Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 136/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 32, pkt 34, art. 2 pkt 37aa, art. 71 ust. 1a,  art. 120 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 47 art. 36
law: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowania)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G.-K. i T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3638/13 w sprawie ze skargi A. G.-K. i T. G. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zaprzestania wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza solidarnie od A. G.-K. i T. G. na rzecz Głównego Lekarza Weterynarii 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 20 sierpnia 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3638/13) oddalił skargę A.G.-K. i T.G.na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych.

Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

M. Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nakazał skarżącym, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą K..C.PL Spółka Cywilna A. G.-K. i T. G., ul. F. K. [...], 31-216 K., zaprzestania prowadzenia wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych z kategorii dostępności "wydawane bez przepisu lekarza". W podstawie Lekarz Weterynarii wskazał protokół z kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r., podczas której stwierdzono prowadzenie przez skarżących wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych za pośrednictwem strony internetowej www.karusek.com.pl i sklepu internetowego K..PL-mail: s.@k.c.p.. Organ I instancji wskazał, że realizacja zamówienia na sprzedaż i wydanie przez stronę skarżącą produktu leczniczego weterynaryjnego poza siedzibą miejsca wykonywania działalności stanowi sprzedaż wysyłkową w rozumieniu art. 2 pkt 37aa) Ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawa farmaceutycznego (Dz. U. z 2008 r., nr 45 poz. 271) i stanowi naruszenie art. 65 ust. 1 i art. 68 ust. 3 w związku z art. 68 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne.

Główny Lekarz Weterynarii po rozpoznaniu odwołania skarżących, decyzją z [...] października 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku - Prawo farmaceutyczne utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2013 r.

W uzasadnieniu Organ II instancji wskazał na obowiązujące w sprawie niniejszej przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne, w szczególności art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1 i ust. 2, art. 68 ust. 3, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 i 1a i art. 2 pkt 32, podkreślając, że nie jest dopuszczalna sprzedaż wysyłkowa produktów leczniczych weterynaryjnych ani przez zakłady lecznicze dla zwierząt, ani przez podmioty, o których mowa w art. 71 ust. 1a ustawy Prawo farmaceutyczne. Zdaniem organu przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne nie przewidują formy wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych. Ta forma sprzedaży zastosowana została bowiem tylko dla aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych w zakresie produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, zatem innych niż produkty lecznicze weterynaryjne, które nie są sprzedawane w aptekach ogólnodostępnych i punktach aptecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę na zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji uznał skargę za niezasadną, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Lekarza Weterynarii i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. U podstaw rozstrzygnięcia legło oparte na przepisach art. 68 ust. 1, 2 i 3, art. 70 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1a ustawy Prawo farmaceutyczne (Pf) w zw. z art. 2 pkt 37aa tej ustawy stanowisko organów, że produkty lecznicze weterynaryjne wydawane bez przepisu lekarza nie zostały dopuszczone do sprzedaży wysyłkowej. W ocenie Sądu stanowisko to znajduje uzasadnienie we wskazanych przepisach ustawy, dodatkowo właściwie zinterpretowanych i zastosowanych w sprawie dla oceny wszystkich uwarunkowań i okoliczności stanu faktycznego. Zarzuty skargi nie podważają argumentacji organów, które wyrażone stanowisko trafnie uzasadniły.

Skład rozpoznający skargę wskazał, że stosownie do art. 65 ust. 1 Pf. obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Odnośnie produktów leczniczych weterynaryjnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 34 Pf. jako produkty lecznicze stosowane wyłącznie u zwierząt decydujące znaczenie ma zasada tego obrotu wyrażona w art. 68 ust. 2 Pf. Zgodnie z tym przepisem obrót detaliczny produktami leczniczymi weterynaryjnymi, zakupionymi w hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych może być prowadzony wyłącznie w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt, z zastrzeżeniem przepisu art. 71 ust. 1a ustawy, w którym w odniesieniu do produktów leczniczych weterynaryjnych wydawanych bez przepisu lekarza przewidziano możliwość prowadzenia takiego obrotu poza zakładami leczniczymi dla zwierząt po zgłoszeniu wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii na 7 dni przed rozpoczęciem działalności. Żadnych innych form i miejsc obrotu produktami leczniczymi weterynaryjnymi ustawa Prawo farmaceutyczne (Pf.) nie wymienia. W szczególności brak w niej przepisu zezwalającego na wysyłkową sprzedaż produktów leczniczych weterynaryjnych. Przepis art. 68 ust. 3 Pf. dopuszcza prowadzenie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, jednak tylko przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne, co powoduje, że dopuszczenie to nie odnosi się do produktów leczniczych weterynaryjnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 34 Pf., skoro obrót nimi może odbywać się wyłącznie w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt, a jeżeli chodzi o produkty wydawane bez przepisu lekarza, także poza takim zakładem na zasadzie art. 71 ust. 1 a Pf.

W obu tych przypadkach nie przewidziano formy wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych (tak jak wynika to z art. 68 ust. 3 Pf. odnośnie innych produktów). Ta forma sprzedaży zastosowana została bowiem tylko dla aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych w zakresie produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, zatem innych niż produkty lecznicze weterynaryjne, które nie są sprzedawane w aptekach ogólnodostępnych i punktach aptecznych. Sprzedażą wysyłkową prowadzoną przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne objęte są tylko leki wydawane bez przepisu lekarza, to a contrario pozostałe produkty lecznicze, w tym produkty lecznicze weterynaryjne, nie mogą być przedmiotem sprzedaży wysyłkowej. Konsekwentnie, z przepisu tego wynika również niedopuszczalność wysyłkowej sprzedaży leków przez placówki obrotu pozaaptecznego (odpowiednio przez przedsiębiorcę na zasadach art. 71 ust. 1 a Pf.), do których należą sklepy zielarsko - medyczne, sklepy specjalistyczne zaopatrzenia medycznego i sklepy ogólnodostępne (art. 71 ust. 1 Pf.).

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że szczególne warunki prowadzenia wysyłkowej sprzedaży leków oraz sposób dostarczania tych produktów do odbiorców reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie warunków wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza. Wydanie aktu wykonawczego o takim zakresie regulacji wynika z konieczności zagwarantowania wysyłce produktu leczniczego odbywania jej w warunkach zapewniających jakość i bezpieczeństwo stosowania tego produktu. Odnośnie leków weterynaryjnych/produktów leczniczych weterynaryjnych brak analogicznego aktu dodatkowo uzasadnia stanowisko o niedopuszczalności wysyłkowej sprzedaży tych leków, także wobec nieuregulowania w tej sytuacji technicznoprawnych warunków realizacji takiego przedsięwzięcia. Nadto obrót wszelkiego rodzaju produktami leczniczymi, zważywszy na ich charakter i zastosowanie, winien pozostawać w zgodzie z uregulowaniami przepisów ustawy i aktów wykonawczych, tak że wykluczone są jakiekolwiek działania/czynności niepozostające z tymi przepisami w zgodzie.

Reasumując WSA podał, że w sprawie organy działały na podstawie i w granicach prawa. Wykazując brak podstawy prawnej do prowadzenia wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych przez stronę skarżącą prawidłowo nakazały jej zaprzestać, jako nieumocowanej w przepisach ustawy. Tak więc wbrew twierdzeniom skargi nie doszło do obrazy wskazanych przez skarżącą przepisów Pf oraz art. 6 k.p.a., albowiem organy obu instancji działały na podstawie i w granicach prawa.

A. G. – K. i T. G. złożyli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z [...] sierpnia 2014 r., wnosząc na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji, a na wypadek uznania przez Sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, skarżący wnieśli na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz na podstawie art. 203 p.p.s.a. o zasądzenie od Organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 nr 45, poz. 271 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż przepis ten stanowi podstawę prawną do wydania przez organ administracji decyzji nakazującej zaprzestanie sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych weterynaryjnych wydawanych bez przepisu lekarza w przypadku ustalenia w wyniku czynności kontroli, że doszło do naruszenia przepisów ustawy dotyczących obrotu produktami leczniczymi, w sytuacji gdy przepis ten odnosi się wyłącznie do sytuacji, stwierdzających naruszenie wymagań dotyczących obrotu tymi produktami, które w przedmiotowej sprawie zostały przez skarżących zrealizowane;

2) art. 68 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 32, 34 i 37aa ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 nr 45, poz. 271 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż w kategorii produktów leczniczych określonych w art. 68 ust. 3 powołanej ustawy, znajdują się również produkty lecznicze weterynaryjne, pomimo, iż stanowią one odrębną grupę produktów leczniczych nieobjętych dyspozycją art. 68 ust. 3 przedmiotowej ustawy;

3) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 68 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 nr 45, poz. 271 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie za niedopuszczalne prowadzenie przez przedsiębiorców którzy dokonali odpowiedniego zgłoszenia w myśl art. 71 ust. 1a, wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych wydawanych bez przepisu lekarza, pomimo braku ustawowego zakazu w tym zakresie, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji Wojewódzkiego M. Lekarza Weterynarii, nakazującej skarżącym zaprzestania prowadzenia wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych w kategorii dostępności "wydawane bez przepisu lekarza";

4) art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wobec braku wyraźnego ustawowego zakazu sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych weterynaryjnych, skarżącym winna być zagwarantowana swoboda podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w dowolnie wybrany sposób i w dowolnie wybranym zakresie, przy uwzględnieniu zasady wolności konkurencji;

5) art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż brak zezwolenia w ustawie Prawo farmaceutyczne na wysyłkową sprzedaż produktów leczniczych weterynaryjnych, przy jednoczesnym braku zakazu sprzedaży powołanych produktów we wskazany - powyżej sposób, stanowi podstawę prawną zakazu sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych weterynaryjnych i tym samym, wprowadzenie ograniczenia wolności gospodarczej;

6) art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie przez Sąd I instancji błędnego kryterium uzasadniającego ograniczenie wolności gospodarczej;

7) art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 r., Dz.Urz.UE.c Nr 326, str. 47) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zakaz wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych wydawanych bez przepisu lekarza jest działaniem mającym taki sam skutek, jak ograniczenia ilościowe w przywozie produktów, które zostały zakazane powołanym powyżej przepisem;

8) art. 35 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 r., Dz.Urz.UE.C Nr 326, str. 47) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zakaz wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych wydawanych bez przepisu lekarza jest działaniem mającym taki sam skutek, jak ograniczenia ilościowe w wywozie produktów, które zostały zakazane powołanym powyżej przepisem;

9) art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 r., Dz.Urz.UE.C Nr 326, str. 47) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie nieprawidłowego kryterium uzasadniającego odstąpienie od zakazów określonych w art. 34-35 TFUE poprzez uznanie, iż w niniejszym stanie faktycznym dopuszczalne jest zastosowanie zakazu sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych wydawanych bez przepisu lekarza w formie wysyłkowej, a tym samym ograniczenie sprzedaży ww. produktów do sprzedaży stacjonarnej, co jest uzasadnione ochroną życia i zdrowia zwierząt w wyniku zapewnienia nadzoru lekarza weterynarii nad wydawaniem tych produktów. Ustawa Prawo farmaceutyczne nie przewiduje nadzoru lekarza weterynarii nad sprzedażą stacjonarną produktów leczniczych weterynaryjnych wydawanych bez przepisu lekarza, w skutek czego zakaz sprzedaży powołanych produktów w formie wysyłkowej stanowi przejaw dyskryminacji podmiotów trudniących się sprzedażą przez internet oraz dyskryminacji tych podmiotów w stosunku do podmiotów gospodarczych innych Państw Członkowskich zajmujących się sprzedażą przez internet powołanych produktów.

II. naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i uznanie, iż przyznanie organowi administracji władczej i indywidualnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, można domniemywać i wywodzić z przepisu prawa materialnego przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej sprzecznej z jego literalnym brzmieniem;

2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez ich niezastosowanie i orzeczenie o oddaleniu skargi i tym samym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu administracji nakazującej zaprzestania prowadzenia wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych wydanej bez podstawy prawnej, co jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów i winno skutkować uwzględnieniem skargi i stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej organu I instancji;

3) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. żart. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. sprowadzające się do stwierdzenia, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo iż w przedmiotowej sprawie winien to uczynić, w szczególności w stosunku do przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawili argumentację wniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i szczegółowo przedstawione w punkcie II podpunkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania braku podstawy prawnej do orzekania o zaprzestaniu prowadzenia wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych weterynaryjnych, co zdaniem kasatora, w konsekwencji winno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym zasadniczą kwestią pozostaje zagadnienie istnienia podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji, a w zasadzie ocena czy trafnie Sąd I instancji uznał, że wskazane w decyzji przepisy prawa dawały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.

Z treści art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku Prawo farmaceutyczne wynika, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. W pierwszej kolejności należało więc ustalić jakie są wymagania dotyczące obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi i ocenić czy zachowanie kontrolowanego podmiotu uchybia tym wymaganiom.

Wymagania, o których mowa w powołanym przepisie prawa odnoszą się do produktu leczniczego lub wyrobu medycznego. Z akt sprawy wynika, że kasator prowadził sprzedaż produktów leczniczych weterynaryjnych za pośrednictwem strony internetowej i sklepu internetowego. W tym miejscu zauważyć należy, że w art. 2 pkt 32 i pkt 34 ustawy Prawo farmaceutyczne ustawodawca zawarł definicje produktu leczniczego oraz produktu leczniczego weterynaryjnego stwierdzając, że produktem leczniczym weterynaryjnym jest produkt leczniczy stosowany wyłącznie u zwierząt. Na tym etapie rozważań należy przyjąć, że strona wnosząca skargę kasacyjną prowadziła działalność polegającą na sprzedaży wysyłkowej produktu leczniczego (weterynaryjnego) w rozumieniu art. 2 pkt 37aa ustawy Prawo farmaceutyczne. Oznacza to, że strona skarżąca kasacyjnie prowadziła działalność polegającą na obrocie detalicznym produktami leczniczymi weterynaryjnymi.

Z treści art. 65 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne wynika ogólna zasada wskazując na to, że obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Oczywiście zasada ta odnosi się także do obrotu produktami leczniczymi weterynaryjnymi. Podkreślić należy, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, iż obrót detaliczny produktami leczniczymi może być prowadzony w aptekach ogólnodostępnych, punktach aptecznych (art. 68 ust. 1, art. 70 ust. 1). W zakresie odnoszącym się do obrotu detalicznego produktem leczniczym przewidziano wyjątek, o którym mowa w art. 71 ust. 1 ustawy. Podkreślić należy, że zarówno w art. 68 ust. 2 jak i w art. 71 ust. 1 i 1a ustawy Prawo farmaceutyczne czyni się wyraźne rozróżnienie między obrotem detalicznym produktami leczniczymi wydawanymi bez przepisu lekarza, a obrotem detalicznym produktami leczniczymi weterynaryjnymi. Odwołując się do treści art. 68 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne wskazać należy, że obrót detaliczny produktami leczniczymi weterynaryjnymi zakupionymi w hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych może być prowadzony wyłącznie w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt z jednym wyjątkiem przewidzianym w art. 71 ust. 1a ustawy. Zdaniem NSA oznacza to, że podmiotem uprawnionym do obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi jest zakład leczniczy dla zwierząt, który winien te produkty lecznicze weterynaryjne nabyć w hurtowni produktów leczniczych weterynaryjnych. Wyjątek, do którego odnosi się przepis art. 71 ust. 1a ustawy Prawo farmaceutyczne przewiduje sytuację, w której dopuszczalny jest obrót detaliczny produktami leczniczymi weterynaryjnymi wydawanymi bez przepisu lekarza poza zakładami leczniczymi dla zwierząt i poza palcówkami obrotu pozaptecznego ale wyłącznie na zasadach ogólnych po uprzednim zgłoszeniu wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii, bez możliwości prowadzenia takiej działalności za pośrednictwem internetu w ramach sprzedaży wysyłkowej. Ponadto podkreślić należy, że Sąd I instancji trafnie wskazuje, iż wolą ustawodawcy było stworzenie prawnych regulacji umożliwiających prowadzenie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza ale tylko aptekom ogólnodostępnym i punktom aptecznym, czyli tym podmiotom, które nie są uprawnione do obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi. O wyjątkowym charakterze w zakresie regulacji prawnej w zakresie sprzedaży wysyłkowej świadczy także treść art. 68 ust. 3a, który zawiera delegację do wydania przepisów wykonawczych dotyczących warunków wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych. Z treści § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie warunków wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza wynika, że regulacje te odnoszą się wyłącznie do produktów leczniczych sprzedawanych przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne.

W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd I instancji uznał, że prawidłowo organy ustaliły, iż strona wnosząca skargę kasacyjną prowadzi działalność polegającą na sprzedaży wysyłkowej za pośrednictwem internetu produktów leczniczych weterynaryjnych, a więc w sposób naruszający ustawowo określone wymagania dotyczące obrotu produktami leczniczymi weterynaryjnymi.

W ocenie NSA brak jest podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej . Biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej argumentację ponadto zauważyć należy, że strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy kasator winien wskazać przepisy które jego zdaniem zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro, jak to już wyżej zostało wykazane, istniała podstawa prawna do wydania zaskarżonej decyzji, to tym samym zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na uchybienie przez Sąd I instancji przepisom dotyczącym nieważności postępowania należy uznać za nietrafne.

Z przyczyn wyżej podanych nie zasadne są także zarzuty zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. a szczegółowo opisane punkcie I podpunkt 1,2 ,3 petitum skargi kasacyjnej. Tym samym należy uznać, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż Sąd I instancji dopuścił się błędnej wykładni art. 120 ust. 1 pkt 2, art. 68 ust. 3 w związku z art. 2 pkt 32, pkt 34, pkt 37aa i art. 68 ust. 2 w związku z art. 71 ust. 1a ustawy Prawo farmaceutyczne.

Ponadto należy podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 20 i art. 22 Konstytucji RP zmierzają do wykazania niezgodności regulacji prawnych w zakresie sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych z konstytucyjnymi zasadami określonymi w tych przepisach Konstytucji.

W związku z tym należy przytoczyć stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 27 lutego 2014 r. w sprawie sygn. akt: P 31/13 (OTK-A 2014/2/16) w którym Trybunał przypomina, że wielokrotnie już podkreślał w swoim orzecznictwie, że gwarantowana w art. 22 Konstytucji wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego, a zatem może podlegać ograniczeniom (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt: U 7/00; z 7 maja 2001 r., sygn. akt: K 19/00 oraz z 2 grudnia 2002 r., sygn. akt: SK 20/01)". Zgodnie z art. 22 Konstytucji ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Trzeba też przypomnieć, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego został wyrażony pogląd, że art. 22 Konstytucji reguluje wprost w sposób wyczerpujący i kompleksowy zarówno formalne, jak i materialne przesłanki ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Trybunał wyjaśnił, że jeżeli uznać, iż wolność działalności gospodarczej należy do konstytucyjnych praw i wolności jednostki, to art. 22 Konstytucji, stanowiąc lex specialis w stosunku do art. 31 ust. 3 Konstytucji, wyłącza jego stosowanie jako adekwatnego wzorca kontroli ustawowych ograniczeń wolności działalności gospodarczej. Trybunał dopuścił również przyjęcie, że, z jednej strony, każdy wypadek konieczności ochrony dóbr wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji mieści się w klauzuli "ważnego interesu publicznego" w rozumieniu art. 22 Konstytucji. Uznał przy tym, że "patrząc z drugiej strony, stwierdzić należy, że w zakresie «ważnego interesu publicznego» mieszczą się również wartości niewymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji". W konsekwencji zakres dopuszczalnych ograniczeń wolności działalności gospodarczej jest, przynajmniej patrząc pod kątem materialnych podstaw (przesłanek) ograniczeń, szerszy od zakresu dopuszczalnych ograniczeń tych wolności i praw, do których odnosi się art. 31 ust. 3 Konstytucji" (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 29 kwietnia 2003 r., sygn. akt: SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33; z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt: SK 35/08, OTK ZU nr 1/A/2010, poz. 2).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy Prawa farmaceutycznego odnoszące się do sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych weterynaryjnych ograniczają swobodę działalności gospodarczej w dopuszczalnej przez Konstytucję formie i zakresie. W pojęciu ważnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 22 Konstytucji mieści się, według Sądu, niewątpliwie ochrona zdrowia ludzi i ochrona środowiska. Ta zaś może doznać uszczerbku nie tylko wskutek braku dostatecznego dostępu do produktów leczniczych, ale również wtedy, gdy dostęp do tych produktów jest zbyt łatwy, prowadzący w rezultacie do nieograniczonego dostępu.

Uwzględniając powyższe uwagi, a także treść art. 36 TFUE, który w celu ochrony wskazanych w nim wartości, dopuszcza wprowadzenie do krajowego porządku prawnego ograniczeń lub zakazów w sferze przywozów i wywozów uznać należy, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów TFUE wskazanych w skardze kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.