Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 445/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. orzekł wobec L.S. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią zawodowej astmy oskrzelowej, wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013, poz. 1367). Decyzja wydana została na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212 poz. 1263 ze zm.) oraz art. 237§1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono okresy zatrudnienia pracownika wskazując, że pracował on -

od 5 maja 1983 r. do 30 kwietnia 1984 r. w Zakładach A w B., w charakterze montera urządzeń mechanicznych pod ziemią;

od 1 maja 1984 r. do 31 maja 1985 r. w Zakładach A w B., w charakterze ślusarza Kop. [...] pod ziemią;

od 1 czerwca 1985 r. do 30 kwietnia 1986 r. w Zakładach A w B., w charakterze górnika pod ziemią;

od 1 maja 1986 r. do 1 stycznia 1988 r. w Zakładach A w B., w charakterze górnika operatora samojezdnych maszyn przodek;

od 2 stycznia 1988 r. do 5 maja 1992 r. w Przedsiębiorstwie B w B. - obecnie zakład zlikwidowany, w charakterze górnika pod ziemią, nadgórnika pod ziemią, sztygara zmianowego pod ziemią i sztygara oddziałowego górniczego pod ziemią;

od 4 maja 1993 r. do 14 sierpnia 1999 r. w C Sp. z o.o. w O., w charakterze sztygara oddziału górniczego pod ziemią;

od 16 sierpnia 1999 r. do 31 października 2005 r. w D S.A. Zakład [...]" w J. - obecnie E S.A. Zakład [...] w J. w charakterze sztygara zmianowego oddziału pozaprzodkowego pod ziemią;

od 1 listopada 2005 r. r. do 7 września 2012 r. w D S.A. Zakład [...] w J. - obecnie E S.A. Zakład [...] w J., w charakterze nadsztygara górniczego pod ziemią.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. (PPIS) uznał, że zatrudnienie wykonywane w latach 1983-1985 na stanowiskach monter urządzeń mechanicznych pod ziemią i ślusarz pod ziemią było pracą wykonywaną w narażeniu na pyły przemysłowe zawierające wolną krystaliczną krzemionkę, natomiast w latach 1985-2012 na stanowiskach: górnika pod ziemią, nadgórnika pod ziemią, sztygara zmianowego pod ziemią, nadsztygara zmianowego pod ziemią, sztygara oddziałowego górniczego pod ziemią – z narażeniem na działanie pyłu kamienno-węglowego zawierającego wolną krystaliczną krzemionkę.

Organ odniósł się do treści orzeczeń wydanych przez obie placówki medyczne, w których L.S. był badany. Wyjaśnił, że w Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. przeprowadzono dodatni test rozkurczowy, ujemny test niespecyficznej nadreaktywności oskrzeli, prawidłowe wartości wskaźników spirometrycznych oraz dodatnie testy skórne z podstawowymi alergenami inhalacyjnymi, a także dokonano analizy dostarczonej dokumentacji. Pozwoliło to na rozpoznanie astmy oskrzelowej o łagodnym przebiegu, pozazawodowej. Według lekarzy orzeczników, aby stwierdzić zawodową etiologię schorzenia, w środowisku pracy musi występować czynnik alergizujący wziewnie. Zgodnie z wiedzą medyczną pył kamienno-węglowy, na który narażony był pracownik nie ma działania alergizującego, a więc brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii stwierdzonej astmy oskrzelowej.

Pracownik, nie zgadzając się z treścią orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] roku o braku podstaw do rozpoznaniu choroby zawodowej wystawionego przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. (MOMP w K.) złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMPiZŚ) w S.

Lekarze orzecznicy z IMPiZŚ w S. biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy, dane z dostępnej dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej (ujemne wyniki punktowych testów skórnych), prawidłowe stężenie tlenku azotu w wydychanym powietrzu, prawidłowe wyniki badań czynnościowych płuc, a także brak nadreaktywności oskrzeli wykazany zarówno w trakcie diagnostyki w MOMP w K., jak i w trakcie obecnej hospitalizacji - nie znaleźli podstaw do rozpoznania u badanego w chwili obecnej astmy oskrzelowej, w tym astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, wydając orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...]r. o braku podstaw do rozpoznaniu choroby zawodowej.

Na wniosek pracownika organ wystąpił do IMPiZŚ w S. o dodatkowe wyjaśnienie i uzasadnienie orzeczeń.

W odpowiedzi IMPiZŚ w S. wyjaśnił, że rozstrzygające znaczenie w omawianym przypadku miały wyniki obserwacji klinicznej pacjenta przeprowadzonej w IMPiZŚ w S. w dniach od 30 czerwca do 4 lipca 2014 roku. W trakcie hospitalizacji wykonano punktowe testy skórne z pospolicie występującymi alergenami wziewnymi i nie potwierdziły one m.in. wcześniej opisywanego uczulenia na roztocza kurzu domowego, pyłki traw, drzew, chwastów, sierści psa i kota, a także grzyby pleśniowe. Wykonana w instytucie próba z metacholiną mająca na celu ocenę nieswoistej nadreaktywności skurczowej oskrzeli wypadła ujemnie. Również w trakcie diagnostyki prowadzonej przez MOMP w K. ujemny był test niespecyficznej nadreaktywności skurczowej. Powyższe przemawia przeciwko istnieniu u badanego nieswoistej nadreaktywności oskrzeli będącej nieodłącznym elementem definicji astmy oskrzelowej. Całość obrazu klinicznego w ocenie IMPiZŚ w S. przemawia za rozpoznaniem przewlekłego zapalenia oskrzeli z okresowymi zaostrzeniami z komponentą spastyczną. Nadmieniono również, że obydwa orzeczenia lekarskie wydane w przedmiotowej sprawie przez MOMP w K. i IMPiZŚ w S. są merytorycznie zgodne w kwestii braku podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej.

Na podstawie przedstawionego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...]r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez MOMP w K. oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...]r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego przez IMPiZŚ w S., a także oceny narażenia zawodowego pracownika PPIS uznał, że nie został spełniony podstawowy warunek - choroba zawodowa astma oskrzelowa nie została rozpoznana przez lekarzy zatrudnionych we właściwych placówkach medycznych.

W odwołaniu od przedstawionej powyżej decyzji L.S. zakwestionował kompletność oceny narażenia zawodowego z uwagi na nieuwzględnienie w niej wszystkich czynników szkodliwych i alergizujących występujących w środowisku jego pracy, a także ze względu na niezrozumiałe dla niego orzeczenie placówki diagnostycznej szczebla drugiego (sprzeczne ze stanowiskiem placówki MOMP w K.), z którego wynikało, że w chwili badania w IMPiZŚ brak jest podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej. Odwołujący wniósł o ponowne przeprowadzenie badań w innej niż IMPiZŚ w S. placówce.

[...] Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją Nr [...], z dnia [...]r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Na wstępie organ przytoczył definicję legalną terminu "choroba zawodowa" wskazując, że jest to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych narażeniem zawodowym.

Podzielił ustalenia organu I instancji co do okresów i miejsc zatrudnienia odwołującego.

Na podstawie oceny narażenia zawodowego dokonanej przez PPIS uznał, że odwołujący pracował w latach 1993-2012 w narażeniu na pył kamienno-węglowy i czynniki uczulające (grzyby pleśniowe).

Przytoczył treść orzeczenia MOMP w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), w którym lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych orzekli o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych stwierdzając, że analiza dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzone badania (dodatni test rozkurczowy, ujemny test niespecyficznej nadreaktywności oskrzeli, prawidłowe wartości wskaźników spirometrycznych oraz dodatnie testy skórne z podstawowymi alergenami inhalacyjnymi w wywiadzie) pozwalają na rozpoznanie astmy oskrzelowej o łagodnym przebiegu, dobrze kontrolowanej, pozazawodowej.

W orzeczeniu tym zauważono, zgodnie z definicją choroby zawodowej, że stwierdzenie zawodowej etiologii schorzenia wymaga występowania w środowisku pracy czynnika, który wywołuje objawy rozpoznanej choroby. W sprawie odwołującego jest to czynnik alergizujący wziewnie, gdyż badany pracował na stanowisku górnika pod ziemią w narażeniu na pył węglowo-krzemowy. W powołaniu na wiedzę medyczną wskazano, że ten typ pyłu zawodowego nie ma działania alergizującego. Brak narażenia zawodowego na czynniki alergizujące wziewnie na stanowisku pracy badanego nie pozwala na stwierdzenie zawodowej etiologii rozpoznanej wcześniej astmy oskrzelowej pomimo, że schorzenie to figuruje w wykazie chorób zawodowych. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. lekarze specjaliści, na podstawie obserwacji klinicznej odbywającej się w dniach od 30 czerwca do 4 lipca 2014r. nie znaleźli podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych. W trakcie hospitalizacji w Instytucie badaniem fizykalnym nad polami płucnymi stwierdzano szmer pęcherzykowy symetryczny, prawidłowy. W wykonanych badaniach spirometrycznych nie stwierdzano zaburzeń wentylacji o typie obturacji, badanie bodypletyzmograficzne nie wykazało zaburzeń restrykcyjnych. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. Ustalono, że wynik zdolności dyfuzji gazów w płucach (DLCO-115% w.n.) oraz stężenie tlenku azotu w powietrzu wydychanym były prawidłowe, jak też poziom całkowitej IgE w surowicy (31 kU/1).

W wykonanych punktowych testach skórnych uzyskano wynik negatywny z pospolitymi alergenami - sierściami psa i kota, w rozszerzonych testach punktowych z grzybami pleśniowymi uzyskano jedynie wątpliwy odczyn z Aspergillus fumigatus, z pozostałymi grzybami testy wypadły ujemnie. Nie stwierdzono obecności w surowicy alergenoswoistych przeciwciał IgE przeciwko mieszance grzybów pleśniowych, m.in. p/Aspergillus fumigatus (klasa 0). Przeprowadzony test nieswoistej prowokacji oskrzeli z metacholiną nie wykazał istnienia u badanego nadreaktywności oskrzeli.

W badaniu laryngologicznym stwierdzono cechy przewlekłego nieżytu krtani, obraz może sugerować istnienie choroby refluksowej przełyku. Badanie RTG zatok wskazuje na przewlekły stan zapalny zatok szczękowych.

Lekarze specjaliści IMPiZŚ w S. - biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy (nawracające infekcje dróg oddechowych, przewlekły kaszel poranny), dane z dostępnej dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej (ujemne wyniki punktowych testów skórnych), prawidłowe stężenie tlenku azotu w wydychanym powietrzu (mimo odstawienia glikokortykosterydów wziewnych), prawidłowe wyniki badań czynnościowych płuc, a także brak nadreaktywności oskrzeli wykazany zarówno w trakcie diagnostyki w MOMP w K., jak i w trakcie hospitalizacji w Instytucie - nie znaleźli podstaw do rozpoznania u badanego w chwili obecnej astmy oskrzelowej, w tym - astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Całokształt obrazu klinicznego u badanego wskazywał ich zdaniem na przewlekłe zapalenie oskrzeli z okresowymi spastycznymi zaostrzeniami.

Organ odwoławczy podniósł, że został spełniony w sprawie obowiązek wynikający z art. 10 K.p.a., gdyż odwołujący wezwany został do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji. Złożył oświadczenie i dołączył do niego wynik badania TK zatok obocznych nosa z dnia 30 wrzesnia 2014 r., w którym znajduje się zapis "Obraz TK zatok obocznych nosa bez istotnej klinicznej patologii".

Odpowiadając na zawarty w odwołaniu wniosek o skierowanie na badania lekarskie w innej niż IMPiZŚ w S. placówce wyjaśniono, że w toku postępowania administracyjnego o uznanie choroby zawodowej - astmy oskrzelowej - został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno - orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i obecnie nie jest możliwe przeprowadzenie kolejnych badań lekarskich. Orzeczenia lekarskie MOMP w K. oraz IMPiZŚ w S. są natomiast uzasadnione w stopniu pozwalającym na ich przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Wskazano, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu (wyrok NSA z 5 maja 1998 r. III SA 193/97; wyrok WSA w Warszawie z kwietnia 2008 r. VIII SA/Wa 617/07).

Stwierdzono nadto, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej - uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych został zachowany, a lekarze orzecznicy kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia (PCHZ MOMP w K. oraz IMPiZŚ w S.) uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno-orzeczniczych do rozpoznania u badanego choroby zawodowej - astmy oskrzelowej wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy.

W ocenie organu orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia (PCHZ MOMP w K. oraz IMPiZŚ w S.) wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę są wyczerpujące, spójne oraz zgodne w swoich konkluzjach i pozwalają wydać rozstrzygnięcie.

Odwołano się do orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 582/09), zgodnie z którym wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nimi związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.

Podkreślono nadto specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia. Powołano tu wyrok NSA z dnia 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18.05.2007 r., sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok NSA z dnia 12.05.2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Dotyczy to zarówno symptomów choroby, jak i przyczyn jej powstania (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13.11.2011 r. sygn. akt II SA/Rz 436/11).

Dodatkowo wyjaśniono, że organ nie kwestionuje istnienia narażenia zawodowego odwołującego na czynniki uczulające jak również nie podważa okresu jego trwania, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych wobec orzeczeń lekarskich (błędnie wskazując na placówkę medyczną, jako PCHZ WOMP w S.) oraz IMPiZŚ w S. nie jest możliwe stwierdzenie u niego choroby zawodowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Gliwicach L.S. zarzucił organom nierzetelność w ich działaniu.

W odpowiedzi na skarge, wnoszac o jej oddalenie, powtórzono argumentacje rpzedstawioną w uzasadnieniuz askarzonejd ecyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

. Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne dokonują kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jak stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana zgodnie ze wskazanymi regulacjami pozwoliła uznać skargę jako zasadną, gdyż postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający uznać, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Tym samym naruszone zostały w sposób istotny zasady wynikające z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a dostrzeżone uchybienie mogło mieć znaczny wpływ na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Stosownie do postanowień art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Po myśli art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

W świetle powyższych przepisów z chorobą zawodową spotykamy się jedynie wówczas, gdy wystąpi związek przyczynowo-skutkowy między zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, bez występowania narażenia zawodowego będzie oznaczało, że dana choroba nie została spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy i nie będzie mogła być uznana za chorobę zawodową. Analogiczne rozstrzygnięcie zapadnie także wówczas, gdy pomimo rozpoznania schorzenia odpowiadającego chorobie zawodowej oraz zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby uprawnione placówki medyczne wskażą w sposób niebudzący wątpliwości inne powody schorzenia niż związane z wykonywaniem pracy w warunkach narażenia. Choroba zawodowa nie zostanie rozpoznana także wówczas, gdy udokumentowane objawy choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych wystąpią po okresie zatrudnienia w warunkach narażenia i po okresie wskazanym w przepisach prawa, jako uprawniającym do rozpoznania takiej choroby (por. wyrok tut. Sądu z dnia 29 października 2013r. sygn. akt IV SA/Gl 1040/12).

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy, cały okres zatrudnienia skarżącego uznany został za pracę wykonywaną w warunkach narażenia zawodowego. Jednocześnie jednak uprawnione placówki medyczne nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej występującej pod poz. 6 wykazu chorób zawodowych z tym, że placówka szczebla pierwszego rozpoznała to schorzenie jako pozazawodowe.

W pierwszym rzędzie wątpliwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co do zupełność postępowania dowodowego wymaganego dla rozpatrzenia sprawy, budzi ocena czynników wskazywanych jako przyczynę choroby zawodowej.

W karcie oceny narażenia zawodowego (k. 117 odwrót akt administracyjnych) zawarto informację, że skarżący nie pracował w ekspozycji na pył węglowy i kamienny. Jako czynniki narażenia wskazano - pyły przemysłowe o zawartości SiO2, spaliny silników diesla. Na kartach 119 do 120 dokonano zestawienia pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia skarżącego w tym Pb, Cd, Zn, Co, So2 Nox Co2. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wymienił nadto jako czynniki szkodliwe dla jego zdrowia – gazy postrzałowe powstałe po detonacji materiałów wybuchowych zawierające tlenki azotu, dwutlenek siarki, węglowodory, tlenek węgla oraz spaliny z samogrzewnych maszyn dołowych zawierające tlenki azotu, siarki, aldehydy, sadze, węglowodory aromatyczne. Tymczasem orzeczenie lekarskie MOMP w K. wskazuje jako czynnik narażenia – pył węglowo-krzemowy, a orzeczenie placówki stopnia drugiego określa jako czynniki narażenia zawodowego – pył kamienno-węglowy i czynniki uczulające (grzyby pleśniowe). Niewątpliwie zatem orzeczenia te maję na uwadze różniące się między sobą czynniki szkodliwe, a co ważne, nie wszystkie czynniki wymienione w ocenie narażenia zawodowego zostały w nich uwzględnione.

Wymienione powyżej czynniki szkodliwe nie zostały zatem wzięte pod uwagę przez placówki medyczne wydające w sprawie opinie medyczne.

Powyższe wskazuje, że ocena warunków pracy w środowisku pracy skarżącego nie została dokonana w sposób wymagany procedurą określoną w przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jak też procedurą administracyjną.

Stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do:

1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego;

2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika;

3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika.

Ocena narażenia zawodowego jest jednym z obligatoryjnych elementów postępowania dowodowego. Jak stwierdza się bowiem w § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Ocena narażenia zawodowego stanowi także podstawowy punkt odniesienia w orzeczeniu wydawanym przez uprawnione placówki diagnostyczne.

Wobec dostrzeżonych braków w zakresie materiału dowodowego stanowiącego podstawę oceny narażenia zawodowego zgodzić się trzeba z wyrażonym przez skarżącego stanowiskiem co do braku rzetelności w rozpatrywaniu jego sprawy.

Druga istotna kwestia budząca wątpliwość Sądu co do należytego wyjaśnienia sprawy dotyczy podnoszonej przez skarżącego, istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii jaką jest całkowita odmienność rozpoznania stanu zdrowia skarżącego występująca pomiędzy rozpoznaniami medycznymi w składanej przez niego dokumentacji lekarskiej (vide karta 110 akt administracyjnych – i wymieniona tam dokumentacja potwierdzająca u skarżącego rozpoznanie astmy oskrzelowej), jak też sprzeczności pomiędzy oboma placówkami w tym samym zakresie. Ta sprzeczność wymaga szczególnego uzasadnienia, a niewystarczające jest dość arbitralne stwierdzenie, że "rozstrzygające znaczenie w omawianym przypadku miały wyniki obserwacji klinicznej pacjenta przeprowadzonej w tut. Instytucie". Obie placówki są bowiem uprawnionymi z mocy cyt. rozporządzenia do przeprowadzania wysokospecjalistycznych badań przez wyspecjalizowanych w kierunku diagnozowania chorób zawodowych lekarzy. Zasadnicza różnica diagnozy jednego i drugiego ośrodka wymaga racjonalnego przedstawienia przyczyn odmienności stanowisk. W cyt. piśmie IMPiZŚ nie odniesiono się nadto do obszernej dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez skarżącego, w której jednoznacznie zdiagnozowano u pacjenta schorzenie pod postacią astmy oskrzelowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zaprzecza przedstawionemu w zaskarżonej decyzji poglądowi judykatury o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia i o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (przykładowo uchwała 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 3/02 i powołane tam orzecznictwo, które w obecnym stanie prawnym pozostaje aktualne publ. CBOSA). Jako ugruntowany pogląd przyjmuje się też, że bez orzeczenia lekarskiego, bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taka konstatacja stanowi o ogromnej doniosłości orzeczeń placówek medycznych dla sprawy w przedmiocie orzekania o istnieniu choroby zawodowej. Z tych to przyczyn orzeczenie to nie może budzić żadnych wątpliwości, co do swojej kompleksowości i rzetelności. Tych cech nie spełniają w opinii Sądu wydane w sprawie orzeczenia uprawnionych placówek diagnostycznych.

W ponownym postępowaniu rolą organu będzie usunąć rozbieżność występującą w obu orzeczeniach medycznych pomiędzy eksponowanymi w karcie narażenia zawodowego czynnikami powodującymi narażenie, a czynnikami branymi pod uwagę przez lekarzy orzeczników. W ramach prawidłowo prowadzonego postępowania taka rozbieżność nie powinna występować, a tym samym powinna zostać usunięta. Nadto organ, w ramach przysługujących mu uprawnień do wystąpienia o uzupełnienie orzeczenia medycznego zwróci się do MOMP w K. w celu szczegółwego wyjaśnienia przyczyny medycznej zdiagnozowania u skarżącego astmy oskrzelowej. Konieczne jest też wyjasnienie jakie dokładnie testy skórne wykonane zostały w tej placówce wywołując efekt dodatni.

Organ zwróci się także do IMPiZŚ w celu sprecyzowania przyczyn różnicy pomiędzy stanowiskiem przedstawianym w opinii tej placówki, a diagnozami zawartymi:

- w skierowaniu do Poradni Pulmonologicznej wystawione przez lek. H.M. z dnia 26 listopada 2007r. z rozpoznaniem spastycznego zapalenia oskrzeli;

- w informacji dla lekarza kierującego POZ z dnia 23 maja 2008r. z Poradni Alergologicznej [...]" (lek. L.G.) z rozpoznaniem astmy oskrzelowej przewlekłej łagodnej;

- w wyniku konsultacji pulmonologicznej z dnia 13 sierpnia 2012r. w Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc w [...] w O. (lek. Z.S.) z rozpoznaniem astmy oskrzelowej, z prawidłową spirometrią;

- w kartotece z Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc w O. prowadzonej od dnia 29 lutego 2008r. (lek. Z.S.) z rozpoznaniem astmy oskrzelowej;

- w dokumentacji MOMP w K., który wydał orzeczenie lekarskie opierając się na wynikach testów wcześniej wykonanych u pacjenta.

W tym ostatnim przypadku organ wezwie do wykazania jakiego rodzaju diagnostyka prowadzona w IMPiZŚ w S. ma przemawiać za jej "rozstrzygającą rolą" jak też zobliguje placówkę do dokonania szczegółowego porównania rodzajów punktowych testów skórnych wykonanych w IMPiZŚ oraz MOMP w K. w celu racjonalnego wyjaśnienia diametralnych różnic w ich wynikach (dodatnie – MOMP, ujemne – IMPiZŚ).

Dodatkowo organ zaleci wyjaśnić w opinii medycznej czy astma oskrzelowa może być wyłącznie następstwem kontaktu z czynnikami alergizującymi czy też może mieć inną genezę związaną z warunkami w jakich praca była wykonywana.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga okazała się skuteczna należało orzec jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.