Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 349/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 695/08 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 695/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., po rozpoznaniu skargi W. G., uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 8 marca 2005 r. W. G. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie składek z tytułu ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego i Funduszu Pracy za okres od 11 października 2001 r. do 11 września 2003 r. powołując się na bardzo trudną sytuację rodzinną i finansową.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności w łącznej kwocie 13.667,45 zł wskazując, iż wnioskująca nie spełnia wymogów z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. III SA/Wa 1777/05, stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., wskazując, iż organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej przez ZUS w I instancji był, w obowiązującym wtedy stanie prawnym, Minister Polityki Społecznej.

W dniu [...] października 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem przekazał wniosek W. G. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1877/07 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organ administracji dopuścił się naruszenia, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] lipca 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz nowe ustalenia dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Organ przytoczył treść art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz definicję ważnego interesu strony zobowiązanej ujętą w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Organ wskazał, że decyzje ZUS w zakresie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mają charakter uznaniowy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że sytuacja W. G. formalnie wypełnia przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gospodarstwo domowe prowadzi ona wspólnie z matką, która otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 863,52 zł miesięcznie. Dłużniczka otrzymuje pomoc z Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie pokrycia kosztów dożywiania dzieci w szkole, korzysta również ze świadczeń rodzinnych (zasiłek rodzinny, zaliczka alimentacyjna). W 2006 r. kwota otrzymanych świadczeń wyniosła 6.740,25 zł, w 2007 r. – 6.362,10 zł, w okresie od 01/2008 r. do 05/2008 r. – 2.356,81 zł. Otrzymuje również alimenty, które egzekwowane są przez Komornika Sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego – w 05/2007 r. – 254,57 zł. Osiągany w gospodarstwie domowym dochód jest niski, stanowi jednak podstawę zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych członków rodziny. W. G. będąca w wieku aktywności zawodowej (34 lata) otrzymywała kilkakrotnie propozycje pracy z PUP w C., nie przyjęła jednak żadnej propozycji pracy. Organ podkreślił, że Pani W. G. ma dwoje dzieci w wieku 11 i 14 lat, które jak wynika z dokumentów nie wymagają stałej opieki oraz specjalnej troski. Ponadto dłużniczka oprócz zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że cierpi na zespół depresyjno-lękowy nie dostarczyła żadnych dokumentów wskazujących na niemożność podjęcia przez nią pracy zarobkowej.

Za umorzeniem nie przemawia ważny interes zobowiązanej. Zdaniem organu, sytuacja W. G. jest trudna, jednak przedłożone przez dłużniczkę dokumenty nie wskazują, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej. Obecnie dłużniczka wynajmuje mieszkanie, jednak jest na liście osób oczekujących na przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, co znacznie obniżyłoby koszty utrzymania. Ponadto umorzenie należności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej, w sytuacji gdy płatnik może w każdej chwili podjąć pracę zarobkową i przystąpić do spłaty zadłużenia, byłoby przedwczesne i niecelowe z punktu widzenia interesu finansów ubezpieczeń społecznych, a jednocześnie krzywdzące w stosunku do osób regularnie opłacających składki mimo trudnej sytuacji materialnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylając powyższą decyzję wskazał, że art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczący możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, zaś w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a.)

Jakkolwiek w przypadku obu rodzajów przesłanek umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne (całkowita nieściągalność, ważny interes osoby zobowiązanej) ustawodawca pozostawił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, nie można przyjąć, że oznacza to pełną swobodę tego organu w stosowaniu omawianej ulgi.

Sąd I instancji stwierdził, że zasadnicza część uzasadnienia zaskarżonej decyzji poświęcona została przedstawieniu dotychczasowego toku postępowania oraz przytoczeniu treści obowiązującej regulacji prawnej. Organ wydający decyzję nie podjął próby wyjaśnienia, na podstawie czego opiera swoje przekonanie o możliwości zapłaty należności wraz z odsetkami. Brak takiego wyjaśnienia oznacza, iż zaskarżona decyzja nie mieści się w sferze swobodnego uznania, lecz nosi cechy dowolności. Stanowiąc, w art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, o możliwości umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w odniesieniu do wskazanych tam zobowiązanych pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, ustawodawca zaakceptował sytuację, w której umorzenie tychże należności następuje także w sytuacji, gdy przymusowe ściągnięcie należności byłoby wprawdzie możliwe, ale powodowałoby jednocześnie zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, pozbawiając ich np. możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Sąd podniósł ponadto, że organ pominął w swoich rozważaniach zapadłe w dniu [...] marca 2006 r. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. nr [...] wydane na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na wiosek wierzyciela - ZUS Oddział w S. wobec majątku zobowiązanego –W. G. na podstawie 68 tytułów wykonawczych, obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i fundusz pracy. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż brak jest majątku zobowiązanej pozwalającego na zaspokojenie roszczeń wierzyciela.

Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, wydana bowiem została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, polegającym na braku podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. Naruszenie prawa materialnego – art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności naruszenie art. 28 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały zbadane wynikające z tej regulacji przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, jak również, że strona wykazała okoliczności uzasadniające stanowisko, że taka dogłębna ocena doprowadziłaby do umorzenia należności, ponadto poprzez utożsamianie decyzji uznaniowej wydawanej przez Zakład na podstawie powołanej regulacji z obowiązkiem umorzenia należności,

2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w szczególności naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo braku naruszenia prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego, jak również mimo braku naruszenia przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu kasator zgodził się, że uznaniowość nie oznacza dowolności. Organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przepisach – w niniejszym przypadku w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Autor skargi kasacyjnej wyjaśnił, że organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał wnikliwiej analizy wszystkich okoliczności związanych z sytuacją skarżącego i jego rodziny. Ustalono źródła dochodów, stan majątku oraz zakres wydatków wskazanych przez skarżącego. Wszystko to znalazło swoje odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności, które ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych precyzuje w sposób ścisły. Zdaniem organu, nie zaistniały także przesłanki uzasadniające zastosowanie umorzenia na mocy regulacji rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Odwołuje się ono bowiem do wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest on w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W toku postępowania organ dokonał szczegółowej analizy wszystkich przedstawionych przez zobowiązanego i ustalonych okoliczności sprawy oraz oceny zebranych dowodów. Prowadziło to do ustalenia, że w stosunku do zobowiązanego nie zachodzą przesłanki umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Nie występuje trwała ich nieściągalność, jak też nie wykazano istnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

Wszystkie te okoliczności zostały przedstawione i rozważone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania wymienione w § 2 art. 183 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. i dlatego w pierwszej kolejności należało ustosunkować się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Od rezultatu analizy tych zarzutów zależy stanowisko sądu kasacyjnego odnośnie zarzutów z pierwszej podstawy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a mianowicie zarzutu naruszenia prawa materialnego, a w szczególności naruszenie art. 28 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), zwanej dalej ustawą o s.u.s., w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej rozporządzeniem. Dopiero bowiem prawidłowo przyjęty stan faktyczny może być podstawą subsumcji i zastosowania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

Mimo długotrwałego postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne należnych od skarżącej W. G. (dwukrotnie WSA w W. uchylił decyzje wydane przez ZUS), ostateczna decyzja odmawiająca umorzenia tych składek zaskarżona po raz trzeci do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawierała tego rodzaju wady procesowe, że zdaniem Sądu I instancji nie pozwalało to na właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i dlatego decyzja ta została po raz trzeci uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zwrócił uwagę, że organ pominął w swoich rozważaniach zapadłe w dniu 20 marca 2006 r. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. wydane na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na wniosek ZUS wobec W. G. z powodu nieściągalności.

Fakt ten i dowód w postaci dokumentu – postanowienia organu egzekucyjnego mógł stanowić przesłankę samodzielną do umorzenia należności z tytułu składek zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o s.u.s.

W myśl bowiem przepisu art. 28 ust. 2 ustawy o s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, a całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi między innymi w sytuacji, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o s.u.s.), ewentualnie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ w niniejszej sprawie nie ustosunkował się do tych przesłanek w świetle treści postanowienia organu egzekucyjnego, które nie zostało omówione w zaskarżonej decyzji.

Organ orzekający o odmowie umorzenia składek kierował się w zasadzie jedynym argumentem, że skarżąca jako kobieta w młodym wieku (34 lata), zdolna do pracy, gdyż jej stan zdrowia nie uniemożliwia jej podjęcia pracy, posiadająca dwoje dzieci w wieku szkolnym (niewymagające stałej opieki), mogłaby bez większych przeszkód podjąć pracę i w ten sposób uzyskać środki finansowe na spłacenie należności z tytułu składek. Tym bardziej, że otrzymywała ona propozycje pracy i odmawiała, zdaniem organu bezpodstawnie, podjęcia jakiejkolwiek pracy.

Niewątpliwie powyższe okoliczności powinny być rozważone przez sąd administracyjny w świetle przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia, które formułuje ogólną zasadę uznaniowego umorzenia należności w oparciu o kryteria stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego, które uniemożliwiają opłacenie tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, a w szczególności gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wprawdzie Sąd I instancji nie odniósł się bezpośrednio do okoliczności możliwości podjęcia pracy przez skarżącą i wpływu tej okoliczności na ocenę przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia, ale zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż i tak zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. uchylił ostateczną decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek z przyczyn proceduralnych – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Zgodnie z zaleceniami Sądu I instancji, organ winien przy ponownym rozpatrywaniu wniosku wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy w oparciu o przedstawione mu informacje o stanie majątkowym skarżącej, w szczególności o wysokości dochodów służących zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych jej rodziny i w sposób racjonalny ocenić możliwości ponoszenia przezeń przedmiotowych należności, także przy uwzględnieniu rzeczywistej, a nie tylko hipotetycznej możliwości zaspokojenia w przyszłości tego długu z majątku zobowiązanej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle przytoczonej wyżej argumentacji Sądu I instancji, co do ustalonego stanu faktycznego, twierdzenie przez organ o braku przesłanek do pozytywnego dla strony zastosowania przepisu art. 28 ust. 1, 2 i 3 pkt 5 i 6 ustawy o s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia może budzić poważne wątpliwości, które przy ponownym rozpatrywaniu wniosku przez organ powinny być ostatecznie rozstrzygnięte.

Skoro wyłączną przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.), to trudno zarzucić temuż Sądowi naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię, które to przepisy wprawdzie zostały przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ale nie dokonywano ich wnikliwej wykładni poza stwierdzeniem, że decyzje podejmowane na powyższych podstawach mają charakter uznaniowy ograniczony przez ustawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, co nie jest kwestionowane przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Należy się zgodzić z rozumowaniem Sądu I instancji, że istotnym dla rozstrzygnięcia w sprawie możliwości umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych jest, aby w procesie dochodzenia do wyboru sposobu rozstrzygnięcia organ uwzględnił wymienione w przepisach prawa materialnego dyrektywy kierunkowe w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy zebrany w sprawie i wszechstronnie oceniony, uzewnętrzniony w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie zawiera twierdzenia o "utożsamianiu decyzji uznaniowej wydawanej przez Zakład na podstawie powołanej regulacji z obowiązkiem umorzenia należności".

Natomiast prawdą jest i taką wykładnię przepisów art. 28 ustawy o s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia należy podzielić, że decyzja uznaniowa administracyjna oparta na wyraźnie zakreślonych kryteriach czy też dyrektywach kierunkowych oznacza, że w przypadku spełnienia tych kryteriów ustawowych organ winien uwzględnić wniosek strony, a jeśli załatwia sprawę decyzją odmowną wymaga to szczegółowego uzasadnienia, które z kryteriów ustawowych nie zostały spełnione i dlaczego.

W tym przypadku zasadniczym motywem odmowy umorzenia należności mimo rzeczywistego braku majątku i środków finansowych po stronie wnioskodawczyni była ocena możliwości podjęcia pracy przez zainteresowaną i zdobycia w przyszłości środków finansowych na spłacenie należności. Organ nie wyjaśnił w jakim kryterium ustawowym wymienionym w omawianych przepisach prawa materialnego, mieści się ta okoliczność.

Organ stwierdził natomiast, że sytuacja skarżącej W. G. formalnie wypełnia przesłanki całkowitej nieściągalności, która stanowi podstawę z art. 28 ustawy o s.u.s. umorzenia należności. W dalszym ciągu swoich ustaleń organ stwierdził, że dłużniczka otrzymuje pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej w formie pokrycia kosztów dożywiania dzieci w szkole, a osiągany w gospodarstwie domowym dochód jest niski, stanowi jednak podstawę zabezpieczenia potrzeb życiowych członków rodziny.

W tych warunkach oceniając wszechstronnie wszystkie przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności dotyczące kryteriów zastosowania przepisów art. 28 ustawy o s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, Sąd I instancji miał prawo nabrać wątpliwości, czy zostały one należycie rozważone przez organ, tym bardziej że organ ten skupił się nie tylko na argumentacji opartej bezpośrednio na kryteriach ustawowych ujętych w omawianych przepisach prawa materialnego, lecz także używał argumentów, które nie odpowiadają ściśle tym kryteriom.

Sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w taki sposób, aby mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tym bardziej brak jest podstaw do zarzucenia zaskarżonemu wyrokowi naruszenia powołanych wyżej przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, gdyż wnoszący nie wykazał w skardze kasacyjnej błędów Sądu I instancji w omówieniu przepisów prawa materialnego mających w tej sprawie zastosowanie.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.