie nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Uznając, że decyzje stanowiące podstawę lokalizacji, budowy i modernizacji linii elektroenergetycznej na działce wskazanej we wniosku stanowią informację publiczną, a "A" SA będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ustalić należy to, czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Wniosek z 15 czerwca 2011 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, które zostało uregulowane przepisami wyżej przywołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Okoliczność, że tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2), nie uprawnia do twierdzenia, że pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, tj. do momentu wszczęcia postępowania w przedmiocie jej odmowy, nie ma charakteru postępowania administracyjnego. W doktrynie wskazuje się zasadnie, że artykuł 16 powołanej ustawy wprowadza regulację drugiego, obok postępowania w sprawie udostępnienia informacji, postępowania administracyjnego: postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jest ono wszczynane z urzędu przez podmiot, który był adresatem wniosku złożonego na podstawie art. 10 powołanej ustawy i stanowi kontynuację postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (zob.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 59-60, M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do art.16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.01.112.1198), LEX 2003). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest zatem postępowaniem administracyjnym, uregulowanym zasadniczo przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, do którego – w określonym zakresie mają również zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "kpa"). Nie jest zasadne stanowisko, że postępowaniem administracyjnym można nazwać jedynie takie postępowanie, o jakim mowa w art. 1 i 2 kpa. Przepisy art. 1 i 2 kpa wskazują na postępowania, w których mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z czego nie można wyprowadzać wniosku, że są to jedyne postępowania administracyjne. Jako przykład można wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i poglądami doktryny postępowanie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter postępowania administracyjnego, do którego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie, do postępowań administracyjnych w sprawach podatkowych nie stosuje się przepisów Kodeksu.

Powyższe oznacza, że "A" S.A. powinna zakończyć wszczęte na wniosek strony skarżącej z dnia 15 czerwca 2011 r. postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo: albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub spółka nie dysponuje żądaną informacją – udzielić wnioskodawcom odpowiedzi w formie zwykłego pisma.

Z treści pism z dnia 27 października 2011 r., 28 grudnia 2011 r. i 11 marca 2013 r. adresowanych do pełnomocnika skarżących nie wynika, aby "A"S.A. dokonała kwalifikacji wniosku strony skarżącej pod kątem oceny, czy obejmuje on żądanie udzielenia informacji publicznej. W pismach tych spółka jedynie stwierdziła, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują wobec niej zastosowania, nie udostępnia osobom trzecim dokumentacji techniczno-prawnej związanej z budową infrastruktury elektroenergetycznej będącej jej własnością i nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych.

Tymczasem, jak już wyżej wskazano, żądanie udostępnienia "kserokopii wszelkich decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji, budowy i modernizacji linii energetycznej przebiegającej na działce wskazanej we wniosku jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Wobec tego, w razie posiadania przez spółkę przedmiotowej informacji, należało albo udostępnić tę informację albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeżeli istniałyby ku temu podstawy prawne. Kierowane do pełnomocnika skarżącego pisma nie spełniają tych wymogów, a zwłaszcza nie mają charakteru decyzji administracyjnej.

Powszechny i utrwalony już jest pogląd judykatury, że w sprawach dostępu do informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku klasycznego "milczenia" podmiotu obowiązanego, lecz również wówczas, gdy żądana informacja nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznych. W niniejszej sprawie, pomimo wymiany korespondencji pomiędzy stronami, "A" S.A. Oddział w K. nie tylko nie udzieliła żądanej informacji, lecz również nie odmówiła jej udzielenia, ani nie wskazała, że nie jest w stanie udzielić żądanej informacji np. z uwagi na fakt, że informacji takiej nie posiada. W rezultacie powyższego postępowania tego podmiotu Sąd nie miał wątpliwości, że po stronie tej spółki doszło do bezczynności w postaci klasycznej, poprzez zaniechanie załatwienia wniosku w jednej z prawnie przewidzianych form.

Idąc dalej należy również stwierdzić, że w sprawie wprawdzie upłynął dość długi okres od wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność jednakże sama tylko ta okoliczność nie mogła być wystarczającym powodem dla stwierdzenia, że bezczynność podmiotu zobowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazał, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni. Wspomniany termin został wielokrotnie przekroczony w niniejszej sprawie, ale istotne jest w tym wypadku stanowisko Spółki i przyczyny, dla których nie załatwiła ona wniosku skarżących. Otóż Spółka w korespondencji z pełnomocnikiem skarżących konsekwentnie utrzymywała, że w jej ocenie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują zastosowania do tej spółki i nie udostępnia osobom trzecim dokumentacji związanej z budową infrastruktury elektroenergetycznej będącej jej własnością, ostatecznie stwierdzając w piśmie z dnia 11 marca 2013 r., że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych. Zarazem spółka udzieliła skarżącym informacji co do tego, jakie urządzenia infrastruktury znajdują się na przedmiotowej działce (linia nN wraz z jednym słupem nN), a także wskazała przybliżoną datę ich pobudowania i zmodernizowania (w latach 60-tych ubiegłego stulecia, zmodernizowana w 1976 r.). Co więcej, żądanie udostępnienia informacji publicznej w niniejszej sprawie zostało złożone w związku z wezwaniem spółki do pojęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości. Na związek ten wskazuje nie tylko wezwanie z dnia 15 czerwca 2011 r., ale i kolejne pismo skarżących z dnia 6 grudnia 2011 r., które zawiera polemikę z twierdzeniem spółki co do zasiedzenia służebności gruntowej. Zatem tło przedmiotowego wniosku ma niewątpliwie cywilnoprawny charakter i w ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do pewnego rodzaju ekstrapolacji sporu z płaszczyzny prawa cywilnego na płaszczyznę należącą do dziedziny prawa publicznego. Taki stan rzeczy nie może być pominięty przy ocenie, czy bezczynność podmiotu zobowiązanego nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Analiza stanu faktycznego nie pozwala na jednoznaczne uznanie, że skarżona spółka w sposób oczywisty, bez potrzeby pogłębionej analizy przepisów prawa, naruszała przepisy prawa. Warto też mieć na uwadze, że gdyby "A" S.A. Oddział w K. nie posiadała dokumentów, do których odnosił się wniosek skarżących, to jako podmiot zobowiązany miałaby tylko obowiązek pisemnie o tym fakcie poinformować wnioskodawcę, bez wydawania decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r. II SAB 289/02 i z dnia 23 stycznia 2008 r. I OSK 521/07 – dostępne na stronie internetoweK http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W niniejszej sprawie spółka nie przeczyła posiadaniu określonych decyzji administracyjnych, czy szerzej "dokumentacji techniczno-prawnej" związanej z realizacją infrastruktury elektroenergetycznej na działce wskazanej we wniosku skarżących, ale uważała, że nie jest podmiotem objętym przepisami powołanej ustawy, obowiązanym do udzielania informacji publicznych. W konsekwencji uprawniony jest wniosek, że spółka zajęła stanowisko co do żądania skarżących, niemniej jednak było ono w świetle wyżej poczynionych rozważań błędne. Powyższe okoliczności spowodowały, że Sąd uznał, iż w niniejszym przypadku miała miejsce bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, ale nie nosiła ona charakteru kwalifikowanego.

Skoro wniosek skarżących nie został załatwiony w sposób wskazany w ustawie, zaś bezczynność nie ustała także po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, tutejszy Sąd, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, tj. uwzględnił skargę, zobowiązując przedsiębiorstwo energetyczne "A" S.A. Oddział w K. do udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. orzekł jak w punkcie II sentencji, skoro bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi oraz koszty związane z zastępstwem procesowym strony skarżącej (wynagrodzenie pełnomocnika i opłata skarbowa od pełnomocnictwa).