Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1496/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 72  ust. 3, 73  ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1100
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody z dnia 13 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 13 września 2021 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (teks jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1100 z późn. zm,) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej B. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 21 września 2020 r. skarżąca B. S. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy i z tym dniem decyzją Starosty nr: [...] została uznana za osobę bezrobotną oraz odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na 90-dniową karencją, ponieważ w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, skarżąca rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron. Na podstawie przedstawionych świadectw pracy i innych dokumentów, organ I instancji ustalił, że skarżąca posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 19 lat, 9 miesięcy, 24 dni. Prawo do zasiłku przysługiwałoby po upływie karencji, od 20 grudnia 2020 roku do 19 marca 2021 roku. Skarżąca nie złożyła od tej decyzji odwołania, stała się więc ona ostateczna.

Następnie od 29 października 2020 r. skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej w związku z podjęciem zatrudnienia. Skarżąca była zatrudniona od 29 października 2020 r. do 31 marca 2021 r., a po zakończeniu zatrudnienia od 1 kwietnia 2021 r. do 5 sierpnia 2021 r. pobierała zasiłek chorobowy.

Po raz kolejny skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 6 sierpnia 2021 r. i z tym dniem decyzją Starosty nr [...] została uznana za osobę bezrobotną oraz przyznano skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 6 sierpnia 2021 r. do 3 listopada 2021 r. w wysokości 1240,80 zł miesięcznie.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżąca zarejestrowała się w okresie 14 dni od ustania zatrudnienia, a okres utraty statusu bezrobotnego był krótszy niż 365 dni, a zgodnie z art. 73 ust 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje na okres uzupełniający w stosunku do przysługującego z poprzedniej rejestracji.

W ustawowym terminie skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, kwestionując wysokość zasiłku i okres na który go przyznano. Skarżąca podniosła, że Urząd Pracy wydając decyzję nie uwzględnił, że obecnie posiada 20 letni staż pracy i wiek przekraczający 50 lat w związku z powyższym powinien przysługiwać jej wyższy dłuższy zasiłek.

Opisaną we wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że okres, na który przyznano skarżącej zasiłek dla bezrobotnych wynika z art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jak wynika z akt sprawy organ l instancji ustalił, że na dzień rejestracji 21 września 2020 r. skarżąca miała ukończony 50 rok życia, ale na podstawie przedstawionych świadectw pracy i innych dokumentów, posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący więcej niż 5 lat, ale mniej niż lat 20 (19 lat, 9 miesięcy, 24 dni). Organ odwoławczy wyjaśnił również, że podstawą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych był również art. 75 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jest to istotne dla sprawy, ponieważ do ww. przepisu art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy odnosi się art. 73 ust. 4 ustawy stanowiący: "Okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu (...) o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3". W związku z powyższy, 180-dniowy okres przysługiwania prawa do zasiłku zostaje skrócony o 90 dni. Dlatego skarżącej przysługiwał zasiłek przez 90 dni. Dopiero przy kolejnej rejestracji w dniu 6 sierpnia 2021 r. skarżąca posiadała wiek powyżej 50 lat jak i okres uprawniający do zasiłku przekraczający 20 lat. Ponieważ skarżąca utraciła status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni w sprawie zastosowany został przepis art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, po ponownej rejestracji uzyskuje wyłącznie prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku.

Zdaniem organu odwoławczego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie nie może mieć podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż w dniu ostatniej rejestracji 6 sierpnia 2021 r., skarżąca spełniała wymogi do przyznania jej zupełnie nowego zasiłku dla bezrobotnych w wyższej wysokości i na dłuższy okres. Ustawodawca nie pozostawił organom administracji swobody w zakresie wyboru podstawy przyznania zasiłku. Zaistnienie przesłanek wskazanych w przepisie art. 73 ust. 5 ww. ustawy, obligowało organy do przyznania skarżącej zasiłku na okres skrócony. Na dzień rejestracji w dniu 21 września 2020 r. skarżąca spełniała warunki określone w ustawie do przyznania zasiłku, ale z powodów ww. przyznanie to mogło nastąpić dopiero po karencji 90 dni. Z uwagi na wyrejestrowanie się z Urzędu przed upływem karencji, skarżąca nie wyczerpała zasiłku należnego z poprzedniej rejestracji. Istotą tego zasiłku jest więc kontynuacja zasiłku należnego bezrobotnemu z poprzedniej rejestracji, który to zasiłek na skutek podjęcia pracy nie został w całości jeszcze pobrany. W takiej sytuacji organ zatrudnienia nie orzeka o przyznaniu "nowego" zasiłku. Zasiłek ten jest bowiem jedynie kontynuacją poprzedniego prawa.

W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, że kwestionowana decyzja jest prawidłowa.

Na powyższą decyzję skarżąca B. S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez jego wadliwe zastosowanie tj. ustalenie prawa do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego, podczas gdy w rzeczywistości skarżąca uprzednio tj. w 2020 r. oraz w 2021 r. nie pobierała zasiłku. Tym samym organ dokonał wadliwej wykładni ww. przepisu definiując zwrot "o okres pobierania zasiłku" nie jako okres rzeczywistej wypłaty na rzecz skarżącej rzeczonego zasiłku, ale jako okres hipotetycznego pobierania zasiłku, w sytuacji, gdyby skarżąca nie podjęła zatrudnienia.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie prawa do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 135 p.p.s.a. wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja Wojewody z 13 września 2021r., utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty, przez Kierownika Wydziału Ewidencji Świadczeń i Informacji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 6 sierpnia 2021r. w części orzekającej o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 6 sierpnia 2021r. do 3 listopada 2021r. w wysokości 1240,80 zł. miesięcznie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1100 z późn. zm.)., zwanej dalej p.z.i.r.p.

Podstawowym problemem, który należy rozwiązać w niniejszej sprawie jest kwestia na jaki okres przysługuje skarżącej zasiłek dla bezrobotnych i w jakiej wysokości. Nie ma bowiem wątpliwości, że taki zasiłek jej przysługuje.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 p.z.i.r.p. okres pobierania zasiłku wynosi:

1) 180 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju;

2) 365 dni - dla bezrobotnych:

a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub

b) powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub

c) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego, lub

d) samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat.

Z dniem 21 września 2020r. skarżąca została uznana za bezrobotną. Jednocześnie odmówiono jej zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na brzmienie art. 75 ust. 2 pkt 2 p.z.i.r.p., który stanowi, że bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71 p.z.i.r.p., zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku gdy w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżąca rozwiązała umowę o pracę na podstawie porozumienia stron z pracodawcą, u którego była zatrudniona w okresie od 1 kwietnia 2017r. do 5 września 2020r. Należy przy tym podkreślić, że w momencie rejestracji skarżąca miała ukończone 50 lat, ale nie miała 20 letniego okresu uprawniającego do zasiłku. Tak więc w tym czasie ewentualnie przysługiwałby jej zasiłek na okres 180 dni. Należy podkreślić, że w tym czasie skarżąca nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych, chociaż jako bezrobotna została zarejestrowana. Od dnia 29 października 2020r. skarżąca podjęła zatrudnienie (umowa o prace na okres próbny, potem na czas określony). W związku z powyższym decyzją z dnia 4 listopada 2020r. orzeczono o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej. Umowa o pracę na czas określony uległa rozwiązaniu 31 marca 2021r. W tym czasie skarżąca osiągnęła już okres 20 letniego okresu uprawniającego do wydłużonego zasiłku dla bezrobotnych, jak również miała ukończone 50 lat.

Organ I instancji w decyzji z dnia [...] 2021r orzekł ponownie o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną, jak również przyznał jej zasiłek dla bezrobotnych na okres od dnia 6 sierpnia 20021r. do 3 listopada 2021r. Oparł się przy tym na art. 73 ust. 5 p.z.i.r.p. który dotyczy kwestii skrócenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Mianowice zgodnie z powołanym przepisem bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 4 art. 73 p.z.i.r.p. Ten ostatni przepis stanowi, że okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3.

Zdaniem Sadu orzekającego w niniejszej sprawie organ zastosował błędną interpretację przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powołana regulacja dotycząca skrócenia okresu zasiłkowego, a przewidziana w art. 73 ust. 5 p.z.i.r.p. dotyczy bowiem jedynie sytuacji gdy dana osoba pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W niniejszej sprawie skarżąca takiego zasiłku nie pobierała, a więc pomimo tego, że utraciła status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, nie można jej zmniejszyć okresu zasiłkowego.

Co więcej w niniejszej sprawie należy zastosować w stosunku do skarżącej normę przewidującą przyznanie zasiłku dla bezrobotnych na okres 365 dnia z uwagi na fakt, że ukończyła ona 50 lat oraz jednocześnie posiada co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku wymagany na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b p.z.i.r.p. Nie ma bowiem podstaw prawnych do odmiennej interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 72 ust. 3 p.z.i.r.p. bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1 tegoż przepisu. Z kolei art. 72 ust. 1 p.z.i.r.p. przewiduje, że wysokość zasiłku wynosi:

1) 1200 zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku;

2) 942,30 zł miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.

W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił, że skarżąca posiada okres 20 lat uprawniający do zwiększenia wysokości przyznanego zasiłku. Nie ma z kolei żadnych norm prawnych, które w niniejszej sprawie wskazywałyby, że art. 72 ust. 3 p.z.i.r.p. nie ma zastosowania. Stąd zdaniem Sądu wysokość przyznanego zasiłku powinna zostać określona z uwzględnieniem tegoż przepisu. Należy przy tym wskazać, że powołany w uzasadnieniu decyzji przez organ II instancji w tym zakresie art. 73 ust. 5 p.z.i.r.p. miałby ewentualnie znaczenie jedynie dla długości okresu pobierania zasiłku, a nie na jego wysokość.

Wobec powyższego zarówno określenie długości okresu zasiłkowego, jak i jego wysokości przez organ administracyjny jest niezgodne z obowiązującymi przepisami materialnymi w tym zakresie.

Stąd, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 6 sierpnia 2021r.