Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 717/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 144, art. 147, art. 148 par. 1, art. 149,  art. 150, art. 150 par. 1a, par. 2, par. 3, art. 162 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji określającej w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za czerwiec, sierpień oraz listopad 2009 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 717/16

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej

w Ł. odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 r. w wysokości 505 zł, sierpień 2009 r. w kwocie 19.836 zł i listopad 2009 r. w kwocie 40.213 zł.

Podstawą powyższego postanowienia były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie.

Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego

w Z. wszczął wobec K. K. postępowanie podatkowe

w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad

2009 r. Postanowienie to podatnik odebrał osobiście w dniu 5 września 2014 r. Następnie w toku postępowania podatkowego pismem z dnia 18 września 2014 r. wezwano podatnika, w charakterze strony, do przedstawienia wszelkich posiadanych dowodów dotyczących zakupu i sprzedaży pojazdów samochodowych. Pomimo dwukrotnego awizowania tego pisma w dniach: 23 września 2014 r. i 1 października 2014 r. podatnik nie podjął przesyłki. W związku z tym organ podatkowy przyjął, że doręczenie powyższego pisma nastąpiło w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. W dniu 18 września 2014 r. wezwano podatnika do osobistego zgłoszenia się celem złożenia wyjaśnień dotyczących zakupu i sprzedaży pojazdów w 2009 r. Przesyłki tej K. K. nie podjął. W dniu zaś 6 października 2014 r. podatnik zmarł.

Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zawiesił z urzędu postępowanie podatkowe w powyższym zakresie prowadzone wobec K. K.. W uzasadnieniu wskazał, że podejmie postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, tj. po zgłoszeniu się lub po ustaleniu spadkobierców zmarłego. Postanowienie to zostało doręczone J. K. – żonie zmarłego w dniu 5 listopada 2014 r. i nie zostało przez nią zaskarżone.

W dniu [...] 2015 r. Sąd Rejonowy w Z. wydał postanowienie, w którym stwierdził, że spadek po K. K. nabyła żona J. K. w całości. Powyższe postanowienie o sygn. akt [...] uprawomocniło się z dniem 22 września 2015 r.

W związku z ustaleniem, że J. K. jest spadkobiercą K. K., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia [...] 2015 r. podjął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, zawiadamiając ją o wszczętym postępowania podatkowym. Pismo to było awizowane dwukrotnie w dniach: 4 listopada 2015 r. i 13 listopada

2015 r. Przesyłki nie podjęto w terminie. W związku z tym organ podatkowy przyjął, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone podatniczce w dniu 18 listopada

2015 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia 2 listopada 2015 r. zawiadomił stronę o prawie wypowiedzeniu się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesyłka awizowana była dwukrotnie w dniu 4 listopada 2015 r. i w dniu 13 listopada 2015 r., lecz J. K. jej nie podjęła, pomimo przebywania w tym okresie w miejscu zamieszkana. Powyższe pismo uznano więc za doręczone w dniu 18 listopada

2015 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

W dniu 3 grudnia 2015 r. pracownicy Urzędu Skarbowego w Z. przybyli na miejsce wskazane w zgłoszeniu rejestracyjnym jako adres korespondencyjny J. K. (tj. Z., ul. A 17/19 m. 30, III piętro), celem doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] 2015 r. i pisma [...]. Pod wskazanym adresem nikogo nie zastano. Pracownicy uzyskali informację od sąsiadki podatniczki – S. A., zamieszkałej w Z. ul. A 17/19 m. 21 (parter), że J. K. wychodzi z domu prawdopodobnie do syna na ul. B w Z. rano i wraca dopiero wieczorem. S. A. podjęła się oddania powyższych pism stronie. Zawiadomienie dla J. K. o doręczeniu powyższych pism sąsiadowi umieszczono w skrzynce pocztowej dla lokalu nr 30 znajdującej się na klatce schodowej posesji przy ul. A 17/19 w Z.. W tych okolicznościach sprawy organ uznał, że decyzja została doręczona podatniczce w dniu 3 grudnia 2015 r. W dniu 9 grudnia 2015 r. S. A. zwróciła do Urzędu Skarbowego w Z. przesyłkę zawierającą powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia . grudnia 2015 r.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia . grudnia 2015 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, sierpień i listopad 2009 r. J. K. stwierdziła, że w dniu 19 listopada 2015 r. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą i następnego dnia udała się do rodziny poza miejsce zamieszkania, a następnie od 23 grudnia 2015 r. na wypoczynek do M., gdzie przebywała do 3 stycznia 2016 r. Podniosła przy tym, że pracownicy Urzędu Skarbowego w Z. pozostawili wskazaną decyzję u jej sąsiadki S. A., która początkowo podjęła się jej doręczenia, ale z powodu niemożności zastania strony w mieszkaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję zwróciła do Urzędu Skarbowego w Z..

O zamiarze doręczenia przez Urząd Skarbowy w Z. dwóch pism, w tym decyzji z dnia . grudnia 2015 r., dowiedziała się dopiero od sąsiadki S. A. w dniu 4 stycznia 2016 r. Następnie 5 stycznia 2016 r. udała się do Urzędu Skarbowego w Z., gdzie odebrała przedmiotową decyzję. Do wniosku podatniczka załączyła odwołanie od tej decyzji.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] 2016 r. odmówił podatniczce przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia

. grudnia 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w przepisach art. 162 § 1-2 Ordynacji podatkowej. Podatniczka nie dołożyła bowiem należytych starań w celu przezwyciężenia przedstawionych we wniosku przeszkód. Nie wykazała, że czynności złożenia odwołania nie mogła wykonać osobiście albo za pomocą innej osoby. Organ podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby podatniczka przebywała poza miejscem zamieszkania. Nie zachodzą także okoliczności wskazujące, iż podatniczka nie miała możliwości zabezpieczenia swoich interesów poprzez choćby wskazanie innego adresu do doręczeń lub ustanowienie pełnomocnika, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z

art. 147 Ordynacji podatkowej.

W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik podatniczki zarzucił naruszenie przepisów art. 162 § 1 w związku z art. 149 § 3 Ordynacji podatkowej przez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że strona skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia . grudnia 2015 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, sierpień i listopad 2009 r.

Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik skarżącej wniósł o:

1. uchylenie powyższego postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w trybie art. 226 ustawy - Ordynacja podatkowa,

2. uchylenie zaskarżonego postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie J. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia . grudnia 2015 r.,

3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że w sprawie niesłuszny jest zarzut o nieprzedłożeniu przez podatniczkę żadnych dokumentów potwierdzających jej pobyt poza miejscem zamieszkania. Takie stwierdzenie całkowicie mija się ze stanem faktycznym, gdyż podatniczka już 10 lutego 2016 r. złożyła stosowne dokumenty za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w Z.. Ponadto w dniu 24 marca 2016 r. odpowiedziała na pismo z dnia 2 marca 2016 r., udzielając wyczerpującej odpowiedzi, która w połączeniu z oświadczeniem G. G. wyjaśnia wszelkie wątpliwości. Ponadto w ocenie pełnomocnika wątpliwości budzi sposób doręczenia decyzji przez organ pierwszej instancji. Pomijając doręczenie decyzji sąsiadce, zwrot do urzędu z uwagi na niemożność doręczenia i ostateczny odbiór decyzji w dniu 5 stycznia 2016 r., jego zdaniem organ podatkowy naruszył normę wynikającą z art. 149 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez niepozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że S. A. zwróciła pismo do urzędu w dniu 9 grudnia 2015 r., a więc organ miał świadomość, iż pismo nie zostało podjęte przez adresata i powinien w dniu 10 grudnia 2016 roku doręczyć powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma, czego nie uczynił. W konkluzji pełnomocnik wywiódł, że z uwagi na powyższe okoliczności należy uznać, że decyzja została doręczona w dniu 5 stycznia 2016 r., a zatem zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącej poparł skargę i oświadczył, że koryguje zarzuty skargi, zarzucając naruszenie art. 150 § 3 Ordynacji podatkowej, a nie jak błędnie wskazał w skardze art. 149 § 3 Ordynacji podatkowej. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej – "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego (podatkowego) i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2016 r. o odmowie przywrócenia J. K. terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia . grudnia 2015 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, sierpień i listopad 2009 r. Jego podstawę stanowiły przepisy art. 162, art. 216 w związku z art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zwanej dalej: "Ordynacją podatkową".

Dokonując kontroli powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w oparciu o wyżej wskazane kryterium legalności Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. naruszył bowiem przepisy Ordynacji podatkowej, tj. art. 162 § 1-2 tej ustawy, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór prawny zainicjowany skargą na to postanowienie, w ocenie Sądu, sprowadza się zaś do prawidłowej oceny kwestii winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy sąsiad, który podjął się doręczenia tej decyzji stronie, w wyniku braku możliwości dokonania tej czynności (doręczenia pisma) zwraca decyzję organowi, który ją wydał.

Zmierzając do rozstrzygnięcia powyższego sporu w pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozpatrując kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organ prowadzący postępowanie podatkowe uprzednio z urzędu powinien ustalić prawidłowość doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Z treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że organ powinien przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jeżeli zatem początek biegu terminu określa data doręczenia decyzji organu podatkowego, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia skutecznego doręczenia tego pisma. Nie ulega przy tym wątpliwości, że doręczenie decyzji, warunkujące jej wejście do obrotu prawnego, powinno nastąpić według zasad określonych w Rozdziale 5 Ordynacji podatkowej. Tylko bowiem doręczenie z zachowaniem reguł, o których mowa w art. 144-154 Ordynacji podatkowej, wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna (por. M. Nowosielska, R. Pasternak, Doręczenie w postępowaniu podatkowym, "Monitor Podatkowy" 2000/6/25, numer publikacji: Lex Omega nr 26057).

Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż w niniejszej sprawie podatniczka jest osobą fizyczną, w pierwszej kolejności doręczenie powinno nastąpić w sposób określony w art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Ponadto stosownie do art. 144 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej, organ podatkowy doręcza swoje pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Z kolei w myśl przepisu art. 149 Ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W razie zaś niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), a w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta). Stosownie do art. 150 § 1a tej ustawy adresata zawiadamia się wówczas dwukrotnie o pozostawaniu pisma, a powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W myśl art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Analiza akt sprawy z punktu widzenia zachowania powyższych reguł przez organ prowadzący postępowanie dowodzi, że zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia . grudnia 2015 r. określającej J. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, sierpień i listopad 2009 r. Powyższa decyzja została doręczona w trybie doręczenia zastępczego, na podstawie art. 149 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że przesyłkę zawierającą decyzję organu pierwszej instancji i pismo nr [...] odebrała w dniu . grudnia 2015 r. S. A. – sąsiadka skarżącej i podjęła się ich oddania skarżącej, co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego poświadczenia odbioru i notatki (k-168 i 170). Zawiadomienie dla J. K. o doręczeniu ww. pism sąsiadce umieszczono w skrzynce pocztowej dla lokalu nr 30 znajdującej się na klatce schodowej posesji przy ul. A 17/19 w Z.. W tej sytuacji należało uznać, że skutek doręczenia nastąpił w dniu 3 grudnia 2015 r., co tym samym oznacza, że skarżąca mogła skutecznie wnieść odwołanie od decyzji z dnia . grudnia 2015 r. w terminie do dnia 17 grudnia 2015 r. Tymczasem skarżąca złożyła odwołanie dopiero w dniu 12 stycznia 2016 r., a więc po upływie tego terminu, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Zdaniem Sądu, oceny kwestii skutecznego doręczenia decyzji w dacie jej odbioru przez sąsiadkę i zarazem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie zmienia przy tym fakt, że w dniu 9 grudnia 2015 r. sąsiadka zwróciła pisma (w tym decyzję z dnia . grudnia 2015 r.) organowi podatkowemu. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że zwrot pisma organowi nie powoduje konieczności powtórzenia procedury związanej z doręczeniem i nie wstrzymuje biegu terminu, który rozpoczął się w momencie doręczenia decyzji. Jednocześnie Sąd nie podziela wyrażonego w doktrynie poglądu jakoby doręczenie zastępcze nie mogło być uznane za skuteczne, jeżeli zostanie wykazane, że pismo nie dotarło do rąk adresata (zob. B. Brzeziński [w:] B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, Ordynacja podatkowa – postępowanie. Komentarz praktyczny, Gdańsk 1999, s. 91). W ocenie Sądu, mimo bowiem, że ta sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, to jednak za datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji należy uznać datę doręczenia tej decyzji sąsiadce skarżącej. Okoliczność bowiem, że sąsiadka nie oddała pisma (decyzji) do rąk podatniczki, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania, aczkolwiek powinna być oceniana w kategoriach przesłanki uprawniającej stronę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu niezachowanego z winy sąsiadki (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2000 r., I SA/Lu 1735/98, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc w dalszej kolejności do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że kwestię przywrócenia terminu reguluje

art. 162 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 tego artykułu w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 tego artykułu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Powołany przepis kreuje zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia) uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

W rozpoznawanej sprawie z uwagi na zwrot przez sąsiadkę skarżącej pisma (decyzji z dnia . grudnia 2015 r.) do organu podatkowego zasadnicze znaczenie, jak wskazano powyżej, ma przesłanka braku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Z powołanego przepisu wynika, że wystarczy, iż przesłanka ta zostanie przez stronę uprawdopodobniona. W orzecznictwie sądowym i doktrynie zgodnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. np. W. Siedlecki, Zarys postępowania cywilnego, Warszawa 1968, s. 247, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2010 r., III SA/Wa 97/10. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Przesyłkę zawierającą bowiem tę decyzję, jak wskazano powyżej, odebrała sąsiadka skarżącej i z powodu braku możliwości jej doręczenia skarżącej zwróciła ją organowi podatkowemu w dniu 9 grudnia 2015 r. Skarżąca zaś z uwagi na nieobecność w miejscu zamieszkania o fakcie zastępczego doręczenia przesyłki dowiedziała się od sąsiadki w dniu 4 stycznia 2016 r. W dniu zaś 5 stycznia 2016 roku udała się do organu i wówczas poinformowano ją, że przesyłka zawierała decyzję z dnia . grudnia 2015 r. i wydano jej kserokopię tej decyzji. Następnie w dniu 12 stycznia 2016 r., a więc z zachowaniem 7-dniowego ustawowego terminu od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (tj. od dnia wydania jej kserokopii decyzji z dnia . grudnia 2016 r.), skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednocześnie załączając do niego odwołanie.

Sąd za wadliwe uznaje przy tym enigmatycznie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zapatrywanie organu, że w tych okolicznościach sprawy skarżąca nie dołożyła należytych starań w celu przezwyciężenia wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu przeszkód i nie wykazała, że czynności nie mogła dokonać osobiście bądź też z pomocą innej osoby. Za niezasadne uznaje także stwierdzenie organu, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że skarżąca przebywała poza miejscem zamieszkania. W aktach sprawy znajdują się bowiem oświadczenia skarżącej i G. G., a ponadto dokumenty dotyczące zaliczki na poczet opłaty za wczasy w M. (w okresie od 23 grudnia 2015 r. do 2 stycznia 2016 r.) mogące wskazywać, że w okresie od 19 listopada 2015 r. do dnia 23 grudnia 2015 r. i w okresie od 2 stycznia 2016 r. do 4 stycznia 2016 r. podatniczka przebywała w L., pod wskazanym przez nią adresem, zaś w okresie od 23 grudnia 2015 r. do 2 stycznia 2016 r. była na wczasach w M.. Ponadto Sąd za nietrafną uznaje również sugestię organu, iż w przedstawionych okolicznościach sprawy nie można przyjąć, że skarżąca nie miała możliwości podjęcia stosowanych działań w celu odpowiedniego zabezpieczenia swoich interesów poprzez chociażby wskazanie innego adresu do doręczeń lub ustanowienie pełnomocnika, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z przepisów

art. 147 Ordynacji podatkowej. W sprawie bezspornym pozostaje bowiem fakt, że to pracownicy organu podatkowego dokonali doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji sąsiadce, która podjęła się jej oddania podatniczce. Trudno zatem w tych okolicznościach sprawy doszukiwać się braku podjęcia przez skarżącą stosowanych działań w celu odpowiedniego zabezpieczenia swoich interesów poprzez wskazanie innego adresu do doręczeń lub ustanowienie pełnomocnika, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z przepisów

art. 147 Ordynacji podatkowej, tym bardziej że skarżąca nie wyjeżdżała za granicę.

Jednocześnie Sąd uznaje za nietrafny zarzut pełnomocnika skarżącej jakoby w sprawie został naruszony art. 150 § 3 Ordynacji podatkowej stanowiący o obowiązku powtórnego zawiadomienia podatniczki o możliwości odbioru pisma (przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji z dnia . grudnia 2015 r.). Przepis ten bowiem dotyczy sytuacji braku możliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej. Podlega ono wówczas złożeniu w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Sytuacja ta nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, bowiem przesyłkę zawierająca m.in. decyzję organu pierwszej instancji doręczono sąsiadce skarżącej w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej. Okoliczność ta wyłączała zatem możliwość doręczenia owego pisma (decyzji) w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, a tym samym przesądzała o braku możliwości naruszenia tego przepisu przez organ podatkowy.

Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718).

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ podatkowy dokona oceny wystąpienia w sprawie przesłanki braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań Sądu zawartych w niniejszym wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153).

mko