Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 143/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uzupełniono postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 1 i par. 2, art. 166, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 212 poz 2075
law: Rozporządzenie MInistra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z  urzędu

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J.S. o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10 w sprawie z zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 312/09 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia uzupełnić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10 przez dodanie w sentencji punktu drugiego w brzmieniu: "oddalić wniosek doradcy podatkowego P.Z. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu."


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione przez pełnomocnika skarżącego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 stycznia 2010 r. odrzucające skargę kasacyjną.

Wraz z zażaleniem pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 5 maja 2010r., kończącym postępowanie zażaleniowe, nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie powyższego wniosku.

Pismem z dnia 26 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie postanowienia NSA z dnia 5 maja 2010 r. o rozstrzygnięcie dotyczące wysokości wynagrodzenia doradcy podatkowego występującego w sprawie w ramach pomocy prawnej poprzez dodanie w postanowieniu pkt. 2 o treści: "przyznać doradcy podatkowemu P.Z. od Skarbu Państwa (kasa WSA w Kielcach) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu zażaleniowym z urzędu w kwocie 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wniosek o uzupełnienie postanowienia zasługuje na uwzględnienie w zakresie zamieszczenia w postanowieniu z dnia 5 maja 2010 r. rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu pełnomocnika.

Na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) za udzieloną stronie niezbędną pomoc prawną pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje odpowiednie wynagrodzenie. O przyznaniu wynagrodzenia oraz jego wysokości orzeka sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, na wniosek złożony przez pełnomocnika, zawierający oświadczenie że opłaty stanowiące koszty sądowe nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sąd orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika ocenia od strony merytorycznej rzetelność udzielonej pomocy prawnej, przede wszystkim biorąc pod uwagę czy czynności procesowe przez niego dokonane odpowiadają wymaganiom formalnym.

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego złożył wymagany prawem wniosek dotyczący przyznania wynagrodzenia, wraz z oświadczeniem, iż koszty postępowania zażaleniowego nie zostały opłacone w całości.

Postanowienie z dnia 5 maja 2010 r. kończyło postępowanie zażaleniowe, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjnym miał obowiązek zamieścić w nim rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania.

Mimo literalnej wykładni art. 250 P.p.s.a., przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jak zaznaczono powyżej, wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). W związku z tym wynagrodzenie może być przyznane jedynie w sytuacji, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny. Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniach: z 16.03.2000 r. (I PZ 86/99) i z 10.12.2001 r. (I PKN 248/01, OSNAP z 2002 r. Nr 9, poz. 5) w myśl którego pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Sąd nie podziela natomiast poglądu przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12.07.2004 r. (FSK 1187/04, POP z 2005 r. Nr 3, s. 60), według którego wynagrodzenie pełnomocnikowi świadczącemu pomoc prawną z urzędu przysługuje nawet w wypadku nieprofesjonalnego świadczenia tej pomocy."

W ocenie sądu w rozpatrywanej sprawie zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną sporządzone i wniesione przez pełnomocnika nie odpowiadało wymogom profesjonalizmu i należytej staranności, na które to uchybienia sąd wskazał w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 maja 2010 r. Stosowanie do poczynionych ustaleń sąd na podstawie art. 250 P.p.s.a. nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 157 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a.