Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 853/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2 ust. 1, § 3 ust. 1, § 7 pkt 2, § 27
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 7 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: § 6 ust. 2, załącznik III
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 11 ust. 1 i 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1 art. 27 ust. 5 i 6
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w B. P. przyznał J. H. na rok 2012 płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 3.176,60 zł, w tym z tytułu: rolnictwa ekologicznego, obejmującego warianty 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) i 2.3 – trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności); ekstensywnie trwałych użytków zielonych w wariancie 3.1.1 – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach. Ponadto organ odmówił płatności rolnośrodowiskowej z tytułu ochrony zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że płatność z tytułu rolnictwa ekologicznego została pomniejszona o kwotę 13.967,80 zł, z uwagi na stwierdzone w roku kontroli nieprawidłowości w postaci zachwaszczenia maliny jesiennej na łącznej pow. 9,07 ha. Jest to nieprawidłowość określona kodem E6, oznaczającym, że rolnik nie prowadzi produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Odmowa przyznania płatności z tytułu ochrony zagrożonych gatunków nastąpiła z uwagi na to, że zobowiązanie to zostało zadeklarowane dopiero w roku bieżącym, tj. piątym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, taka zaś zmiana nie może zostać uwzględniona, co oznacza niespełnienie warunku przyznania płatności.

W odwołaniu od decyzji J. H. zarzucił błędne ustalenia co do naruszenia zasad prowadzenia produkcji rolnej. Podniósł, że niezwłocznie po pierwszej kontroli usunął występujące zachwaszczenia, co potwierdziła ponowna kontrola na działkach.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że strona we wniosku o płatność rolnośrodowiskową zadeklarowała następujące pakiety:

- pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, w trzech wariantach: 2.1 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) - działki rolne o łącznej powierzchni 59,05 ha; 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) - działki rolne o łącznej powierzchni 6,12 ha; 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) - działki rolne o łącznej powierzchni 13,23 ha;

- pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach - działki rolne o łącznej powierzchni 0,24 ha;

- pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - działki rolne o łącznej powierzchni 5,88 ha.

W zakresie płatności z tytułu pakietu 5 organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, skutkujące odmową przyznania płatności.

Z kolei w odniesieniu do pakietu 2 organ wskazał że kontrola administracyjna wniosku stwierdziła nieścisłości, tzn. w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2012 stwierdzono nieprawidłowości, tj. zachwaszczenie uprawy maliny jesiennej o powierzchni 9,07 ha.

W odpowiedzi na wezwanie organu stronna przedstawiła protokół z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą E. [...] sp. z o.o. oraz złożyła oświadczenie, w którym potwierdziła istnienie stwierdzonych podczas kontroli zachwaszczeń.

Oceniając te okoliczności organ powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.; dalej jako: rozporządzenie w sprawie programu rolnośrodowiskowego).

Zgodnie z § 7 pkt 2 w/w rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. l, ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Z kolei zgodnie z art. 17 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. nr 116, poz. 975; dalej: u.r.e.), jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego według stanu za ten rok. Wykaz ten dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a. (art. 17 ust. 3 u.r.e.).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli administracyjnej wniosku oraz kontroli na miejscu.

W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zadeklarowanej powierzchni, jednak różnica wynosiła 0,01 ha, co w świetle obowiązujących przepisów oznacza, że stwierdzone różnice nie mają wpływu na wysokość przyznanej płatności.

Zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku strona uprawia maliny na powierzchni 10,96 ha. Jednostka certyfikująca w Protokole z kontroli stwierdziła nieprawidłowość opisaną jako zachwaszczenie w rzędach maliny jesiennej. Nieprawidłowość dotyczyła działek rolnych: C, D, E, F i G o łącznej powierzchni 9,07 ha. Na pozostałej działce rolnej obsadzonej maliną (H) o powierzchni 1,89 ha nie stwierdzono nieprawidłowości. Ustalenia te strona potwierdziła w w/w oświadczeniu z dnia 11-02-2013 r., a następnie w treści odwołania, a także dołączonym do odwołania protokołem do kontroli obligatoryjnej Produkcja roślina i zwierzęca sporządzonym przez jednostkę certyfikującą E. [...] Sp. z o.o. w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 20-06-2012 r.

Poczynione ustalenia dotyczące uchybień dają podstawę do zastosowania zmniejszeń płatności, zgodnie z § 27 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. oraz Załącznikiem 7 do niego. Z treści tego załącznika wynika, że w przypadku zobowiązania wynikającego z Pakietu 2 - Wszystkie warianty (zatem również Wariant 2.9), prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną

i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby zmniejszenie płatności wynosi 100%. W konsekwencji należy wykluczyć z płatności w wariancie 2.9 działki rolne C, D, E, F i G w całości.

Znajdujący się w aktach sprawy nowy wykaz producentów, w którym umieszczono dane strony został zamieszczony w dniu 28-02-2013 r. i zawiera adnotację, iż dodatkowa kontrola potwierdziła odchwaszczenie upraw sadowniczych na wszystkich deklarowanych powierzchniach. Zatem drugi wykaz stanowi potwierdzenie nowego stanu faktycznego po dniu 31 października, tj. po terminie wskazanym w rozporządzeniu i nie może stanowić dowodu w sprawie z wniosku o przyznanie płatności na rok 2012.

W konkluzji organ odwoławczy za prawidłowe uznał pomniejszenie płatności z tytułu wariantu 2.9 o kwotę 13967,80 zł.

W skardze do sądu administracyjnego J. H. podniósł zarzuty naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego poprzez: nieudzielanie skarżącemu informacji na temat konsekwencji działania organu; utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych; błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść decyzji, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że plantacja malin skarżącego była zachwaszczona co skutkowało zmniejszeniem płatności.

Uzasadniając zarzuty skarżący podniósł, że podczas kontroli zadeklarowanych we wniosku działek rolnych przez jednostkę certyfikującą w dniu 20 czerwca 2012 r. inspektor stwierdził uchybienia na części powierzchni zgłoszonej we wniosku, polegające na zachwaszczeniu maliny poprzez nie wykoszenie koniczyny białej w rzędach malin. Zdaniem skarżącego nie można mówić w tym przypadku o zachwaszczeniu, gdyż koniczyna nie jest chwastem, a ponadto pozytywnie wpływa na stan gleby i wzrost roślin. Ponadto powodem rzekomego zaniedbania była awaria ciągnika, która uniemożliwiła wykonanie niezbędnych prac, o czym skarżący poinformował inspektora.

Skarżący podniósł także, że ani podczas kontroli ani w toku postępowania nie informowano go o konieczności zachowania terminu 31 października, na który powołuje się organ. Niezwłocznie po powzięciu informacji, że wykryte nieścisłości skutkują sankcją nieuwzględnienia wniosku o płatności skarżący zgłosił prośbę o ponowną kontrolę do jednostki certyfikującej. Taka kontrola została przeprowadzona w dniu 27-02-2013 r. i potwierdziła całkowite odchwaszczenie upraw. Do ARiMR wpłynęła informacja o pozytywnym wyniku dodatkowej kontroli. Dnia 28-02-2013 r. wydano "nowy" wykaz producentów spełniających kryteria producentów ekologicznych, w którym znalazły się dane skarżącego z adnotacją, że "dodatkowa kontrola potwierdziła odchwaszczenie upraw sadowniczych na wszystkich deklarowanych powierzchniach". Zgodnie z przepisami u.r.e. zgłoszenia błędów lub pomyłek w informacjach zawartych w wykazie producentów ekologicznych dokonuje się do ostatniego dnia lutego roku następującego po roku przekazania tego wykazu.

Skoro ARiMR przypisuje wykazowi charakter dokumentu urzędowego, to również nowy wykaz z dnia 28-02-2013 r., w którym znajdują się dane o odchwaszczeniu upraw, jest takim samym dokumentem urzędowym. Błędna jest zatem teza organu, że drugi wykaz jest potwierdzeniem nowego stanu faktycznego

i nie dowodzi, że zachwaszczenia nie było w okresie wegetacyjnym 2012. Nowy wykaz dowodzi, że zachwaszczenia nie było w okresie do 31 października, ponieważ zgodnie z wiedzą powszechnie znaną, nie można było wykonywać prac koszenia w okresie późno jesiennym i zimowym (zamarznięta ziemia, występowanie pokrywy śnieżnej i lodu).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 3 marca 2014 r. skarżący złożył pismo procesowe (załącznik do protokołu rozprawy) w którym dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 27 ust. 5 pkt b, d, c oraz ust. 6 pkt. a i b rozporządzenia Rady(WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej

i znakowania produktów ekologicznych,

- art. 64 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli.

Zdaniem skarżącego jednostka certyfikująca przeprowadzając kontrolę w jego ekologicznym gospodarstwie nie wykazała się wiedzą fachową gdyż błędnie zaliczyła kończynę białą do chwastu. Zapisu zawartego w protokole kontroli strona nie kwestionowała gdyż faktycznie koniczyna była przerośnięta. Na tej podstawie organ nie mając prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, jakiego rodzaju chwasty występowały na tej uprawie wydał decyzję. Ponadto stwierdziwszy nieprawidłowości, jednostka nie przekazała Agencji natychmiast wyników kontroli z czerwca 2012 r. tak by skarżący miał możliwość zgłosić poprawę w prowadzonej uprawie. Skarżący nie został poinformowany przez jednostkę certyfikującą jakie środki ostrożności zastosuje wobec niego po stwierdzeniu występowania zachwaszczenia oraz jakiego rodzaju sankcje zostaną wobec niego zastosowane.

Z kolei w piśmie procesowym z dnia 4 marca 2014 r. (załącznik do protokołu rozprawy) organ podnosił, że stan działek gruntu użytkowanych przez skarżącego został prawidłowo ustalony. W dniu kontroli w czerwcu 2013 r. działki były zachwaszczone, natomiast zabiegi agrotechniczne zostały wykonane przez skarżącego po kontroli i wykryciu nieprawidłowości. Zachwaszczenie powierzchni jest szczególnym rodzajem naruszenia uznawanego jako nie przestrzeganie minimalnych norm, co oznacza prowadzenie uprawy niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i nie zachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby i odnosi się do wymogów w zakresie całego pakietu – wszystkich jego wariantów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni prawa materialnego, przy czym nie przejmują sprawy do merytorycznego rozpoznania. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących, w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a., koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi. W szczególności, w ocenie Sądu organy administracji wyczerpująco zebrały

i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny czy skarżący realizował zgodnie z minimalnymi normami zgłoszony we wniosku o płatność rolnośrodowiskową pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na działkach rolnych o łącznej powierzchni 9,07 ha oznaczonych jako działki : C, D, E, F i G.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie programu rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu prowadzącemu działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni minimum 1 ha, który zobowiązał się przez 5 lat realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej

i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych oraz spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Podstawowymi wymaganiami, o których mówi powyższy przepis to między innymi wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku wieloletnich plantacji trwałych uznaje się je za utrzymywane zgodnie z normami, jeśli są utrzymywane w stanie niezachwaszczonym. Stanowi o tym § 6 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. 2010, Nr 39, poz. 211). Zasady ekologicznej produkcji roślinnej określa wspomniane wyżej rozporządzenie Rady (WE) 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. Art.12 ust. 1 lit. g tego rozporządzenia wskazuje, że przy produkcji ekologicznej powinno zapobiegać się szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby i chwasty polega przede wszystkim na ochronie ich naturalnych wrogów, doborze gatunków i odmian, stosowaniu płodozmianu, odpowiednich technik uprawy i zabiegów termicznych.

Ponadto wymogi dla Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.9 określone zostały w załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Warunki dla tego wariantu uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) to wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa, oraz (dla wszystkich wariantów) prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W myśl § 7 pkt 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 roku płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (pakiet 2. rolnictwo ekologiczne) jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.

Odnosząc przytoczony stan prawny do stanu faktycznego sprawy ustalonego prawidłowo przez organy ARiMR stwierdzić należy, że w trakcie kontroli dokonanej przez jednostkę certyfikującą E. [...] Sp. z o.o. działek C, D, E, F stwierdzono zachwaszczenie w rzędach malin. Z kontroli przeprowadzonej na miejscu sporządzono sprawozdanie, które skarżący podpisał bez żadnych zastrzeżeń. Fakt zachwaszczenia malin został przyznany przez samego skarżącego w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa. Z art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wynika zakres kompetencji jednostki certyfikującej, a zgodnie z art. 17 ust. 3 jednostka certyfikująca przekazuje wskazanym w tym przepisie podmiotom, w tym Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, a wykaz ten dla celów dowodowych w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzieleniem pomocy finansowej producentom ekologicznym stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przez organ przepisów art. 7 ust. 1 i art. 17 ustawy o rolnictwie ekologicznym należy uznać, że jednostka certyfikująca dokonuje kontroli ekologicznych metod prowadzenia upraw i nie zastępuje kontroli wykonywanych przez Agencję. Wyniki tych kontroli jednostek certyfikujących są jednak uwzględniane przy podejmowaniu decyzji o płatności. Zgodnie bowiem z treścią art. 11 ust.1 i 5 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE seria L, nr 25, s. 8) wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. W odpowiednim przypadku kontrole administracyjne dotyczące kwalifikowalności uwzględniają wyniki weryfikacji przeprowadzanych przez inne służby, podmioty lub organizacje zaangażowane w kontrolę dotacji do rolnictwa. Zebrany materiał dowodowy skutkował stwierdzeniem przez organ występowania niezgodności w zakresie przestrzegania przez skarżącego minimalnych norm.

Nie mogą podważyć dokonanych ustaleń faktycznych zarzuty skargi, które zresztą wskazują na nowe okoliczności faktyczne nie podnoszone przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Głównym argumentem podnoszonym przez J. H. jest to, że w rzędach malin rosły nie chwasty, a koniczyna biała, która pozytywnie wpływa na stan gleby i wzrost oraz plon. Oświadczenie to pozostaje w sprzeczności z protokołem z kontroli z dnia 20 czerwca 2013 r. oraz z odwołaniem z dnia 15 kwietnia 2014 r., w którym J. H. wyraźnie rozróżnia kończynę białą, którą wykosił w międzyrzędziach od zachwaszczenia w rzędach.

Czynności procesowe organu w komentowanej materii zostały zdaniem Sądu podjęte zgodnie z obowiązującymi przepisami proceduralnymi a zebrany w ich toku materiał dowodowy jest wiarygodny i wyczerpujący dla ustalenia rzeczywistego stanu działki oraz uznania występowania zachwaszczenia, a tym samym braku należytej dbałości o stan fitosanitarny uprawy, a przez to również – znamionującym naruszeniem norm dobrej kultury rolnej i norm minimalnych, do przestrzegania których rolnik był zobowiązany według postanowień załącznika nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w części II pkt 2 i ppkt 3 oraz w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm, który to akt prawny znajduje zastosowanie także przy realizacji programu rolnośrodowiskowego, co wynika wprost z regulacji § 3 ust. 1-3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Wskazać należy, że na podstawie § 27 ust. 1 rozporządzenia w sprawie programu rolnośrodowiskowego jeśli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu (§ 27 ust. 2).

W załączniku nr 7 do rozporządzenia, zatytułowanego "Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów", w kolumnach dotyczących pakietu 2. dla wszystkich wariantów określono, że w razie prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną

i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby wysokość zmniejszenia wynosi 100%.

Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej organ administracji publicznej zobowiązany był ustalić czy wszystkie ww. przesłanki zostały spełnione przez wnioskodawcę, a dokonuje tego w ramach postępowania administracyjnego. Odnosząc się do procedury stosowanej przez organy zauważyć należy, iż w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013, poz. 173) do postępowania w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z zastrzeżeniem pierwszeństwa zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Wobec ustalenia, że gospodarstwo nie spełnia na pow. 9,07 ha norm minimalnych, organ obniżył przysługującą rolnikowi płatność rolnośrodowiskową zgodnie z sankcją wymienioną w załączniku 7 do rozporządzenia, w kolumnach dotyczących pakietu 2 dla wszystkich wariantów.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w przepisach artykułów 7, 8, 77, 80 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem sądu nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut niepoinformowania strony o jej sytuacji prawnej i faktycznej. Zgodnie z przepisami ustawy z 2007 r. organ ma obowiązek zapewnić stronom, ale jedynie na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, oraz udzielać stronom, również wyłącznie na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania.

Z dokumentacji sprawy wynika, że po złożeniu wniosku Strona nie wnosiła o udzielenie jej dodatkowych informacji co do zasad przyznawania płatności lub sposobu wypełniania wniosku, a organ - zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) nie ma dodatkowego obowiązku ani sposobności udzielania z urzędu instrukcji w tym zakresie. Z akt administracyjnych wynika iż skarżący otrzymał protokół z kontroli z dnia 20 czerwca 2013 r., który zawierał analizę nieprawidłowości oraz wskazywał na podstawę prawą stwierdzonej nieprawidłowości.

Skarżący podniósł także zarzut naruszenia przez jednostkę certyfikującą art. 27 ust. 5 oraz ust 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, według których jednostka certyfikująca przekazuje wyniki przeprowadzonych kontroli właściwemu organowi w sposób regularny i na każde jego żądanie. Jeżeli wyniki kontroli wykazują niezgodności lub wskazują prawdopodobieństwo ich wystąpienia, jednostka certyfikująca natychmiast informuje o tym właściwy organ oraz stosownie do ust. 6 uznając jednostkę certyfikującą, właściwy organ uwzględnia oprócz przepisów ust. 5 następujące kryteria:

a) stosowane standardowe procedury kontroli obejmującą szczegółowy opis środków kontroli i środków ostrożności, które jednostka planuje nałożyć na podmioty gospodarcze przez nią kontrolowane;

b) środki, które jednostka certyfikująca zamierza zastosować w przypadku wykrycia nieprawidłowości lub naruszeń.

Zauważyć należy, że zacytowany przepis nie przewiduje sankcji nieważności z uwagi na nieprzekazanie wyników kontroli oraz niepoinformowanie o występujących nieprawidłowościach oraz środkach, jakie jednostka zamierza zastosować. Niewykonanie przez jednostkę certyfikującą ciążących na niej obowiązków nie pozbawia organów administracji możliwości wykorzystania raportu z kontroli jako dowodu w sprawie.

Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut skarżącego, iż organy obu instancji nie uwzględniły wyników powtórnej kontroli jednostki certyfikującej z dnia 27 lutego 2013 r. Zdaniem Sądu kontrola ta stwierdziła stan gruntu na koniec lutego 2013 r., natomiast dopłata obszarowa dotyczyła wniosku z 2012 r. Zasadnie organy obu instancji przy ocenie przestrzegania norm i wymagań dla danej płatności przyjęły stan gruntu w 2012 r.

Analizując zaskarżoną decyzję w zakresie wykraczającym poza granice skargi sąd nie dostrzegł żadnych błędów, które musiałyby skutkować jej uchyleniem (stwierdzeniem nieważności).

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.