Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 295/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 23 ust. 1, ust. 2, art. 24 ust. 2, ust. 2a, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 95 ust. 1, art. 96, art. 103 ust. 3, art. 134 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 291
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] r., znak: [...] o odmowie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między wysokością emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że wnioskiem z 1 grudnia 2020 r. D.K. zwróciła się do organu pierwszej instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem K.K., urodzonym [...] maja 1994 r.

29 grudnia 2020 r. skarżąca złożyła oświadczenie, że od [...] lutego 1995 r. przebywa na emeryturze EWK. Jest to emerytura wcześniejsza z uwagi na chorobę syna K.K., który zmarł [...] kwietnia 2016 r. Złożony wniosek jest prośbą o wyrównanie emerytury do czasu, kiedy sprawowała opiekę nad dzieckiem.

Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 17 ust. 1b, ust. 3-3d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.", odmówił D. K. wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między wysokością emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wnioskodawczyni na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U Nr 28, poz. 149) miała przyznane prawo do emerytury od [...] lutego 1995 r. Pobierana emerytura wynosiła: w 2004 r. 497,97 zł, w 2006 r. 522,19 zł, w 2015 r. 757,11 zł, w 2016 r. 759,13 zł. K. K. legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z [...] maja 2010 r. nr [...]. Z treści orzeczenia wynika, że niepełnosprawność istniała od dzieciństwa, a orzeczenie wydane zostało na stałe. Syn skarżącej zmarł [...] kwietnia 2016 r. Ustawodawca nie przewidział możliwości dopłaty wyrównującej niższe świadczenie, wobec czego nie ma podstawy prawnej do realizacji złożonego wniosku.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła, że jest ona krzywdząca, ponieważ system przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego jest skonstruowany w taki sposób, że nie zapewnia równego traktowania wszystkich opiekunów dzieci, które wymagają opieki i pomocy drugiej osoby. Przez 21 lat i 11 miesięcy opieki nad synem, który zmarł [...] kwietnia 2016 r., utrzymywała się tylko z niewielkiej emerytury, która była znacznie niższa niż świadczenie pielęgnacyjne.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że postępowanie w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku złożonego przez osobę sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, o czym bezwzględnie stanowi art. 23 u.ś.r. Przepisy u.ś.r. nie przewidują możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w zakresie terminu początkowego oraz terminu końcowego przyznania prawa podlega rygorom określonym w art. 24 ust. 2, ust. 2a i ust. 4 u.ś.r. Choć rezygnacja z zatrudnienia przez opiekuna oraz legitymowanie się właściwym stopniem niepełnosprawności przez osobę wymagającą opieki jest podstawowym warunkiem uprawniającym do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, to przyznanie tego świadczenia uzależnione jest również od daty złożenia wniosku do właściwego organu. Warunkiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest nadto łączne wystąpienie pozytywnych przesłanek określonych w art. 17 u.ś.r. (sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną i niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania tej opieki) przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych przez ustawodawcę w tym przepisie. Skarżąca sprawowała opiekę nad swoim niepełnosprawnym synem K. od urodzenia do dnia jego śmierci, tj. do [...] kwietnia 2016 r. Z tego tytułu miała przyznane świadczenie emerytalne, którego wysokość była znacznie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w poszczególnych latach. W okresie sprawowania opieki nad synem skarżąca nie składała wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie wnosiła również o rezygnację z pobieranej emerytury w zamian za świadczenie pielęgnacyjne. Uprawnienie skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem rozpatrywać wyłącznie na podstawie wniosku złożonego 1 grudnia 2020 r. W tej dacie skarżąca nie spełniała podstawowego warunku określonego w art. 17 u.ś.r., ponieważ nie sprawowała opieki nad osobą niepełnosprawną, z tego powodu, że syn zmarł w 2016 r. Wobec braku wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie faktycznie sprawowanej opieki nad synem, organ właściwy nie ma podstaw prawnych do przyznania świadczenia za okres wcześniejszy niż data złożenia wniosku. U.ś.r. nie przewiduje możliwości wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji, gdy strona nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w danym okresie. Byłoby to niezgodne z brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., który uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy osoba sprawująca opiekę jednocześnie pobiera emeryturę. W tej sytuacji uwzględnienie wniosku skarżącej o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym synem K. do [...] kwietnia 2016 r. jest niemożliwe, gdyż takie postępowanie naruszałoby obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wyrażona w art. 32 Konstytucji RP zasada równości wobec prawa nie daje samoistnej podstawy do przyjęcia, że wszystkie osoby opiekujące się niepełnosprawnym członkiem rodziny uprawnione są do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Konstytucja RP stanowi jedynie o prawie do zabezpieczenia społecznego. Przy czym samo powołanie się na ten przepis nie jest wystarczającą podstawą do przyznania świadczenia.

W skardze na powyższą decyzję D. K. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wniosła o wyrównanie różnicy miedzy wysokością emerytury EWK a zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 2004 r. do [...] kwietnia 2016 r., ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że w chwili przejścia na emeryturę EWK, a więc w 1995 r., było to jedyne świadczenie dostępne dla rodzica opiekującego się całodobowo dzieckiem całkowicie niesamodzielnym o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności. Rezygnacja z aktywności zawodowej była z jednej strony podyktowana koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem, z drugiej zaś strony była warunkiem koniecznym do uzyskania emerytury EWK. Zasiłek pielęgnacyjny został przyznany po raz pierwszy w 2004 r. i w latach 2004 – 2016 systematycznie jego wysokość rosła. Będąc zainteresowana przejściem z otrzymywanej emerytury EWK, na zasiłek pielęgnacyjny i zasięgając informacji w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, "systematycznie otrzymywała odpowiedź", że nie ma przepisów regulujących taką sytuację. Wyjaśnienie, że nie może zawiesić emerytury EWK w celu przejścia na dużo wyższe świadczenie pielęgnacyjne przyjmowała "z przykrością i poczuciem nierównego taktowania rodzin z osobami całkowicie niesamodzielnymi z powodu niepełnosprawności".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 17sierpnia 2021 r. skarżąca oświadczyła, że popiera skargę. Od 2006 r. podejmowała próby złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, jednak spotykała się z nieformalnym zwrotem wniosku z uwagi na posiadane prawo do emerytury. Nie posiada żadnego dowodu na powyższe okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy. Nie jest zatem możliwe wydanie przez sąd administracyjny orzeczenia zastępującego decyzję administracyjną – w niniejszej sprawie orzeczenia o wyrównaniu różnicy między wysokością emerytury EWK a zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 2004 r. do [...] kwietnia 2016 r., o co w skardze wnosiła skarżąca. W ramach swej kognicji sąd administracyjny natomiast bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd administracyjny orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Nie tworzy prawa i nie może zastępować ustawodawcy.

Stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest możliwość przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności synem, który zmarł [...] kwietnia 2016 r., w sytuacji gdy skarżąca otrzymywała emeryturę EWK, a wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony dopiero 1 grudnia 2020 r., czyli po ponad 4 latach od jego śmierci.

Wobec tego wskazać należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 u.ś.r. ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, rodziny zastępczej niezawodowej, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, a także osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1 (art. 23 ust. 2 u.ś.r.). Z akt sprawy nie wynika, aby wcześniej skarżąca taki wniosek złożyła, a skarżąca nie dysponuje dowodem na to, że starała się taki wniosek złożyć. Wobec złożenia przez skarżącą wniosku 1 grudnia 2020 r. organy administracji zobowiązane były zatem zastosować at. 24 ust. 2 u.ś.r. stanowiący, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Oznacza to, że decydujące znaczenie dla ustalenia terminu, od którego zostanie ustalone prawo do świadczeń rodzinnych, posiada data złożenia kompletnego wniosku do właściwego organu realizującego świadczenia rodzinne. Zatem, nawet jeśli przez uprawnionego spełnione były ustawowe przesłanki do otrzymania świadczenia rodzinnego, lecz wniosek o jego przyznanie nie został złożony, to organ nie ma prawnej możliwości przyznania świadczenia rodzinnego za okres poprzedzający złożenie wniosku. W świetle art. 24 ust. 2 u.ś.r. wniosek o przyznanie świadczenia jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Inaczej mówiąc decyzja w przedmiocie świadczenia wywołuje skutki od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Przyznanie, zatem z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, prawa do zasiłku rodzinnego, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania, nie jest możliwe. Powyższa regulacja implikuje tezę, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane z urzędu, ale wyłącznie na podstawie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tym samym sprawa o przyznanie prawa do owego świadczenia nie może toczyć się bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej. Konsekwencją powyższego jest wyraźnie przewidziana w treści art. 24 ust. 2 u.ś.r. dopuszczalność ustalenia prawa do owego świadczenia dopiero od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Z przepisu art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można wyinterpretować normy prawnej, zgodnie z którą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym spełnione zostały przez wnioskującego ustawowe przesłanki do otrzymania tego świadczenia (por. wyrok NSA z 5 listopada 2020 r., I OSK 1157/20). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie zatem wskazano, że zasadą jest, że postępowanie w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku złożonego przez osobę sprawującą opiekę nad osobą niepełnosprawną. Przepisy u.ś.r. nie przewidują możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjątek od generalnej zasady ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 u.ś.r.), normuje przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r., który umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny, uwzględniający czas rozpatrywania sprawy przez organ właściwy do ustalania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Warunkiem uzyskania świadczenia za powyższy okres jest złożenie, w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia "wydania orzeczenia" o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wniosku o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności. W takiej sytuacji prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jakkolwiek przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. pozwala przesunąć początkową datę prawa do świadczeń rodzinnych do miesiąca zainicjowania postępowania w przedmiocie niepełnosprawności, to jednak nie zmienia materialnoprawnego charakteru terminu, o których wniosek świadczeniowy należy złożyć. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przepisy art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r. ustanawiają terminy materialne, które nie podlegają przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. Ich przekroczenie powoduje wygaśnięcie uprawnienia. Terminy te zostały ustanowione dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych, a na gruncie u.ś.r. moment złożenia wniosku ma podstawowe znaczenie dla możliwości uzyskania świadczenia w ogóle lub w określonym rozmiarze. Wobec tego w razie ich niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku, w tym także ewentualny brak winy strony, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia (vide: A. Kawecka (w:) K. Małysa-Sulińska (red.), A. Kawecka, J. Sapeta, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, Lex 2015, uwagi do art. 24; wyroki NSA: z 8 lutego 2019 r., I OSK 3587/18; z 15 maja 2019 r., I OSK 3742/18; z 5 listopada 2020 r., I OSK 1157/20; z 23 marca 2021 r., I OSK 2679/20).

Jeżeli zatem nie jest kwestionowane, że skarżąca wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła dopiero 1 grudnia 2020 r., zaś osoba wymagająca opieki – syn skarżącej nie żyje od [...] kwietnia 2016 r., to świadczenie pielęgnacyjne nie mogło zostać skarżącej wstecznie przyznane.

W tym stanie faktycznym nie jest także możliwe wyrównanie różnicy między wysokością emerytury EWK a zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 2004 r. do [...] kwietnia 2016 r., o co w skardze wnosiła skarżąca.

Wyjaśnić należy, że obecnie utrwalone i jednolite jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 24 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2631/20 i I OSK 2206/20; 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20 oraz z 17 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2010/20, zgodnie z którym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. W orzecznictwie wskazuje się, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania, np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego nie może zależeć od dochodu uzyskiwanego przez osobę uprawnioną z określonego źródła, bowiem jego wysokość jest ustalona w konkretnie ustalonej kwocie w danym roku i waloryzowanej wskaźnikiem wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 291), powoływanej dalej jako: "u.e.r.f.u.s.", zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. np. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r., I OSK 349/21).

W rozpoznawanej sprawie nie ma jednakże znaczenia, czy organ pouczył skarżącą o możliwości wyboru świadczenia stosownie do art. 9 i art. 79a k.p.a. oraz czy dokonała ona takiego wyboru, skoro brak jest aktualnie podstawy prawnej, aby wstecznie nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do momentu zgonu syna [...] kwietnia 2016 r.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło po dostatecznym jej wyjaśnieniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Organy administracji dokonały właściwej wykładni przepisów u.ś.r., które następnie prawidłowo zastosowały.

Ze względu na powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

dc