Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 80/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 1-11, art. 240 par. 5; art. 245 par. 1 , art. 243 par.2; art. 240
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151,  art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26, art. 36, art. 39, art. 25
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 262, art. 265 (2)
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
journal: Dz.U. 1999 nr 40 poz 402
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny.
article: art. 34
journal: Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
law: Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
article: art. 16, art. 32, art. 13, art. 21, art. 31, art.
journal: Dz.U. 1997 nr 104 poz 662
law: Porozumienie w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej,podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r.
article: art. 2, art. 7, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. R.- "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kwoty cła oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2002 r. w Oddziale Celnym w L., objęto procedurą dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD nr E [...], sprowadzony z H. przez "[...]." – B. R. samochód osobowy marki F., zataryfikowany do kodu PCN [...]. Do obliczenia cła zastosowano obniżoną stawkę celną (0%) z uwagi na pochodzenie samochodu udokumentowane deklaracją o jego unijnym pochodzeniu, sporządzoną na rachunku dokumentującym kupno z dnia [...] lutego 2002 r.

Autentyczności deklaracji o pochodzeniu została przesłana do weryfikacji przez władze celne H., a te pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. poinformowały, że wprawdzie samochód odpowiada warunkom pochodzenia określonym w Protokole Nr 4 UE, jednak dane dotyczące sprzedającego znajdujące się na rachunku, są fałszywe.

W tych warunkach Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął postępowanie i ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. uznał zgłoszenie celne SAD za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, kwoty długu celnego oraz kwot podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, obliczył cło z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej oraz określił kwotę tych podatków.

W piśmie z dnia [...] listopada 2004 r. strona wniosła o uchylenie w/w decyzji, dołączając wystawione retrospektywnie świadectwo przewozowe EUR.1 z dnia [...] listopada 2004 r.,

Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. wydaną w oparciu o art. 2651 Kodeksu celnego odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2004 r. z argumentacją, że przedmiotowe świadectwo przewozowe nie spełniało wymogów art. 18 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Dyrektora Izby Celnej w B. zaakceptowano w toku kontroli instancyjnej (wywołanej odwołaniem strony) powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L..

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie strona dołączyła świadectwo przewozowe EUR.1, to jednak organ I instancji prawidłowo uznał, że nie stanowi ono prawidłowego dokumentu, uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił dodatkowo, że próba weryfikacji przedmiotowego świadectwa przewozowego (przeprowadzona w postępowaniu odwoławczym) okazała się bezskuteczna ponieważ h. władze celne nie przesłały wyników weryfikacji, mimo wystosowania monitu.

Po rozpoznaniu skargi B. R. wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. sygn. III SA/Lu 166/06 Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2004 r.

W ocenie Sądu, Naczelnik Urzędu Celnego w L. samowolnie przyjął, że wniosek strony z dnia [...] listopada 2004 r. zmierzał do uchylenia decyzji organu z dnia 19 października 2004 r. na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego, podczas gdy rozpatrzenie tego wniosku wymagało uprzedniego wezwania strony do wskazania w jakim trybie żąda wszczęcia postępowania.

W wykonaniu wyroku, Naczelnik Urzędu Celnego w L. dwukrotnie wezwał stronę do sprecyzowania wniosku. W piśmie z dnia [...] lutego 2007 r. strona wskazała, uzupełniając swoje stanowisko zawarte w wyjaśnieniu z dnia [...] lutego 2007 r., że chodzi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu z dnia [...] października 2004 r. na podstawie art. 241 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. wznowił postępowanie na żądanie strony w oparciu o treść przepisów art. 216 § 1, art. 241 § 1 i art. 243 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), art. 207, art. 245 § 1 pkt 3 lit.a/ Ordynacji podatkowej, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 13, art. 16 pkt 1 lit.a/ i b/, art. 18 , art. 21 , art. 31, art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony (załącznik do Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.), odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2004 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że świadectwo przewozowe EUR.1 z dnia [...] listopada 2004 r. nie stanowi prawidłowego dowodu pochodzenia, skoro z pisma h. władz celnych z dnia [...] lipca 2006 r. wynika, iż "(...) eksporterzy podani w tych świadectwa (...) nie występują pod adresami jak podano w świadectwach (...) świadectwa te nie są ważne. Konkluzja jest następująca – w momencie wydawania świadectwa h. władze celne musiały zostać wprowadzone w błąd (...)". Negatywny wynik weryfikacji tego dowodu nie pozwala więc na uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2004 r.

Naczelnik Urzędu Celnego w L. podał, że o możliwości zastosowania obniżonych stawek celnych, przesądza rzeczywiste pochodzenie z kraju, z którym wiążą Polskę umowy o strefach wolnego handlu.

Po rozpatrzeniu odwołania B. R., decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy skarżoną decyzję organu I instancji,. argumentując w uzasadnieniu, że wbrew twierdzeniom odwołującej się wznowienie postępowania nastąpiło nie z urzędu, lecz na jej wniosek.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że dołączone do wniosku z dnia [...] listopada 2004 r. świadectwo przewozowe EUR.1 - wystawione retrospektywnie w trybie art. 18 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego – tylko formalnie spełnia przesłanki dowodu pochodzenia, co jest niewystarczające do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Zastosowanie tej stawki uzasadnia dowód prawidłowy, nie tylko pod względem formalnym, ale i materialnym.

Wyjaśnił, że do postanowienia Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego (w art. 32) dopuszczają badanie prawidłowości materialnej dowodu pochodzenia. Prawidłowość ta dotyczy rzetelności dowodu, w tym jego autentyczności oraz wiarygodności treści dokumentu ze stanem faktycznym.

Przeprowadzenie oceny materialnej świadectwa przewozowego EUR.1 było uzasadnione ze względu na wcześniejsze negatywne wyniki weryfikacji innego preferencyjnego dowodu pochodzenia wystawionego na ten sam towar.

Dla towaru przywożonego z terenu Unii Europejskiej można zastosować obniżoną preferencyjną stawkę celną, jeśli towar odpowiada warunkom pochodzenia, określonym w przepisach art. 2-6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Spełnienie tych warunków zostaje potwierdzone świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze (art. 16 Protokołu nr 4), a to oznacza, że dokonujący obrotu towarowego, podmiot zamierzający skorzystać z preferencji celnych, musi przedstawić dowód na istnienie okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Strona wprawdzie przedłożyła dowód poświadczający preferencyjne pochodzenie samochodu. Jednak organy celne odmówiły mocy dowodowej świadectwa przewozowego EUR.1 z uwagi na przeprowadzenie skutecznego kontrdowodu w postaci wyników weryfikacji.

Zakres przedmiotowy odpowiedzi weryfikacyjnej został określony w art. 32 ust. 5 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, tj. "(...) wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie:

- czy dokumenty są autentyczne;

- czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty (...)

i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.

Treść pisma weryfikacyjnego czyni zadość przesłankom określonym w tym przepisie. Zagraniczne władze celne jednoznacznie odniosły się do autentyczności dokumentu, która nie została zakwestionowana oraz do jego treści. W piśmie weryfikacyjnym stwierdzono wyraźnie, że "(...) świadectwa te nie są ważne". Ponadto, niezależnie od powyższego, istotnym dowodem jest również samo świadectwo przewozowe EUR.1, które na drugiej stronie – w polu 14 zawiera miejsce na odznaczenie wyniku weryfikacji. Jak wynika z otrzymanego dokumentu (druga część świadectwa przewozowego EUR.1) został zaznaczony kwadrat informujący: "przeprowadzona weryfikacja wykazała, że niniejsze świadectwo nie spełnia wymogów co do rzetelności".

Powyższa informacja została potwierdzona podpisem i pieczęcią władz celnych.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, zgodnie z którym, jeżeli

- brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji dowodu pochodzenia, albo

- jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów i nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności,

to władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji.

W przedmiotowej sprawie odpowiedź h. administracji celnej, jest zgodna z postanowieniami Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Uzyskane wyniki weryfikacji zawierają jednoznaczną i wyraźną informację, że kontrolowany dowód pochodzenia nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencji celnych.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła B. R., zarzucając:

1/ naruszenie art. 13, art. 16, art. 21, art. 31 i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej stron (załącznik do Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.) - poprzez błędną wykładnię tych przepisów, co polegało na przyjęciu stanowiska, że skoro dane odnośnie sprzedającego okazały się nieprawdziwe, zatem deklaracja o pochodzeniu została wystawiona nieprawnie, a przedmiotowy towar nie może korzystać z preferencji przewidzianymi postanowieniami Protokołu nr 4, które to stanowisko należy uznać za błędne i sprzeczne z treścią i istotą w/w aktu prawnego, który stanowi jedynie pomocniczy akt prawny, służący przede wszystkim ustalaniu pochodzenia towarów, zaś istotą przysługiwania importerowi obniżonej stawki celnej (0%) jest zakup i import do Polski towaru pochodzącego z krajów Unii Europejskiej, co w niniejszej sprawie wystąpiło, z uwagi na udowodniony zakup przez skarżącą samochodu w H., przy czym krajem pochodzenia pojazdu jest również państwo członkowskie.;

2/ naruszenie art. 25, art. 26, art. 36 i art. 39 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) poprzez ich zastosowanie – w sytuacji, gdy w/w przepisy mają zastosowanie do przepisów prawa materialnego, a nie procesowego, co powoduje, że zastosowane być powinny przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a nie przepisy Kodeksu celnego z 1997 r. i Ordynacji podatkowej;

3/ naruszenie art. 207 i art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie postępowania z urzędu i wydanie decyzji, pomimo braku podstaw prawnych do jej wydania;

4/ naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak prawidłowego i wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co polegało m.in. na:

- niewystarczającym wskazaniu podstawy prawnej i niewyjaśnieniu, co organ celny rozumie pod pojęciami "prawidłowości formalnej" i "prawidłowości materialnej" dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie pojazdu,

- zastosowanie jako podstawy prawnej – art. 13, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b/ i c/, art.

83, art. 85 § 1, art. 209, art. 222 § 1 i § 4, art. 231 § 1 pkt 1, art. 242 § 2, art. 262 Kodeksu celnego, która to ustawa i w/w przepisy zostały powołane w podstawie prawnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L., poprzedzających obecnie zaskarżoną decyzję w sytuacji, kiedy w niniejszej sprawie w/w ustawa nie ma zastosowania,

- brak wykazania, jakie przepisy upoważniają organ celny do wymagania od

importera łącznego spełnienia trzech warunków aby skorzystać z preferencyjnej stawki celnej, tj.:

1/ zgłoszenie towaru z państw członkowskich Unii Europejskiej,

2/ bezpośredni przywóz towarów z obszaru Unii Europejskiej do Polski,

3/ przedłożenie prawidłowego dokumentu potwierdzającego status pochodzenia towarów, tj. świadectwa przewozowego EUR.1 lub deklaracji o pochodzeniu towaru,

- nie usunięcie sprzeczności logicznej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, tj. jednoczesnym wymaganiu od importera spełnienia łącznie w/w trzech warunków aby skorzystać z preferencyjnej stawki celnej i własnym stwierdzeniu, że o możliwości zastosowania obniżonych stawek celnych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie, które w niniejszej sprawie zostało ponad wszelką możliwość udowodnione, a przy tym powoływanie się przez organ II instancji, że wyniki weryfikacji muszą być takie, żeby umożliwiały ustalenie, czy deklaracja eksportera na fakturze odnosi się do omawianych produktów i czy produkty te mogą w rzeczywistości kwalifikować się do zastosowania działań preferencyjnych, z czego wynika, że postępowanie jest już bezprzedmiotowe w obliczu udowodnienia przez skarżącego pochodzenia importowanego pojazdu;

5/ naruszenie art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa i prawa przez Państwo stanowionego oraz zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa i naruszenie zasady ustawowej regulacji danin publicznych.

We wnioskach skarżąca domagała się uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] października 2004 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt 495/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Z motywów podanych w uzasadnieniu wyroku wynikało, że skontrolowana decyzja Dyrektora Izby Celnej jest rozstrzygnięciem prawidłowym.

W trakcie kontroli instancyjnej wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. akt I GSK 931/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał, iż niezależnie od wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych, w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem w skaldzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 cyt. ustawy, nieważnością postępowania.

W tych okolicznościach -jak wskazał NSA - przepisy w/w ustawy (art. 185 § 1 i art. 186) obligowały go do uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, bez możliwości merytorycznego odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż ocena wydanego wyroku w nieważnym postępowaniu, staje się bezprzedmiotowa.

Ponownie rozpoznając skargę B. R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Instytucja wznowienia postępowania na ma celu stworzenie prawnej możliwości weryfikacji ostatecznej decyzji, jeżeli poprzedzające je postępowanie przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1 – 11 Ordynacji podatkowej.

Wznowienie postępowania należy do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych zapadłych w postępowaniu zwykłym.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia [...] maca 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wznowił postępowanie, nie z urzędu, ale na wyraźny wniosek strony, wskazującej przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W myśl powołanego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał tę decyzję.

O zaistnieniu tak określonej podstawy można mówić, gdy łącznie zostaną spełnione cztery następujące przesłanki:

- wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

- są one istotne dla sprawy, w tym znaczeniu, że mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie,

- nie były znane organowi, który wydał decyzję,

- istniały w dniu wydania tej decyzji.

Jako przesłankę wznowienia strona wskazała informację o unijnym pochodzeniu importowanego samochodu, a informację tę potwierdzało wystawione retrospektywnie świadectwo przewozowe EUR.[...] z dnia [...] listopada 2004 r.

Ramy postępowania wznowieniowego wyznaczała więc podstawa wznowienia wskazana przez stronę i zawarta w w/w postanowieniu. Stanowiło ono podstawę do przeprowadzenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243§ 2 Ordynacji podatkowej).

Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek zamieszczonych w art. 240 § 1.

W kontekście przedstawionych rozważań stwierdzić trzeba, że świadectwo przewozowe EUR.1 nie mogło być uznane za nowy dowód (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2004 r., jeśli się weźmie pod uwagę, że h. władze celne wystawiły ten dokument później - w dniu [...] listopada 2004 r.

Poza tym – jak wynika z akt sprawy - okoliczność faktyczna zawarta w treści przedmiotowego świadectwa przewozowego znana była już Naczelnikowi Urzędu Celnego w L. w dacie wydania decyzji z dnia [...] października 2004 r. Okoliczność ta nie miała znamion (cech) nowości w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Świadectwo to potwierdza bowiem, że importowany samochód marki F. ma preferencyjne pochodzenie z Unii Europejskiej.

Identyczna informacja, świadcząca o unijnym pochodzeniu towaru zawarta była już w deklaracji eksportera znajdującej się na rachunku z dnia [...] lutego 2002 r. dotyczącym kupna tego pojazdu. Po weryfikacji tego rachunku h. władze celne w piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. potwierdziły, że samochód wyprodukowano w UE.

Odmowa uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] października 2004 r. jest więc rozstrzygnięciem prawidłowym w kontekście powołanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej, które – wbrew stanowisku strony skarżącej – miały zastosowanie. Nie miały natomiast - przepisy rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. 92. 302.1).

W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej i dlatego rzeczą organu było wziąć pod uwagę przepisy materialne i proceduralne obowiązujące do dnia 30 kwietnia 2004 r. Powyższy pogląd prawny wynikał wprost z uzasadnienia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 166/06, a tą oceną prawną – w myśl art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.) – związany był skład orzekający Sądu, ponownie rozpoznający skargę B. R.

Wobec tego wchodziły w grę uregulowania ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny, w tym jego art. 262 przewidujący, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa. Jej dział IV zatytułowany "Postępowanie podatkowe" normuje między innymi instytucję wznowienia postępowania.

Tylko z uwagi na wyraźny wniosek strony organ wznowił w marcu 2007 r. postępowanie, pomimo upływu 3 lat od powstania długu celnego. Zasadą jest, że nie wznawia się postępowania, jeżeli upłynął okres 3 lat od momentu powstania długu celnego (art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego). Przepis powyższy wprowadzono do porządku prawnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny ( Dz.U. z 1999 r. Nr 40, poz. 402 ).

Odnosząc się do formułowanych w skardze pozostałych zarzutów i wniosków należy dodatkowo wyjaśnić, że obrót towarowy Polski z państwami Unii Europejskiej regulowała do dnia 30 kwietnia 2004r. umowa międzynarodowa – Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami członkowskimi z drugiej strony (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.). Umowa ta wygasła z dniem 1 maja 2004 r. W myśl jej art. 34, protokół nr 4 ustala zasady pochodzenia dla stosowania preferencji celnych przewidzianych w niniejszym Układzie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Protokołu 4 Układu Europejskiego (Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662), preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów, spełniających wymogi tego Protokołu.

Stosownie do art. 16 ust. 1 Protokołu 4, produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z postanowień Umowy, pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR.1 lub deklaracji na fakturze.

W myśl art. 32 ust. 1 i 2 Protokołu 4, w sytuacji, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentów wystawionych przez eksportera albo co do statusu pochodzenia sprawdzanych produktów, zwracają świadectwo przewozowe i fakturę, albo inne dokumenty z wnioskiem o ich weryfikację. Wyniki weryfikacji dokonane przez władze celne kraju importu muszą być takie, żeby umożliwiały wyraźne ustalenia czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty (...) i czy spełniają inne wymogi (art. 32 ust. 5).

W świetle tych przepisów, nie budzi wątpliwości, że prawnie skutecznym dowodem pochodzenia określonego towaru może być wyłącznie świadectwo przewozowe EUR.1 lub deklaracja na fakturze.

Moc dowodowa dokumentów wskazujących na pochodzenie towarów może być obalona wyłącznie w drodze negatywnej weryfikacji dokonanej przez władze celne kraju eksportu. Przy czym istotne jest, że wyniki weryfikacji dowodów pochodzenia nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu wdrożonemu przez władze celne kraju importu, gdyż są dla nich wiążące (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 września 1998r. sygn. akt I SA/Łd 777/97 – Por.Gosp.1999/1/40 i z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt GSK 56/04).

Skład orzekający WSA w Lublinie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że negatywna weryfikacja dowodu pochodzenia i brak innego, prawidłowo wystawionego dowodu pochodzenia, powoduje w myśl art. 16 ust. 1 Protokołu 4, że importowany towar nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, a w konsekwencji – nie zachodzą przesłanki zastosowania obniżonej stawki celnej. Bez znaczenia w tej sytuacji jest, że przedmiotowy towar pochodził z kraju Unii Europejskiej, skoro nie zostały spełnione pozostałe wymogi Protokołu (zob. wyroki: z dnia 29 sierpnia 2006 r. sygn. akt I GSK 1148/06; z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt I GSK 48/06; z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt I GSK 2823/05).

Ubocznie należy wyjaśnić, że skarżąca nie dysponowała ważnym dowodem pochodzenia sprowadzonego pojazdu i nie mogła skorzystać z możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej, skoro w piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. (k. 101 akt adm.) władze h. stwierdziły, że eksporterom, którzy wystąpili o wystawienie świadectw EUR.1 (w tym A. J.P. w B.) umożliwiono wydawanie dokumentów T2L jako dowodów na status wspólnotowy. Podmioty wskazane w świadectwach EUR.1 nie były możliwe do zidentyfikowania. Mimo, że pojazdy są pochodzenia UE, świadectwa nie są ważne, gdyż w momencie ich wydawania, h. służby celne musiały być wprowadzone w błąd.

W tych okolicznościach zarzuty i wnioski skargi dotyczące naruszenia art. 25, art. 26, art. 36 i art. 39 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) nie mogły być uznane za trafne. Pierwszy z tych przepisów określa, że traci moc obowiązującą Kodeks celny z 1997 r. Drugi zaś przewiduje, że przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. W art. 36 ustawodawca wprowadził zasadę, że w przypadku postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy czynności podjęte w toku postępowań pozostają w mocy, o ile ich zakres przedmiotowy jest wymagany do stosownego rozstrzygnięcia według przepisów obowiązujących do dnia uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne weszły w życie w dniu 1 maja 2004 r. (art. 39 tejże ustawy).

Podobnie trzeba ocenić zarzuty naruszenia art. 13, art. 16 i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego i dodatkowo wyjaśnić, że art. 21 określa warunki sporządzenia deklaracji na fakturze, zaś art. 31 wprowadza generalną zasadę, że Wspólnota i Polska udzielają sobie wzajemnej pomocy za pośrednictwem kompetentnych władz celnych w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych EUR. 1 lub deklaracji na fakturze.

Obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowy opis stanu faktycznego sprawy i wyjaśnia znaczenie zastosowanych przez organ przepisów prawa. W rezultacie skarżąca nie może skutecznie wywodzić, że rozstrzygnięcie pozbawione jest uzasadnienia faktycznego i prawnego, wymaganego przez Ordynację podatkową.

Chybione są zarzuty naruszenia art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji RP. Jak wykazano organy celne orzekając o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] października 2004 r. działały na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów. Poza tym zaskarżonym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2007 r. nie nałożoną na skarżącą podatków, ani innych danin publicznych. W związku z tym odpada argument o naruszeniu dyspozycji art. 217 Konstytucji RP.

Z tych też względów i na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.