Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 164/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 706/11 w sprawie ze skargi B.S., E.S., M.M. i R.W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 706/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B.S., E.S., M.M., R.W. na zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", dla powiatu poznańskiego, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", po dokonaniu oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem użytkowym, zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], położonej przy ul. [...] w K., nakazał współwłaścicielom: J.R., E.R., W.K., E.K., H.O., A.O., S.O., M.M., B.S. i E.S. wykonać określone roboty dotyczące komina (w terminie do dnia 1 lipca 2011 r.) oraz dotyczące opierzenia z blachy, orynnowania, rur spustowych, ściany szczytowej, konstrukcji dachu, stalowych dźwigarów stropu nad bramą przejazdową i jej podsufitki (w terminie do dnia 1 czerwca 2012 r.).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego ww. budynku została podniesiona przez ówczesnych współwłaścicieli lokalu nr 4. W skład przedmiotowego budynku wchodzi pięć nieruchomości lokalowych o numerach 1-4 i 6. Nadto do budynku przylega odrębny budynek mieszkalno-usługowy zlokalizowany na tej samej działce, stanowiący nieruchomość lokalową nr 5, której właścicielem jest R.W. Działka nr [...] stanowi nieruchomość gruntową, której współwłaścicielami są właściciele poszczególnych lokali. Przedmiotowy budynek został zrealizowany około 100 lat temu, w technologii tradycyjnej murowanej, z dachem w konstrukcji drewnianej krytym papą na deskowaniu.

W związku ze stwierdzonym podczas kontroli w dniu 26 października 2010 r. stanem budynku, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. PINB dla powiatu poznańskiego nakazał współwłaścicielom (z wyłączeniem właściciela nieruchomości lokalowej nr 5) przeprowadzenie kontroli okresowej stanu technicznego ww. budynku oraz przedstawienie protokołów z kontroli, w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji. W efekcie do organu wpłynęły dwa opracowania: "Przegląd stanu technicznego budynku wielorodzinnego mieszkalno-użytkowego przy ul. (...)" oraz "Operat rzeczoznawcy budowlanego – okresowa kontrola stanu technicznego obiektu budowlanego", które zawierały określone wnioski i zalecenia odnośnie koniecznych do wykonania prac. Na podstawie tych opracowań oraz protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 26 października 2010 r. organ I instancji ustalił, że takie elementy budynku jak: komin, opierzenie z blachy, orynnowanie, rury spustowe, ściana szczytowa, konstrukcja dachu, stalowe dźwigarów stropu nad bramą przejazdową i jej podsufitka, znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym, co odpowiednio narusza § 140 ust. 2, § 318, § 204 ust. 1 i § 204 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Konkludując organ I instancji podkreślił, że do elementów znajdujących się w nieodpowiednim stanie technicznym zakwalifikowano wyłącznie te elementy przedmiotowego budynku, których stan techniczny narusza wymagania stawiane przez przepisy techniczno-budowlane.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli W.K., A.O., E.K., H.O., E.R. oraz J.R., podnosząc, że zgodnie z aktualnym wypisem z rejestru gruntów B. i E.S. nie są współwłaścicielami nieruchomości; nadto w decyzji nie został wskazany R.W. (właściciel lokalu nr 5), którego również nie ma w rejestrze gruntów. Odwołujący się wnieśli o "sprawdzenie legalności działania lokalu nr 5" w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej, podkreślając, że o tym lokalu nie ma żadnych uwag w obu opracowaniach. Nadto wnieśli o sprawdzenie legalności prac związanych z elewacją frontową lokalu użytkowego - również pominiętych w opracowaniach.

Zaskarżoną decyzją Wielkopolski WINB, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", uchylił ww. decyzję PINB dla powiatu poznańskiego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zreferował dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na treść przepisów art. 61 i art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, podkreślając przy tym, że decyzja wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego powinna dokładnie określać stwierdzone nieprawidłowości oraz działania, jakie powinny zostać podjęte, tak, aby możliwe było jej wykonanie także w drodze zastosowania środków egzekucyjnych.

Oceniając prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej Wielkopolski WINB stwierdził, że organ I instancji skierował swoją decyzję bezpośrednio do B. S. i E.S. z pominięciem ustanowionego przez nich pełnomocnika, co narusza art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W rozstrzygnięciu decyzji nie został wymieniony R.W., mimo że jest współwłaścicielem gruntu i części wspólnych nieruchomości gruntowej.

Ponadto PINB dla powiatu poznańskiego nie wyjaśnił, dlaczego pominął część robót nakazanych w opracowaniach, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, ani też dlaczego oparł się tyko na dwóch przeglądach dotyczących stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu, a pominął całkowicie stan techniczny instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).

Wreszcie, w aktach sprawy brak jakichkolwiek rysunków (projektów), w których przedstawiono by układ funkcjonalny budynków znajdujących się na działce nr [...], co uniemożliwia sprawdzenie, czy budynek mieszkalno-usługowy (należący do R. W.) jest samodzielnym budynkiem i czy jego stan techniczny może podlegać odrębnej ocenie.

Zdaniem Wielkopolskiego WINB, ponieważ ww. wady proceduralne zostały dostrzeżone w toku postępowania odwoławczego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to niezbędne było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, przy czym ponownie rozpoznając sprawę PINB dla powiatu poznańskiego winien wyjaśnić powyższe wątpliwości oraz zweryfikować krąg stron postępowania.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. i E.S., M.M. oraz R.W., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, oraz przepisów postępowania, w szczególności: art. 138 § 1 i 2, art. 136, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

W ocenie skarżących, w niniejszej sprawie organ odwoławczy mógł dokonać korekty decyzji organu I instancji. Ponadto wskazali, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający, a żądania organu przeprowadzenia dodatkowych kontroli i przedstawienia kolejnych operatów uznali za nieuzasadnione. Ich zadaniem organ winien uwzględnić jak najszybsze doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu odpowiadającego wymogom bezpieczeństwa, a także normom technicznym i estetycznym, dlatego absolutnie niecelowym było wydawanie decyzji kasatoryjnej przez organ II instancji. W ocenie skarżących, R.W. trafnie nie został wskazany jako adresat decyzji pierwszoinstancyjnej, ponieważ przeprowadzona kontrola należącego do niego budynku mieszkalno-usługowego nie wykazała nieprawidłowości. Doręczenie zaś tej decyzji bezpośrednio B. i E.S. (z pominięciem pełnomocnika) nie naruszyło ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto skarżący podkreślili, że organ odwoławczy mógł i powinien samodzielnie dokonać zaleconych ustaleń, zwłaszcza w kwestii prawidłowego kręgu stron postępowania i adresatów decyzji, a także zarzucili uchylenie się przez ten organ od rozpoznania i rozstrzygnięcia meritum sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 706/11, oddalając skargę stwierdził, że nie dopatrzył się przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie uznał, że przy wydawaniu decyzji PINB dla powiatu poznańskiego doszło do naruszenia przepisów postępowania - czego, jak wynika z treści skargi, zasadniczo nie kwestionuje nawet sam skarżący - oraz że usunięcie dostrzeżonych wad (naruszeń) wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 138 § 2 K.p.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r.).

Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd I instancji w pierwszej kolejności opisał problematykę prawną wynikającą z zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i rolę, jaką odgrywa zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). W oparciu o tak przedstawione wywody Sąd I instancji doszedł do wniosku, że jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, iż dana sprawa powinna zostać rozpatrzona i rozstrzygnięta w szerszym zakresie podmiotowym lub przedmiotowym, niż uczynił to organ I instancji, to w imię respektowania zasady dwuinstancyjności winien decyzję tego organu uchylić i przekazać jemu sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Zdaniem Sądu, taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę zapadłego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednak krąg adresatów nakazu wynikającego z ww. normy ustala się na podstawie art. 61 Prawa budowlanego. Z tego przepisu wynika, że obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy. Zasadą jest, że w przypadku występowania współwłasności obiektu budowlanego powyższy obowiązek ciąży na wszystkich współwłaścicielach (zob. E. Janiszewska-Kuropatwa [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 612). Jedynie wyjątkowo, np. w sytuacji, gdy pomiędzy współwłaścicielami została zawarta ugoda sądowa o podziale obiektu do użytkowania, organ administracji orzekając o obowiązku utrzymania w należytym stanie technicznym określonej części obiektu, pozostającej w wyłącznym użytkowaniu jednego współwłaściciela może skierować wydawane w drodze decyzji nakazy wyłącznie do tego współwłaściciela (por. wyrok NSA z 14 maja 1996 r., SA/Wr 2096/95, "Prokuratura i Prawo" nr 6/1997 s. 45).

Mając na względzie ww. wywody oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sąd I instancji, nie budzi wątpliwości okoliczność, że R.W. jest jednym ze współwłaścicieli części wspólnych budynków posadowionych na działce nr [...]. Zarazem brak w tychże aktach jakiejkolwiek informacji, aby współwłaściciele ww. działki dokonali podziału ww. części wspólnych do używania (tzw. podział quoad usum) w drodze ugody sądowej albo pozasądowej (umowy). Poza tym z treści aktu notarialnego z dnia 5 października 2004 r., nr Rep. [...], wynika, że użytkowany przez R. W. lokal nr 5 w pewnej części znajduje się w bryle budynku "głównego", gdyż powstał z rozbudowy lokalu nr 1a, zlokalizowanego pierwotnie w tym budynku, poprzez wybudowanie budynku przylegającego do istniejącego budynku i połączenie tego lokalu z częścią dobudowaną. A zatem, o ile w toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji nie wyjdą na jaw nowe okoliczności w powyższej kwestii (tj. odnośnie ewentualnego dokonania przez współwłaścicieli podziału quoad usum części wspólnych nieruchomości), koniecznym będzie uczynienie adresatem wydanego w sprawie nakazu wykonania robót także R.W. W ocenie Sądu ww. uchybienia nie mogły zostać usunięte przez organ II instancji, ponieważ rozszerzenie zakresu podmiotowego nakazu na pominiętego współwłaściciela doprowadziłoby do rozszerzenia zakresu podmiotowego sprawy, a zarazem pozbawiłoby R.W. prawa do weryfikacji tego rozstrzygnięcia w drugiej instancji. Modyfikacja kręgu stron winna zatem zostać należycie udokumentowana w aktach sprawy.

Ponadto Sąd I instancji zauważył, że stwierdzone przez Wielkopolskiego WINB uchybienia oraz sformułowane przezeń wytyczne co do dalszego koniecznego postępowania w sprawie uzasadniają wniosek, że także zakres przedmiotowy sprawy został przez PINB dla powiatu poznańskiego ujęty dotychczas zbyt wąsko. Organ odwoławczy zarzucił bowiem całkowite pominięcie przez organ I instancji zbadania stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych. W tym zakresie Sąd I instancji stwierdził, że zawarte w zaskarżonej decyzji zobowiązanie do zbadania także tej kwestii przez organ I instancji, nie naruszało przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego i było zgodne z prawem. Natomiast kwestia, czy przeprowadzenia takiego badania jest w okolicznościach sprawy celowe, wymyka się kognicji sądu administracyjnego, który, jak to już wskazano na wstępie, kontroluje zaskarżone akty jedynie pod względem legalności, a nie celowości. Dlatego jedynie na marginesie wypada zauważyć, że ewentualne nieprawidłowości w funkcjonowaniu wskazanych przez organ odwoławczy instalacji i urządzeń mogą stwarzać nie mniejsze zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia oraz dla środowiska, niż niesprawności przebadanych przez organ I instancji elementów budowli narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu.

Sąd I instancji wskazał, że badanie stanu technicznego wspomnianych instalacji i urządzeń nie było dotychczas objęte zakresem postępowania wyjaśniającego w sprawie, co wynika choćby z określenia zakresów przedmiotowych obu ekspertyz (autorstwa B.Z. oraz K.J.), które stanowiły podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji. W związku powyższym konieczność zbadania stanu technicznego przedmiotowego budynku także w zakresie tych instalacji i urządzeń, oznaczało w istocie rozszerzenie zakresu przedmiotowego niniejszej sprawy, a w rezultacie uzasadniało potrzebę uchylenia decyzji PINB dla powiatu poznańskiego i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Sąd podzielił także pozostałe zastrzeżenia i wskazania organu II instancji sformułowane w zaskarżonej decyzji, a podniesione w skardze zarzuty w tym względzie uznał za nieuzasadnione. Sąd zaznaczył, że nie wszystkie te zastrzeżenia organu odwoławczego mogły mieć istotny wpływ na wynik niemniejszej sprawy, jak np. fakt wadliwego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej B.S. i E.S. z pominięciem ustanowionego przez nich pełnomocnika. Jednakże omówione wcześniej uchybienia popełnione przy wydawaniu decyzji organu I instancji w zupełności uzasadniały podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., złożył R.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.

- art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, kiedy to przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego miało na celu tylko określenie zakresu prac naprawczych w budynku mieszkalno-usługowym położonym na działce o nr [...], przy ul. [...];

- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 28, art. 12, art. 35 K.p.a. i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na arbitralnym jedynie wskazaniu, zagadnienia związanego z udziałem w postępowaniu R.W. bez jednoczesnego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, czy podmiot ten winien brać udział w postępowaniu, z uwagi na spełnienie przez niego warunków do bycia stroną postępowania, co wpłynęło na przewlekłość postępowania;

- art. 1 § 2 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a przede wszystkim okoliczności wskazujących na wypełnienie przesłanek do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W.K., E.K., A.O., H.O., E.R., J. R. wnieśli o jej odrzucenie na podstawie art. 184 p.p.s.a., jako ze skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia norm prawa procesowego.

Za nietrafny należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z treści tego przepisu wynika, że przepis ten ma w sprawie zastosowanie, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie w zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził jednak, że zaskarżona decyzja nie zawiera wad powodujących naruszenie prawa. Okolicznośc ta oznacza, że w związku z oceną prawą zawartą w zaskarżonym wyroku, Sąd I instancji nie zastosował art. 135 p.p.s.a., oddalając skargę. Tym samym Sąd I instancji nie mógł naruszyć tego przepisu. Poza tym strona skarżąca kasacyjnie, formułując ten zarzut, w jego wyjaśnieniu nie wykazała również, że naruszenie art. 135 p.p.s.a. miałoby polegać na jego niezastosowaniu.

W zakresie naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. strona skarżąca nie zrozumiała wywodu Sądu I instancji, który wcale nie wskazał na konieczność zmiany przedmiotu postępowania, lecz na konieczność przeprowadzenie postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem użytkowym, zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], położonej przy ul. [...] w K. w całokształcie sprawy, tj. nie tylko w zakresie jego elementów konstrukcyjnych, ale również instalacji, w które wyposażony jest ww. budynek. W tym zakresie Sąd I instancji zasadnie wskazał, że organ odwoławczy prawidłowo wykazał, że zakres przedmiotowy sprawy został ujęty przez organ I instancji zbyt wąsko, ponieważ zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego stan techniczny instalacji, w które wyposażone są budynki mieszkalne, instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych, mieści się w pojęciu stanu technicznego obiektu budowlanego. Z przepisów Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie polega nie tylko na monitorowaniu elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, ale również instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, a także instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). W niniejszej sprawie nie chodziło więc o zasadniczą zmianę przedmiotu postępowania, a wyłącznie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób kompletny, obejmujący wszystkie elementy budynku, w tym te, w które wyposażony został przedmiotowy budynek. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że organ odwoławczy dostrzegł w tym zakresie wady postępowania przed organem I instancji, ponieważ postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez PINB dla powiatu poznańskiego w stosunku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem użytkowym, zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], położonej przy ul. [...] w K., choć powinno - to nie objęło swoim zakresem jakichkolwiek instalacji, w które wyposażony jest ww. budynek, tj. instalacji wodociągowej, gazowej, elektrycznej, Kanalizacji sanitarnej (z odprowadzeniem do sieci w ulicy [...]), ogrzewania piecowego, wentylacji grawitacyjnej (częściowo mechanicznej). Również dostarczone temu organowi dwa opracowania dotyczące stanu technicznego budynku nie dotyczą instalacji. Jedna ocena, p.t. "Operat rzeczoznawcy budowlanego" - stwierdza, że instalacje zostaną objęte oddzielnym opracowaniem; druga - p.t. "Przegląd stanu technicznego..." - nie wypowiada się w zakresie jakichkolwiek instalacji. Nie ulega więc wątpliwości, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ tego rodzaju wada postępowania w związku z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) nie mogła zostać usunięta na etapie postępowania przed organem II instancji. W inny sposób mogłoby dojść do naruszenia prawa stron postępowania do dwukrotnego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, organ II instancji w tym zakresie nie mógł zastosować art. 136 K.p.a., celem uzupełnienia materiału dowodowego, ponieważ w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym instalacje budynku nie były objęte wymaganym zakresem postępowania w sprawie odpowiedniego stanu technicznego budynku. Pomimo, że z opracowania p.t. "Operat rzeczoznawcy budowlanego" wynika, że ww. budynek wyposażony jest w stosowne instalacje, to organ I instancji fakt ten przemilczał. Wskazania wymaga, że wydanie decyzji o charakterze kasatoryjnym na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jest uzasadnione w przypadku gdy organ odwoławczy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym korzystając z tego przepisu organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, a także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 K.p.a. Wykazując w tym względzie mankamenty zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wskazane przez organ odwoławczy uchybienia procesowe organu I instancji zostały w należyty sposób wykazane i uzasadnione, ponieważ z uwagi na obowiązującą zasadę dwuinstancyjności, brak było podstaw do zastosowania art. 136 K.p.a.

Z tych względów zarzut dotyczący naruszenia art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 K.p.a. należało uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Ponadto ocena stanu faktycznego i prawnego w zakresie kręgu podmiotów, do których winien być skierowany nakaz wydany na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, została w sposób prawidłowy przedstawiona przez Sąd I instancji. Po pierwsze, Sąd I instancji w tym zakresie swoją ocenę powiązał z kwestią zawierania się części lokalu należącego do R.W. w bryle budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem użytkowym, zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], położonej przy ul. [...] w K., która to okoliczność faktyczna stanowić o przynależnych do tego lokalu udziałów w części wspólnej nieruchomości, np. takiej jak dach ww. budynku, który znajduje się nad lokalnemu należącym do R.W. Po drugie, Sąd I instancji w tym zakresie wskazał, na konieczność wyjaśnienia, czy nastąpił podział ww. budynku quoad usum, i od dokonania takiego podziału uzależnił to, czy rzeczywiście można byłoby skierować nakaz z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego z pominięciem R.W.. W zasadzie postawiony zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 28, art. 12, art. 35 K.p.a. i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie odnosi od ww. zagadnień wskazanych przez Sąd I instancji. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że ww. ocena prawa Sądu I instanicji w zakresie oceny stanu faktycznego sprawy, tj. tego gdzie znajduje sie częśc lokalu R.W., jest wadliwa, jak i to, czy rzeczywiście w stosunku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem użytkowym, zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], położonej przy ul. [...] w K. został dokonany jakikolwiek podział quoad usum. Podnoszona przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną okoliczność o braku konieczności przeprowadzenia remontu wszystkich budynków posadowionych na ww. działce jest tu bez znaczenia, skoro Sąd I instancji swoją ocenę prawną oparł na tezie dotyczącej kwestii współwłasności i odpowiedzialności współwłaścicieli budynku za utrzymanie w należytym stanie technicznym części wspólnych budynku. Brak skutecznego zanegowania takiego stanowiska strony skarżącej kasacyjnie może stanowić tylko o słuszności przyjętej przez Sąd I instancji oceny w zaskarżonym wyroku. W tym miejscu należy wskazać, że pominięcie określonego podmiotu jako strony postępowania administracyjnego, może dopiero skomplikować (wydłużyć) administracyjny tok instancji, jak i spowodować trudności związane z wykonaniem nałożonego obowiązku, tj. brakiem jego skuteczności. To właśnie brak ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania może spowodować niepotrzebne wydłużenie postępowania, które jednak nie musi mieć nic wspólnego z dobrowolnym podjęciem przez wszystkich właścicieli prac naprawczych w ww. budynku, tym bardziej, że wszyscy współwłaściciele mają wiedzę o złym stanie budynku. Nie można zatem skutecznie zarzucić w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, że poprzez zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. dojdzie do naruszenia zasady szybkości postępowania, ponieważ przyjęcie odmiennego stanowiska na gruncie niniejszej sprawy oznaczałoby naruszenie innej zasady postępowania, tj. zasady dwuinstancyjności. Strona skarżąca kasacyjnie winna mieć na względzie, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzonego przez organ I instancji w części dotyczącej instalacji nie zostało w ogóle przeprowadzone, jak również sformułowany przez organ I instancji nakaz został skierowany z pominięciem R.W., jako współwłaściciela budynku, przy braku wykazania, że budynek uległ podziałowi quoad usum. Wszystkie te wątpliwości i charakter naruszenia przepisów prawa przez organ I instancji, uzasadniały zastosowanie w niniejszej sprawie art. 138 § 2 K.p.a., tym bardziej, że w skardze skierowanej do Sądu I instancji sama strona skarżąca kasacyjnie podnosiła kwestię związaną z pominięciem jako strony postępowania R.W. Stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej w tym zakresie nie jest zatem spójne z dotychczasowym, a dodatkowo zupełnie oderwane jest od oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy jaką zaprezentował Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 1 § 2 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., wskazania wymaga, że Sąd I instancji nie miał żadnych wątpliwości co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie nakazu z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Stanowisko Sądu I instancji dotyczyło wyłącznie kwestii prawidłowego ustalenia kręgu adresatów takiego nakazu oraz zakresu samego nakazu, tj. czy dodatkowo tym nakazem winny być objęte instalacje, w które wyposażony jest przedmiotowy budynek. W żaden sposób z przedstawionego przez Sąd I instancji wywodu nie wynika, że Sąd ten zanegował konieczność przeprowadzenia w niniejszej sprawie trybu postępowania zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie pozbawiony jest zatem usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, jako nie zawierające usprawiedliwionych podstaw, nie podlegają uwzględnieniu, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.