Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 485/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 51 ust. 1 pkt 2, art 51 ust. 7, art 51 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. i Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 roku, nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB lub "organ II instancji") uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] nakazującą M. S. i A. S. wykonanie określonych robót budowlanych i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...].12.2016r. znak: [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej: "P.b."), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w budynku mieszkalnym na działce nr ewid. 765 nakazał M. i A. S.:

- wykonanie ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ewid. 764, usytuowanej odpowiednio narożnikami ok. 0,6 m i ok. 0,7 m, jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego w ten sposób, że:

- przedłużenie ściany na całej wysokości o min. 30 cm poza lica ścian do nich prostopadłych, w kierunku południowo-zachodnim i północno-wschodnim, z materiału nierozprzestrzeniającego ognia (NRO), zapewniającym spełnienie wymogów odporności ogniowej El 60,

- zlikwidowanie 4 otworów okiennych o wym. ok. 0,9 m x 0,5 m w piwnicy, ok. 1,4 m x 1,4 m i ok. 0,6 m x 1,4 m w parterze oraz ok. 0,6 m x 1,4 m na piętrze w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy z działką nr ewid. 764, wypełnienie ich materiałem nierozprzestrzeniającym ognia (NRO), zapewniającym spełnienie wymogów odporności ogniowej El 60,

- obłożenie okapów dachu wystających poza obrysy ścian zewnętrznych materiałami nierozprzestrzeniającymi ognia (NRO) na długości minimum 2,0 m licząc od krawędzi przy granicy z działką nr ewid. 764., do dnia 30 czerwca 2017 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na działce nr ewid. gr. 765 położonej w miejscowości D. stanowiącej własność M. i A. S., usytuowany jest budynek jednorodzinny o wymiarach zewnętrznych ok. 9,95 m x 8,52 m, z częścią o wymiarach ok. 3,0 m x 8,52 m w poziomie parteru od strony wschodniej, murowany, piętrowy z podpiwniczeniem (trzykondygnacyjny), z dwuspadowym dachem pokrytym blachą, usytuowany narożnikami ściany w odległości ok. 0,6 m i ok. 0,7 m od ogrodzenia w granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ewid. 764. W ścianie budynku od strony w/w działki sąsiedniej znajdują się 4 otwory okienne o wym. ok. 0,9 m x 0,5 m - w piwnicy, ok. 1,4 m x 1,4 m i ok. 0,6 m x 1,4 m - w parterze oraz ok. 0,6 m x 1,4 m. Na całej długości ściany od strony granicy z działką nr ewid. 764 wykonany jest okap o szerokości ok. 0,25 m z pokryciem z blachy i deskowaniem od dołu.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie decyzji wydanej przez Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].12.1985r. Nr [...]udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wg projektu typowego WB-3309.

W ocenie organu I instancji zostały naruszone przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r. poz. 690 z późn. zm.), a to §12 ust. 1 pkt 2 w związku z §13, 60 i 271 -273 przywołanego rozporządzenia.

Niezgodność z przepisami § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, polega na tym, że ściana przedmiotowego budynku usytuowana w odległości (narożnikami) ok. 0,6 i 0,7 m od granicy z działką nr ewid. 764 posiada 4 otwory okienne, w ścianach prostopadłych do w/w ściany zlokalizowane są otwory okienne, których krawędzie najbliższe granicy z działką nr ewid. 764 są w odległościach mniejszych niż 2,0 m od narożników budynku. Na całej długości ściany od strony granicy z działką nr ewid. 764 wykonany jest okap o szerokości ok. 0,25 m z pokryciem z blachy i deskowaniem od dołu.

W odwołaniu od tej decyzji uzupełnionym pismami z dnia 28.02.2017r. i z dnia 02.03.2017r. M. S. podniósł, że w latach 1985 rozpoczął wraz z żoną budowę budynku mieszkalnego na którą 10 lat starał się o materiały budowlane. Okna w budynku mieszkalnym zostały wstawione wraz z budową budynku mieszkalnego.

Uchylając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji nie dokonał prawidłowych ustaleń w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.

Z przekazanego wraz z odwołaniem materiału dowodowego jak również z uzasadnienia decyzji nie wynika jakie okoliczności przesądziły o zastosowaniu przepisu prawa materialnego powołanego w podstawie prawnej decyzji. Organ I instancji nie przesądził czy inwestor odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę czy też wykonał samowolnie w późniejszym czasie roboty budowlane polegające na wykonaniu okien w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. 764.

Fakt nieposiadania (nie przedłożenia) przez obecnego właściciela nieruchomości dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego nie wyklucza, że dokumentacja taka nie istnieje. W razie wątpliwości co do stanu prawnego konieczne jest podjęcie poszukiwań przez organ prowadzący postępowanie, w razie negatywnego wyniku tych poszukiwań (stwierdzenia braku istnienia dokumentacji archiwalnej) konieczne jest podjęcie postępowania dowodowego na podstawie art. 83 § 3 i art. 86 K.p.a. przewidującego odebranie zeznań lub oświadczeń z uprzedzeniem świadków lub stron o odpowiedzialności karnej, a następnie ocena tak zgromadzonego materiału dowodowego.

Z akt sprawy wynika tylko, że organ po ustaleniu, że w ścianie przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowanego w odległości około 0,6m i około 0,7 m od ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ewid. 764 znajdują się cztery otwory okienne- jeden o wymiarach ok. 0,9 mx 0,5 m w piwnicy, dwa o wymiarach około 1,4 m x 1,4 m w parterze oraz jeden o wymiarach około 0,6m x 1,4 m na piętrze, a ponadto na całej długości ściany od strony granicy z działką nr 764 wykonany jest okap o szerokości ok. 0,25 m z pokryciem z blachy i deskowaniem od dołu, stwierdził, że budynek ten narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Nie wyjaśnił jednak z jakich powodów odnosi stwierdzony stan faktyczny do tych właśnie przepisów techniczno-budowlanych. Z treści § 330 ust. 1 rozporządzenia wynika, że przepisów tych nie stosuje się, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że plan zagospodarowania terenu działki o obecnym nr ewid. 765 przewidywał budowę budynku mieszkalnego o wymiarach 8,92 mx 10,30 m od granicy z działką sąsiednią- obecny nr ewidencyjny 764.

W dacie wydania pozwolenia na budowę obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.).

Zgodnie z § 12 tego rozporządzenia budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych raz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Z kolei § 12 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynieść co najmniej 8 m.

Ponadto zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia odległości między budynkami ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony przeciwpożarowej powinny wynosić: między budynkami zaliczonymi do kategorii zagrożenia ludzi - 10 m.

Organ I instancji nie wziął pod uwagę w/w przepisów rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 roku, z których wynika, że dopuszczalne było usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego z oknami w odległości mniejszej niż 4,0 m, jeżeli odległość od istniejącego budynku na sąsiedniej działce była większa niż 8,0 m. Z planu zagospodarowania działki o obecnym nr ewid. 765 stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].12.1985r. Nr [...] wynikało, że odległość projektowanego budynku mieszkalnego na działce nr 765 od istniejącego na działce sąsiedniej nr ewid. 764 budynku mieszkalnego wynosiło ok. 15,00 m. Nie można było zatem przesądzić, że okna w ścianie budynku od strony działki nr ewid. 764 istnieją nielegalnie.

Organ I instancji nie wyjaśnił tych okoliczności. Z akt sprawy nie wynika, że okna te od strony działki nr ewid. 764 nie istniały od początku budowy ani, czy też, że zostały wykonane w późniejszym czasie.

Wobec tego nakazywanie na tym etapie obowiązku wykonania robót określonych w sentencji zaskarżonej decyzji z dnia [...].12.2016r. znak: [...] było w ocenie organu odwoławczego przedwczesne.

Organ odwoławczy stwierdził również nieprawidłowość sentencji decyzji. Zawarty w sentencji decyzji zapis o wydaniu decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku jest niedopuszczalny i nie wynika z w/w przepisu.

Skargę na powyższą decyzję złożyli Z. i Z. K. zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 6, 7 i 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "K.p.a.") przez brak wnikliwej analizy stanu faktycznego,

- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uchylenie się przez organ odwoławczy od przeprowadzenia we własnym zakresie postępowania dowodowego,

- art. 138 § 2 K.p.a. przez nie wywiązanie się z obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy, poprzez przekazanie sprawy organowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazali, że organ odwoławczy wskazał, że w dacie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. podczas, gdy okna na ścianie budynku mieszkalnego od strony działki nr 764 zostały wykonane dopiero w 2010 r. Nie ma potwierdzenia fakt, że wykonano je w latach 1990 zgodnie z udzieleniem pozwolenia na budowę. Obecne przepisy Prawa budowlanego przewidują obowiązek przechowywania dokumentacji przez cały okres istnienia obiektu budowlanego . Niezależnie od powyższego wskazano, że nawet stare budynki powinny odpowiadać normom, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.

Końcowo wskazali, że takie usytuowanie budynku uniemożliwia zabudowę ich nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały w niej wskazane.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Sąd co do zasady podziela stanowisko WINB co do zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a. w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skargi stan faktyczny nie został przez organy ustalony prawidłowo, a zakres postępowania koniecznego do przeprowadzenia przekracza ramy określone w art. 136 K.p.a.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym P.P. S., zlokalizowanych w ścianach budynku usytuowanych w odległościach mniejszych niż 3 metry od granicy z sąsiednią działką (zawiadomienie karta 26 akt organu I instancji).

PINB po ustaleniu, że przedmiotowy budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie wyjaśnił czy podejmuje czynności z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i art. 51 ust. 7 P.b. w związku z zaistnieniem których przesłanek z art. 51 ust. 1 pkt1 – 4 P.b. Nie wskazał w szczególności czy podstawą ingerencji nadzoru budowlanego było zrealizowanie inwestycji w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę lub przepisów (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.).

Z brzmienia art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. wynika, że obejmuje on podstawę jego zastosowania, oprócz wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym, może być wykonanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w przepisach. Należy przyjąć, że może to dotyczyć naruszenia przepisów techniczno – budowlanych, o których mowa w art. 7 P.b. oraz przepisów ustaw dotyczących np. ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska, ochrony przyrody, prawa wodnego i wielu innych.

Nie ustalił także, czy podstawę podjętych działań stanowiły przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. PINB stwierdził tylko, że zostały naruszone przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami), a to § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 13, 60 i 271 – 273 przywołanego rozporządzenia.

Kontrolując opisaną decyzję wywiódł, że poprzednio obowiązujące przepisy pozwalały na sytuowanie budynku ze ścianami z otworami okiennymi w zbliżeniu do granicy. Słusznie WINB stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił z jakich powodów odnosi stwierdzony stan faktyczny do tych właśnie przepisów techniczno – budowlanych. Z treści § 330 ust. 1 rozporządzenia wynika, że przepisów tych nie stosuje się, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę.

Prawidłowo ustalił, że w dacie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.

Z kolei § 12 ust. 2 w/w rozporządzenia stanowi, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8m.

Ponadto z § 17 ust. 1 pkt 3 w/w Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, odległości między budynkami ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony przeciwpożarowej powinny wynosić: między budynkami zaliczonymi do kategorii zagrożenia ludzi – 10m.

Organ powiatowy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie nie wziął pod uwagę w/w przepisów rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., z których wynika, że dopuszczalne było usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego z oknami w odległości mniejszej niż 4,0m, jeżeli odległość od istniejącego budynku na sąsiedniej działce była większa niż 8,0m.

Z planu zagospodarowania działki o obecnym nr ewid. 765 stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę Naczelnika Gminy L. z dnia [...] grudnia 1985 r. nr [...] wynika, że odległość projektowanego budynku mieszkalnego wynosi ok. 15,00m. Nie można zatem przesądzić, że okna w ścianie budynku od strony działki nr ewid. 764 istnieją nielegalnie.

WINB przemilczał jednak teoretycznie dopuszczalną w świetle prawa materialnego możliwość zastosowania powołanych przez organ I instancji przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wprawdzie w § 2 ust. 1 kpa Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. ustanowiono ogólną zasadę, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, to jednak pracodawca jednocześnie zastrzega, iż zasada ta doznaje pewnych wyjątków, a czyni to przez użycie sformułowania "z zastrzeżeniem § 207 ust. 2". Przepis zaś § 207 ust. 2 stanowi, że przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie odrębnych przepisów uznaje się za zagrażające życiu ludzi (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 516/13).

Powyższe oznacza, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie – z mocy § 207 ust. 2 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia – także do budynków istniejących w dacie wejścia w życie tego rozporządzenia, bez względu na datę ich budowy, pod warunkiem spełnienia przesłanek w tym przepisie.

Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 16 grudnia 2002 r. (§ 332 rozporządzenia). Przesłankami zastosowania przepisów tego rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do budynków już istniejących w dacie 16 grudnia 2002 r. są: - po pierwsze stwierdzenie, iż budynek jest użytkowany w okresie obowiązywania tego rozporządzenia, - po drugie, stwierdzenie, iż budynek zagraża życiu ludzi. Przesłanki te musza być spełnione łącznie.

Ponadto z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia wynika, iż zakres stosowania przepisów rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego nie został w akcie normatywnym ograniczony w odniesieniu do budynków istniejących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Ograniczenie zastosowania przepisów tego rozporządzenia do budynków istniejących przed dniem 16 grudnia 2002 r. z mocy § 207 ust. 2 rozporządzenia nie obejmuje przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Dzieje się tak dlatego, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania. W tym zakresie należy odwołać się także do art. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380) stanowiącego, iż osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany (m.in.) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno – budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie, zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji – art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.

Zatem przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań, przy czym konieczne jest stwierdzenie użytkowania budynku.

Dodać trzeba, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie. Wobec tego należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Podobnie jest z przepisami powołanego rozporządzenia, przy czym w tym przypadku należy wskazać, że rozporządzenie to zawiera wprost przepisy, które wyjątkowo opóźniają albo wykluczają stosowanie nowego prawa w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych (§ 40), co dodatkowo świadczy, że w pozostałych przypadkach należy je stosować.

Taka regulacja nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz. Przede wszystkim należy zauważyć, iż sytuacja, która występuje w niniejszej sprawie nie jest przykładem retroaktywnego działania prawa, lecz przypadkiem retrospektywnego działania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy. (Tak przyjęto w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. w sprawie I OPS 1/06, opublikowanej w ONSAiWSA nr 3 z 2006 r., poz. 71). Podobnie ujmuje się to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nie retroaktywności i następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retroaktywność prawa zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów. (Tak w uzasadnieniu wyroku TK z dnia 18 października 2006 r. w sprawie P 27/05, opublikowanego w OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124). Z retroaktywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stosować normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (Tak w powołanym wyroku TK).

W związku z tymi uwagami należy stwierdzić, iż istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowych przepisów. Zatem wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym (tak słusznie Naczelny Są Administracyjny w cyt. wyżej wyroku sygn. akt II OSK 516/13).

WINB zarzucając organowi I instancji brak wyjaśnienia podstawy prawnej stosowania aktualnych przepisów Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. uchylił się od wskazania warunków dopuszczalności ich zastosowania w sytuacji określonej w § 207 ust. 2 w/w Rozporządzenia. W efekcie także wytyczne PWINB dla organu I instancji były niepełne. Powyższe stało się przyczyną uchylenia przez Sąd kontrolowanej decyzji i decyzji organu I instancji.

Rzeczą PINB będzie przeprowadzenie postępowania mającego na celu odszukanie i ustalenie treści decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku.

Konieczne będzie ustalenie daty powstania spornych otworów okiennych i skonfrontowanie ich z treścią decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ ustali także, czy zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 2 ust. 2 i § 207 ust. 2 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Dopiero poczynienie tych ustaleń pozwoli organowi na prawidłowe ewentualne podjęcie działań z art. 51 P.b.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą mieć na względzie treść niniejszego uzasadnienia.