Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 404/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych - za pojazd o nr rej. [...] za 2001 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z poźn. zm.)-zwanej dalej "ord. pod."- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. -zwane dalej "SKO"- utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2003 r. określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w 2001 r. za pojazd o nr rej. [...] w kwocie [...] zł.

Ze zgromadzonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu [...].09.2001 r. skarżący złożył w Urzędzie Miasta S. informację o zbyciu w dniu [...].12.1999 r. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] białoruskiej firmie [...] z siedzibą w B. Jako dowód zbycia skarżący załączył kopię SAD z dnia [...].12.1999 r. oraz kopię białoruskiego dowodu rejestracyjnego z dnia [...].12.1999 r., w którym widnieje, że pojazd ten został zarejestrowany na firmę [...]. W dokumencie SAD w pozycji dodatkowe informacje powołane zostały jako dokumenty wywozowe: faktura eksportowa proforma Nr [...] z dnia [...].12.1999 r., kopia kontraktu dzierżawy z [...].12.1999 r. pomiędzy PTH [...] B.Z.-zwanym dalej "[...]" a FIRMA PRYWATNA [...] z/s w B. na Białorusi zwanej dalej "[...]"oraz TP(towary powracające). Z kontraktu dzierżawy, wynikało że firma [...] podstawi do współpracy ciągniki siodłowe, których jest właścicielem lub najemcą. Z kolei [...] zobowiązał się do podstawienia do współpracy specjalistycznych naczep chłodni.

Po otrzymaniu w/w zawiadomienia o zbyciu pojazdu Urząd Miasta S. Referat Komunikacji poinformował skarżącego o wymaganiach dotyczących zgłoszenia zbycia pojazdu powołując się na art. 79 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98 poz.602 z póź. zm.). Ponadto organ podatkowy wyjaśnił skarżącemu, iż w przypadku zbycia pojazdu za granicę właściciel zobowiązany jest to zbycie udokumentować. Załączone do akt sprawy dokumenty, w ocenie organu pierwszej instancji, nie stanowiły o zbyciu pojazdu tylko o wywozie za granicę. Ostatecznie wniosek o wyrejestrowanie w formie jakiej żądał organ podatkowy podatnik złożył [...].03.2003 r., a w dniu [...].03.2003 r. została wydana decyzja w sprawie wyrejestrowania przedmiotowego samochodu.

Mając taki stan faktyczny Prezydent Miasta S. działając w oparciu o art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. nr 9 poz. 84 z póź. zm.) stwierdził, że na Z. B. jako właścicielu pojazdu o nr rej. [...] w 2001 r. ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, ponieważ pojazd ten, w ocenie organu pierwszej instancji, nie został ani wyrejestrowany ani też zbyty. Tylko takie zdarzenia mogły spowodować w 2001 r. wygaśniecie obowiązku zapłaty podatku od środków transportowych.

Od powyższej decyzji Z.B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji Prezydenta Miasta S. rażące naruszenie:

- przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego

-wynikającej z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady równego traktowania firm i obywateli polskich, według odwołania podatnik został dyskryminowany przez Urząd Miasta S. podczas ustalania prawdy obiektywnej,

-zasad wyrażonych w art. 2, art. 6, art. 8-10, oraz przepisów art. 28 i art. 30, art. 61 art. 75 art. 78-81 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego,

-art. 72 § 1 pkt 1-3 i art. 74 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej,

-przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji oraz nakazanie zwrotu zagarniętych w wyniku egzekucji pieniędzy, odsetek oraz kosztów egzekucji łącznie z odsetkami. W uzasadnieniu odwołania podatnik wyjaśniał, że w dniu [...] grudnia 1999 r. pojazd został sprzedany (wyeksportowany) za granicę firmie [...] i po zapłaceniu cła zarejestrowany na firmę białoruską. Skarżący podnosił, iż mimo złożenia zawiadomień (w dniu [...].12.1999 r., [...].09.2001 r, [...].09.2002 r., [...].03.2003 r.) o zbyciu pojazdu organ podatkowy pierwszej instancji nie uznał tego faktu. Przedstawił zarzuty dotyczące działania Wydziału Komunikacji w Urzędzie Miasta S. i okoliczności wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu w dniu [...] marca 2003 r.. Twierdził, iż mimo składania stosowanych zgłoszeń pojazd nie został wyrejestrowany.

SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pełni podtrzymało argumentację Prezydenta Miasta S. SKO powołało się na treść dołączonej do akt faktury eksportowej wskazując, iż podstawą przekazania pojazdu do firmy [...] była umowa dzierżawy. Tak więc na Z. B. jako na właścicielu pojazdu ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych za 2001 r. Kolegium rozpoznając odwołanie nie dopatrzyło się naruszenia prawa procesowego ani materialnego w niniejszej sprawie. Organ drugiej instancji doszedł również do wniosku, że nie miało miejsca naruszenie przepisów umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Mińsku w dniu 18 listopada 1992 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 120, poz. 534). Art. 2 ust. 1 cyt. umowy stanowi bowiem, iż zakres przedmiotowy umowy w Rzeczypospolitej Polskiej dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku rolnego, zaś w Republice Białoruś: podatku od dochodu i zysku osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Mając to na uwadze umowa nie dotyczy podatku od środków transportowych.

Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem oraz argumentacją SKO i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której żąda uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...].11.2003 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa, a w szczególności :

1. art. 207 i art. 21 oraz art. 71§ 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 z pózn. zm.),

2. art. 22 umowy międzynarodowej pomiędzy Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Mińsku w dniu 18.11.1992 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 120 poz. 534) w związku z art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz.483).

We wniesionej skardze skarżący powtórzył w większości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta S.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje,

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza materiałem dowodowym zebranym w sposób wyczerpujący pozwalającym na prawidłową ocenę stanu faktycznego. Niepełne ustalenie stanu faktycznego prowadzi do nieważności postępowania i naruszenia prawa materialnego. W takich sytuacjach sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. W ocenie Sądu organy podatkowe nie udowodniły w niniejszej sprawie, że przedmiotowy pojazd nie został zbyty czym naruszyły art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 Ord.pod.

Sąd zauważa, że zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i prawnych, będących właścicielami środków transportowych. W wypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty, natomiast wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty.

Z powyższego wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych związany jest przede wszystkim z własnością środka transportowego, a ustawa podatkowa szczegółowo określa początek i koniec obowiązku podatkowego w tym podatku. Wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych ustawa wiąże wprost ze zbyciem pojazdu albo z wycofaniem go z ruchu(wyrejestrowaniem).

Mając to na uwadze, spór w przedmiotowej sprawie pomiędzy organami podatkowymi a skarżącym dotyczył ustalenia czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce wyrejestrowanie lub zbycie pojazdu. Bezsporne ustalenie istnienia jednego lub drugiego faktu powodowało wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Rozstrzygając ten problem, w ocenie Sądu, organy podatkowe nie wyjaśniły tej kwestii do końca. Sąd zauważa, że skarżący w zgłoszeniu o wyrejestrowanie przedstawiał jako dowód zbycia SAD, fakturę sprzedaży, umowę dzierżawy. Organ podatkowy twierdził, że umowa dzierżawy potwierdza, że nie doszło do zbycia pojazdu do firmy [...]. Jednak z umowy dzierżawy z dnia [...].12.1999 r. wynika, że firma [...] podstawi do wspólnej współpracy ciągniki siodłowe, których jest właścicielem lub najemcą a [...] zobowiązał się podstawić specjalistyczne naczepy. W umowie tej podane są numery rejestracyjne ciągników siodłowych. Nie mniej jednak z umowy nie wynika, które ciągniki siodłowe są wynajmowane, a które są własnością [...]. Mając taki zapis, w ocenie Sądu, przedwczesne było twierdzenie, że [...] wydzierżawiał przedmiotowy pojazd firmie [...]. Skarżący przedstawił jako dowody zbycia faktury sprzedaży środków transportowych do [...]. W takiej sytuacji opieranie się na adnotacji faktury o treści "kontrakt dzierżawy" z podaniem numeru kontraktu nie dowodziło, że zbycie pojazdu nie miało miejsca. Sąd zauważa, że organ podatkowy mógł zbadać między innymi, zwracając się o pomoc do właściwego Urzędu Skarbowego, księgi podatkowe oraz ewidencję środków trwałych skarżącego w celu ustalenia statusu prawnego przedmiotowego pojazdu.

Drugim zdarzeniem powodującym wygaśnięcie obowiązku w podatku od środków transportowych był fakt wyrejestrowania pojazdu. W tej kwestii Sąd, zauważa, że do wygaśnięcia obowiązku podatkowego istotne było wydanie decyzji w sprawie wyrejestrowania pojazdu. Podnoszone przez skarżącego zarzuty w kwestii niewydania decyzji w sprawie wyrejestrowania pojazdu, w zgłaszanym przez skarżącego momencie, mogły być przez niego podnoszone w odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym wyrejestrowania pojazdu, w którym przysługiwały mu środki odwoławcze bądź skarga na bezczynność organu. Sąd, zgodnie z art. 134. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 z póź. zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, w związku z czym nie może oceniać prawidłowości postępowania organu podatkowego w kwestii wyrejestrowania pojazdu.

Nieuzasadnione w ocenie Sądu jest stanowisko skarżącego w kwestii naruszenia art. 72 § 2 ord. pod. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty może toczyć się samodzielnie tylko wówczas, gdy nie toczy się postępowanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 3 ord. pod. Dlatego w wypadku, gdy przed zakończeniem postępowania o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe dotyczące tego samego podatku, w którym stwierdzenia nadpłaty żądał podatnik (jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie), wszczęte na żądanie podatnika postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty staje się bezprzedmiotowe. Zakres tego postępowania zostaje w całości objęty zakresem postępowania podatkowego wszczętego z urzędu, obejmującego obliczenie przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego i stwierdzenie nadpłaty lub określenie wysokości zaległości podatkowej.

Sąd nie podziela stanowiska organu w kwestii możliwości zastosowania cytowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jednak zastosowanie przedmiotowej umowy i udzielenie odpowiedzi na pytanie, w którym z państw powinien zostać uiszczony podatek od środków transportowych będzie możliwe po ustaleniu faktu czy nastąpiło przeniesienie własności przedmiotowego samochodu.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do wniosku, że organ naruszył art. 122 w związku z art. 188, art. 187 i 191 ord. pod. w związku z czym należało zaskarżoną decyzję uchylić.

Ze względu na powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 w zw. z art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.