Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2214/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 par 1 i 2 w zw z art. 149 par 1 i 2 i art 145 par 1 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skarg Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargi oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. (nr ...), na

podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo

budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania

Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku [...] - uchylił decyzję

Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. (nr ...) odmawiającą

uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji własnej z dnia [...] lutego 2009 r. (nr

[...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wojskowej Agencji

Mieszkaniowej Oddział Regionalny [...] pozwolenia na przebudowę części

budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] przy ul.

[...] wraz ze zmianą sposobu użytkowania na internat oficerski i

przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że Prezydent [...] postanowieniem z [...]

listopada 2010 r., powołując art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a, wznowił postępowanie ww.

sprawie na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku [...].

Następnie ww. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z

dnia [...] lutego 2009 r.

Organ II instancji wyjaśnił zasady obowiązujące w postępowaniu

wznowieniowym i wskazał, że we wniosku o wznowienie Wspólnota Mieszkaniowa

Budynku [...] wskazała, iż bez własnej winy nie brała udziału w

postępowaniu zakończonym ww. rozstrzygnięciem, pomimo iż posiadała przymiot

strony oraz, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy

okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

Organ wezwał Wspólnotę do podania daty, w której dowiedziała się o okolicznościach wskazywanych jako podstawy wznowienia postępowania. W

odpowiedzi Wspólnota podała, że 23 lutego 2010 r. powzięła informację o cyt "....o wykonywaniu przez Wojskową Agencję Mieszkaniową [...] robót

przebudowy nieruchomości [...] naruszających interes Wspólnoty

Mieszkaniowej [...]".

Organ wyjaśnił, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że

podanie wniósł przed upływem jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o

powoływanych okolicznościach. Organ jednakże zobowiązany jest do weryfikacji

twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w tym zakresie.

W ocenie Wojewody [...] powyższe ustalenia nie wyjaśniały, czy

termin wymieniony w art. 148 k.p.a. został zachowany. Organ I instancji nie ustalił

kiedy wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji z [...] lutego 2009 r., oraz kiedy

dowiedziała się o okoliczności, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla

sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przeprowadzono z

naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie

zaskarżonej decyzji, wobec konieczności ponownego zbadania, czy został

zachowany termin z art. 148 k.p.a., co do obu przesłanek wskazanych we wniosku o

wznowienie postępowania. Usuwanie istotnych naruszeń proceduralnych organu I

instancji nie jest bowiem dopuszczalne na etapie postępowania odwoławczego, gdyż

prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Skargi na powyższą decyzję złożyły Wspólnota Mieszkaniowa Budynku

[...] (dalej Wspólnota) i Wojskowa Agencja Mieszkaniowa (dalej WAM).

Wspólnota wskazała na przewlekłe prowadzenie postępowania. Podniosła, że

organ prowadził postępowanie w celu wykazania niedotrzymania terminu do złożenia

wniosku o wznowienie. Wyjaśniła, że o wydaniu decyzji pozwolającej na przebudowę

dowiedziała się po 23 lutego 2010 r., kiedy zaczęto realizować roboty budowlane.

Zwróciła uwagę, że WAM nie posiada służebności na gruncie służącym jako dojazd

do wyjścia ewakuacyjnego i zgody Ministra Infrastruktury na odstępstwo od

warunków technicznych dotyczących dojścia do wyjścia ewakuacyjnego. Wspólnota

wskazała ponadto, że objęta przebudową część budynku stanowiła kilka

wyodrębnionych lokali, więc ich scalenie w jeden lokal wymagało zgody Wspólnoty w

formie uchwały. Zarzuciła też WAM bezpodstawne złożenie oświadczenia o prawie

do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wniosła natomiast o zmianę zaskarżonej

decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem WAM argumentacja

zawarta w decyzji drugoinstancyjnej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż organ

odwoławczy winien w pierwszej kolejności ocenić, czy wnioskodawca posiada

przymiot strony, a dopiero potem badać, czy podanie wniesiono z zachowaniem

terminu. Według WAM bezpornym jest, że Wspólnota nie może być stroną

postępowania, a zatem organ i instancji zasadnie odmówił uchylenia decyzji nr

[...] z [...] lutego 2009 r.

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w

zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie obu skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd

naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad

w przeprowadzonym postępowaniu.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada

prawu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że celem postępowania wznowieniowego jest

ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji wystąpienia podstaw wznowienia

określonych w art. 145 § 1 i 145a k.p.a. Postępowanie wznowieniowe służy kontroli

prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z dwóch podstawowych etapów.

Pierwszy z nich obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności

wznowienia postępowania. Na tym etapie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy

wniosek o wznowienie pochodzi od strony, czy opiera się na jednej z przesłanek

opisanych w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. oraz czy został złożony w terminie

określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest więc możliwe dopiero

po pozytywnej weryfikacji wymienionych wyżej warunków. Jako przesłanki

wznowienia postępowania Wspólnota wskazała brak udziału w postępowaniu

zwyczajnym, pomimo przysługującego jej przymiotu strony, oraz oparcie

rozstrzygnięcia sprawy na dowodach, które okazały się fałszywe. Organ I instancji

rozpoznający wniosek był zatem zobligowany do ustalenia, czy dla każdej z

przedstawionych przez wnioskodawcę przesłanek wznowieniowych zachowany

został jednomiesięczny termin. W przypadku wznowienia ze względu na brak udziału

w postępowaniu zwyczajnym podmiotu będącego stroną termin ten biegnie od

momentu, w którym strona dowiedziała się o istnieniu decyzji ostatecznej. W

pozostałych przypadkach termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się

o istnieniu przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze przedmiotu

przyjmuje się, że co do zasady ciężar udowodnienia zachowania terminu do

wniesienia wniosku o wznowienie postępowania spoczywa na wnioskodawcy.

Powyższe nie zwalnia jednak organów administracji z obowiązku weryfikacji

wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę, w związku z koniecznością pełnego i

wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wydania rozstrzygnięcia

w oparciu o całokształt materiału dowodowego tj. zgodnie z art. 7, 77 § 1 oraz 80

k.p.a. Należy zatem przyjąć, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać,

czy został zachowany termin określony w art. 148 k.p.a. (tak też WSA w Gdańsku w

wyroku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 18/08, LEX nr 400689).

Organ rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania nie może zatem

poprzestać na twierdzeniu wnioskodawcy co do momentu rozpoczęcia biegu

terminów wymienionych w art. 148 k.p.a., lecz powinien w tym zakresie

przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające.

Obowiązkowi temu nie uczynił zadość organ I instancji. Organ ten wznowił

bowiem postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta [...] z

dnia [...] lutego 2009 r. bez jednoznacznego ustalenia terminów, w których Wspólnota

dowiedziała się wydaniu powyższej decyzji oraz o tym, że dowody, na podstawie

których ustalono istotne dla postępowania głównego okoliczności faktyczne, okazały

się fałszywe. Organ przyjął, że termin do złożenia podania o wznowienie

postępowania został zachowany, opierając się jedynie na oświadczeniu Zarządu

Wspólnoty, z którego wynika, że Wspólnota dowiedziała się o wydaniu ww. decyzji

po dniu 23 lutego 2010 r.

Dodać przy tym trzeba, że kwestia zachowania terminu do wznowienia

postępowania na podstawie drugiej ze wskazanych przez Wspólnotę przesłanek w

ogóle nie była przedmiotem badań organu I instancji. Słuszność miał zatem organ

odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji w całości i nakazując precyzyjne

ustalenie ww. kwestii.

Za niezasadne należało uznać także stanowisko zaprezentowane w skardze

złożonej przez WAM. W przedmiotowej sprawie podanie o wznowienie postępowania

zostało oparte również na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z

utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika natomiast, że

jeżeli wniosek o wznowienie opiera się na tej podstawie, że składającemu podanie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, a w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń może nastąpić dopiero w następnej fazie postępowania

wznowieniowego, to jest po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

Tylko na tym etapie postępowania organ może dokonać merytorycznej oceny

materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie co do tego,

czy przysługiwał mu przymiot strony postępowania.

W rozpoznawanej sprawie kwestia oceny, czy skarżącemu przysługiwał przymiot

strony, powinna być zatem przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu

prowadzonym po wznowieniu postępowania (tak NSA w wyrokach z 7 stycznia 2007

r., sygn. akt II OSK 1747/07 oraz z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 95/10,

Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Tylko oczywisty i niebudzący wątpliwości brak interesu prawnego podmiotu

składającego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie

art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., daje podstawę do odmowy wznowienia postępowania

zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszej

sprawie. Nie można tym samym podzielić stanowiska wyrażonego w skardze WAM,

że obowiązkiem organu I instancji było wydanie decyzji o odmowie wszczęcia

postępowania z uwagi na brak posiadania przez Wspólnotę przymiotu strony.

W konsekwencji nie można było także podzielić zarzutu skargi, że organ mógł

wydać rozstrzygnięcie odmowne nie badając, czy wniosek o wznowienie

postępowania złożony został z zachowaniem terminu.

Z podanych przyczyn skarga Wspólnoty również nie zasługiwała na

uwzględnienie.

Przewlekłość postępowania Wspólnota mogła natomiast kwestionować w

odrębnym postępowaniu, włącznie ze skargą do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w tym przedmiocie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na

podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) oddalił obie skargi.