Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1310/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 240  par. 1 par. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1310/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr.), WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010r., sprawy ze skargi J. i O. C., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 14 maja 2010r. Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2008 rok, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 października 2009 r., Nr[...], Burmistrz Gminy wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia 21 lutego 2008 r. ustalającej O. i J. C. wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. w kwocie 196 zł.

Uzasadniając postanowienie organ wskazał, że przeprowadzona w dniu 10 grudnia 2008 r. kontrola podatkowa, jak również przeprowadzone dnia 16 kwietnia 2009 r. oględziny nieruchomości należącej do podatników, a także złożone przez nich wyjaśnienia sprawiły, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania w/w decyzji, które były wówczas nieznane organowi podatkowemu. Tymi okolicznościami są: zajmowanie od 1995 r. części użytków rolnych pod działalność gospodarczą (miejsce parkingowe dla dwóch samochodów ciężarowych oraz dwóch kopiarko – ładowarek), zwiększenie powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, a także brak trwałego związania z gruntem budynku gospodarczego – blaszaka.

Następnie decyzją z dnia 6 listopada 2009 r., Nr[...], Burmistrz Gminy uchylił w całości decyzję z dnia 21 lutego 2008 r. i ustalił O. J. C. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 113 zł i podatku rolnego w kwocie 76 zł za 2008 r., płatnych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie ogółem 189 zł.

Organ ustalił, że część działki rolnej podatników, Nr[...], jest w części zabudowana budynkiem mieszkalnym i posadowiony jest na niej budynek gospodarczy (blaszak). W obrębie tej działki część jej powierzchni jest wysypana żwirem (co zostało potwierdzone w trakcie oględzin w dniu 16 kwietnia 2009 r.) i w tym miejscu parkowane są dwa samochody ciężarowe i dwie koparko – ładowarki, wykorzystywane przez syna podatników w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W związku z tym organ uznał, że część działki zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, a zatem powinna być opodatkowana podatkiem od nieruchomości jako grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie podatkiem rolnym. Okoliczności te, choć istniały w dniu wydania decyzji z dnia 21 lutego 2008 r., nie były znane organowi podatkowemu i tym samym nie stanowiły podstawy ustalenia wysokości podatku za 2008 rok. Ponadto w trakcie toczącego się postępowania podatkowego podatnicy złożyli nowe informacje podatkowe ujawniające, że zwiększono powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego oraz że posiadają piwnice. Wskazali także, że znajdujący się na działce budynek gospodarczy (blaszak) nie jest trwale związany z gruntem. Organ stwierdził więc, że zaszły podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 21 lutego 2008 r. oraz do ponownego ustalenia podatnikom wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za rok 2008.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, J. i O. C. wnieśli odwołanie, w którym zarzucając min.: naruszenie art. 240§1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") poprzez wznowienie postępowania mimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych, domagali się uchylenia decyzji organu I instancji w całości i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 14 maja 2010 r., Nr[...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji w sposób prawidłowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 21 lutego 2008 r. W jego toku ustalono, że część działki Nr[...], sklasyfikowanej w ewidencji gruntów jako rola IIIa, została utwardzona żwirem i urządzono na niej parking. Ze złożonego przez syna podatników w dniu 30 kwietnia 2009 r. oświadczenia wynika, że rodzice od 1995 r. użyczają mu w/w miejsce postojowe, na którym przetrzymuje dwa samochody ciężarowe i dwie ładowarko – koparki, wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Fakt zajęcia części działki na ten cel potwierdza również oświadczenie J. C. Kolegium powołało się także na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2008 r., która potwierdza fakt utwardzenia fragmentu działki o wymiarach 12,30 m x 7,40 m poprzez wyrównanie podłoża, nawiezienie warstwy żwiru o grubości 10 cm oraz wykonanie obrzeży betonowych. Z treści decyzji wynika, że J. C. oświadczył, że żwir został wysypany w roku 2003, a w styczniu 2008 r. wyrównano nawierzchnię, uzupełniając powstałe wcześniej ubytki. Organ II instancji zaznaczył także, że zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości, jednakże wskutek sprzeciwu podatników nie dokonano pomiarów placu postojowego. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na wniosek J. C. z dnia 24 marca 2009 r. "o dokonanie korekty podatku i gruntu odnośnie budynku gospodarczego", z którego wynika fakt zmiany powierzchni użytkowej domu mieszkalnego oraz rzeczywista konstrukcja obiektu gospodarczego – "blaszaka". Kolegium wskazało, że okoliczności te, istniejące już w dniu 1 stycznia 2008 r., nie były znane organowi podatkowemu w dacie powzięcia decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania należnego od podatników za 2008 rok. Ponieważ w sposób istotny wpływają one na zakres opodatkowania, organ podatkowy był zobowiązany przeprowadzić ponownie postępowanie podatkowe i ustalić na nowo wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego, uwzględniając ustalenia faktyczne poczynione we wznowionym postępowaniu.

Odnosząc się do kwestii wysokości należnego podatku organ II instancji wyjaśnił, że fakt wykorzystywania utwardzonego fragmentu działki rolnej przez przedsiębiorcę w celu parkowania samochodów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej skutkuje tym, że przedmiotowy fragment działki nie podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym lecz stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Z przepisów ustawy o podatku rolnym wynika, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych zajecie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza sytuację, w której przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność gospodarczą na gruncie rolnym, tj. w rzeczywistości wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę charakter działalności prowadzonej przez syna podatników, wymagający użytkowania środków transportowych, organ odwoławczy uznał, że fakt parkowania posiadanych pojazdów na działce rodziców, przesądza o tym, że istnieje ścisły związek pomiędzy prowadzoną działalnością gospodarczą a placem postojowym znajdującym się na przedmiotowej działce. Skoro bowiem przedsiębiorca posiada pojazdy wykorzystywane w prowadzonej działalności, to tym samym musi zapewnić miejsce, w którym przedmiotowe pojazdy będą przechowywane. W konsekwencji organ II instancji przychylił się do stanowiska organu I instancji, że plac postojowy na działce nr [...]nie podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym tylko podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu stawki właściwej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ przytoczył właściwe przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wskazał, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto organ wyjaśnił, że przez "posiadanie" należy rozumieć korzystanie przez przedsiębiorcę z nieruchomości bez względu na istnienie i rodzaj tytułu prawnego do władania nieruchomością. Sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on jej posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej zwanej "u.p.o.l". Nie staje się on jednak podatnikiem. Jest nim bowiem osoba fizyczna, której grunty są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Kolegium wskazało także, że organ I instancji w sposób prawidłowy uznał, że "blaszak" znajdujący się na nieruchomości podatników, jako obiekt nie związany trwale z gruntem, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnicy wnieśli o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 240§1 pkt 5 w zw. z art. 233 §1 pkt 1 O.p. mający wpływ na treść decyzji, poprzez przyjęcie, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw faktycznych i prawnych. W sprawie organ I instancji dowolnie przyjął, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji "nowe okoliczności faktyczne" nadal istnieją, podczas gdy oględziny nieruchomości, na podstawie których ustalono stan faktyczny stanowiący podstawę wydania decyzji miały miejsce w dniu 16 kwietnia 2009 r., a decyzja została wydania w dniu 6 listopada 2009 r., zatem nieomal 7 miesięcy po dacie oględzin nieruchomości. Tym samym brak podstaw do przyjęcia, że przesłanka "istnienia nowych okoliczności faktycznych" w dacie wydania decyzji została spełniona,

- art. 210§4 O.p. mający wpływ na treść decyzji, poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodów odmówił wiarygodności. W szczególności organ nie wskazał na podstawie jakich dowodów i faktów odmawia wiarygodności oświadczeniom J. i O. C., że nieruchomość nie jest zajęta dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazano także, że organ całkowicie pominął, że syn podatników prowadzi działalność transportową, która z istoty swojej nie polega na parkowaniu pojazdów. Nie dokonał ponadto żadnych ustaleń czy na posesji J. i O. C. kiedykolwiek dochodziło do zawierania umów transportowych bądź wykonywania innych czynności, które można by określić mianem działalności gospodarczej. W opinii skarżących rażącym naruszeniem zasad postępowania jest stwierdzenie na podstawie oględzin, nie popartych innymi dowodami, że na działce siedliskowej podatników jest prowadzona działalność gospodarcza w sposób zorganizowany i ciągły.

2. naruszenie prawa materialnego:

- art. 2- 6 u.p.o.l., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem zgodnie z regulacją w/w przepisów opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zgodnie z ustaleniami na nieruchomości należącej do skarżących postawiony jest tzw. "blaszak", który na gruncie ustawy Prawo budowlane, nie jest ani budynkiem ani budowlą, a jedynie tymczasowym obiektem budowlanym, a zatem wskazana powyżej regulacja nie ma zastosowania do tego typu obiektu. Organ błędnie przyjął, że "blaszak" jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji gdy okoliczność prowadzenia tej działalności nie została przez organ ustalona.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd zaznacza, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze w sprawie zaszły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie ulega żadnej wątpliwości, że aby przywołana podstawa wznowienia mogła mieć zastosowanie, muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) istniały w dniu wydania decyzji. W świetle zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, że istnienie nowych okoliczności czy dowodów w dniu wydania decyzji, dotyczy dnia wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie, które następnie zostało wznowione. W rozpoznanej sprawie decyzją tą jest decyzja Burmistrza Gminy z dnia 21 lutego 2008r. i to w dacie jej wydania mają istnieć nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi, która ją wydał. Decyzją tą nie jest, tak jak wskazują skarżący, decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania, czyli decyzja Burmistrza z dnia 6 listopada 2009 r. Podkreślić także należy, że pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał "decyzję pierwotną", rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym, oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Okoliczność wykorzystywania części działki rolnej skarżących (Nr[...]) jako miejsca postojowego dla samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego należącego do syna skarżących, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Transportowy "T." nie była organom podatkowym znana w dniu 21 lutego 2008r. Podobnie jak nie była w tej dacie znana okoliczność zwiększenia powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz konstrukcja budynku gospodarczego ("blaszaka") znajdującego się na działce podatników. Niewątpliwie okoliczności te mają wpływ na zakres opodatkowania posiadanych nieruchomości gruntowych i budynków. Wywoływały więc konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Prawidłowo zatem Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia 5 października 2009 r. wznowił postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia 21 lutego 2008 r. ustalającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2008 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości części działki rolnej, na której syn podatników parkuje samochody wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Art. 2 ust. 2 u.p.o.l. stanowi natomiast, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Analiza powyższego przepisu pozwala stwierdzić, że co do zasady opodatkowane podatkiem od nieruchomości są m.in. grunty, jednakże przepis przewiduje pewne od niej wyjątki. Taki wyjątek od zasady opodatkowania ww. podatkiem gruntów jest niewątpliwie przewidziany w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Ten ostatni przepis koresponduje z treścią art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zestawienie tych przepisów pokazuje, że klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako gruntu rolnego powoduje jego opodatkowanie podatkiem rolnym i wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jedynie w sytuacji gdy grunt rolny jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, innej niż działalność rolnicza, podlega on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zaznaczyć należy, że ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych ani też ustawa o podatku rolnym nie definiują pojęcia "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Sąd stoi zatem na stanowisku, że określenie to należy interpretować według jego językowego znaczenia, czyli będzie to grunt używany faktycznie do wykonywania konkretnych czynności, działań, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Na gruncie tym muszą być wykonywane rzeczywiste czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez pojęcie gruntu sklasyfikowanego jako użytek rolny, zajęty na prowadzoną działalność gospodarczą, należy także rozumieć grunt, na którym podejmowane są przez przedsiębiorcę działania umożliwiające mu osiąganie przychodów. W sprawie bezsporne jest, że syn skarżących parkuje (od 1995 r.) na części ich działki, do tego celu przygotowanej, samochody wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, której przedmiotem – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej – jest min. transport drogowy towarów, rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych czy roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Prowadzenie tego typu działalności łączy się z koniecznością posiadania i użytkowania środków transportowych. Naturalną konsekwencją tego jest również zorganizowanie odpowiedniego zaplecza umożliwiającego ich przechowywanie. Zachodzi zatem ścisły związek między tymi czynnościami, które całościowo składają się na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd stwierdza zatem, że część działki rolnej o nr [...]jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W konsekwencji słusznie organy podatkowe przyjęły, że fragment działki wykorzystywany jako parking należy opodatkować podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Słusznie również przyjęły, że przedsiębiorca wykorzystujący grunty osoby fizycznej do prowadzenia działalności gospodarczej nie jest podatnikiem. Z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że to ta osoba fizyczna – w rozpoznanej sprawie właściciele nieruchomości – płaci podatek od gruntu wykorzystywanego przez przedsiębiorcę. Organy podatkowe szczegółowo wyjaśniły w oparciu o jakie dowody dokonały powyższych ustaleń. Wskazać w tym miejscy należy, że w sprawie nie było sporu co do faktów, spór dotyczył natomiast oceny tych faktów, w kontekście przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".

Wbrew zarzutom zawartym w skardze, organy podatkowe przyjęły, że znajdujący się na gruncie skarżących "blaszak" nie podlega opodatkowaniu. A zatem organy zgodziły się z podatnikami, że obiekt ten pozostaje poza zakresem zastosowania u.p.o.l. W żadnym fragmencie decyzji organ nie stwierdził, że blaszak ten jest wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze w/w okoliczności, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd orzekł o jej oddaleniu, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.).