Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1329/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 156 par.1 pkt.2 i art. 158 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Mariusz Kotulski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "A. " Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 grudnia 2008 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej "A. " Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 680,00 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 maja 1983 r., nr [....] , wydaną przez Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [....] z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [....] , na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1968 r. Nr 36, poz. 99) oraz uchwały Nr III Rady Narodowej miasta K. z dnia 25 września 1969 r. w sprawie określenia zespołów budowlanych dawnej zabudowy wymagających uporządkowania (Dz. Urz. Rady Narodowej miasta K. z 1969 r. Nr 24, poz. 99) - ustalono wysokość kosztów remontu budynku położonego [....] , objętego lwh [....] , księga wieczysta nr [....] , na kwotę 23.621.670 zł, o który to koszt wzrosła wartość budynku po przebudowie (remoncie), tj. do wysokości 46.177.497 zł, w porównaniu z wartością przed przebudową w wysokości 20.701.594 zł. Decyzją z dnia 11 sierpnia 1983 r. nr [....] , wydaną przez Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [....] z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [....] , na podstawie art. 16 ust. 1-4 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych, art. art. 8, art. 12, art. 14, art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) oraz Zarządzenia nr 60/83 Prezydenta Miasta K. z dnia 6 lipca 1982 r. w sprawie przeciętnego kosztu wybudowania domu jednorodzinnego stanowiącego podstawę do ustalania odszkodowania za budynki i grunty w postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. Urz. RN Miasta K. nr 23, poz. 9) - orzeczono o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. , objętej lwh [....] , l. kat. [....] , o powierzchni 528 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [....] , a także orzeczono o przyznaniu współwłaścicielom odszkodowania za nieruchomość w kwocie 3.535.234 zł, w tym za grunt - 335.234 zł i za budynek mieszkalny 3.200.000zł. W jej uzasadnieniu podano, że w budynku przy ul. [....] w latach 1975-1979 wykonany został remont kapitalny nakładem środków państwowych w kwocie 23.621.670 zł. Kwota ta przekracza 50% wartości technicznej budynku ustalonej w elaboracie szacunkowym z marca 1983 r., sporządzonym przez biegłego z listy Prezydenta Miasta K. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach budynków, orzeczono o przejęciu przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem ustalonym na podstawie przepisów ustawy wywłaszczeniowej, stosownie do brzmienia przepisu art. 16 ust. 3 cytowanej ustawy.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wspomnianej decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r. wystąpili w dniu [....] 1990 r. M.T. oraz E.O. Później do wniosku dołączyli B.L. , R.T. i M.T.

Decyzją z dnia 4 lipca 1991 r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa K. odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. Następnie ten sam organ decyzją z dnia 2 września 1991 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił w całości swoją decyzję z dnia 4 lipca 1991 r. i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w K. wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1993 r., sygn. akt SA/Kr 1477/91, oddalił skargę Przedsiębiorstwa [....] w K. , natomiast uwzględnił skargę Gminy Miasta K. i uchylił decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa K. z dnia 2 września 1991 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 26 listopada 1996 r. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego K. z dnia 11 sierpnia 1983 r., zaś decyzją z dnia 22 stycznia 1997 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 127 § 3 i 4 K.p.a. i art. 16 ustawy z 22 kwietnia 1959 r. o remontach i dobudowie oraz wykończeniu budowy i nadbudowie budynków, uchyliło decyzję z dnia 26 listopada 1996 r. oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w K. wyrokiem z dnia 14 lutego 2001 r., sygn. akt SA/Kr 1664/99, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 stycznia 1997 r. W jego następstwie Kolegium to decyzją z dnia 26 lipca 2002 r., wydaną na podstawie art. 6, art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 ustawy z 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykończeniu budowy i nadbudowy budynków, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 127 § 3 K.p.a., art. 1 ustawy z 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.), stwierdziło częściową nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 108/06, stwierdził nieważność decyzji z dnia 26 lipca 2002r., nadto uchylił decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa [....] z 4 lipca 1991 r., uchylił decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [....] z 26 listopada 1996 r. oraz odrzucił skargę Prezydenta Miasta K. na decyzję z dnia 26 lipca 2002 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji przedstawił obszerne wywody w kwestii organu właściwego do prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r., którym w jego ocenie powinno być Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Dalej dowiódł, że organ administracyjny w tej sprawie nie ustalił prawidłowego kręgu stron w odniesieniu do byłych współwłaścicieli i ich następców prawnych. Wyraził pogląd prawny co do skutków skierowania decyzji do osób zmarłych i naruszenia art. 7 w związku z art. 6 ustawy z 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykończeniu budowy i nadbudowy budynków. Stwierdził również, że decyzja z dnia 11 sierpnia 1983 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. W jego ocenie obciążenie danej nieruchomości użytkowaniem wieczystym nie jest bowiem skutkiem prawnym decyzji o przejęciu własności nieruchomości na rzecz Państwa, lecz kolejnym zdarzeniem prawnym. Od tego wyroku zostały wniesione skargi kasacyjne, które Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1931/06, oddalił. Sąd ten doszedł do wniosku, że zaskarżony wyrok jest prawidłowy, a żaden z zarzutów skarg kasacyjnych nie jest zasadny. Zatem uznał za trafną argumentację wyłożoną w uzasadnieniu tego orzeczenia. W szczególności uznał za wadliwe częściowe stwierdzenie nieważności decyzji, a także wskazał, iż skierowanie decyzji do osób fizycznych, które nie miały zdolności prawnej stanowi rażące naruszenie prawa. W przekonaniu Sądu Odwoławczego w materii pozbawienia strony możności obrony jej praw istotny jest skutek tego naruszenia.

Decyzją z dnia 5 grudnia 2008 r., nr [....] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 2 września 2008 r., nr [....] , orzekającą o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r., nr [....] , o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. , objętej Iwh [....] , księga wieczysta nr [....] , l kat. [....] o powierzchni 528 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym [....] w K.

Pismem z dnia [....] 2009 r. [....] sp. z o.o. w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na wyżej opisaną decyzję z dnia 5 grudnia 2008 r., postulując stwierdzenie jej nieważności w całości. W obszernym jej uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 27 § 1 w związku z art. 24 § 3 K.p.a. poprzez uczestnictwo w rozpoznaniu sprawy i wydaniu decyzji członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. , którzy już wcześniej orzekali w tej samej sprawie administracyjnej. Ponadto uchybienie art. 156 § 2 K.p.a. w związku z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez niewłaściwą ich interpretację prowadzącą do przyjęcia, że decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, podczas gdy prawidłowym jest pogląd o nieodwracalności tych skutków, wobec czego dopuszczalnym byłoby jedynie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, a nie stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżona decyzja została także wydana, w ocenie strony skarżącej, z naruszeniem art. 156 § 2 K.p.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez niewłaściwą interpretację tych przepisów, a w konsekwencji ich niezastosowanie i przyjęcie, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r., nr [....] , o przejęciu na własność Państwa nieruchomości położonej w K. przy [....] zabudowanej budynkiem mieszkalnym nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Tymczasem skutki takie wystąpiły ex lege w postaci powstania prawa użytkowania wieczystego na rzecz Państwowego Przedsiębiorstwa [....] oraz przejścia na ten podmiot prawa własności budynków, co potwierdzone zostało w deklaratoryjnej decyzji Wojewody K. z dnia 16 maja 1995 r., wykluczającej zatem możliwość zmiany tego stanu prawnego w drodze postępowania administracyjnego, zwłaszcza poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Ponadto, zdaniem skarżącej nie jest możliwe wykonanie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że powstanie prawa użytkowania wieczystego oraz nabycie prawa własności budynków i potwierdzenie tych zdarzeń w decyzji Wojewody K. z dnia 16 maja 1995 r. oraz ujawnienie wynikającego z nich stanu prawnego nieruchomości w księdze wieczystej stanowi przeszkodę do dokonania wpisu prawa własności na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości. W skardze podniesiono również zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez błędną interpretację i zastosowanie tych przepisów skutkujące odmową zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na postępowanie toczące się przed Sądem Okręgowym w K. , do sygn. akt I C 1733/08. W ocenie skarżącej postępowanie sądowe prowadzone z powództwa Spółki z o.o. [....] o ustalenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków w warunkach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych jest prejudycjalne dla postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r. i winno być zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania cywilnego. Kolejnym zarzutem przytoczonym przez stronę skarżącą było naruszenie przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrażające się w przyjęciu, że organ administracyjny, któremu sprawa została przekazana w wyniku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, jest zwolniony od obowiązku przeprowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego, a jego rola sprowadza się w istocie do "wykonania" wyroku sądu, także wówczas, gdy po wydaniu wyroku, a przed rozpatrzeniem sprawy przez organ administracji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych. Skarżąca Spółka podniosła także, że zaskarżona decyzja wydana została w terminie, który pozbawił ją prawa do ponownego rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, w szczególności że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2008 r. została podjęta przed rozpatrzeniem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zarzucono także naruszenie zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wszechstronnej analizy, wskutek czego nie został w sposób prawidłowy ustalony stan faktyczny sprawy, w tym w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, co skutkuje naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem skarżącej spółki również uzasadnienie kwestionowanej decyzji z dnia 5 grudnia 2008 r. nie zostało sporządzone w sposób odpowiadający wymogom prawa, w szczególności wynikającym z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, nie podzielając zarzutów podniesionych w jej treści.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 205/09 oddalił skargę [....] Spółki z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 grudnia 2008 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że związany jest poglądem prawnym wyrażonym w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 108/06 (podtrzymanym w całości przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1931/06), a to na zasadzie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Przytaczając najważniejsze tezy z tych wyroków, w szczególności w zakresie właściwości organu, nieodwracalności skutków prawnych decyzji dotychczasowej, rażącego naruszenia prawa w wyniku prowadzenia postępowania w stosunku do osoby zmarłej, wykluczenia możliwości orzekania o stwierdzeniu nieważności tylko w odniesieniu do niektórych adresatów decyzji, podstawy prawnej decyzji dotychczasowej, jej wad w zakresie braku ustaleń faktycznych, Sąd I instancji w pierwszej kolejności podniósł, że jego zdaniem po wydaniu tych orzeczeń w stanie faktycznym sprawy nie zaszły takie zmiany, które niweczyłyby skutki związania wykładnią prawa i wskazaniami co do dalszego postępowania. Dalej zważył, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. prawidłowo ustaliło krąg stron w tej sprawie, zawiadamiając o prowadzonym postępowaniu byłych właścicieli lub ich następców prawnych. Następnie wskazał, iż zarzut niewłaściwego składu Kolegium jest nietrafny, bo wyjątków w tym zakresie nie można interpretować rozszerzająco, nadto w sytuacji, gdy dany pracownik organu (jednoosobowego lub wieloosobowego) wydał decyzję, która następnie została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania i ten sam pracownik po raz kolejny wydaje (w imieniu organu) decyzję - nie zachodzi przesłanka wynikająca, czy to z art. 24 § 1 K.p.a., czy z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a, jak też z art. 27 ust. 1a K.p.a., uzasadniająca jego wyłączenie. W jego przekonaniu wyłączenie dotyczy pracownika, który brał udział w wydaniu następnie zaskarżonej decyzji, a więc nie dotyczy sytuacji mającej miejsce w sprawie. W ocenie Sądu I instancji, nie została wskazana przez skarżącą Spółkę jakakolwiek okoliczność uzasadniająca konkluzję, że udział w wydaniu decyzji przez wskazanych w skardze członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nasuwałby wątpliwości co do ich bezstronności. Odnosząc się do zarzutu skargi braku uwzględnienia wywołania przez kontrolowaną w trybie nadzoru decyzję nieodwracalnych skutków prawnych, Sąd uznał go za niezasadny, wskazując na wyrok z dnia 21 czerwca 2006 r., w którym kwestia ta została rozważona i wiążąco przesądzona. Sąd wówczas stwierdził, że nabycie użytkowania wieczystego spornego gruntu przez spółkę [....] nie jest nieodwracalnym skutkiem prawnym. Pogląd ten wiąże w tej sprawie i co najważniejsze jest prawidłowy. Podobnie nie podzielił Sąd stanowiska skarżącej co do wywołania nieodwracalnych skutków czynnością przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i prawa własności budynków na rzecz spółki [....] w 2007 r., gdyż ma to tylko znaczenie dla ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania. Sąd podkreślił, że nieodwracalne skutki prawne to okoliczność wprost wynikająca z danej konkretnej decyzji. Gdyby Spółka [....] uzyskała prawo użytkowania wieczystego właśnie na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [....] wydanej z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r., to wówczas można byłoby uznać, że przesłanka ta zaistniała. W tej sprawie jednak tak nie było. Przedmiotową decyzją to Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości, a dopiero decyzją uwłaszczeniową z dnia 16 maja 1995 r. nastąpiło nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę [....] . Tym samym ewentualnie nieodwracalne skutki prawne w zakresie podnoszonym przez skarżącą Spółkę mogłyby być odnoszone do decyzji Wojewody [....] z 16 maja 1995 r., a ta decyzja nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Ponadto dokonanie na rzecz Spółki [....] wpisu do księgi wieczystej nie jest bezpośrednim skutkiem wydania decyzji z 11 sierpnia 1983 r. Mocą tejże decyzji Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Sąd uznał, iż dalekim i pośrednim skutkiem nabycia prawa użytkowania wieczystego jest wydanie decyzji z 16 maja 1995 r., ale tak daleko sięgające powiązanie, którego nie można przyrównać do bezpośredniego skutku między treścią wydanej decyzji w dniu 11 sierpnia 1983 r., a nabyciem prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę [....] , uniemożliwia uznanie, że w tej sprawie z tego powodu doszło do "nieodwracalnego skutku prawnego". Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skargi, dotyczący braku uwzględnienia "nieodwracalnego skutku prawnego" wynikającego z okoliczności, że na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości ex lege Państwowe Przedsiębiorstwo [....] uzyskało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i związane z tym odrębne prawo własności budynkowej, a także późniejszego wydania w dniu 16 maja 1995 r. decyzji uwłaszczeniowej oraz ujawnienie tych praw w księdze wieczystej. Jak podkreślił Sąd I instancji kwestia ta była przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. Wyraźnie w nim wskazano, że okoliczność nabycia prawa użytkowania wieczystego nie jest przesłanką uzasadniającą powstanie "nieodwracalnych skutków prawnych". Decyzja o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nie kreowała prawa użytkowania wieczystego. Rozważania, czy w razie utraty prawa własności przez Skarb Państwa, prawo użytkowania wieczystego wygaśnie ex lege, czy też koniecznym będzie podejmowanie innych postępowań przed sądami cywilnymi, bądź też zakres ewentualnych roszczeń pomiędzy Spółką [....] S.A., a Spółką [....] sp. z o.o. lub także wobec Skarbu Państwa, nie mogły ani stanowić podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego w tej sprawie, ani też być traktowane jako kwestia prejudycjalna. Za niezasadny Sąd I instancji uznał wreszcie zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Zdaniem Sądu organ ten nie mógł bowiem przyjąć, że decyzja z dnia 11 sierpnia 1983 r. nie jest obarczona wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności, gdyż właśnie wówczas przepis ten zostałby naruszony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w toku postępowania właściwie ustaliło krąg jego stron i zastosowało się do wykładni prawa oraz wskazówek zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Jak już zostało to podkreślone, organ ten prawidłowo przyjął, że w tej sprawie, z uwagi na jej granice i przedmiot, zmiana po stronie użytkownika wieczystego, jaka nastąpiła po wydaniu wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r., a przed wydaniem zaskarżonych decyzji – nie stanowiła istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy sprowadzającej się w istocie do stwierdzenia nieważności decyzji z 11 sierpnia 1983 r., a więc badania czy na datę 11 sierpnia 1983 r. tak wydana decyzja dotknięta była jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi Sąd I instancji wskazał, że wydanie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania i w tym samym dniu wydanie decyzji na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, niewątpliwie ograniczyło prawo strony do rozpoznania przysługującego jej środka zaskarżenia, jakim był wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. To jednak naruszenie, skutkujące w istocie zbyt szybkim rozstrzygnięciem merytorycznym sprawy, nie miało w ocenie Sądu charakteru istotnego naruszenia przepisów, a tym bardziej takiego ich naruszenia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) lub uzasadniać unieważnienie wydanej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Sąd I instancji wskazał również, że w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. wyraźnie wskazano, że w stosunku do decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r. nie zachodzi możliwość stwierdzenia nieważności tejże decyzji w części. Tym samym w sytuacji, gdyby chociażby jeden z byłych współwłaścicieli zmarł przed dniem 11 sierpnia 1983r., a ta okoliczność jest bezsporna i została wprost wykazana tak w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., jak i w zaskarżonych decyzjach oraz wynika z akt sprawy – unieważnieniu podlega cała decyzja. Tym samym zarzut zaniechania ustalania stanu faktycznego sprawy lub braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego także jest chybiony. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości to, które z osób będących byłymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości naczelnik dzielnicy traktował jako strony. Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy podmiot, którego interesu prawnego dotyczy dana decyzja. Nie ulega wątpliwości, że decyzja o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa musiała być skierowana do wszystkich dotychczasowych jej właścicieli (współwłaścicieli). Wbrew stanowisku skarżącej Spółki stroną w postępowaniu administracyjnym nie jest tylko ten, kto znajduje się w "rozdzielniku" decyzji kończącej postępowanie, ale każdy kto ma interes prawny w załatwieniu sprawy. Materiał dowodowy w postaci postanowień sądowych wyraźnie i precyzyjnie określa następców prawnych byłych współwłaścicieli i znaczna część zapadłych decyzji (w szczególności decyzji z dnia 2 września 2008 r.) poświęcona została właśnie temu zagadnieniu. Trafnie Kolegium Odwoławcze uznało jako stronę Spółkę [....] i pominęło jako stronę Spółkę [....] S.A. Na koniec wskazano, że Sąd ustalił aktualny krąg stron zawiadamiając o sprawie T.O. , A.G. i P.O. , jako następców prawnych po zmarłej E.O. z domu T. (akta sądowe, tom I, karty nr 168 i 169), J.N. jako następcy prawnego zmarłej T.N. (akta sądowe, tom II, karty nr 369-371), A.W. jako następcę prawnego po zmarłej B.T. (akta sądowe, tom III, karty nr 496-499, oraz sprawa o sygnaturze akt II SA/Kr 204/09 tom II, karty nr 315-320 i tom III karta nr 408). Sąd zawiadomił również o rozprawie Spółkę [....] S.A. z siedzibą w L. , a także pełnomocnika tej Spółki w osobie J.K. , a to w związku z treścią aktu notarialnego z [....] 2010 r. (akta sądowe, tom II, karty nr 283-286) a w szczególności punktu XIII tego aktu notarialnego zakładającego wstąpienie do postępowania w miejsce zbywców ww. Spółki. Zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone (akta sądowe, tom III, karta nr 534). Sąd zawiadomił również kuratora spadku ustanowionego celem zabezpieczenia spadku dla nieznanych spadkobierców po zmarłej I.R. , w osobie adwokata A.K. (akta sądowe, tom III, karta nr 533). Zawiadamiając ww. kuratora spadku o toczącym się postępowaniu, zobowiązał go do wskazania, w razie ustalenia, spadkobierców po zmarłej w dniu [....] 2008 r. I.R. . W ocenie Sądu I instancji kurator spadku ustanowiony przez Sąd Rejonowy T. w B. dla zmarłej w oparciu o § 1958 i 1960-1962 Bürgerliches Gesetzbuch odpowiada w swoje istocie polskim przepisom dotyczącym ustanowienia kuratora spadku. Zgodnie z art. 128 § 4 P.p.s.a. właśnie ustanowienie kuratora spadku czyni zbędnym zawieszanie postępowania w związku ze śmiercią strony i po zawiadomieniu go o postępowaniu – sąd administracyjny może rozpoznać sprawę. Sąd podkreślił również, że zmarła I.R. , w toku postępowania administracyjnego posiadała pełnomocnika w osobie B.L. Analizując art. 1108-11102 K.p.c. Sąd doszedł do wniosku, że w tej sprawie nie ma podstaw do uznania, że orzeczenie sądu niemieckiego ustanawiające kuratora spadku nieobjętego przez spadkobierców po zmarłej I.T. nie może być uznane za obowiązujące. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Od powyższego wyroku wniesiono dwie skargi kasacyjne.

Skarga kasacyjna [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. eksponowała naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – dalej: P.u.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 K.p.a. w zw. z art. 158 § 2 K.p.a. w zw. z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz, na podstawie art. 135 P.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia 2 września 2008 r., mimo że zachodziła ku temu podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 158 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 2 K.p.a., a polegająca na tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło faktu, iż decyzja o przejęciu wywołała nieodwracalne skutki prawne, podczas gdy prawidłowo stosując wskazane wyżej przepisy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był uchylić zaskarżoną decyzję oraz, na podstawie art. 135 P.p.s.a., poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 2 września 2008 r., wobec zaistnienia podstawy do uchylenia tych decyzji określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 158 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 §2 K.p.a., a polegającej na tym, że organ nie uwzględnił faktu, iż decyzja o przejęciu wywołała nieodwracalne skutki prawne,

2) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 K.p.a. w zw. z art. 158 § 2 K.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia 5 grudnia 2008 r. oraz, na podstawie art. 135 P.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia 2 września 2008 r., wobec:

a) błędnego przyjęcia, że ocena prawna wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r. (II SA/Kr 108/06), a sprowadzająca się do przyjęcia, że skutki prawne, które wywołała decyzja o przejęciu nie są skutkami nieodwracalnymi w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a., dotyczyła wszystkich skutków prawnych tej decyzji, a więc także tych, do których Sąd w przywołanym wyroku się nie odnosił, i których nie oceniał, a mianowicie skutków polegających na nabyciu przez Skarżącą, w warunkach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, która została przejęta na własność Skarbu Państwa, a także nabycia przez Skarb Państwa, w warunkach rękojmi wiary publicznej, prawa własności tejże nieruchomości;

b) niezastosowania się do wiążącej dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oceny wyrażonej w wyroku tego Sądu z dnia 21 czerwca 2006 r., a polegającej na stwierdzeniu, że w sytuacji, w której ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia skutku przez wydanie decyzji, a zatem gdy "odwrócenie" skutków prawnych decyzji administracyjnej obarczonej wadą powodującą jej nieważność nie mogłoby nastąpić w drodze administracyjnej, skutek ten nosi znamię nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a., i w wyniku niezastosowania się do powyższej oceny - przyjęcie, że skutki wynikające z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie są nieodwracalnymi skutkami prawnymi;

c) błędnego przyjęcia, że nabycie przez osobę trzecią, w warunkach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, która została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji, której dotyczy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, a także nabycie przez Skarb Państwa, w warunkach rękojmi wiary publicznej, prawa własności tej samej nieruchomości, nie jest taką zmianą okoliczności faktycznych, która powoduje dezaktualizację oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu zapadłym w tej sprawie przed wystąpieniem wskazanych zdarzeń prawnych,

- podczas gdy prawidłowo stosując wskazane wyżej przepisy Sąd powinien był uchylić, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., zaskarżoną decyzję oraz, w oparciu o art. 135 P.p.s.a., także poprzedzającą ją decyzję z dnia 2 września 2008 r., gdyż:

a) Sąd powinien był przyjąć, że ocena prawna zawarta w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r., a polegająca na uznaniu za odwracalne skutków prawnych wywołanych przez decyzję o przejęciu, odnosiła się tylko do tych skutków tej decyzji, co do których wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyżej wymienionym wyroku, i które oceniał z punktu widzenia art. 156 § 2 K.p.a., a zatem nie odnosiła się do tych skutków, których Sąd ten w ogóle nie brał pod uwagę;

b) Sąd powinien był zastosować się do wiążącej go oceny prawnej przytoczonej wyżej, a wyrażonej w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r., i w konsekwencji stwierdzić, że nabycie przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, jak również nabycie przez Skarb Państwa prawa jej własności, w warunkach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi nieodwracalny skutek prawny, gdyż żadne przepisy prawa materialnego ani też przepisy procesowe nie czynią żadnego organu właściwym do cofnięcia tych skutków, ani przez wydanie decyzji administracyjnej, ani na żadnej innej drodze;

c) Sąd powinien był przyjąć, że nabycie przez osobę trzecią, w warunkach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, która została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji, której dotyczy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, a także nabycie przez Skarb Państwa, w warunkach rękojmi wiary publicznej, prawa własności nieruchomości, która została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji, której dotyczy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, jest istotną zmianą okoliczności faktycznych powodującą dezaktualizację oceny prawnej wyrażonej w wyroku zapadłym w tej sprawie przed wystąpieniem wskazanych zdarzeń prawnych,

3) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 156 § 2 K.p.a. w zw. z art. 1 § 2 oraz art. 2 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja, i w związku z tym brak uchylenia zaskarżonej decyzji mimo przeprowadzenia przez organ tego postępowania z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego toczącego się do sygn. [....] , mimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd, w toczącym się już postępowaniu cywilnym zagadnienia wstępnego, tj. zagadnienia, czy w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki, od których przepisy prawa cywilnego uzależniają nabycie prawa użytkowania wieczystego (oraz nabycie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości obciążonej tym prawem), podczas gdy Sąd powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja z dnia 5 grudnia 2008 r., i uchylić tę decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. wobec dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów postępowania polegającego na odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego toczącego się do sygn. [....] , mimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd w toczącym się już postępowaniu cywilnym zagadnienia wstępnego, a mianowicie czy w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki, od których przepisy prawa cywilnego uzależniają nabycie prawa użytkowania wieczystego (oraz nabycie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości obciążonej tym prawem) w drodze rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych,

4) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem istnienia lub braku wad mogących skutkować stwierdzeniem jej nieważności i w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji mimo jej wydania z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy Sąd powinien był przeprowadzić kontrolę zaskarżonej decyzji pod kątem istnienia lub braku wad mogących skutkować stwierdzeniem jej nieważności i stwierdzić jej nieważność jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa polegającym na tym, że została ona skierowana do osoby zmarłej, tj. T.N. ,

5) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 i 146 § 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie dokonania oceny, czy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 września 2008 r. oraz z dnia 5 grudnia 2008 r. są wykonalne i zdolne do wywołania skutków prawnych, podczas gdy prawidłowo stosując wskazane przepisy Sąd powinien był stwierdzić nieważność tych decyzji, wobec faktu trwałej ich niewykonalności istniejącej w dniu ich wydania,

6) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja i w związku z tym brak jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. mimo przeprowadzenia przez organ tego postępowania z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podczas gdy Sąd powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja i uchylić ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. wobec dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania, polegającego na tym, że J.N. , będący jedną ze stron postępowania, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu,

7) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja, i w związku z tym brak uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. mimo przeprowadzenia przez organ tego postępowania z naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na braku należytego ustalenia stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu i kręgu adresatów decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przejęciu, podczas gdy Sąd powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja uchylić tę decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. wobec dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów postępowania polegającego na braku ustalenia wszystkich stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu i braku należytego ustalenia kręgu adresatów decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przejęciu,

8) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 27 § 1 K.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 2 i art. 78 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia 2 września 2008 r., i w związku z tym brak uchylenia obu tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a., mimo przeprowadzenia przez organ postępowania z naruszeniem prawa stanowiącym podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., a polegającym na tym, że w wydaniu obu wymienionych decyzji brali udział członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którzy uprzednio uczestniczyli w rozpoznawaniu tych samych wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu i wydawali decyzje administracyjne w toku tej samej sprawy administracyjnej, podczas gdy Sąd powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku została wydana zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia 2 września 2008 r., i uchylić obie te decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a., wobec dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów prawa stanowiącego podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., a polegającą na tym, że w wydaniu obu wymienionych decyzji uczestniczyli członkowie SKO, którzy uprzednio rozpoznawali ten sam wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu i wydawali decyzje administracyjne w toku tej samej sprawy administracyjnej,

9) art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że ustanowienie kuratora spadku przez sąd niemiecki czyniło zbędnym zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć jednej ze stron postępowania, podczas gdy wobec śmierci strony postępowania sąd w każdym przypadku ma obowiązek zawieszenia postępowania i jego podjęcia z chwilą zgłoszenia się spadkobierców lub ustanowienia kuratora spadku.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego, domagając się ich zasądzenia od Organu na rzecz Skarżącej wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Z kolei w skardze kasacyjnej wniesionej przez [....] S.A. z siedzibą w K. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi:

I. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 K.p.a. w zw. z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich błędną wykładnię i w rezultacie błędne ich niezastosowanie, tj. przyjęcie, że decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, podczas gdy nabycie przez Spółkę [....] w warunkach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności budynków na niej posadowionych od [....] prowadzi do przyjęcia, że w/w decyzja o przejęciu wywołała nieodwracalne skutki prawne, z uwagi na to, że:

a) w związku z zasadniczą zmianą stanu faktycznego, jaka miała miejsce po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r. (II SA/Kr 108/06), a przed wydaniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (decyzja z dnia 2 września 2008 r.), wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mogły być dla tego organu wiążące z uwagi na to, że ocena prawna zawarta w w/w wyroku odnosiła się do stanu faktycznego, na gruncie którego organ wcześniej rozstrzygał sprawę (zasada tempus regit actum),

b) postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem dwuetapowym, w którym w pierwszej kolejności badaniu podlega zaistnienie przesłanek pozytywnych do stwierdzenia nieważności decyzji, a w drugiej fazie zaistnienie przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 156 § 2 K.p.a., przy czym takie negatywne przesłanki w postaci nieodwracalnych skutków prawnych decyzji wystąpiły w niniejszej sprawie, co błędnie nie zostało wzięte pod uwagę,

c) zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieodwracalności skutków prawnych nie należy wiązać koniecznie z pierwotną decyzją nacjonalizacyjną (stanowiącą podstawę oddania gruntu w użytkowanie wieczyste), ale z późniejszą decyzją nadzorczą (por. uchwała z dnia 16 grudnia 1996r., OPS 7/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 49, z dnia 9 listopada 1998 r., OPK 4/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 13 i z dnia 20 marca 2000 r., OPS 14/99),

d) Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 15 lutego 2011 (sygn. akt: III CZP 90/10) stwierdził jednoznacznie, że: "Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości",

II. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), a w szczególności:

a) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie okoliczności branej pod uwagę z urzędu, a to tej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę "res iudicata" z uwagi na to, że rozstrzygało sprawę, która została już prawomocnie zakończona ostateczną - II instancyjną decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa K. z dnia 26 listopada 1996 r. - sygn. akt: [....] ,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 24 § 3 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo niewłaściwego składu Kolegium przy wydawaniu decyzji z dnia 5 grudnia 2008 r. (.....) oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 2 września 2008 r., w którym to składzie zasiadały osoby już wcześniej orzekające w tej samej sprawie administracyjnej (dotyczy to .....) - w związku z czym naruszona została zasada rozpoznania sprawy przez obiektywny i bezstronny skład (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok 7 sędziów z dnia 10 marca 2009 roku - sygn. akt: II OPS 2/09; oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 roku - sygn. akt: P 57/07),

c) art.145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. w zw. z art. 10 K.p.a. w zw. z 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez pozbawienie [....] możliwości obrony swych praw w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w szczególności pozbawienie jej możliwości złożenia skargi od decyzji z dnia 5 grudnia 2008 r. (.....),

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. polegające na zaniechaniu ustalenia rzeczywistego kręgu osób uznanych przez Naczelnika Dzielnicy [....] za strony postępowania toczącego się w 1983 r. - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wydania postanowienia o stwierdzeniu nieważności decyzji o przejęciu w całości - podczas gdy powinna być w tym wypadku wydana, tak jak miało to miejsce uprzednio, "decyzja częściowa",

e) naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest związane oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. (do sygn. akt: II SA/Kr 108/06) oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2008 r. (do sygn. akt: I OSK 1931/06) co do tego, że decyzja z dnia 11 sierpnia 1983 r. nie wywoła nieodwracalnych skutków prawnych, w sytuacji gdy obydwa te sądy w swojej ocenie nie mogły uwzględnić zmian w stanie faktycznym i stanie prawnym sprawy, które nastąpiły już po wydaniu w/w wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez organ, tj. zmiany po stronie właściciela budynku [....] w K. Tymczasem zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku z dnia 3 października 2006 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt: I FSK 7/06): "Związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy koniecznym okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne postępowania." - zwłaszcza gdy stan faktyczny sprawy uległ diametralnej zmianie wskutek zbycia nieruchomości.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2011 roku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania z pozostawieniem mu orzeczenia również o kosztach postępowania ze skargi kasacyjnej, w tym kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądami obu instancji według norm prawem przepisanych; ewentualnie w oparciu o art. 188 P.p.s.a., w razie niestwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny naruszeń przepisów postępowania, a jedynie naruszenie prawa materialnego o:

2) uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2011 r. w całości i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z dnia 5 grudnia 2008 r. (sygn. akt: .....) oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 2 września 2008 r. (sygn. akt: ....),

3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2261/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Grupy [....] S.A. z siedzibą w K. , a ze skargi kasacyjnej [....] Sp.z.o.o. w K. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Grupa [....] S.A. w K. nie ma interesu prawnego w sprawie, zatem nie powinna być stroną tego postępowania, w konsekwencji czego w okolicznościach sprawy wniesiona przez nią skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Skarżąca kasacyjnie w zasadzie nie podała, z jakiej normy wywodzi swój interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r. A przecież po pierwsze nie była stroną postępowania, w którym zapadła decyzja dotychczasowa (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie traktowało jej jako strony, przy czym skarga na jego postanowienie z dnia 5 grudnia 2008 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności złożenia przezeń wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 5 września 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r. została oddalona wyrokiem z dnia 5 lipca 20011 r., sygn. akt II SA/Kr 204/09, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2260/11, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku), po wtóre obecnie nie ma żadnych praw do spornej nieruchomości i posadowionego nań budynku. W tej sytuacji skarga kasacyjna [....] S.A. nie podlegała merytorycznemu badaniu, stąd żadna z podstaw kasacyjnych wskazanych w tej skardze nie mogła być rozważana.

Rozpoznając skargę kasacyjną spółki [....] Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że niektóre z zawartych w niej zarzutów są zasadne. Chodzi mianowicie o te, które dotyczą kręgu stron postępowania. Okoliczności z nimi związane są wielce doniosłej natury, bo wkraczają na grunt nieważnościowy (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.), który jest poddany kontroli sądowej z urzędu. Nie do odparcia jest przede wszystkim zarzut pozbawienia możności obrony praw następców prawnych I.R. . Zmarła ona w dniu [....] 2008 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji, lecz przed wniesieniem skargi. Nie zwalniało to wszak Sądu I instancji od zastosowania regulacji zawartej w przepisach art. 124 § 1 pkt 1 i art. 128 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. W takim, jak w omawianym wypadku, rzeczą sądu administracyjnego jest zawieszenie postępowania w celu zgłoszenia lub wskazania następców prawnych zmarłego albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. Dopiero w razie jego osiągnięcia - po zgłoszeniu lub wskazaniu następców prawnych zmarłej strony - możliwe jest podjęcie postępowania. W razie braku takiego zdarzenia w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania sąd może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki wcześniej został ustanowiony. W niniejszej sprawie Sąd zaniechał dokonania tej czynności z powołaniem się na przepis art. 128 § 4 (winno być art. 128 § 2) P.p.s.a., dowodząc ustanowienia kuratora spadku przez sąd w B. Jednakowoż stanowisko to jest błędne. Co prawda podobieństwo kuratora spadku w polskim i niemieckim porządku prawnym jest dość wyraźne, lecz kurator spadku ustanowiony na gruncie jednych z przepisów nie skutkuje możliwością uznania go za skutecznie działającego na gruncie drugich. Przede wszystkim możliwości poszukiwania spadkobierców (co obok zarządu spadkiem jest głównym zadaniem kuratora spadku) w innym kraju są ograniczone (co pokazuje też bezskuteczność działań kuratora powołanego w N.), nadto wyłączone jest sprawowanie nadzoru nad czynnościami kuratora spadku ustanowionego w innym kraju. Bowiem po myśli art. 667 § 2 k.p.c. takowy sprawuje sąd spadku, którym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy (art. 628 k.p.c.). Niepodobna zazębiać tych działań w obu systemach prawnych z takim skutkiem, z jakim uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zagadnienie ewentualnego uznania orzeczenia o ustanowieniu kuratora spadku nie ma znaczenia dla sprawy, szczególnie gdy zważyć na fakt, że w zakresie nieruchomości właściwość sądu spadku jest wyłączna, a obowiązujące przepisy wskazują jako właściwy sąd polski (art. 1108 § 2 k.p.c.). W tym miejscu należy nawiązać do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2008 r. zapadłego w niniejszej sprawie. Otóż wyrażono tam m.in., pogląd, wedle którego naruszenie praw strony trzeba oceniać poprzez pryzmat skutku, jaki ono wywołało, gdyż w razie wyroku korzystnego dla strony nie można wywodzić nieważności postępowania, zwłaszcza na zarzut przeciwnika, który dąży do wyprowadzenia pozytywnych dla siebie skutków z tego naruszenia. Pogląd ten został wypowiedziany na gruncie prowadzenia postępowania administracyjnego bez udziału strony, dla której decyzja ostateczna była niekorzystna, lecz została uchylona, co Sąd Odwoławczy uznał w konsekwencji za nienaruszające interesu tej strony, z powodu otwarcia możliwości obrony jej interesu prawnego w nowym postępowaniu. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia obecnie, bowiem I.R. zmarła przed wniesieniem skargi, a żyła w trakcie postępowania administracyjnego. Wywody w tej materii w przywołanym wyroku dotyczące zakresu ochrony praw jednostki w postępowaniach przed organami państwa nie mają więc odniesienia do obecnego stanu sprawy, w którym jakkolwiek zapadł korzystny dla tej strony wyrok przed Sądem I instancji, ale tylko przed tym Sądem. Tym bardziej, gdy słusznie stwierdził, że prowadzenie postępowania jest możliwe tylko wobec jednostki, która ma zdolność prawną w chwili wszczęcia postępowania (co prawda administracyjnego, lecz można go odnieść do postępowania sądowego). Prowadzenie postępowania sądowego bez udziału następców prawnych strony (także bez właściwie ustanowionego kuratora spadku) nie nadaje się do zaakceptowania w państwie prawa. Trafność tego zarzutu jest już wystarczającym powodem do uchylenia zaskarżonego wyroku w celu powtórzenia postępowania w przepisany sposób, bo uchybienie procedurze wyklucza możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd Kasacyjny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zaakceptować stanowiska Sądu meriti, wedle którego wszystkie osoby, których interesu prawnego dotyczyło to postępowanie brały w nim udział. Jest bowiem poza sporem, iż nie wszyscy uprawnieni w nim uczestniczyli. Sąd ten starał się sanować wadliwość w tej materii, wszak nie rozważył dostatecznie przekonywująco, czy interes tych osób został dostatecznie ochroniony i czy naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Przy czym wątpliwe jest stanowisko dopuszczające możliwość sanowania przez stronę (czy jej następcy prawnego) braku udziału jej (lub jej poprzednika prawnego) w postępowaniu administracyjnym. Dlatego oświadczenie tej treści J.N. w tym zakresie nie może uzdrowić skierowania decyzji z dnia 5 grudnia 2008 r. do jego matki T.N. , która zmarła wcześniej, bo w dniu [....] 2008 r. W tej materii wypada odwołać się do wywodu Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uzasadnieniu zapadłego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 15 stycznia 2008 r. W okolicznościach sprawy, w których jako podstawę nieważności decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r. wskazano wiążąco skierowanie jej do osób niemających zdolności prawnej, bo stanowi to rażące naruszenie prawa, zagadnienie to ma szczególną doniosłość i wymiar.

Po wtóre kwestia udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji tych samych członków Kolegium, którzy wcześniej orzekali w tej sprawie, nie została też w ocenie obecnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego właściwie rozważona. Co prawda generalnie (p. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a. w odpowiednim brzmieniu i uchwała 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 61) wyłączenie dotyczy tylko członków orzekających w decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wszak w orzecznictwie dominują poglądy o szerszym działaniu tej reguły. W tej materii nie można zaaprobować poglądu o konieczności zawężającej interpretacji przywołanych norm oraz wywodzić braku konieczności wyłączenia z faktu uchylenia decyzji wydanej przez te osoby, które uczestniczyły w dalszym postępowaniu w tej samej sprawie. Wyłączenie ma bowiem skutek również w takich sytuacjach, zwłaszcza gdy istnieje możliwość wyznaczenia innego pracownika, jak w przypadku członków samorządowych kolegiów odwoławczych. Poza tym dotyczy przede wszystkim decyzji merytorycznych, stąd kwestia ta wymaga ustalenia i rozważenia w aspektach podniesionych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09 (ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 60), uchwały 7 sędziów tego Sądu z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 (ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 61), i wyroków Trybunału Konstytucyjnego m.in. z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 (OTK-A z 2008 r., nr 10, poz. 178) i z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt SK 3/11 (OTK-A z 2011 r., nr 10, poz. 113). Przede wszystkim celem tej instytucji jest zapewnienie bezstronności i obiektywności postępowania jako elementów standardu sprawiedliwości proceduralnej. Toteż trudne do podzielenia są rozważania Sądu I instancji w tej materii.

Kolejnym trafnym zarzutem jest brak dostatecznego rozważenia kwestii nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją z dnia 11 sierpnia 1983 r. W tym zakresie niepodobna odeprzeć wywodów skargi kasacyjnej, że dotychczasowe orzeczenia sądów administracyjnych nie mogły uwzględniać tej okoliczności, że prawo własności budynku [....] w . K. i gruntu pod nim, znajdującego się w użytkowaniu wieczystym, zostały przeniesione na inny podmiot. Co prawda wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2008 r. zapadł po tej dacie, wszak nie mógł oceniać skutków tego zdarzenia, jako że kontroluje wyrok sądu I instancji, a ten zapadł wcześniej. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że obrót prawny nieruchomością wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji, jak była podstawą nabycia prawa (p. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., sygn. akt III AZP 4/92 (OSNC z 1992 r., nr 12, poz. 211) i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 292/11 (LEX nr 1219128) oraz cytowane tam orzecznictwo). Oczywistym jest, że wpis do księgi wieczystej prawa własności powstałego na podstawie decyzji ma charakter odwracalny (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 2651/00 (ONSAiWSA z 2004 r., nr 1, poz. 18), wszak nie o wpis tu chodzi, gdyż jest on tylko skutkiem innej czynności prawnej (zwłaszcza, że konstytutywny dla prawa użytkowania wieczystego wpis nie dotyczy późniejszych czynności prawnych, czyli następujących po pierwotnym ustanowieniu użytkowania wieczystego). Problem ochrony pojawia się zresztą na gruncie nabycia użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości niebędącej własnością państwową w kontekście zaufania do wpisu w księdze wieczystej (p. wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 1968 r., sygn. akt III CRN 139/68 (OSNC z 1969 r., nr 5, poz. 93). Mimo, że co do zasady rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego nawet wówczas, gdy wpis w księdze wieczystej był wadliwy (p. uchwała Sądu Najwyższego z 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10 (OSNC z 2011 r., nr 7-8. poz. 76), chyba że umowa o przeniesienie własności była nieważna (p. wyrok Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2002 r., sygn. akt III CKN 405/99 (OSNC z 2002 r., nr 11, poz. 142). Dotychczasowe wiążące stanowisko zostało zajęte tylko w kwestii skutków w postaci nabycia prawa użytkowania wieczystego i własności budynku przez spółkę [....] . Natomiast sądy obu instancji nie wypowiedziały się co do przeniesienia tych praw na spółkę [....] . Rozważania Sądu I instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w tej materii są niewystarczające i nieprzekonywujące, zwłaszcza w świetle przytoczonych poglądów orzecznictwa. Przywołanie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt OPS 14/99, bez jej nie omówienia jest bezskuteczne. Tymczasem jej teza wymaga poczynienia ustaleń i rozważań w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Dalsze zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej spółki [....] są bądź ściśle związane z powyższymi uchybieniami (zarzuty określone jako nr 1, 2, 4), bądź są chybione (zarzut nr 3, 5). Pierwsze nie wymagają dlatego szerszego ustosunkowania się, zaś odnośnie tych ostatnich trzeba stwierdzić po pierwsze, że postępowanie sądowe w sprawie nabycia przez Skarb Państwa prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynku na nim położonego (.....) nie stanowi prejudykatu uzasadniającego zawieszenie niniejszego postępowania. W istocie postępowanie to nie tamuje postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości, gdyż nie dotyczy decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r., poza tym są przewidziane środki w razie wydania niekorzystnego dla strony wyroku. Po wtóre niewykonalność zaskarżonej decyzji, którą skarżąca kasacyjnie upatruje w niemożności przywrócenia poprzedniego stanu, jako przyczyna wadliwości zaskarżonej decyzji, jest zbyt daleko idąca. Powiązanie zagadnienia przywrócenia stanu poprzedniego z decyzją stwierdzającą nieważność decyzji go kształtującego jest chybione, bowiem po pierwsze celem decyzji nieważnościowej jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej istotnymi wadami niepozwalającymi na jej funkcjonowanie w porządku prawnym, i nie ma tu miejsca na ocenę dalszych skutków takiego rozstrzygnięcia. Po wtóre decyzja nieważnościowa ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający określoną wadliwość. Nie jest jej bezpośrednim skutkiem powrót do stanu pierwotnego, mimo że działa ex tunc, a więc tworzy taki stan, w którym decyzja wadliwa nigdy nie została wydana. Przynajmniej nie jest tak w kwestii wykonalności decyzji w takim rozumieniu, jakim posługuje się skarżąca kasacyjnie. Nie można przecież nie orzec o nieważności decyzji tylko z tego powodu, że nie będzie możliwe przywrócenie poprzedniego stanu, gdyż takiej przesłanki nie przewidują przepisy procedury administracyjnej; wystarczającym jest tu zagadnienie nieodwracalności skutków decyzji dotychczasowej.

W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2017 r. [....] Spółka z.o.o. w K. podtrzymała w całości zarzuty oraz argumentację przedstawiona w skardze z dnia 15 stycznia 2009 r. na decyzję SKO z dnia 5 grudnia 2008 r. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 28 w związku z art. 29 w związku z art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 7 w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 28 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 109 § 1 K.p.a.

W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2017 r. uczestnicy postępowania podtrzymali swoje stanowisko w sprawie i wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 5 grudnia 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] z dnia 11 sierpnia 1983 r. o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w K. a zabudowanej budynkiem przy [....] . Ocenia ta dokonywana jest w sytuacji, w której poprzednie rozstrzygnięcie jakie zapadło w sprawie (wyrok z 5 lipca 2011 r. II SA/Kr 205/09) zostało uchylone orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż stosownie do art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Norma powyższa w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowego swobody w zakresie interpretacji prawa. Podkreślić należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r., sygn. akt I OSK 132/05), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak H. Knysiak - Molczyk [w:] H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).

Związanie wykładnią prawa oznacza, iż sąd I instancji rozpoznając sprawę ponownie nie może, niezależnie od własnych przekonań w tym zakresie, interpretować norm prawnych w sposób odmienny niż dokonał to Naczelny Sąd Administracyjny a także winien on kwestie wskazane w wyroku NSA uwzględnić. Analiza wyroku dnia 21 maja 29013 r. pozwala na stwierdzenie, iż wadliwości wyroku zapadłego w sprawie II SA/Kr 205/09 Naczelny Sąd Administracyjny upatrywał w ocenie jakiej dokonał sąd ,co do prawidłowości kręgu stron postępowania sądowego a w zasadzie ich reprezentacji. Mianowicie strona postępowania administracyjnego I.R. po wydaniu decyzji i przed wniesieniem skargi zmarła. Według oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, nieprawidłowym było powiadomienie o sprawie kuratora spadku jaki został ustanowiony dla zmarłej na terenie kraju w którym ona zmarła. Koniecznym było zawieszenie postępowania, a po upływie ustawowego terminu, zwrócenie się o ustanowienia kuratora spadku stosownie do przepisów prawa polskiego. Zalecenia te zostały przez sąd wykonane. Sąd rozpoznający sprawę ponownie, zawiesił postępowanie, a po upływie okresu jednego roku od daty zawieszenia zgodnie z art. 128 § 2 zwrócił się do właściwego sądu o ustanowienie kuratora spadku. Sąd Rejonowy dla [....] w K. postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. ustanowił kuratora spadku dla zmarłej I.T. , w związku z czym sąd podjął postępowanie z udziałem tego właśnie kuratora.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonanej w wyroku z dnia 21 maja 29013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę II SA/Kr 205/09 wadliwie ocenił, iż skład SKO wydający zaskarżoną decyzję był odpowiedni tj. że żaden z członków kolegiom nie podlegał wyłączeniu. W sposób wyraźny swój pogląd w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził, wskazując iż "co prawda generalnie (p. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a. w odpowiednim brzmieniu i uchwała 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 61) wyłączenie dotyczy tylko członków orzekających w decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wszak w orzecznictwie dominują poglądy o szerszym działaniu tej reguły. W tej materii nie można zaaprobować poglądu o konieczności zawężającej interpretacji przywołanych norm oraz wywodzić braku konieczności wyłączenia z faktu uchylenia decyzji wydanej przez te osoby, które uczestniczyły w dalszym postępowaniu w tej samej sprawie. Wyłączenie ma bowiem skutek również w takich sytuacjach, zwłaszcza gdy istnieje możliwość wyznaczenia innego pracownika, jak w przypadku członków samorządowych kolegiów odwoławczych".

Stwierdzić zatem należy, iż skład kolegium orzekającym w sprawach zakończonych decyzjami z 2 września 2008 r. i 5 grudnia 2008 r. był nieprawidłowy. Osoby orzekające kolegialnie w tych sprawach brały udział w postępowaniu zakończonym decyzjami z 4 lipca 1991 r. 26 listopada 1996 r. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Stosownie zaś do art 27 § 1 K.p.a. - członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. Ponieważ sprawa zakończona decyzjami z 4 lipca 1991 r. 26 listopada 1996 r. przedmiotowo dotyczyła tego samego postępowania – toczona była w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] z 11 sierpnia 1983 r o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w K. a zabudowanej budynkiem [....] , uznać należało zatem, że osoby te należą do kategorii pracowników organu kolegialnego o których mowa w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a zatem podlegają wyłączeniu postanowieniem wydanym przez przewodniczącego organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia. Fakt orzekania przez nich w sprawach zakończonych decyzją skarżoną i poprzedzającą ją decyzją tergo samego organu, przesądza o ich wadliwości wydanych decyzji w stopniu uzasadniającym eliminację tych decyzji z obrotu prawnego.

W następnej kolejności rozważyć należało kwestię czy decyzja Naczelnika Dzielnicy [....] o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w K. a zabudowanej budynkiem [....] i następujące po niej zdarzenia prawne nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych, które uniemożliwią orzeczenie o nieważności tej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 29013 r. nie zakwestionował prawidłowości oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie co do wadliwości decyzji o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w K. a zabudowanej budynkiem [....] w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności tej decyzji i prawidłowości w tym zakresie co do ustaleń dokonanych przez organ. Kwestia ta była rozważana także w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r. II SA/Kr 108/06 który to pogląd prawny zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r. I OSK 1931/06. Kwestia ta nie będzie zatem stanowiła ponownych rozważań sądu w niniejszym postępowaniu, jest bowiem ostatecznie przesądzona. Dla przypomnienia jedynie wskazać należy, iż przyczyną kwalifikowanej wadliwości decyzji z 20 maja 2083 r. był fakt, iż przedmiotowa nieruchomość została włączona do zespołu budowlanego Nr 30 dawnej zabudowy na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta K. Nr 15 z dnia 25 września 1969 r. W związku z tym podstawą prawną dla prowadzonych w tym budynku prac remontowych i adaptacyjnych, a następnie decyzji orzekającej o jej ewentualnym przejęciu na rzecz Skarbu Państwa powinien być przepis art. 6 i 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, nie zaś art.16 ust. 1-4 tejże ustawy. Ponadto decyzja z dnia 11 sierpnia 1983 r. nie zawiera ustaleń w przedmiocie wykazania, czy zachodziła konieczność uporządkowania na terenie miasta zespołu budowlanego dawnej zabudowy ze względów urbanistycznych lub architektonicznych w postaci dokonania przebudowy, rozbudowy, nadbudowy lub remontu, a także rozbiórki budynków lub ich części, czy też łączenia budynków na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Także decyzja z dnia 20 maja 1983 r. o ustaleniu wysokości kosztów remontu nie odwołuje się do ustaleń planu.

Jak mowa wyżej, rozważeniu sądu w niniejszej sprawie podlegać musi kwestia, czy wobec faktu, iż po przejęciu na własność przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa a następnie ustanowieniu na niej prawa użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa [....] z przejściem przez ten podmiot własności budynków i ujawnienia tego faktu w księdze wieczystej nieruchomości a następnie zbycia tego prawa na rzecz strony skarżącej – wadliwa decyzja wywołała (nie wywołała) nieodwracalnych skutków prawnych stanowiących negatywną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu własności nieruchomości, co w konsekwencji ogranicza organ do możliwości orzeczenia, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Oceniając tą kwestię Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 29013 r. uznał, iż stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie II SA/Kr 108/06 jest niedostatecznie uzasadnione - w szczególności co nabycia prawa do nieruchomości przez stronę skarżącą. Oceniając tą kwestię należy na uwadze mieć przede wszystkim wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jaki zapadł w dnia 12 maja 2015 r. P 46/13, w którym orzeczono, iż art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie ustawodawca do dnia dzisiejszego w związku z tym wyrokiem nie poczynił zmian w przepisach K.p.a. by dostosować je do rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, tym niemniej nie sposób orzeczenia tego ignorować dokonując oceny czy dane zdarzenie do jakiego doszło po wydaniu decyzji obarczonej wadą kwalifikowaną nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych o których mowa w art. art. 156 § 2 K.p.a. co skutkuje tym, iż zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Kwestia o której mowa wyżej tj. wywołanie przez decyzję ostateczną nieodwracalnych skutków prawnych, które to skutki są związane z obrotem nieruchomością, była analizowana przez Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 28 maja 1992 r. III AZP 4/92. Teza jaka w tej uchwale zapadła ma brzmienie – jeśli obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wskazuje, iż "pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, występujące w przepisie art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Dla oceny skutków decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji. Prawnie obojętne będzie wobec tego ustalenie, że są podstawy materialne, organizacyjne lub możliwości techniczne podjęcia działania, które doprowadzi do przywrócenia jakiejś rzeczy lub stanu faktycznego do ich pierwotnej postaci. Przepis bowiem wymaga rozpatrzenia wyłącznie skutków prawnych i poddania ocenie ich odwracalności. Nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, o których stanowi art. 156 § 2 k.p.a., nie należy porównywać z występującym w art. 363 § 1 k.c. pojęciem "niemożliwości przywrócenia stanu poprzedniego", albowiem dotyczy ono restytucji naturalnej w znaczeniu gospodarczym i nie odnosi się do restytucji uprawnień. Praktyczna niemożliwość restytucji występuje wtedy, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest wyłączone w wypadku utraty lub zniszczenia rzeczy oznaczonej co do tożsamości". W innym, fragmencie uzasadnienia Sąd Najwyższy stwierdza, iż " nieodwracalność skutku prawnego, jako przesłanka negatywna stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wskazuje niedwuznacznie na to, że niezgodność decyzji z prawem nie wyklucza możliwości wywołania przez nią skutków prawnych. Ustalenie przez organ administracji publicznej, że istnieją okoliczności wskazujące na nieodwracalność skutku prawnego decyzji administracyjnej obarczonej wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. oraz podjęcie następnie na podstawie art. 158 § 2 K.p.a. decyzji jedynie ograniczającej się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, prowadzi do utrzymania stanu prawnego mającego swe źródło w bezprawnym akcie administracyjnym indywidualnym, ale z jednoczesnym zapewnieniem drogi do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez poszkodowane strony. Decyzja obarczona ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. wywołuje skutki prawne, lecz nie takie, które powinna powodować decyzja prawidłowa, ale dotknięte ułomnościami o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Te ułomne skutki prawne decyzji wadliwej nie są uznawane przez prawo i w celu ich cofnięcia eliminuje się taką decyzję z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Dopiero w przypadku ustalenia, że skutki prawne spowodowane taką decyzją są nieodwracalne, stwierdza się jedynie niezgodność decyzji z prawem z dwóch powodów: po pierwsze, dlatego, że samych decyzji, nawet najciężej wadliwych, nie traktuje się jako aktów pozornych, które nie istnieją w obrocie prawnym, a po wtóre - w imię realizmu prawniczego ich skutki poddaje się ocenie dla zachowania takiej wartości nadrzędnej, jaką jest pewność obrotu prawnego (....) Odwracalność albo nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. A więc, jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to, że jest to nieodwracalność absolutna, że mamy do czynienia z totalną niemożnością przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Decyzja wywoła wobec tego skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny". Z kolei w uchwale składu 7 sędziów z dnia 15 lutego 2011 r. III CZP 90/10 wskazano, iż rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości".

Argumentacja ta znalazła uznanie także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego który w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r. II OSK 292/11 orzekł, iż decyzja powodująca nabycie prawa własności nieruchomości wywołuje nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeżeli następnie to prawo własności jest przedmiotem obrotu prawnego w warunkach pozwalających na zastosowanie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

W pełni akceptując wyżej wskazane poglądy, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, iż co prawda decyzja Naczelnika Dzielnicy [....] o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w K. a zabudowanej budynkiem [....] . jest obarczona wadą prawną w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, tym niemniej jednak obrót tą nieruchomością a w szczególności zbycie prawa do niej na rzecz strony skarżącej, która nabywając to prawo działała w zaufaniu do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, skutkuje przyjęciem, iż decyzja ta i okoliczności które nastąpiły później, wywołały nieodwracalne skutki prawne. Organ administracji kompetentny do oceny tej decyzji (aktualnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze) nie jest bowiem władny do cofnięcia, zniesienia czy też odwrócenia skutków prawnych wadliwej decyzji. Organ ten nie ma umocowania ustawowego do wywołania skutków, o których mowa wyżej. Nie może on zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego ani też nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego aby cel ten osiągnąć. Uznać zatem należy, iż nastąpił nieodwracalny skutek prawny uniemożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji, co oczywiście nie stoi na przeszkodzie by orzec na podstawie art. art. 158 § 2 K.p.a.

Ostatnią kwestią na jaką zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2013 r. jest kwestia podmiotowego ukształtowania postępowania administracyjnego tj. czy w postępowaniu tym udział brały wszystkie osoby mające przymiot strony a to wobec faktu, iż skarżona decyzja została doręczona dla T.N. już po jej śmierci. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oświadczenie J.N. (syna zmarłej) w tym zakresie nie może sanować wadliwości decyzji w tym zakresie. Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie nie wydał sądowi, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania wiążących zaleceń. Świadczą o tym zapisy zawarte w uzasadnieniu wyroku, iż "sąd ten starał się sanować wadliwość w tej materii, wszak nie rozważył dostatecznie przekonywująco, czy interes tych osób został dostatecznie ochroniony i czy naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy". Analizując ten zapis sąd orzekający w sprawie uznał, iż należy dokonać oceny czy niewątpliwa wadliwość, jaką jest doręczenie decyzji osobie (stronie) która już nie żyje jest wadliwością uzasadniającą eliminację tęj decyzji z obrotu prawnego. Otóż zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wadliwość ta nie może w tym konkretnym przypadku być tak właśnie traktowana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utarł się bowiem pogląd, iż zarzut taki (lub zarzut pominięcia danej osoby z postępowaniu administracyjnym mimo że przysługiwał jej przymiot strony) może skutecznie zgłosić następca prawny zmarłego lub osoba niesłusznie pominięta przez organ w postępowaniu. Przyjęło się wręcz, iż okoliczności takiej nie może sąd wziąć pod uwagę z urzędu. Dla przykładu wskazać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu którego wskazano, iż "bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a., poprzez błędne dokonanie kontroli decyzji SKO z dnia 25 maja 2011 r., polegające na niedostrzeżeniu, że ww. decyzja nie została doręczona stronom. Nie ulega wątpliwości, że zarzut ten zmierza do wykazania, iż postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie, to jest nie zapewniono stronom czynnego w nim udziału. To z kolei stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., która może uzasadnić uchylenie decyzji przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pod warunkiem jednak, że jest podniesiona przez zainteresowaną stronę, której udziału w postępowaniu, bez jej winy, pozbawiono. Należy mieć bowiem na uwadze, że art. 147 K.p.a. zd. 2 jednoznacznie stanowi, iż wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony. Skoro wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny wskazanej w tym przepisie następuje tylko na żądanie strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to tym samym uchylenie zaskarżonej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest możliwe jedynie wówczas, gdy na zarzut taki powołuje się ta strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny nie jest natomiast władny uchylić decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., jeśli na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., powołuje się strona, która brała udział w tym postępowaniu. Zatem uprawnienie do podniesienia zarzutu naruszenia obejmującego niezapewnienie udziału innym stronom nie przysługuje skarżącym, bowiem - jak już wyżej wskazano - na przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może powoływać się wyłącznie strona, która nie brała udziału w postępowaniu - art. 147 K.p.a." Podobnie w wyrokach NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt. I OSK 911/05, z dnia 11 września 2011 r., sygn. akt II OSK 913/11 oraz z dnia 7 kwietnia 2009 r, z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08, z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1886/10 oraz z dnia 26 marca 2013 r. sygn.. akt II OSK 2276/11.

Tym samy uznać należy, iż niewątpliwa wadliwość postępowania, jakiej w tym zakresie dopuścił się organ administracji, nie może być oceniana przez sąd, jako wadliwość uzasadniająca eliminację skarżonej decyzji z obroty prawnego. Okoliczność ta nie wpływa jednakże na treść rozstrzygnięcia, jakie zapadło w niniejszej sprawie z uwagi na fakt wydania skarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji tego samego organu w niewłaściwym składzie orzekającym oraz faktu, iż decyzja z dnia 11 sierpnia 1983 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Ponownie orzekając w sprawie organ administracji uwzględni w/w okoliczności, to jest, iż decyzja z dnia 11 sierpnia 1983 r., którą orzeczono o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. i zabudowanej budynkiem [....] dotknięta kwalifikowaną wadliwością uzasadniającą orzeczenie nieważności decyzji administracyjnej, wywołała nieodwracalne skutki prawne - a w związku z tym zastosowanie ma przepis art. 158 § 2 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.