Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 295/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22 lit. y), art. 28 ust. 1-2, art. 28a ust. 1-2, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6,  zał. nr 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
journal: M.P. 2002 nr 6 poz 125 art. 6 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 lit. f)
law: Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzona  w Warszawie  dnia 18 maja 1992 r.
article: art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 5 ust. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2015 poz 491
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz  przewóz kabotażowy - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi I. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2018 r. 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego I. F. kwotę 400 zł (czterystu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z "(...)" listopada 2018 r. nr "(...)", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481, dalej: "u.z.u.t.d."), art. 4 pkt 22 lit. y, art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 1 i ust. 2, art. 87 ust.1 i art. 92a ust. 1 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej: "u.t.d."), art. 6 ust. 1 umowy z dnia 18 maja 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzona w Warszawie (MP. z 2002 r. nr 6 poz. 125, dalej: "Umowa"), § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz drogowy przewóz kabotażowy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1564 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie zezwoleń") oraz lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpoznaniu odwołania I. F. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z "(...)" października 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Naruszenie to stwierdzono podczas przeprowadzonej "(...)" sierpnia 2018 r. w "(...)", kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki "(...)" o numerze rejestracyjnym "(...)"i naczepy marki "(...)" o numerze rejestracyjnym "(...)", którym kierowała Strona. Strona, we własnym imieniu wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z "(...)"na "(...)", przewożąc dwa pojazdy osobowe marki "(...)"i marki "(...)". Strona nie okazała do kontroli zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy uprawniającego do przewozu tranzytem przez terytorium Polski. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr "(...)"z "(...)" sierpnia 2018 r.

Pismem z 24 sierpnia 2018 r. "(...)"Wojewódzki Inspektor Transportu

Drogowego jako organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, które zostało zakończone ww. decyzją z "(...)" października 2018 r., nr "(...)", wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji GITD wskazał, że art. 28 ust. 1 u.t.d., jednoznacznie wskazuje, że warunkiem wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest posiadanie przez przewoźnika zagranicznego stosownego zezwolenia udzielonego przez ministra do spraw transportu. Wymóg ten nie będzie miał zastosowania tylko w przypadku odmiennego unormowania tej kwestii w umowach międzynarodowych.

GITDE wskazał, że Umowa nie zwalnia z obowiązku posiadania zezwolenia. Z obowiązku posiadania zezwolenia są zwolnieni tylko przedsiębiorcy wykonujący przewozy drogowe ładunków wymienionych w art. 7 Umowy. Natomiast, jak wynika z art. 6 Umowy, przewozy pozostałych ładunków wymienionych w art. 5 Umowy, mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej umawiającej się strony. Zezwoleniami uprawniającymi przewoźników do wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych są m.in. zezwolenia określane zezwoleniami blankietowymi, które wymagają wypełnienia przez podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy. Art. 28a ust. 1 u.t.d., nakłada na przewoźnika obowiązek wypełnienia blankietu takiego zezwolenia i wskazuje kiedy należy go wypełnić. Zgodnie z tym przepisem zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. Konsekwencje niedopełnienia obowiązku wypełnienia blankietu zezwolenia określa ust. 2 art. 28 u.t.d. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skontrolowanym zespołem pojazdów Strona wykonywała we własnym imieniu międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z "(...)"na "(...)". Strona przewoziła dwa pojazdy osobowe marki "(...)"i marki "(...)". Przewóz ten nie był przewozem prywatnym i pojazdy nie były przewożone do miejsca zamieszkania Strony. Według dowodów rejestracyjnych pojazdów, którymi Strona wykonywała przewóz ww. pojazdów osobowych, miejscem zamieszkania Strony jest miejscowość "(...)" ul. "(...)". Taki adres zamieszkania Strona wskazała także w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi do reprezentowania go w przedmiotowym postępowaniu. Natomiast w dokumentach celnych "(...)"w adresie odbiorcy pojazdów wpisano miejscowość "(...)".

Wykonując skontrolowany przewóz Strona przy pomocy tachografu rejestrowała na wykresówce wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W przypadku wykonywania przewozów prywatnych kierujący nie ma obowiązku używania tachografu. Zatem skoro Strona używała tachografu zainstalowanego w pojeździe marki "(...)"o numerze rejestracyjnym "(...)"i rejestrował ww. wskazania, to traktowała ten przewóz jako przewóz wykonywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Z uwagi na powyższe, GITD stwierdził, że słusznie organ I instancji uznał, że Strona przewożąc ww. pojazdy, wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.

Organ dodał, że niezarejestrowanie działalności gospodarczej nie zwalnia podmiotu wykonującego transport drogowy z odpowiedzialności za naruszenie przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego.

W ocenie GITD w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ dodał, że przewóz ten nie podlegał wyłączeniu wymienionemu w art. 7 Umowy, bowiem żaden dowód znajdujący się w aktach sprawy nie wskazuje, że pojazdy były uszkodzone, ani Strona nie przedłożyła dowodu potwierdzającego uszkodzenie tych pojazdów. Zatem przewóz ten wymagał zezwolenia. Wbrew twierdzeniom Strony zarejestrowanie skontrolowanego zespołu pojazdów na terytorium Polski nie zwalnia z obowiązku posiadania zezwolenia, co potwierdza art. 1 ust. 1 Umowy.

Organ też stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z "(...)" listopada 2018 r. w całości, Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.t.d, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w zakresie ww. naruszeń,

2) art. 7 oraz art. 8 K.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie w zaskarżonym akcie wagi przedkładanych wyjaśnień,

3) art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego,

4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez wydanie decyzji podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że nie jest przedsiębiorcą, przewóz wykonywał jako prywatna osoba przewożąca zakupione przez siebie uszkodzone pojazdy, w celu ich naprawy i użytkowania na terenie "(...)", gdzie na stałe zamieszkuje. Wskazał również, że nie okazał żadnego dokumentu przewozowego, w którym znajdował się nawet ślad do stwierdzenia, że jest przedsiębiorcą wykonującym przewóz na swoją rzecz. Jedynym dokumentem okazanym do kontroli były rachunki zakupu pojazdów, w których figurował jako nabywca.

Skarżący zaznaczył, że zamieszkuje również w miejscowości "(...)" na ulicy "(...)". Jednak częściej przebywa pod adresem w miejscowości "(...)". Dodał, że twierdzenie, że przewóz prywatny zespołem pojazdów powyżej 7,5 tony DMC można wykonywać bez tachografu to już zupełne nieporozumienie. Żaden przepis prawa unijnego tj. rozporządzenia UE 561/2006 jak i umowy AETR nie przewiduje zwolnienia z używania tachografu przy wykonywaniu przewozów zespołem pojazdów powyżej 7.5 tony DMC.

Skarżący dodał, że według art. 7 ust. 1 lit. f Umowy, nie wymagają zezwoleń przewozy pojazdów uszkodzonych, a właśnie takie pojazdy były przewożone.

Skarżący podniósł również, że decydujące znaczenie do prawidłowego zaklasyfikowania przewozu ma kwestia gdzie został zarejestrowany kontrolowany pojazd. Zdaniem Skarżącego, w przypadku kontroli pojazdów stanowiących Jego współwłasność, zarejestrowanych na terytorium RP nie ma potrzeby okazywania do kontroli polskiego zezwolenia na przewóz międzynarodowy. Ewentualną kwestie posiadania ukraińskiego zezwolenia na przewóz międzynarodowy mogłyby badać służby ukraińskie. Nie ma więc podstawy prawnej, zdaniem Skarżącego, aby żądać od kierującego pojazdem zarejestrowanym w Polsce, polskiego zezwolenia na przewóz międzynarodowy, bez względu na to, czy pojazdem będzie kierował obywatel Polski, Ukrainy czy jakiegokolwiek innego państwa.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Jak wynika natomiast z art. 28a ust. 1 u.t.d., zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. Z ust. 2 tego artykułu wynika, że w przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.z.u.t.d. – ustawy, która weszła w życie, z wyjątkami, 3 września 2018 r., do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 (u.t.d.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Do ujawnienia stwierdzonego w niniejszej sprawie naruszenia przepisów doszło 24 sierpnia 2018 r., zastosowanie w niniejszej sprawie mają zatem przepisy u.t.d., w brzmieniu przed 3 września 2018 r.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Z ust. 2 tego artykułu wynika, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych. Z ust. 6 wynika, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., unormowano natomiast, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 10 000 złotych.

Dodać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. y u.t.d., użyte w ustawie określenie "obowiązki lub warunki przewozu drogowego", oznacza – obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.

Jak wynika natomiast z art. 5 ust. 1 Umowy, przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym: a) między miejscem położonym na terytorium jednej Umawiającej się Strony a miejscem położonym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, b) w tranzycie przez terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 Umowy, z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony.

Jak wynika z art. 7 ust. 1 lit. f Umowy, nie wymagają zezwoleń przewozy pojazdów uszkodzonych.

W niniejszej sprawie Skarżący przewoził zespołem pojazdów składającym się z pojazdu marki "(...)"oraz naczepy marki "(...)", z "(...)" na "(...)" poprzez terytorium Polski, dwa pojazdy osobowe marki "(...)"i marki "(...)"."(...)"Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. uznając, że Skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 1 u.t.d. i art. 6 ust. 1 Umowy.

Skarżący podniósł natomiast, że sporny przewóz dotyczył prywatnego przewozu należących do niego pojazdów uszkodzonych, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. f Umowy, w związku z czym zezwolenie, o którym mowa w art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 1 u.t.d. i art. 6 ust. 1 Umowy, nie było wymagane.

Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy, Sąd doszedł do wniosku, że nie daje on wystarczających podstaw do stwierdzenia, że Skarżący nie dokonywał międzynarodowego przewozu drogowego pojazdów uszkodzonych, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. f Umowy. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się, kopia tylko jednego dokumentu przewozowego MRN dotyczącego pojazdu marki Tesla, w języku niemieckim, z którego wynika ponadto, że pojazd ten jest powypadkowy i nie nadający się do jazdy. Brak jest dokumentacji drugiego pojazdu.

GITD natomiast stwierdził, że sporny przewóz nie podlegał wyłączeniu wymienionemu w art. 7 Umowy, bowiem żaden dowód znajdujący się w aktach sprawy nie wskazuje, że pojazdy były uszkodzone, ani Strona nie przedłożyła dowodu potwierdzającego uszkodzenie tych pojazdów.

Sąd stwierdza, że powyższe stwierdzenie GITD odnośnie pojazdu marki "(...)"jest niezgodne ze znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy kopią dokumentu przewozowego "(...)", brak jest natomiast w aktach administracyjnych sprawy dokumentu MRN potwierdzającego prawidłowość powyższego ustalenia odnośnie przewożonego pojazdu marki "(...)".

Sąd stwierdza, że organy obu instancji nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przez co doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie przez organy, że sporny przewóz dotyczył przewozu pojazdów nieuszkodzonych. W związku z powyższym organy uznając na podstawie zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy materiału dowodowego, że Skarżący dokonał przewozu pojazdów nieuszkodzonych, uchybiły zasadzie swobodnej oceny dowodów, naruszając art. 80 K.p.a. Naruszenie powyższych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ na tej podstawie organy uznały, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 7 ust. 1 lit. f Umowy, a Skarżący obowiązany był do posiadania w trakcie przewozu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 1 u.t.d. i art. 6 ust. 1 Umowy. Brak tego zezwolenia w okolicznościach, w których nie ma zastosowania art. 7 ust. 1 lit. f Umowy, przesądził w niniejszej sprawie o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu i podejmie działania w celu uzupełnienia materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotem spornego przewozu były pojazdy uszkodzone, czy nieuszkodzone celem rozstrzygnięcia, czy w sprawie miał zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. f Umowy.

Z uwagi na powyższe, Sąd w myśl art.145 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.