Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 457/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 175 w zw z rt. 173 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 457/15 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 16 października 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 października 2015 r., sprawy ze skargi P. S., na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów w [...], z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów, , uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] listopada 2012 r.;, zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów w [...] na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (słownie:, dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.,


UZASADNIENIE

P. S. w dniu 2 października 2012 r. złożył do [...] wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na semestr zimowy roku akademickiego 2012/2013. We wniosku wykazał średnią ocen za drugi rok studiów w wysokości 4,96.

Komisja Stypendialna dla Studentów Wydziału [...][...], którego to skarżący jest studentem, działając na podstawie art. 175 w zw. z art. 173 ust. 1 i art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 i 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, stanowiącego załącznik do rozporządzenia [...] Rektora [...] z dnia [...] lipca 2011 r., wydała w dniu [...] listopada 2012 r. decyzję w sprawie odmowy przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów na semestr zimowy roku akademickiego 2012/2013. W uzasadnieniu podniesiono niespełnienie kryterium dotyczącego deficytu punktowego - deficyt punktowy studenta -skarżącego wyniósł 5 punktów ECTS.

Od niniejszej decyzji odwołanie złożył skarżący, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. W uzasadnieniu podniósł, że deficyt punktowy, związany z brakiem zaliczenia kursów językowych nie wynika z rzeczywistego braku zaliczenia tych zajęć, tylko z niewiedzy, że powinny być zaliczone w roku ubiegłym. Skarżący stwierdził, iż kursy te są w tej chwili realizowane i zostaną ukończone w obecnym roku akademickim (3 roku studiów studenta) oraz, że pomimo niezrealizowania kursów językowych średnia, którą uzyskał jest w ocenie studenta wysoka i wynosi 4,96.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie m.in. § 9 ust. 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. (ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. nie przyznała skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią. W uzasadnieniu podała, że skarżący nie zrealizował kursów z języka obcego w 3 i 4 semestrze. Obowiązek ten wynika z planu studiów, który jest integralną częścią programu studiów w rozumieniu § 9 ust. 3 Regulaminu studiów wyższych w [...]) obowiązującego dla kierunku [...] na Wydziale [...].

Następnie Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie nr [...], o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią o numerze sprawy: [...]), na podstawie § 9 ust. 1 i 2 Regulaminu Pomocy Materialnej dla studentów, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki naukowe, po ponownym wniosku skarżącego, nie przyznała skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen. W uzasadnieniu podała, że zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen może otrzymać student, który m in. zaliczył w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkie kursy wymagane programem studiów i nie posiada punktów deficytowych powstałych z winy studenta. Skarżący nie zrealizował kursów z języka obcego. Wskazała, że obowiązek realizacji kursów z języka obcego w 3 i 4 semestrze wynika z planu studiów (będącego integralną częścią programu studiów w rozumieniu § 9 ust. 3 Regulaminu studiów wyższych w [...]) obowiązującego dla kierunku [...] na Wydziale [...]. Skarżący nie zrealizował ww. kursów, tym samym nie wypełnił warunku z § 20 ust. 1 pkt 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów. Wobec powyższego Odwoławcza Komisja Stypendialna nie przyznała skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią.

Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] lutego 2013 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie nr [...], o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią o numerze sprawy: [...]) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki naukowe, zarzucając, iż decyzja ta jest w całości błędna, albowiem została oparta na przesłance, której skarżący nie mógł spełnić. Skarżący podkreślił, że w ocenie Komisji, nie mógł otrzymać przedmiotowego stypendium, albowiem nie odbył obowiązkowych zajęć z zakresu języka obcego w 3 i 4 semestrze studiów. Powyższa ocena Komisji jest zdaniem skarżącego chybiona, gdyż jak wynika z planu studiów dla kierunku, na którym studiuje skarżący, nie miał on obowiązkowych zajęć z języka obcego na 3 i 4 semestrze studiów. Błędne jest tym samym zapatrywanie Komisji, że nie spełnił on warunku do uzyskania stypendium, skoro plan jego studiów nie przewidywał zajęć z języka obcego. W konsekwencji powyższego, skarżący stwierdził, że nie jest dopuszczalna sytuacja, w której przed studentem stawia się warunek nierealny do spełnienia, a równocześnie na podstawie tegoż nierealnego do spełnienia warunku wydaje się decyzję odmowną w przedmiocie przyznania stypendium. Zatem skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zainteresowany powołując się na przepis art. 145 p.p.s.a. - wniósł o jej uchylenie.

Przewodniczący Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżący - złożył skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] grudnia 2012r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej o nieprzyznaniu mu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnia ocen. Stwierdzono, że zarzuty skargi uznać należy za pozbawione podstaw. Regulamin pomocy materialnej dla studentów obowiązujący w dacie składania przez skarżącego wniosku o przyznanie stypendium określał w § 20 ust. 1 kryteria warunkujące przyznanie stypendium rektora za wysoką średnią. Były nimi: posiadanie wpisu na semestr, zaliczenie w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkich kursów wymaganych programem studiów i nieposiadanie punktów deficytowych powstałych z winy studenta oraz uzyskanie średniej oceny nie niższej niż 4,00.

Organ wskazał, że skarżący wypełnił wszystkie kryteria poza jednym dotyczącym deficytu punktów ECTS. Zrealizował, co prawda, wszystkie kursy wymagane planem studiów w poprzednim, drugim roku studiów, jednakże nie usunął deficytu punktów ECTS z pierwszego roku studiów, w trakcie którego nie zrealizował kursów z języka obcego. Deficyt punktów przechodzi na kolejne lata studiów, aż do czasu zrealizowania przez studenta tych kursów, które deficyt wywołały. W przypadku skarżącego nie zrealizowanie przezeń do końca 4 semestru dwóch kursów języka obcego spowodowało wystąpienie deficytu 5 punktów ECTS, a to z kolei uniemożliwiło przyznanie mu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią.

Odwoławcza Komisja Stypendialna przyznała, że w uzasadnieniu swojej decyzji błędnie wskazała na obowiązek zrealizowania przez skarżącego kursów z języka obcego w 3 i 4 semestrze. W istocie obowiązek ten dotyczył semestru 1 i 2 i nie został spełniony do końca 4 semestru. Błąd ten nie miał jednak wpływu na poprawność decyzji podjętych przez Komisje Stypendialne obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdzając, że brak jest zgodności w oznaczeniu przedmiotu zaskarżenia (decyzji) - z jednej strony przez skarżącego, a z drugiej strony przez organ odwoławczy, wezwał skarżącego do jednoznacznego określenia przedmiotu skargi.

Skarżący wykonując wezwanie Sądu, nadesłał kserokopię skarżonej decyzji, dodatkowo oświadczając na rozprawie, że ta decyzja, czyli nosząca datę [...] lutego 2013 r. jest przedmiotem zaskarżenia, a którą to wiedzę na temat jej treści podjął z systemu "[...]" i z którego to wydrukował tę decyzję.

Organ odwoławczy w piśmie z dnia 7 maja 2013r. stwierdził, cyt.: "(...) Data [...] lutego 2013r. widniejąca na wydruku z systemu nie jest datą wydania decyzji, tylko datą umieszczenia decyzji w systemie obsługi studenta [...] działającym w [...]."

Przewodniczący Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] nadto oświadczył, że student drogą mailową jest informowany o wydaniu decyzji. Jeżeli w dziekanacie nie odbierze jej osobiście, wówczas decyzję doręcza się drogą pocztową. Jak było w przypadku skarżącego nie jest w stanie się oświadczyć.

Organ odwoławczy wykonując postanowienie Sądu o dołączeniu zwrotnych poświadczeń odbioru przez skarżącego decyzji obu instancji, w piśmie z dnia 10 lipca 2013 r. wyjaśnił, że przekazanie decyzji studentom, zgodnie z Regulaminem pomocy materialnej, leży w gestii dziekanatu. Dziekanat Wydziału [...], którego studentem jest skarżący, nie posiada jednak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez studenta, stąd też Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić czy decyzja została studentowi przesłana pocztą. Jednakże w Uczelni funkcjonuje równocześnie elektroniczny system obsługi studentów, który zapewnia, iż każdy student informowany jest co do decyzji w swojej sprawie. Student drogą elektroniczną dostaje zawiadomienie, że w jego sprawie zapadła decyzja, którą następnie odczytuje po zalogowaniu się na indywidulane konto. Decyzja odczytana w ten sposób przez skarżącego stała się podstawą do złożenia przez niego odwołania i rozpoczęcia postępowania przez Odwoławczą Komisję Stypendialną. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku decyzji organu odwoławczego, która dostarczona studentowi w systemie elektronicznym stała się podstawą do złożenia przez niego skargi do sądu.

Wyjaśniając zaś kwestię różnych numerów widniejących na decyzji organu pierwszej instancji oraz na odwołaniu oświadczono, że system obsługi studentów funkcjonujący w [...] nadaje odrębne numery założonym sprawom, tj. złożonemu wnioskowi o stypendium lub złożonemu odwołaniu i odmienne numery decyzjom. Numer zamieszczony na odwołaniu odnosi się do sprawy, a nie do decyzji. Zdaniem Przewodniczącego Komisji, system zapewnia szybką identyfikację danej sprawy pomimo funkcjonowania różnych numerów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów za wysoką średnią.

Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że zaskarżona decyzja oznacza decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] lutego 2013 r., w istocie doręczoną skarżącemu w trybie art. 39¹ k.p.a.) - wydana została z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., co powoduje, że decyzja ta podlega usunięciu z obrotu prawnego.

Wskazał, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), w szczególności do art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 1, 2, 3 i 4, art. 177 ust. 4, art. 181 § 1 ustawy.

Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego (art. 186 ustawy).

Z powyższego wynika, że podstawą prawną rozstrzygnięć podmiotów decydujących o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów (w przedmiotowej sprawie - rozstrzygnięć komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, którym rektor przekazał uprawnienie do rozstrzygania sprawy - art. 176 ust. 3 ustawy ) są nie tylko przepisy omawianej ustawy, ale także przepisy wydanego przez rektora, na podstawie art. 186 ustawy regulaminu, będącego aktem wykonawczym mającym swoje umocowanie w ustawie.

Sąd wskazał, że istotny jest także w niniejszej sprawie przepis art. 207 ust. 1 omawianej ustawy, zgodnie z którym od decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z ust. 4, przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 ustawy.

Odwołał się też do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok TK z dnia 8 listopada 2000r., sygn. akt SK 19/99, publik. w OTK nr 7, poz. 258). Wskazał, że również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym, odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1304/11 , Lex nr 1069584).

Zdaniem Sądu, skoro z powyższych ustaleń wynika, że odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, to w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium winny być przestrzegane tak ogólne zasady postępowania administracyjnego jak i respektowane podstawowe założenia procedury administracyjnej.

I tak w myśl określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu, merytorycznemu rozstrzygnięciu. Zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej w I instancji, przez ponowne rozpatrzenie sprawy.

Oznacza to, iż w przypadku wniesienia odwołania, organ II Instancji obowiązany jest ocenić prawidłowość decyzji organu I instancji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzja. W orzecznictwie przyjęte zostało, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie.

Sąd wskazał, że wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy winien przy tym usunąć naruszenia prawa, tak procesowego jak i materialnego, których dopuścił się organ I instancji. W szczególności, zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., stanowiącego o realizacji normy art. 7 k.p.a., zobowiązany jest tym samym do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w myśl art. 80 k.p.a. dokonania oceny w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego. Na mocy art. 136 k.p.a. uprawniony jest przy tym do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i jedynie stwierdzając, że dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, bądź w znacznej części, obowiązany jest wydać decyzję kasacyjną określoną w art. 138 § 2 k.p.a. Wskazał, że działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 k.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jednocześnie, podejmując rozstrzygnięcie, organ odwoławczy nie może opierać się tylko na zarzutach strony, lecz każdorazowo uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Na mocy art. 11 k.p.a. winien też wyjaśniać stronie zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że powyższym regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej nie sprostał w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, gdy jednocześnie rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji o treści, cyt.: "nie przyznaje Panu stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoka średnią" – nie odpowiada rodzajowi rozstrzygnięć określonych w art.138 § 1 k.p.a.

Wskazał, że na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję o treści określonej w tym przepisie; przepis ten nie zawiera rozstrzygnięcia o treści zawartej w rozpatrywanej decyzji.

Stwierdził też, że organ I instancji decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] oparł na nieobowiązującym zarządzeniu Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Sąd bowiem stwierdził, iż w aktach sprawy znajduje się zarządzenie wewnętrzne Rektora [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, gdzie § 3 tegoż zarządzenia stanowi, cyt. : " Z dniem 31 sierpnia 2012r. traci moc zarządzenie wewnętrzne [...] z dnia [...] lipca 2011r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu pomocy materialnej dla studentów."

Zważył, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. jest uchybieniem o tyle istotnym, że decyzja organu I instancji nie dość, że oparta na nieobowiązującym akcie prawnym, to jej uzasadnienie ograniczające się do treści, cyt.: " niespełnione kryterium – deficyt 5 pkt" - nie tylko jest niezmiernie lakoniczne, lecz w okolicznościach niniejszej sprawy nie poddaje się kontroli Sądu.

Podniósł, że treść uzasadnienia podjętej przez organ odwoławczy decyzji nie zawiera ustaleń świadczących o tym, że podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego. Stwierdzenie powyższe jest o tyle zasadne, iż sam organ odwoławczy przyznaje, że decyzję wydał w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy.

Wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy wnikliwego postępowania dowodowego, naruszenie obowiązku zgromadzenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi w niniejszej sprawie naruszenie przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podał, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy - a co ma miejsce w niniejszej sprawie, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego.

Wskazane nieprawidłowości uniemożliwiły równocześnie Sądowi, dokonanie oceny prawidłowości toku rozumowania i motywów zajętego przez organ odwoławczy stanowiska, a przez to także kontrolę zaskarżonej decyzji, co do przesłanek rozstrzygnięcia.

W konsekwencji, Sąd ten zaskarżoną decyzję organu odwoławczego uznał za naruszającą prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazał przy tym, że przedłożona w niniejszej sprawie odpowiedź na skargę nie może konwalidować braków skarżonej decyzji z tego przede wszystkim względu, że nie jest ona częścią decyzji, lecz służy jedynie prezentowaniu stanowiska organu odwoławczego względem skargi.

Stwierdzając opisane wyżej uchybienia organu, Sąd ten skargę uwzględnił.

Wskazał, że rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, organ odwoławczy winien mieć na względzie nie tylko ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, lecz także i to, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja tegoż samego organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. – orzekająca nie przyznanie skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią. Jednakże z akt sprawy nie wynika, by decyzja ta została doręczona skarżącemu. Nie wykazał tego organ, jak i nie potwierdził skarżący, oświadczając w tym względzie na rozprawie, iż nie otrzymał drogą pocztową decyzji organu odwoławczego. Wskazał w tym miejscu, że ze znajdującego się w aktach sprawy Regulaminu pomocy materialnej studentów [...], załącznik do zarządzenia wewnętrznego Nr [...] Rektora z dnia [...] sierpnia 2012 r. jednoznacznie wynika, że decyzję pierwszej instancji lub instancji odwoławczej doręcza się studentowi za potwierdzeniem odbioru, niezwłocznie po jej podjęciu (§ 9 ust.14 Regulaminu). Podkreślił przy tym, że w myśl art.110 k.p.a. - decyzja wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze doręczenia lub jej ogłoszenia. W orzecznictwie przyjęte zostało, że decyzje niedoręczone to decyzje nieistniejące, które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 239/12, lex nr 1217989). Podał, że podobny pogląd prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym decyzja administracyjna jako indywidualny akt zewnętrzny skierowany do konkretnie oznaczonego podmiotu wywołuje skutki dopiero w momencie jej skutecznego doręczenia bądź ogłoszenia. Adresat decyzji musi mieć świadomość że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1333/11, lex nr 1120589).

W świetle powyższych ustaleń, Sąd przyjął za skarżącym, który jest dysponentem skargi, że skoro przedmiotem zaskarżenia była decyzja organu odwoławczego nosząca datę [...] luty 2013 r. i doręczona skarżącemu w trybie w/w art. 39¹ k.p.a., to w konsekwencji ta tylko decyzja objęta została oceną - kontrolą Sądu, tym bardziej, że z powyższych ustaleń wynikałoby, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. nie weszła do obrotu prawnego. Wskazał, że z porównania w/w zaskarżonej przez skarżącego decyzji z opisaną wyżej decyzją organu odwoławczego noszącą datę [...] grudnia 2012 r. nie wynika, aby były to tożsame decyzje, gdyż po pierwsze różnią się nie tylko datami, lecz noszą różne oznaczenia - numery, a nadto różna jest przywołana przez organ odwoławczy podstawa materialno-prawna w postaci zarządzenia Rektora [...] dot. Regulaminu pomocy materialnej (...). O ile bowiem w zaskarżonej przez skarżącego decyzji organ odwoławczy powołuje się na znajdujący się w aktach sprawy, w/w Regulamin pomocy materialnej studentów [...] stanowiący załącznik do zarządzenia wewnętrznego Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., o tyle w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. organ powołuje się na Regulamin pomocy materialnej studentów, stanowiący załącznik do zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wskazał również, że tak w zaskarżonej decyzji, jak i w w/w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r., brak jest całkowicie oznaczenia (danych dot. daty, numeru itd.) decyzji organu I instancji, co jest kolejnym uchybieniem organu odwoławczego, o tyle istotnym, że wprawdzie na rozprawie Przewodniczący Komisji oświadczył, iż numer zamieszczony na decyzji organu I instancji może być wynikiem błędu, tym niemniej wydając decyzję w trybie odwoławczym, kwestia ta zupełnie została pominięta.

Mając na uwadze powyższe uchybienia procesowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów [...], ponownie rozpoznając sprawę - decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2013 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów powołała art. 181 ust. 1 ustawy, o szkolnictwie wyższym. Wskazała, że rektor, działając na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej, w tym stypendium rektora dla najlepszych studentów. W myśl § 20 ust. 1 pkt 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów wprowadzonego Zarządzeniem Wewnętrznym Rektora [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen mógł otrzymać student wpisany na semestr, który w roku akademickim 2011/2012 m.in. zaliczył w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkie kursy wymagane programem studiów (także kursy, które powtarza, kursy ogólnouczelniane oraz kursy dodatkowe nie ujęte w programie studiów dla kierunku) i nie posiadał punktów deficytowych powstałych z winy studenta.

Stwierdziła, że postępowanie Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału [...] było prawidłowe. Skarżący spełnił wprawdzie warunek dotyczący zaliczenia wszystkich kursów wymaganych programem studiów w roku akademickim 2011/2012, jednak warunek dotyczący nieposiadania deficytu punktowego powstałego z winy studenta pozostaje niespełniony. Wskazała, że deficyt punktowy nie odnosi się do określonego roku studiów - jest różnicą między łączną (w dotychczas realizowanych semestrach) sumą punktów ECTS wymaganą planem studiów, a rzeczywiście zrealizowaną przez studenta (w dotychczas realizowanych semestrach) sumą punktów ECTS (§ 9 ust. 8, § 11 ust. 8 i 10 Regulaminu studiów wyższych w [...]). Zgodnie z planem studiów przewidzianym dla kierunku [...] na Wydziale [...] realizacja kursów z języka obcego przewidziana została na 1 i 2 semestrze studiów (1 rok studiów). Skarżący nie zrealizował ww. kursów w przewidzianych semestrach, co skutkowało powstaniem deficytu punktowego w wysokości 5 punktów ECTS. W kolejnym, drugim roku studiów, plan studiów nie przewidywał już realizacji kursów z języka obcego, jednakże deficyt punktowy wynikający z poprzedniego (pierwszego) roku nadal pozostawał. W celu usunięcia deficytu student powinien był zapisać się na ww. kursy, pomimo iż plan studiów nie wymagał ich realizacji w semestrze 3 i 4. Skarżący nie zrealizował jednak ww. kursów również w 2 roku studiów, w związku z czym w momencie składania wniosku o stypendium rektora dla najlepszych studentów (wpis na 5 semestr studiów, 3 rok studiów) nadal posiadał deficyt punktowy w wysokości 5 pkt ECTS. Wskazała, że w odwołaniu skarżący nie zaprzeczył istnieniu deficytu punktowego, podniósł natomiast kwestię niewiedzy, iż omawiane kursy powinny być zaliczone w poprzednim (drugim) roku studiów. Jak wynika z przeprowadzonego wyżej wywodu nie było takiego obowiązku, niemniej jednak brak obowiązku odnoszący się do drugiego roku studiów nie zmienia faktu istnienia deficytu punktowego powstałego po pierwszym roku studiów. W omawianym przypadku trudno również stwierdzić brak winy studenta, który świadom obowiązku realizacji przewidzianych planem studiów kursów nie zrealizował ich w określonym czasie, jak również w terminie późniejszym.

Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż jest w całości błędna, oparta na przesłance, której skarżący nie mógł spełnić, jak również, iż Komisja nie zbadała należycie stanu faktycznego sprawy. Zatem wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Przede wszystkim w uzasadnieniu skargi podkreślił, że podobnie jak inni studenci [...], nie miał możliwości skutecznego zapisania się na zajęcia z języka obcego, z tego tytułu nie można od skarżącego wymagać spełnienia tego obowiązku podczas rozpatrywania wniosku o przyznanie stypendiów. Z tej też przyczyny chybione jest powoływanie się Komisji na dyspozycję § 20 ust. 1 pkt 2 regulaminu pomocy materialnej dla studentów wprowadzonego zarządzeniem wewnętrznym Rektora [...] nr [...], albowiem przepis ten przewiduje, że stypendium może zostać przyznane studentowi, który nie posiada deficytu punktów powstałego z winy studenta. O ile zatem w niniejszej sprawie skarżący w istocie posiada deficyt punktowy, to powstał on wyłącznie z winy uczelni, która uniemożliwiła skarżącemu zrealizowanie zajęć przewidzianych planem studiów. Zatem nie jest dopuszczalna sytuacja, w której przed studentem stawia się warunek nierealny do spełnienia, a równocześnie na podstawie tegoż warunku wydaje się decyzję odmowną w przedmiocie przyznania stypendium. Podniósł, że nie został w żaden sposób poinformowany, że ma obowiązek zrealizowania w 3 i 4 semestrze studiów zajęć nie widniejących w programie studiów na te semestry.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że Komisja nie zaprzecza, iż problem z zapisami mógł wystąpić na kierunku [...] na początku semestrów zimowego i letniego roku akademickiego 2010/2011, tj. 1 i 2 semestru studiów skarżącego. Możliwość zapisu na kursy pojawiła się jednak na pewno w dniu 15 czerwca 2011 r. czyli wciąż jeszcze w 2 semestrze studiów. Zatem, skarżący, mając świadomość niezrealizowania kursów języka obcego, mógł się wówczas zapisać na kursy - obowiązek przewidziany planem studiów zostałby wówczas zrealizowany. Zauważył, iż do dnia 15 czerwca 2011 r. nie istniała możliwość zapisu na kursy ogólnouczelniane w systemie [...], zapisy na tę grupę kursów odbywały się przez inny system - [...], który nie jest już stosowany. Z tego powodu dołączony do skargi wydruk z systemu [...] pokazujący brak możliwości zapisu na kursy ogólnouczelniane na początku semestru zimowego i letniego roku akademickiego 2010/2011 nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż zapisy te nie odbywały się przez system [...].

Wskazał, że jednocześnie wprowadzony w lipcu 2011 r. Regulamin pomocy materialnej dla studentów (Zarządzenie Wewnętrzne [...] z dnia [...] lipca 2011 r.) zawierał już zapis odnoszący się do warunków, jakie należy spełnić, aby otrzymać stypendium Rektora za rok akademicki 2011/2012, czyli ten rok, za który skarżący składał wniosek. Zapis § 16 ust. 5 ww. regulaminu precyzował kryteria warunkujące przyznanie stypendium jako: posiadanie wpisu na semestr, zaliczenie w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkich kursów wymaganych programem studiów i nieposiadanie punktów deficytowych powstałych z winy studenta oraz uzyskanie średniej oceny nie niższej niż 4,00. Celem wcześniejszego określenia kryteriów odnoszących się do uzyskania stypendium Rektora w przyszłym roku akademickim było umożliwienie studentom przygotowania się na zmiany, w szczególności na zapisanie się na niezrealizowane wcześniej kursy. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości. Z uwagi na powyższe trudno stwierdzić iż deficyt punktowy powstał bez winy studenta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podał, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Podał, że bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 691/08, lex nr 574442).

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie uległ zmianie, a orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13 nie zostało wzruszone w żadnym trybie.

Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2013 r. był niewątpliwie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13. Należy przy tym podkreślić, że związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny sądu staje się nieaktualny.

Zdaniem Sądu, Odwoławcza Komisja Stypendialna nie zastosowała się do oceny prawnej zawartej we wskazanym wyroku z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13, bowiem wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone wyjaśnieniem stanu faktycznego w sprawie. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, czy decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. - orzekająca nie przyznanie skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią, istnieje w obrocie prawnym i czy została doręczona skarżącemu.

Wskazać bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13 wskazał, że rozpoznając ponownie niniejszą sprawę ze skargi skarżącego na decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium dla najlepszych studentów za wysoką średnią, organ odwoławczy winien mieć na względzie nie tylko ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu, lecz także i to, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja tegoż samego organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. – orzekająca nie przyznanie skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią. Jednakże z akt sprawy nie wynika, by decyzja ta została doręczona skarżącemu. Nie wykazał tego organ, jak i nie potwierdził skarżący, oświadczając w tym względzie na rozprawie, iż nie otrzymał drogą pocztową decyzji organu odwoławczego. Sąd ten wskazał, że z porównania zaskarżonej przez skarżącego decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. z opisaną wyżej decyzją organu odwoławczego noszącą datę [...] grudnia 2012 r. nie wynika, aby były to tożsame decyzje, gdyż po pierwsze różnią się nie tylko datami, lecz noszą różne oznaczenia - numery, a nadto różna jest przywołana przez organ odwoławczy podstawa materialno-prawna w postaci zarządzenia Rektora [...] dot. Regulaminu pomocy materialnej (...). O ile bowiem w zaskarżonej przez skarżącego decyzji organ odwoławczy powołuje się na znajdujący się w aktach sprawy, w/w Regulamin pomocy materialnej studentów [...] stanowiący załącznik do zarządzenia wewnętrznego Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2012r., o tyle w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. organ powołuje się na Regulamin pomocy materialnej studentów, stanowiący załącznik do zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nadto tak w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., jak i w w/w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r., brak jest całkowicie oznaczenia (danych dot. daty, numeru itd.) decyzji organu I instancji, co jest kolejnym uchybieniem organu odwoławczego, o tyle istotnym, że wprawdzie na rozprawie Przewodniczący Komisji oświadczył, iż numer zamieszczony na decyzji organu I instancji może być wynikiem błędu, tym niemniej wydając decyzję w trybie odwoławczym, kwestia ta zupełnie został pominięta.

Zdaniem Sądu, Odwoławcza Komisja Stypendialna, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2013 r., nie wyjaśniła, czy decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią, istnieje w obrocie prawnym i czy została doręczona skarżącemu. Stwierdzić należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do obowiązywania decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., a z akt sprawy nie wynika, by organ odwoławczy dokonał weryfikacji istnienia w obrocie prawnym ww. decyzji. Wskazać należy, że jednoznaczne rozstrzygnięcie tej kwestii jest o tyle istotne, gdyż nie mogą istnieć w obiegu prawnym zarówno dwie różne decyzje czy też różne wersje decyzji skierowane do tej samej strony w tym samym przedmiocie.

Wskazać również należy, że decyzja wydana przez organ administracji musi spełniać wymogi formalne przewidziane w art. 107 § 1 k.p.a., a w szczególności uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie, którym dowodom organ przyznał moc dowodową, a którym odmówił takiej mocy, jak również odnieść się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Uznać należy, że próby usunięcia braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji podejmowane przez organ odwoławczy w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, w tym chociażby w piśmie z dnia 7 marca 2013 r., nie mogą zastąpić uzasadnienia decyzji. Odwoławcza Komisja Stypendialna, z uwagi na specyfikę działania uczelni, w szczególności sposób organizacji studiów, winna dążyć do czytelnego i przejrzystego przestawienia w wydanym rozstrzygnięciu kwestii problematycznych podnoszonych przez skarżącego, by tym samym umożliwić Sądowi dokonanie oceny prawidłowości toku rozumowania i motywów zajętego przez organ stanowiska, a tym samym kontrolę wydanej w sprawie decyzji.

Nieprzeprowadzenie przez Odwoławczą Komisję Stypendialną postępowania w zakresie wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 205/13, tym samym naruszenie przez ten organ zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w w/w wyroku, pozwala na stwierdzenie, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej, wydana została z naruszeniem art.153 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, będzie zobowiązany zatem do wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w w/w orzeczeniu Sądu, a następnie dokonać, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, samodzielnych ustaleń i ocen dotyczących przedmiotu sprawy. Powinien przy tym wziąć pod uwagę argumentację przedstawioną przez skarżącego i odnieść się do niej w sposób zrozumiały dla strony. Te ustalenia i ocena winna zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się zaś do pozostałych kwestii podnoszonych w skardze, należy wskazać, że uchylenie wydanej w sprawie decyzji organu Odwoławczej Komisji Stypendialnej wynikało z naruszenia przez ten organ zasady związania oceną prawną wyrażoną w przedmiotowym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 205/13, a w konsekwencji z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Dopiero po zrealizowaniu przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w tymże orzeczeniu i wydaniu nowej decyzji, Sąd – jeśli skarżący zakwestionuje ponowne rozstrzygnięcie organu – będzie w stanie wypowiedzieć się co do zagadnień merytorycznych sprawy.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja - wydana została z istotnym naruszeniem prawa – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 833/13 oddalił skargę kasacyjną.

Ponownie rozpoznając sprawę Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów w [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) w związku z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 poz. 267) zw. dalej k.p.a., w związku z art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175, art. 181, art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 572, ze zm.) zw. dalej ustawą, w związku z § 9 ust. 4 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów (Zarządzenie Wewnętrzne Rektora [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r.) w zakresie umocowania prawnego do wydania decyzji oraz Regulaminu pomocy materialnej dla studentów wprowadzonego Zarządzeniem Wewnętrznym Rektora [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w zakresie rozpatrzenia przedmiotowej sprawy (Regulamin obowiązujący w dniu złożenia odwołania), działając na skutek: wyroku WSA z dnia 19 marca 2014r. (sygn. akt IV SA / Wr 833/13), wyroku NSA z dnia 4 listopada 2014r. (sygn. akt I OSK 1665/14), po kolejnym rozpatrzeniu odwołania z dnia 12 grudnia 2012r. P. S., studenta na kierunku [...] na Wydziale [...], od decyzji wydanej w dniu [...] listopada 2012 r. nr. [...] przez Komisję Stypendialną dla Studentów Wydziału [...] w sprawie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013 utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił chronologicznie dotychczasowy stan sprawy. Odnośnie wydanej w trybie odwoławczym decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów z dnia [...] grudnia 2012 r. podano: Treść decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów została w dniu [...] lutego 2013 r. zamieszczona w systemie informatycznym [...], a sama decyzja została przekazana na Wydział [...], celem dostarczenia jej studentowi. Decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. (nr [...]) nie została jednak dostarczona P. S., w wyniku czego dysponował on jedynie wersją decyzji istniejącą w systemie informatycznym, ze względu na specyfikę systemu noszącą datę [...] lutego 2013 r., tj. datę dodania jej do systemu.

Opierając się na decyzji istniejącej w systemie informatycznym, P.S. złożył w przewidzianym ustawowo terminie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 22 lipca 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wr 205/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. nr sprawy [...] wydaną przez Odwoławczą Komisję Stypendialną dla Studentów [...]. WSA wykazał szereg uchybień decyzji, m.in. niewłaściwy rodzaj rozstrzygnięcia, niewystraczające uzasadnienie decyzji, niedokładnie przeprowadzone postępowanie w sprawie oraz brak skutecznego doręczenia decyzji.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów rozpatrując po raz drugi odwołanie P. S. z dnia 12 grudnia 2012 r. wydała decyzję w dniu [...] października 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2012 r.

Dalej przytoczył stanowisko organu zawarte w opisanej decyzji z [...] października 2010 r.

Stwierdził też, że od przytoczonej decyzji zainteresowany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wr 833/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2013 r. (oznaczoną jako [...]) Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...], szeroko uzasadniając swoje stanowisko. Organ odwoławczy, jako że nie zgodził się z argumentacją WSA, wywiódł w ustawowym terminie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r. oddalił przedmiotową skargę kasacyjną, w zasadzie powtarzając argumentację WSA.

Organ odwoławczy uzasadniając swą decyzję z dnia [...] marca 2015 r. stwierdził, że:

Kierując się zasadą wypływającą z art. 110 k.p.a., decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. (oznaczona jako [...]) nie wywołała skutków prawnych w stosunku do skarżącego, albowiem nie została de facto doręczona. Skoro przedmiotowa decyzja nie weszła do obrotu prawnego, to nie mogła być przedmiotem skutecznej oceny poprzez przeprowadzenie postępowania sądowo-administracyjnego.

Z tych powodów przedmiotem oceny organu II instancji może być jedynie stan faktyczny i prawny wynikły na skutek decyzji organu I Instancji z dnia [...] listopada 2012r. (nr [...]). Mocą owej decyzji organ I instancji uznał, iż skarżącemu nie może być przyznane stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż zgodnie z Regulaminem pomocy materialnej dla studentów (wprowadzonym ZW [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.), oprócz wysokiej średniej student nie może posiadać jakiegokolwiek deficytu punktów ECTS wynikłego z winy studenta, a student taki deficyt posiadał, w wymiarze 5 punktów. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z § 20 ust. 1 tego Regulaminu decyzja organu I Instancji była zasadna.

W odwołaniu skarżący podał (m.in.), że zaistniała sytuacja, która wykreowała ów deficyt punktowy, nie była przez niego celowo spowodowana. Jednakże w zaistniałej sytuacji, zdaniem organu II instancji, organ I instancji nie miał innej możliwości i był zobligowany podjąć decyzję o odmowie przyznania wnioskowanego przez skarżącego stypendium. Podkreślił, że Uczelnia wyciągnęła właściwe wnioski z zaistniałego stanu faktycznego i w aktualnym Regulaminie pomocy materialnej dla studentów wprowadzono mniej restrykcyjne i jednocześnie bardziej precyzyjne zapisy.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego miał w szczególności na uwadze pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. (sygn. akt

I OSK 1665/14) orzekł iż Uczelnia, rozpatrując odwołanie studenta, powinna dopełnić chociaż minimum procedur administracyjnych przy podejmowaniu decyzji.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. Zarzucił, że jest ona w całości błędna. Oparta na przesłance, której skarżący nie mógł spełnić, jak również, że Komisja nie zbadała należycie stanu faktycznego sprawy.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Twierdził, że organ z brakiem należytej staranności ustalił okoliczności faktyczne i prawne co do obowiązku realizacji zajęć z języka obcego oraz jego faktycznej realizacji, pomijając w ocenie chociażby wyjaśnienia prorektora d/s studenckich [...] z 2013 r., w których to prorektor wyjaśnia, że pogląd jakoby skarżący miał obowiązek realizacji kursów zgodnie z planem studiów w semestrze 3 i 4 jest błędny, albowiem obowiązek ten wynika wprost z planów studiów, skarżący miał je zrealizować w 1 i 2 semestrze.

Stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pojawiły się sprzeczności co do semestru, w których miała nastąpić realizacja zajęć z języka obcego. Podał też, że z planu studiów dla kierunku, który studiuje miał on obowiązek odbycia zajęć z języka obcego na 1 i 2 semestrze studiów, nie miał zaś takiego obowiązku w 3 i 4 semestrze. W ocenie skarżącego, organ na skutek błędnych ustaleń faktycznych i prawnych nie jest w stanie stwierdzić, w którym semestrze studiów skarżący miał obowiązek realizacji zajęć z języka obcego.

Podkreślił, że studentom na 1 i 2 semestrze studiów w sposób systematyczny uniemożliwiano zapisy na język obcy. Skoro zatem skarżący, podobnie jak inni studenci nie mieli możliwości skutecznego zapisania się na język obcy z tego tytułu nie można od skarżącego wymagać spełnienia "tego obowiązku podczas rozpatrywania wniosku o przyznanie stypendiów".

Z tej przyczyny Komisja nie może powoływać się na § 20 ust. 1 pkt 2 regulaminu pomocy materialnej dla studentów; przepis ten stanowi, że stypendium może zostać przyznane studentowi, który nie posiada deficytu punktów powstałego z winy studenta. "O ile zatem skarżący posiada deficyt punktowy, to powstał on wyłącznie z winy uczelni, która uniemożliwiła skarżącemu zrealizowanie zajęć przewidzianych planem studiów".

Według skarżącego nie jest dopuszczalna sytuacja, w której przed studentem stawia się warunek nierealny do spełnienia, a równocześnie na podstawie tego warunku wydaje się decyzję odmowną w przedmiocie przyznania stypendium.

Tym samym należy uznać, że nie został poinformowany, że ma obowiązek zrealizowania w 3 i 4 semestrze studiów zajęć nie widniejących w programie studiów na te semestry.

Skarżący stwierdził, że na wyjaśnienia zasługuje również kwestia wysokości średniej, o której mowa na stronie 1 decyzji [...], podał, że na pismach skarżącego, na których wpisał średnią 4,96, została ona skreślona i dopisana 4,95.

Podał, że organ odwoławczy błędnie uznał, że decyzja z dnia 18 grudnia 2012 r. jest wersją decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. WSA we Wrocławiu poprzednio rozpoznając sprawę wskazał, że są dwie różne decyzje. Wprawdzie organ stwierdził, że decyzja z [...] grudnia 2012 r. nie została dostarczona i doręczona skarżącemu a więc nie istnieje w obrocie prawnym. Nie wyjaśniono jednak, czy nie została wyżej wymieniona decyzja doręczona w tzw. fikcji doręczenia.

Podzielił również stanowisko WSA we Wrocławiu zawarte w wyroku IV SA/Wr 833/13, że organ I instancji, oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującym zarządzeniu Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

Do skargi zainteresowany dołączył dokumenty potwierdzające według skarżącego stanowisko przedstawione w skardze, w szczególności, dotyczące zarzutów deficytu punktów z tytułu nie odbycia zajęć z języka obcego.

Organ wniósł o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej. Dodał, że w zaskarżonej decyzji przedstawił całe postępowanie dotyczące sprawy. Na stronie 2 decyzji opisano uzasadnienie niedoręczonej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., powtórzone następnie w uzasadnieniu uchylonej przez Sąd decyzji z dnia [...] lutego

2013 r. (decyzja ta nie zaistniała w obrocie prawnym). Decyzja z dnia [...] października 2013 r. uwzględnia wyjaśnienia dotyczące skargi prorektora d/s studenckich [...]. Wcześniejsze decyzje nie mogły uwzględniać podnoszonego faktu z uwagi na to, że w dacie wydania powołane wyjaśnienia nie istniały. Podniesione w skardze ustalenia Komisji dotyczą więc dwóch różnych decyzji – z dnia [...] lutego 2013 r. i z dnia [...] października 2015 r., z czego prawidłowe ustalenia zawiera decyzja późniejsza.

Podniósł też, że załączone do skargi wydruki mające potwierdzić brak możliwości zrealizowania kursów języka obcego w 1 i 2 semestrze studiów pochodzą z systemu [...]. System ten nie obsługiwał zapisów na kursy ogólnouczelniane a takim kursem jest kurs języka obcego.

Do dnia 15 czerwca 2011 r. zapisy na tę grupę kursów odbywały się przez inny system – system [...], który nie jest już stosowany. Z tego powodu dołączony do skargi wydruk z systemu [...] pokazujący brak możliwości zapisu na kursy ogólnouczelniane na początku semestru zimowego i letniego roku akademickiego 2010/2011 nie stanowi dowodu w sprawie, gdyż zapisy te nie odbywały się przez system [...].

Według organu zainteresowany nie dołożył należytej staranności gdyż skoro nie zrealizował kursów języka obcego w 1 i 2 semestrze studiów, miał świadomość konieczności ich realizacji w następnych semestrach, zwłaszcza gdy zamierzał wnioskować o stypendium. Inni studenci tego samego trybu, kierunku i roku studiów, w tym samym roku akademickim, za który skarżący złożył wniosek o stypendium rektora mając deficyt punktowy z tego samego tytułu wpisali się na przedmiotowe kursy, zrealizowali je i otrzymali stypendium.

Nie można też twierdzić, że skarżący nie został poinformowany o posiadanym deficycie punktowym oraz o obowiązku realizacji niezrealizowanych wcześniej kursów. Obowiązujący w 2011 r. regulamin pomocy materialnej dla studentów określał już warunki jakie należy spełnić dla uzyskania stypendium za rok 2011/2012 czyli za rok, za który skarżący składał wniosek. § 16 ust. 5 tego regulaminu zawierał zapis, który precyzował warunki do otrzymania stypendium. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości. Regulamin pracy materialnej dla studentów z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie, którego przyznawane były stypendia rektora w roku akademickim, w którym skarżący złożył wniosek o stypendium, zawierał zapis w identycznej treści. Wyjaśnił też że wysokość średniej ocen, co do której pojawiły się zarzuty w skardze, nie miała wpływu na przyznane świadczenia. Jednakże średnia ocen 4,95 wyliczona przez organ jest prawidłową średnią ocen skarżącego za drugi rok studiów.

Nieprawdą jest, że organ nie ustalił kwestii doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Organ w decyzji z dnia [...] marca 2015 r. ustalił, że wskutek niedoręczenia decyzja nie weszła do obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.

Jednakże zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola Sądu oparta na powołanych wyżej przepisach, daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca narusza prawo.

Przede wszystkim należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] jest trzecią decyzją odwoławczą w sprawie, ocenianą przez tutejszy Sąd.

Poprzedzająca ją decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] października 2013 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 833/13.

Sąd wydając powyższe rozstrzygnięcie wskazał jednocześnie – poza przyczynami jakie zadecydowały o treści wyroku – jakie czynności ma wykonać organ ponownie rozpoznając sprawę.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Naruszenie przez organy administracyjne postanowień powyższego przepisu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Istotne zatem jest, czy organy uwzględniły wskazówki Sądu oraz czy nie wystąpiły przesłanki uwalniające organ od ich uwzględnienia. Ocena prawna, o której stanowi powołany art. 153 jest wiążąca o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Czyli traci moc w razie zmiany ustawy, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (wyrok NSA: z dnia 27 czerwca 1990 r., SA/Wr 137/90 ONSA 1990, nr 2-3, poz. 51, z dnia 26 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2408/98).

W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Jana Pawła Tarno, Lexis-Nexis Warszawa 2006, str. 325).

W niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności określone wyżej – dające podstawę do nie uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 19 marca 2014 r.

Tym samym Sąd ponownie rozpoznając sprawę w myśl art. 153 p.p.s.a. ma obowiązek dokonania oceny ich realizacji. Wymieniony wyrok tut. Sądu z dnia 19 marca 2014 r. (uzasadnienie sporządzone do tego wyroku) zarzucał nie wyjaśnienie, czy decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] istnieje w obrocie prawnym i czy została doręczona skarżącemu.

Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13 rozpoznający skargę od decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] stwierdził, że rozpoznawana decyzja (z dnia [...] lutego 2013 r.) różni się od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...] (w zakresie wskazanym w uzasadnieniu – powołanym w stanie faktycznym sprawy), a w obu decyzjach brak jest oznaczenia decyzji organu I instancji, a kwestię tę pominął organ II instancji.

Sąd w wyroku z dnia 19 marca 2014 r. stwierdził, że organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] października 2013 r. nie wyjaśnił, czy decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. istnieje w obrocie prawnym i czy została doręczona skarżącemu, zarzucił że organ nie odniósł się do obowiązywania decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd rozpoznając skargę na decyzję z dnia [...] października 2013 r. stwierdził, iż z akt sprawy nie wynika, by organ odwoławczy dokonał weryfikacji istnienia w obrocie prawnym w/w decyzji. Sąd stwierdził że rozstrzygnięcie tej kwestii jest bardzo istotne "gdyż nie mogą istnieć w obiegu prawnym zarówno dwie różne decyzje, czy też różne wersje decyzji skierowane do tej samej strony w tym samym przedmiocie".

Sąd rozpoznający odwołanie od decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] dokonał następujących ustaleń stanu faktycznego w powołanym zakresie. Stwierdził mianowicie, że treść decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów została w dniu [...] lutego 2013 r. zamieszczona w systemie informatycznym [...], a sama decyzja przekazana na Wydział [...], celem dostarczenia jej zainteresowanemu. Omawiana decyzja nie została dostarczona skarżącemu. Posiadał on jedynie wersję decyzji istniejącą w systemie informatycznym, ze względu na specyfikę systemu noszącą datę [...] lutego 2013 r., tj. datę dodania jej do systemu.

Powyższe ustalenia dały organowi II instancji podstawę do stwierdzenia, że skoro decyzja z [...] grudnia 2012 r. Nr [...] nie została doręczona skarżącemu de facto nie weszła do obrotu prawnego.

W ocenie Sądu dokonane ustalenia dają podstawę w myśl art. 110 k.p.a. do przedstawionego stanowiska. Zauważyć też należy, że przedstawione ustalenia korespondują z informacją zawartą w piśmie organu z dnia 7 maja 2013 r. – dołączonych do akt sprawy IV SA/Wr 205/13. Wynika z nich, że Dziekanat Wydziału [...], którego studentem jest skarżący nie posiada zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

Ponadto skarżący nigdy nie twierdził, że otrzymał decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Odwrotnie potwierdził, że zaskarżył decyzję z [...] lutego 2013 r. uzyskaną z systemu elektronicznego. Również treść skargi wskazuje, że nie doręczono skarżącemu decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Zarzut skargi opiera się bowiem na twierdzeniu, że nie wyjaśniono kwestii czy doręczenie nie nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. tzw. fikcji doręczenia.

Odpowiadając jednocześnie na powyższy zarzut Sąd zauważa, że nie ma podstaw do uznania, że organ pozbawiony jest wiedzy, iż doręczenie po myśli art. 44 k.p.a. jest również skutecznym doręczeniem.

Sąd rozpoznający odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2013 r. w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że decyzja powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy również stwierdzić, że decyzje powinny odpowiadać wymogom formalnym, o których stanowi art. 107 § 3 k.p.a.

Mianowicie uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego elementu określonego w powyższym przepisie.

Akapit drugi rozważań organu II instancji dotyczy decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Stwierdzono w nim, że rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało na regulaminie pomocy materialnej dla studentów (wprowadzonym ZW [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.).

Tymczasem z decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. nie wynika by organ wydając tę decyzję działał w oparciu o powyższą podstawę prawną. Decyzja ta bowiem nie wymienia powyższego aktu wewnętrznego ale powołuje się na § 6 ust. 1 i 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 205/13 stwierdził, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującym zarządzeniu Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] lipca 2011 r. (str. 8 uzasadnienia).

W aktach sprawy znajduje się zarządzenie wewnętrzne Rektora [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu pomocy materialnej dla studentów. W § 3 tego zarządzenia stwierdzono, że: z dniem 31 sierpnia 2012 r. traci moc zarządzenie wewnętrzne [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu pomocy materialnej dla studentów.

Zatem w zaskarżonej decyzji powołano błędną podstawę prawną, na której oparł się organ I instancji. Organ I instancji nie wskazał tej podstawy prawnej, którą imputował mu organ odwoławczy. Organ II instancji wskazał na inną podstawę prawną (§ 20 regulaminu pomocy materialnej dla studentów).

Powyższe uchybienie organu II instancji zarzuca skarga – co oczywiście z podanych wyżej powodów jest uzasadnione.

Wracając do uchybień zaskarżonej decyzji w zakresie stosowania art. 107 § 3 k.p.a. należy stwierdzić, że decyzja nie zawiera wyszczególnionego tym przepisem uzasadnienia faktycznego ani prawnego.

Nie określa na jakich przepisach się organ oparł, jakie przesłanki były przedmiotem rozważań.

Zauważyć należy, że w sentencji decyzji, w podstawie prawnej zostały wymienione oprócz przepisów proceduralnych – art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175, art. 181, art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 9 ust. 4 regulaminu pomocy materialnej dla studentów wprowadzonym Zarządzeniem Wewnętrznym Rektora [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w zakresie rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono podstawy prawnej decyzji.

Niezrozumiała jest też dalsza część wywodów rozważań organu odwoławczego. Po stwierdzeniu bowiem, że skarżący podał, że zaistniała sytuacja, która wykreowała deficyt punktowy "nie była przez niego celowo spowodowana", znajduje się stwierdzenie "Jednakże w zaistniałej sytuacji zdaniem organu II instancji, organ I instancji nie miał innej możliwości i był zobligowany podjąć decyzję o odmowie przyznania wnioskowanego przez skarżącego stypendium".

Nie wyjaśniono zresztą o jaką sytuację chodzi, dlaczego organ I instancji nie miał możliwości i był zobligowany podjąć omawianą decyzję z dnia [...] listopada 2012 r.

W tym też miejscu należy stwierdzić, że organ odwoławczy rozpoznał sprawę z uchybieniem art. 15 k.p.a. Stanowi on, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że każda sprawa podlega dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu. Organ II instancji kontroluje decyzję wydaną w I instancji poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ rozpatruje sprawę a nie odwołanie. Ocenia prawidłowość decyzji organu I instancji również pod kątem przepisów prawa, które mają w tej sprawie zastosowanie. Takiego postępowania organ nie przeprowadził. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie zostaje sfinalizowane wydaniem decyzji zawierającej elementy określone w art. 107 k.p.a.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych przepisów i tak sformułowana, że nie poddaje się kontroli.

Decyzja organu I instancji jak wskazano wyżej, oparta została na błędnej podstawie prawnej – ponadto należy do niej odnieść wszystkie uwagi wymienione wyżej a dotyczące naruszenia art. 107 k.p.a. Również z uwagi na lakoniczność nie można ją poddać kontroli.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany do wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania zawartych w orzeczeniu Sądu. Przede wszystkim organ w oparciu o zebrany materiał dowodowy dokona ustaleń stanu faktycznego i oceny prawnej przedmiotu sprawy. Rozważy argumenty skarżącego i odniesie się do nich. Ustalenia i ocena prawna winna znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętej decyzji – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak wyżej.

H.B.12.11.2015 r.