Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 636/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: § 1 ust. 1 i 2; § 3; § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 536
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych  przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
article: § 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 34 § 1; art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1476
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków  poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
article: § 10 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Ł. P. na akt Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia kuratorowi wyznaczonemu dla osoby nieznanej z miejsca pobytu uchyla zaskarżony akt.


UZASADNIENIE

Sygn. akt III SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem z dnia 7 sierpnia 2019 r. Starosta Powiatu [...] (dalej jako Starosta, organ), po rozpatrzeniu wniosku adwokata Ł. P. (dalej jako kurator, skarżący) o przyznanie wynagrodzenia jako kuratorowi wyznaczonemu dla A. I. C. jako osoby nieznanej z miejsca pobytu – działając na podstawie § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 roku poz. 536) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku poz. 1800) - przyznał skarżącemu wynagrodzenie z tytułu wykonywania obowiązków kuratora w postępowaniu administracyjnym o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka N. C. w placówce opiekuńczo wychowawczej w kwocie 147,60 zł.

Zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez Starostę, na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 591/18.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcie organ wskazał, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego L. - W. w L. z siedzibą w Ś., IV Wydział Rodziny i Nieletnich sygn. akt IV RNs 439/17 z dnia 26 lutego 2018 r. ustanowiono dla A. I. C. - kuratora w osobie adwokata Ł. P. do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym o ustalenie opłaty za pobyt dziecka N. C. w placówce opiekuńczo- wychowawczej. W dniu 6 sierpnia 2018 r. do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie wyznaczony kurator złożył wniosek o odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty i wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu wykonywania obowiązków kuratora dla strony postępowania w kwocie [...]zł wraz z VAT w stawce 23 % (3600 zł + [...] zł VAT). Ostateczną decyzją z dnia 14 września 2018 r. organ orzekł o odstąpieniu od ustalenia opłaty za pobyt N. C. w placówce opiekuńczo - wychowawczej za okres od dnia 7 kwietnia 2017 do dnia 11 kwietnia 2018 r. Dalej organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu wniosku o przyznanie wynagrodzenia kurator powołał się na § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w którym określone są stawki wynagrodzenia w zależności od wartości przedmiotu sprawy.

Organ rozstrzygając wniosek uznał, że w niniejszej sprawie będzie miało zastosowanie odpowiednio rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, które weszło w życie od 15 marca 2018 r., z uwagi na treść § 3 tego rozporządzenia i fakt, że postępowanie, na podstawie którego kurator złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia, zostało wszczęte, stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej też jako: k.p.a.), dnia 6 sierpnia 2018 r. Tego bowiem dnia wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym w L. został doręczony organowi. Rozporządzeniem, które reguluje wysokość stawek dla kuratora w niniejszej sprawie, a jest wydane na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. z 2015 r. poz. 1800).

W ocenie organu sprawą o najbardziej zbliżonym rodzaju do sprawy objętej postępowaniem administracyjnym w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest sprawa o charakterze majątkowym. Zastosowanie zatem znajdzie § 2 pkt 6 tego rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 5400 zł. Dalej organ argumentował, że przeanalizował nakład pracy kuratora w czasie trwania postępowania administracyjnego w sprawie odstąpienia od ustalenia opłat za pobyt dziecka N. C. w placówce opiekuńczo-wychowawczej i ustalił, że kurator w trakcie tego postępowania wystąpił do Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych NFZ i uzyskał odpowiedź. [...] OW NFZ w [...] przesłał zestawienie dotyczące okresu i miejsca udzielenia świadczeń. Była to jedyna czynność jaką wykonał kurator. Organ wyjaśnił również, że w trakcie trwania postępowania do Powiatowego Centrum pomocy w Rodzinie w [...] zgłosiła się osobiście A. I. C., która złożyła dokumenty, na podstawie których organ wydał decyzję w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka N. C. w placówce opiekuńczo- -wychowawczej. Organ wskazał, że przed wydaniem decyzji kurator został pisemnie poinformowany, że A. I. C. zgłosiła się do urzędu podając swój adres zamieszkania. Nakład pracy kuratora w niniejszej sprawie, zdaniem organu, był niewielki i sprowadził się w istocie do wykonania jednej czynności. Kuratorowi nie udało się także ustalić miejsca zamieszkania A. C..

Wobec powyższego organ uznał, że wynagrodzenie w wysokości 147,60 zł będzie adekwatne do poświęconego przez kuratora czasu i wykonanych w niniejszej sprawie czynności.

Ł. P. wniósł skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie w części odmawiającej przyznania skarżącemu wynagrodzenia ponad kwotę [...]zł podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 i 4 k.p.a., przez pominięcie przy rozstrzyganiu znanego organowi z urzędu i jednoznacznie wynikającego z akt sprawy faktu, że kurator ustanowiony został w związku ze sprawą wszczętą 7 kwietnia 2017 r. i w tej sprawie dokonywał licznych czynności,

- § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ponoszenia, przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016, poz. 1714) w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. 2013, poz. 1476) przez zaniechanie uwzględnienia przy przyznawaniu wynagrodzenia kuratora kryterium wartości przedmiotu sporu.

Alternatywnie skarżący wniósł o zastosowanie art. 146 § 2 p.p.s.a. i uznanie w wyroku wynikającego z przepisów prawa jego uprawnienia do wynagrodzenia w kwocie 3600 zł podwyższonej o kwotę podatku od towarów i usług za pomoc prawną świadczoną z urzędu, której koszty w całości ani w części nie zostały opłacone.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie jest prawdą, jak twierdzi organ, że kurator działał tylko w sprawie o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt N. C. w Pogotowiu Opiekuńczym. Kurator ustanowiony został w związku ze sprawą o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej i w szczególności w dniu 7 maja 2018 r. odebrał w tej sprawie zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym jako datę wszczęcia wskazano dzień 7 kwietnia 2017 r. W tym postępowaniu kurator podejmował liczne czynności, w tym złożył skuteczny środek odwoławczy w następstwie którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wydaną przez Starostę decyzję.

Skarżący odwołując się do wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Lu 591/18 uzasadniał, że w sprawie zastosowane powinny być przez analogię przepisy rozporządzenia z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. 2013, poz. 1476), bowiem sprawa została wszczęta (a także ustanowiono kuratora) jeszcze pod rządami tego rozporządzenia. Skarżący zarzucił, że organ twierdząc, że "nakład pracy kuratora był niewielki" pomija, postępowanie o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej. Zarzucił, że organ pomija, iż kurator nie tylko kilkakrotnie zapoznał się z aktami, składał pisma procesowe oraz złożył skuteczne odwołanie od decyzji, ale także poszukiwał kontaktu z A. C. - m.in. wielokrotnie wysyłał do niej korespondencję, odwiedzał ostatnie znane adresy, skontaktował się z ojcem dzieci, kontaktował się także z ZUS i NFZ próbując uzyskać dane adresowe bądź informację o osiąganiu przez A. C. jakiegoś dochodu. Wszystkie te starania przyniosły taki rezultat, że uniemożliwiły uprawomocnienie się orzeczenia w takim terminie, że gdy A. C. wreszcie zjawiła się w organie, miała możliwość skutecznej obrony swoich praw. W ocenie skarżącego, kurator należycie wywiązał się ze swoich obowiązków, a przyznana przez organ kwota absolutnie nie odpowiada temu nakładowi pracy.

Skarżący uzasadniał, że należy zastosować § 8 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a konkretnie przepisy dotyczące spraw przed sądami administracyjnymi gdzie przedmiotem jest należność pieniężna (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia), zgodnie z wyrokiem WSA w Lublinie z 5 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 591/18. Skarżący podkreślił, że w dacie gdy możliwe stało się zwolnienie kuratora (7 września 2018 r.) wartość przedmiotu sporu przekraczała 100.000 zł.

W odpowiedzi na skargę Starosta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana.

Nie jest sporne i zostało to przez Sąd w wyroku z dnia 5 lutego 2019 r. jednoznacznie wyjaśnione, że po pierwsze wynagrodzenie przedstawicielowi ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. za wykonane czynności przysługuje, bo inaczej nie dałoby się to pogodzić z konstytucyjną zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego. Po drugie, że załatwienie wniosku przedstawiciela strony ustanowionego na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. o przyznanie wynagrodzenia następuje w formie aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., i po trzecie, że sprawą o najbardziej zbliżonym rodzaju do sprawy objętej niniejszym postępowaniem jest sprawa o charakterze majątkowym.

Sporne natomiast jest, jakie przepisy dotyczące przyznanego wynagrodzenia powinny mieć odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie i jego wysokość.

Przypomnieć należy, że wyrokiem z dnia 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 591/28 Sąd uchylił pierwotne rozstrzygnięcie organu, mocą którego Starosta, działając na podstawie § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1476, dalej też jako rozporządzenie z dnia 13 listopada 2013 r.) w zw. z § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) – przyznał adwokatowi Ł. P. wynagrodzenie z tytułu wykonywania obowiązków kuratora w kwocie 147,60 zł, w tym podatek od towarów i usług.

Jak wskazał Sąd, uszło uwadze organu, że wskazane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej zostało uchylone z dniem 15 marca 2018 r. przez § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536, dalej też jako rozporządzenie z dnia 9 marca 2018 r.). Co więcej, z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz akt administracyjnych nie wynika w istocie, które z powyższych rozporządzeń powinno znaleźć w tej sprawie zastosowanie. W kontekście brzmienia § 3 nowego rozporządzenia z dnia 9 marca 2018 r., zgodnie z którym w sprawach cywilnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony przed tym dniem, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, stosuje się przepisy dotychczasowe, Sąd argumentował, że stare przepisy znajdą zatem zastosowanie wówczas, jeżeli przed dniem 15 marca 2018 r.: 1) sprawa administracyjna została wszczęta; 2) nie została zakończona; 3) kurator został ustanowiony przed tym dniem.

Z uzasadnienia przedmiotowego wyroku wynika również, że wprawdzie poza sporem jest, iż kurator został ustanowiony przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia nowego, a wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka został złożony przez kuratora w dniu 6 sierpnia 2018 r., jednak w ocenie Sądu brak było przekonujących danych, kiedy postępowanie administracyjne, w którym kuratora ustanowiono, a zakończone decyzją ostateczną z dnia 14 września 2018 r., zostało rzeczywiście wszczęte. Jeśli zatem wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło już pod rządem nowych przepisów, to reguły oraz zasady, a także wysokość wynagrodzenia kuratora byłyby inne niż te, ustalone według przepisów dotychczasowych, które stosował organ przy rozstrzyganiu wniosku kuratora o przyznanie mu wynagrodzenia. Kwestie te wymagają, jak uznał Sąd, należytego wyjaśnienia przez organ. Dalej Sąd akcentując, że gdyby zastosowanie miały nowe reguły, przytoczył pełne brzmienie § 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2018 r.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ ustalił, że postanowieniem Sądu Rejonowego L.-W. w L. z siedzibą w Ś., sygn. akt IV RNs 439/17 z dnia 26 lutego 2018 r., ustanowiono dla A. I. C. kuratora w osobie skarżącego do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym o ustalenie opłaty za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej N. C.. Jednakże postępowanie, w ramach którego kurator złożył późniejszy wniosek o przyznanie wynagrodzenia zostało wszczęte, stosownie do art. 61 § 3 k.p.a., w dniu 6 sierpnia 2018 r., gdyż tego dnia wniosek kuratora o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt N. C. w Pogotowiu Opiekuńczym w [...] został doręczony organowi. Tym samym, zdaniem organu, w sprawie znajdą odpowiednie zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, które weszło w życie z dniem 15 marca 2018 r. oraz przepisy wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Jak wyjaśnił organ, sprawą o najbardziej zbliżonym rodzaju do sprawy objętej postępowaniem administracyjnym o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest sprawa o charakterze majątkowym. Zastosowanie zatem znajdzie § 2 pkt 6 tego rozporządzenia.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu co do zastosowanej podstawy prawnej. Potwierdza to nie tylko ustalenie organu, że wniosek o odstąpienie od uiszczenia opłaty wpłynął do organu w dniu 6 sierpnia 2018 r., ale również i treść dokumentów dołączonych do skargi, a mianowicie zawiadomienia z dnia 20 kwietnia 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej, co w sposób jednoznaczny przesądza, że postępowanie organu w sprawie, do której kurator został mocą postanowienia sądu powszechnego ustanowiony, zostało wszczęte po dniu 15 marca 2018 r. W wymienionym zawiadomieniu wskazano datę 7 kwietnia 2017 r., ale nie jako datę wszczęcia postępowania (jak mylnie interpretuje skarżący), ale jako moment początkowy okresu ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo wychowawczej. Nie można zatem podzielić zarzutów skargi, że w sprawie powinno mieć zastosowanie, tak jak pierwotnie przyjął to organ, rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, co zdaniem skarżącego wynikać ma z wyroku Sądu, którym organ jest związany. Stanowiska tego, w kontekście kompleksowej argumentacji Sądu zwartej w wyroku z dnia 5 lutego 2019 r., podzielić nie można. To przecież kwestia zastosowania właściwej podstawy prawa materialnego w kontekście prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych była przyczyną uchylenia pierwotnego rozstrzygnięcia organu. Jak zaakcentował Sąd w wyroku z dnia 5 lutego 2019 r., skoro organ w ogóle nie wyjaśnił, czy w sprawie tej znajdować powinny zastosowanie przepisy nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r., czy też przepisy rozporządzenia z dnia 13 listopada 2013 r., stanowi to inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ powołując prawidłową podstawę prawną nie wyjaśnił jednak podstawy ustalenia wysokości przyznanej skarżącemu kwoty tytułem wynagrodzenia za wykonane czynności. Już z tych przyczyn zaskarżony akt nie odpowiada prawu. Organ nie wyjaśnił, w jaki sposób obliczył przyznaną kuratorowi kwotę, ograniczając się w istocie do ogólnikowego twierdzenia o przeanalizowaniu nakładu pracy kuratora w czasie trwania postępowania administracyjnego w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty i ustalenia, że była to w tym postępowaniu jedyna czynność.

Jak wynika z regulacji § 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł (pkt 1). Stosownie zaś do § 1 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia, wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Wedle zaś § 1 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to:

1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie;

2) wartość przedmiotu sporu;

3) stopień zawiłości sprawy.

Zgodnie natomiast z brzmieniem § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, do którego trafnie odwołuje się organ, a co pozostaje również w zgodzie ze stanowiskiem skarżącego co do wskazywanej wartości przedmiotu sprawy, stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 50.000 zł do 200.000 zł wynosi 5.400 zł.

W kontekście tych zasad określających sposób ustalania wysokości wynagrodzenia dla kuratora organ powinien wykazać zasadność przyznania z tego tytułu określonej kwoty. Powinien wyjaśnić dlaczego uznaje, że przyznana skarżącemu kwota w wysokości 147,60 zł jest adekwatna, wskazując sposób jej wyliczenia. Powinien wyjaśnić, jaka jest jej wysokość (procent) w relacji zakreślonego przepisami prawa progu "w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych" oraz możliwości zastosowania § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, przy wysokości stawki minimalnej 5.400 zł. Stanowisko organu powinno znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, tak by Sąd mógł je skonfrontować z materiałem dowodowym, którym organ się posłużył. Należy podkreślić, że aby kontrola legalności podjętego przez organ rozstrzygnięcia była możliwa, Sąd powinien dysponować kompletnymi aktami administracyjnymi. Przez akta sprawy administracyjnej należy natomiast rozumieć pełną dokumentację od początku postępowania do jego zakończenia, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organ i stronę czynności, aby możliwe było skonfrontowanie twierdzeń organu i zarzutów skargi. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy trudno uznać, że przesłane do sądu akta, które składają się w istocie z kilku kart, bo zasadniczą ich część stanowi wyrok tutejszego Sądu w sprawie sygn. akt III SA/Lu 591/18 te standardy spełniają.

Nie da się również nie zauważyć, że przyznana skarżącemu w tym postępowaniu kwota w wysokości 147,60 zł jest tożsama z kwotą objętą rozstrzygnięciem, które zostało wyrokiem Sądu z dnia 5 lutego 2019 r. wyeliminowane z obrotu prawnego, a która to kwota obejmowała kwotę 120 zł powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 23%, tj. 27,60 zł. Przyznana obecnie kwota również sugeruje uwzględnienie w jej wysokości kwoty podatku od towarów i usług. Jeśli tak, to organ powinien wykazać podstawę jego wyliczenia, zwłaszcza, że w rozporządzeniu, do którego organ się odwołuje, nie przewidziano konieczności podwyższania stawki wynagrodzenia o podatek od towarów i usług.

Aby prawidłowo ocenić wydany przez organ akt, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu takiego aktu stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie i znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy. Braki uzasadnienia w zakresie podstawowych elementów uniemożliwiają bowiem dokonanie przez sąd oceny zaskarżonego aktu z punktu widzenia meritum sprawy.

Wprawdzie w okolicznościach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z decyzją administracyjną, ale reguły dotyczące prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) znajdują odpowiednie zastosowanie do aktów o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż tylko wtedy stanowisko organu będzie poddawać się kontroli sądowej. W ocenie Sądu, organ powinien w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśniać zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Powinien wyczerpująco odnieść się do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Treść uzasadnienia aktu powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie stanowiska organu stanowi integralną część każdego aktu i, jak już poniesiono, jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania.

Tym samym z uzasadnienia podjętego przez organ rozstrzygnięcia musi wynikać sposób wyliczenia przyznanego skarżącemu wynagrodzenia oraz podstawy faktyczne i prawne podjętych ustaleń. Nie jest rolą sądu, co należy podkreślić, czynić takie ustalenia faktyczne za organ. Rolą sądu jest poddanie kontroli legalności tych ustaleń, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa.

W dalszej kolejności zwrócić uwagę należy, że skarżący w skardze podnosił, iż jako kurator działał nie tylko w sprawie o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka N. C. w Pogotowiu Opiekuńczym. Podkreślił, że został ustanowiony w związku ze sprawą o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej i w tym postępowaniu podejmował liczne czynności, w tym złożył skuteczny środek odwoławczy, w następstwie którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wydaną przez Starostę decyzję o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Zarzucił, że organ orzekając o wynagrodzeniu pominął te fakty. Do skargi dołączono kserokopię decyzji Starosty z dnia 18 maja 2018 r. w przedmiocie ustalenia A. I. C. miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo wychowawczej.

W odniesieniu do tej argumentacji skargi zauważyć należy, że Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lutego 2019 r. zauważył, iż wynagrodzenie przyznaje się kuratorowi w postępowaniu, w którym został ustanowiony. Sąd wprost wskazał, że "Stosunek prawny istniejący między organem administracji i przedstawicielem dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego opiera się na orzeczeniu sądu powszechnego. Jego elementem jest obowiązek wykonania przez osobę wyznaczoną niezbędnych czynności w charakterze przedstawiciela osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych. Poza sporem pozostaje to, że z obowiązkiem tym wiąże się prawo przedstawiciela do uzyskania wynagrodzenia za podjęte w toku postępowania czynności w obronie interesów strony." Sąd zwrócił też uwagę, że "Przedstawiciel ten (kurator) jest podmiotem niepodporządkowanym służbowo i organizacyjnie organowi administracji, zaś jego rolą jest ochrona interesów strony. Mandat swój czerpie z orzeczenia sądu powszechnego wskazującego go jako przedstawiciela strony. Jego uprawnienie do uzyskania wynagrodzenia jest nierozerwalnie związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań, a zatem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie pozostaje w zakresie administracji publicznej." - str. [...] i [...] uzasadnienia.

Niewątpliwe jak wynika z twierdzeń organu i samej strony, skarżący został ustanowiony kuratorem dla A. I. C. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego L. - W. w L. z siedzibą w Ś., sygn. akt IV RNs 439/17 z dnia 26 lutego 2018 r. do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia opłaty za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej N. C.. Z akt sprawy przedstawionych sądowi, twierdzeń organu i skarżącego nie wynika, by postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty, do którego został ustanowiony kurator w osobie skarżącego, zakończyło się w inny sposób, niż decyzją z dnia 14 września 2018 r. o odstąpieniu od ustalenia przedmiotowej opłaty, wydaną na wniosek o odstąpienie, złożony przez skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu wykonywania obowiązków kuratora. Należy zauważyć, że w doręczonym kuratorowi zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej z dnia 20 kwietnia 2018 r. odebranym przez kuratora została zawarta informacja, iż na podstawie art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, może zostać złożony wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt N. C. w placówce opiekuńczo–wychowawczej.

Powyższe może świadczyć o jednym postępowaniu administracyjnym, do którego został ustanowiony przedstawiciel dla osoby nieobecnej (kurator). Także wniosek z dnia 6 sierpnia 2018 r. o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym w [...], w którym skarżący zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia, nosi sygnaturę akt administracyjnych tożsamą z sygnaturą zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Jeżeli więc jest tak, że to w postępowaniu w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, zakończonej ostatecznie decyzją o odstąpieniu od ustalenia opłaty, kurator złożył wniosek o odstąpienie od ustalenia tej opłaty wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za dokonane czynności, to organ powinien przeanalizować cały nakład pracy kuratora w tym postępowaniu, a nie tylko w jego końcowym fragmencie. Organ powinien w kontekście wysokości należnego wynagrodzenia przeanalizować i ocenić całokształt wykonywanych przez kuratora czynności, które doprowadziły w efekcie do wydania decyzji o odstąpieniu od ustalenia przedmiotowej opłaty, jak podnosi to skarżący w skardze. Takie działanie organu korespondować będzie z przedstawionym wyżej stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w wyroku, sygn. akt III SA/Lu 591/18, w którym Sąd wyraźnie podkreślił, iż uprawnienie do uzyskania przez kuratora wynagrodzenia jest nierozerwalnie związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań, a mandat swój kurator czerpie z orzeczenia sądu powszechnego wskazującego go jako przedstawiciela strony (str. [...] uzasadnienia). Sąd mając na względzie, że kurator został ustanowiony przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z dnia 9 marca 2018 r. oraz fakt złożenia przez kuratora w dniu 6 sierpnia 2018 r. wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia, uznał, że w kontekście mających zastosowanie przepisów prawa materialnego istotna jest rzeczywista data wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym kuratora ustanowiono, a które to postępowanie zakończyło się ostateczną decyzją z dnia 14 września 2018 r. (str. [...] uzasadnienia). Zatem podzielając stanowisko zawarte w wyroku z dnia 5 lutego 2019 r., uznać należy, że uprawnienie do uzyskania przez kuratora wynagrodzenia jest nierozerwalnie związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań w postępowaniu, do którego został wyznaczony postanowieniem sądu powszechnego.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko prawne i przeprowadzi w sposób dokładny i rzetelny analizę materiału dowodowego, poczyni stosowne, szczegółowe ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i dokona ich oceny prawnej w świetle mających zastosowanie przepisów prawa, a następnie zawrze wszystkie wymienione elementy w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, dając jasny obraz motywów swojego stanowiska.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. – obowiązany był uchylić zaskarżony akt.