Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 3594/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r. sprawy ze skargi J. K. i D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania -oddala skargę-


UZASADNIENIE

I I I SA 3594/03

U Z A S A D N I E N I E

W dniu [...] sierpnia 2003 r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wpłynęło odwołanie z dnia [...] sierpnia 2003 r., złożone przez J. K., D. K. [...] s.c od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług. Jednocześnie z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja nie została doręczona osobiście i nic o niej nie wiedziała. Organ, zaś wykorzystał tryb przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej i uznał, że decyzja została doręczona 14 czerwca 2003 r. Strona wyjaśniała dalej, że, dopiero w dniu 30 lipca 2003r w rozmowie z inspektorem prowadzącym postępowanie dowiedziała się, że w sprawie wydano decyzję i upoważniła D. Z. do osobistego odbioru kopii, ponieważ J. K. przebywał na zwolnieniu lekarskim od [...] listopada 2002 r., zaś D. K. od [...] marca 2002 r. Podniosła nadto, że nie otrzymała żadnego awizo w skrzynce na listy. Korespondencję ze skrzynki, z uwagi na ich stan zdrowia przynosili sąsiedzi lub syn. Nie wiadomo, z jakiego powodu listonosz nie przyniósł do domu przesyłki poleconej.

Zdaniem strony uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, nie może, bowiem ponosić ujemnych konsekwencji niewłaściwego działania poczty i jej pracowników.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając,że wniosek w tym względzie złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej.

Jak ustalił ten organ w dniu 7 czerwca 2003 r., wobec niemożności doręczenia osobiście J. i D. K. przesyłek zawierających przedmiotowa decyzję, listonosz pozostawił awizo w skrzynce pocztowej z informacją o możliwości ich odbioru w urzędzie pocztowym w okresie 7 dni. Okoliczność ta wynika z adnotacji na druku " potwierdzenia odbioru.". Na kopertach adresowanych do nich przesyłek poleconych widnieją pieczątki: "mieszkanie zamknięte zawiadomienie pozostawiono dnia 07.06", "Awizowano dnia 7/06", "Zwrot do nadawcy, nie podjęto w terminie 16.06.03". Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości w działaniu poczty przeprowadzono w tym względzie postępowanie wyjaśniające. W dniu [...] listopada 2003r. przesłuchano, w obecności J.K., w charakterze świadka listonosza B.S., która zeznała, że nie zastała nikogo w domu u adresatów i pozostawiła awizo w skrzynce a nadto, że skrzynka ta znajduje się na bramie posesji państwa K.. W tych okolicznościach należało uznać, że decyzja została doręczona prawidłowo w trybie określonym w art. 150 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w dacie tej czynności. Nastąpiło to w dniu 17 czerwca 2003 r., gdyż jak wynika z pieczęci na kopertach był to ostatni dzień przechowywania przesyłek przez pocztę. Termin 14 dni od tej daty do wniesienia odwołania upływał w dniu 1 lipca 2003 r i w tym terminie skarżący odwołania nie wnieśli.

Wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania należało rozpatrywać w świetle art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te stanowią, że należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należ wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że strona wymogów tych nie wypełniła, nie uprawdopodobniła, bowiem, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy a także wniosek przywrócenie terminu nie został wniesiony w przewidzianym ustawowo terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.

Niezgodne z rzeczywistością jest przede wszystkim to, że strona dopiero w dniu 30 lipca 2003 r. dowiedziała się o wydaniu decyzji w sprawie. Inspektor Kontroli Skarbowej prowadzący sprawę oświadczyła, że 21 lub 22 lipca skontaktowała się z nią D.K., którą poinformowała o przesłaniu decyzji pocztą i wówczas wyraziła chęć odebrania decyzji przez jej syna. W dniu 23 lipca inspektor zadzwoniła na numer telefonu komórkowego państwa K., aby uzgodnić treść upoważnienia dla syna D.Z.. D.K. oświadczyła, że odbierze on dokumentu w poniedziałek 29 lipca. Na dowód tej rozmowy dołączono do akt biling rozmów telefonicznych. Ostatecznie syn skarżącej odebrał kopie decyzji 30 lipca. W aktach sprawy znajduje się także upoważnienie z dnia 24 lipca 2003 r. dla D.Z. do odbioru dokumentów podpisane przez J. oraz D. K..

Należy, zatem przyjąć, że w tej dacie strona wiedziała już o fakcie wydania decyzji a zatem jest to data ustania przyczyny uchybienia. Zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 31 lipca 2003 r. Skoro strona złożyła wniosek w dniu [...] sierpnia 2003 r to nastąpiło to z oczywistym uchybieniem terminu, o jakim mowa w art., 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Ten fakt, przy uwzględnieniu treści art. 162 § 3, według którego niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu skutkował odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżonym zaś postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 228 § 1 pkt. 2 oraz art. 223 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej stwierdził uchybienie przez skarżących: J. i D. K. s.c. [...] terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2003 r.

Organ ustalił, że decyzja ta została doręczona prawidłowo w trybie określonym w art. 150 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w dacie tej czynności. Wobec braku możliwości doręczenia J. i D. K. przesyłek zawierających przedmiotowa decyzję w sposób określony w art. 148 § 1 lub 149 Ordynacji podatkowej, listonosz pozostawił awizo w skrzynce pocztowej z informacją o możliwości ich odbioru w urzędzie pocztowym w okresie 7 dni. Okoliczność ta wynika z adnotacji na druku " potwierdzenia odbioru.". Na kopertach adresowanych do nich przesyłek poleconych widnieją pieczątki: "mieszkanie zamknięte zawiadomienie pozostawiono dnia 07.06", "Awizowano dnia 7/06", "Zwrot do nadawcy, nie podjęto w terminie 16.06.03". Doręczenie zastępcze nastąpiło, więc w dniu 17 czerwca 2003 r., gdyż jak wynika z pieczęci na kopertach był to ostatni dzień przechowywania przesyłek przez pocztę. Termin 14 dni od tej daty do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 1 lipca 2003 r i w tym terminie skarżący odwołania nie wnieśli. Czynności tej dokonali dopiero w dniu [...] sierpnia. Postanowieniem, zaś z dnia [...] grudnia 2003r. odmówiono skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W tej sytuacji organ miał obowiązek na podstawie art. 228 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W lakonicznej skardze z dnia [...] grudnia 2003 r. pełnomocnik J. K. i D. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz powołał się na argumenty podniesione w skardze na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Zarzucił nadto naruszenie art. 125 § 1 in fine Ordynacji podatkowej. Załatwienie odrębnymi postanowieniami spraw przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz uchybienia terminowi do wniesienia odwołania narusza zasadę ekonomiki postępowania, narażając stronę na zbędne koszty. W cytowanej skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2003 r kwestionował zaś prawidłowość doręczenia przedmiotowej decyzji. Skarżący twierdzą, bowiem, że nie otrzymali awiza informującego o przesyłce a organ pochopnie uznał pozostawienie przez listonosza awiza za równoznaczny jego doręczeniu. Istnieje zaś duże prawdopodobieństwo penetracji skrzynki znajdującej się na bramie posesji od ulicy, przez osoby trzecie. Zatem pozostawienie pisma w skrzynce nie oznacza, że znajdowało się ono tam nadal w chwili sprawdzania jej zawartości. Organ nie ustosunkował się do okoliczności, że stan zdrowia nie pozwalał skarżącym na odebranie awiza, jeżeli pozostawało w skrzynce jak również na podejmowanie czynności w sprawie. Odnośnie, zaś zarzutu uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenia terminu podniósł, że organ bezpodstawnie utożsamia powzięcie wiadomości o decyzji z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi. Jeżeli taką przyczyną był brak doręczenia decyzji, to nie ma uchybienia terminu, gdyż bieg terminu rozpocząłby się od prawidłowego doręczenia decyzji. Jeżeli natomiast uchybienie terminowi zostało spowodowane stanem zdrowia stron, to bieg terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej rozpoczyna się od zakończenia choroby albo przynajmniej od dnia, w którym stan zdrowia stron pozwalał na czynne uczestniczenie w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z póz. zm.) z dniem1 stycznia 2004r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), weszła zaś w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270). Zgodnie zaś z art. 97 §1 cyt. Ustawy – Przepisy wprowadzające (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie zaś do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się, więc do badania, czy rozpoznając sprawę nie naruszyły one prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W przedmiotowej sprawie sąd takiego naruszenia prawa nie stwierdził. W pierwszym rzędzie podnieść należy, że na podstawie art. 228 §1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy, po wniesieniu odwołania podejmuje czynności wstępne mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne, czy wniesiono je w terminie oraz czy spełnia wymogi określone w art. 222. W razie zaś ustalenia, że termin do jego wniesienia nie został zachowany, jest zobligowany stwierdzić jego uchybienie.

W przedmiotowej sprawie doręczenie skarżącym decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] maja 2003r. nastąpiło prawidłowo, w zastępczym trybie określonym w art. 150 § 1 pkt.1 i § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu przepisu obowiązującym w dacie doręczenia. Przepis ten wprowadza domniemanie doręczenia pisma, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy w określonym terminie, z upływem ostatniego dnia tego terminu, pod warunkiem zachowania określonych w nim wymogów. Należą do nich: niemożność doręczenia adresatowi pisma osobiście (art. 148 Op), bądź zastępczo pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu (art. 149 Op); przechowywanie pisma przez okres 7 dni w placówce pocztowej, jeżeli jak w niniejszej sprawie doręczenie następuje za pośrednictwem poczty; umieszczenie zawiadomienia o pozostawaniu pisma do odbioru przez adresata w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe na drzwiach jego mieszkania, biura, innego pomieszczenia, w którym wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na jego posesję. W sprawie niniejszej wymogi te zostały zachowane, co w sposób niebudzący wątpliwości wynika z adnotacji poczty na kopertach przesyłek poleconych skierowanych do skarżących i na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, jak również z zeznań przesłuchanej w charakterze świadka listonosza B.S. Listonosz nie zastała nikogo w domu skarżących i w ich skrzynce pocztowej pozostawiła awizo z informacją o miejscu i okresie przechowywania przesyłek. Ostatnim dniem pozostawania przesyłek w urzędzie pocztowym był dzień 17 czerwca 2003r., a zatem organ trafnie przyjął go za datę doręczenia decyzji. Termin do wniesienia odwołania upłynął, więc 1 lipca 2003 r., a skoro skarżący wnieśli je [...] sierpnia 2003 r., uchybili ustawowemu terminowi.

Celem uchylenia się od ujemnych następstw przyjętego przez ustawodawcę w art. 150 Ordynacji podatkowej domniemania doręczenia, adresat, który nie został powiadomiony o złożeniu w odpowiednim urzędzie skierowanego do niego pisma, jak nakazuje ten przepis, musi uprawdopodobnić, że nie wiedział o jego złożeniu. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, bo zaprzeczenie takie nie stanowi dowodu. Konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie. Pogląd taki wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 września 2002 r. sygn. SK 35/01.

W przedmiotowej zaś sprawie, skarżący ograniczyli się w tym względzie do postawienia ogólnikowej hipotezy o możliwości zabrania pozostawionej przez listonosza informacji przez osoby trzecie.

Stosownie do treści art.162 §1 i 2 Ordynacji podatkowej uchybiony termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło, bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, dopełniając jednocześnie czynności, dla której był określony termin. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak tych przesłanek i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i zgodzić się należy z wyrażonym przez organ poglądem.

Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu jako przyczynę jego uchybienia wskazywali fakt braku wiedzy o wydaniu decyzji w ich sprawie, zaś w skardze podnieśli nadto, że przyczynę taka stanowił ich stan zdrowia. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału, stanu ich zdrowia nie można uznać za przeszkodę w zachowaniu terminu. Jak wynika, bowiem z przedłożonych zaświadczeń lekarskich zarówno J. K., jak i D. K. w okresie zwolnienia chorobowego mogli chodzić . Skoro tak to mieli możliwość zarówno odebrania korespondencji ze skrzynki pocztowej oraz urzędu pocztowego, jak również wniesienia odwołania.

Rozpatrując uchybienie terminu w kontekście podnoszonego przez skarżących braku wiedzy o wydanych decyzjach, stwierdzić należy, że w takim przypadku przyczyna ta ustała z chwilą powzięcia wiadomości w tym względzie. Za całkowicie pozbawione podstaw należy uznać ich twierdzenia, że nastąpiło to dopiero w dniu 30 lipca 2003 r. W aktach sprawy znajduje się, bowiem dokument w postaci upoważnienia syna do odbioru decyzji, opatrzony datą 24 lipca 2003r. Wynika z tego w sposób oczywisty, że najpóźniej w tej dacie mieli wiadomość o wydaniu decyzji w ich sprawie. Zasadnie, zatem organ przyjął ją za początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji złożenie tego wniosku w dniu [...] sierpnia 2003r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, który upłynął 31 lipca 2003 r. i wobec niedopuszczalności jego przywrócenia (art. 162 § 3 Op.), wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Niezależnie od tego, zgodzić się także trzeba z ustaleniami organu, że skarżący nie uprawdopodobnili braku własnej winy w uchybieniu terminu do wniesieni odwołania. Nie wskazuje na to, bowiem ani ich stan zdrowia, ani okoliczności związane z doręczeniem zaskarżonego postanowienia.

Za bezzasadny także należy uznać, podnoszony w skardze zarzut naruszenia zasady ekonomiki postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że organ nie może wydać postanowienia w przedmiocie uchybienia terminowi przed rozpoznaniem wniosku o jego przywrócenie, jeżeli strona taki wniosek złoży. Uwzględnienie takiego wniosku wykluczałoby, bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.

Skoro, zatem skarżący wnieśli odwołanie po upływie ustawowego 14 dniowego terminu do jego wniesienia, a organ odmówił jego przywrócenia, to zaskarżone postanowienie wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej jest zgodne z prawem.

Z tych wszystkich względów skarga jako bezzasadna, stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz. 1270) podlegała oddaleniu.