Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 568/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.41 ust.2 pkt 8, art.43 ust.3, art.135 g ust.2, art.135 f ust.1 pkt 4
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 156 par.1 pkt 1, art.123, art. 78 , art.77 , art.79, art. 125 par.1, art.141 par. 1, art. 14 par.2 k.p.a.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2007r. sprawy ze skargi D. S. na rozkaz personalny nr [...]Komendanta Policji z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Policji nr [...] z dnia [...] o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem 5 lipca 2007 r. policjanta w służbie stałej – D.S., zawieszonego w czynnościach służbowych od dnia 9 maja 2007 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 20 kwietnia 2007 r. D.S. wykonując czynności służbowe w sprawie wykroczenia drogowego popełnionego przez M. G., zażądał od E. G. pieniędzy w kwocie 500 zł w zamian za odstąpienie od skierowania do Sądu wniosku o ukaranie. E.G. nie spełnił żądania policjanta, o zdarzeniu powiadomił funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych KGP i złożył stosowne zeznania. Natomiast realizując czynności służbowe jako policjant Sekcji Ruchu Drogowego KP w Kielcach skarżący zażądał od M B. pieniędzy w kwocie 500 zł w zamian za wystąpienie do sądu z wnioskiem o łagodniejszy wymiar kary oraz za pomoc w polubownym załatwieniu sprawy z pokrzywdzonym. M. B. o powyższym zdarzeniu poinformował funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych KGP i w dniu 7 maja 2007 r., w ramach podjętej współpracy, w sposób kontrolowany, w Biurze Senatora M. wręczył D. S. korzyść majątkową w postaci pieniędzy w wysokości 500 zł. Policjant po wyjściu z gabinetu został natychmiast zatrzymany, a przy nim odnaleziono wręczone pieniądze.

Organ podał, że w związku z powyższym zostało przeciwko D.S. wszczęte śledztwo i w dniu 8 maja 2007r. przedstawiono mu zarzuty popełnienia w okresie od 20 kwietnia 2007 r. do 7 maja 2007 r. przestępstwa określonego w art. 228 § 3 i § 4 kk w zw. z art. 12 kk., natomiast w dniu 20 kwietnia 2007 r. przestępstwa z art. 228 § 3 i § 4 kk. D. S. przesłuchany w charakterze podejrzanego złożył wyjaśnienia i przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, natomiast Sąd Rejonowy w K. w dniu 8 maja 2007 r. zastosował wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy.

Organ II instancji ustalił następnie, że na mocy rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...], Komendant Policji, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił D.S. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. W dniu 9 maja 2007 r. została natomiast wdrożona w stosunku do D. S. procedura administracyjna w przedmiocie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, z uwagi na fakt, że charakter i okoliczności popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego w pełni to uzasadniają.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] Zarząd Wojewódzki NSZZ policjantów województwa nie wniósł sprzeciwu co do zwolnienia D. S. ze służby w Policji.

Pismem z dnia 11 czerwca 2007 r. skarżący został pouczony o przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym prawach, natomiast w dniu 13 czerwca 2007r. zapoznał się z zebranym w postępowaniu administracyjnym materiałem dowodowym i nie wniósł żadnych uwag.

Uwzględniając powyższe ustalenia, Komendant Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...], doręczonym stronie w dniu 3 lipca 2007 r., na podstawie art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy o Policji zwolnił D. S. ze służby w Policji z dniem 5 lipca 2007r. i decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Rozpatrując odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożone przez D. S., Komendant Policji wskazał, że zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa oraz przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Takie brzmienie przepisu oznacza, że organ orzekający działa w ramach uznania administracyjnego, a zatem podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes strony, poczynić szczegółowe ustalenia w zakresie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy organ odwoławczy podkreślił, że Komendant Policji wobec zgodnych, konsekwentnych i wzajemnie uzupełniających się zeznań świadków i wyjaśnień podejrzanego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, uwzględnił interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz szczegółowo uzasadnił zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji wskazał, że z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wynika, iż obie przesłanki określone w tym przepisie, tj. uniemożliwienie pozostawienia w służbie i oczywistość popełniania przestępstwa muszą występować łącznie. Oczywistość popełnienia przestępstwa, jest kategorią obiektywną i zachodzi wtedy, gdy wina i okoliczności popełnienia czynu są bezsporne i nie budzą żadnych wątpliwości. Ocena czynu w tym zakresie należy do przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który w ramach postępowania administracyjnego jest uprawniony do zwolnienia policjanta ze służby przed zakończeniem postępowania karnego. Oczywistość popełnienia czynu może być stwierdzona nie tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia, ale również na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, która nie pozostawia wątpliwości, że przestępstwo zostało popełnione.

W analizowanej sprawie, w przekonaniu Komendanta Policji, nie ma najmniejszych wątpliwości, że D.S. wykonując czynności służbowe żądał od M. B. oraz E.G. korzyści majątkowej w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, co wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 228 § 3 i 4 kk. Powyższe potwierdzają także zeznania świadków oraz wyjaśnienia podejrzanego, który przyznał się do popełnienia zarzucanych mu przestępstw. Mając na uwadze treść art. 25 ustawy o Policji, a zwłaszcza konieczność posiadania przez funkcjonariusza Policji nieposzlakowanej opinii stwierdzić należy, że popełnienie przez policjanta przestępstw o charakterze korupcyjnym uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia fakt, że podjęte przez funkcjonariusza działania godzą w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania społecznego do tej instytucji. Dlatego też pogląd organu I instancji zasługuje na pełne uznanie.

Organ odwoławczy wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący braku merytorycznych i formalnych podstaw do zwolnienia D. S., a także braku weryfikacji dowodów osobowych i rzeczowych. Ponadto nie można również uwzględnić zarzutu naruszenia przepisów postępowania dyscyplinarnego, gdyż nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że na mocy zaskarżonej decyzji D. S. został zwolniony ze służby w trybie administracyjnym, a nie dyscyplinarnym, a zatem zarzuty dotyczące niezastosowania art. 135g ust. 2 ustawy o Policji oraz nieuwzględnienia utrwalonego w orzecznictwie NSA poglądu, że postępowanie dyscyplinarne jest niezależne i samodzielne, są poza przedmiotem rozpatrywanej sprawy.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 6, 7, 8 ,9, 10 i 77 k.p.a., gdyż Komendant Policji w toku postępowania działał na podstawie i w granicach prawa, w oparciu o wszechstronnie zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Art. 7 k.p.a. stanowi o obowiązku uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. A zatem w przypadku wystąpienia sprzeczności pomiędzy interesem społecznym a interesem indywidualnym, organ winien rozważyć słuszny interes w sprawie.

Organ II instancji podkreślił, że Policja zgodnie z art. 1 ust. 1 cyt. ustawy jest uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uwzględnienie słusznego interesu skarżącego i pozostawienie w służbie osoby sprzeniewierzającej się wskazanym zasadom, mogłoby wpłynąć na postrzeganie przez społeczeństwo Policji jako instytucji działającej niezgodnie z kanonami praworządności.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, organ odwoławczy wskazał, że jednym z aspektów realizacji tejże zasady jest zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Organ I instancji pismem z dnia 9 maja 2007r. poinformował D. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji, jak również o przysługującym mu prawie zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie, na każdym etapie toczącego się postępowania. Następnie pismem z dnia 11 czerwca 2007r. strona została poinformowana o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w ramach toczącego się postępowania administracyjnego. Skarżący w dniu 13 czerwca 2007r. z powyższego prawa skorzystał i nie wnosił uwag oraz nie złożył żadnych wniosków dowodowych, więc zgodnie z art. 81 kpa organ I instancji okoliczności faktyczne uznał za udowodnione.

Odnośnie powoływanych przez skarżącego kontratypów wyłączających bezprawność i winę, organ II instancji stwierdził, że mają one zastosowanie w postępowaniu karnym, a nie w administracyjnym. Ponadto w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko D. S. w oparciu o opinie biegłych psychiatrów stwierdzono, że w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów wymieniony miał zachowaną zdolność do rozpoznawania ich znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. Prawidłowy przebieg służby oraz pozytywna opinia służbowa nie mogą mieć decydującego znaczenia w przypadku oczywistości popełniania przez policjanta przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom skarżącego w zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał jedynie, że przepis art. 41 ust.2 pkt 8 ustawy o Policji pozwala na zwolnienie policjanta w określonym trybie, co nie świadczy o obligatoryjności rozwiązania stosunku służbowego. Organ I instancji zwrócił się z wnioskiem o wyrażenie opinii w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby, by wypełnić ciążący na nim ustawowy obowiązek. We wniosku wykazał oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu z art. 228 § 3 i 4 kk., jednakże nie sugerował organizacji związkowej jakiej treści ma być wydana opinia. A zatem zarzut, że prośba skierowana o wyrażenie opinii ze względu na jej merytoryczną zawartość narusza zasadę obiektywizmu jest bezzasadny.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzji organu I instancji prawidłowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ wymagał tego ważny interes służby przejawiający się koniecznością niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społeczeństwa do Policji i jej funkcjonariuszy.

Mając na uwadze powyższe Komendant Policji uznał, że zaskarżona decyzja Komendanta Policji została wydana w oparciu o obowiązujące normy prawne, uzasadniające zastosowanie ich w przedmiotowej sprawie.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D. S., domagając się uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Policji oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego nr [...] Komendanta w Kielcach z dnia [...], bądź też stwierdzenia wydania wyżej wskazanych aktów z naruszeniem prawa lub stwierdzenia ich nieważności.

Skarżący zarzucił:

1. naruszenie art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, z uwagi na brak merytorycznych i formalnych podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji gdyż:

* zgodnie z art. 135g ust 2 ww. ustawy i 42 ust 3 Konstytucji obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem, natomiast poprzez użycie w uzasadnieniu rozkazu personalnego sformułowań takich jak: " jest sprawcą przestępstw określonych w art. 228 § 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k.", "dopuścił się przestępstwa" naruszono konstytucyjną zasadę domniemania niewinności,

* nie można wykluczyć, iż wobec D. S. znajdą zastosowanie kontratypy wyłączające bezprawność lub winę,

* nie dokonano weryfikacji dowodów osobowych i rzeczowych świadczących o oczywistości popełnienia czynu,

* oparto się na wybiórczym materiale - protokołach zeznań świadków pochodzących z postępowania karnego mimo, iż postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem niezależnym i samodzielnym i w tym stanie rzeczy zaniechanie poczynienia własnych ustaleń oraz ich własnej oceny,

* wydano rozkaz personalny z pominięciem akt osobowych skarżącego i zawartych w nich dokumentów świadczących o wzorowej służbie w Policji,

* brak jest opinii służbowej o skarżącym mimo, iż taki obowiązek wynikał z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17czerwca 2002r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz. U. z 2002, Nr 98, poz. 890).

2. naruszenie zasad wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym wobec skarżącego poprzez:

- wyżej wskazane naruszenie prawa przez Komendanta Policji oraz Komendanta Policji,

* nieuwzględnienie słusznego interesu prawnego skarżącego i niepodjęcie wszelkich działań mających na celu ochronę praw skarżącego,

- nierozpatrzenie w sposób obiektywny materiału dowodowego i okoliczności w sprawie,

3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez niewydanie postanowień w przedmiocie dopuszczenia dowodów: z zawiadomienia o przestępstwie, z wniosku prokuratora o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, z protokołów zeznań świadków i wyjaśnień D. S. z postępowania przygotowawczego, a tym samym w sposób nieprawidłowy wykorzystywanie materiałów z postępowania karnego i przyjęcie ustaleń tego postępowania za własne przy wydawaniu zaskarżonych rozkazów personalnych oraz poprzez powoływanie się w treści uzasadnienia rozkazu personalnego nr [...] na opinię sądowo - psychiatryczną mimo, iż nie została ona w sposób przewidziany przepisami k.p.a. zaliczona w poczet dowodów i której nie było w aktach niniejszej sprawy, w dacie gdy pełnomocnik i skarżący zapoznawali się z aktami sprawy (art. 81 k.p.a.).

4. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a. i art. 78 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczenia dowodów z 2 odpisów aktów oskarżenia,

5. naruszenie prawa do obrony skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym poprzez błędne pouczenie go, że może ustanowić sobie obrońcę tylko z pośród policjantów mimo, iż art. 135f ust 1 pkt 4 ustawy o Policji utracił moc obowiązującą,

6. naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku podstaw do jego nadania.

W uzasadnieniu skargi D. S. powołał treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2006 r. w sprawie II SA/Wa 375/06, Lex nr 221871, w którym Sąd stanął na stanowisku, że skoro postępowanie karne i postępowanie dyscyplinarne są postępowaniami całkowicie niezależnymi, to niewydanie postanowienia o włączeniu do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym jest istotnym uchybieniem procesowym. Z chwilą wydania takiego postanowienia dowody zgromadzone w postępowaniu karnym stają się dowodami również w postępowaniu dyscyplinarnym i mogą być uznawane przez organ za własne, a obwiniony ma wówczas jasność co do jego sytuacji prawnej. Dopiero ta chwila uprawnia organ dyscyplinarny do traktowania włączonych do sprawy materiałów, jako dowodów postępowania dyscyplinarnego. Bez własnych ustaleń co do popełnienia przez obwinionego zarzucanych czynów, bez postanowienia o włączeniu do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, organy dyscyplinarne nie mogą stosować jakiejkolwiek sankcji dyscyplinarnej. W takiej sytuacji de facto brak dowodów w postępowaniu dyscyplinarnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. Nr 43/07poz. 277 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego, policjanta można zwolnić ze służby w Policji między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby oparta na przytoczonym przepisie ma charakter uznaniowy, co wynika ze sformułowania tego przepisu, a zwłaszcza z użycia w nim słowa "można". Oznacza to, że organ może wydać niekorzystny, z punktu widzenia skarżącego, rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby w Policji, kiedy w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Dodać należy, że decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. "Uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ administracyjny przy podejmowaniu decyzji następstwa prawnego określonego w normie prawnej. Z uznaniem mamy do czynienia wówczas, gdy norma prawna zawiera dyspozycję w formie alternatywnej; najczęściej poprzez sformułowanie: organ... może" (por: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996, str. 50).

Analizując przedmiotową sprawę, Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ, który w sposób wnikliwy i wszechstronny, zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz w zakresie prawa materialnego, rozpatrzył sporną kwestię, a jej rozstrzygnięcie uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Innymi słowy mówiąc, motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny - zdaniem Sądu - sposób uzasadniają podjętą decyzję. Takie uzasadnienie mieści się w granicach poprawnego korzystania z uznania administracyjnego i z tej przyczyny nie sposób dopatrzyć się przekroczenia jego granic.

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie mimo braku merytorycznych i formalnych podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Przepis ten przewiduje fakultatywne zwolnienie policjanta ze służby, w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek; oczywistego popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa oraz uniemożliwiania przez to jego pozostania w służbie.

Przesłanka oczywistości popełnienia takich czynów musi być oceniana przez pryzmat stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości i jest bezsporny, zwłaszcza odnośnie czynu dotyczącego M. B., który to czyn już samodzielnie świadczył o spełnieniu tej przesłanki warunkującej zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Skarżący w toku całego postępowania nie zakwestionował bowiem faktu przyjęcia od M.B. korzyści majątkowej – pieniędzy w kwocie 500 zł, w zamian za spowodowanie wystąpienia do sądu z wnioskiem o ukaranie, zawierającym wniosek o wymierzenie łagodniejszej kary w związku z popełnionym przez niego wykroczeniem drogowym. Organy administracji natomiast niewadliwie, w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody przyjęły, że skarżący dopuścił się ponadto czynu o znamionach przestępstwa polegającego na zażądaniu od M. B. pieniędzy w kwocie 500 zł w zamian za wystąpienie do sądu z wnioskiem o łagodniejszy wymiar kary oraz za pomoc w polubownym załatwieniu sprawy z pokrzywdzonym , a także polegającego na zażądaniu od E. G. pieniędzy w kwocie 500 zł, w zamian za odstąpienie od skierowania do sądu wniosku o ukaranie. Ponieważ czyny te zostały popełnione w związku z pełnieniem przez D. S. funkcji publicznej, a żądania i przyjęcie korzyści majątkowej nastąpiły w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, nie mogło być wątpliwości, że popełnione przez skarżącego czyny wyczerpywały znamiona przestępstwa z art. 228 § 3 i 4 kk.

Również druga wymieniona wyżej przesłanka warunkująca możliwość zwolnienia policjanta ze służby, została w sprawie wykazana. Organ administracji przekonująco bowiem uzasadnił niemożność pozostawienia skarżącego w służbie w Policji, wynikającą z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji koniecznością posiadania przez funkcjonariusza Policji nieposzlakowanej opinii oraz tym, że pozostawienie w służbie policjanta, który popełnił czyn o charakterze korupcyjnym, godziło by w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania społecznego do tej instytucji.

Te same okoliczności uzasadniały również nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 kpa może on bowiem być nadany decyzji m. in. ze względu na interes społeczny. Interes ten polega w sprawie na konieczności niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i jej funkcjonariuszy. Bezpieczeństwo i porządek publiczny, których utrzymywanie należy do podstawowych zadań Policji (art. 1 ustawy o Policji), winny być realizowane przez osoby przestrzegające prawa i spełniające warunki określone w art. 25 tej ustawy.

Również wszystkie warunki formalne warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały w sprawie spełnione. W szczególności organ I instancji, przed podjęciem decyzji z dnia 29 czerwca 2007 r., zgodnie z art. 43 ust. 3 tej ustawy, zasięgnął opinii Zarządu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...], która to organizacja wojewódzka utworzona na terenie działania Komendy Policji, zgodnie z § 21 ust. 1 lit. c Statutu NSZZ Policjantów, jest zakładową organizacją związkową w rozumieniu prawa, dla policjantów zatrudnionych na terenie działania tej komendy. Co szczególnie znamienne, związek zawodowy policjantów powołany m. in. do ochrony prawnej policjantów i innych działań mających istotny wpływ na ochronę zawodowych interesów policjantów (§ 9 pkt 4 i 10 Statutu NSZZ Policjantów), nie wniósł sprzeciwu w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji (uchwałą Nr 47/07 – k. 21 akt administracyjnych).

W konsekwencji w ocenie Sądu, zaskarżone rozkazy personalne w żadnym stopniu nie naruszyły obowiązujących w dacie ich wydania przepisów prawnych.

W związku z zarzutami skargi dotyczącymi naruszenia przepisów ustawy o Policji dotyczących postępowania dyscyplinarnego należy wyjaśnić, że wskazane w skardze przepisy art. 135g ust. 2 i 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji nie miały w sprawie zastosowania, gdyż kontrolowane postępowanie nie zostało przeprowadzone w trybie postępowania dyscyplinarnego, o jakim mowa w rozdziale 10 ustawy o Policji , lecz w trybie administracyjnym uregulowanym w art. 41, 43 i 45 tej ustawy. Odrębność obu tych trybów postępowania nie jest w literaturze kwestionowana i wynika choćby z treści art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby m. in. w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Z odrębności tej wynika z kolei, że poszczególne instytucje i zasady postępowania dyscyplinarnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż ono rządzi się własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odnośnych przepisów ustawy o Policji oraz z kodeksu postępowania administracyjnego. W przepisach tych natomiast brak znanej prawu karnemu i wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP (odnoszącym się również do reguł postępowania karnego, a nie administracyjnego), instytucji domniemania niewinności do chwili prawomocnego skazania wyrokiem sądu. Co więcej, stosowanie tak rozumianej instytucji domniemania niewinności byłoby oczywiście sprzeczne z normami zawartymi w art. 41 ustawy o Policji, a zwłaszcza z celem zastosowanej w sprawie instytucji zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy. Z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji wynika bowiem, że skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, powoduje obligatoryjne zwolnienie policjanta ze służby. Stosownie z kolei do treści art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w Policji (charakter fakultatywny), w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zatem wzajemne zestawienie powyższych przepisów wskazuje, że do zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy nie jest wymagana przesłanka prawomocnego wyroku sądu skazującego za popełnienie zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa, bowiem ustawodawca w sposób jednoznaczny wyodrębnił owe podstawy zwolnienia. Należy też zauważyć, że gdyby wymagać prawomocnego skazania policjanta również w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, to w wypadku popełnionych przez policjanta umyślnych czynów o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, ściganych z oskarżenia publicznego, stosowanie tej normy nie byłoby możliwe, bo pochłaniałaby ją dalej idąca norma zawarta w art. 41 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Ponadto cel jakiemu służy zastosowany w sprawie przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie pozwala na stosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się na jego podstawie, konstytucyjnej zasady domniemania niewinności do chwili prawomocnego skazania wyrokiem sądu. Celem tym bowiem, znajdującym swój jeszcze pełniejszy wyraz w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jest właśnie umożliwienie zwolnienia policjanta ze służby, bez czekania na wynik innych, toczących się postępowań, gdy wymaga tego "ważny interes służby", bądź gdy niemożliwe jest jego pozostanie w służbie.

O zarzucanym w skardze naruszeniu (a właściwie o błędnym zastosowaniu) przez organy administracji nieobowiązującego art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji nie mogło być w sprawie mowy, ponieważ przepis ten w toku kontrolowanego postępowania nie był w ogóle stosowany. Błędne pouczenie o treści tego przepisu,

o jakim prawdopodobnie mowa w skardze, nastąpiło istotnie, ale w postanowieniu z dnia [...] o wszczęciu wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego (k. 10 odwrót akt administracyjnych). To jednak postanowienie, ani też postępowanie dyscyplinarne które tym postanowieniem wszczęto, nie było przedmiotem kontroli Sądu.

Kolejny zarzut skargi dotyczył naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez niewydanie postanowień w przedmiocie dopuszczenia dowodów z dołączonych do akt sprawy dokumentów. W ten sposób, zdaniem skarżącego, z rażącym naruszeniem przepisów kpa wykorzystano w sprawie materiały z postępowania karnego, co uzasadniało stwierdzenie nieważności obu rozkazów personalnych. Skarżący powołał się przy tym na wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2006 r., II SA/Wa 375/06, LEX 221871.

Na wstępie należy zauważyć, że powołany wyrok dotyczy postępowania dyscyplinarnego, a nie administracyjnego, przez co zawarte w jego uzasadnieniu rozważania nie mogą mieć bezpośredniego wpływu na niniejszą sprawę.

Niekwestionując co do zasady potrzeby wydawania w sprawie przez organ administracji postanowień o dopuszczeniu poszczególnych dowodów, nie można zgodzić się z twierdzeniem, aby wskazane uchybienie przepisów postępowania powodowało nieważność zaskarżonych decyzji, albo choćby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co dopiero umożliwiałoby uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a.).

Co do dalej idącego wniosku skargi dotyczącego stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji należy zauważyć, że żaden przepis kpa nie przewiduje wprost obowiązku wydawania w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ administracji, postanowień dopuszczających dowód. Obowiązek taki można jedynie wyinterpretować z treści art. 77 § 2 i 123 § 2 kpa, przy czym postanowienia dowodowe, jako nie podlegające zaskarżeniu, nie wymagają sporządzenia ich na piśmie, a jedynie wymagają odnotowania w protokole ich ustnego ogłoszenia (argument z art. 125 § 1, 141 § 1, 14 § 2 kpa). Ponieważ o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w przypadku naruszenia jednoznacznego i regulującego wprost daną kwestię przepisu prawa, z naprowadzonej przyczyny nie mogło być w sprawie mowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

O istotnym wpływie omawianego uchybienia na wynik sprawy nie można mówić z kilku powodów.

Po pierwsze, przeprowadzone w sprawie kwestionowane dowody, nie miały charakteru dowodów z zeznań świadków, ale z dokumentów w postaci między innymi protokołów zeznań świadków przesłuchanych w postępowaniu karnym. Przez to nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia prawa strony do zawiadomienia jej o miejscu i terminie przeprowadzenia takiego dowodu na siedem dni przed terminem (art. 79 kpa), co miało miejsce w stanie faktycznym sprawy zakończonej powołanym w skardze wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2006 r. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje bowiem obowiązku zawiadamiania stron o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu z dokumentów.

Po drugie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (czyli ten który przeprowadził w sprawie całe postępowanie dowodowe), skarżący został zawiadomiony w trybie art. 10 § 1 i 81 kpa o prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (pismo k. 46 akt administracyjnych).

Po trzecie natomiast, zasadnicza dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, tj. fakt oczywistego popełnienia przez D.S. czynu o znamionach przestępstwa z art. 228 § 3 i 4 kk polegającego na przyjęciu od M. B. korzyści majątkowej – pieniędzy w kwocie 500 zł., w zamian za spowodowanie wystąpienia do sądu z wnioskiem o ukaranie zawierającym wniosek o wymierzenie łagodniejszej kary w związku z popełnionym przez niego wykroczeniem drogowym, czyli za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa - została przez skarżącego przyznana, z czego skarżący się nie wycofał nawet w skardze. Dlatego prowadzenie postępowania dowodowego co do tej okoliczności nie było w sprawie konieczne. Uchybienia więc popełnione w toku tego postępowania dowodowego nie mogły mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Nie można zgodzić się z zarzutami skargi dotyczącymi nie dokonania weryfikacji dowodów osobowych i rzeczowych świadczących o oczywistości popełnienia czynu i oparciu się na wybiórczym materiale - protokołach zeznań świadków pochodzących z postępowania karnego mimo, iż postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem niezależnym i samodzielnym, wymagającym poczynienia własnych ustaleń oraz ich własnej ocen.

Co do charakteru przeprowadzonego w sprawie postępowania, nie będącego postępowaniem dyscyplinarnym, lecz administracyjnym - aktualne są uwagi zamieszczone wyżej.

Nieprawdą jest, aby organy administracji nie poczyniły w sprawie własnych ustaleń oraz ich nie oceniły, co oczywiście jest konieczne również w postępowaniu administracyjnym. Organy dokonały bowiem weryfikacji przeprowadzonych dowodów oraz, w oparciu o nie, poczyniły wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, czemu stosownie do treści art. 107 § 1 i 3 kpa, dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Samodzielności tym ustaleniom nie odbiera fakt wykorzystania przez organy dowodów przeprowadzonych w innym postępowaniu, gdyż jako dowód organ administracji ma obowiązek dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 kpa). Skoro przeprowadzone dowody były wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, a strona nie przedstawiła dowodów podważających istotne dla sprawy ustalenia organu, to nie można mówić o wybiórczym wykorzystaniu zgromadzonych dowodów. Wskazane w skardze dowody, które zostały przez organy administracji pominięte, tj. akta osobowe skarżącego mające świadczyć o jego wzorowej służbie w Policji i fakcie postrzelenia go podczas wykonywania obowiązków służbowych, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro bowiem ustawodawca przewidział w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, że zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić już w przypadku popełnienia jednego oczywistego czynu o znamionach przestępstwa, które uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie, a te przesłanki zostały w sprawie wykazane, to oznacza to, że sposób w jaki D. S. wcześniej wywiązywał się ze swoich obowiązków służbowych, nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nie uwzględnienia, iż wobec skarżącego mogą znaleźć zastosowanie kontratypy wyłączające bezprawność lub winę oraz powołania się na opinię sądowo- psychiatryczną mimo, iż nie została ona w sposób przewidziany przepisami k.p.a. zaliczona w poczet dowodów i której nie było w aktach niniejszej sprawy, w dacie gdy pełnomocnik i skarżący zapoznawali się z aktami sprawy (art. 81 k.p.a.) należy zauważyć, że przepisy art. 1 § 1-3 k.k., określając warunki odpowiedzialności karnej, dają podstawę do sformułowania ogólnej definicji przestępstwa, którym jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez obowiązującą ustawę, zawiniony i szkodliwy społecznie w stopniu większym aniżeli znikomy. Uzupełnieniem powyższej definicji jest art. 115 § 1 k.k. stanowiący, że znamiona czynu zabronionego musi określać ustawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie sposób nie zauważyć, że czym innym jest popełnienie przestępstwa zgodnie z powyższą definicją, a czym innym popełnienie czynu o znamionach przestępstwa. Aby można było mówić o przestępstwie, muszą wystąpić wszystkie przesłanki określające odpowiedzialność karną, obejmowane pojęciem formalnym definicji przestępstwa, tj. czyn zabroniony przez obowiązującą ustawę karną określającą jego znamiona, w tym czyn popełniony w warunkach wyłączających bezprawność (np. obrona konieczna - art. 25 § 1 k.k.) albo winę jego sprawcy (np. niepoczytalność - art. 31 § 1 k.k. lub stan wyższej konieczności - art. 31 § 1 k.k.). Ponadto obejmowane pojęciem materialnym, tj. ujemna społecznie treść czynu, tzn. jego społeczna szkodliwość (art. 1 § 2 k.k.). W tej sytuacji popełnienie czynu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, jest pozbawione takich elementów, jak zawinienie i społeczna szkodliwość.

Taka konstrukcja przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji powoduje, że okoliczności dotyczące kontratypów wyłączających bezprawność albo winę sprawcy, nie miały znaczenia w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.