Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1050/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 ust. 1 pkt 2, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1, 3 i 7
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Dyrektor") działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze z. - zwanej dalej "Ustawą") ogłosił w dniu 3 marca 2014 roku postępowanie numer [...] prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2014 roku do dnia 30 czerwca 2017 roku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne udzielane w znieczuleniu ogólnym.

W wyniku dokonanego przez komisję konkursową rozstrzygnięcia postępowania nr [...] jako podmioty, z którymi Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zawrze umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wskazano: C. - J. B., P. B. spółka jawna, "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, B. L.- i A. S.. Oferta złożona przez M. K. została odrzucona przez komisję konkursową z powodu podania w ofercie nieprawdziwych informacji.

W dniu 28 maja 2014 r. do Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęło odwołanie M. K. prowadzącego przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego "B" z siedzibą w O. [...], przy ul. S., od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.

Następnie w dniu 11 czerwca 2014 r. do Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęło pismo M. K. stanowiące uzupełnienie odwołania z dnia 28 maja 2014 r., w którym podniesiono, iż złożone przez B. L.- oferta nr [...] i C.- J. B., P. B. spółka jawna oferta nr [...], powinny zostać odrzucone z powodu niespełniania warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu. Wyżej wskazane oferty zawierały nieprawdziwe informacje i jako takie powinny podlegać odrzuceniu. Uwzględniając przywołaną argumentację M. K. wnosił o unieważnienie rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania nr [...] oraz o ponowne ogłoszenie konkursu ofert.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r. oddalił w całości skargę M. K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z okoliczności występujących w sprawie wynika, że oferenci: B. L.- oraz i C.- J. B., P. B. spółka jawna, wbrew twierdzeniom odwołującego, odpowiadając w formularzu ofertowym na pytania dotyczące posiadania stanowiska do znieczuleń i stanowiska do wybudzeń: "Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniał od początku obowiązywania umowy" podali informacje prawdziwe. Z kolei M. K. w formularzu ofertowym na pytanie "Czy w wyniku ostatniej kontroli przeprowadzonej przez NFZ i zakończonej wystąpieniem pokontrolnym stwierdzono udzielanie świadczeń przez personel o kwalifikacjach niższych niż wykazane w umowie lub udzielanie świadczeń w sposób i w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w umowie/ brak sprzętu i wyposażenia wykazanego w umowie (brak atestów lub przeglądów)?" udzielił odpowiedzi "NIE", pomimo tego, że stan faktyczny przedstawiał się odmiennie. Udzielając takiej odpowiedzi podał nieprawdziwe informacje dotyczące wyników kontroli prowadzonej przez Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (postępowanie kontrolne nr [...]).

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł M. K. podtrzymując stanowisko, iż złożone przez B. L.- oferta nr [...] oraz C.- J. B., P. B. spółka jawna oferta nr [...] powinny zostać odrzucone. Pierwsza z tych ofert winna zostać odrzucona przez komisję konkursową na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 i art. 149 ust. 1 pkt 2 Ustawy, gdyż nie posiada w wykazie zasobów, wymaganych zasobów w postaci stanowiska do znieczuleń i stanowiska wybudzeń. Komisja konkursowa wzywając oferenta w trybie uzupełnienia braków formalnych do złożenia wyjaśnienia względem rozbieżności dotyczących podania odpowiedzi twierdzących w pytaniach ankietowych nr 6.3.5 oraz 6.3.6, a brakiem odpowiednich zasobów w wykazie zasobów nadużyła art. 149 ust. 3 Ustawy. Z kolei oferta nr [...] powinna zostać odrzucona przez komisję konkursową na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 i art. 149 ust. 1 pkt 2 Ustawy gdyż nie posiada w wykazie zasobów wymaganych zasobów w postaci stanowiska do znieczuleń oraz w ankiecie oferent deklaruje zapewnienie aparatu RTG lub radiowizjografu - w lokalizacji, pomimo braku tego sprzętu w zasobach oferty.

Komisja konkursowa w trakcie całego postępowania nie zwróciła uwagi na fakt, iż oferent składający ofertę nr: [...] nie posiada w swoich zasobach zasobu wymaganego na podstawie załącznika nr 3 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego oraz załącznika nr 3c do zarządzenia Nr 77/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2013 r. w postaci stanowiska do znieczuleń.

Zdaniem strony obaj oferenci nie wykazali w ofercie

stanowiska do znieczuleń i stanowiska wybudzeń zgodnego z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż oferta M. K. został odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 Ustawy, z powodu podania nieprawdziwych informacji w ofercie. W trakcie realizacji umowy nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne udzielane w znieczuleniu ogólnym, której stroną pozostawał M. K. przeprowadzono w trybie art, 64 Ustawy dwa postępowania kontrolne (postępowanie nr [...] i postępowanie nr [...]). W trakcie prowadzonych kontroli stwierdzono brak sprzętu stomatologicznego tj. fotela dentystycznego. Ustalenia te ujęte zostały w podpisanym przez świadczeniodawcę protokole kontroli i potwierdzone w wystąpieniu pokontrolnym. Ponadto wskazano, że świadczeniodawca utworzył stanowisko stomatologiczne dopiero w trakcie prowadzenia drugiego ze wskazanych postępowań kontrolnych (postępowanie nr [...]). Postępowanie nr [...] rozpoczęte zostało dnia 30 lipca 2013 roku, a odwołujący utworzył stanowisko stomatologiczne dopiero dnia 1 września 2013 roku. Wobec powyższego, odwołujący na pytanie ankietowe w rozdziale 4.1.1, o treści "Czy w wyniku ostatniej kontroli przeprowadzonej przez NFZ i zakończonej wystąpieniem pokontrolnym stwierdzono udzielanie świadczeń przez personel o kwalifikacjach niższych niż wykazane w umowie lub udzielanie świadczeń w sposób i w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w umowie/ brak sprzętu i wyposażenia wykazanego w umowie (brak atestów lub przeglądów)?" powinien był udzielić odpowiedzi "TAK", gdyż udzielając odpowiedzi "NIE" podał nieprawdziwe informacje dotyczące wyników kontroli prowadzonej przez Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia. Bez znaczenia dla oceny powyższego ma fakt, iż M. K. nie został ukarany za brak sprzętu stomatologicznego i uzupełnił jego brak w trakcie trwania kontroli. Dopuszczalne sankcje prawne w stosunku do świadczeniodawcy nie mają wpływu na stwierdzony fakt realizacji umowy niezgodnie z jej treścią. Pytanie dotyczyło faktu wystąpienia nieprawidłowości ustalonych w postępowaniu kontrolnym zakończonym wystąpieniem pokontrolnym, a nie okoliczności nałożenia na świadczeniodawcę kary umownej. Zaznaczono, iż komisja konkursowa nie mogła wezwać świadczeniodawcy do złożenia wyjaśnień w przedmiocie udzielonej odpowiedzi, gdyż jakiekolwiek by one nie były, to i tak nie spowodowałyby, iż odpowiedź udzielona przez świadczeniodawcę na wyżej powołane pytanie ankietowe zostałaby przez komisję konkursową uwzględniona.

Dalej organ odniósł się do zarzutów dotyczących ofert złożonych przez C. - J. B., P. B. spółka jawna oraz B. L.-. W pierwszej kolejności wyjaśniono, iż komisja konkursowa badając treść oferty B. L.- ustaliła, iż udzielone odpowiedzi na pytania ankietowe formularza ankietowego nie znajdują swojego odpowiednika w wykazie sprzętu opisanego w części V "wykaz zasobów". Dążąc jednocześnie do zweryfikowania zgodności stanu opisanego w ofercie (odpowiedzi na pytania ankietowe) ze stanem rzeczywistym, komisja konkursowa działając na podstawie § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań, najpierw wezwała oferenta do złożenia wyjaśnień, a następnie przeprowadziła u niego kontrolę. W toku tych czynności wyjaśniających organ ustalił, iż zgodnie z odpowiedziami na pytania ankietowe oferent ten zapewniał aparat do znieczuleń i aparat do wzbudzeń, a nie wykazał ich w WYKAZIE ZASOBÓW. Komisja konkursowa nie mogła zatem arbitralnie podjąć decyzji o odrzuceniu oferty, gdy jeden z elementów oferty tj. odpowiedzi ankietowe wskazywał, że oferta jest sporządzona prawidłowo, a drugi zaś nie zawierał w ogóle żadnej informacji w omawianym zakresie. Składając wyjaśnienia na wezwanie komisji konkursowej B. L.- nie uzupełniła oferty, ani tym bardziej nie zmieniła jej treści, gdyż urządzenia przez nią wskazane jako te które spełniają funkcje aparatu do wybudzeń i aparatu do znieczuleń posiadała w miejscu udzielania świadczeń. Nie zostałaby natomiast zaakceptowana przez komisję konkursową taka sytuacja, w której B. L.- udzielając pozytywnych odpowiedzi na pytania ankietowe w zakresie posiadania aparatu do wzbudzeń i aparatu do znieczuleń nie posiadałby ich w miejscu udzielania świadczeń. Wbrew twierdzeniom M. K. B. L.- nie uzupełniła oferty, bowiem nie dodała do "wykazu zasobów" jakiekolwiek nowego urządzenia, a jedynie wyjaśniła, iż dwa wymienione już w ofercie urządzenia unit stomatologiczny Belmont model CLESTA numer seryjny DDR 030411 oraz aparat do znieczulania PENLON model DELTA numer seryjny DO 103158 spełniają funkcje aparatu do wybudzeń i aparatu do znieczuleń.

Odnosząc się do zarzutów świadczeniodawcy kierowanych w odniesieniu do oferty nr [...] złożonej przez C. - J. B., P. B. spółka jawna, Dyrektor wyjaśnił, iż wyniki przeprowadzonej w dniu 17 kwietnia 2014 roku kontroli potwierdziły, że oferent C. - J. B., P. B. spółka jawna posiada w miejscu udzielania świadczeń zarówno stanowisko do znieczuleń, jak i aparat rtg lub radiowizjograf. Zatem stan rzeczywisty w miejscu udzielania świadczeń odpowiada stanowi zadeklarowanemu w ofercie. Zgodnie z odpowiedziami na pytania ankietowe, oferent ten zapewniał aparat do znieczuleń i aparat rtg lub radiowizjograf w miejscu udzielania świadczeń, choć nie wykazał ich w ofercie w "wykazie zasobów". Także oferent C. - J. B., P. B. spółka jawna nie uzupełnił oferty, ani tym bardziej nie zmienił jej treści gdyż pozytywne odpowiedzi ankietowe znalazły potwierdzenie w ustalonym w postępowaniu kontrolnym stanie faktycznym.

Odnosząc się do argumentacji M. K., w której podnosi, iż stanowisko znieczulenia winno spełniać wymagania określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą (Dz. U. z 2013 r., poz. 15) Dyrektor podkreślił, że załącznik nr 1 reguluje warunki udzielania świadczeń dla oddziałów anestezjologii i intensywnej terapii oraz oddziałów anestezjologii w szpitalach, zatem wymaganie te nie znajdują zastosowania do podmiotów udzielających świadczeń w formie indywidualnej praktyki lekarskiej czy przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego. Z brzmienia powoływanego załącznika wprost wynika, iż stanowisko znieczulenia spełniające wskazane w tym załączniku wymogi ma znajdować się w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii albo oddziale anestezjologii i intensywnej terapii dla dzieci albo oddziale anestezjologii albo oddziale anestezjologii dla dzieci, w skład którego wchodzą w szczególności: a) stanowiska intensywnej terapii (dotyczy oddziału anestezjologii i intensywnej terapii / oddziału anestezjologii i intensywnej terapii dla dzieci), b) stanowiska znieczulenia, c) stanowiska nadzoru poznieczuleniowego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł M. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Strona skarżąca zarzuciła, iż uniemożliwiono jej zapoznanie się z całymi aktami postępowania konkursowego. Nieudostępniono jej informacji dotyczących oferenta A. S.. Przez co pozbawiono ją możliwości wypowiedzenia się co do istotnych okoliczności sprawy.

Dalej podniesiono, iż złożona przez skarżącego w części VIII Formularza Ofertowego w rozdziale 4.1.1. odpowiedź była zgodna z prawdą, albowiem treść pytania ankietowego zawartego w rozdziale 4.1.1 wprost odnosiła się do ustaleń zawartych w wystąpieniu pokontrolnym, które reguluje art. 64 Ustawy. Organ nie wyjaśnił dlaczego wobec wątpliwości co do treści złożonego oświadczenia przez świadczeniodawcę, nie skorzystano z trybu art. 149 ust. 3 Ustawy.

Ponadto organ nie wyjaśnił rozbieżnej praktyki w działaniach komisji konkursowych w zakresie ujawnienia braku wskazania niezbędnego sprzętu w złożonych ofertach. W takiej sytuacji wcześniejsza oferta skarżącego została odrzucona albowiem nie umożliwiono jej uzupełnienia. Takie zasady obowiązują również w innych oddziałach wojewódzkich NFZ. Natomiast w zaskarżonej decyzji dyrektor oddziału NFZ zaakceptował nieodrzucenie przez komisję konkursową zawierających braki ofert złożonych przez: C. -J. B., P. B. sp.j. z siedziba w K., B. L.- prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...].

Zdaniem skarżącego komisja konkursowa umożliwiła B. L.- zmianę treści pierwotnej oferty, poprzez uzupełnienie jej o sprzęt, który jest niezbędnym warunkiem dla realizacji przedmiotu umowy. Zatem decyzja komisji konkursowej była wadliwa albowiem powyższa oferta powinna zostać odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 i art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. Ustawy. Oferent ten w momencie złożenia oferty nie posiadał "stanowiska do znieczuleń" oraz "stanowiska do wzbudzeń".

Odnosząc się do oferty złożonej przez C. -J. B., P. B. sp.j. z siedziba w K. wskazano, że w "wykazie zasobów" tej oferty nie wykazany został wymagany zasób w postaci "stanowiska do znieczuleń" oraz aparatu rtg lub radiowizjografu. Komisja konkursowa w protokole otwarcia jasno stwierdza, że w wykazie sprzętu nie ma aparatu RTG lub radiowizjografu w lokalizacji, natomiast w odpowiedzi udzielonej w ankiecie oferent odpowiada że takowy zapewnia. Skarżący wskazał, że komisja konkursowa nie była uprawniona do tak daleko idącej ingerencji w treść oferty aby za świadczeniodawcę wskazywać sprzęt, który zamierza wykorzystywać w danej umowie. Komisja konkursowa powinna odrzucić tę ofertę podczas sporządzania protokołu otwarcia, wobec wykrycia przez komisję konkursową braku w zasobach wskazanej oferty dodatkowo ocenianego w postaci aparatu RTG lub radiowizjografu - w lokalizacji.

Po wtóre komisja konkursowa oraz dyrektor WOW NFZ wadliwie uznała, że oferent składający ofertę nr: 15-14000369[07/1]-0003/00 posiada w swoich zasobach stanowiska do znieczuleń, gdy w rzeczywistości brak jest takiego stanowisko w tym podmiocie.

Zaznaczono, iż postanowienia rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012r. w sprawie standardów postępowania medycznego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą, wbrew stanowisku Dyrektora, stosuje się nie tylko do lecznictwa szpitalnego ale również do świadczeń udzielanych ambulatoryjnie, na co wskazuje treść § 5 pkt 1) rozporządzenia. Załącznik nr 1 tego rozporządzenia określa wyposażenie stanowiska do znieczulenia oraz stanowiska wybudzeń. Bezspornym jest, ze takiego wyposażenia nie posiadają świadczeniodawcy, z którymi zawarte zostały umowy w ramach wyżej opisanego postępowania konkursowego. Jak wynika z powyższego aparat do znieczuleń jest tylko jednym z wielu elementów składających się na stanowisko do znieczuleń. Natomiast sam unit stomatologiczny jest wymagany na podstawie załącznika nr 3c do zarządzenia nr 77/2013/DSOZ oraz załącznika nr 3 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego. Zatem sprzęt ten nie należy ani do stanowiska znieczulenia ogólnego ani stanowiska wybudzeń.

Zdaniem strony skarżącej powyższe uchybienia świadczą, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z 23 czerwca 2014 r. zostały wydane z naruszeniem prawa, w szczególności nie respektują wyrażonej w art. 134 ust. 1 Ustawy zasady równego traktowania oferentów.

Odpowiadając na skargę pełnomocnik Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji .

W piśmie procesowym z dnia13 listopada 2014 r. strona skarżąca podtrzymała skargę oraz zawartą w niej argumentację.

Obecny na rozprawie pełnomocnik M. K. podniósł, iż w przypadku stwierdzenia, że wszystkie oferty podlegałyby odrzuceniu przy uwzględnieniu argumentów zawartych w skardze, ziściłaby się sytuacja w której NFZ musiałaby przeprowadzić nowy konkurs ofert.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Przedmiotem kontroli w przedmiotowej sprawie są decyzje wydane przez Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, w związku z odwołaniem M. K. od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2014 roku do dnia 30 czerwca 2017 roku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne udzielane w znieczuleniu ogólnym.

Tryb postępowania w sprawie zawarcia ww. umowy oraz środki odwoławcze przysługujące od tego postępowania zostały uregulowane w ustawie dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 tej Ustawy świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.

Stosownie do art. 154 ust. 1 Ustawy świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3 Ustawy). Od tej decyzji świadczeniodawcy przysługuje wniosek do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu o ponowne rozpoznanie sprawy a następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 4 i 8 Ustawy).

Co istotne, w przypadku uwzględnienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przeprowadza się postępowanie w trybie rokowań ze świadczeniodawcą, który złożył wskazane odwołanie, chyba że z opisu przedmiotu zamówienia wynika, że umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawiera się z jednym świadczeniodawcą na danym obszarze. W takim przypadku dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu ponownie przeprowadza postępowanie w sprawie zawarcia umowy (art. 154 ust 7 Ustawy).

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż art. 152 ust. 1 Ustawy kreuje nie tylko uprawnienia świadczeniodawców do wnoszenia środków odwoławczych od wyników postępowań w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ale również określa niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych, jak i wynik sądowoadministracyjnej kontroli. Dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest bowiem najpierw nie tylko stwierdzenie, że w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tego postępowania lecz także ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony. Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia przez niego umowy o świadczenie takich usług (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1881/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W rozpoznawanej sprawie M. K. jako uczestnik postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych udzielanych w znieczuleniu ogólnym, niewątpliwie posiada interes prawny przejawiający się w możliwości zawarcia umowy w przedmiocie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Niemniej w ocenie Sądu nie doszło do uszczerbku jego interesu prawnego bowiem niestwierdzono naruszenia zasad postępowania, którego ten uszczerbek byłby skutkiem.

Zauważyć należy, iż oferta złożona przez M. K. została odrzucona przez komisję konkursową z uwagi na zawarcie w niej nieprawdziwych informacji (art. 149 ust 1 pkt 2 Ustawy). Zdaniem Sądu odrzucenie tej oferty było usprawiedliwione. Jak starannie wykazał to Dyrektor w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji 59/2014 z dnia 23 czerwca 2014 r. M. K. odpowiadając na jedno z pytań ankietowych zawartych w części VIII formularza ankietowego podał informacje nieprawdziwą. Oferent odpowiedział przecząco na pytanie: "Czy w wyniku ostatniej kontroli przeprowadzonej przez NFZ i zakończonej wystąpieniem pokontrolnym stwierdzono udzielanie świadczeń przez personel o kwalifikacjach niższych niż wykazane w umowie lub udzielanie świadczeń w sposób i w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w umowie / brak sprzętu i wyposażenia wykazanego w umowie (brak atestów lub przeglądów)?", gdy tymczasem w toku ostatniej kontroli przeprowadzonej przez NFZ i zakończonej wystąpieniem pokontrolnym (postępowanie kontrolne nr 150W/95/2013) stwierdzono brak wyposażenia określonego w umownie nr 150008394/07/1/0149/1/11/13 o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w rodzaju leczenie stomatologiczne, w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne udzielane w znieczuleniu ogólnym. Należy zgodzić się z organem, iż uzupełnienie tych braków wyposażenia przed sporządzeniem wystąpienia pokontrolnego i niewymierzenie świadczeniodawcy sankcji nie uzasadniało udzielenia negatywnej odpowiedzi na wyżej opisane pytanie z formularza ankietowego. Bez wątpienia w postępowaniu kontrolnym wykazano, iż M. K. udzielał świadczeń niezgodnie z wymogami zawartymi w umownie nr 150008394/07/1/0149/1/11/13, a zatem na pytanie: "Czy w wyniku ostatniej kontroli przeprowadzonej przez NFZ i zakończonej wystąpieniem pokontrolnym stwierdzono udzielanie świadczeń przez personel o kwalifikacjach niższych niż wykazane w umowie lub udzielanie świadczeń w sposób i w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w umowie / brak sprzętu i wyposażenia wykazanego w umowie (brak atestów lub przeglądów)?" winien był odpowiedzieć twierdząco.

Podanie przez świadczeniodawcę nieprawdziwych informacji obligowało komisję konkursową do odrzucenia jego oferty w oparciu o przepis art. 149 ust. 1 pkt 2 Ustawy. Słusznie zatem oferta M. K. nie została ujęta w rankingu kwalifikacyjnym do zawarcia umowy z Funduszem.

W ocenie Sądu zarzuty podniesione przez M. K., a dotyczące nieuwzględnienia przez komisję konkursową oraz Dyrektora, uchybień i braków dotyczących innych ofert, które powinny również zostać odrzucone, nie mogły zostać uwzględnione. Nawet jeżeli, tak jak twierdzi skarżący, oferty złożone przez C. -J. B., P. B. sp.j. z siedziba w K. oraz B. L.- zawierają wskazane przez niego uchybienia powodujące ich odrzucenie to okoliczność ta nie ma wpływu na prawidłowość oceny oferty M. K., która jak wskazano wyżej została prawidłowo odrzucona przez komisję konkursową. Innymi słowy to ewentualne uchybienie, nieodrzucenie ofert innych świadczeniodawców, nie powoduje uszczerbku interesu prawnego po stronie M. K., którego oferta podlegała odrzuceniu niezależnie od prawidłowości oceny innych ofert.

Wbrew twierdzeniom skarżącego uwzględnienie jego odwołania nie może doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego. W świetle powołanego wcześniej art. 154 ust. 7 Ustawy jedynym skutkiem uwzględnienia odwołania M. K. byłoby przeprowadzenie postępowanie w trybie rokowań tylko z nim. Ustawodawca dopuszcza powtórzenie postępowania konkursowego w przypadku uwzględnienia odwołania jedynie w jednej sytuacji, gdy z opisu przedmiotu zamówienia wynika, że umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawiera się z jednym świadczeniodawcą na danym obszarze. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, bowiem w ogłoszeniu o przeprowadzeniu postępowania konkursowego numer [...] nie określono, iż umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawiera się z tylko jednym świadczeniodawcą.

W świetle tego przepisu ewentualne uwzględnienie zarzutów M. K. dotyczących innych ofert, w sytuacji gdy jego oferta została prawidłowo odrzucona, wcale nieumożliwiałoby Dyrektorowi powtórzenia postępowania konkursowego.

W ocenie Sądu niedopuszczalna jest taka interpretacja art. 154 ust. 3 i 7 Ustawy, która dopuszczałaby uwzględnienie odwołania i przeprowadzenie postępowania w trybie rokowań z podmiotem wnoszącym odwołanie, którego oferta została prawidłowo odrzucona, tylko z tej tylko przyczyny, iż zasadnie zarzucił, że odrzucone winny być także ofert innych świadczeniodawców. Prowadziłoby to do sytuacji, w której inni świadczeniodawcy, których oferty winny były być odrzucone, byliby pozbawieni możliwości wzięcia udziału w tych rokowaniach.

Powyższe wywody Sądu nie oznaczają jednak, iż w przypadku nieodrzucenia ofert innych świadczeniodawców mimo istnienia ku temu przesłanek, o których mowa w art. 149 ust 1 Ustawy, świadczeniodawcy ci mogą skutecznie zawrzeć umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie bowiem z art. 155 ust 2 Ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta z oferentem, którego oferta podlegała odrzuceniu z przyczyn wskazanych w ustawie jest nieważna. Kwestia ta wykracza jednak poza granice przedmiotowej sprawy wyznaczonej brzmieniem art. 152 ust 1. Ustawy.

W tej sytuacji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a uznając, iż w sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania dotyczącego zawarcia umowy o świadczenia zdrowotne, które to naruszenia spowodowały uszczerbek w interesie prawnym skarżącego. Odrzucenie oferty skarżącego znalazło uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym.