Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 322/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Protokolant referent Piotr Niewiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z [...] stycznia 2015 r. ustalił S. i E. L. (dalej: "Skarżący") wymiar podatku od nieruchomości za 2015 rok od nieruchomości położonej przy ul. [...] w kwocie 285 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wysokość podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania wymienionych w decyzji ustalono przy zastosowaniu stawek określonych w uchwale Nr [...] Rady W. z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 rok w następujący sposób: Budynki mieszkalne powyżej 2,2 m: 82,75 m2 - 61,24 zł, Grunty pozostałe: 41,23 m2 - 18,97 zł; Grunty pozostałe 12,42 m2- 5,71 zł; Miejsce postojowe powyżej 2,2 m: 25,51 m2- 197,19 zł; Piwnice powyżej 2,2 m: 1,90 m2 - 1,41 zł.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie. Zarzucił nieprawidłowe opodatkowanie miejsca w garażu podziemnym, tj. wg stawki dla pozostałych budynków lub ich części zamiast stawki dla budynków mieszkalnych. Wskazał, że zaskarżona decyzja nie została sporządzona prawidłowo. Uważa, że skoro opodatkowano jedną decyzją lokal mieszkalny i miejsce postojowe w garażu to miejsce garażowe powinno być opodatkowane jako pomieszczenie przynależne do lokalu wg stawki dla budynków mieszkalnych. Wskazał ponadto, że jako współwłaściciel garażu ma prawo znać jaka stawka podatkowa znajduje zastosowanie do części ułamkowej garażu stanowiącej własność Spółdzielni IM "Centrum" i w związku z czym wniósł o uzupełnienie decyzji w tym zakresie przywołując art. 6 ust. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.").

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powołał się na art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 5 oraz art. 4 ust. 1 u.p.o.l. Wyjaśnił, że ustalił, porównując podstawy opodatkowania przyjęte w zaskarżonej decyzji z wypisami z rejestru gruntów, budynków i lokali dla nieruchomości zlokalizowanej w Warszawie przy ul. [...] oraz aktem notarialnym z dnia 24 kwietnia 2008 roku Rep. A nr [...], iż opodatkowane podatkiem od nieruchomości zostały: lokal mieszkalny nr [...] (KW nr [...]) wraz z udziałem w lokalu niemieszkalnym - garażu (KW nr [...]) oraz udziały związane z ww. nieruchomościami w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej.

SKO wskazało, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego - wypisu z kartoteki lokalu, wynika iż Skarżący wraz z żoną jest właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej - 82,75 m2, do którego przynależy piwnica o powierzchni 1,9 m2 (pomieszczenie przynależne).

Ponadto SKO wskazało, że Skarżący jest współwłaścicielem udziału wynoszącego 1/145 w: lokalu niemieszkalnym - garażu wielostanowiskowym o powierzchni 3698,50 m2. Lokal ten stanowi odrębną nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]. Przedmiot opodatkowania wynosi 25,51 m2 (obliczono wg udziału Skarżącego i powierzchni lokalu niemieszkalnego 1/145 x 3698,50 m2).

Ponadto, Skarżący jest współużytkownikiem wieczystymi działki o nr 39, w obr. 5-05-03 o powierzchni 9556 m2. Udział w gruncie wynosi odpowiednio 8465/1961914 (udział w budynku mieszkalnym) x 9556 m2 (powierzchnia gruntu) = 41,23 m2 (podstawa opodatkowania związana z lokalem mieszkalnym) oraz 369850/1961914 (udział lokalu niemieszkalnego w budynku) x 9556 m2 (powierzchnia gruntu) x 1/145 (udział Skarżącego) = 12,42 m2 (podstawa opodatkowania związana z lokalem niemieszkalnym).

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w odrębnej nieruchomości - lokalu garażowym, a nie konkretne pomieszczenie gospodarcze czy miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad usum. Powierzchnia garażu wynikająca z przedmiotowego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu). Stąd też rzeczony udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny.

W opinii SKO, organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował stawki podatku, w tym stawkę dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym w świetle prawa odrębną nieruchomość, tj. zgodnie z uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 rok (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 12260).

Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż w uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. mowa jest o budynkach lub ich częściach pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, dla których stawka opodatkowania jest wyższa niż dla budynków mieszkalnych.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uwzględnienie argumentacji zawartej w jego odwołaniu w części dotyczącej opodatkowania miejsca postojowego w garażu poziemnym budynku mieszkalnego i wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2015 roku, sygn. akt III SA/Wa 2807/15 i tym samym uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium.

Skarżący wniósł także o "wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu w wydanej formie przez organ pierwszej instancji w celu ponownego opodatkowania prawidłowo wyodrębnionych nieruchomości w zgodności z w/w wyrokiem i z uwzględnieniem, że:

- decyzja ustalająca wymiar podatku z tytułu posiadanego udziału we współwłasności lokalu garażowego powinna być odrębną decyzją od decyzji ustalającej wymiar podatku z tytułu własności lokalu mieszkalnego i

- decyzje podatkowe winny posiadać oznaczenia opodatkowanych nieruchomości zgodnie z oznaczeniami tych nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków i ewidencji lokali, a ponadto, że

- w decyzji podatkowej przysługuje na wniosek podatnika (współwłaściciela garażu) informacja, jak stawka podatkowa znajduje zastosowanie odnośnie udziału (w postaci części ułamkowej garażu LUG), stanowiącego własność osoby prawnej, którą jest S..

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić.

1. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

2. Sąd stwierdził w zaskarżonej decyzji uchybienie przepisom prawa materialnego, z powodu którego jednak nie mógł uchylić decyzji, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie na niekorzyść Skarżącego. Zgodnie z art. 134 § 2 P.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, o ile nie stwierdza naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Otóż zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a co kluczowe dla sytuacji Skarżącego: w wypadku współwłasności "obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach". Skarżący został obciążony podatkiem od współwłasności w wielostanowiskowym lokalu garażowym stanowiącym odrębną nieruchomość niezgodnie z zacytowanym przepisem. W decyzji nie wymierzono bowiem podatku w pełnej kwocie od całego lokalu garażowego i nie obciążono Skarżącego solidarną odpowiedzialnością z pozostałymi współwłaścicielami. Zamiast tego organ obciążył go indywidualnie i zarazem proporcjonalnie do tej ilości metrów kwadratowych lokalu, jaka wynika z posiadanego przez Skarżącego udziału we współwłasności (Skarżący wraz ze współmałżonką posiada udział wynoszący 1/145 we współwłasności wielostanowiskowego lokalu garażowego stanowiącego odrębną nieruchomość). Organ uchybił zatem przepisowi art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Aby to uchybienie naprawić, należałoby wydaną wobec Skarżącego decyzję uchylić z tego powodu, że organ wymierzył Skarżącemu podatek od miejsca garażowego "indywidualnie", i to tylko od przeliczonego na metry kwadratowe udziału oraz bez uwzględnienia tego, że za cały podatek od wielostanowiskowego lokalu garażowego stanowiącego odrębną nieruchomość Skarżący powinien od odpowiadać solidarnie z pozostałymi współwłaścicielami. Solidarność oznacza, że każdy ze współwłaścicieli odpowiada za całość podatku o garażu wielostanowiskowego, a w razie gdyby podatek pozostał choćby w części nieuiszczony – organ może domagać się zapłaty od któregokolwiek ze współdłużników solidarnych nie zważając na to, jaki posiada on udział w wielostanowiskowym lokalu garażowym. Obowiązek jest bowiem wspólny dla wszystkich współwłaścicieli. Gdyby zatem organ skrupulatnie zastosował wobec Skarżącego ten przepis, to musiałby Mu wymierzyć podatek od całej powierzchni garażowej (w której posiada udział wynoszący 1/145) i przypisać Mu obowiązek zapłaty podatku solidarnie z pozostałymi współwłaścicielami. Sąd dostrzega zatem, że organ podatkowy pierwszej instancji tego nie uczynił, a organ drugiej instancji taką niezgodną z prawem decyzję utrzymał w mocy, czym naruszono art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd ze względu na normę wynikającą z art. 134 § 2 P.p.s.a. nie uchylił jednak decyzji ze względu na to uchybienie, ponieważ uchylenie decyzji ze względu na niewymierzenie Skarżącemu całego podatku i nieobciążenie go odpowiedzialnością solidarną z pozostałymi współwłaścicielami - w oczywisty sposób działałoby na Jego niekorzyść. Naprawiając to uchybienie organ musiałby bowiem zwiększyć zakres wynikającego z decyzji obciążenia Skarżącego. Dlatego mimo tej wadliwości, decyzję zawierającą opisane uchybienie należy pozostawić w obrocie prawnym jako korzystniejszą dla Skarżącego.

Na marginesie warto dodać, że zgodnie z dzisiejszym brzmieniem art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe nie stosuje się przy współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących odrębny przedmiot własności. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w prawie własności. Jednak to wyłączenie odpowiedzialności solidarnej współwłaścicieli nie obowiązywało jeszcze w roku 2015.

3. Sąd nie stwierdził innych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżący domaga się, aby wymiar podatku od mieszkania i od współwłasności lokalu garażowego dokonany był odrębnymi decyzjami. Zarzut Skarżącego sprowadza się zatem do kwestionowania zastosowanej przez organ techniki wymiaru. Odniesienie się do tego zarzutu znów wymaga odniesienia się do cytowanego już art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tym razem jednak na płaszczyźnie proceduralnej.

Jak wynika z akt sprawy, opodatkowane mieszkanie ma dwóch współwłaścicieli, a wielostanowiskowy lokal garażowy stanowiący odrębną nieruchomość – wielu współwłaścicieli. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w roku 2015: "Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania". Wymierzenie podatku osobno od mieszkania, a osobno – od udziału we współwłasności lokalu garażowego – czego domaga się Skarżący - byłoby zatem zdaniem Sądu poprawne z uwagi na to, że mamy do czynienia z dwoma odrębnymi przedmiotami opodatkowania. Z drugiej jednak strony należy zauważyć, że ani w Ordynacji podatkowej, ani w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie ma przepisu, który nakazywałby organowi podatkowemu wymierzać w takich sytuacjach podatek odrębnymi decyzjami. Zakresem jednego postępowania – i jednej decyzji – może być objętych kilka kwestii. Decyzja wymierzająca podatek powinna czynić zadość wymaganiom określonym w art. 210 O.p. Nie ma ustawowego zakazu wymierzenia podatku od nieruchomości od mieszkania i garażu – w jednej decyzji. Chodzi o to, aby Organ wymierzył podatnikowi podatek we właściwej kwocie. Mimo zatem, że osobne wymierzenie podatku od mieszkania i od współwłasności wielostanowiskowego lokalu garażowego byłoby zgodne z cytowanym wyżej art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który mieszkanie i lokal garażowy uznaje za dwa odrębne przedmioty opodatkowania, to jednak uczynienie tego w jednej decyzji nie stanowi w ocenie Sądu uchybienia, które powinno skutkować uchyleniem decyzji.

4. Kolejny zarzut dotyczy tego, że decyzje podatkowe winny posiadać oznaczenia opodatkowywanych nieruchomości zgodnie z oznaczeniami tych nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków i ewidencji lokali. Skarżący pisze: "dane składniki opodatkowania w decyzji Prezydenta powinny posiadać oznaczenia zgodne z ewidencją gruntów i budynków oraz z kartoteką lokalu garażowego. A tych oznaczeń niestety brakuje i SKO nie stawia, jak widać, dla urzędu I Instancji wymogu, aby koniecznie znajdowały się w wydawanych decyzjach". Skarżący pisze też: "Jednak w wydanej decyzji opodatkowania nie ujawniono oznaczeń tych nieruchomości wg danych w ewidencji gruntów i bud. Pytanie dlaczego?"

Odnośnie do tego zarzutu Sąd stwierdza, że z przepisów nie wynika obowiązek zamieszczania w decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości oznaczeń nawiązujących do ewidencji gruntów i budynków czy kartoteki lokalu garażowego. Zdaniem Sądu skoro organ oznaczenia takie zamieścił, to nie powinny być one niezgodne z danymi ewidencyjnymi, gdyż może to być dla adresata decyzji mylące, wprowadzać niejasność co do zakresu jego obowiązków lub też może uniemożliwiać kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie jednak stwierdzić należy, że nie zaistniały wątpliwości odnośnie do tego, co jest opodatkowane. Nie ma niejasności, od czego Skarżącemu wymierzono podatek. Drobne uchybienia co do numeracji należy uznać za nieznaczące uchybienia proceduralne, które nie miały wpływu na wynik sprawy.

5. Wskazanie na nieprawidłowości w oznaczaniu opodatkowanych nieruchomości służą dalej Skarżącemu do zbudowania argumentacji podważającej zasadność opodatkowania udziału we współwłasności wielostanowiskowego lokalu garażowego według stawek właściwych dla "budynków lub ich części pozostałych". Skarżący domaga się, aby opodatkowano go według stawek właściwych dla lokalu mieszkalnego. Skoro bowiem – jak pisze Skarżący – lokal garażowy "włączono" w decyzji do jednej nieruchomości mieszkaniowej pod adresem H. to należy go opodatkować jak mieszkanie.

Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że wielostanowiskowy lokal garażowy stanowi odrębną nieruchomość. Tego ustalenia faktycznego Skarżący nie kwestionuje, jest ono zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skoro tak, to opodatkowanie udziału we współwłasności takiego lokalu zasadnie nastąpiło według stawek właściwych dla tzw. "budynków lub ich części pozostałych", nie zaś dla budynków mieszkalnych. Jest to zgodne z uchwałą z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. mowa jest o budynkach lub ich częściach pozostałych (...), w wypadku których stawka opodatkowania jest wyższa niż dla budynków mieszkalnych. Uchwała rozstrzygnęła wątpliwości w zakresie opodatkowania garaży wskazując, że w przypadku wyodrębnienia lokalu niemieszkalnego - garażowego w budynku mieszkalnym, do opodatkowania takiego garażu zastosowanie znajduje stawka podatku od budynków pozostałych, a nie stawka od budynków mieszkalnych. Dlatego wobec Skarżącego w sposób prawidłowy zostały zastosowane stawki podatku, w tym stawka dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym w świetle prawa odrębną nieruchomość, tj. zgodnie z uchwałą nr [...] /1830/2013 Rady W. z dnia [...] listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 rok (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 12260). Dodać należy, że stawki uchwalone na 2014 rok wobec niepodjęcia nowej uchwały obowiązywały w Warszawie także w roku 2015, zasadnie zatem w zaskarżonej decyzji przyjętą powołaną uchwałę z 7 listopada 2013 r. jako podstawę prawną wymierzenia podatku za rok 2015.

6. Dalej Skarżący twierdzi, że "w decyzji podatkowej przysługuje na wniosek podatnika (współwłaściciela garażu) informacja, jaka stawka podatkowa znajduje zastosowanie odnośnie udziału (w postaci części ułamkowej garażu LUG), stanowiącego własność osoby prawnej, którą jest S.. Podkreśla, że Jego żądanie aby decyzja zawierała określoną informację nie dotyczy kwoty wymierzonego Spółdzielni podatku, ale wyłącznie stawki, jaka wobec Spółdzielni ma zastosowanie. Uważa, że stanowisko odmowne organu "jest sprzeczne z podstawowym prawem obywatelskim przysługującym z tytułu posiadanego interesu prawnego związanego z posiadanym przeze mnie wraz z żoną prawem rzeczowym we współwłasności i zobowiązaniami podatkowymi".

Odnośnie do tego zarzutu Sąd stwierdza, że nie ma podstaw do tego, aby w adresowanej do Skarżącego decyzji, która nie obejmuje wymiaru podatku wobec Spółdzielni, organ podawał stawkę podatku mającą zastosowanie do opodatkowania Spółdzielni. Niezbędne elementy decyzji określa art. 210 Ordynacji podatkowej i nie stwarza on podstawy do takiego oczekiwania. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, prawo Skarżącego do zamieszczenia w decyzji takiej informacji nie wynika z art. 6 ust. 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto Sąd stwierdza, że stawki podatku od nieruchomości na rok 2015 wynikają z uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 rok, we właściwy sposób opublikowanej (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 12260), a zatem dostępnej dla osób zainteresowanych.

Z podanych wyżej względów skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało w całości oddalić.