Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 143/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 116 par. z pkt 1 lit. a, art. 187 par. 1, art. 122
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 10
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia WSA (del.) Zbigniew Łoboda (spr.), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 694/16 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 694/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do lipca 2010 r. wraz z odsetkami oraz z tytułu kosztów egzekucyjnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., w skrócie – "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że w tej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. decyzją z dnia 30 października 2015 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J. S. za wymienione zaległości podatkowe i związane z nimi należności.

W złożonym odwołaniu J. S. zarzucił naruszenie art. 116 § 1, § 2 i § 4, art. 187 § 1 w związku z art. 122, art. 180, art. 188 w związku z art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej "O.p.") i art. 11 ust. 1 i ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2003 r., Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej "p.u.n.").

Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ zauważył, że przedmiotowe zaległości podatkowe wynikały ze złożonych przez spółkę E. deklaracji podatkowych i egzekucja tych należności okazała się bezskuteczna, przez co spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 108 § 1 pkt 3 i § 3 O.p. Ponadto ustalono, że J. S. pełnił w zarządzie spółki funkcję od dnia jej założenia aktem notarialnym z dnia 28 września 2001 r., do chwili postawienia jej w stan likwidacji, czyli do dnia 14 września 2010 r., a więc w czasie, gdy upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań.

Odnosząc się do przesłanek mogących uwolnić członka zarządu od odpowiedzialności organ podkreślił, że wniosek o ogłoszenie upadłości może być uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy zostanie wykazane, że zgłaszając go zarząd uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego. J. S. ani żaden inny uprawniony podmiot nie zgłosili wniosku o ogłoszenie upadłości, ani nie zostało wszczęte postępowanie układowe, podczas gdy wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka nie uregulowała szeregu należności publiczno i prywatnoprawnych, to jest podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do września 2010 r. oraz za IV kwartał 2012 r., składek: na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące od kwietnia do sierpnia 2008 r. i za listopad oraz grudzień 2010 r., na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za grudzień 2008 r., za listopad i grudzień 2010 r., na Fundusz Emerytur Pomostowych za listopad i grudzień 2010 r., na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za listopad i grudzień 2010 r. oraz za październik 2011 r. (pomimo zawarcia z ZUS w dniach 31 grudnia 2008 r. i 29 stycznia 2009 r. układów ratalnych na spłatę zaległych składek). Ponadto spółka E. zalega wobec E.-G. sp. z o.o. za okres od lipca do grudnia 2010 r. oraz wobec S. G. S.A. za okres od kwietnia do grudnia 2010 r. Zatem dzień 17 czerwca 2008 r. był pierwszym dniem opóźnienia w zapłacie drugiego z kolei zobowiązania spółki wobec ZUS (składek na FP i FGŚP za maj 2008 r.). Pomimo, że wartość zobowiązań w poszczególnych latach nie przekroczyła wartości jej majątku, to wystarczające było aby spośród przesłanek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiła jedna z nich, to jest wskazane wcześniej niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p.u.n.). Tak więc wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony w sądzie najpóźniej dnia 1 lipca 2008 r. (w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości).

Organ jako bezzasadne ocenił wnioski: o przesłuchanie w charakterze świadków pracowników spółki na okoliczność istnienia mienia spółki oraz obowiązku złożenia wniosku o upadłość (braku obowiązku), a także o powołanie biegłego z zakresu księgowości w celu zbadania sytuacji ekonomicznej spółki na okoliczność, czy jej majątek wystarczał na spłacenie długów i czy występowały przesłanki ogłoszenia upadłości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. S. podniósł, że postępowanie egzekucyjne do majątku spółki było przeprowadzone niedokładnie, a odmowa przesłuchania świadków na okoliczność istnienia mienia spółki nie miała uzasadnienia. Według strony, nie istniała potrzeba złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż kondycja finansowa spółki nie dawała ku temu podstaw. Ponadto organ odwoławczy wadliwie przyjął, że na skutek ewentualnego nieuregulowania dwóch zobowiązań wobec ZUS, miało nastąpić powstanie stanu niewypłacalności spółki E. Skarżący podniósł, że w czasie pełnienia przez niego funkcji w zarządzie spółki, wszystkie zobowiązania spółki E. wobec ZUS zostały objęte układami, które były opłacane. Fakt nieuregulowania zobowiązań w terminie nie oznaczał, iż spółka stała się niewypłacalna i konieczne było zgłoszenie wniosku o upadłość.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylając zaskarżoną decyzję powołanym na początku wyrokiem uznał, że naruszała prawo.

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy niedostecznie wykazał zasadność stanowiska, że proces upadłościowy przedmiotowej spółki powinien się rozpocząć najpóźniej dnia 1 lipca 2008 r. Tymczasem w toku postępowania strona podnosiła, że w okresie piastowania przez nią funkcji członka zarządu, wszystkie zobowiązania spółki E. wobec ZUS objęte były układami, które były przez spółkę regularnie opłacane (wraz z bieżącymi zobowiązaniami). Nawet gdyby jednak uznać, że faktycznie powstało opóźnienie w zapłacie składek ZUS, to niewątpliwie nieuregulowanie składek za dwa miesiące nie spowodowało powstania sytuacji objętej dyspozycją art. 11 ust. 1 p.u.n., ponieważ nieuregulowane były tylko niektóre zobowiązania spółki, a wartość tych zobowiązań była znikoma.

Zdaniem Sądu, wprawdzie literalna wykładnia art. 11 ust. 1 p.u.n. może doprowadzić do wniosku, że niezapłacenie choćby jednego wymagalnego zobowiązania pieniężnego powoduje niewypłacalność dłużnika w rozumieniu tego przepisu, to jednak wykładnia celowościowa wskazuje na to, że niewykonywanie zobowiązań, prowadzące do uznania dłużnika za niewypłacalnego winno mieć charakter trwały i dotyczyć przeważającej części zobowiązań. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę wyrażeń "niewykonywanie", a nie "niewykonanie" i użycie liczby mnogiej "zobowiązań", a nie pojedynczej "zobowiązania".

Tak więc w odniesieniu do daty wskazanej w decyzji odwoławczej przesłanki ogłoszenia upadłości nie zaistniały. Sąd zauważył, że ustalenie czasu właściwego do zgłoszenie takiego wniosku w przypadku wątpliwości co do tego momentu nie jest możliwe bez szczegółowej analizy dokumentacji księgowej spółki i odniesienia jej wyników do przepisów prawa.

W pozostałym zakresie Sąd stwierdził, że w sprawie wykazano dostatecznie przesłankę bezskuteczności egzekucji do majątku spółki, albowiem ze sprawozdania sporządzonego na 31 grudnia 2012 r. (dzień zakończenia likwidacji) spółka nie posiadała żadnego majątku, a nadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku spółki.

Ponadto organy zasadnie przyjęły, że odpowiedzialność strony dotyczy zobowiązań podatkowych, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku zaskarżył wymieniony wyrok Sądu pierwszej instancji w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Jako podstawy kasacyjne skarżący organ wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):

1) art. 11 ust. 1 p.u.n. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nieprawidłowa jest literalna wykładnia prowadząca do wniosku, że niezapłacenie choćby jednego wymagalnego zobowiązania pieniężnego powoduje niewypłacalność w rozumieniu tego przepisu, natomiast zdaniem Sądu prawidłowa jest wykładnia celowościowa, zgodnie z którą niewykonywanie zobowiązań, prowadzące do uznania dłużnika za niewypłacalnego winno mieć charakter trwały i dotyczyć przeważającej części zobowiązań, gdyż świadczy o tym użycie przez ustawodawcę wyrażeń "niewykonywanie", a nie "niewykonanie" i użycie liczby mnogiej "zobowiązań", a nie pojedynczej "zobowiązania";

2) art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. w związku z art. 21 ust. 1 p.u.n., art. 10 p.u.n. oraz z art. 11 ust. 1 p.u.n., poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i przyjęcie, że organ w świetle zebranego materiału dowodowego nie miał podstaw do uznania, iż "we właściwym czasie" nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości E. sp. z o.o.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku postawił zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie:

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 i w związku z art. 122 O.p. przez niezasadne uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wskutek przyjęcia (dokonania kontroli), że organ w sposób niewystarczający wykazał, iż wniosek ogłoszenie upadłości E. Sp. o.o. nie został złożony "we właściwym czasie".

J. S. nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna była uzasadniona.

Jak to wynika z powyższego przytoczenia, kwestionowany skargą kasacyjną wyrok dotyczył sprawy odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Według z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (pkt 1) nie wskazał, że (lit. a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo (lit. b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, (pkt 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z przepisu art. 116 § 2 O.p. wynika natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Z powyższego wynika, że w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organy podatkowe obowiązane są wykazać, iż zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części nieskuteczna (tak zwane pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu). Z kolei orzeczenie odpowiedzialności jest wykluczone w razie stwierdzenia, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Ponadto, orzeczenie odpowiedzialności członka zarządu eliminuje wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (tak zwane przesłanki negatywne odpowiedzialności członka zarządu).

Przede wszystkim usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 i art. 122 O.p. oraz wskazanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 141 § 4 p.p.s.a.

Oceniając, w świetle art. 116 § 1 i § 2 O.p., spełnienie ustawowych przesłanek odpowiedzialności J. S. za zobowiązania podatkowe spółki E. (i zrównane z nimi należności), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie sformułował wątpliwości co do przyjęcia przez organy, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna oraz, że J. S. pełnił funkcję w zarządzie spółki w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2010 r. Ponadto Sąd pierwszej instancji uznał, że strona nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości spółkowych w znacznej części.

Natomiast zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zostały dostatecznie wyświetlone okoliczności pozwalające na ocenę, czy członek zarządu zobowiązany był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, przy czym Sąd zanegował poprawność zapatrywania Dyrektora Izby Skarbowej, że proces upadłościowy wymienionej spółki powinien się rozpocząć najpóźniej dnia 1 lipca 2008 r., gdyż "nieuregulowanie składek za taki okres (dwóch miesięcy) w żadnym wypadku nie mogłoby wskazywać na niewypłacalność spółki". Ponadto Sąd wytknął organowi odwoławczemu, że określając ową datę w sposób odmienny aniżeli Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., zdaniem którego, wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony najpóźniej dnia 9 czerwca 2010 r. - nie uargumentował należycie swojego stanowiska.

Jak to powyżej już zaznaczono, z przepisu art. 116 § 1 pkt 1 O.p. wynika, że przesłankami wyłączającymi możliwość orzekania o odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest także wykazanie przez taką osobę trzecią, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), bądź też niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Jednakże jak się przyjmuje w orzecznictwie, postawienie tezy, ze członek zarządu nie wystąpił we właściwym czasie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, wobec czego nie zaistniała przesłanka ekskulpacyjna, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 O.p., wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy w ogóle zaistniały okoliczności uzasadniające zwrócenie się z takim wnioskiem, a jeśli tak, to jaki był właściwy moment na jego wniesienie (wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2256/12).

Stosownie do powyższej tezy, również w niniejszej sprawie organy podjęły się ustalenia, czy i kiedy zaistniały przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Należy wszakże zauważyć, że podjęcie próby ustalenia daty, w jakiej członek zarządu powinien wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości jest podyktowane potrzebą zbadania i oceny, czy zaniechanie w zgłoszeniu wniosku może być przypisane temu członkowi zarządu, to znaczy, czy okoliczności uzasadniające wystąpienie z wnioskiem zaistniały w czasie pełnienia przez niego funkcji w zarządzie.

Ubocznie zaznaczyć jednak trzeba, że członek zarządu może być uwolniony od odpowiedzialności, także wtedy, gdy to nie on, ale inny uprawniony podmiot, złoży wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie (na przykład wierzyciel), albowiem w takim przypadku również realizuje się funkcja gwarancyjna unormowania art. 116 O.p. Przepis art. 116 § 1 tej ustawy mówi wyraźnie, że "członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości", co wskazuje, że wniosek ów nie musi być złożony w wyniku jego działania (tego członka zarządu). W ramach omawianej przesłanki chodzi więc o stwierdzenie, czy członek zarządu wykazał się należytą starannością w złożeniu przedmiotowego wniosku.

Powyższe uwagi prowadzą do stwierdzenia, że dla odpowiedzialności członka zarządu w istocie nie ma znaczenia, w jakiej konkretnie dacie, występującej w trakcie pełnienia przez niego funkcji w zarządzie spółki, przypadł właściwy czas na wystąpienie o ogłoszenie upadłości, lecz tylko, czy miało to miejsce właśnie w czasie pełnienia kadencji (w zarządzie). Okoliczność ta przekłada się na kwalifikację charakteru potencjalnego uchybienia organu w omawianym zakresie, jako mogącego mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle poczynionych powyżej uwag, nie ma bowiem wpływu na wynik sprawy stwierdzenie, że organ podatkowy umiejscowił w nieodpowiedniej dacie obowiązek członka zarządu wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że ów właściwy czas przypadał w innym momencie, lecz w trakcie sprawowania funkcji członka zarządu.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, kwestionując stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej co do tego, że skarżący powinien wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości najpóźniej dnia 1 lipca 2008 r., kiedy to spółka zalegała w zapłacie drugiego z kolei zobowiązania wobec ZUS, uchylił się od oceny nieregulowania przez spółkę pozostałych zaległości publiczno- i prywatnoprawnych, które zostały ustalone przez organy podatkowe i których powstanie, co istotne, przypadało w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu i mogło rzutować na powstanie obowiązku wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.

Pojęcie "właściwego czasu", o którym mowa w art. 116 § 1 O.p. musi uwzględniać regulację p.u.n. Według art. 10 tej ustawy, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 p.u.n., dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Z kolei na podstawie art. 21 ust. 1 p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektóre z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet bowiem niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u.n. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości istotne znaczenie ma wyłącznie to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań (przykładowo wyroki NSA: z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1359/16, z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 798/14 oraz z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt I FSK 1864/14, dostępne w CBOSA). Ponadto w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że w art. 11 ust. 1 p.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów (wyroki NSA: z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 853/13, z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 656/13, z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2557/14).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podniósł, że stwierdzenie stanu niewypłacalności spółki E. nie mogło być uznane tylko z powodu zalegania z zapłatą za dwa okresy składkowe wobec ZUS, albowiem w sposób nieuzasadniony kwalifikowano by do takiego stanu przypadki krótkotrwałego zaprzestania płacenia długów.

Zgodzić się można z Sądem pierwszej instancji, że z punktu widzenia celu regulacji art. 11 ust. 1 p.u.n. krótkotrwałe zaprzestanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności nie powinno automatycznie przekładać się na ocenę stanu niewypłacalności dłużnika. Jednakże powstaje pytanie, czy taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, skoro organy wskazały cały szereg należności publiczno- oraz prywatnoprawnych nieuregulowanych przez spółkę, a w tym wobec S. G. S.A., względem której stan zaległości sięgał 2.339.560 zł i której nieuregulowane wierzytelności za miesiące od kwietnia do lipca 2010 r. stały się przyczyną korekt rozliczeń podatkowych, jakie doprowadziły do powstania zaległości spółki w podatku od towarów i usług. Przy tym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, art. 11 ust. 1 p.u.n. dla stwierdzenia stanu niewypłacalności dłużnika wymagał, aby zalegał on z zapłatą większości swoich zobowiązań, w świetle jego brzmienia oraz przywołanego powyżej orzecznictwa - nie mogło być zaaprobowane. W sumie więc uzasadniony był również zarzut błędnej wykładni art. 11 ust. 1 p.u.n. w związku z art. 116 § 1 O.p.

Ponownie rozpoznając skargę J. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobligowany będzie do uwzględnienia przedstawionej oceny prawnej. Konieczność zajęcia przez ten Sąd stanowiska, czy w świetle zgromadzonych przez organy podatkowe dowodów, zaistniał stan niewypłacalności spółki w okresie piastowania przez skarżącego funkcji członka zarządu, czyniło przedwczesnym rozpatrywanie zarzutu kasacyjnego błędnego zastosowania art. 116 § 1 O.p.

Ponieważ skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy, przeto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podlegał uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.