Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1018/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 124 b
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 października 2015 r. [...] na podstawie art. 124b ust. 3, w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.) w zw. z art. 108 i 104 kpa Starosta [...] orzekł o :

1. zobowiązaniu J. M. F. do udostępnienia Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w Z. :

- nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 3464 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3462 ha i nr [...] o pow. 0,4494 ha w obr. [...] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą [...] [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F., w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2xŘ300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [...] [...]), oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ 300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha poł. w obr. [...] jedn. ewid. Z.

- nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,5063 ha i nr [...] o pow. 1,2080 ha w obr. [...] jedn. ewid. Z. objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F. w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 na działkach nr [...] o pow. 1,2080 ha, nr [...] o pow. 3464 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3462 ha i nr [...] o pow. 0,4494 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi,

- na okres 6 miesięcy od dnia wykonalności tej decyzji w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do tej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu,

2. o zobowiązaniu [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji do udostępnienia Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w Z. :

nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,3464 ha w obr. [...] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F., obciążonej służebnością na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji jako właściciela działki nr [...] o pow. 0,64 ha w obr[...] jedn. ewid. Z. objętej księgą wieczystą nr [...] w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2x300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2 xŘ300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [...] [...]/93) metodą rękawa utwardzonego, oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. ,

nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,2080 ha w obr. [...] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F., obciążonej służebnością na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji jako właściciela działki nr [...] o pow. 0,64 ha pół. w obr. [...] Z. jedn. ewid. Z. w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi, na okres 6 miesięcy od dnia wykonalności tej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do tej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu.

Ponadto organ I instancji orzekł o zobowiązaniu Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót.

Organ podał, że wnioskiem z dnia 28 lipca 2014 r. Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w Z. jako użytkownik i eksploatator urządzeń oraz sieci wodociągowo-kanalizacyjnej na terenie Gminy Z. ma obowiązek niezwłocznie przystąpić do prac w celu zapewnienia ciągłości bezawaryjnego odprowadzania ścieków komunalnych z [...] obszaru gminy kolektorami tłocznymi 2xŘ 300 mm znajdujących się na działkach: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Prace mają na celu wykonanie remontu kolektorów w celu usunięcia awarii wynikającej z rozszczelnienia kielichów rur żeliwnych kanalizacji, zaś sposób usunięcia awarii zostanie określony po wyczyszczeniu kolektorów i wykonaniu inspekcji telewizyjnej. We wniosku podano również, że w zależności od stanu technicznego kanału, awaria będzie zniwelowana poprzez zastosowanie wymiany starych rur na nowe metodą rozkopową lub metodą bezwykopową tzw. "crackingiem" lub metodą "rękawa" nasączonego żywicą. Metoda rozkopową będzie polegać na wymianie rur starych na nowe, o tych samych parametrach, posadowionych w miejscu starego rurociągu. Metoda "crackingu" natomiast umożliwia wymianę uszkodzonych rurociągów przy wykorzystaniu trasy starego przewodu. Uszkodzony rurociąg zostanie wymieniony na nowy o tej samej średnicy. Renowacja tą metodą polega na utworzeniu na wewnętrznej powierzchni kanału wykładziny z rękawa nasączonego żywicą, dopasowanego do kształtu kanału. Utwardzona wykładzina pełni rolę zastępczego kanału, pokrywa pęknięcia i uszczelnia kanał.

We wniosku wskazano nadto, iż obszar działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położony jest na terenie [...] Parku Krajobrazowego i w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu przyrody S. K.. Obszar ten dodatkowo objęty jest strefą ochronną pośrednią ujęcia wody na rzece [...] w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wody ujmowanej dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia.

Zgodnie z informacją wnioskodawcy w chwili obecnej ścieki są odprowadzane rurociągiem, który został wybudowany zgodnie z Porozumieniem zawartym w dniu 27 października 2011 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o. w Z. , a właścicielem działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w R.. W Porozumieniu określono zgodę na wejście w teren, zmianę trasy rurociągu tłocznego oraz zasady wykonania przyłączy do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej. Zlecono prace projektowe, jednakże z uwagi na rozległą awarię mającą miejsce w 2012 r., pomimo braku decyzji administracyjnej, zdecydowano się na przebudowę rurociągu według uzgodnionej trasy, jednak przedsiębiorstwo nie może zalegalizować inwestycji, gdyż właściciele przedmiotowych działek nie wyrażają zgody na dysponowanie terenem. Dlatego uznano ten rurociąg jako tymczasowy, przeznaczony do rozbiórki w obliczu toczącego się postępowania w Nadzorze Budowlanym.

We wniosku z dnia 15 września 2014 r. wyjaśniono również, że według oceny stanu technicznego kolektorów uszczelnienia kielichów uległy w wielu miejscach degradacji (prawdopodobnie na skutek chemicznego działania ścieków oraz niekontrolowanego osiadania rurociągu). Występują pęknięcia oraz wrośnięte przez połączenia kielichowe korzenie i liczne przeciwspadki. W obu rurociągach na całej długości zalega muł o miąższości od 5 do 12 cm. Rekomenduje się wykonanie generalnego remontu rurociągów poprzez wymianę rur na nowe lub metodą bezwykopową. Negatywne oddziaływanie surowych ścieków z nieszczelnej kanalizacji na środowisko to potencjalne zagrożenie skażenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych. Do gleby mogą przedostawać się liczne patogenne mikroorganizmy występujące w ściekach oraz wszystkie grupy robaków pasożytniczych. Skażenie może odbywać się zarówno przez ścieki odprowadzane wprost do ziemi i wypływające na powierzchnię wskutek awarii, jak również poprzez dzikie ptaki, zwierzęta i owady żyjące w sąsiedztwie, które przenoszą mikroorganizmy. Zanieczyszczenia te mogą spowodować także skażenie wód rzeki [...]y, a tym samym spowodować poważne zagrożenie sanitarno - epidemiologiczne dla ludzi.

Działki nr [...], [...], [...] , [...] , [...] i [...] o pow. 0,4494 własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. M. F. (s. M. i S.). Działki nr [...] i [...] obciążone są służebnością na rzecz właściciela działki nr [...] o pow. 0,65 ha , którym jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. .

Korespondencja kierowana do spółki była albo podwójnie awizowana, albo odbierana przez członka zarządu jednoosobowego J. K..

J. F. nie wyraził zgody na wstęp na teren ww. działek celem wykonania stosownych prac. Nie uzyskano też zgody [...] sp. z o.o. na udostępnienie działek nr [...] i [...].

Organ wyjaśnił również, że warunkiem wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości jest złożenie wniosku przez uprawniony do tego podmiot, a urządzenia takie nie mogą należeć do części składowych nieruchomości.

W związku z powyższym ustalono, że Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w Z. bezpłatnie używa sieć kanalizacyjną położoną w R. i pobiera z tego tytułu pożytki. Ponadto prowadząc prawidłową gospodarkę przedmiotem użytkowania w oparciu o aktualny poziom wiedzy technicznej z zachowaniem obowiązujących przepisów i norm jest zobowiązane do jej eksploatacji dla potrzeb mieszkańców i instytucji w Gminie Z. oraz dokonywania wszelkich napraw i remontów. Powyższe wynika z umowy [...]/2001 z dnia 30 kwietnia 2001 r. zawartej pomiędzy Gminą Z. a Przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o. w Z. . Urządzenia znajdujące się na działkach: nr [...] i nr [...], które mają podlegać remontowi nie stanowią części składowych tej nieruchomości, a Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w Z. posiada legitymację do występowania z wnioskiem o wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, na której posadowione są te urządzenia.

Podczas wizji w terenie przeprowadzonej w dniu 10 października 2014 r. ustalono natomiast, że część działek objętych decyzją wchodzi w skład kompleksu rekreacyjno-wypoczynkowego, zaś rurociąg przebiega działkę nr [...] - droga gruntowa zlokalizowana poza kompleksem rekreacyjne - wypoczynkowym, działkę nr [...] - w całości porośniętą wykoszoną trawą, drewniane ogrodzenie pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...], działkę nr [...] - porośniętą wykoszoną trawą, przez kolejne drewniane ogrodzenie, przez działkę nr [...] - porośniętą wykoszoną trawą, przez drogę wewnętrzną kompleksu wysypaną żwirem oraz przez działkę nr [...]; kieruje się ona ku wschodniej granicy działki nr [...]. Z kolei przebieg trasy dojazdu do miejsca wykonywania prac zaproponowany przez wnioskodawcę - wykazany w załączniku do niniejszej decyzji, jest jak najmniej uciążliwy dla J. M. F. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji, a zakres ingerencji w ich prawa sprowadzony do niezbędnego minimum.

Odwołanie od ww. decyzji złożył J. F., podnosząc, że w przedmiotowej sprawie:

1. nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania przez organ I instancji trybu określonego w art. 124b ugn, gdyż :

- Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w Z. nie posiada legitymacji czynnej zaś złożony wniosek dotyczy przebudowy lub ewentualnie odbudowy,

-przedstawione we wniosku planowane czynności nie mieszczą się w zakresie konserwacji, remontu oraz usuwania awarii,

-z uwagi na fakt wyłączenia z użytku, odcięcia od innych elementów sieci przesyłowej oraz umartwienie i pozostawienie na nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego odwołującej, rurociąg nie jest częścią przedsiębiorstwa przesyłowego i co równie istotne, z uwagi na powyższy stan rurociągu nie można mówić o potrzebie usunięcia jego awarii;

2. organ I instancji błędnie odmówił zawieszenia postępowania, pomimo zawiadomienia Prokuratury Rejonowej [...] o możliwości popełnienia przestępstwa dotyczącego czynu mającego bezpośredni wpływ na niniejszą sprawę; zaskarżona decyzja została wydana pomimo zaistnienia przesłanek wyłączenia pracownika organu oraz samego organu I instancji.

3. w toku postępowania doszło do naruszenia zasady równości stron postępowania, gdyż wnioskodawca był faworyzowany przez organ I instancji; decyzja nie określa terminu ograniczenia praw odwołującej się strony w stosunku do przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 9a i art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednol. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.- dalej u.g.n.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. F. od decyzji nr 1 Starosty [...] z dnia 19 października 2015 r. nr [...], Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję zobowiązał:

a) J. M. F. do udostępnienia Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w Z. :

- nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 1,2080 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3462 ha i nr [...] o pow. 0,4494 ha - położone w obr. [...], jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F., w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2x0 300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [...] [...]) metodą rękawa utwardzonego, oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha położonej w obr. [...], jedn. ewid. Z. ,

- nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,5063 ha i nr [...] o pow. 1,2080 ha położone w obr. [...], jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F. w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działkach nr [...] o pow. 1,2080 ha, nr [...] o pow. 3464 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3462 ha i nr [...] o pow. 0,4494 ha poł. w obr. [...], jedn. ewid. Z. oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha poł. w obr. [...], jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi,

na okres 21 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji, tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu;

b) [...] sp. z o.o. w Z. w organizacji do udostępnienia Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w Z. :

- nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,3464 ha i nr [...] o pow. 1,2080 ha położone w obr. [...] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F., obciążonej służebnością na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji jako właściciela działki nr [...] o pow. 0,64 ha położonej w obr. [...] Z. , jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...] w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2x0 300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [...] [...]/93) metodą rękawa utwardzonego, oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha poł. w obr. [...], jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi,

na okres 21 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu,

- a nadto orzekł o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie objętym w decyzją nr [...] Starosty [...] z dnia 19 października 2015 r. nr [...], dotyczącym zobowiązania Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót.

W skardze na tę decyzję J. F. zarzucił :

- naruszenie art. 233 k.c. w zw. z art. 124b u.g.n. poprzez wydanie decyzji na wiosek Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w Z. dotyczącej infrastruktury będącej własnością skarżącego;

- art. 7, art. 8, art. 9 i art 10 § 1 k.p.a. w wz. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1, art. 81 k.p.a. poprzez wadliwie przeprowadzenie postępowania dowodowego, pozostawienie bez rozpoznania i odpowiedzi wniosków dowodowych skarżącego, niepowtórzeniu przeprowadzonych czynności z udziałem uczestnika postępowania, tj. [...] Sp. z o.o., pominięcie wniosku o ponowne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sprawie oraz błędnej realizacji obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się w kwestii jego uzupełnienia przed wydaniem decyzji;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwą miejscowo jednostkę organizacyjną prokuratury w sprawie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, jakiej dokonał sam organ pierwszej instancji;

- art. 61 k.p.a. w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 124b u.g.n. poprzez wszczęcie i przeprowadzenie postępowania pomimo braku spełnienia przesłanek przez wnioskodawcę;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w wz. z art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i nieprawidłowe stosowanie przepisów dotyczących zawieszenia postępowania;

- art. 124b u.g.n. poprzez jego zastosowanie do czynności nie będących konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, a daleko wykraczających poza wskazane czynności;

- art. 124b u.g.n. poprzez wydanie decyzji na wniosek podmiotu nie posiadającego legitymacji czynnej w sprawie i nie posiadającej tytułu do przedmiotowej infrastruktury;

- art. 124b u.g.n. poprzez jego zastosowanie do obiektów nie spełniających przesłanki "ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń";

- art. 124b w zw. z art. 124 u.g.n. poprzez jego zastosowanie pomimo nie spełnienia ustawowych przesłanek przez wnioskodawcę oraz wydanie na podstawie art. 124b decyzji noszącej znamiona decyzji określonej w art. 124 u.g.n.;

- art. 24 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez nie wyłączenie się pracownika organu pomimo, iż Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w Z. było reprezentowane przez członka zarządu powiatu krakowskiego A. W.;

- art. 25 § 1 k.p.a. poprzez nie wyłączenie się organu pierwszej instancji pomimo, iż członek zarządu Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w Z. A. W. pełni funkcję członka zarządu powiatu [...] i brała czynny udział w niniejszym postępowaniu reprezentując Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w Z. ,

- art. 25 § 1 k.p.a. poprzez nie wyłączenie się organu pierwszej instancji pomimo, iż jedną z okoliczności podnoszonych w postępowaniu była wadliwość czynności prawnej której stroną była Gmina Z., której wójtem i reprezentantem w chwili dokonywania tej czynności był J. K. piastujący aktualnie funkcję Starosty [...];

- zasady art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 76a § 2 k.p.a. poprzez ujawnienie stronniczego stosunku w postępowaniu przed rozstrzygnięciem sprawy, pomocy jednej ze stron postępowania przy jednoczesnym pokrzywdzeniu pozostałych uczestników, w tym ujawnieniu merytorycznego rozstrzygnięcia prawie rok przed wydaniem skarżonej decyzji oraz poświadczania kopii dokumentów (kserografii) przedkładanych organowi pierwszej instancji przez Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w Z. , pomimo nie przedkładania przez nie oryginałów tych pism,

- naruszenie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 124b ust. 3 u.g.n. ze względu na naruszenie obowiązku wskazania okresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.), gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo użytkowania wieczystego.

Skargę wniosło także Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. w Z. zarzucając wadliwe określenie terminu zobowiązania J. F. oraz [...] Spółka z o.o. w organizacji do udostępnienia nieruchomości na okres 21 dni od doręczenia niniejszej decyzji.

Wyrokiem z dnia 14 października 2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 798/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia 4 czerwca 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że zarzuty podniesione przez J. F. są bezzasadne. W szczególności zaś stwierdził, że:

- "kontrola wydanych w sprawie decyzji wskazuje, że organy orzekające kolejno w obu instancjach prawidłowo wyłożyły i zastosowały powyższe przepisy prawa materialnego(art. 124 b ugn), nie uchybiając nadto przepisom postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik spraw albo skutkujący wystąpieniem wad kwalifikowanych, przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 k.p.a.",

- "wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124b ugn złożyło w dniu 28 lipca 2014 r. Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w Z. , powołując się na konieczność wykonania niezbędnego remontu kanalizacji sanitarnej tłocznej. W myśl danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr [...]) przedmiotem działania wnioskodawcy jest m. in. odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 139 ze zm.) przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków;

- organy administracji publicznej prawidłowo zakwalifikowały objęte wnioskiem prace, jako remont istniejącej sieci sanitarnej. Zarzuty skarżącego J. F., jakoby wnioskodawca zamierzał dokonać odbudowy albo przebudowy są bezzasadne;

- umartwiony w związku z awarią odcinek sieci kanalizacyjnej nie traci charakteru części składowej przedsiębiorstwa kanalizacyjnego, aż do momentu legalnego zapewnienia funkcjonowania tej sieci na zmienionych zasadach, względnie likwidacji sieci. W przeciwnym przypadku doszłoby do istotnej zmiany i niemożności funkcjonowania całości sieci;

- trafne ustalenia zaskarżonej decyzji wskazują, że sieć istniała oraz nadal istnieje, wnioskodawca jest przedsiębiorcą przesyłowym i to na nim właśnie ciążył i ciąży obowiązek usuwania awarii (konserwacji, remontu) danego urządzenia. W tym aspekcie drugorzędne znaczenie ma ważność umów cywilnoprawnych, na podstawie których przedsiębiorca przesyłowy podejmuje określone działania. Istotnym jest natomiast, że odprowadzał on ścieki przedmiotowym elementem sieci przed awarią i nadal ciąży na nim obowiązek ich odprowadzania. Nadto, orzekanie o ważności umów należy do sądu powszechnego;

- zebrany materiał dowodowy sprawy ocenić należy jako kompletny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, albowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności zaistnienie przesłanek wynikające z art. 124b u.g.n., zostały ustalone.

- Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że [...] sp. z o.o. w Z. został zapewniono czynny udział w postępowaniu. W aktach znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu, w którym zawarto pouczenie o konieczności poinformowania organu o zmianie adresu (k. 465 t. III akt organu pierwszej instancji). Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W myśl art. 41 § 2 k.p.a., w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Jeżeli strona – pomimo należytego pouczenia – nie informuje organu o zmianie adresu, sama takim zaniechaniem pozbawia się możliwości udziału w sprawie;

- materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala również na uznanie zasadności zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 76a § 2 k.p.a. przez ujawnienie stronniczego stosunku, pomocy udzielanej jednej ze stron postępowania oraz poświadczania kopii dokumentów mimo braku przedłożenia oryginałów;

- bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez prokuraturę.

Sąd za uzasadniony uznał natomiast zarzut skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. dotyczący określenia terminu udostępnienia nieruchomości. Wskazał Sąd, że decyzja Wojewody podlegała bowiem doręczeniu trzem stronom postępowania i data doręczenia dla każdej z nich mogła być różna. Nie wiadomo zatem, od którego momentu należałoby obliczać termin 21 dni. Po wtóre, co słusznie podniesiono w skardze Spółki, mogłaby ona wykonać niezbędne prace przez okres 21 dni wyłącznie wówczas, gdyby weszła na teren nieruchomości niezwłocznie po doręczeniu decyzji. Taka sytuacja byłaby możliwa jedynie w wypadku współpracy ze strony użytkownika wieczystego, który udostępniłby nieruchomość dobrowolnie. Tymczasem unormowanie z art. 124b ust. 1 u.g.n. wprowadzone zostało po to, by umożliwić wejście na teren nieruchomości w sytuacji sporu z właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym. Nie można przy tym zakładać, że sama decyzja doprowadzi do zmiany jego nastawienia. Z tego też powodu ustawodawca przewidział w art. 124b ust. 5 u.g.n., że wynikający z decyzji obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej, przymusowe zaś wykonanie decyzji w tej drodze, w terminie określonym przez Wojewodę nie jest realne. Wojewoda pominął również tę okoliczność, że przed wejściem na teren nieruchomości Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w Z. musi podjąć czynności przygotowawcze, których w sposób celowy nie może wcześniej wykonać. Jak bowiem wynika ze skargi, niezbędne jest zamówienie materiałów koniecznych do wykonania rękawa termoutwardzalnego, które muszą być dla tego celu specjalnie wyprodukowane.

Decyzją z dnia 29 maja 2017 r. ([...]) na podstawie art. 9a i 124 b ustawy z dnia 21 sierpnia 19978 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) oraz art. 138 §1 pkt 2 kpa Wojewoda uchylił w całości decyzje Starosty [...] z dnia 19 października 2015 r. oraz orzekł o:

a) zobowiązaniu J. M. F. s. M. i S., do udostępnienia Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w Z. :

nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 1,2080 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3462 ha i nr [...] o pow. 0,4494 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F., w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2xŘ300, w celu wykonania prac polecających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ 300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [...] [...] metodą rękawa utwardzonego oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha poł. w obr. [...] jedn. ewid. Z. ,

nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,5063 ha i nr [...] o pow. 1,2080 ha poł. w obr. [...] jedn. ewid. Z. objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F. w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 na działkach nr [...] o pow. 1,2080 ha, nr [...] o pow. 3464 ha, nr [...] o pow.0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3462 ha i nr [...] o pow. 0,4494 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha poł. w obr. [...] jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi, na okres 6 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu;

b) o zobowiązaniu [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji do udostępnienia Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w Z. :

- nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,3464 ha i nr [...] o pow. 1,2080 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J. F., obciążonej służebnością na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji jako właściciela działki nr [...] o pow. 0,64 ha pół. w obr. [...] Z. jedn. ewid. Z. objętej księgą wieczystą nr [...] w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2xŘ300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [...] metodą rękawa utwardzonego, oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2xŘ300 na działce nr [...] o pow. 0,4200 ha pół. w obr. [...] jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi, na okres 6 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu;

III. o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie orzeczonym w decyzji nr l Starosty [...] z dnia 19 października 2015 r. nr [...] dotyczącym zobowiązania Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót.

Organ odwoławczy podał, co następuje:

Realizacja przedmiotowej inwestycji pozwoli na wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia ludzi polegającego na możliwości skażenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych oraz przedostania się do gleby mikroorganizmów występujących w ściekach oraz wszystkich grup robaków pasożytniczych, które to niebezpieczeństwo może nastąpić bezpośrednio przez ścieki odprowadzane wprost do ziemi i wypływające na powierzchnię wskutek awarii, jak również pośrednio przez inne organizmy, które przenoszą mikroorganizmy. Zagrożenie to powstanie w momencie usunięcia z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] obr. [...] jedn. ewid. Z. rurociągu kanalizacji sanitarnej - tłocznej tj. rur PE 2x 0 315 mm, w związku z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2015 r. nr [...] o nakazie rozbiórki tegoż rurociągu.

W opinii Starosty [...] złożenie skargi na ww. decyzję do sądu administracyjnego oraz - w związku z tym -wstrzymanie jej wykonania jedynie oddaliło moment usunięcia sieci, niemniej ostateczne nałożenie obowiązku niezwłocznej rozbiórki jest realne (wyrokiem z dnia 11 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1306/15, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję z dnia 23 lipca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 10 października 2014 r. znak [...] - od orzeczenia tego została jednak złożona skarga kasacyjna). Usunięcie tej sieci z ww. działek spowoduje, iż na przedmiotowej działce brak będzie sprawnych urządzeń, za pomocą których możliwy będzie przepływ ścieków. Rację ma więc Starosta [...], iż ww. sytuacja wymaga przeprowadzenia omawianego remontu.

Skoro w niniejszej sprawie wnioskodawca dokonywał, czy też dokonuje przesyłu ścieków przedmiotowym rurociągiem i nie można odmówić mu statusu "przedsiębiorcy przesyłowego", to zgłaszane w odwołaniu zarzuty są bezzasadne.

Nie można tez podzielić zdania J. F., iż na skutek "umartwienia i odłączenia w 2012 roku" przedmiotowy rurociąg stał się częścią nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,5063 ha, nr [...] o pow. 1,2080 nr [...] o pow. 3464 ha, nr [...] o pow. 0,3464 ha, nr [...] o pow. 0,3462 ha i nr [...] o pow. 0,4494 ha poł. w obr. [...] jedn. ewid. Z. , na podstawie art. 191 Kodeksu cywilnego. W tym zakresie słuszne jest bowiem stanowisko Przedsiębiorstwa [...] w Z. przedstawione w piśmie z dnia 6 maja 2016 r., iż w kontekście brzmienia art. 49 Kodeksu cywilnego urządzenia przesyłowe stają się samodzielnymi rzeczami ruchomymi na mocy faktu przyłączenia do przedsiębiorstwa, nie zaś na mocy czynności prawnej, a w konsekwencji, że omawiany rurociąg wszedł w skład Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Z. o czym świadczy wieloletnie przesyłanie przez ten podmiot ścieków tym rurociągiem.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 124 b ugn, wskazać należy, że planowane przez wnioskodawcę roboty budowlane, są remontem, gdyż w wyniku tych robót pozostanie ta sama sieć i jej przebieg nie ulegnie zmianie, a jak wynika z materiału dowodowego, kanalizacja sanitarna wybudowana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w dniu 23 sierpnia 1993 r. Jest to zatem istniejący obiekt liniowy, obecnie nieużytkowany ze względu na swój stan techniczny. Z treści materiału dowodowego nie wynika również, by część tego obiektu miała zostać rozebrana. Remont kanalizacji metodą rękawa utwardzonego stanowi bezodkrywkową metodę renowacji rurociągu. Są to roboty budowlane polegające na naprawie istniejącego kanału poprzez jego uzupełnienie lub wzmocnienie i uszczelnienie, a w skrajnych wypadkach zastąpienie nowym materiałem, przy jednoczesnym zachowaniu całej budowli. Zastosowanie tej metody możliwe jest po wcześniejszej penetracji kanału urządzeniami TV w celu określenia jego stanu technicznego oraz jego drożności. Zgodnie z obowiązującymi od dnia 28 czerwca 2015 r. przepisami ustawy Prawo budowlane, remont przedmiotowej kanalizacji sanitarnej zwolniony został z obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 2a tej ustawy wykonanie remontu obiektów budowlanych, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zwolnione zostało z obowiązku zgłoszenia. Z art. 29 ust. 1 pkt 19a omawianej regulacji wynika zaś, że budowa sieci m.in. kanalizacyjnych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia (w tym kontekście istotne znaczenie ma więc także załączone do pisma Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. z dnia 19 stycznia 2016 r. postanowienie Starosty [...] z dnia 31 grudnia 2015 r. nr [...]). Fakt nieużytkowania obiektu budowlanego nie jest zaś kryterium pozwalającym na stwierdzenie, że obiekt ten przestaje być obiektem budowlanym i nie mają wobec niego zastosowania przepisy Prawa budowlanego.

Brak także podstaw do podzielenia stanowiska odwołującego co do naruszenia zasady równości stron postępowania, gdyż z treści akt sprawy nie można wysnuć takiego wniosku. Nie sposób też uznać, by prowadzone przez Prokuraturę [...] postępowanie (pomimo podjętej w tym zakresie przez organ odwoławczy próby tj. wystosowania pisma z dnia 24 marca 2016 r. nie udało się pozyskać od prokuratury informacji na temat stanu przedmiotowego postępowania) mogło zostać uznane za zagadnienie wstępne w niniejszym postępowaniu, stanowiącym podstawę do zawieszenia postępowania.

Wbrew twierdzeniom odwołującego się [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. wiedział o postępowaniu oraz o konieczności powiadomienia organu o zmianie adresu, a tym samym nieodbieranie przez ten podmiot późniejszej korespondencji w sprawie nie powoduje, iż tak przeprowadzone postępowanie można by było uznać za wadliwe w kontekście art. 10 kpa.

Tym samym nie budzi wątpliwości okoliczność, iż złożony w tej sprawie wniosek Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. zasługiwał na pozytywne rozpatrzenie, zaś wszystkie sformułowane przez odwołujące zarzuty ocenić należy jako bezzasadne.

Celem wykonania ww. wyroku, pismem z dnia 22 marca 2017 r. organ II instancji zwrócił się do Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. o jednoznaczne i precyzyjne wskazanie:

na jaki okres konieczne jest zobowiązanie ograniczanych stron do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania planowanego remontu i w jakim momencie czasowym, w jakim konkretnie miesiącu, ewentualnie kwartale podmiot ten chciałby wykonać planowany remont.

Mając na uwadze okoliczności przedstawione przez Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w Z. w piśmie z dnia 31 marca 2017 r. należało zobowiązać podmioty wskazane w pkt II a) i b) niniejszej decyzji do udostępnienia nieruchomości na okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji. Tak określony termin pozwoli na bezproblemowe wykonanie przedmiotowej inwestycji, nawet w przypadku gdyby zaszła konieczność zastosowania przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również w przypadku ewentualnych komplikacji i opóźnień związanych z koniecznością dokonania oględzin przedmiotowej nieruchomości przez Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w Z. , zamówieniem rękawa termoutwardzalnego, jego wyprodukowaniem oraz dostarczeniem na miejsce inwestycji. Stopnień skomplikowania planowanych robót, ich złożoność oraz czasochłonność w pełni uzasadniają zatem wskazanie takiego właśnie czasookresu.

Jednocześnie zaszła konieczność uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia 19 października 2015 r. oraz orzeczenia o zobowiązaniu uprawnionych podmiotów do udostępnienia nieruchomości w terminie 6 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji oraz precyzyjne wskazanie metody przeprowadzenia robót (tj. metody rękawa utwardzonego) - gdyż w zaskarżonej decyzji metody tej nie wskazano. Ponadto wśród działek, na których przeprowadzone zostaną prace (a nie tylko służących jako droga dojazdowa), wymienić należało, zgodnie z wnioskiem także działkę [...] (działki nr [...], nr [...], a także działka nr [...], nie stanowią przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją), co w żaden sposób nie narusza zasady dwuinstancyjności, gdyż konieczność przeprowadzenia remontu także na niej wynika choćby z treści załącznika graficznego do zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie umorzono postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót. Obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót wynika bowiem z mocy samego prawa (at. 124 ust. 4 w związku z art. 124b ust. 3 ugn).

Na powyższe rozstrzygnięcie J. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) w zw. z art. 3 pkt 3a, art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie w sytuacji gdy wnioskodawca [...] Sp. z o.o. wniosła o ograniczenie prawa Skarżącego w celu wykraczającym poza cele odpowiadające pojęciu konserwacji, remontu lub usuwania awarii;

- art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 3a, 7a i 6 prawa budowlanego w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art § 3 kpa poprzez błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego czego efektem było przeoczenie faktu, iż przedmiotowy rurociąg nie nadaje się do remontu, planowane przez [...] Sp. z o.o. prace będą miały charakter przebudowy lub odbudowy, a pomimo tego przyjęcie wbrew materiałowi zgromadzonemu w aktach - dokument "Opis robót" oraz wizja wewnętrzna rurociągu - że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 124 u.g.n.;

- art. 78 §1 kpa w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 poprzez pominięcie środków dowodowych Skarżącego co do przeprowadzenia oględzin przedmiotowego rurociągu lub oprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia czy rurociąg żeliwny jest trwale umartwiony i czy jego pozwala na dokonanie jego remontu czy raczej jego odbudowy;

- art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 7, art. 8, art.75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 §3 kpa poprzez zastosowanie go pomimo, iż organy obu instancji nie wyjaśniły kwestii umartwienia rurociągu żeliwnego i jego odłączania od pozostałej infrastruktury (odrzucenie wniosków dowodowych i brak wykazania, że przedmiotowy rurociąg stanowi część sieci pomimo jego fizycznego odłączenia, umartwienia i utylizacji poprzez "pozostawienie go w gruncie"). [...] Sp. z o.o. nie wykazał, że przedmiotowy rurociąg jest częścią sieci pomimo jego odłączenia i umartwienia natomiast Organy nie zbadały i nie wykazały podstaw do uznania takiego stanowiska za udowodnione pomimo wskazywania przez Skarżącego na utratę przez rurociąg przymiotu części urządzenia sieciowego, czego konsekwencją jest zmiana statusu rurociągu na część składową nieruchomości Skarżącego;

- art. 124b ust. 1 i 3 u.g.n. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie maksymalnego okresu ograniczenia prawa Skarżącego pomimo braku wykazania przez wnioskodawcę podstaw do zastosowania maksymalnego okresu ograniczenia prawa czy też wskazania podstaw do zajęcia całego pasa gruntu wzdłuż rurociągu żeliwnego, pomimo, że organ odwoławczy podkreślał bezwykopowy charakter prac (por. postanowienie Wojewody z dnia 14 czerwca 2017 r.);

- art. 139 kpa i 15 kpa tj. złamanie zakazu reformationis in peius i zasady dwuinstancyjności poprzez orzeczenie przez Organ II instancji o nałożeniu dodatkowego ograniczenia prawa użytkowania wieczystego J. F. poprzez orzeczenie o zobowiązaniu J. F. do udostępnienia Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w Z. nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 1,2080 ha obr. [...] w gminie Z. pomimo, iż Organ l instancji Starosta [...] takiego obowiązku na nie nałożył. Decyzja Organu l instancji dotyczyła tylko zajęcia działek [...],[...],[...],[...] obr. 0018 w gminie Z.. Odwołanie od decyzji organu l instancji złożył tylko J. F. (Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. nie wniosło odwołania od decyzji Starosty [...]);

- art. 15 kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 § 1 kpa poprzez błędne przeprowadzenie postępowania dowodowego i orzekanie na podstawie nowych dokumentów tj. opisu prac oraz aktu notarialnego z dnia 12 listopada 2015 r.;

- art. 233 kc w zw. z art. 191 kc w zw. z art. 48 kc w zw. z art. 124 b ugn poprzez wydanie decyzji na wniosek Przedsiębiorstwa [...]. z o.o. dotyczącej rurociągu będącego częścią składową gruntów będących przedmiotem użytkowania wieczystego J. F., gdyż rurociąg utracił status urządzenia przesyłowego po jego trwałym odłączeniu, umartwieniu i utylizacji poprzez "pozostawienie w gruncie";

- art. 124 b § 1 ugn w zw. z art. 107§1 pkt 5 i 6 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez dołączenie do decyzji rysunku, który nie odpowiada definicji mapy lub planu prac oraz nie wskazanie w jakim zakresie i po jakim przebiegu skarżący ma udostępnić grunty w celu zapewnienia dojazdu – pkt II lit. a tiret drugi decyzji;

- art. 34 §1 kpa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1, art. 81 kpa poprzez wadliwie sprowadzenie postępowania polegającego na niezapewnieniu udziału spółki [...] Sp. z o.o. w organizacji w likwidacji pomimo poinformowania Wojewody o braku organu zdolnego do reprezentowania spółki w trakcie całego postępowania odwoławczego, a więc skarżona decyzja dotknięta jest wadą opisaną art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga nie jest uzasadniona.

Większość zarzutów obecnie wniesionej skargi stanowi powtórzenie zarzutów już poprzednio prezentowanych i rozważanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Kr 798/16. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Ponawianie zatem tych samych zarzutów w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie może doprowadzić do zmiany raz już wyrażonego przez Sąd stanowiska.

W sprawie II SA/Kr 798/16. Sąd, dysponując tym samym materiałem sprawy, który pozostaje do dyspozycji w sprawie obecnie rozpoznawanej stwierdził, że wszystkie przesłanki stosowanego przez ograny przepisu art. 124b ugn zostały spełnione: istnieje potrzeba wykonania robót, na wykonanie których wieczysty użytkownik nie wyraża zgody, wnioskujące Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w Z. , jako zobowiązane do utrzymania sieci, jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem, a zamierzone roboty stanowią remont sieci. Sąd rozważał przy tym podnoszone i obecnie przez skarżącego argumenty związane z wadliwym przekazaniem majątku na rzecz [...] sp. z o.o., z brakiem zagadnienia wstępnego w sprawie, z "umartwieniem" odcinka sieci i własnością elementów sieci. Powtarzanie w tym miejscu pełnych rozważań Sądu jest zbędne, skoro wiążące pozostają powyżej cytowane konkluzje. W ich świetle omawianą grupę zrzutów skargi, w tym nienależyte wyjaśnienie sprawy w zakresie stanu technicznego pozostałego w gruncie "umartwionego" rurociągu, uznać należy za nieuzasadnione.

Wiążące pozostaje stanowisko Sądu odnoszące się do udziału w sprawie drugiego z adresatów decyzji – Spółki [...] Sp. z o.o. w likwidacji. Prawdą jest, że Sąd w sprawie II SA/Kr 798/16 nie rozważał wyeksponowanej obecnie w skardze okoliczności, jakoby Spółka ta pozbawiona była organu zdolnego do reprezentacji. Bez względu jednak na tę okoliczność, w odniesieniu do tego zarzutu, aktualny pozostaje utrwalony już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym skarżący nie może skutecznie powoływać się na ewentualne ograniczenia praw innej strony postępowania.

Do rozważenia pozostaje grupa zarzutów skargi, które powiązane są z naruszeniem art. 139 kpa, z naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz naruszeniem przepisów o postępowaniu.

Zdaniem skarżącego wyrażony w tym przepisie zakaz reformationis in peius został przez organ odwoławczy naruszony przez "dodanie" do listy działek podlegających udostępnieniu działki nr [...]. Rzeczywiście, działka ta nie była wymieniona w decyzji organu I instancji jako niezbędna do wykonania robót, lecz tylko jako niezbędna do wykonywania dojazdu. Już jednak w decyzji MWiNB w K. z dnia 4 czerwca 2016 r. (następnie uchylonej przez WSA w Krakowie) została w liście działek niezbędnych do wykonania robót została wymieniona. Wówczas jednak ta okoliczność nie została przez skarżącego podniesiona, nie zakwestionował jej też Sąd z urzędu (por wyrok w sprawie II SA/Kr 798/16). W ocenie Sądu rozpinającego obecnie sprawę opisanym działaniem organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia omawianego przepisu. Decyzji organu I instancji z dnia 19 października 2015 r. towarzyszył załącznik graficzny, na którym wyraźnie oznaczono i opisano teren podlegający zajęciu. Działka nr [...] znajduje się w ciągu działek oznaczonych, jako teren podlegający zajęciu i została wymieniona, jako jedna z tych, które są niezbędne do wykonania robót. Załącznik jest częścią składową decyzji, jego treść ma zatem tak samo doniosłe znaczenie jak i część "zasadnicza" decyzji. W tych okolicznościach umieszczenie przez organ odwoławczy także w owej części "zasadniczej" decyzji, w odpowiednim jej miejscu, działki nr [...], w istocie treści decyzji nie zmieniło, a jedynie dorowadziło do należytego jej zredagowania. Działania takiego żadna miarą nie można określić jako naruszającego zakaz rezformationis in peius. W tym miejscu odrzucić też należy jako nieuzasadniony, zarzut skargi dotyczący załącznika graficznego decyzji. Przepisy nie określają szczególnych wymagań dla tego rodzaju załącznika. Jego rolą jest graficzne wskazanie terenu, który ma podlegać zajęciu i taką rolę dołączony do decyzji załącznik spełnia.

Nie została zdaniem Sądu naruszona zasada dwuinstancyjności. Nie jest tak, jak twierdzi to skarżący, że organy I i II instancji podejmowały decyzje na podstawie różnych materiałów. Jest rzeczą oczywistą, że organ odwoławczy, jako organ merytorycznie rozpoznający sprawę, jest uprawniony i ma obowiązek do uzupełnienia materiału dowodowego, o ile okaże się to niezbędne do wydania decyzji. Wśród dokumentów zgromadzonych w postępowaniu odwoławczym znajdują się (k. 412 i nast.) złożone w dniu 19 stycznia 2016 r. przez wnioskodawcę poprawiony harmonogram robót oraz akt notarialny z 12 listopada 2015 r. (umowa przeniesienia prawa wieczystego użytkowania na rzecz [...] Sp z o.o. ). Dokumenty te uzupełniają materiał sprawy i były przedmiotem analizy Sądu w sprawie II SA/Kr 798/16, który w fakcie ich wykorzystania w drugiej instancji nie dostrzegł naruszenia żadnej zasady. Także i Sąd obecnie rozpoznający sprawę nie stwierdza zarzucanego naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Wreszcie, jeśli idzie o zarzut wyznaczenia maksymalnego terminu udostępnienia nieruchomości, to rzeczywiście nie sposób nie dostrzec, że obecnie ustalony termin 6 miesięcy jest znacznie dłuższy od ustalonego uchyloną poprzednio przez Sąd decyzją terminu 21 dni. Rzecz jednak w tym, że poprzednio określony termin obejmował jedynie wykonanie prac na gruncie i nie uwzględniał innych uwarunkowań wynikających ze specyfiki stosowanej technologii i z okoliczności sprawy. Organ ustalając termin na nowo kierował się wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 października 2016 r., w szczególności zaś koniecznością zabezpieczenia odpowiedniego czasu na przygotowanie robót (szczegółowo przez Sąd opisywanych) i na ewentualne przymuszenie zobowiązanych do wykonania decyzji nawet w drodze egzekucji. W tej sytuacji nie ma podstaw do negatywnej oceny ustalenia tego terminu na okres 6 miesięcy.

Reasumując stwierdzić należy, że żaden z zarzutów skargi nie jest uzasadniony.

Za nieuzasadniony Sąd uznał wniosek o zawieszenie postępowania sądowego zgłoszony przez skarżącego w piśmie z dnia 11 października 2017 r. Wedle skarżącego przeszkodą w zakończeniu postępowania jest wniesienie przez niego (w dniu 9 października 2017 r. ) pozwu z żądaniem stwierdzenia nieważności umowy z dnia 22 listopada 2015 r. przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i przeniesienia własności budynków i ruchomości - w zakresie obejmującym przeniesienie przez Gminę Z. na rzecz [...] Sp. z o.o. własność rurociągu żeliwnego znajdującego się na działkach [...], [...], [...], [...], [...]. Jak wyżej już wskazywano skarżący twierdzi, że mające miejsce na początku lat 90-ych ubiegłego wieku przekazanie majątku Przedsiębiorstwu [...] było nieskuteczne, obecnie sporządzona umowa jest wadliwa, [...] Sp. z o.o. zatem nie jest podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku w trybie art. 124b. ugn. O poprawności legitymacji [...] Sp. z o.o. przesądził już jednak, dysponujący tym samym materiałem, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 14 października 2016 r. W tej sytuacji nie można stwierdzić, aby wynik niniejszego postępowania sądowego miał zależeć od wyniku innego postępowania sądowego (art. 125 § 1 pkt 1 ppsa). Na marginesie tylko zauważyć można, że takie inne postępowanie jeszcze się nie toczy w rozumieniu kpc, skoro pozew został złożony w dniu 9 października 2017 r.

Podkreślenia też wymaga, że poza granicami rozpoznawanej sprawy pozostają przewijające się w sprawie okoliczności związane z realizacją wcześniej zawartego pomiędzy skarżącym a gminą porozumienia w sprawie wykonania "zastępczego" odcinka sieci.

Dlatego na podstawie art. 151 ustawy ppsa skargę należało oddalić.