Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1152/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.) Sędziowie sędzia NSA Adam Bącal sędzia NSA Krzysztof Stanik Protokolant Dariusz Rosiak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2007r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Lu 125/05 w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 16 lutego 2005 r. nr[...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 125/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 16 lutego 2005 r., nr[...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania.

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku postanowieniem z dnia 30 listopada 2004 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości Spółki A. w podatku od towarów i usług za 1999r. z uzasadnieniem, iż nie zachodzi żadna z przesłanek zawieszenia wymienionych w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej.

W zażaleniu J.K. wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji i zawieszenie postępowania do czasu zapadnięcia prawomocnej decyzji właściwego kompetencyjnie sądu rejestrowego w sprawie ustanowienia organów i osób uprawnionych do prowadzenia spraw spółki A., zarzucając naruszenie przez organ art. 42 § 1 kc oraz art.120, art.121 § 1, art.122, art.123 § 1, art.133 § 1, art.138 § 1 i 3 i art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie postanowieniem z dnia 16 lutego 2005 r., Nr[..], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ w szczególności wskazał na art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej podkreślając, że zarzuty podnoszone w zażaleniu należało uznać za bezzasadne, gdyż rozstrzygnięcie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego podjęte zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J.K. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez właściwy organ podatkowy lub sąd administracyjny zagadnienia skutecznego doręczenia spółce A. decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 4 września 2001r., Nr [...] oraz prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia, czy postępowanie podatkowe i egzekucyjne prowadzone wobec spółki A. po dniu 16 października 2001r. nie są dotknięte wadą nieważności ze względu na brak w Spółce organów uprawnionych do prowadzenia jej spraw. Skarżący zarzucił przy tym, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem; art. 151 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została skutecznie doręczona podatnikowi, art. 108 § 2 ust. 2 lit. a i d tej ustawy przez wszczęcie postępowania w sprawie przed dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, art. 68 § 1 i § 2 ust. 2 tej ustawy przez przyjęcie, że powstało zobowiązanie skarżącego do zapłaty podatku VAT za Spółkę A., art. 191 i art. 192 tej ustawy. Zdaniem strony, za zasadnością wniosku przemawiały ponadto wątpliwości co do prawomocności wymienionej decyzji podatkowej, która dotknięta jest wadą nieważności, gdyż dotychczas nie została doręczona Spółce. Organ podatkowy nie rozpatrzył zarzutów skarżącego na tę okoliczność i nie udokumentował skutecznego doręczenia tej decyzji - nie okazał oryginałów bądź kserokopii tej decyzji oraz dowodu potwierdzenia jej odbioru przez pracowników Spółki A. upoważnionych do odbioru korespondencji w imieniu Spółki, dokumentów takich nie było również w okazanym skarżącemu w dniach 15 i 19 listopada 2004r. materiale dowodowym sprawy. Informację o wymienionej decyzji skarżący uzyskał w czerwcu 2003 r. w związku z innym postępowaniem, w aktach tej sprawy nie było jednak dowodu jej doręczenia podatnikowi.

W ocenie strony od rozstrzygnięcia tych zagadnień przez właściwy organ lub sąd zależy ustalenie, czy istnieją podstawy prawne do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie oraz czy i jakie środki finansowe otrzyma Skarb Państwa z podziału sum uzyskanych w drodze egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi.

Dnia 15 lutego 2006 r. Prokuratura Rejonowa w L. przesłała kopię postanowienia z dnia 27 stycznia 2006 r. umarzającego śledztwo w sprawie podrobienia potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nr [...] doręczonej spółki A. w dniu 7 września 2001 r. wobec niestwierdzenia znamion czynu zabronionego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie może być uwzględniona. Sąd I instancji wskazał na art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej oraz stwierdził, że za trafną należy uznać dokonaną przez organy podatkowe ocenę, iż w sprawie żadna z wymienionych przesłanek zawieszenia nie zachodzi. Sąd ponadto, za uzasadnione w świetle materiału dowodowego sprawy, uznał stanowisko organów podatkowych w kwestii doręczenia Spółce A. decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. w dnia 4 września 2001 r., Nr [...]. Jak wynika bowiem ze znajdujących się w aktach kserokopii potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej tę decyzję została ona odebrana od pracownika Poczty Polskiej przez E.J. w dniu 7 września 2001 r., co potwierdzone zostało jej podpisem oraz pieczęcią firmową adresata. Doręczenie to nie budzi wątpliwości co do zgodności z art. 151 ordynacji podatkowej, zaś potwierdzenie odbioru odpowiada wymaganiom art.152 tej ustawy. Osoby, która w siedzibie osoby prawnej - adresata przesyłki dysponując pieczęcią firmową tego podmiotu dokonuje faktycznego odbioru przesyłki od doręczyciela i fakt ten potwierdza swoim podpisem oraz odbiciem pieczęci firmowej adresata nie sposób traktować jako osobę nieuprawnioną do odbioru korespondencji adresowanej do tej osoby prawnej.

WSA stwierdził, że wobec kwestionowania przez skarżącego wiarygodności znajdujących się w aktach sprawy kserokopii potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji, na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. okazany został oryginał tego dokumentu wypożyczony w tym celu z Komendy Policji przy ul. Okopowej w Lublinie. Również postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w L. w wyniku zawiadomienia złożonego przez skarżącego nie wykazało, aby potwierdzenie odbioru tej przesyłki lub jego kserokopia zostały sfałszowane.

Zdaniem Sądu rację miał skarżący, gdy kwestionował załączenie do akt administracyjnych decyzji, o której mowa, i potwierdzenia jej odbioru dopiero po wniesieniu przez niego zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania, czyli po upływie około roku od wszczęcia postępowania. Jednak późne złożenie do akt administracyjnych tych dokumentów nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

WSA końcowo podniósł, że nie podziela twierdzenia skarżącego, iż postępowanie w sprawie niniejszej powinno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia /"przez organy kompetentne"/, wskazywanych przez niego kwestii, jak: czy istnieją zaległości podatkowe, odpowiedzialności za które dotyczy postępowanie, czy egzekucja wobec spółki A. rzeczywiście nie doprowadziła do pokrycia tych zaległości i okazała się bezskuteczna, czy Spółka ta posiada majątek, z którego egzekucja przedmiotowych zaległości podatkowych jest możliwa, czy we właściwym czasie wszczęto postępowania układowe.

W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości, wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie na rzecz skarżącego kosztów postępowania za instancję kasacyjną według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) w zw. z art. 187 § 1, art. 121 § 1, art. 122 ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 151 i art. 201 § 1 pkt 2 i 5 ordynacji podatkowej, przy czym w odniesieniu do art. 201 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej w zw. z art. 108 § 2 pkt 2a ordynacji podatkowej, przez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki A., w sytuacji gdy skarżący kwestionował w postępowaniu administracyjnym fakt doręczenia decyzji określającej wysokość powyższych zobowiązań podatkowych do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w tej Spółce, a organy podatkowe nie przesłuchały osoby podpisanej na potwierdzeniu odbioru decyzji określającej wysokość tych zobowiązań podatkowych, ani nie przeprowadziły żadnych innych dowodów zmierzających do ustalenia, czy osoba ta była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do spółki A., a ewentualne stwierdzenie braku upoważnienia pani E.J. do odbioru tej korespondencji uzasadniałoby zawieszenie postępowania.

Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu pisma dodatkowo wskazał, że jednocześnie istniałaby niezależna podstawa do zawieszenia tego postępowania wynikająca z art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, z uwagi na fakt, że spółka A. nie posiadała w czasie trwania niniejszych postępowań podatkowych organów uprawnionych do jej reprezentacji, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia sądów powszechnych i administracyjnych. Do chwili powołania tych organów albo ustanowienia przez sąd powszechny kuratora dla Spółki jest ona pozbawiona możliwości działania. Dopiero dokonanie jednej z tych czynności pozwoliłoby na skuteczne doręczenie spółce decyzji z dnia 4 września 2001 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Sformułowany przez stronę skarżącą zarzut naruszenia prawa procesowego zmierza przede wszystkim do wykazania, że w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia Spółce A. decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 4 września 2001 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące I-XII 1999 roku oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące I-III, VI i VIII-XII 1999 roku, co w konsekwencji powinno prowadzić, w ocenie strony do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości Spółki A. w podatku od towarów i usług za 1999 r., zgodnie z art. 204 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Ponadto zawieszenie powinno również nastąpić zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej.

Dla oceny prawidłowości zakreślonego zarzutu, na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 151 ordynacji podatkowej osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Jak wynika z akt sprawy kwestionowane przez stronę doręczenie przesyłki zawierającej decyzję zostało odebrane od pracownika Poczty Polskiej przez E.J. w dniu 7 września 2001 r. co zostało potwierdzone jej podpisem oraz pieczęcią firmową adresata spółki A.. Doręczenie to zatem odpowiada zgodności art. 151 ordynacji podatkowej. W ocenie tut. Sądu słusznie Sąd I instancji wskazał, że osoby, która w siedzibie osoby prawnej - adresata przesyłki dysponują pieczęcią firmową tego podmiotu dokonuje faktycznego odbioru przesyłki od doręczyciela i fakt ten potwierdza swoim podpisem oraz odbiciem pieczęci firmowej adresata nie sposób przy tym traktować jako osobę nieuprawnioną do odbioru korespondencji adresowanej do tej osoby prawnej. Dalej tut. Sąd wskazuje, że z akt podatkowych sprawy wynika, iż korespondencja z urzędu skarbowego do spółki A. w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego była zawsze doręczana sekretarce spółki, która kwitowała i potwierdzała odbiór pieczęcią firmową (karta 26). Wreszcie trzeba wskazać, że dnia 15 lutego 2006 r. Prokuratura Rejonowa w L. przesłała kopię postanowienia z dnia 27 stycznia 2006 r. umarzającego śledztwo w sprawie podrobienia potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nr 041640 doręczonej spółce A. w dniu 7 września 2001 r. wobec niestwierdzenia znamion czynu zabronionego. W świetle powyższego nie mogą się tutaj ostać argumenty strony jakoby decyzje tę odebrała osoba nieuprawniona. Zatem Sąd I instancji słusznie ocenił, iż nie wystąpiła tutaj wadliwość doręczenia przedmiotowej decyzji. Tym samym nie można uznać, iż organ podatkowy powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej.

Wobec wskazania licznych istotnych dowodów uzasadniających prawidłowe stwierdzenie doręczenia przedmiotowej decyzji nie może zostać również uwzględniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt c u.p.p.s.a w zw. z art. 187 § 1, art. 121 § 1 i art. 122 ordynacji podatkowej.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, tj, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie tut. Sądu podnoszone przez autora skargi kasacyjnej argumenty, tj. brak organów spółki uprawnionych do reprezentacji, czy brak ustanowienia kuratora dla spółki nie stanowią "zagadnienia wstępnego" i podstawy do zawieszenia postępowania.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 u.p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną