Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 94/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I.S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2005r. Wójta Gminy wydaną w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na modernizacji istniejącej stacji paliw w zakresie wymiany istniejącej substancji budowlanej obejmującej: cztery zbiorniki paliw o łącznej pojemności 60 m, wiaty nad stanowiskami do tankowania z dwoma dystrybutorami, szczelnego placu z odwodnieniem i separatorem oraz budowę nowego pawilonu stacji na działce nr [...].

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2005r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystąpiła do Urzędu Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na modernizacji istniejącej stacji paliw na działce nr [...] w zakresie wymiany istniejącej substancji budowlanej obejmującej : cztery zbiorniki paliw o łącznej pojemności 60 m, wiaty nad stanowiskami do tankowania z dwoma dystrybutorami, szczelnego placu z odwodnieniem i separatorem oraz budowę nowego pawilonu stacji. W ramach inwestycji przewidziano zainstalowanie urządzeń: dystrybutorów, zbiorników paliw, odkurzacza i kompresora wraz z przynależną infrastrukturą techniczną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – dalej u.p.z.p.- zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia, w drodze decyzji warunków zabudowy. W myśl art. 61 ust. 1 u.p.z.p. – wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Powyższe warunki zostały w postępowaniu przez organ pierwszej instancji zbadane jak również przeprowadzona została analiza otoczenia terenu inwestycji.

Zdaniem organu należało wziąć pod uwagę, że zamiarem wnioskodawcy jest poprzez modernizację istniejącej stacji paliw poprawa uciążliwości obiektu, jego funkcjonowania poprzez budowę odpowiednich zabezpieczeń chroniących tereny sąsiednie, poprawę standardów techniczno-technologicznych.

Organ wskazał, że Starosta postanowieniem z dnia [...] maja 2005r. wydanym na podstawie art. 378 ust. 1, art. 5 ust.4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 09 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko - postanowił odstąpić od konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Podobnie uczynił Powiatowy Inspektor Sanitarny. Z tego też względu zdaniem organu zarzuty I.S., iż istniejąca stacja paliw jest źródłem skażenia ogrodu i wody oraz bezpośrednią przyczyną chorób jej rodziny, nie znajduje uzasadnienia – skoro tego rodzaju inwestycji nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła I.S.. Z treści skargi wynika, że skarżąca nie wyraża zgody na funkcjonowanie stacji paliw z uwagi na to, że w czasie dostawy paliw i napełniania nim zbiorników opary i nieprzyjemny zapach roznoszą się po okolicy, zatruwając przy tym środowisko, glebę i ludzi. Zdaniem skarżącej w sprawie winna być uwzględniona ustawa Prawo wodne z uwagi, że obok zbiorników przepływa strumyk, który następnie płynie przez działkę skarżącej i dalej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi przytaczając argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póz. zm.) Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji także w zakresie wykraczającym poza zarzuty podniesione w skardze oraz wskazaną podstawę prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Skargę należało uznać za zasadną, jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Postępowanie w którym wydano zaskarżoną decyzję dotyczyło ustalenia warunków zabudowy. Przedmiot tego postępowania nie obejmuje badania uciążliwości istniejącej i funkcjonującej stacji paliw, aczkolwiek okoliczności te mogą mieć pośredni wpływ na to postępowanie.

Zdaniem Sądu przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy organ pierwszej jak i drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071) – dalej zwana k.p.a. .

Zdaniem Sądu organy prowadzące przedmiotowe postępowanie administracyjne naruszyły przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 98, poz. 1067 ze zm.) - dalej zwane rozporządzenie z 20 września 2000r. Przywołane rozporządzenie obowiązywało do końca 2005r. - a więc w dacie orzekania przez organ I jak i II instancji.

Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z 20 września 2000r. warunki techniczne określone w tym rozporządzeniu mają zastosowanie przy budowie nowych obiektów oraz odbudowie, rozbudowie, przebudowie i nadbudowie obiektów istniejących przeznaczonych do magazynowania, przeładunku i dystrybucji ropy naftowej i produktów naftowych. Przez stałą stację paliw rozumie się zespół obiektów budowlanych w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, odmierzacze paliw, instalacje technologiczne, wodnokanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe.

Decyzją ustalono nie tylko warunki modernizacji istniejącej stacji paliw ale również warunki budowy nowego pawilonu stacji - który wchodzi w skład zespołu obiektów stałej stacji paliw. Z tego też względu planowaną inwestycję należało uznać jako rozbudowę stacji paliw.

Na mocy § 6 przywołanego rozporządzenia warunki zabudowy i zagospodarowania terenu baz i stacji paliw oraz rurociągów dalekosiężnych do transportu ropy naftowej i produktów naftowych wymagają sporządzenia ocen ich oddziaływania na środowisko. Ocenę oddziaływania wymienionych obiektów na środowisko gruntowo-wodne sporządza się na podstawie warunków hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich na terenie projektowanego obiektu i w jego otoczeniu oraz na podstawie istniejących materiałów geologicznych, wizji lokalnej, robót geologicznych i badań specjalnych - hydrogeologicznych, geotechnicznych i laboratoryjnych. Z tego też względu - na dzień orzekania przez organy administracyjne – istniał bezwzględny obowiązek sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nie ma na powyższe wpływu, iż Starosta jak i Powiatowy Inspektor Sanitarny odstąpili od konieczności sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepisy rozporządzenia z 20 września 2000r. jednoznacznie nałożyły obowiązek sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Brak sporządzenia przedmiotowej oceny narusza przepisy prawa materialnego - z uwagi iż ocena ta jest obligatoryjnie wymagana przy warunkach zabudowy i zagospodarowania. Naruszenie przepisu prawa materialnego spowodowało, iż organ prowadząc postępowanie administracyjne nie zebrał całości materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania decyzji czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie natomiast przywołanych przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Nie ma znaczenia, że rozporządzenie z 20 września 2000r. na dzień orzekania przez Sąd nie obowiązuje. Nie ma również znaczenia czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd obowiązek dokonania oceny oddziaływania na środowisko istnieje. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję dokonuje oceny legalność działań organu na dzień wydawania przez ten organ decyzji, a nie na dzień wyrokowania.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że planowana inwestycja zmierza do wyeliminowania lub co najmniej ograniczenia negatywnych czynników na środowisko jak i otoczenie z funkcjonującej stałej stacji paliw. Nie powoduje to jednak możliwości odstąpienia od przewidzianych przepisami szczególnymi obowiązków. W niniejszej sprawie obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia z 20 września 2000r. było dokonanie oceny oddziaływania na środowisko.

Sąd orzeka na podstawie akt administracyjnych. Z przedłożonych akt nie wynika w jaki sposób organ ustalił strony postępowania administracyjnego. Przepisy u.p.z.p. nie przewidują odrębnych zasad określających stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zastosowanie więc mają przepisy ogólne dotyczące strony określone w art. 28 k.p.a.

Zgodnie z wyżej przywołanym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W każdym postępowaniu o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu organ ma obowiązek badać istnienie interesu właścicieli działek sąsiednich jak również działek położonych dalej. Zależy to od uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie.

W postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy – tak wyrok NSA z 27.06.2001r. sygn. akt IV SA 1056/99 LEX nr 78932.

Z akt administracyjnych wynika, iż organ pierwszej instancji przymiot strony przyznał wnioskodawcy – A Spółka z o.o.. Natomiast skarżąca I.S. - właścicielki działki [...], jednej z działek sąsiednich – pomimo iż otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w toku tego postępowania nie otrzymała postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2005r. oraz postanowienia Starosty Powiatu z dnia [...] maja 2005r.

Nadto z akt nie wynika kto jest właścicielem pozostałych działek sąsiednich z działką [...] której dotyczą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz czy organ badał czy właściciele ci są stroną w przedmiotowym postępowaniu. Sąd zwrócił również uwagę, że w aktach znajduje się kserokopia umowy użyczenia (karta 1 akt administracyjnych). Z treści tej umowy wynika, że właścicielem nieruchomości której dotyczył wniosek o warunki zabudowy jest K.W.H.. Wskazuje to, iż wnioskodawca - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest właścicielem nieruchomości co do której przeprowadzono postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 u.p.z.p. odpis decyzji o warunkach zabudowy przesyła się do wiadomości właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych potwierdzeń odbioru decyzji wynika, że została ona doręczona wyłącznie wnioskodawcy, I.S. oraz Zarządowi Dróg Wojewódzkich. Obowiązku doręczenia odpisu decyzji nie znosi okoliczność, że właściciel nieruchomości wchodzi w skład organu reprezentującego wnioskodawcę (osobę prawną) w tym postępowaniu.

Zdaniem Sądu organy administracji I jak i II instancji w przedmiotowej sprawie w ogóle nie przeprowadziły postępowania pod kątem ustalenia stron postępowania. W tym zakresie w niniejszej sprawie – zdaniem składu orzekającego - wystąpiło naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7 i art. 9 k.p.a. Powyższe mogło mieć wpływ na naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – czynnego udziału strony. Z akt administracyjnych jak również z uzasadnienia decyzji organu I jak i II instancji nie wynika jakim przesłankami kierował się organ w zakresie ustalenia stron postępowania. Z uwagi na powyższe Sąd rozstrzygając sprawę doszedł do przekonania, iż materiał znajdujący się w aktach administracyjnych jest niewystarczający do oceny czy w postępowaniu brały udział wszystkie strony postępowania. Jedną z przesłanek wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Należy również zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych brak jest dokumentów z których wynika uprawnienie K.H. do złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w imieniu "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z tego względu brak jest możliwości oceny przez Sąd czy organ uprawniony był do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie złożonego w dniu [...].04.2005r. wniosku.

Z uwagi na wskazane naruszenia przepisów postępowania należało uchylić nie tylko zaskarżoną decyzję ale również decyzję ją poprzedzającą, albowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Organ w postępowaniu w pierwszej kolejności winien materiał dowodowy uzupełnić o dokumenty z których wynikać będzie uprawnienie osoby która podpisała wniosek do reprezentowania spółki. Następnie należy ustalić strony postępowania. Dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przez organ przepisów - ustalić warunki zabudowy dla przedmiotowej działki.

Z tego też względu z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję i orzec na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. Zwrot kosztów obejmuje wysokość uiszczonego przez skarżącą w dniu 17 marca 2006r. wpisu w wysokości 500 zł.