Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 845/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 80, art. 107, art. 155, art. 61a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2021 r. znak [...], 2. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z [...] kwietnia 2021r. nr [...] Minister Klimatu i Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, skarżąca), utrzyma w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2021r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej przejęcia praw i obowiązków wynikających z decyzji tego organu z [...] lipca 2020r., znak: [...] uznającej odciek podestylacyjny za produkt uboczny.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Marszałek Województwa [...] (dalej: Marszałek, organ I instancji), decyzją z dnia [...] lipca 2020r., (znak: wskazany na wstępie) uznał za produkt uboczny odciek podestylacyjny wytwarzany przez J. K. prowadzącego działalność pod nazwą [...].

Pismem z [...] lutego 2021r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą [...] ("dawniej" [...]), wniosła o wydanie decyzji dotyczącej przejęcia przez następcę prawnego praw i obowiązków wynikających z ww. decyzji Marszałka z [...] lipca 2020 r. (znak wskazany powyżej), uznającej odciek podestylacyjny za produkt uboczny. Spółka we wniosku wyjaśniła, że z [...] grudnia 2020 r. J. K. działający pod firmą [...] uległ przekształceniu w trybie art. 5841 - 58413 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1526 - dalej: "Ksh"), w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością: [...] Sp. z o.o.

Marszałek postanowieniem z [...] lutego 2021 r. (nr wskazany na wstępie) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej przejęcia praw i obowiązków wynikających z decyzji tego organu z [...] lipca 2020 r., uznającej za produkt uboczny odciek podestylacyjny wytwarzany przez J. K. prowadzącego [...]. W postanowieniu organ wyjaśnił, że w przepisach z zakresu ochrony środowiska możliwe jest przeniesienie praw i obowiązków wynikających z decyzji, ale każdorazowo sytuacja taka dopuszczona jest ustawą ze wskazaniem jakiego rodzaju decyzji instytucja ta dotyczy. Natomiast sytuacja określona w przedłożonym wniosku nie dopuszcza takiego przeniesienia. Marszałek wyjaśnił również, że zmiana podmiotu (wytwórcy produktu ubocznego) powoduje, że nie ma pewności wykorzystania przedmiotu lub substancji jako produktu ubocznego. Decyzja wydana dla J. K. nakłada prawa i obowiązki wyłącznie na tego przedsiębiorcę.

Spółka na powyższe postanowienie wniosła zażalenie. W zażaleniu wyjaśniono, że działalność J. K. uległa przekształceniu na podstawie przepisów Ksh w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Z przepisów Ksh wynika wprost, że Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej, co nie ma miejsca w sprawie (art. 5843 § 2 Ksh). Podniesiono również, że jest to jedyny przypadek, w którym odmówiono spółce wydania decyzji potwierdzającej przejście na nią praw i obowiązków przedsiębiorcy, z którego Spółka powstała.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z [...] kwietnia 2021r. utrzyma w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając zażalenie za niezasadne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż instytucja przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji została przewidziana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r. poz. 797 – dalej ustawa o odpadach), ale dotyczy ona decyzji związanych z zarządzaniem składowiskami odpadów. Dlatego rację należy przyznać Marszałkowi twierdzącemu, że ustawa ta nie przewiduje możliwości przeniesienia praw i obowiązków określonych w decyzji tego organu, a dotyczących uznania odcieku podestylacyjnego za produkt uboczny, na inny podmiot niż wskazany w tej decyzji. Podniesiono również, że przywołane w zażaleniu przez skarżącą przepisy Ksh nie obligują Marszałka do wydania decyzji odnoszącej się do tego stanu. Co więcej, Marszałek, podobnie jak Minister Klimatu i Środowiska nie jest organem właściwym do orzekania na podstawie przepisów Ksh. Wobec powyższego, przy równoczesnym braku odpowiednich przepisów w ustawie o odpadach w ocenie Ministra ustawodawca nie przyznał Marszałkowi uprawnień do wydania żądanej przez stronę decyzji.

Organ nadmienił także, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej wypełnia przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co w konsekwencji musi prowadzić do stwierdzenia jej nieważności.

Organ wskazał również na brzmienie art. 61a § 1 k.p.a. oraz odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, podnosząc jednocześnie, że w rozpatrywanej sprawie strona wniosła żądanie dokonania przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji dotyczącej uznania odcieku podestylacyjnego za produkt uboczny a jak wyjaśniono powyżej nie istnieje przepis prawny obligujący Marszałka do wydania żądanej decyzji, co można było ustalić bez prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Słusznie zatem w ocenie organu odwoławczego Marszałek odmówił na podstawie cytowanego na wstępie przepisu wszczęcia postępowania.

Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że organ I instancji wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie był uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej złożonego wniosku, czego w sprawie nie uniknął wypowiadając się co do pewności dalszego wykorzystania produktu ubocznego i gwarancji zgodności tego wykorzystania z deklaracją poprzedniego przedsiębiorcy. Uchybienie to jednak w ocenie Ministra nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.

Niezgadzając się z ww. postanowieniem Ministra, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Marszałka z [...] lutego 2021r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wydanie jedynie formalnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania powoduje u niej niepewność co do przejścia na nią praw i obowiązków wynikających z decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2020r. uznającej za produkt uboczny określoną ilość odcieku podestylacyjnego. Podkreśliła, że przepis art. 5842 Ksh stanowi wprost, że spółka przekształcona, którą jest skarżąca, pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Tymczasem wskazywana w tym zakresie przez organ ustawa o odpadach, wbrew stanowisku organu wyrażonemu w postanowieniu Marszałka z [...] lutego 2021 r. nie stanowi inaczej. Podkreślono, że wyjaśnienie wskazanej kwestii jest kluczowe dla określenia praw i obowiązków skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia utrzymanego nim w mocy, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.

Przede wszystkim godzi się zauważyć, że wniosek który został złożony w dniu [...] lutego 2021r. w organie przez skarżącą o wydanie decyzji przenoszącej na nią prawa z decyzji z [...] lipca 2020r. (nr wskazany na wstępie) wydanej dla jej poprzednika prawnego nie określa przepisu na podstawie, którego to przeniesienie winno nastąpić.

Zauważyć również należy, że skarżąca jest następcą prawnym przedsiębiorstwa J. K. prowadzącego [...] na terenie [...] w [...]. Przekształcenie nastąpiło na podstawie art. 5841 – 58413 Ksh.

Niewątpliwie zatem wskazywane przez nią przepisy Ksh w szczególności art. 5842 § 1 i 2 stanowiące, że Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego (§ 1) oraz Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej ( § 2) – wskazywałby, że przeniesienie praw z decyzji posiadanych przez poprzednika prawnego następuje z mocy samego prawa, co oznaczałoby, że nie jest konieczne przeniesienie odrębną decyzją praw poprzednika prawnego na jego następcę.

Nie mniej jednak skoro spółka złożyła w tym zakresie stosowny wniosek to organy miały obowiązek go rozpatrzyć w jego całokształcie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że jak słusznie wskazał organ odwoławczy przepisy ustawy z z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r. poz. 797) nie przewidują odrębnego trybu wydania decyzji, którą przeniesione zostaną uprawnienia z jednego podmiotu na drugi w sprawach dot. uznania produktu lub substancji za produkt uboczny. Tym samym ustawa o odpadach niewątpliwie nie daje uprawnień marszałkowi do wydania takiej decyzji.

Powyższe ustalenia wskazywałyby na zasadność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, bowiem skoro w ocenie organu brak jest właściwości rzeczowej marszałka do działania to tym samym nie może on prowadzić merytorycznego postępowania.

Jednakże zauważenia wymaga, że zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji nie zwróciły uwagi i nie rozważyły możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 155 k.p.a. Przepis ten wprost stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Jak z brzmienia wskazanego przepisu wynika daje on możliwość zmiany decyzji, przy spełnieniu określonych w tym przepisie warunków.

A zatem bez rozważenia przez organ zasadności zastosowania w niniejszej sprawie właśnie tego przepisu, skoro w ustawie o odpadach brak jest odrębnego trybu w tym zakresie, wydane rozstrzygniecie należy uznać za przedwczesne i wydane bez rozważenia sprawy w sposób należyty. Tym samym z uchybieniem art. 7, 80 i 107 w związku z art. 155 k.p.a. i 61a k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazane wyżej stanowisko Sądu i rozważy wniosek skarżących w oparciu o przepis art. 155 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.