Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 734/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, art. 40 ust. 1, 2, 12
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 roku sprawy ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 4 pkt 1, art. 40 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2222), zwanej dalej u.d.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1264), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] o nałożeniu na D. N. kary pieniężnej w wysokości 31 025 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi gminnej – części pasa jezdnia o powierzchni 101,75 m2 i wjazdu o powierzchni 10 m2 ulicy [...] w celu budowy przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej w okresie od 19 do 23 stycznia 2018 r..

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] orzekł o nałożeniu na D. N. kary pieniężnej w wysokości 31 025 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi gminnej – części pasa jezdnia o powierzchni 101,75 m2 i wjazdu o powierzchni 10 m2 ulicy [...] w celu budowy przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej w okresie od 19 do 23 stycznia 2018 r..

Organ I instancji podał, że podczas kontroli w terenie 19 stycznia 2018 r. stwierdzono zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w celu prowadzenia robót budowy przyłączy do nieruchomości przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...] będącej we władaniu Zarządu Dróg i Transportu. Informację tą potwierdzili wykonujący prace pracownicy firmy A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W dniu kontroli 19 stycznia 2018 r. dokonano pomiaru zajętego terenu, sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną. Kolejna kontrola w terenie 23 stycznia 2018 r. potwierdziła, że roboty są nadal prowadzone w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi i obejmują taką samą powierzchnię. Zarządca drogi pismem z 24 stycznia 2018 r. zawiadomił D. N. o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w Ł. (obręb [...], dz. nr [...]) w celu prowadzenia robót przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej. W piśmie z 12 lutego 2018 r. skarżący stwierdził, że nie kwestionuje faktu samowolnego zajęcia pasa drogowego w okresie i powierzchniach stwierdzonych w dniach przeprowadzenia kontroli przez przedstawicieli ZDiT. Odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego jest wykonawca prowadzonych robót, czyli firma A, działająca na zlecenie skarżącego jako inwestora, co potwierdza załączona dokumentacja. Zarządca drogi nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego, ponieważ z załączonej przez niego dokumentacji nie wynika, że inwestor scedował uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na przedstawiciela zleceniobiorcy, a wobec tego odpowiedzialność za uzyskanie zezwolenia na prowadzenie robót leży po stronie inwestora. Wskazanie na taki obowiązek inwestora wynika z pkt 1 decyzji nr [...] z [...] zezwalającej na lokalizację przyłączy w pasie drogowym. Zarządca drogi opierając się na ustaleniach, że skarżący w okresie od 19 do 23 stycznia 2018 r. nie miała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia prac budowy przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej wymierzył skarżącemu karę pieniężną jako 10-krotność opłaty na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. i przyjmując do obliczenia stawki opłat na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z 31 sierpnia 2016 r..

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego art. 40 ust. 1 i 2 oraz ust. 12 u.d.p. poprzez niezasadne uznanie, że tylko inwestor jest podmiotem zobowiązanym do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i jedynie inwestor może być podmiotem, któremu wymierzana jest kara zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia;

- naruszenie prawa procesowego art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotu sprawy, niezgromadzenie i niezbadanie w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało wyraz w uznaniu, iż to skarżący – nie wykonawca inwestycji jest podmiotem wyłącznie odpowiedzialnym za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i to skarżący zobowiązany jest do zapłaty kary, a także, iż skarżący nie cedował uprawnień oraz obowiązków związanych z uzyskaniem zezwolenia na wykonawcę.

Organ II instancji pismem z 16 maja 2018 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia wszelkiej dokumentacji mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności udzielonego przez skarżącego wykonawcy pełnomocnictwa szczególnego do wystąpienia w jego imieniu z wnioskiem o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w Ł., a także dostarczenie wszelkich dokumentów, o które skarżący wystąpił do wykonawcy robót w piśmie z 8 lutego 2018 r..

W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego złożył: wydruk korespondencji e-mail z otrzymaną ofertą od wykonawcy, umowę o wykonanie usług instalacyjnych z 23 października 2017 r. wraz z aneksem z 21 stycznia 2018 r., treść sms otrzymanego od wykonawcy z 5 stycznia 2018 r., wezwanie z 8 lutego 2018 r. skierowane do wykonawcy w celu wydania dokumentów. Ponadto pełnomocnik wskazał, że z treści korespondencji e-mail z 22 października 2017 r. bezpośrednio wynika, że to wykonawca przejął na siebie obowiązek złożenia stosownego wniosku, w tym także wniesienia odpowiedniej opłaty za zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] w Ł. Z wiadomości tekstowej przesłanej przez wykonawcę 5 stycznia 2018 r. jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wykonawca nie tylko przejął na siebie obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcia pasa drogowego, ale również wprowadzał skarżącego w błąd, że takie czynności już podjął, co okazało się być nieprawdą. Skarżący pozostając w przeświadczeniu, że wykonawca podjął kroki w celu uzyskania wymaganych dokumentów, zapłacił 21 stycznia 2018 r. całość żądanego wynagrodzenia, w tym również koszty postępowania administracyjnego. Wykonawca przygotował projekt pełnomocnictwa i przedstawił projekt skarżącemu tylko w jednym egzemplarzu. Skarżący zapoznał się z treścią pełnomocnictwa i potwierdził je podpisując, ale nie posiada kopii tego dokumentu. Wykonawca robót wziął na siebie odpowiedzialność za uzyskanie zezwolenia, jako podmiot profesjonalny znający przebieg prac i czas potrzebny na ich wykonanie i utrzymywał skarżącego w przekonaniu, że wszelkiego rodzaju obowiązki i zgody zostały wypełnione i uzyskane. Skarżący dowiedział się o tym dopiero w dniu otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Wówczas niezwłocznie złożył wniosek do organu o zgodę na zajęcie pasa drogowego. Wykonawca pozostawił prace niedokończone, również narzędzia i sprzęt. Nie doszło do protokolarnego oddania placu budowy. Pojawił się podczas nieobecności skarżącego i po 3 miesiącach odebrał od wykonawców budowy domu należące do niego przedmioty. Pomimo wezwania wykonawcy do wydania wszelkiej dokumentacji dotyczącej podstawy do zajęcia pasa drogowego, wykonawca nie przedłożył dokumentów i unika kontaktów ze skarżącym.

Organ II instancji uznając, że podniesione w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie stwierdził, iż inwestorem budowy przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej do posesji przy ul. [...] w Ł. jest skarżący. Na wniosek skarżącego zarządca drogi ostateczną decyzją z 6 lutego 2017 r. na podstawie m.in. art. 39 ust. 3 i 3a u.d.p. udzielił zezwolenia na lokalizację przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym ul. [...] (dz. nr [...] obręb [...]) do posesji przy ul. [...] (dz.nr [...], obręb [...]), w miejscu zgodnie z mapą stanowiącą załącznik do decyzji, wskazując jako warunek w pkt 1) że przed przystąpieniem do budowy przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej należy uzyskać decyzję na zajęcie pasa drogowego stosownie do art. 40 ust. 1 u.d.p.. Prace związane z budową przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej do posesji nr [...] przy ul. [...] były wykonywane od 19 do 23 stycznia 2018 r. i nastąpiło wówczas zajęcie pasa drogowego ul. [...] o powierzchni – jezdnia 101,75 m i wjazdu o powierzchni 10 m2. Przed kontrolą, która miała miejsce 19 stycznia 2018 r., do zarządcy drogi nie został złożony wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego dla prowadzenia robót drogowych w pasie drogowym ul. [...] i żadna decyzja w tym przedmiocie nie została wydana. Nie ma podstawy prawnej do wydania zezwolenia na wniosek złożony w późniejszym terminie, ale na okres sprzed daty złożenia wniosku. Zarządca drogi nie może wydać takiego zezwolenia na okres wsteczny. Złożenie przez skarżącego do zarządcy drogi po 23 stycznia 2018 r. wniosku nie mogło skutkować udzieleniem zezwolenia na okres sprzed daty tego wniosku. Zdaniem organu II instancji z § 5 umowy z 23 października 2017 r. na wykonanie prac usług instalacyjnych zawartej pomiędzy skarżącym jako zleceniodawcą a spółką A jako wykonawcą wynika, że to na skarżącym ciążył obowiązek wydania wykonawcy wszelkich dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia w sposób prawidłowy prac związanych z wykonaniem przyłączy, a więc m.in. decyzji o zezwoleniu na lokalizację przyłączy, jak również zezwolenia na zajęcia pasa drogowego w celu robót dla wykonania przyłączy. Nie został przedstawiony dowód – upoważnienie udzielone przez skarżącego wykonawcy do wystąpienie w imieniu skarżącego do zarządcy drogi z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Takim dowodem nie jest przekazany tekst korespondencji e-mail. Skarżący nie przedstawił pełnomocnictwa szczególnego do wystąpienia w jego imieniu przez wykonawcę do zarządcy drogi z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Z art. 39 ust. 3 i 3a u.d.p. wynika wymóg zamieszczenia w decyzji o zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym urządzenia lub obiektu pouczenia dla inwestora o obowiązku uzyskania przed przystąpieniem do budowy zezwolenia na prowadzenie robót. Natomiast w przepisie art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p. nie ma takiego określenia co do wskazania podmiotu, na czyją rzecz ma być udzielone zezwolenie. Wobec tego nie można wykluczyć, że w konkretnych okolicznościach, uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego może być zarówno inwestor, jak i prowadzący roboty wykonawca – faktycznie zajmujący pas drogowy. Przy czym takie stanowisko jest uprawnione jedynie wówczas, gdy zostanie wykazane udzielone przez inwestora dla np. wykonawcy robót upoważnienie do występowania o zezwolenie lub uzyskanie zgody do odpowiednich organów w związku z prowadzoną inwestycją. Zdaniem organu II instancji, zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej i w zasadzie obciąża inwestora wykonywanych prac, jako tego który powinien wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Inwestor bowiem ponosi ryzyko wyboru wykonawcy i odpowiedzialność za powierzenie wykonania prac budowlanych innej osobie. Prowadzenie robót w pasie drogowym w celu realizacji określonej inwestycji, m.in. w sprawie budowy przyłączy inwestor może powierzyć innemu podmiotowi – wykonawcy. Zatem to wykonawca prowadzi te prace na rzecz inwestora i może zajmować pas drogowy w celu prowadzenia prac, czyli działać w imieniu inwestora. Jednak wykonawca jest odrębnym od inwestora podmiotem i łączy go treść zawartej cywilnej umowy na wykonanie robót. Według organu II instancji, zawarta 23 października 2017 r. umowa o wykonanie usług instalacyjnych oraz istniejący między inwestorem – skarżącym a wykonawcą spółką A ma charakter cywilnoprawny i nie uprawnia do przenoszenia obowiązków, jakie ma inwestor względem zarządcy drogi. Wobec tego dla zarządcy drogi stroną uprawnioną i zobowiązaną pozostaje inwestor.

W skardze na powyższą decyzję D. N. wniósł o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co wynikało z wadliwego zastosowania art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że to skarżący jest stroną niniejszego postępowania, nie zaś wykonawca inwestycji, na którego cedowane zostały obowiązki związane z uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz wniesieniem opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego zgodnie ze stawkami określonymi w prawie miejscowym;

- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego zawierającego wewnętrznie sprzeczne stanowisko organu w zakresie możliwości skutecznego przeniesienia pomiędzy stronami obowiązków wynikających z treści decyzji zezwalającej na lokalizację przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym, co znalazło wyraz z jednej strony w przyznaniu zasadności argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika skarżącego, a z drugiej określeniu, iż ponieważ jedynie inwestor – skarżący jest adresatem decyzji zezwalającej na lokalizację przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym, to on winien wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego;

- art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w pełni postępowania dowodowego w sprawie, nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań wykonawcy, który jako jedyny dysponował osobnym dokumentem udzielonego mu pełnomocnictwa, nieprzyznania waloru dowodu okazanej ofercie wykonawcy zawartej w korespondencji e-mail, z której wynikało w sposób oczywisty przejście obowiązku wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o wydanie, co skutkowało niezebraniem oraz nierozpatrzeniem w pełni istniejącego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 8 k.p.a. poprzez oczywiste naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wynikało z nieprzeprowadzenia w pełni postępowania dowodowego, nierozpatrzenia w pełni sytuacji faktycznej występującej w sprawie, niewykorzystania posiadanej przez organy informacji, kto w istocie dokonał zajęcia pasa drogowego oraz swoistego wyzyskania okoliczności, iż skarżący jako inwestor stawiał się na każde wezwanie organu, a z chwilą dowiedzenia się o stanie sprawy podjął wszelkie dziania, aby usunąć prawidłowości spowodowane przez nierzetelnego wykonawcę prac;

2. naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie za prawidłowe w niniejszej sprawie wadliwego zastosowania przez organ I instancji wobec skarżącego art. 40 ust. 1 i 2 oraz ust. 12 u.d.p. poprzez niezasadne uznanie, że to inwestor – skarżący jest podmiotem zobowiązanym do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a także, iż to jedynie skarżący może być podmiotem, któremu wymierzana jest kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, mimo że doszło do umownego przekazania obowiązku wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, nadto mimo, że to faktycznie wykonawca inwestycji dokonał nieuprawnionego zajęcia pasa rogowego nie zaś inwestor.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1370 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017r. poz.2222 ze zm), dalej u.d.p. oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 2016r. poz.1264 ze zm.).

Zgodnie z treścią art.4 pkt.1 u.d.p. pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą;

W myśl art.40 ust.1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.

Zgodnie z treścią art.40 ust.2 u.d.p. zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

W myśl art.40 ust.12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego:

1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c

- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu administracji o wymierzeniu D. N. kary pieniężnej w wysokości 31025 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego ulicy [...] polegające na budowie przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej w okresie od 19 stycznia do 23 stycznia 2018r.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt zajęcia pasa drogowego ul. [...], które polegało na budowie przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej. Należy zaznaczyć, że decyzją z dnia 6 lutego 2017r. Prezydent Miasta [...] zezwolił D. N. na lokalizację przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym ul. [...] (działka nr [...]) do posesji przy ul. [...] (działka nr [...]). W punkcie 1 tej decyzji pouczono skarżącego, że przed przystąpieniem do budowy przyłącza należy uzyskać zezwolenie na zajęcie pasa drogowego stosownie do treści art.40 ust.1 ustawy o drogach publicznych. D. N. wiedział zatem, że przed rozpoczęciem prac budowlanych musi uzyskać zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Okolicznością niesporną jest, że skarżący takiego zezwolenia nie posiadał. Niesporna jest także długość okresu zajęcia pasa drogowego (od 19 do 23 stycznia 2018r.), wielkość zajętego pasa (łącznie 110,75 m2) oraz wysokość wyliczonej kary (31025 zł). Jedyną okolicznością sporną jest to na jaki podmiot winna być nałożona kara a mianowicie czy na skarżącego tak jak uznały to organy administracji czy też na wykonawcę prac budowlanych tak jak żąda tego D. N. tj. na A spółkę z o.o. w Z.

W przekonaniu sądu organy administracji trafnie nałożyły na D. N. karę pieniężną , o której mowa w art.40 ust.12 u.d.p. Skarżący był bowiem inwestorem budowy i to na jego rzecz wykonywano przyłącze wody i kanalizacji sanitarnej. Prace budowlane faktycznie wykonywał wykonawca tj. spółka A lecz czynił to na rzecz i w imieniu skarżącego.

Do akt sprawy załączono umowę z dnia 23 października 2017r. na wykonanie usług instalacyjnych zawartą pomiędzy D. N. (zleceniodawcą) a A spółką z o.o. w Z. (wykonawcą) na podstawie której skarżący zlecił spółce wykonanie przyłącza wody i kanalizacji. Umowa ta jest lakoniczna. Określa bowiem jedynie przedmiot zlecenia, termin wykonania zlecenia (później zmieniony aneksem) oraz cenę (11000 zł netto). Nadto w § 5 określono, że zleceniodawca wyda wykonawcy wszelkie niezbędne dokumenty konieczne do prawidłowego przeprowadzenia prac instalacyjnych. W umowie nie ma w ogóle mowy o tym, kto ma wystąpić o uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Skarżący wielokrotnie podnosił, że to spółka A miała wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego o czym świadczy udzielone jej pełnomocnictwo do tej czynności oraz korespondencja e-mailowa. Należy zaznaczyć, że D.N., mimo wezwania organu, nie złożył tego pełnomocnictwa. Nie wiadomo zatem jaka dokładnie jest jego treść. Z treści e-mailu z dnia 22 października 2017r. wynika natomiast, że na kwotę wynagrodzenia wykonawcy składa się między innymi suma 300 zł – zgłoszenie zajęcie pasa drogowego. Zakładając nawet, że skarżący faktycznie udzielił pełnomocnictwa spółce A to należy zaznaczyć, że było to pełnomocnictwo dla spółki do wystąpienia o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w imieniu i na rzecz skarżącego. Wskazuje na to treść pism pełnomocnika skarżącego (wezwanie spółki A z 8 lutego 2017r., pismo procesowe z 12 lutego 2018r., odwołanie od decyzji organu I instancji, skarga). We wszystkich tych pismach jest mowa, iż pełnomocnictwo było do wystąpienia do Z.D i T. w imieniu D. N. o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Wykonawcza miał wystąpić o zezwolenie na rzecz swojego mocodawcy (skarżącego) a więc zezwolenie miało być wydane na rzecz D. N. a nie na rzecz spółki czyli niejako "na siebie". Nie było zatem tak, że spółka miała wystąpić o zezwolenie "dla siebie" ale miała to uczynić w imieniu i na rzecz skarżącego. Jest okolicznością niesporną, że spółka nie wystąpiła o takie zezwolenie. Nie oznacza to jednak, że kara, o której mowa w art.40 ust.12 u.d.p. winna być wymierzona spółce A tak jak domaga się tego skarżący. To D. N. był inwestorem i na jego rzecz oraz w jego imieniu przystąpiono do wykonywania prac budowlanych zajmując pas drogowy. Okoliczność, że prace te wykonywała faktycznie spółka na podstawie umowy zlecenia z 23 października 2017r. nie zmienia faktu, że to skarżący w rzeczywistości zajął pas drogowy.

Wspomnieć tylko należy, iż w sytuacji gdy na podstawie udzielonego pełnomocnictwa spółka w rzeczywistości winna wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego to skarżący, przed zajęciem pasa przez wykonawcę, winien dopilnować czy takie zezwolenie w jego imieniu wykonawca faktycznie uzyskał. W przypadku braku takiego zezwolenia winien podjąć odpowiednie działania zmierzające do uzyskania zezwolenia zanim dojdzie do zajęcia pasa drogowego. Skarżący jednak tego nie uczynił. Dopiero po przeprowadzeniu kontroli przez pracowników Z.D i T. oraz wszczęciu postępowania administracyjnego D. N. w dniu 2 lutego 2018r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Miało to jednak miejsce już po zajęciu pasa drogowego a zezwolenia nie można wydać na okres wsteczny poprzedzający dzień złożenia wniosku.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi, iż to na spółkę A winna być nałożona kara pieniężna gdyż nie wystąpiła ona o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego mimo udzielenia jej do tego pełnomocnictwa przez skarżącego.

Sądowi w obecnym składzie znane jest orzeczenie, na które powołano się w skardze (wyrok NSA w spr. II GSK 766/13 z 3 lipca 2014r.). Kwestia na jaki podmiot winna być nałożona kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego była już wielokrotnie omawiana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA w spr. II GSK 3311/15 z 18 października 2017r., w spr. II GSK 693/13 z 21 sierpnia 2013r., w spr. II GSK 2393/14 z 15 kwietnia 2016r., w spr. II GSK 1377/14 z 23 czerwca 2015r., wyrok WSA w Gliwicach w spr. II SA/Gl 509/13 z 25 października 2013r.). Analiza orzecznictwa w tym zakresie wskazuje, że kara pieniężna może być nałożona zarówno na inwestora jak i w pewnych sytuacjach na wykonawcę (podwykonawcę). Zależy to od konkretnego stanu faktycznego. Wymienione orzeczenia sądów zostały wydane w odmiennym stanie faktycznym od tego jaki występuje w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że to na spółkę A winna być wymierzona kara pieniężna. Jeszcze raz należy podkreślić, że inwestorem był skarżący zaś spółka zajęła pas drogowy i przystąpiła do wykonywania prac budowlanych na rzecz i w imieniu inwestora. Zakładając, że D.N. rzeczywiście udzielił spółce pełnomocnictwo do wystąpienia w jego imieniu o uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego( którego brak w aktach), to oznacza, że zezwolenie miało być wystawione na skarżącego. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby uzgodniono, iż wykonawca uzyska zezwolenie na zajęcie pasa drogowego "na siebie" a nie w imieniu D.N. Skarżący zresztą nawet nie podnosił takiej okoliczności. Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, że skoro spółka A nie wywiązała się z zobowiązania na które udzielono jej pełnomocnictwa to winna zapłacić karę pieniężną, o której mowa w art.40 ust.12 u.d.p. Kara pieniężna jest nakładana na ten podmiot, który samowolnie zajął pas drogowy. W niniejszej sprawie jest nim skarżący jako inwestor na rzecz którego zajęto pas drogowy aby wykonać prace budowalne. Okoliczność, że spółka A nie wywiązała się z uzgodnienia co do wystąpienia, w imieniu inwestora i na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa, z wnioskiem o zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie oznacza, że winna być obciążona karą pieniężną. Skoro wykonawca rzeczywiście nie wywiązał się z tego uzgodnienia a skarżący poniósł w związku z tym szkodę to może rozważyć możliwość ewentualnego dochodzenia od spółki stosowanego odszkodowania. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest uzasadniony.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że D. N. był inwestorem budowy i to na jego rzecz wykonywano przyłącze wody i kanalizacji sanitarnej. Prace budowlane faktycznie wykonywał wykonawca tj. spółka A lecz czynił to na rzecz i w imieniu skarżącego. Okoliczność, że wykonawca, mimo udzielonego mu pełnomocnictwa, nie wystąpił o uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez skarżącego nie oznacza przerzucenia obowiązku nałożenia kary pieniężnej na spółkę. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę D. N.

a.k.