Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1560/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 3, art. 79a ust. 1, art. 83b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2168
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jedn.
article: art. 17, art. 36, art. 61 pkt 6, art. 68 ust. 1 pkt 6, art. 86 ust. 1, art. 94 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, , po rozpoznaniu dniu 10 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z [...] kwietnia 2018 r.; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J.M. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] (dalej: skarżący lub strona) jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, ZUS lub organ) z [...] maja 2018 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

ZUS Oddział w [...] w dniu 22 marca 2018 r. (doręczonym dna następnego) wysłał do płatnika składek "[...]" zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. W dniu 4 kwietnia 2018 r. w toku rozmowy telefonicznej inspektor kontroli ZUS ustalił z płatnikiem składek termin wszczęcia kontroli na 9 kwietnia 2018 r. oraz miejsce przeprowadzenia kontroli, tj. miejsce przechowywania dokumentów. W ustalonym miejscu i czasie skarżący nie stawił się. W toku rozmowy telefonicznej inspektor kontroli ustalił z płatnikiem kolejny termin kontroli na 17 kwietnia 2018 r. Jednocześnie w dniu 9 kwietnia 2018 r. zostało wysłane do strony pismo wyznaczające termin kontroli na powyższy termin.

W dniu 17 kwietnia 2018 r. została wszczęta kontrola u płatnika składek poprzez doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] z 13 marca 2018 r. Płatnik składek złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie kontroli w miejscu przechowywania dokumentacji. Inspektor kontroli poprosił o przedłożenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów za lata 2012-2017. Płatnik składek odmówił okazania dokumentacji prosząc jednocześnie o wskazanie na piśmie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli.

Pismem z 17 kwietnia 2018 r. inspektor kontroli wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie do 23 kwietnia 2018 r. książki przychodów i rozchodów za miesiące: luty - sierpień 2012 r., grudzień 2012 r., styczeń - grudzień 2013 r., styczeń-czerwiec 2014 r., grudzień 2014 r., styczeń - czerwiec 2015 r., marzec - grudzień 2015 r., styczeń - wrzesień 2017 r.

Pismem z 18 kwietnia 2018 r. (data nadania) strona złożyła sprzeciw na czynności kontrolne. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że upoważnienie do przeprowadzenia z 13 marca 2018 r. nie spełnia wymagań określonych w art. 79a ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm., dalej: usdg) oraz w art. 89 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm., dalej: usus), gdyż zakres przedmiotowy został określony w sposób ogólny ponieważ nie wskazano okresu (np. roku, miesiąca) za który ZUS będzie badał prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest ZUS oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Oddziału ZUS w [...] postanowił kontynuować czynności kontrolne w kontroli wszczętej na podstawie upoważnienia z 13 marca 2018 r. W uzasadnieniu Zakład stwierdził, że w upoważnieniu do kontroli z 13 marca 2018 r. wskazano zakres przedmiotowy kontroli zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 85 ust. 2 pkt 1 i 2 usus.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego zażalenia Prezes ZUS postanowieniem z [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odniósł się do podnoszonych zarzutów uznając je za niezasadne. W szczególności wyjaśnił, że kwestionowane upoważnienie zawiera wszystkie wymagane art. 79a ust. 6 usdg i art. 89 ust. 1a usus elementy. Zdaniem ZUS ustawodawca nie przewidział obowiązku wskazywania szczegółowego zakresu kontroli w upoważnieniu, poprzez precyzyjne dookreślenie okresu objętego kontrolą. Zdaniem Zakładu właściwie wskazano zakres przedmiotowy kontroli w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli nr [...] z 13 marca 2018 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 83b usdg organ wskazał, że kontrola przeprowadzona przez ZUS w dniach 10 i 15 listopada 2017 r., zakończona została protokołem kontroli z 15 listopada 2017 r. Kontrola ta dotyczyła innego ubezpieczonego, tj. [...] w zakresie rzeczywistego świadczenia pracy na rzecz pracodawcy i tym samym spełnienia warunków do objęcia ubezpieczeniem społecznym oraz ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Natomiast kontrola wszczęta 17 kwietnia 2018 r. dotyczy ubezpieczonych: [...] oraz [...].

Na zakończenie organ nie zgodził się z zarzutem, że brak informacji o badanym okresie kontroli skutkuje wadliwością upoważnienia oraz nie może stanowić podstawy przeprowadzenia kontroli działalności gospodarczej. Podkreślił, że zakres przedmiotowy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy oraz organy upoważnione do jej przeprowadzenia określają odrębne ustawy. Ponadto ustawodawca nie przewidział obowiązku wskazywania szczegółowego zakresu kontroli w upoważnieniu, poprzez precyzyjne dookreślenie okresu objętego kontrolą. Tym samym bezzasadne były również twierdzenia strony, że powyższy brak uniemożliwia płatnikowi składek wykonanie obowiązków wynikających z art. 88 usus. ZUS stwierdził, że inspektor kontroli w dniu wszczęcia kontroli poinformował stronę, że kontrola obejmować będzie lata 2012-2017. Inspektor wyznaczy stronie czas na przygotowanie dokumentów wymienionych w wezwaniu na dzień 23 kwietnia 2018 r., jednak strona wniosła sprzeciw. Tym samym, w ocenie Zakładu, płatnik składek znał zakres przedmiotowy kontroli oraz lata objęte kontrolą, jak również miał czas na zgromadzenie i przygotowanie dokumentów wymaganych wezwaniem z 17 kwietnia 2018 r.

Pismem z 18 czerwca 2018 r. strona złożyła skargę wnosząc m.in. o uchylenie obydwu postanowień oraz o zasądzenie kosztów postępowa. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) w zw. z art. 123 usus poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji naruszenia przez organ I instancji przepisów wskazanych w zażaleniu z 9 maja 2018 r., zwłaszcza dotyczące nieodniesienia się przez ZUS do zarzutów podniesionych w sprzeciwie,

2) art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art, 144 kpa poprzez ich niezastosowanie w sprawie i niewydanie postanowienia o zmianie postanowienia ZUS z [...] kwietnia 2018 r. i odstąpieniu od czynności kontrolnych w sytuacji naruszenia przez organ I instancji przepisów wskazanych w zażaleniu z 9 maja 2018 r.,

3) art. 11 kpa, art. 8 § 1 kpa w zw. z art. 123 usus poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów, niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy rozpatrzeniu zażalenia na skutek nieodniesienia się w postanowieniu do zarzutów strony opisanych w uzasadnieniu skargi, w szczególności niewyjaśnienie w jaki sposób kontrolowany, w sytuacji niepodania w upoważnieniu kontrolowanego okresu:

- ma zbadać, czy organ prowadząc kontrole nie wykracza poza zakres wskazany w upoważnieniu?

- ma ustalić, czy organ może ponownie wszcząć kontrolę?

- ma zbadać, czy organ ma prawo żądać od kontrolowanego dokumentów określonych w wezwaniu z 17 kwietnia 2018 r., tj. za lata 2012 - 2017?

4) art. 107 § 3 kpa stosowanym odpowiednio do postanowień na mocy art. 126 kpa w zw. z art, 123 usus i art, 124 § 2 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, w szczególności na skutek nie ustosunkowania się przez ZUS do zarzutu:

- naruszenia art 79a ust. 8 usdg opisanego w uzasadnieniu zażalenia,

- iż organy podatkowe także prowadziły/prowadzą kontrolę na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i w upoważnieniu podają kontrolowany okres np. rok, miesiąc, kwartał,

- nienależytego uzasadnienia faktycznego, prawnego postanowienia ZUS z [...] kwietnia 2018 r.;

II. prawa materialnego:

1) 84c ust 10 usdg na skutek wydania postanowienia przez ZUS po upływie 7 dni od dnia doręczenia zażalenia, co winno skutkować wydaniem postanowienia uznającego słuszność wniesionego zażalenia,

2) art. 84c ust. 13 usdg poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w art. 84 ust. 10 ww. ustawy, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem przez organ właściwy postanowienia uznającego słuszność wniesionego zażalenia,

3) art. 79a ust. 6 pkt 6 usdg, art. 89 ust, 1a pkt 7 usus w zw. z art. 79a ust. 8, art. 83b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek przyjęcia, iż zakres przedmiotowy kontroli został określony w upoważnieniu w sposób właściwy.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie.

Pismami procesowymi z 27 maja 2019 r. oraz z 4 czerwca 2019 r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: 1) wniosku o przeprowadzenie kontroli doraźnej z 8 marca 2018 r., 2) notatki służbowej ZUS z 18 maja 2018 r., 3) upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z 8 marca 2018 r., 4) upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z 23 lipca 2018 r., 5) dowodu z protokołu kontroli z 15 października 2018 r., celem wykazania, że w upoważnieniach do przeprowadzenia kontroli nie zawarto pełnego zakresu, w tym okresu przedmiotowego kontroli, a zakres ten (okres) znalazł się w wewnętrznych dokumentach ZUS, a ponadto zakres kontroli wykroczył poza zakres wskazany w upoważnieniach do kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm., dalej: ppsa).

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego. Stosownie do art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ppsa, sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że przedmiotowa sprawa dotyczy kontynuowania czynności kontrolnych u skarżącego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po zgłoszeniu przez skarżącego pismem z 17 kwietnia 2018 r. sprzeciwu.

W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że bezzasadny okazał się zarzut skarżącego konsekwentnie podnoszony i dotyczący nieprecyzyjnego określenia zakresu kontroli w upoważnieniu z 13 marca 2018 r. (brak wskazania okresu za który kontrola będzie prowadzona). Sąd w całości podziela stanowisko ZUS w tym zakresie wskazujące, że zakres przedmiotowy kontroli został w sposób prawidłowy wskazany. Mianowicie w upoważnieniu z 13 marca 2018 r. określono zakres kontroli poprzez następującą treść: "Prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego".

Kwestie zakresu upoważnienia w okresie kontroli regulowała ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, która została uchylona z dniem 30 kwietnia 2018 r. Jednakże w myśl art. 196 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz.U. z 2018 r., poz. 650) do postępowań w sprawach przedsiębiorców wszczętych na podstawie przepisów dotychczasowych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 ust. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro postepowanie kontrolne zostało wszczęte 17 kwietnia 2018 r., to zastosowanie znajdą przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W art. 79a ust. 1 usdg wskazano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. Z kolei w art. 79a ust. 6 usdg wyjaśniono, że upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera co najmniej:

1) wskazanie podstawy prawnej;

2) oznaczenie organu kontroli;

3) datę i miejsce wystawienia;

4) imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonania kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej;

5) oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą;

6) określenie zakresu przedmiotowego kontroli;

7) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli;

8) podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;

9) pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 77 ust. 3 usdg zakres przedmiotowy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy oraz organy upoważnione do jej przeprowadzenia określają odrębne ustawy. Taką odrębną ustawą niewątpliwie będzie ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, która m.in. w art. 17 i 36 usus wskazuje na obowiązki płatnika składek, do których w szczególności zalicza się zgłaszanie osób do ubezpieczeń społecznych oraz obliczanie, rozliczanie i przekazywanie co miesiąc do Zakładu składek na ubezpieczenia społeczne. Kompetencje ZUS do przeprowadzenia w tym zakresie kontroli określa z kolei art. 61 pkt 6 usus, który wskazuje, że do zakresu działania Zakładu należy między innymi: 6) kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi. Kompetentni są inspektorzy kontroli Zakładu (art. 86 ust. 1 usus). Zgodnie z art. Zgodnie z art. 89 ust. 1a usus upoważnienie do przeprowadzenia kontroli powinno zawierać co najmniej: wskazanie podstawy prawnej; oznaczenie jednostki organizacyjnej ZUS; datę i miejsce wystawienia; imię i nazwisko inspektora kontroli ZUS oraz numer jego legitymacji służbowej; oznaczenie kontrolowanego płatnika składek; wskazanie daty rozpoczęcia kontroli i przewidywanego terminu zakończenia kontroli; zakres przedmiotowy kontroli; podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji; pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego płatnika składek.

W sprawie upoważnienie do przeprowadzenia kontroli z 13 marca 2018 r. zostało wydane na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 6, art. 86 ust. 1, art. 94 ust. 2 usus (patrz karta 29 akt adm.) i zawiera wszystkie wymienione art. 89 ust. 1a usus i art. 79a ust. 6 usdg elementy. Wbrew twierdzeniom strony w zakresie kontroli wykonywanej przez ZUS ustawodawca nie przewidział obowiązku wskazywania szczegółowego zakresu kontroli w upoważnieniu, poprzez precyzyjne dookreślenie okresu objętego kontrolą. Istotnie prawodawca taki obowiązek przewidział np. w wypadku kontroli podatkowych, w których w upoważnieniu taki okres kontrolowany należy wskazać. Jednakże zakres kontroli podatkowej nie wynika z przepisu rangi ustawowej (patrz art. 282b ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), tylko z rozporządzenia organu wykonawczego (patrz np. rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 października 2016 r. w sprawie wzoru zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej – Dz.U. z 2016 r., poz. 1778). Natomiast w kontrolach wykonywanych przez Zakład taki obowiązek nie istniej, co nie oznacza, że Zakład w upoważnieniu w zakresie przedmiotowym kontroli nie może wskazywać np. konkretnego okresu, który będzie podlegał kontroli. Jednakże nie jest to obligatoryjne i w wypadku wskazania tak jak w sprawie zakresu przedmiotowego kontroli, to kontroli podlega pełny okres. Oznacza to, że kontrola taka ma charakter kompleksowy i ograniczona może być, np. poprzez kwestie związane z obowiązkiem dotyczącym terminu przechowywania dokumentów oraz ewentualnie okresem przedawnienia. Zatem, w ocenie sądu co do zasady organ mógł wskazać, na taki jak w upoważnieniu zakres przedmiotowy kontroli i nie miał obowiązku dookreślania konkretnego okresu podlegającego kontroli.

Powyższe jednakże implikuje zasadność zarzutu strony związanego z naruszeniem przez Zakład art. 83b ust. 1 usdg.

Zgodnie z art. 83b ust. 1 usdg organ kontroli nie przeprowadza kontroli, w przypadku gdy ma ona dotyczyć przedmiotu kontroli objętego uprzednio zakończoną kontrolą przeprowadzoną przez ten sam organ.

W sprawie, co nie jest kwestionowane płatnik składek był już poprzednio kontrolowany przez ZUS. Mianowicie zgodnie z upoważnieniem nr [...] z 14 września 2017 r. strona podlegała kontroli w zakresie, cyt. "Prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego" (patrz karta 8 akt sądowych oraz protokół kontroli – k. 15 akt adm.). Kontrola ta w tym zakresie została zakończona protokołem z kontroli z 15 listopada 2017 r. W związku z powyższym zakres przedmiotowy kontroli był zakresem pełnym, a więc kontrola miała mieć charakter kompleksowy i obejmować mogła wszystkie okresy, co do których organ był władny dokonać kontroli. Powyższe powoduje, że ZUS w myśl art. 83b ust. 1 usdg nie był uprawniony do ponownej kontroli płatnika składek w tym samym zakresie przedmiotowym. A więc kontrolując płatnika składek organ nie mógł objąć kontrolą okresów sprzed daty zakończenia poprzedniej kontroli, tj. okresów z przed daty 15 listopada 2017 r.

Zupełnie niezasadna jest argumentacja organu wskazująca, że w dniach 10 i 15 listopada 2017 r. strona była kontrolowana i kontrola ta dotyczyła ubezpieczonego, tj. [...] w zakresie rzeczywistego świadczenia pracy na rzecz pracodawcy i tym samym spełnienia warunków do objęcia ubezpieczeniem społecznym oraz ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Natomiast kontrola wszczęta przez ZUS w dniu 17 kwietnia 2018 r. dotyczy ubezpieczonych: [...] oraz [...]. Sąd jednoznacznie wskazuje, że powyższe twierdzenia organu nie wynikają z żadnych ujawnionych na zewnątrz dokumentów. To, że inspektor kontroli zawęził zakres kontroli w 2017 r. tylko do ustaleń związanych z ubezpieczoną [...] nie oznacza, że obecnie organ może ponownie wszcząć kontrolę wobec innych ubezpieczonych zatrudnionych przez skarżącego, na podstawie identycznego zakresu przedmiotowego kontroli wynikającego z porównania dwóch upoważnień, tj. upoważnienia z 13 kwietnia 2018 r. i z 14 września 2017 r. Dowodem na przeprowadzenie dwóch odrębnych od siebie kontroli również nie będzie wniosek o przeprowadzenie kontroli doraźnej z 8 marca 2018 r., gdyż jest to dokument wewnętrzny Zakładu nie ujawniany skarżącemu (pozostający w aktach).

W ocenie sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby inspektor kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie upoważnienia z 14 września 2017 r. (w którym wskazano powołany zakres przedmiotowy kontroli) dokonał także kontroli ubezpieczonych [...] i skarżącego. Natomiast, po zakończeniu kontroli z 2017 r. organ nie mógł wszcząć kolejnej kontroli w takim samym zakresie przedmiotowym, gdyż wprost narusza art. 83b ust. 1 usdg. Wskazywanie w zakresie kontroli, np. rodzaju składek, ubezpieczonych, czy też okresów powoduje, że organ kontroluje tylko w takim zakresie płatnika składek, co zabezpiecza z jednej strony organ przed konsekwencjami wynikającym z cytowanego art. 83b ust. 1 usdg, a z drugiej samego kontrolowanego, gdyż jednoznacznie wie w jakim zakresie będzie kontrolowany. Natomiast wskazanie ogólnego zakresu przedmiotowego kontroli w upoważnieniu do kontroli i następnie późniejsze ograniczenie jej tylko do wąskiego nieznanego kontrolowanemu zakresu przedmiotowego powoduje, że organ nie będzie uprawniony do wszczęcia ponownej kontroli w tym samym zakresie przedmiotowym, ujawnionym w upoważnieniu do kontroli chyba, że wystąpią określone przepisami prawa wyjątki (patrz. Art. 83b ust. 2 usdg), które w sprawie nie wystąpiły i co najważniejsze na które to odstępstwa organ się nie powołał wszczynając kontrolę.

Mając powyższe na względzie, w ocenie sądu skoro organ zgodnie z upoważnieniem z 13 marca 2018 r. wszczął kontrolę w bardzo ogólnym zakresie przedmiotowym i co najważniejsze w takim samym zakresie, jak w wypadku wszczęcia kontroli na podstawie upoważnienia z 14 września 2017r., to może jedynie na podstawie upoważnienia z 13 marca 2018 r. kontrolować okres sprawozdawczy obejmujący okres od daty zakończenie poprzedniej kontroli do daty zakończenia kontroli wszczętej na podstawie upoważnienia z 13 marca 2018 r. Nie będzie natomiast uprawniony do kontroli okresów sprawozdawczych wynikających z zakresu przedmiotowego upoważnienia z 14 września 2017 r. (pełna kontrola płatnika składek obejmująca wszystkie możliwe do skontrolowania okresy), gdyż narusza art. 83b ust. 1 usdg.

W związku z powyższym sąd stwierdził w sprawie naruszenie powyższego przepisu materialnego, poprzez jego niezastosowanie, przez co organ spowodował niezasadne kontynuowanie czynności kontrolnych u skarżącego. Powyższe powoduje konieczność uchylenia obydwu postanowień ZUS na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i w zw. z art. 135 ppsa.

Nie zasadne okazały się natomiast pozostałe zarzuty skargi. Po pierwsze wbrew twierdzeniom strony, organ wydał postanowienie w terminie określonym w art. 84c ust. 10 usdg, a więc w terminie 7 dni liczonym od dnia otrzymania zażalenia strony wraz z aktami sprawy. Prawidłowo ZUS wskazał, że zażalenie skarżącego zostało doręczone do Prezesa ZUS w dniu 14 maja 2018 r. Postanowienie zostało wydane w dniu [...] maja 2018 r., a więc w terminie ustawowym. Termin, o którym mowa w art. 84c ust. 10 usdg, zaczyna swój bieg w dacie wpływu zażalenia do organu odwoławczego, a nie w dacie jego nadania. Organ musi mieć bowiem rzeczywistą możliwość rozpoznania zażalenia, a nie możliwość hipotetyczną. Tym samym w sprawie nie zaistniały skutki określone art. 84c ust. 13 usdg, który stanowi, że nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w ust. 10, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem przez organ właściwy postanowienia uznającego słuszność wniesionego zażalenia.

Zdaniem sądu także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie znajdują uzasadnienia w sprawie, za wyjątkiem naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez niewydanie postanowienia o zmianie postanowienia ZUS z [...] kwietnia 2018 r. i odstąpienia od czynności kontrolnych w sytuacji naruszenia art. 83b ust. 1 usdg. Sąd natomiast w całości podziela stanowisko organu w pozostałym zakresie zaprezentowane w odpowiedzi na skargę i nie powielając tego stanowiska jedynie wskaże, że argumenty organu przyjmuje za argumenty własne.

Na zakończenie sąd także wyjaśnia, że oddalił wnioski strony o przeprowadzenie dowodów z dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie w ocenie sądu nie zaistniała sytuacja wymagająca przeprowadzenia jakiegokolwiek postepowania dowodowego, gdyż wskazane naruszenia przepisów przez ZUS miały charakter naruszenia przepisów prawa materialnego polegającego na niezastosowaniu art. 83b ust. 1 usdg.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ppsa sąd orzekł jak w pkt 1. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na łączną kwotę 497 zł składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

-----------------------

10