Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 4240/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Federacji [...] z siedzibą w [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg kasacyjnych Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] delegowanego do Prokuratury Krajowej oraz Rady Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 42/20 w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Gminy[...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia deklaracji - "Gmina [...] wolna od ideologii LGBT" postanawia: dopuścić Federację [...] z siedzibą w [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 15 lipca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 42/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Gminy[...] z [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie podjęcia deklaracji - "Gmina [...] wolna od ideologii LGBT", stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wywiedli Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] delegowany do Prokuratury Krajowej oraz Rada Gminy [...].

Pismem z [...] listopada 2021 r. Federacja [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Federacja") złożyła wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie, która toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygnaturą akt III OSK 4240/21, w charakterze uczestnika postępowania

W uzasadnieniu wniosku Federacja wskazała, że związek stowarzyszeń Federacji [...] z siedzibą w [...] jest organizacją pożytku publicznego, do której celów zgodnie ze statutem należy przeciwdziałanie dyskryminacji, przede wszystkim ze względu na płeć i seksualność, krzewienie tolerancji, przełamywanie uprzedzeń i stereotypów, zwłaszcza wobec osób LGBTQ, kształtowanie i integracja społeczności LGBTQ, budowanie społeczeństwa obywatelskiego otwartego na różnorodność, ochrona praw człowieka i swobód obywatelskich, tworzenie i prowadzenie centrów społeczności LGBTQ, promocja zdrowia psychicznego i psychicznego, propagowanie zdrowego trybu życia, wspieranie działalności organizacji członkowskich, rzecznictwo w sprawach będących przedmiotem działalności organizacji członkowskich oraz społeczności przez nie reprezentowanych, rozwijanie dialogu i współpracy organizacji członkowskich oraz reprezentowanych przez nie społeczności z sektorem publicznym i innymi środowiskami, rozwój organizacji pozarządowych i profesjonalizacja ich działalności, integracja i rozwój współpracy organizacji pozarządowych, wzmacnianie wizerunku organizacji pozarządowych oraz kształtowanie sprzyjającego dla nich otoczenia, nawiązywanie współpracy i wymiany doświadczeń z partnerami krajowymi i zagranicznymi, działania na rzecz umacniania w Polsce i w Unii Europejskiej ochrony danych osobowych, w szczególności ochrony danych osobowych członków społeczności LGBTQ.

Federacja podniosła, że niniejsza sprawa dotyczy uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2019 r. w sprawie podjęcia deklaracji – "Gmina [...] wolna od ideologii LGBT". Uchwała ta zalicza się do kategorii tzw. "uchwał antyLGBT", która ma dyskryminacyjny charakter. Udział Federacji w niniejszym postępowaniu ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego, sprzyjając realizacji sądowej kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Federacja zrzesza w charakterze członków zwyczajnych 10 organizacji członkowskich, które mają analogiczne cele i pola działania na rzecz osób LGBTQ.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") udział w charakterze uczestnika może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. stanowi, że zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

Warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika jest związek sprawy ze statutową działalnością takiej organizacji. Rozpoznanie wniosku wymaga zbadania, czy organizacja jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. oraz czy przedmiotowa sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

Wnioskująca o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Federacja [...] z siedzibą w [...], zgodnie z załączoną informacją z [...] listopada 2021 r., odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym [...] listopada 2016 r. Wobec tego wnioskująca o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowego Federacja jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a.

Przesłanką warunkującą dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym jest związek sprawy z zakresem statutowej działalności organizacji społecznej. O tym, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej można mówić wówczas, gdy przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Znaczenie dla oceny wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej ma nie tylko wykazanie, że sprawa dotyczy statutowej działalności organizacji, ale także że za udziałem tym przemawia interes społeczny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane w statucie cele działalności statutowej Federacji odpowiadają zakresowi niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, bowiem w statucie jako główne cele działalności zostały wskazane szeroko rozumiane działania mające na celu zwalczanie przejawów dyskryminacji osób LGBTQ, krzewienie tolerancji, przełamywanie uprzedzeń i stereotypów, zwłaszcza wobec osób LGBTQ. Forma realizacji tych celów: działalność naukowa, badawcza, edukacyjna oraz informacyjna, a także udzielanie pomocy prawnej legitymują Federację do występowania w charakterze uczestnika postępowania w niniejszej sprawie.

Nie sprzeciwia się temu również wzgląd na interes społeczny. Sprawy dotyczące społeczności LGBTQ mają dużą doniosłość społeczną. Z tego względu udział w postępowaniu sądowym organizacji społecznej reprezentującej różne grupy społeczne leży w interesie społecznym.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.