Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 498/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 33, art. 59, art. 61, art. 64, art. 72, art. 73, art. 77 ust. 4 pkt 2, art. 79, art. 80, art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 85, art. 173
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 3 ust. 1 pkt 61
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1, art. 75 par. 1, art. 107 par. 3, art. 142, art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1, art. 3 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 9, art. 3 pkt 50, art. 6 ust. 2, art. 75 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez A z siedzibą w M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 grudnia 2010 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na odbudowie ostróg nr [...] i [...] na rzece W. w km [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z 4 marca 2009 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na odbudowie dwóch ostróg na rzece W. oznaczonych numerami [...] i [...] przewidzianych do realizacji w ramach jednej większej inwestycji obejmującej odbudowę wałów na pewnych odcinkach rzeki i odbudowę łącznie trzydziestu ostróg w jej korycie.

Jak wynikało z załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia ostrogi są budowlami regulacyjnymi pełniącymi funkcję przeciwpowodziową. Mają na celu zapewnienie swobodnego odpływu wód, spływu lodu oraz zapewnienie odpowiednich głębokości dla pracy lodołamaczy w korycie W., a także zabezpieczenie wałów przed podmyciem przez nurt rzeki w miejscach gdzie stopa wałów znajduje się blisko brzegu rzeki. Ostrogi objęte planowanym przedsięwzięciem pełnią funkcję urządzeń przeciwpowodziowych wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) obowiązującego w dacie złożenia wniosku. Z tego względu ich realizacja wymagała przeprowadzenia postępowania administracyjnego uregulowanego ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) określanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "ustawą" lub "ustawą o udostępnianiu informacji".

Po zasięgnięciu opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, tj. w rozpatrywanej sprawie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz co do wymaganego zakresu raportu, Burmistrz Miasta i Gminy postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r. stwierdził dla przedmiotowego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W postanowieniu tym organ określił również zakres raportu wskazując, że powinien on uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 "Dolna Wisła" PLH 220033 i "Dolina Dolnej Wisły" PLB 040003 w odniesieniu do m. in.:

1) występowania siedlisk przyrodniczych, gatunków i ich siedlisk, chronionych w granicach ww. obszarów Natura 2000 w miejscu realizacji inwestycji oraz w zasięgu jej oddziaływania wraz z ich rozmieszczeniem przestrzennym (badania ornitofauny winny obejmować okres lęgu i wychowania młodych, migracji jesiennych i wiosennych oraz zimowania ptaków),

2) oceny wpływu inwestycji na siedliska ryb i minogów chronionych w obszarze Natura 2000 z uwzględnieniem okresów tarła,

3) oceny wpływu inwestycji na etapie realizacji i eksploatacji na siedliska przyrodnicze i siedliska gatunków, dla których ochrony wyznaczono ww. obszary Natura 2000.

W czerwcu 2010 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten opracowany został w maju 2010 r. przez zespół pracowników B A. T. dla całego przedsięwzięcia obejmującego i odbudowę wałów i odbudowę łącznie 30 ostróg na rzece W.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, uzgadniając stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji warunki realizacji przedsięwzięcia, zobowiązał inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia braków w przedłożonym raporcie. Zagadnienia wymagające wyjaśnienia zostały sprecyzowane w 11 punktach pisma organu uzgadniającego z dnia 11 sierpnia 2010 r. Organ zażądał m. in.: dokładnego opisu warunków użytkowania terenu w fazie budowy ostróg wraz ze wskazaniem miejsc załadunku materiałów budowlanych, oraz jednoznacznym określeniem czy prowadzenie prac budowlanych wymagać będzie zajęcia terenu; przedstawienia w formie kartograficznej (ze wskazaniem km rzeki) wyników przeprowadzonej inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin objętych ochroną gatunkową, których występowanie stwierdzono w trakcie prowadzenia prac terenowych na obszarze ostoi ptasiej oraz siedliskowej(art. 66 ust. 1 pkt 13 i 14); wskazania, które z wymienionych w raporcie oddziaływania na środowisko gatunków roślin ulegną zniszczeniu wraz ze wskazaniem miejsca ich występowania; rozpoznanie gatunków herpetofauny oraz określenie ewentualnego wpływu planowanej inwestycji na gatunki płazów i gadów, które mogą występować na omawianym terenie.

W odpowiedzi na powyższe pismo inwestor przedstawił swoje wyjaśnienia ustosunkowując się do każdego ze wskazanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zagadnienia. Inwestor wskazał między innymi: "Prace związane z odbudową ostróg prowadzone będą wyłącznie z wody. Nie przewiduje się zajęcia terenu międzywala na potrzeby odbudowy ostróg. Nie ma potrzeby wykonywania jakichkolwiek dróg technologicznych w międzywalu. Nie będzie również składowania materiałów w międzywalu. Nawet wrzynka ostrogi będzie wykonywana z wody. Cały niemal materiał do odbudowania ostrogi oraz sprzęt (koparka) będzie dowożony droga wodną. Prowadzenie odbudowy ostróg nie będzie zatem wymagać zajęcia terenu międzywala.". Wyjaśniono również: "Dla potrzeb raportu wykonano inwentaryzację siedlisk dla odcinka W. objętego specjalnym obszarem ochrony siedlisk PLH220033 Dolna Wisła. Prace obejmowały tekstowe i kartograficzne przedstawienie zróżnicowania i ocenę wartości fitocenotycznej składowej środowiska na obszarze północnego fragmentu ostoi habitatowej europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000- PLH 220033 Dolna Wisła (...) Nie przewiduje się zniszczenia/zajęcia cennych siedlisk przyrodniczych na tym odcinku doliny W. (teren ostoi siedliskowej PLH 220033) ponieważ w tym miejscu będą tylko remontowane ostrogi. Wszystkie prace związane z remontem będą prowadzone od strony wody". W odniesieniu do gatunków herpetofauny inwestor wyjaśnił: "Zgodnie z danymi literaturowymi, na analizowanym obszarze mogą występować następujące gatunki herpetofauny: jaszczurka zwinka Lacerna agilis, żaba trawna Rana temporaria, żaba moczarowa Rana arvalis, żaba jeziorowa Rana lessonae. Ze względu na przyjętą technologię prac, która nie powoduje zajętości terenu oraz ze względu na fakt, że nie będą wprowadzane nowe urządzenia hydrotechniczne i trwałe przekształcanie terenu, planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało istotnego oddziaływania na populację tych gatunków". Pismo uzupełniające, a w pewnym zakresie prostujące treść raportu podpisała pracownik inwestora i jego pełnomocnik w postępowaniu administracyjnym Dyrektor Biura Ochrony Środowiska M. B.

Postanowieniem z dnia 25 października 2010 r. podjętym z powołaniem na art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 ustawy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Drugi z organów uzgadniających, tj. Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z 22 lipca 2010 r. pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie.

W toku postępowania prowadzonego stosownie do wymogów ustawy przy udziale społeczeństwa organ pierwszej instancji postanowieniami dopuścił do udziału w sprawie na prawach strony organizacje ekologiczne, które zgłosiły chęć udziału tj. A, C i D.

Decyzją z dnia 9 grudnia 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy, powołując art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 82 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji, a także § 3 ust. 1 pkt 61 w zw. z § 4 wskazanego wyżej rozporządzenia ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km [...] obejmującego odbudowę dwóch ostróg: nr [...], [...]. W decyzji powyższej organ określając przedmiot przedsięwzięcia wskazał rodzaj prac przewidzianych do jego wykonania (wykonanie podbudowy z materacy faszynowych taflowych grubości 1 m, wykonanie faszynady z nachyleniem, wykonanie palisady z pali drewnianych, obciążenie koszami gabionowymi, wykonanie narzutu podwodnego z kamienia naturalnego, wykonanie wrzynki i obłożenie koszami gabionowymi skarpy na długości 30 m na podbudowie z ścieli faszynowej). Określił miejsce realizacji wskazując, że prace będą realizowane w korycie rzeki W. km [...], a zajmowana powierzchnia przez w/w budowle wynosić będzie: dla ostrogi nr [...] – ok. 1100 mkw., dla ostrogi nr [...] – ok. 1080 mkw. W warunkach wykorzystania terenu w fazie realizacji zalecił m.in. aby plac budowy i jego zaplecze organizować z uwzględnieniem zasad minimalizacji zajęcia terenu i przekształcenia jego powierzchni oraz lokalizować poza obszarami Natura 2000 lub obszarami na których występują gatunki i siedliska przyrodnicze wymienione w załączniku I i II dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz pozostałymi obszarami chronionymi na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Dalej nakazał, aby przy odbudowie ostróg wykorzystać materiały naturalne, tj. drewno, faszyna, kamień, a prace wykonywać od strony wody przy użyciu sprzętu pływającego z uwagi na możliwe zlokalizowanie na brzegu fragmentów siedlisk przyrodniczych. Dalej szczegółowo określił ograniczenia czasowe dla realizacji prac związanych z odbudową ostróg ze względu na okres tarła cennych gatunków ryb, okres lęgowy ptaków, a także z uwagi na możliwość migracji oraz okres rozrodu płazów. Organ pierwszej instancji w wydanej decyzji wskazał nadto, że nie określa warunków wykorzystania i eksploatacji terenu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ opisał szczegółowo przebieg postępowania. Stwierdził, że po wykonaniu inwestycji, w fazie jego eksploatacji nie będzie oddziaływania inwestycji na środowisko. Uznał, że przedstawiony przez wnioskodawcę raport (uzupełniony pismem z dnia 15 września 2010 r.) odpowiada wymogom zawartym w art. 66 ustawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w granicach zgłoszonych do sieci ekologicznej Natura 2000: PLH220033 Dolna Wisła i PLB040003 Dolina Dolnej Wisły. oraz że dla terenu objętego przedsięwzięciem brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dalej wyjaśnił, że planowane zadanie, ze względu na swój charakter, nie będzie w sposób istotny oddziaływać na środowisko na etapie funkcjonowania, w tym i na obszary Natura 2000 oraz że nie są zagrożone siedliska i gatunki priorytetowe. Z kolei na etapie budowy planowane zadanie może powodować oddziaływania o umiarkowanej skali. W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej obejmującej ornitofaunę w okresie lęgowym, wędrówek wiosennych i jesiennych oraz zimy, a także rośliny i siedliska chronione zlokalizowane w międzywalu oraz w sąsiedztwie wałów, stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na ww. obszary i na przyrodę w okresie budowy, pod warunkiem zachowania działań minimalizujących. Do decyzji dołączono charakterystykę przedsięwzięcia stosownie do wymogu art. 82 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji.

Odwołanie od ww. decyzji wniosło A z siedzibą w M. zarzucając naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a–c ustawy o udostępnianiu informacji oraz naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Jednocześnie w odwołaniu zaskarżono postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. zarzucając określenie mało precyzyjnych środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, brak dokonania analizy określonej w art. 77 ust. 5 ustawy, wydanie postanowienia na podstawie raportu wykonanego bez spełnienia wszystkich wymogów określonych w art. 66 ustawy. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia niezasadnie odstąpiono od określenia warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia (odbudowy ostróg), zarzucono brak w decyzji nałożenia obowiązku wykonania powtórnej (ponownej) oceny oddziaływania na środowisko powołując się na art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o udostępnianiu informacji. Wskazano, że w zaskarżonej decyzji nie zawarto informacji w jakim stopniu zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie wykorzystano ustalenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska a także, że nie odniesiono się w pełni do uwag i wniosków skarżącego A, gdyż z uzasadnienia decyzji wynika, że do uwag ustosunkował się inwestor, a nie organ. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem, że podczas inwentaryzacji nie stwierdzono występowania łęgowych rybitw, czemu jej zdaniem przeczy charakterystyka przedsięwzięcia. Z decyzji nie wynika też, czy w sąsiedztwie nie występują chronione prawem zabytki oraz w jakim zakresie prognozuje się wpływ tego przedsięwzięcia na te obiekty. Zarzucono również brak obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty o informacjach określonych w art. 33 ustawy. Postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zarzucono niezgodność raportu z wymogami określonymi w art. 66 ustawy. Wskazano, że nie było zgodne z zaleceniem "Prognozy oddziaływania na środowisko Programu Żuławskiego – 2030" sporządzanie szeregu raportów dla poszczególnych zadań, brak wskazania działań minimalizujących oddziaływania na płazy i gady, brak wariantów alternatywnych w raporcie oddziaływania na środowisko. Zdaniem skarżącego A teren lokalizacji przedmiotowych ostróg nr [...] i [...] położony jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich.

W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podjętej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 7 kwietnia 2011 r. częściowo podzielono zarzuty odwołania.

Kolegium stwierdziło, że w decyzji organu pierwszej instancji faktycznie nie określono warunków wykorzystania terenu, czyli sposobów utrzymania ostróg w stanie technicznym pozwalających na prawidłowe wykonywanie funkcji ochrony brzegu rzeki. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm.) właściciel urządzenia wodnego znajdującego się na śródlądowych wodach powierzchniowych jest obowiązany do zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa oraz właściwego funkcjonowania tego urządzenia, z uwzględnieniem wymagań wynikających z warunków utrzymania wód. Podkreśliło, że teren lokalizacji ostróg położony jest w granicach Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Dolina Dolnej Wisły i w Specjalnym Obszarze Ochrony Siedlisk Dolina Wisła. Sprawa utrzymania urządzeń i obiektów służących bezpieczeństwu przeciwpowodziowemu na terenach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 została uregulowana przepisami art. 36 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151 poz. 1220 ze zm.). Dalej Kolegium wskazało na brak pełnych szczegółowych informacji o stwierdzonych gatunkach roślin i zwierząt, jakie mogą występować w miejscu realizacji obu ostróg. Wskazując na fotografię z raportu przedstawiającą sposób prowadzenia prac związanych z budową ostrogi (fot. 01 na str. XL) z widocznym zajęciem strefy brzegowej na szerokości ok. 10 m. Kolegium wywiodło, co następuje: "Autorzy raportu nie przeprowadzili szczegółowych inwentaryzacji na tych odcinkach, dlatego trudno jest odnieść wskazane w decyzji organu I instancji terminy do ochrony faktycznych gatunków występujących na brzegu w miejscu przebudowy ostróg nr [...] i nr [...], należy zaznaczyć, że przeprowadzenie takich szczegółowych inwentaryzacji pozwoliłoby na szczegółowe określenie terminów przeprowadzenia prac budowlanych dla konkretnej ostrogi, co zdecydowanie uściśliłoby je wpływając jednocześnie na lepszą organizację przebudowy poszczególnych ostróg, a przede wszystkim dawałoby gwarancję kompleksowej ochrony środowiska w miejscu ich realizacji. Na tej podstawie możliwym byłoby określenie w decyzji środowiskowej najbardziej dogodnych, z punktu widzenia ochrony środowiska, terminów dokonywania konserwacji i bieżących napraw ostrogi, czyli spełnienia wymogu określenia warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, tak jak stanowi przepis art. 82 ust. 1ustawy".

Kolegium uznało, że raport oddziaływania na środowisko nie w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 66 ust. 1 ustawy, a to z tego względu, iż nie zawiera szczegółowych analiz występowania gadów i płazów oraz skutków realizacji i funkcjonowania ostrogi na nie. Za wadę raportu organ uznał fakt, że został on opracowany łącznie dla wszystkich siedmiu zadań I etapu programu "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław do roku 2030", przez co zbyt mało szczegółowo odnosi się do samych miejsc realizacji poszczególnych ostróg, które będą przedmiotem 10 pojedynczych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na ich realizację wydawanych przez organy ochrony środowiska 8 gmin. Raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony został dla odbudowy 30 ostróg oraz pięciu odcinków wałów przeciwpowodziowych o łącznej długości 36,65 km. Realizacja całego planowanego przedsięwzięcia na terenie 8 gmin na podstawie jednej decyzji środowiskowej zdecydowanie wydłużyłaby czas jej wydania, a także na jej podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Równocześnie zastosowany podział na poszczególne ostrogi powinien pozwolić organom współuczestniczącym w wydaniu decyzji środowiskowej (w szczególności Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska) na bardziej szczegółowe zapoznanie się ze skutkami ich realizacji. Zdaniem Kolegium podział taki zdecydowanie przyśpieszy czas realizacji ostróg, jako ważnego elementu zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław, gdyż w przypadku przedłużania się procedury wydania decyzji środowiskowej i tym samym pozwolenia na budowę dla jednego zadania nie blokuje możliwość realizacji innych 30 odbudowywanych ostróg, gdyż realizacja ich może być prowadzona samodzielnie (niezależnie) bez powiązania technologicznego czy technicznego z pozostałymi. Kolegium wskazało, że w raporcie o oddziaływaniu na środowisko w rozdziale 9 omówiono szczegółowo działania minimalizujące potencjalny negatywny wpływ na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w tym przede wszystkim na ptaki i ryby, ale nie wskazano działań minimalizujących oddziaływania na płazy i gady. W Standardowym Formularzu Danych wyszczególniono dwa gatunki płazów wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz 10 gatunków płazów jako ważne, które występują w granicach ostoi Dolna Wisła. Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę na treść przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004, Nr 220, poz.2237).

Zdaniem Kolegium, informacji przedstawionych w piśmie inwestora z dnia 13 września 2010 r., nie można uznać za uzupełnienie raportu, gdyż raport powinien być uzupełniony przez jego autora nie zaś przez firmę, która go zleciła, przy czym uzupełnienie takie winno spełniać wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, w szczególności winno również wskazywać źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia uzupełnienia raportu, jak również streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu. Kolegium zwróciło nadto uwagę, że w Standardowym Formularzu Danych dla obu wyznaczonych w dolinie W. obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 wymienione w powyższym piśmie gatunki żab (żaba trawna Rana temporaria, żaba moczarowa Rana arvalis, żaba jeziorowa Rana lessonae) określone są jako "gatunki ważne", także na tej tylko podstawie można stwierdzić, że mogą one występować także na odcinkach brzegu rzeki, w rejonie których planowana jest przebudowa ostróg. Informacja ta potwierdza fakt, że w ramach przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przebudowanej ostrogi nie były prowadzone szczegółowe badania terenowe dotyczące gadów i płazów.

Wątpliwości organu odwoławczego budził także zapis w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnieniu warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy z którego wynika, że: "przed rozpoczęciem prac należy zgodnie z art. 56.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2001 roku o ochronie przyrody (Dz. U z 2009, Nr 151, poz. 1220, t.j.) uzyskać zezwolenie na płoszenie oraz niszczenie gatunków oraz siedlisk gatunków objętych ochroną ścisłą częściową. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie zastępuje zezwolenia w trybie art. 56 ustawy o ochronie przyrody", gdyż w tej sytuacji nie wiadomo na jakiej podstawie inwestor wystąpi do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w przypadku wystąpienia gatunków chronionych) i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w przypadku gatunków częściowo chronionych) o zezwolenie na odstępstwa od zakazów określonych w art. 51 i 52 ustawy ochronie przyrody.

Wątpliwości organu odwoławczego budziła nadto rzetelność analiz przeprowadzonych przez organ współdziałający, czyli przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, poprzedzających wydanie postanowienia o uzgodnieniu warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. Brak szczegółowych informacji o zinwentaryzowanych zasobach środowiska przyrodniczego, miejsc lokalizacji poszczególnych ostróg doprowadził w konsekwencji do mało precyzyjnych uwarunkowań ich realizacji zapisanych w decyzji środowiskowej.

Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że pomiędzy charakterystyką przedsięwzięcia a danymi zawartymi w decyzji środowiskowej odnoszącymi się do występowania rybitwy rzecznej i białoczelnej wystąpiły różnice. Informacja o występowaniu legowisk rybitwy w tym rejonie została także potwierdzona w uzgodnieniu warunków realizacji obu przedmiotowych ostróg dokonanym przez organ ochrony środowiska w G. Skoro załącznik do decyzji stanowi, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji, jej integralną część, to musi odpowiadać takim samym wymogom jak decyzja. W niniejszej sprawie charakterystyka przedsięwzięcia nie wskazuje daty i numeru zaskarżonej decyzji, a informacje dotyczące występowania rybitw rzecznej i białoczelnej nie są spójne z informacjami zawartymi w decyzji.

Wskazane wyżej uchybienia skutkowały uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowym postępowaniu organy uzgadniające i opiniujące warunki realizacji przedsięwzięcia na podstawie art. 77 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji zajmują swoje stanowisko m. in. na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zatem uzupełnienie raportu wiąże się z koniecznością przedłożenia uzupełnionego raportu w/w organom celem zajęcia stanowiska w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. W ocenie strony skarżącej raport oddziaływania na środowisko sporządzony został rzetelnie i wszechstronnie, zgodnie z przepisami ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 28 września 2011 r., wydanym w sprawie II SA/Gd 517/11 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na art. 138 § 2 k.p.a. jako podstawę prawną wydanego przez Kolegium rozstrzygnięcia. Przepis ten w dacie rozstrzygania przez Kolegium sprawy stanowił, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skorzystanie z dyspozycji cytowanego przepisu jest możliwe jedynie wówczas gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. Zdaniem sądu, organ odwoławczy jako organ drugiej instancji ma przede wszystkim obowiązek ponownego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a na podstawie art. 136 k.p.a. uprawniony jest do przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jak również uprawniony jest do zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. Organ odwoławczy uprawniony jest przy tym do merytorycznej zmiany decyzji organu pierwszej instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Może w tym zakresie decyzję organu pierwszej instancji uzupełnić, zmienić, czy doprecyzować odpowiednio do wymogów zawartych w art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji. Odnosząc się do zarzutów, kwestionujących kompletność raportu, jako środka dowodowego, sąd wskazał, że jeżeli raport nie jest wyczerpujący lub nie cechuje się szczegółowością niezbędną zdaniem organu ze względu na przedmiot sprawy albo też zawiera błędy, nieścisłości wymagające wyjaśnienia to organ może, oprócz pisemnego zobowiązania inwestora do uzupełnienia raportu, skorzystać również z innych środków:

1) przeprowadzić rozprawę administracyjną, o której zgodnie z art. 90 § 3 k.p.a., może zawiadomić państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot; w tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla poparcia ich żądań, które włączane są do akt sprawy;

2) skorzystać z innych środków dowodowych, np. dowodu z opinii biegłego lub oględzin;

3) zwrócić się odpowiednio do krajowej lub regionalnej komisji ocen oddziaływania na środowisko.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie było przeszkód, aby organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia pewnych kwestii i zagadnień dotyczących raportu i jego uzupełnienia przeprowadzając rozprawę administracyjną z udziałem autorów raportu, inwestora i organizacji społecznych uczestniczących w postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy z tej możliwości nie skorzystał, a w ocenie Sądu powinien. Sąd podkreślił, że przedmiotem inwestycji nie jest komercyjne przedsięwzięcie realizowane wyłącznie w ekonomicznym interesie inwestora. W sprawie chodzi o inwestycję mającą na celu przeciwdziałanie powodziom, a zatem o inwestycję celu publicznego. Z analizy uzasadnienia podjętej przez Kolegium w decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wynika, że zasadniczymi powodami jej podjęcia było: 1/ uznanie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotycząca odbudowy ostróg musi określać tzw. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia – stosownie do wymogu art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji, 2/ wadliwość raportu i konieczność jego uzupełnienia.

Oceniając zaskarżoną decyzję i stanowisko Kolegium Sąd stwierdził, że przepisy prawa nie określają, jaki podmiot powinien opracować raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Sądu, raport ten faktycznie może przygotować każdy i to bez względu na kwalifikacje i znajomość zagadnienia. Do organu należy jednak ocena raportu pod kątem jego zgodności z przepisami prawa, logiki zawartych w nim wywodów oraz jego fachowości i kwalifikacji autora. Nie ma żadnych prawnych przeszkód, aby raport przygotował sam inwestor, czy też zespół jego pracowników. Zdaniem Sądu Kolegium nie miało zatem podstaw do negowania uzupełnienia raportu tylko z uwagi na fakt, że uzupełnienie to nie zostało dokonane przez zespół pracowników B, a przez pracownika inwestora. Podważenie wiarygodności uzupełnienia raportu w sprawie z tej tylko przyczyny, że uzupełnienia dokonał inwestor, a nie autor raportu nie było uprawnione. Skoro okoliczność ta wzbudziła pewne wątpliwości organu odwoławczego to nie było przeszkód, aby je wyjaśnić czy to w drodze pisemnej korespondencji z inwestorem, czy też na rozprawie administracyjnej.

Sąd uznał także za nieprawidłowe stanowisko Kolegium wskazujące na wadliwość raportu z uwagi na jego szerszy zakres wykraczający poza będącą przedmiotem sprawy administracyjnej odbudowę dwóch ostróg. Odbudowa wszystkich ostróg, których aktualny stan przedstawiają dołączone do raportu zdjęcia, ma być realizowana przez inwestora w identyczny sposób, a i ingerencja w środowisko związana z ich odbudową jest niemal taka sama. Raport dokładnie wskazuje jakie siedliska przyrodnicze objęte załącznikiem I Dyrektywy Siedliskowej sąsiadują z poszczególnymi ostrogami (str. 133 i nast.). Zatem w istocie nie wiadomo jakiej innej szczegółowej inwentaryzacji w miejscach odbudowy poszczególnych ostróg oczekuje Kolegium w ponownie prowadzonym - na podstawie zaskarżonej decyzji - postępowaniu (vide: str. 5 i 7 zaskarżonej decyzji, gdzie wskazuje się m. in., że: "Wadą raportu jest to, że opracowany został dla wszystkich 7 zadań I Etapu Programu "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław do roku 2030" przez co zbyt mało szczegółowo odnosi się do samych miejsc realizacji poszczególnych ostróg (...)" i dalej: "Brak szczegółowych informacji o zinwentaryzowanych zasobach środowiska przyrodniczego miejsc lokalizacji poszczególnych ostróg doprowadził w konsekwencji do mało precyzyjnych uwarunkowań ich realizacji zapisanych w decyzji środowiskowej")". Zdaniem Sądu lektura raportu wskazuje, że nie ma jakichkolwiek trudności w odróżnieniu od siebie zagadnień dotyczących poszczególnych inwestycji (odbudowy wałów i ostróg) poddanych przez inwestora odrębnym postępowaniom administracyjnym. Również opis elementów przyrodniczych środowiska i analiza oddziaływań na poszczególne komponenty środowiska została przez autorów raportu przedstawiona tak, że nie ma trudności z przyporządkowaniem określonych treści do poszczególnych przedsięwzięć. Sąd nie podzielił zatem stanowiska Kolegium, że raport jest wadliwy z tego względu, że został opracowany łącznie dla większej ilości zadań niż objęte przedmiotowym postępowaniem. Rodzaj inwestycji i podobieństwo środowiska, w którym będzie ono realizowane uprawniał inwestora do opracowania jednego raportu obejmującego całość przedsięwzięcia związanego z odbudową wałów i odbudową 30 ostróg.

Za nieprzekonywujące Sąd uznał również stanowisko Kolegium dotyczące tzw. zajętości terenu przy odbudowie ostróg, a tym samym i konieczności analizy oddziaływania ich odbudowy na siedliska i gatunki występujące na lądzie (w tym na gady i płazy). Wnioskowanie o "zajętości" terenu przybrzeżnego, wielkości tego zajęcia wyłącznie na podstawie fotografii przedstawionej w raporcie (karta XL), bez jakiejkolwiek próby dokładniejszego wyjaśnienia tej kwestii, nie jest uprawnione. Zarówno raport, jak i wyjaśnienia inwestora zawarte w piśmie z dnia 13 września 2010 r. wskazują, że całość prac ma być wykonywana wyłącznie od strony wody. Taki też warunek zawarty został w decyzji organu pierwszej instancji (pkt B lit. d). Jeżeli organ drugiej instancji, w związku z przedstawioną w raporcie fotografią, powziął wątpliwości, co do wskazywanego sposobu wykonywania prac związanych z odbudową ostróg, powinien również tę kwestię wyjaśnić jednoznacznie w trybie art. 136 k.p.a. W świetle treści raportu (i jego uzupełnienia) oraz wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji całość prac powinna być realizowana wyłącznie w nurcie rzeki. Z kolei ustalenie Kolegium o tzw. "zajętości" terenu na brzegu w części lądowej dokonane na podstawie przywołanej w uzasadnieniu decyzji fotografii skutkowało m.in. uznaniem, że w sprawie zachodzi konieczność zapewnienia większej ochrony dla środowiska herpetofauny pominiętego w raporcie. Sąd zaznaczył przy tym, że w tym zakresie w odniesieniu do gadów i płazów inwestor uzupełnił raport, a w decyzji organu pierwszej instancji, kierując się wskazaniami organu ochrony środowiska określono, że prace związane z odbudową ostróg należy prowadzić w sposób, który nie zakłóci migracji oraz rozrodu płazów, przypadający na okres od 15 marca do 30 czerwca (pkt B lit. e decyzji). Kolegium dyskwalifikując uzupełnienie raportu z uwagi na osobę jego autora i wnioskując z przywołanej fotografii o innym sposobie wykonywania przedsięwzięcia, niż opisany w raporcie (nie tylko z wody) uznało, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia szczegółowych analiz występowania gadów i płazów w miejscach odbudowy poszczególnych ostróg i określenia tzw. działań minimalizujących wpływ przedsięwzięcia na ich środowisko. Wobec tego, że Kolegium nie miało podstaw do dyskwalifikowania uzupełnienia raportu, ani nie wykazało jednoznacznie swojego ustalenia co do "zajętości" terenu lądowego, tym samym nie wykazało również przyjętej tezy o wadliwości raportu w odniesieniu do braku analizy wpływu przedsięwzięcia na środowisko herpetofauny, czyli gatunki zwierząt, które poza okresem godowym prowadzą lądowy tryb życia. W tym zakresie Sąd w pełni podzielił argumentację skargi. Stwierdził nadto, że w okolicznościach sprawy trudno przyjąć, iż wykonywanie prac w sposób określony przez inwestora, tj. z wody może w jakikolwiek sposób w ogóle (poza okresem rozrodu) oddziaływać na środowisko gadów i płazów.

Ponadto nie było dla Sądu dostatecznie jasne stanowisko Kolegium w kwestii braku określenia w decyzji organu pierwszej instancji "warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia". W szczególności nie wiadomo było, czy brak ten Kolegium uznaje za wadę decyzji, czy też nie. Z jednej strony organ odwoławczy wskazuje bowiem na obowiązki właściciela urządzenia wodnego wynikające z art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo wodne i konieczność zawarcia ww. warunku, a z drugiej wywodzi: "W tym przypadku zarządca nieruchomości Skarbu Państwa (rzeki) kierując się zasadami wynikającymi z położenia planowanych ostróg w obszarach Natura 2000 dostosuje swoje działania, sposoby konserwacji, naprawy i terminy ich wykonania do wymogów ochrony przyrody i dlatego nie było potrzeby do określania sposobu wykorzystania terenu w okresie funkcjonowania ostróg. Równocześnie duża zmienność oddziaływań (w czasie i w stopniu ich nasilenia) wód rzeki na planowane ostrogi nie pozwalają na określenie terminów i sposobów wykonywania prac konserwacyjnych czy naprawczych. Stan techniczny poszczególnych ostróg jest okresowo sprawdzany przez służby przeciwwodne i one decydują o działaniach zabezpieczających, które muszą być wykonane natychmiast po stwierdzeniu ich uszkodzenia, naruszenia konstrukcji lub innych niekorzystnych przekształceń". Wywód ten, w ocenie Sądu, uzasadnia raczej stanowisko wskazujące na brak możliwości określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania" w odniesieniu do przedmiotowych ostróg.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy nie wykazał konieczności przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Wskazane zaś w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wadliwości raportu dotyczące jego szerszego zakresu czy uprawnienia co do autorstwa uzupełnienia raportu nie upoważniały do podważenia jego wiarygodności. Merytoryczne natomiast wątpliwości Kolegium co do tzw. "zajętości" terenu i oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko herpetofauny, a także inne wymienione w uzasadnieniu, a dotyczące m. in. rozbieżności między decyzją organu pierwszej instancji a załączoną doń charakterystyką przedsięwzięcia, czy odstępstw od zakazów określonych w art. 51 i 52 ustawy o ochronie środowiska, mogły zostać wyjaśnione w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie art. 136 k.p.a. Również akcentowana w odpowiedzi na skargę rozbieżność między rozstrzygnięciami organów, a uzasadnieniem decyzji organu pierwszej instancji w zakresie wprowadzonego zakazu realizacji przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 (punkt B lit a decyzji i punkt I a postanowienia organu ochrony środowiska), powstała najprawdopodobniej z wyniku oczywistego błędu edytorskiego, wymagała co najwyżej skorygowania przez organ odwoławczy, a nie korzystania z art. 138 § 2 k.p.a.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 21 lutego 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, jako podstawę prawną wydawanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powołało przepisy art. 71 ust. 2, art. 60, art. 73 ust. 1 w zw. z art. 74 ust. 1, art. 63 ust. 1, 64 ust. 1, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji. Kolegium wskazało przy tym, że jest związane dokonaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 517/11, wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania. Mając na względzie stanowisko Sądu i wyrażoną w nim ocenę prawną, Kolegium w oparciu o przepis art. 136 k.p.a. zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego poprzez:

1) uzupełnienie informacji dotyczącej gatunków gadów i płazów występujących w bezpośrednim sąsiedztwie terenu realizacji odbudowy ostrogi oraz wykazanie, czy dopuszczone w decyzji terminy realizacji odbudowy ostrogi nie będą się pokrywały z okresem rozrodu występujących tam gatunków gadów i płazów,

2) wskazanie jaki będzie tryb postępowania w przypadku stwierdzenia bezpośrednio przed przystąpieniem do prac budowlanych miejsc występowania objętych ochroną gadów i płazów,

3) wskazanie, czy i ewentualnie jakie siedliska przyrodnicze występują w bezpośrednim sąsiedztwie odbudowywanej ostrogi.

Z odpowiedzi udzielonej przez organ pierwszej instancji, w oparciu o wyjaśnienia inwestora wynika, że zarówno w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzupełnieniu dokonanym pismem z dnia 13 września 2010 r. (w formie opisowej oraz map zawierających inwentaryzację i waloryzację fitocenotyczną oraz miejsca występowania wybranych grup ptaków), a także pismem z dnia 5 października 2010 r., stwierdzono, że w miejscach realizacji planowanych inwestycji nie występują gatunki chronione i "specjalnej troski". Materiały te były przygotowywane przez specjalistów, którzy opracowywali raport oraz brali udział w przeprowadzanych inwentaryzacjach. Wyjaśniono także, że w przypadku stwierdzenia bezpośrednio przed przystąpieniem do prac budowlanych miejsc występowania objętych ochroną gadów i płazów należy je przemieścić. Zgodnie z regulacjami prawnymi na działania te oraz na ewentualne zniszczenie siedlisk gatunków zwierząt objętych ochroną należy uzyskać odrębne zezwolenie (w trybie art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody). Oczywiście w takim przypadku przemieszczenia dokonać należy w początkowym terminie przystępowania poszczególnych gatunków do rozrodu, zanim dojdzie do złożenia jaj. Tym niemniej w trakcie postępowania o uzyskanie decyzji środowiskowej nie stwierdzono występowania gatunków chronionych i "specjalnej troski" w miejscach realizacji planowanych inwestycji.

Kolegium uznało, że złożone wyjaśnienia, jak też zgromadzone w sprawie dowody, w tym w szczególności raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, stanowią wystarczający materiał do określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że nie mogą one mieć wpływu na rozstrzygnięcie. I tak w odniesieniu do zarzutów dotyczących postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r., wskazało, że nie dostrzega naruszenia przepisu art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 ustawy, gdyż w jego ocenie postanowienie uzgadniające winno zawierać stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, jedynie w sytuacji, gdy organ po przeanalizowaniu okoliczności wymienionych w art. 77 ust. 5 pkt 1-3 ustawy uzna za zasadne nałożenie takiego obowiązku. W ocenie Kolegium postanowienie zawiera niezbędne uwarunkowania uwzględniające ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego zakres nie narusza art. 66 ustawy, zatem zarzut dotyczący braku precyzyjnego określenia środowiskowych uwarunkowań jest nieuzasadniony.

Kolegium stwierdziło przy tym, że w zaskarżonej decyzji uwzględniono w całości ustalenia określone postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Nadto, odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku określenia w decyzji wpływu odbudowy ostrogi na zabytki, Kolegium stwierdziło, że w rozdziale 5.8 raportu przedstawiono opis krajobrazu i dziedzictwa kulturowego, wyszczególniono zabytki oraz inne cenne obszary i obiekty wartościach kulturowych, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia, zaś w rozdziale 7.8 dokonano analizy oddziaływania na krajobraz i dziedzictwo kulturowe oraz przedstawiono lokalizację zadań na tle obiektów dziedzictwa kulturowego. Z powyższego wynika, że wpływ planowanego przedsięwzięcia na dziedzictwo kulturowe i dobra materialne dotyczy przede wszystkim możliwości oddziaływania etapu budowy (transportu sprzętu i materiałów, pracy ciężkiego sprzętu w sąsiedztwie wałów) i związanego w tym potencjalnego oddziaływania na substancję zabytkową i zabudowania sąsiadujące z drogami transportowymi oraz zapleczem budowy i placem budowy. W związku z powyższym realizacja zadania jakim jest "B03 - Odbudowa ostróg na rzece W." nie będzie oddziaływać negatywnie na zabytki. W powiązaniu ze wskazanymi w decyzji uwarunkowaniami oraz charakterem budowli (ostrogi) ewidentnie przesądzono, że nie zachodzi konieczność nakładania jakichkolwiek warunków na przedsięwzięcie z punktu widzenia ochrony zabytków.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zapisu w decyzji o braku występowania rybitwy, Kolegium wskazało, że z raportu i jego uzupełnienia wynika, że występowanie rybitw zostało stwierdzone w obszarze "M.", tj. ujściu W. oraz w km [...] rzeki W. Ostrogi odbudowywane w gminie P. znajdują się natomiast w odległości ponad 7 km powyżej stwierdzonego występowania rybitw na W. i ponad 5 km od Rezerwatu M. W charakterystyce przedsięwzięcia i raporcie wskazano, że w 2009 roku z powodu fali powodziowej kolonia rybitwy została zalana, a lęgi ptaków uległy zniszczeniu. Ustalenie w decyzji na str. 9, że na analizowanym odcinku podczas inwentaryzacji ornitologicznej nie stwierdzono występowania rybitw nie jest sprzeczne z charakterystyką. Także w innych miejscach raportu wskazano miejsca występowania rybitw.

Kolegium uznało za bezpodstawny zarzut dotyczący niezgodności raportu z art. 66 ustawy i zaznaczyło, że odwołujący się nie wskazał, która z części raportu została opracowana niezgodnie z powołanym przepisem prawa. Odnośnie do zarzutu dotyczącego braku rozpatrywania wszystkich rozwiązań alternatywnych, w tym także natury nieinwestycyjnej, wskazało, że rozważano warianty realne do realizacji. Przedmiotowe zadanie stanowi element I etapu "Programu Żuławskiego - 2030", który jest dokumentem strategicznym. Analizowane były warianty alternatywne i jednoznacznie zapisano, że dla odbudowy ostróg nie ma innej alternatywy. W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy rozpatrywane alternatywy przedsięwzięcia muszą mieć charakter racjonalny. W prognozie do "Programu Żuławskiego - 2030" w kolumnie "Grupowanie zadań" wskazano, że jeden raport umożliwia ustalenie oddziaływań skumulowanych i przeciwdziałanie im, i dotyczy to wspólnego raportu dla zadań "Odbudowa ostróg na rzece W." i "Rzeka W. odbudowa lewego i prawego wału przeciwpowodziowego". Sporządzony wspólny raport dla ostróg i wałów analizował łącznie te przedsięwzięcia inwestycyjne, co wynika z raportu (str. 163).

Kolegium stwierdziło również, że uzasadnienie decyzji nie narusza przepisu art. 85 ust. 2 ustawy, gdyż ustosunkowano się w nim do zgłoszonych przez odwołującego się uwag.

Skargę na powyższą decyzję wywiodło A z siedzibą w M., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 grudnia 2010 r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2012 r. skarżące A sformułowało zarzuty w stosunku do kwestionowanej decyzji i zarzuciło, że wydana ona została z naruszeniem:

1) art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 ustawy, co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym zaskarżonego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r.,

2) art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy,

3) art. 10 oraz art. 7 k.p.a., gdyż nie zapewniono skarżącemu czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, w tym zwłaszcza w postępowaniu uzupełniającym, toczącym się na podstawie art. 136 k.p.a.,

Ponadto, sformułowano zarzuty w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, że wydana ona została z naruszeniem:

1) art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji, gdyż organ ten nie rozpatrzył w trakcie postępowania wpływu przedsięwzięcia na zabytki i dostępność do złóż kopalin oraz wzajemnych oddziaływań pomiędzy elementami, o których jest mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a – c ustawy,

2) art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 2 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie oraz lit. c ustawy, gdyż w jej uzasadnieniu nie przedstawiono i nie uzasadniono stanowiska organu pierwszej instancji w sprawie konieczności ponownej oceny (na etapie zatwierdzania projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę),

3) art. 33 ustawy, gdyż podanie do publicznej wiadomości informacji o przeprowadzonym w pierwszej instancji postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa zostało dokonane niezgodnie z wymogami określonymi w art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy,

4) art. 10 § 1 oraz art. 7 k.p.a., gdyż nie zapewniono skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, a przede wszystkim nie poinformowano o przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że art. 77 ust. 4 pkt 2 oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji nakładają na organy – merytoryczny i współdziałający – obowiązek zawarcia swojego stanowiska w kwestii tzw. oceny ponownej w sentencji decyzji (postanowienia) – niezależnie od tego, czy stanowisko to będzie pozytywne czy negatywne. Ponadto, zdaniem skarżącego, brak wskazania w decyzji środowiskowej warunków dotyczących wykorzystania terenu w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia, jest wadą decyzji, bowiem również i ten element decyzji ma charakter obligatoryjny. Zdaniem skarżącego A także, brak zawiadomienia przez organ odwoławczy o zakończeniu postępowania dowodowego, tym bardziej w sytuacji jego uzupełnienia w trybie art. 136 k.p.a., sprawia, że na mocy art. 81 k.p.a. wszelkie ustalone w trakcie tego postępowania okoliczności nie mogą być uznane za udowodnione. Skarżący stwierdził też, że organ odwoławczy nie zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku z dnia 28 września 2011 r., gdyż nie przeprowadził rozprawy administracyjnej z udziałem społeczeństwa, a tym samym nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości, jakie powstały w toku postępowania ocenowego. Naruszono ponadto dyspozycję art. 10 k.p.a., nie informując o zakończeniu postępowania odwoławczego i możliwości zgłoszenia dodatkowych uwag i wniosków.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia.

W piśmie z dnia 4 lipca 2012 r. skarżące A stwierdziło, że faktyczny brak zajęcia stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny w osnowie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji narusza rażąco przywołane przez stronę skarżącą przepisy ustawy o udostępnianiu informacji i winien skutkować uchyleniem tak wydanej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Strona powołała się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 286/12.

Na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. pełnomocnik inwestora wyjaśnił, ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez Kolegium art. 10 k.p.a., że uzupełnienie raportu nie doprowadziło do jego istotnej zmiany, a polegało wyłącznie na dołączeniu map z inwentaryzacją. Uzupełnienie raportu miało jedynie zobrazować, skąd się wzięły dane przyjęte do ustaleń w raporcie.

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 202/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2012 r.

Zdaniem Sądu skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdził, że za cel ustawy o udostępnianiu informacji uznać należy, zidentyfikowanie, na etapie udzielania zezwoleń na realizację inwestycji, znaczących jej oddziaływań na środowisko oraz wprowadzenie adekwatnych środków łagodzących i kompensujących. Osiągnięcie tego celu ma zaś być wspieranie przez udział społeczeństwa oraz organów konsultujących w postępowaniu identyfikującym takie oddziaływania. W zakresie przepisów określających rodzaje przedsięwzięć oddziaływujących na środowisko organ administracji pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 173 ustawy, procedował w oparciu o obowiązujące wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W myśl przepisu art. 173 ust. 1 ustawy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane, między innymi na podstawie art. 51 ust. 8 ustawy - Prawo ochrony środowiska, zachowywały moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ustawy, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Ostatecznie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.), weszły w życie w dniu 15 listopada 2010 r., a zgodnie z jego § 4 do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 72 ust. 1 ustawy, wszczętych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed 15 listopada 2010 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że prawidłowo organy zastosowały w zakresie kwalifikacji przedsięwzięć rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r.

Wskazując na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii:

regionalnego dyrektora ochrony środowiska,

organu, o którym mowa w art. 78,

w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17.

W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien zawierać informacje wskazane w art. 67 ustawy. Stosownie zaś do treści art. 77 ust. 1 ustawy jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:

1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego,

2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19 ustawy (w analizowanym przypadku jest to Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny).

Uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska następuje w drodze postanowienia, które powinno zawierać elementy wymienione w ust. 4 art. 77 ustawy. Stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Art. 82 ust. 1 ustawy wskazuje, jakie elementy powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z treścią art. 85 ust. 1 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Wymagania co do treści uzasadnienia takiej decyzji przedstawia natomiast art. 85 ust. 2 ustawy.

W ocenie Sądu w sprawie prawidłowo ustalone zostało, że planowane przedsięwzięcie pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km [...] stanowi, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Niesporne w sprawie jest, że Burmistrz Miasta i Gminy, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r., wydanym w trybie art. 63 ust. 1 ustawy, po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz określił, że zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma być zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy. Inwestor przedłożył, wykonany w maju 2010 r. "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia obejmującego zadania

m.in. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W.". Następnie, zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 ustawy, zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (opinia z dnia 22 lipca 2010 r.), jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (postanowienie uzgodnieniowe z dnia 25 października 2010 r.) uzgodnili warunki realizacji dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W wyniku tak przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że sprawa była ponownie rozpatrywana przez organ odwoławczy po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 września 2011 r. II SA/Gd 517/11 wydanej przez ten organ decyzji kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ administracji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W ocenie Sądu, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana w niniejszej sprawie nie spełniała warunku, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy, albowiem nie zawiera uzasadnienia stanowiska w sprawie braku konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji, gdy organ nie przewiduje takiej konieczności, czego wyrazem jest brak negatywnego rozstrzygnięcia o tej kwestii.

Sąd wyjaśnił, że z art. 85 ust. 1 ustawy wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, przy czym uzasadnienie to, niezależnie od wymagań wynikających z treści art. 107 § 3 k.p.a., powinno zawierać dodatkowe elementy, wskazane w treści art. 85 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 są to:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: – ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, – uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, – wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4, a więc stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b ustawy.

Z treści art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika więc jednoznacznie, że wolą prawodawcy było, aby w każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która wydana została po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, zostało zawarte uzasadnienie stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b, i to niezależnie od tego, czy organ stwierdził konieczność przeprowadzenia takiej oceny, czy też nie stwierdził, przy czym stanowiska negatywnego zabrakło w rozstrzygnięciu.

Sąd podzielił poglądy wyrażone w doktrynie, że art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy określa dodatkowe wymagania formalne, jakie powinno spełniać uzasadnienie decyzji, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, a brak odniesienia się do któregoś z dowodów wskazanych w art. 85 ust. 2 ustawy skutkować będzie naruszeniem ogólnej zasady postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 8 k.p.a., to jest pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz może stanowić naruszenie wynikającej z art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co może bezpośrednio rzutować na prawidłowość wydanych decyzji (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Lex/El.). Ustawodawca nie uzależnił bowiem zawarcia w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elementów wymienionych w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit a-c ustawy od wystąpienia jakichkolwiek okoliczności, a konkretnie wskazał, co uzasadnienie "powinno zawierać". Tak rygorystyczne sformułowanie przepisu nie powinno budzić wątpliwości, że wszystkie elementy w nim wskazane, powinny znaleźć swoją analizę w uzasadnieniu decyzji. Tym samym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, musi zawierać uzasadnienie we wszystkich kwestiach wskazanych w ust. 2 pkt 1 lit. a –c art. 85 ustawy, w tym także co do stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy, i to niezależnie od tego, czy w sentencji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ przedstawił stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b, czy też nie.

Sąd, pomimo istniejącej w orzecznictwie rozbieżności poglądów w tej kwestii, stanął na stanowisku, że art. 82 ust. 1 ustawy określa zarówno obligatoryjne, jak i fakultatywne elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia a element wskazany w pkt 4 ust. 1 tego artykułu, dotyczący przedstawienia stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa

w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b – jest elementem fakultatywnym. Art. 82 ust. 1 ustawy określa, co powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Generalnie wśród jej elementów można wyróżnić składniki obligatoryjne, wskazane w art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy, które muszą się znaleźć w każdej decyzji oraz fakultatywne, wymienione w art. 82 ust. 1 pkt 2-5 ustawy (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 82 ustawy j. w.).

Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2579/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi jedynie, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Zdaniem Sądu nie sposób zatem uznać, że takie przedstawienie stanowiska winno być obligatoryjne, w sytuacji gdy organ nie znajduje konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Za taką interpretacją przemawia także fakt, że zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy w stanowisku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, właściwy organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę wskazane w tym przepisie okoliczności. Zatem de facto przedstawienie stanowiska jest równoznaczne ze stwierdzeniem konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Trudno zatem znaleźć uzasadnienie dla twierdzenia, że przedstawienie stanowiska organu, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy, musi się znaleźć w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przypadku gdy organ stwierdza, iż nie ma konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Na aprobatę zasługuje również stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 313/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym obowiązek określony

w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy może pojawić się wówczas, gdy w fazie początkowej realizacji przedsięwzięcia nie można przewidzieć wszystkich skutków oddziaływania na środowisko. Wtedy istnieje racjonalna podstawa, aby na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę przeprowadzić ponowną ocenę oddziaływania na środowisko. Obowiązek taki nie powstaje, gdy w początkowym stadium realizacji inwestycji skutki środowiskowe są znane i przewidywalne. W tych przypadkach przedstawienie stanowiska, o jakim mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy, nie ma miejsca. Jednocześnie w wyroku tym wskazuje się, że: "z formalnego punktu widzenia rozstrzygnięcie wynikające ze wskazanej normy (art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy) powinno znaleźć miejsce w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez stwierdzenie, że w sprawie (...) brak jest konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postępowaniu o pozwolenie na budowę; skarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji takiego zapisu nie zawierają, jednakże w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest to naruszenie mające wpływ na rozstrzygnięcie, skoro z treści skarżonej decyzji, jej uzasadnienia i akt sprawy wynika, że nie zachodzą przesłanki do prowadzenia ponownego postępowania w sprawie oceny oddziaływania projektowanych elektrowni wiatrowych na środowisko w postępowaniu o pozwolenie na budowę".

Sąd stwierdził, że zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja ani decyzja organu pierwszej instancji stanowiska w przedstawionej kwestii nie uzasadnia w ogóle.

Sąd nie podzielił natomiast poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 286/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym wolą prawodawcy było w każdym przypadku orzekanie w sentencji, czy jest konieczne ponowne przeprowadzenie procedury ocen oddziaływania na środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane jeszcze decyzje wskazane w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z uwagi na treść art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy.

W świetle powyższych rozważań Sąd wyjaśnił, że organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko nie musi zawrzeć w jej osnowie rozstrzygnięcia na temat kwestii, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy, o ile nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 82 ust. 2, a więc wówczas, gdy organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę wskazane w tym przepisie okoliczności. Jednakże uzasadniając tę decyzję zobowiązany jest, na podstawie art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy, uzasadnić zajęte w tej kwestii stanowisko, niezależnie od tego czy decyzja zawiera stanowisko, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 czy też nie. Niezawarcie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy, czyni decyzję wadliwą, a naruszenie to ma wpływ na jej treść.

Podobnie w postanowieniu w dnia 25 października 2010 r., wydanym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w trybie art. 77 ust. 1 ustawy, zgodnie z treścią ust. 4 pkt 2 tego artykułu powinno zostać zawarte stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Tego zaś stanowiska w sentencji postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. nie zawarto. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji organ uzgadniający powinien był w treści uzasadnienia swego postanowienia wyjaśnić przyczyny, dlaczego nie jest konieczne przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponieważ Burmistrz Miasta i Gminy w decyzji z dnia 9 grudnia 2010 r. nie uzasadnił stanowiska w sprawie braku konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, podobnie jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia 25 października 2010 r., dostrzeżoną wadę obu tych rozstrzygnięć winien wyeliminować organ odwoławczy poprzez zawarcie w uzasadnieniu swojej decyzji uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z treścią art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarżący w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy zawarł zażalenie na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. To zaś sprawia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było ponownie rozpoznać nie tylko odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, ale także zażalenie (jako środek niesamoistny) na powyższe postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zawarte w nim zarzuty. Nie czyniąc temu zadość w przedstawionym zakresie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zdaniem Sądu, uchybiło w sposób istotny przepisowi postępowania - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu zasadny był zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 10 § 1 k.p.a. w toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego. Stosownie do jego treści organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Sąd wyjaśnił, że art. 10 § 1 k.p.a. ustanawia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu i z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia; organ ma także obowiązek wstrzymać się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. Zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu.

Zdaniem Sądu zasada czynnego udziału strony w postępowaniu dotyczy nie tylko postępowania przed organem pierwszej instancji, ale także postępowania odwoławczego. Wyjątki od omawianej zasady wprowadza art. 10 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.

Sąd wskazał, że z akt administracyjnych wynikało, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a., nie zapewniło stronom postępowania czynnego udziału w przeprowadzonym na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym. Przede wszystkim zaś organ odwoławczy nie poinformował stron, że takie postępowanie zostało przeprowadzone, a po jego zakończeniu nie umożliwił wypowiedzenia się co do nowo zebranych dowodów i materiałów. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto, jak wskazał Sąd, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do zakwestionowanego w odwołaniu sposobu podania do publicznej wiadomości informacji określonych w art. 33 ustawy. Sprawa w tym zakresie nie została w ogóle wyjaśniona przez organ odwoławczy, co z kolei nie pozwala Sądowi na odniesienie się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 33 ustawy z powodu podania do publicznej wiadomości informacji o przeprowadzonym w pierwszej instancji postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa niezgodnie z wymogami określonymi w art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy, tj. bez obwieszczenia tej informacji w miejscu planowanego przedsięwzięcia na przykład na tablicy ogłoszeń sołectwa w obrębie M.

Sąd zważył, że art. 79 ust. 1 ustawy nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o:

1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

2) wszczęciu postępowania;

3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie;

4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień;

5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu;

6) możliwości składania uwag i wniosków;

7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania;

8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków;

9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona;

10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone.

Definicja pojęcia "podanie informacji do publicznej wiadomości" została zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy, który wskazuje cztery sposoby udostępnienia informacji.

Sąd wskazał, że z akt administracyjnych organu pierwszej instancji wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy obwieszczeniem z dnia 25 czerwca 2009 r. poinformował, iż zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km [...]. Poinformowano też o przedłożeniu raportu przez inwestora oraz pouczono, że osoby zainteresowane mogą zapoznać się z dokumentacją, składać uwagi i wnioski na piśmie w terminie 21 od daty ukazania się obwieszczenia. Z treści tego postanowienia wynika jedynie, że obwieszczenie to miało zostać wywieszone na tablicy ogłoszeń oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy. Nie wiadomo natomiast w jaki sposób zostało to wykonane.

Sąd wskazał przy tym, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że przepis definiujący podanie do publicznej wiadomości może być różnie interpretowany. Wskazuje się przy tym, że to rzeczą organu jest wybranie takiego sposobu ogłoszenia, który zapewni by obwieszczenie o planowanym przedsięwzięciu było dokonane w sposób skuteczny. Oczywiście nie ma przeszkód prawnych, ażeby organ wykorzystał wszystkie możliwe sposoby. Pogląd taki został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1653/06, z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1402/08, a także z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt II OSK 1061/01 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie, jak wskazał Sąd, wskazane orzeczenia dotyczą oceny tego pojęcia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy - Prawo ochrony środowiska, jednakże zdaniem Sądu zachowują one aktualność przy dokonywaniu oceny prawidłowości podania do publicznej wiadomości informacji na podstawie obecnie obowiązującej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Nadto, w ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wyjaśnił podniesionej w odpowiedzi tegoż organu na skargę inwestora, złożonej w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 517/11, rozbieżności między rozstrzygnięciami organów i uzasadnieniem w zakresie wprowadzonego zakazu realizacji przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000. Kwestia wymagała wyjaśnienia i ewentualnej korekty, jak stwierdził Sąd w wydanym w ww. sprawie wyroku. Tymczasem ponownie rozpatrując sprawę Kolegium pominęło zupełnie tę kwestię, co stanowi naruszenie nie tylko art. 7 i art. 77 k.p.a., ale również art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Sadu nie były zasadne natomiast pozostałe zarzuty skargi.

I tak nie był zasadny zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia przez organ odwoławczy rozprawy administracyjnej z udziałem społeczeństwa, skutkiem czego nie wyjaśniono wszystkich wątpliwości, jakie powstały w toku postępowania ocenowego. Zdaniem Sądu, z wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 517/11, nie wynika, że organ odwoławczy miał taki obowiązek. Uchylając decyzję kasacyjną Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a., a rozprawę administracyjną wymienił jako jeden ze środków umożliwiających wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Sąd nie dostrzegł także naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy. Kwestia wpływu przedsięwzięcia na zabytki oraz dostępność złóż do kopalin została przeanalizowana zarówno w treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (strony 113-120 i 152-154), jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 7). Z uzasadnienia decyzji wynika, że wpływ planowanego przedsięwzięcia na dziedzictwo kulturowe i dobra materialne, w tym zabytki, dotyczy przede wszystkim możliwości oddziaływania etapu budowy i związanego z tym potencjalnego oddziaływania na substancję zabytkową i zabudowania sąsiadujące z drogami transportowymi oraz zapleczem budowy i placem budowy. Niemniej, z uwagi na charakter przedmiotowego przedsięwzięcia, opisany przez oba organy, a polegający na odbudowie ostróg wykonywanej od strony rzeki, słusznie Kolegium przyjęło, uzasadniając swoje stanowisko, że nie zachodzi konieczność nakładania jakichkolwiek warunków na przedsięwzięcie z punktu widzenia ochrony zabytków.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję podając, że wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i powinny zostać przez Kolegium uwzględnione. Nadto organ winien zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2011 r. II SA/Gd 517/11.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo A z siedzibą w M. z dnia 18 marca 2013 r. , w którym wniosło o wydanie decyzji o charakterze reformacyjnym oraz o uzupełnienie treści ustalonych w decyzji organu pierwszej instancji środowiskowych uwarunkowań o wskazane przez A zapisy dotyczące:

– zobowiązania inwestora do zacumowania, w terminie przez rozpoczęciem robót budowlanych, barki która będzie przystosowana dla miejsca lęgowego mew i rybitw,

– zobowiązania inwestora do właściwego utrzymania sztucznego siedliska lęgowego dla mew i rybitw w ciągu całego okresu eksploatacji odbudowanych ostróg,

– zobowiązania inwestora do prowadzenia corocznego monitoringu przyrodniczego dotyczącego stopnia zasiedlenia przez mewy i rybitwy na lęgi omawianej barki.

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w piśmie z dnia 30 kwietnia 2013 r. wniósł o utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do wniosku A z siedzibą w M. zawartego w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. inwestor wskazał, że przewidziane do odbudowania ostrogi w Gminie P. znajdują się na odcinku rzeki, gdzie nawet przy stosunkowo niskich stanach wody nie ma stabilnych wysp lub łach znajdujących się w nurcie rzeki. Nawet mielizny, które pojawiają się przy bardzo niskich stanach W. są na tyle mało stabilne, ze nie gniazdują na nich rybitwy. Istotne dla Doliny Dolnej W., stosunkowo stabilne przy niskich i średnich stanach wód lęgowiska rybitwy rzecznej oraz białoczelnej zlokalizowane są w górę rzeki, na południe od ramienia rzeki N. (miejscowość B.). Najbliższe stosunkowo stałe (zależne od poziomu wody) miejsce lęgowe rybitwy rzecznej i białoczelnej znajduje się w prostej linii w odległości 7,8 km w górę rzeki od ostróg zlokalizowanych w Gminie P. Charakter rzeki W. w tym miejscu jest inny od koryta powyżej, gdzie znajduje się bardzo duża liczba istotnych dla ptaków wysp, łach i mielizn. Odbudowywane ostrogi nie będą więc miały wpływu na gniazdowanie ptaków na łachach, gdyż na odcinku, na którym są zlokalizowane, gatunki przywołane przez A nie mają lęgowisk. Podczas opracowywania raportu o oddziaływaniu na środowisko kwestia wpływu przedsięwzięć na lęgi ptaków była szczegółowo analizowana, co znalazło w nim swoje odzwierciedlenie. Stwierdzono, że przedsięwzięcia nie wymagają przygotowania dla ptaków gniazdujących na łachach miejsc zastępczych. Tworzenie sztucznego środowiska dla lęgów rybitw miejscu, gdzie ono do tej pory nie funkcjonowało jest nieracjonalne i sprzeczne z naturą, albowiem rybitwa nie zakładała gniazd na odcinku rzeki poniżej Nogatu, gdyż nie ma tam stabilnych łach. W trakcie powodzi w 2010 r. zakotwiczona barka, pełniąca funkcję miejsca lęgowego dla rybitw, przy budowanym moście w K. stwarzało realne zagrożenie dla bezpieczeństwa powodziowego. Ostrogi faktycznie powodują, ze nie powstają łachy w nurcie rzeki, ale tworzą się one w polach (przestrzeniach) między ostrogowych, gdzie ptaki mogą znaleźć odpowiednie miejsca lęgowe.

Ponownie rozpatrując sprawę, na skutek odwołania A z siedzibą w M. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 grudnia 2010 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 7 maja 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 66, art. 71, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 77 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji w zw. z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postępowanie zostało co do zasady organ pierwszej instancji zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji, ma ewentualne uchybienia tego postępowania nie są na tyle istotne ażeby stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji uzasadnił swoją decyzję zgodnie z wymogami art. 107 § 2 k.p.a. i art. 85 ust. 2 ustawy. W uzasadnieniu decyzji nie uzasadniono stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy, jednakże w ocenie Kolegium, uchybienie to stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Również postępowanie z udziałem społeczeństwa przeprowadzone zostało, zdaniem Kolegium, prawidłowo. Wskazywane przez stronę skarżącą uchybienia nie naruszają przepisów ustawy w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ewentualne braki postępowania pierwszej instancji może uzupełnić organ odwoławczy. Skarżące A nie wykazało, że przedstawione naruszenia prawa mogły mieć wpływ na wynik postępowania. Zarzuty w dużej mierze stanowią polemikę z decyzja i ustaleniami raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który był przedmiotem analizy organu ochrony środowiska, który pozytywnie uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zaś treść tych uzgodnień została w pełni uwzględniona w treści decyzji.

Odnośnie zarzutu nie zawarcia przez organ pierwszej instancji stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy oraz uzasadnienia tegoż stanowiska. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji nie widział potrzeby przeprowadzania takiego postępowania. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania nie została również stwierdzona w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r., przy czym w takiej sytuacji obowiązkiem organu pierwszej instancji było uzasadnienie swojego stanowiska w tym przedmiocie. W ocenie Kolegium z akt sprawy nie wynika, ażeby w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia zachodziła konieczność przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Posiadane na etapie wydawania przedmiotowej decyzji dane na temat przedsięwzięcia, które zawierają akta sprawy, pozwoliły wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko. W oparciu o te dane, a zwłaszcza raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, jak i organ pierwszej instancji w decyzji wyjaśniły, że planowana odbudowa ostróg w ogólnej ocenie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko, w tym na obszary Natura 2000. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, biorąc pod uwagę rodzaj przedsięwzięcia i niewielką powierzchnię przeznaczoną pod inwestycję, która ma polegać na odbudowie istniejących wcześniej ostróg, trafnie uznał, że przy spełnieniu warunków określonych w decyzji nie istnieje możliwość znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary chronione. Jak wynika z treści raportu oraz zaskarżonej decyzji ewentualne skutki oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są znane i przewidywalne. W ocenie Kolegium, w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia, nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, 10, 14 i 18 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu braku obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty o informacjach określonych w art. 33 ustawy Kolegium wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, iż Burmistrz Miasta i Gminy obwieszczeniem z dnia 25 czerwca 2010 r. poinformował, ze zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Poinformowano też o przedłożeniu raportu przez inwestora oraz pouczono o możliwości zapoznania się z dokumentacją. Obwieszczenie to miało zostać wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu. W piśmie z dnia 4 lutego 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy wyjaśnił, że w sprawie dokonano ogłoszenia o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w sposób zwyczajowo przyjęty, przez co należy rozumieć zamieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu. W ocenie organu pierwszej instancji miejscem realizacji inwestycji jest teren Gminy P., a umieszczenie ogłoszeń na obszarze przeznaczonym do odbudowy ostróg nie miałoby praktycznego znaczenia. W konsekwencji nie można zarzucić organowi pierwszej instancji naruszenia art. 33 ustawy. Organ nie miał bezwzględnego obowiązku podania informacji wszystkimi sposobami określonymi w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy. Kolegium podkreśliło, że na skutek dokonanego obwieszczenia udział w przedmiotowym postępowaniu zgłosiły trzy organizacje społeczne, co świadczy o jego skuteczności. Kolegium, w ramach postępowania odwoławczego, podało do publicznej wiadomości informację o przedmiocie i wynikach prowadzonego postępowania. W ocenie Kolegium nie podanie informacji do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie jej przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia nie stanowiło w tej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Odnośnie zarzutu odstąpienia od określenia warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia Kolegium wyjaśniło, że skoro wykonane ostrogi nie spowodują zmiany sposobu użytkowania terenu i nie będą oddziaływać na środowisko, brak określenia w decyzji warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik postępowania.

W ocenie Kolegium również bezpodstawny był zarzut naruszenia art. 66 ustawy, albowiem złożony w niniejszej sprawie raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została sporządzony zgodnie z wymogami tego przepisu i postanowień określających zakres tego raportu. Wyjaśniło, że kwestie istotne z perspektywy jednego projektu, mogą nie mieć większego znaczenia w przypadku oddziaływania przedsięwzięcia o innych parametrach i innej lokalizacji.

Kolegium wyjaśniło także, że rozważane były realne warianty alternatywne i jednoznacznie zapisano, że dla odbudowy ostróg nie ma innej alternatywy. W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy rozpatrywane alternatywy przedsięwzięcia muszą mieć charakter racjonalny.

W ocenie Kolegium z porównania treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz zaskarżonej decyzji wynika, że w decyzji uwzględniono w całości ustalenia określone ww. postanowieniem. Organ pierwszej instancji nie w pełni odniósł się do uwag i wniosków skarżącego A sformułowanych w trakcie postępowania, a z uzasadniania decyzji wynika, że do uwag ustosunkował się inwestor. W ocenie Kolegium uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik postępowania.

Odnośnie zarzutu zapisu o braku występowania rybitwy Kolegium stwierdziło, że odbudowywane ostrogi znajdują się w odległości ponad 7 km powyżej stwierdzonego miejsca występowania rybitw na W. i ponad 49 km od Rezerwatu M. Zapis w decyzji o nie stwierdzeniu występowania rybitw nie stoi w sprzeczności z zapisem w charakterystyce przedsięwzięcia.

Kolegium wyjaśniło także, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie oddziaływać negatywnie na zabytki.

Odnośnie zarzutu dotyczącego konieczności przeprowadzenia jednego postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji odbudowy wszystkich ostróg wymienionych w zadaniu Kolegium wskazało, że prowadzenie odrębnych postępowań w sprawie odbudowy ostróg nie stanowi naruszenia prawa. Zadania objęte zostały jednym raportem ze względu na ich wspólny cel oraz położenia w obrębie obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Wisły. Ponadto w raporcie szeroko analizowano wpływ przedsięwzięcia na obszary chronione, w tym obszar Natura 2000 i rezerwat L. i wskazano, że nie będzie ono znacząco negatywnie wpływać na obszary chronione.

W ocenie Kolegium zaskarżone w odwołaniu postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. zostało podjęte w zgodzie z przepisami prawa. Wada polegająca na braku zajęcia stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko stanowi naruszenie przepisu art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy, to jednak nie miała wpływu na wynik postępowania i została konwalidowana w uzasadnieniu decyzji Kolegium. Zdaniem Kolegium organ uzgadniający szczegółowo przeanalizował złożony w sprawie raport i skoro nie żądał kolejnego jego uzupełnienia, czy tez wyjaśnienia, uznał iż spełnia on wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy. Kolegium uznało, że z punktu widzenia ochrony środowiska wystarczający jest zapis postanowienia, który zobowiązuje inwestora do realizacji robót w takich sposób, aby nie zakłócić w czasie od 15 marca do 30 czerwca migracji i rozrodu zwierząt ziemno-wodnych, a tym samym wypełnić nałożone na niego wymagania.

Kolegium wskazało także, że istotą ograniczenia wprowadzonego

w pkt B lit. a decyzji organu pierwszej instancji jest lokalizacja zaplecza budowy (składowanie materiałów, maszyn, zaplecza socjalnego) poza obszarem Natura 2000. Natomiast z samej istoty przedsięwzięcia wynika, że będzie realizowane w obszarze Natura 2000, z czego organ pierwszej instancji zdawał sobie sprawę. Rozbieżność wzakresie wprowadzonego zakazu realizacji przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 powstała zatem w wyniku oczywistego błędu edytorskiego, a warunek ten jest jasny.

Kolegium odmówiło uwzględnienia wniosku skarżącego A o zamieszczenie w decyzji zobowiązania inwestora do zacumowania barki stanowiącej sztuczne siedlisko lęgowe mew i rybitw oraz do jego utrzymania i monitorowania. Kolegium wyjaśniło, że planowana odbudowa ostróg nie będzie powodował istotnego wpływu na warunki formowania się łach w korycie W., a dzięki inwestycji może ulec większej stabilizacji proces powstawania łach w zakolach koryta W., Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku, jak też powołania biegłego w celu dokonania oceny tego wniosku.

W skardze na powyższą decyzję A z siedzibą w M., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 grudnia 2010 r., kwestionowanej decyzji zarzuciło, że wydana ona została z naruszeniem:

1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wskutek czego wydanie przez organ odwoławczy decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy mogło być bezprzedmiotowe i naruszało art. 105 § 1 k.p.a.

2) naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań biegłego w celu dokonania oceny słuszności wniesionego przez stronę skarżącą wniosku w toku postępowania,

3) błędne rozpatrzenie zaskarżenia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. ,

4) brak wskazania, że opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego powinna być powtórnie wyrażona w związku z uzupełnieniem przez inwestora w dniu 13 września 2010 r. raportu o oddziaływaniu omawianego przedsięwzięcia na środowisko,

5) błędne ustalenie dotyczące rozbieżności między rozstrzygnięciami organów a uzasadnieniem decyzji organu pierwszej instancji w zakresie zakazu realizacji przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000,

6) brak ustosunkowania się organu odwoławczego do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu w zakresie zaskarżenia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r., w szczególności do zarzutu dotyczącego wskazania przez organ współdziałający warunku uzyskania przez inwestora zgody na odstępstwa od zakazów obowiązujących w zakresie ochrony dziko występujących gatunków zwierząt,

7) błędne ustalenie, że dla omawianego przedsięwzięcia nie jest konieczne przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na niewłaściwa analizę tego zagadnienia w zakresie nakazanym

w art. 82 ust. 2 pkt 1 ustawy,

8) akceptację niepełnej liczby stron postępowania odwoławczego, gdyż stroną powinien być także Zarząd Melioracji Wodnych Województwa.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że organ odwoławczy zaniechał sprawdzenia, czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestor nie uzyskał już prawomocnych decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1, 3 i 6 ustawy. Jeżeli decyzje te zostałyby już wydane, to podjecie decyzji środowiskowej byłoby bezprzedmiotowe.

W ocenie strony skarżącej odmowa powołania biegłego na okoliczność potrzeby zastosowania zastępczej wyspy pływającej dla mew i rybitw jest sprzeczna z art. 75 § 1 k.p.a. Tłumaczenie Kolegium nie stanowi pełnej oceny wniosku. Bez powołania biegłego nie sposób ustalić, że zabieg ten nie jest wskazany dla wielu gatunków innych niż rybitwy ptaków, które choć nie są wymienione w załączniku I do Dyrektywy Ptasiej, to są gatunkami chronionymi w prawie krajowym.

W ocenie skarżącego A ocena przez Kolegium co do konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko mogła być skutecznie dokonana przez organ odwoławczy wyłącznie po otrzymaniu od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ponownego postanowienia uzgadniającego, w którym organ ten przedstawiłby swoje stanowisko zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy.

Strona skarżąca wskazała, że rozbieżności między rozstrzygnięciami organów a uzasadnieniem decyzji organu pierwszej instancji w zakresie zakazu realizacji przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 mogą powodować nieważność ustaleń środowiskowych określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

A podniosło także, że nie wiadomo, czy uzyskanie przez inwestora zgody na odstępstwa w zakresie ochrony gatunkowej dziko występujących zwierząt będzie w ogóle wykonalne. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 października 2010 r. nie przeanalizował bowiem warunków, po spełnieniu których taka zgoda może być wydana, określonych w art. 56 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody.

W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy błędnie ocenił zaistnienie przesłanek opisanych w art. 82 ust. 2 pkt 1 ustawy, gdyż zawarty w aktach sprawy raport nie zawiera uzasadnienia wyboru wariantu realizacyjnego ze wskazaniem jego oddziaływania na grzyby, gdyż nie przeprowadzono inwentaryzacji siedlisk występowania tej grupy organizmów w miejscach realizacji przedsięwzięcia i w ich najbliższym sąsiedztwie, a także nie zawiera wariantowania dla odbudowy ostróg, a ponadto opiera się na inwentaryzacjach przyrodniczych wykonanych przed 2010 r., czyli przed okresem powodzi na W., która zmieniła w sposób znaczący stan, w tym rozmieszczenie walorów przyrodniczych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia oraz ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 grudnia 2010 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na odbudowie ostróg nr [...] i [...] na rzece W. w km [...].

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wydana została na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) – dalej w skrócie jako "ustawa" lub "ustawa o udostępnianiu informacji". Za cel tej ustawy uznać należy, zidentyfikowanie, na etapie udzielania zezwoleń na realizację określonych inwestycji, znaczących jej oddziaływań na środowisko oraz wprowadzenie adekwatnych środków łagodzących i kompensujących. Osiągnięcie tego celu ma zaś być wspieranie przez udział społeczeństwa oraz organów konsultujących w postępowaniu identyfikującym takie oddziaływania. W zakresie przepisów określających rodzaje przedsięwzięć oddziaływujących na środowisko organ administracji pierwszej instancji, prawidłowo - zgodnie z dyspozycją art. 173 ustawy - procedował w oparciu o obowiązujące wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W myśl przepisu art. 173 ust. 1 ustawy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane między innymi na podstawie art. 51 ust. 8 prawa ochrony środowiska zachowywały moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ustawy, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Ostatecznie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.), weszły w życie w dniu 15 listopada 2010 r., a zgodnie z jego § 4 do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 72 ust. 1 u.o.o.ś, wszczętych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed 15 listopada 2010 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że prawidłowo organy zastosowały w zakresie kwalifikacji przedsięwzięć rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska, 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien zawierać informacje wskazane w art. 67 ustawy. Stosownie zaś do treści art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: 1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego, 2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19 ustawy (w analizowanym przypadku jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny). Uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska następuje w drodze postanowienia, które powinno zawierać elementy wymienione w ust. 4 art. 77 ustawy. Stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Art. 82 ust. 1 ustawy wskazuje, jakie elementy powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z treścią art. 85 ust. 1 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Wymagania co do treści uzasadnienia takiej decyzji przedstawia natomiast art. 85 ust. 2 ustawy.

W sprawie prawidłowo ustalone zostało, że planowane przedsięwzięcie pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km [...] stanowi, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Niesporne w sprawie jest, że Burmistrz Miasta i Gminy, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r., wydanym w trybie art. 63 ust. 1 ustawy, po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz określił, że zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma być zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy. Inwestor przedłożył, wykonany w maju 2010 r. "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia obejmującego zadania m.in. B03 – Odbudowa ostróg na rzece W.". Następnie, zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 ustawy, zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (opinia z dnia 22 lipca 2010 r.), jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (postanowienie uzgodnieniowe z dnia 25 października 2010 r.) uzgodnili warunki realizacji dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W wyniku tak przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że sprawa była ponownie rozpatrywana przez organ odwoławczy po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 517/11 wydanej przez ten organ decyzji kasacyjnej z dnia 7 kwietnia 2011 r., a następnie po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 202/12 wydanej przez ten organ decyzji z dnia 21 lutego 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 grudnia 2010 r. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ administracji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W świetle zasady związania sądu i organu administracji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu należało między innymi oceniać legalność zaskarżonej decyzji, jak również zasadność podniesionych w rozpoznawanej skardze zarzutów.

Tak przeprowadzona ocena nie dała podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego, jak również zgodnie z przepisami postępowania, zaś zarzuty podniesione przez A z siedzibą w M. były bezzasadne.

Zarzut braku ustalenia przez organ odwoławczy, czy dla planowanego przedsięwzięcia inwestor (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej) uzyskał już prawomocne decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy, co miałoby skutkować bezprzedmiotowością prowadzonego w sprawie postępowania, był bezzasadny. W ocenie Sądu brak było podstaw, aby organ odwoławczy czynił ustalenia w tym zakresie, albowiem okoliczność wydania decyzji zezwalających na prowadzenie procesu inwestycyjnego (np. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji pozwolenia wodnoprawnego) nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ocena legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie jest uzależniona od uzyskania przez inwestora kolejnych rozstrzygnięć wymaganych w toku procesu inwestycyjnego. Podkreślić należy, że ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach już po uzyskaniu przez inwestora decyzji zezwalającej na przystąpienie do realizacji inwestycji może prowadzić do jej wzruszenia we właściwym trybie postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowania, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest niezbędne m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę., decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także pozwolenia wodnoprawnego. Zatem nie budzi wątpliwości fakt, że pomiędzy wymienionymi decyzjami, a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia istnieje związek przyczynowy tego typu, że treść wymienionych decyzji uzależniona jest od decyzji środowiskowej, bez której nie mogłaby zostać wydana. Między tymi decyzjami nie zachodzi natomiast związek tego rodzaju, iż wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy pozwolenia wodnoprawnego skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację danego przedsięwzięcia. Decydujące znaczenie z punktu widzenia celu jakiemu służy postępowanie środowiskowe ma rozstrzygnięcie o warunkach środowiskowych jakie muszą zostać spełnione celem umożliwienia podjęcia określonej działalności. Określenie tych uwarunkowań jest celowe nawet po rozpoczęciu realizacji inwestycji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1820/11, Baza Orzeczeń Lex nr 1152061 z glosą aprobującą Karoliny Szumy, Prawo i Środowisko z 2012 r., nr 1, s. 115). Brak było jednocześnie podstaw, aby uwzględnić wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów, przez zwrócenie się do inwestora z żądaniem doręczenia Sądowi ewentualnych prawomocnych decyzji dotyczących przedmiotowej inwestycji.

Zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie odmowy uwzględnienia wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność potrzeby zastosowania kompensacji przyrodniczej w postaci barki (wyspy pływającej) dla stanowisk lęgowych mew i rybitw należało uznać za bezzasadny. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w szczególności dowodem mogą być dokumenty, ze zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W ocenie Sądu okoliczność braku niezbędności dla zastosowania kompensacji przyrodniczej w powyższym zakresie, została już potwierdzona przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnośnie tej kwestii nie uchybia wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Słusznie Kolegium odwołało się do treści raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w którym w sposób jednoznaczny wykazano, że ilość rumowiska wleczonego na odcinku W., na którym zaplanowano odbudowę ostróg, które jest i będzie osadzane poniżej odbudowanej ostrogi oraz w ujściu W. jest warunkowana wyłącznie wielkością przepływu w rzece. Z kolei wielkość przepływu w rzece jest niezależna od stanu technicznego ostróg wybudowanych powyżej. Planowane przedsięwzięcie nie będzie w konsekwencji oddziaływało w sposób istotny na warunki hydro i lito dynamiczne w korycie W., nie będzie zatem powodowało istotnego wpływu na warunki formowania się łach w korycie W. W ramach zawartej w raporcie analizy oddziaływań na awifaunę wykazano w sposób wystarczający, że - z uwagi na brak stwierdzonego gniazdowania gatunków ptaków: rybitwy białoczelnej oraz rybitwy rzecznej w obrębie planowanych do odtworzenia ostróg - przedsięwzięcie nie powinno mieć znaczenia dla populacji lęgowej tych gatunków, w tym także na etapie funkcjonowania odtworzonych ostróg. Występująca jedna stosunkowo stabilna mieszana kolonia lęgowa rybitw znajdowała się powyżej ([...] km rzeki) planowanych w przedmiotowym postępowaniu do odbudowy ostróg ([...] km rzeki), lecz w wyniku fali powodziowej w 2009 roku uległa zniszczeniu. Z kolei główne lęgowiska ww. gatunków ptaków znajdują się w ciągu wysp na południe od powierzchni badawczej. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2013 r. inwestor w sposób jasny wyjaśnił, że na odcinku, na którym zlokalizowane są przeznaczone do odbudowy ostrogi, wyżej wymienione gatunki ptaków nie mają lęgowisk. W konsekwencji słusznie uznało Kolegium, że brak było podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji w zakresie nałożenia na inwestora opisanych przez stronę skarżącą obowiązków związanych z utworzeniem sztucznego lęgowiska dla ptaków wymienionych gatunków. Realizacja tego typu zobowiązania nie stanowiłaby kompensacji w środowisku, lecz utworzeniem nowych stanowisk lęgowych w miejscu, w którym gatunki te obecnie nie mają lęgowisk. Na uwzględnienie zasługuje, także w ocenie Sądu, argumentacja inwestora, który wykazywał, że o ile na skutek odbudowania ostróg wyspy i łachy nie będą się tworzyły w głównym nurcie rzeki, o tyle mogą powstawać w przestrzeniach międzyostrogowych, co może się przyczynić do zakładania lęgowisk ptaków. Zbędne było w rezultacie prowadzenie postępowania dowodowego, na okoliczność zasadności tworzenia sztucznego lęgowiska w obrębie odbudowywanych ostróg, zatem wniosek strony skarżącej o uzyskanie opinii biegłego został prawidłowo uznany przez Kolegium za bezzasadny. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.) jeżeli ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa, należy podejmować działania mające na celu naprawienie wyrządzonych szkód, w szczególności przez kompensację przyrodniczą, która w art. 3 pkt 8 tej ustawy jest definiowana jako zespół działań obejmujących w szczególności roboty budowlane, roboty ziemne, rekultywację gleby, zalesianie, zadrzewianie i tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej, lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowanie walorów krajobrazowych. Z przytoczonych przepisów wynika, że przeprowadzenie kompensacji przyrodniczej jest niezbędne w sytuacji stwierdzenia, że przy realizacji przedsięwzięcia nie jest możliwa ochrona elementów przyrodniczych, a konieczne jest przywrócenie naruszonej równowagi przyrodniczej. Jeżeli na danym terenie nie stwierdzono, jak w niniejszym przypadku, występowania elementów przyrodniczych (lęgowiska określonych gatunków ptaków), to nie można skutecznie wykazywać braku możliwości ich ochrony oraz wystąpienia naruszenia równowagi przyrodniczej, a w konsekwencji kwestionować braku uwzględnienia w decyzji środowiskowej wymogów kompensacji przyrodniczej.

Odnosząc się do zarzutu błędnego rozpatrzenia wniesionego przez skarżące A zaskarżenia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. Sąd uznał, że strona skarżąca bezzasadnie kwestionowała brak ustosunkowania się ww. organu uzgadniającego do kwestii konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz samodzielne uzasadnienie tej kwestii przez Kolegium bez uzyskania ponownego postanowienia uzgadniającego. Wskazać należy, że zarzut powyższy nie mógł być uwzględniony ze względu na zakres związania organu oraz Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie oceną prawną zawartą w wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 202/12. Sąd stwierdzając wadliwość decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowienia uzgadniającego z dnia 25 października 2010 r., polegającą na braku stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy, wyraził jednoznaczną ocenę prawną, że wadę tę powinien wyeliminować organ odwoławczy poprzez zawarcie w uzasadnieniu swojej decyzji uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy. Sąd stwierdził, że zgodnie z treścią art. 142 k.p.a. Kolegium zobowiązane było także rozpoznać zażalenie strony skarżącej na postanowienie uzgadniające z dnia 25 października 2010 r. Z tak wyrażonej oceny prawnej nie można wyprowadzić wniosku o konieczności uzyskania przez Kolegium kolejnego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które uwzględniałoby już treść art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy. Podkreślić należy, że w przypadku ewentualnego uzyskania kolejnego postanowienia organu uzgadniającego niezbędne byłoby również uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, albowiem nie jest dopuszczalne wydanie postanowienia organu uzgadniającego po podjęciu decyzji wydawanej w postępowaniu głównym, wymagającej uzyskania takiego uzgodnienia. To zaś stanowiłoby niedopuszczalne naruszenie wiążącego charakteru oceny prawnej wyrażonej w wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 lipca 2012 r., który uznał że obowiązek wyeliminowania ww. naruszeń, polegający na samodzielnym uzasadnieniu omawianej kwestii, ciąży wyłącznie na organie odwoławczym. Naruszałoby to art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Bezzasadnie skarżące A zarzucało wydanie zaskarżonej decyzji bez uzyskania ponownie wyrażonej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w związku z uzupełnieniem przez inwestora w dniu 13 września 2010 r. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Istotnie postanowienie ww. organu opiniującego z dnia 22 lipca 2010 r. zostało wydane przed uzupełnieniem raportu przez inwestora. Okoliczność ta jednak nie miała wpływu na wynik sprawy. W postanowieniu tym inspektor sanitarny zaopiniował realizację przedsięwzięcia wskazując na konieczność zachowania następujących warunków: 1) w celu ograniczenia uciążliwości hałasowej prace budowlane na terenie zabudowanym prowadzić w porze dziennej (między 6.00 a 22.00), 2) powstające w trakcie budowy odpady należy segregować i gromadzić w przeznaczonych do tego celu pojemnikach i sukcesywnie wywozić, przy czym ewentualne odpady niebezpieczne powinny być magazynowane w specjalnych pojemnikach. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.) Inspekcja ta jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami: 1) higieny środowiska, 2) higieny pracy w zakładach pracy, 3) higieny radiacyjnej, 4) higieny procesów nauczania i wychowania, 5) higieny wypoczynku i rekreacji, 6) zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku, 7) higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Do zakresu działania Inspekcji w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadniania dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących m.in. budowy obiektów budowlanych (art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Z pisma Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 sierpnia 2010 r. wzywającego inwestora do uzupełnienia braków w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynikał następujący zakres uzupełnienia: 1) wskazania przypuszczalnych miejsc odkładania rumoszu, 2) dokładny opis warunków użytkowania terenu w fazie budowy z jednoznacznym określeniem, czy prowadzenie prac budowlanych będzie wymagać zajęcia terenu, 3) przedstawienie wyników inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin ochroną gatunkową, 4) przedstawienie wyników przeprowadzonej inwentaryzacji ornitologicznej, 5) wskazanie, które z wymienionych w raporcie gatunków roślin ulegną zniszczeniu, 6) wskazanie miejsc planowanego posadzenia wikliny w międzywalu, 7) rozpoznanie gatunków herpetofauny oraz określenie ewentualnego wpływu planowanej inwestycji na gatunki płazów i gadów, które mogą występować na omawianym terenie, 8) wskazanie miejsca gdzie zdeponowana zostanie warstwa urodzajnej gleby przy odbudowie wałów, 9) informacja w zakresie występowania ssaków oraz ewentualnego oddziaływania planowanej inwestycji na te gatunki zwłaszcza na etapie odbudowy wałów, 10) informacja w zakresie występowania na terenie planowanej inwestycji gatunków prawnie chronionych bezkręgowców, 11) wskazanie metody zabezpieczenia wałów przeciwpowodziowych przed działalnością zwierząt.

Z porównania zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz zakresu, w jakim inwestor został zobowiązany do uzupełnienia raportu, wynika jednoznacznie, że uzupełnienie to nie zostało dokonane w ramach kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, lecz w zakresie kompetencji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który wezwał inwestora do uzupełnienia raportu, przy czym częściowo uzupełnienie to dotyczyło przebudowy wałów przeciwpowodziowych, a więc inwestycji nie dotyczącej odbudowy przedmiotowych ostróg na W.. W konsekwencji nie można uznać za uchybienie przepisom okoliczności, że organ Inspekcji Sanitarnej, wydał postanowienie opiniujące bez zapoznania się z raportem w zakresie, w jakim inwestor go uzupełnił pismem z dnia 13 września 2010 r. Brak było podstaw do wydania ponownego postanowienia przez Inspektora Sanitarnego skoro to nie Inspektor wystąpił o uzupełnienie raportu, lecz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jedynie w zakresie przysługujących mu kompetencji, a Inspektor Sanitarny w wydanym postanowieniu z dnia 22 lipca 2010 r. określił warunki realizacji przedsięwzięcia, które zostały uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji.

Odnośnie zarzutu błędnego ustalenia przez organ odwoławczy, że zapis w punkcie I ppkt B lit. a decyzji organu pierwszej instancji, powstał w wyniku oczywistego błędu edytorskiego, należało w ocenie Sądu uznać, że bezzasadnie strona skarżąca starała się wykazać, że charakter rozbieżności wynikającej z powyższego zapisu mogą skutkować brakiem wykonalności decyzji organu pierwszej instancji w stopniu uzasadniającym uznanie jej za nieważną. Okoliczności przedmiotowej sprawy potwierdzają słuszność stanowiska Kolegium, że kwestionowany zapis ma charakter oczywistego błędu edytorskiego, co nie uzasadniało korzystania z art. 138 § 2 k.p.a. (na co wskazywał już tutejszy Sąd w wyroku z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 517/11). Zgodnie z treścią kwestionowanego zapisu decyzji organu pierwszej instancji plac budowy i jego zaplecze organizować należy z uwzględnieniem zasad minimalizacji zajęcia terenu i przekształcenia jego powierzchni oraz zlokalizować poza obszarami Natura 2000 lub obszarami na których występują gatunki i siedliska przyrodnicze wymienione w załączniku I i II dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz pozostałymi obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika wprost, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest w granicach obszarów zgłoszonych do sieci ekologicznej Natura 2000. Z porównania, sformułowanej w powyższy sposób, treści warunku realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z podstawowymi założeniami przedmiotowego przedsięwzięcia wynika jednoznacznie, że istotnie zapis ten został zamieszczony w decyzji organu pierwszej instancji omyłkowo. Ostrogi nr [...] i [...] w korycie rzeki W. kilometr [...], przeznaczone do odbudowy w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia, są w całości położone w granicach Obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Wisły. Obszar ten obejmuje dolny odcinek W. długości 250 km, od mostu drogowego we W. do śluzy w P., położonej 5 km powyżej głównego ujścia W. do Bałtyku. W obręb obszaru wchodzi koryto W. wraz ze wszystkimi odnogami, wyspami, piaszczystymi łachami i namuliskami, dolnymi odcinkami dopływów, a także przyległe bezpośrednio do rzeki łąki ze starorzeczami, pastwiska, pola uprawne, zarośla i niewielkie płaty lasów łęgowych oraz nieduże fragmenty ograniczających dolinę zboczy wysoczyzn morenowych. Przewidziane do odbudowy ostrogi znajdują się w korycie W., co oznacza, że plac budowy na etapie budowy również będzie zlokalizowany w korycie W., w szczególności, że przedsięwzięcie będzie realizowane w całości z wody z użyciem koparki umieszczonej na sprzęcie pływającym. W konsekwencji nie można przyjąć, że organ pierwszej instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, które w całości będzie realizowane w granicach Obszaru Natura 2000, z jednoczesnym zakazem organizacji placu budowy w granicach tego Obszaru. Uznanie, że kwestionowany zapis nie został zamieszczony w wyniku oczywistej omyłki, skutkowałoby uznaniem, że organ pierwszej instancji nie mógł wydać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. To samo dotyczy zapisu postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. (pkt I lit. a). Z uzasadnienia tego postanowienia wynika jednoznacznie, że inwestycja znajduje się w granicach Obszarów Natura 2000. Nie sposób uznać zatem, że organ pierwszej instancji, a wcześniej organ uzgadniający, zamierzały zamieścić warunek, który wykluczałby możliwość zorganizowania placu budowy na obszarze Natura 2000. Placem budowy, w realiach przedmiotowego przedsięwzięcia, jest bowiem koryto rzeki W., które stanowi ww. Obszar. Okoliczność powyższa została przy tym prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zarzut braku ustosunkowania się do podnoszonej w odwołaniu skarżącego A kwestii warunku uzyskania przez inwestora zgody na odstępstwa od zakazów obowiązujących w prawie krajowym w zakresie ochrony dziko występujących gatunków zwierząt Sąd ocenił jako bezzasadny. Wskazać należy, że w odwołaniu z dnia 23 grudnia 2010 r. A opisany warunek oceniło jako problematyczny. Strona skarżąca twierdziła, że nie jest uprawdopodobnione, iż spełnienie ww. warunku jest wykonalne z uwagi na brzmienie art. 56 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W ocenie Sądu sama okoliczność, że ww. przepis określa przesłanki, których zaistnienie umożliwia wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 56 ustawy o ochronie przyrody, a także, że organ wydający zezwolenie, nie jest zobligowany do jego wydania, nie skutkuje niezgodnością zaskarżonej decyzji z prawem. To w postępowaniu mającym za przedmiot uzyskanie przez inwestora ww. zezwolenia będą oceniane przesłanki jego uzyskania. W konsekwencji twierdzenia o potencjalnym braku możności spełnienia opisanego warunku przez inwestora nie mają wpływu na wynik przedmiotowego postępowania. Jeżeli zatem Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkowało się szczegółowo do zarzutu odwołania w powyższym zakresie, poprzestając na ustaleniu, że zaskarżone w odwołaniu postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r. zostało podjęte zgodnie z prawem, to nie można uznać, że uchybienie ustawowo określonym wymogom stawianym uzasadnieniu decyzji administracyjnej w tym zakresie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Zarzut powyższy nie mógł być zatem uwzględniony.

W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera prawidłowe wyjaśnienie stanowiska Kolegium o braku konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Kolegium słusznie wyjaśniło, że organ pierwszej instancji wykazał w sposób jednoznaczny, że rodzaj przedsięwzięcia i niewielka powierzchnia przeznaczona pod inwestycję powodują, że przy spełnieniu warunków określonych w decyzji organu pierwszej instancji nie istnieje możliwość znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym obszary chronione, a także nie istnieje możliwość transgranicznego oddziaływania na środowisko. W wyroku tutejszego Sądu z dnia 10 lipca 2012 r. , sygn. akt II SA/Gd 202/12, Sąd – podzialjąc pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 313/10 - stanął na stanowisku, że obowiązek określony w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy może pojawić się wówczas, gdy w fazie początkowej realizacji przedsięwzięcia nie można przewidzieć wszystkich skutków oddziaływania na środowisko. Wtedy istnieje racjonalna podstawa, aby na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę przeprowadzić ponowną ocenę oddziaływania na środowisko. Obowiązek taki nie powstaje, gdy w początkowym stadium realizacji inwestycji skutki środowiskowe są znane i przewidywalne. Skoro nie istnieje możliwość znaczącego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na obszary chronione, to brak jest podstaw do przyjęcia, że skutki realizacji inwestycji nie są obecnie znane i przewidywalne. Okoliczność taka mogłaby zachodzić wówczas gdyby oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko zostało ocenione jako znaczne, a zakres przedsięwzięcia byłby szeroki. Przedsięwzięcie w niniejszej sprawie nie ma takiego charakteru, polega bowiem jedynie na odbudowie już istniejących wcześniej dwóch ostróg na rzece W., zaś sposób oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został w toku przedmiotowego postępowania prawidłowo oceniony na podstawie prawidłowo sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko, a także na podstawie postępowania uzgodnieniowego przeprowadzonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Podkreślenia wymaga, że raport taki jest elementem postępowania wyjaśniającego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, który jest opracowywany na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonego przedsięwzięcia. Raport jest dokumentem prywatnym inwestora i stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym. Jako dowód jest oceniany przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz organy współdziałające. Podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony mają, wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wobec tego zastrzeżenia stron postępowania do raportu nie mogą być gołosłowne i sprowadzać się do samej negacji nie popartej rzeczowymi argumentami, wynikającymi np. z ekspertyzy, która w sposób udokumentowany wskazywałaby na wady raportu. W szczególności rzeczowa argumentacja oparta na stosownej ekspertyzie winna mieć miejsce w sytuacji, kiedy w postępowaniu, tak jak w rozpoznawanej sprawie, jako strony aktywny udział biorą organizacje ekologiczne, a więc podmioty specjalizujące się w działaniach na rzecz ochrony środowiska. W rozpoznawanej sprawie żadna z organizacji ekologicznych, w tym skarżące A, nie złożyła dowodów, które w sposób fachowy wskazałyby na wady raportu. Sam negatywny stosunek skarżących do planowanej inwestycji jako takiej nie może zastąpić merytorycznej dyskusji, której służy postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Organ pierwszej instancji oraz wydające zaskarżoną decyzję Kolegium dysponowały raportem oddziaływania na środowisko, uzupełnionym w toku postępowania na żądanie współdziałającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Raport ten został przedłożony, wraz z pozostałymi wymaganymi dokumentami. Na podstawie tych dokumentów, w tym raportu, organy wydające decyzje w niniejszej sprawie, jak i organy współdziałające, miały możliwość prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii, czy dane przedsięwzięcie nie wiąże się z nadmiernym zagrożeniem dla środowiska, czy podjęte zostały niezbędne kroki w celu zminimalizowania szkodliwego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i czy nie zachodzą określone prawem przesłanki uniemożliwiające podjęcie określonej działalności na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności raport oddziaływania na środowisko pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy. Trzeba mieć na względzie, że organ ochrony środowiska zachowując zasadę przezorności, określoną w art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska jednocześnie musiał mieć na względzie zasadę zrównoważonego rozwoju, zdefiniowaną w art. 3 pkt 50 tej ustawy. W świetle art. 3 pkt 50, przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Treść zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że w ramach zasady zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody, ale i troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury (zob. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt K 23/05, OTK-A 2006/6/62). Za tego rodzaju infrastrukturę należy uznać przeznaczone do odbudowy w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia ostrogi pełniące funkcję przeciwpowodziową. Skarżące A nie podważyło – w odniesieniu do podnoszonych w skardze kwestii - miarodajności raportu, zatem słusznie uznały organy, że stanowi on materiał dowodowy, pozwalający na określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Kwestia pominięcia jako strony postępowania Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa nie mogła stanowić podstawy skutecznego zarzutu w stosunku do zaskarżonej decyzji, albowiem podmiot ten nie jest inwestorem w przedmiotowej sprawie. Jest nim Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej i występuje w postępowaniu w charakterze strony. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa jest inwestorem w postępowaniach dotyczących odbudowy wałów przeciwpowodziowych i w ramach tych postępowań podlega ochronie jego interes prawny, jako strony postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało prawidłowego zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy zachowując wymogi wynikające z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy (patrz pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 21 marca 2013 r., k. 29 akt administracyjnych drugiej instancji). Również organ pierwszej instancji podał informacje, o których mowa w art. 33 ustawy do publicznej wiadomości z zachowaniem przepisów art. 3 ust. 1 pkt 11 oraz art. 33 ustawy. Prawidłowo przyjęło Kolegium, że umieszczenie ogłoszeń na obszarze przeznaczonym do odbudowy ostróg nie miałoby praktycznego znaczenia. Wystarczającym sposobem podania informacji do publicznej wiadomości było umieszczenie obwieszczenia z dnia 25 czerwca 2010 r. na tablicach ogłoszeń oraz stronie internetowej BIP urzędu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.