Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 165/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 1 par 1 i 2,w zw z art 145 par 1 pkt 1 lit c, w zw z art 151, w zw z art 7,8,9,77 par 1 kpa; 106 par 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,77 par 1 i 84 par 1, 77 par 1 i 80 w zw z art 134 par 1 ppsa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk /spr./ sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 456/12 w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 456/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P.C. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 14/09 WSA w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2008 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 29 lutego 2008 r. nr [...], którą nie stwierdzono u P.C. choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy PPIS w Poznaniu decyzją z dnia 22 lutego 2011 r. Nr [...] nie stwierdził u P.C. choroby zawodowej

Na skutek odwołania P.C. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 4 maja 2011 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu decyzją z dnia 21 września 2011 r. Nr [...], nie stwierdził u P.C. choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznej 1,2 i 3 kHz. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności powołał się na to, iż w sprawie P.C. wydano orzeczenia lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w 2006 r. i 2010 r. wydane przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu oraz przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Organ wskazał ponadto, że P.C. podczas pracy zawodowej jako instalator i palacz kotłów przemysłowych nie był narażony na hałas ponadnormatywny. Dodał, że wynik badania laryngologicznego z 18 marca 1985 r. (przed służbą wojskową) nie wykazał zmian chorobowych. P.C. rozpoczynając pracę po odbyciu zasadniczej służby wojskowej miał stwierdzony ubytek słuchu i nie był angażowany do prac na stanowiskach, gdzie występowały przekroczenia dopuszczalnych wartości hałasu. Organ I instancji stwierdził, iż z uwagi na charakter i przebieg uszkodzenia słuchu o cechach pozahałasowych (płaskie krzywe audiometryczne) oraz brak narażenia zawodowego na hałas ponadnormatywny uzasadnione było wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u P.C..

P.C. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, iż według jego wiedzy każde urządzenie w elektrociepłowni HCP wytwarza jednolity hałas, na który odwołujący był cały czas narażony i to spowodowało u niego ubytek słuchu.

Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego decyzją z dnia 2 kwietnia 2012 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uznał, że z ustalonego stanu faktycznego, szczególnie na podstawie przedłożonych przez zakład pracy kart pomiarów hałasu wynika, że w trzech pomiarach natężenia hałasu stwierdzono przekroczenie normatywów higienicznych (wynik z 30 października 1996r., gdzie w kotłowni równoważny poziom dźwięku dla 8 h dnia pracy wyniósł 87 dB, wyniki pomiarów z 26 stycznia 1994 r., gdzie w kotłowni EC I równoważny poziom dźwięku dla 8 h dnia pracy wyniósł 88 dB oraz wyniki pomiarów z 28 lutego 2000r., gdzie hałas emitowany przez pompy i turbiny nie przekraczał dopuszczalnych norm poza stanowiskiem pompiarza - natężenie hałasu wynosiło 86,3 dB). Następnie stwierdził, iż na zajmowanym stanowisku pracy nie występował hałas w stopniu, w którym stanowiłby zagrożenie dla narządu słuchu. Właściwe zaś do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia tj. Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu i Instytut Medycyny Pracy w Łodzi uznały, że w trakcie pracy zawodowej w [...] sp. z o.o. P.C. był narażony jedynie sporadycznie i krótkotrwale na hałas ponadnormatywny, co nie mogło stanowić bezpośrednio przyczyny trwałego uszkodzenia słuchu.

Organ odwoławczy ponadto wskazał, że wynik badania laryngologicznego z 18 marca 1985 r. (przed służbą wojskową) nie wykazał zmian chorobowych. Dopiero po powrocie ze służby wojskowej w badaniu z 1987 r. stwierdzono uszkodzenie słuchu, zwłaszcza ucha lewego. Nie ulega więc wątpliwości, że pogorszenie słuchu zostało spowodowane przyczynami pozazawodowymi. Mając na uwadze rozbieżności co do określenia, czy P.C. zwolniono z zasadniczej służby wojskowej z powodu uszkodzenia słuchu, czy nadwyżki etatowej, organ ten wystąpił do Archiwum Sił Powietrznych w N.D.M.i Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, w efekcie którego to działania ustalono, że skarżący został zwolniony [...] 1986 r. z powodu nadwyżki etatowej.

Organ odwoławczy podał też, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnił, iż szczegóły dotyczące służby wojskowej strony nie mają żadnego znaczenia dla postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, działanie hałasu o odpowiednim dużym natężeniu i przez odpowiedni długi okres czasu na organizm ludzki może spowodować uszkodzenie narządu słuchu. Uszkodzenie o takiej genezie ma specyficzny przebieg kliniczny, ubytek słuchu dotyczy zaś jedynie niektórych częstotliwości. Spowodowany hałasem ubytek słuchu wykazuje charakterystyczny obraz w badaniu audiometrycznym (tzw. krzywe audiometryczne). W przypadku występowania takiego obrazu można stwierdzić, że charakter uszkodzenia słuchu jest charakterystyczny dla skutków biologicznych działania hałasu. Stwierdzony zaś u P.C. obraz kliniczny i przebieg rozwoju uszkodzenia słuchu nie są w żadnej mierze charakterystyczne dla skutków biologicznych działania hałasu.

Organ II instancji stwierdził, że podstawą wydania decyzji administracyjnej w sprawie chorób zawodowych są orzeczenia lekarskie i opinie uzupełniające upoważnionych jednostek orzeczniczych. Zatem organ odwoławczy powołując treść art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) i stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki tegoż przepisu konieczne do stwierdzenia u odwołującego choroby zawodowej.

P.C. wniósł skargę na powyższą decyzję WPWIS. Ponownie podkreślił, że to warunki pracy w kotłowni [...] sp. z o.o. doprowadziły go do częściowej utraty słuchu. Zaznaczył, że twierdzenia Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, iż na uszkodzenie słuchu mają wpływ inne przyczyny takie jak: zmiany zapalne, infekcje, uwarunkowania genetyczne, miażdżyca itp. było w pełni słuszne, aczkolwiek nie uwzględniało przekroczenia norm hałasu. Wyniki badań środowiskowych przeprowadzone w latach 1994 i 1996 wykazały poziom hałasu 86,3 dB i 88 dB w zakładzie pracy, co wyraźnie wskazuje na narażenie go na hałas ponadnormatywny.

W odpowiedzi na skargę organ o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.) powołał się na art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dalej Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie wypowiedział się już Sąd - w wyroku z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 14/09 WSA w Poznaniu który uchylił wydane w niniejszej sprawie decyzje organów nadzoru sanitarnego wskazując, że orzecznictwo sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje, że organy inspekcji sanitarnej związane są rozpoznaniem choroby wskazanym w orzeczeniach lekarskich. Sąd I instancji stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej i wytycznych zawartych we wskazanym wyroku. Po pierwsze organy nadzoru sanitarnego rozpoznały niniejszą sprawę w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Prawidłowo również organy orzekające oparły swe rozstrzygnięcia na wnioskach wynikających z orzeczeń lekarskich wydanych w niniejszej sprawie przez uprawnionych do tego orzeczników i Instytut Medycyny Pracy

Sąd Wojewódzki następnie wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 99 poz. 825), a obowiązującym od dnia 3 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Prawidłowo stwierdził Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że żadne z przeprowadzonych u skarżącego w toku niniejszego postępowania badań lekarskich, w tym orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z 17 lipca 2006 r. nr [...], przez orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 2 października 2006 r. Nr [...], ponowne orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2010 r. Nr [...] po ostatnie orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 2 czerwca 2010 r. Nr [...], nie potwierdziły związku wystąpienia obustronnego ubytku słuchu (poz. 21 wykazu chorób zawodowych) z wykonywaną przez niego pracą w [...] sp. z o.o. w Poznaniu na stanowisku palacza kotłów przemysłowych. W orzeczeniach tych po analizie obrazu klinicznego i przebiegu rozwoju uszkodzenia słuchu nie stwierdzono by uszkodzenie to było charakterystyczne dla skutków biologicznego działania hałasu.

Sąd I instancji wskazał, że w ostatnim z orzeczeń wyjaśniono, że z dokumentacji pacjenta wynika, że w trakcie pracy zawodowej był on narażony jedynie sporadycznie na hałas ponadnormatywny, co nie stwarzało ryzyka trwałego uszkodzenia słuchu. W orzeczeniu z 14 stycznia 2010 r. Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu stwierdziło, że w badaniu wstępnym laryngologicznym (przed rozpoczęciem w 1981 r. pracy) nie stwierdzono odchyleń. W 1987 r. po powrocie do pracy ze służby wojskowej stwierdzono uszkodzenie słuchu – zwłaszcza ucha lewego. Dlatego P.C. miał ustalone przez lekarza profilaktyka przeciwwskazanie zdrowotne do pracy w hałasie. Centrum wskazało, że z oceny narażenia stanowiska pracy w czasie pracy zawodowej wynika, że skarżący nie był narażony ciągle na hałas ponadnormatywny. Narażenie to mogło wystąpić jedynie sporadycznie, krótkotrwale, co nie spełnia kryteriów choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu zawartej w wykazie chorób zawodowych rozporządzeniem z 30 czerwca 2009 r. Natomiast Centrum Medycyny Pracy dodało, że odchylenia w narządzie słuchu zostały spowodowane prawdopodobnie czynnikami pozazawodowymi, aktualnie trudnymi do ustalenia.

Sąd Wojewódzki stwierdził następnie, iż organ odwoławczy w ramach uzupełnienia postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.) w dniach 3 i 26 stycznia 2012 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi o wydanie opinii uzupełniającej. W odpowiedziach z dnia 16 stycznia i 28 lutego 2012 r. Instytut wskazał, że: "Podstawowymi przesłankami wykluczającymi możliwość rozpoznania u P.C. zawodowej etiologii uszkodzenia słuchu sa: 1. stwierdzony charakter uszkodzenia słuchu, który nie jest charakterystyczny dla skutków biologicznych działania hałasu (szczegółowe wyjaśnienie w treści orzeczenia), 2. fakt, iż podczas pracy zawodowej badany był narażony jedynie sporadycznie a hałas ponadnormatywny, co nie stwarzało ryzyka trwałego uszkodzenia słuchu". Instytut zaznaczył też, "że kwestie dotyczące przebiegu służby wojskowej skarżącego nie mają istotnego znaczenia dla sprawy". Instytut wyjaśnił również, "że nie wolno podzielać mylnego laickiego mniemania, że jeśli u osoby pracującej w hałasie występuje ubytek słuchu, to jest on a priori przyczynowo związany z narażeniem zawodowym".

Sąd wskazał, że mając powyższe na względzie, z wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich, jak i późniejszych opinii Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi zawierających wiadomości specjalne (nt. ubytku słuchu spowodowanego hałasem i innymi czynnikami) wynika niezbicie, że etiologia powstałego u skarżącego ubytku słuchu nie wiąże się z wykonywaniem przez niego pracy w [...] sp. z o.o. na stanowisku instalatora, a następnie palacza kotłów przemysłowych.

Sąd stwierdził, że same ustalenia wynikające z orzeczeń lekarskich i opinii medycznych wystarczają do stwierdzenia (nawet przy stwierdzeniu, że w miejscu pracy skarżącego stwierdzono natężenie hałasu przekraczające normatywy higieniczne - wyniki pomiarów z 30 października 1996 r. i z 26 stycznia 1994 r.), że ubytek słuchu u skarżącego nie został spowodowany działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

P.C. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię - tj. art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy (Dz.U z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm) polegającą na przyjęciu, że etiologia powstałego u skarżącego ubytku słuchu nie wiąże się z wykonywaniem przez niego pracy w [...] sp. z o.o. na stanowisku instalatora, a następnie palacza kotłów przemysłowych podczas gdy na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich stwierdzono u Skarżącego obustronny ubytek słuchu wymieniony w poz. 21 wykazu chorób zawodowych wywołany narażeniem zawodowym skarżącego na działanie hałasu w miejscu pracy w rozumieniu tego przepisu;

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji pomimo, iż w niniejszej sprawie nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, w tym nie przeprowadzono dowodu z dokumentu znajdującego się w aktach Archiwum Sił Powietrznych w N.D.M., podczas gdy dokument ten stanowi istotny dowód na to, że uszkodzenie słuchu skarżącego zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, a nie służbą wojskową, z której został zwolniony z tej przyczyny, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na treść decyzji o odmowie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej;

- art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na nie zobowiązaniu organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie brakujących dokumentów tj. dokumentu znajdującego się w aktach Archiwum Sił Powietrznych w N.D.M.wskazujących bezpośrednią i rzeczywista przyczynę odwołania ze służby wojskowej;

- art. 7, 77 § 1 i 84 § 1 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o lakoniczne, niezawierające przekonującego uzasadnienia orzeczenia lekarskie i decyzje administracyjne;

- art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez:

a) nie wyjaśnienie czy istniejący u skarżącego ubytek słuchu spowodowany był jedynie następstwem innych czynników niż hałas ponadnormatywny w miejscu pracy, a na ile był następstwem właśnie tego podwyższonego hałasu w miejscu pracy skarżącego,

b) całkowite pominięcie w obu decyzjach odniesienia się do faktycznych przyczyn ubytku słuchu u skarżącego i niewskazanie konkretnej przyczyny ubytku słuchu u skarżącego,

c) nie wyjaśnienie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy poprzez niewskazanie czy i w jakim stopniu wykonywanie przez skarżącego pracy w warunkach "sporadycznego" narażenia na hałas przyczyniło się do ubytku słuchu,

d) uznanie za zasadne decyzje organów obu instancji podczas gdy są one lakoniczne i skrótowe i nie spełniają wymogów orzeczeń wydanych w sprawie dotyczącej choroby zawodowej albowiem organ wydający decyzję zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej "NSA") rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Kontrola NSA sprowadzała się zatem do oceny podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa zarówno materialnego jak i przepisów postępowania.

Nie są trafne zarzuty naruszenia art. 7, 8, 9, 77 § 1 k.p.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a. Zarzuty te oparte są na twierdzeniu, że Sąd nie zauważył, iż organy administracji nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji przeprowadziły prawidłowe postępowanie dowodowe, zebrały cały potrzebny do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i wzięły go pod rozwagę. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organ odwoławczy zwrócił się do Archiwum Sił Powietrznych w N.D.M.i Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z prośbą o wyjaśnienia dotyczące kwestii związanych ze służbą wojskową skarżącego i jej wpływem na uszkodzenie słuchu u skarżącego. Z dokumentacji z Archiwum Sił Powietrznych wynika, że został on zwolniony [...] 1986 r. z powodu nadwyżki etatowej. Natomiast z pisma – odpowiedzi z dnia 14 grudnia 2011 r. wynika ponadto, że Archiwum nie ma innych dokumentów. W takiej sytuacji zbędnym było zastosowanie wskazywanej w art. 106 § 3 p.p.s.a. regulacji związanej z dopuszczeniem dowodu z dokumentu przez Sąd. Z kolei Instytut w Łodzi w piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r. wyjaśnił, że szczegóły dotyczące służby wojskowej skarżącego nie mają żadnego znaczenia dla postępowania diagnostyczno-orzeczniczego dotyczącego skarżącego i dlatego nie ma żadnych podstaw do weryfikacji orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stanowisko to wynikało z jednoznacznych wyników badań skarżącego wykluczających związek choroby skarżącego z warunkami pracy. Na powyższe okoliczności powołał się w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji.

Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wbrew zawartym w powyższym zarzucie twierdzeniom, zasadnie stwierdzono u skarżącego (na co prawidłowo wskazał Sąd I instancji), że ubytek słuchu był u niego następstwem innych, niż hałas ponadnormatywny w miejscu pracy, czynników. Wynika to m.in. z pism i orzeczeń Instytutu Medycyny Pracy, tj. z dnia 2 czerwca 2010 r., 2 października 2006 r., oraz z dnia 16 stycznia 2012 r. oraz z dnia 9 i 28 lutego 2012 r.

Odnośnie zaś wskazywanego przez skarżącego kasacyjnie braku odniesienia się do przyczyny ubytku słuchu u skarżącego podać należy, iż Sąd wskazał, że organ nie był w stanie tego wyjaśnić. I tak w orzeczeniu z 14 stycznia 2010 r. Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy uznało, że odchylenia w narządzie słuchu zostały spowodowane czynnikami pozazawodowymi, trudnymi do ustalenia, gdyż uszkodzenie słuchu stwierdzono u P.C. już po służbie wojskowej, a pogorszenia w ciągu wielu lat nie można wiązać z warunkami pracy. Również w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z 2 października 2006 r. pomimo stwierdzenia u skarżącego ubytku słuchu, zaznaczono, że charakter tego ubytku nie spełnia warunków wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Uznano pozazawodową etiologię istniejącego niedosłuchu u skarżącego mając na względzie oczywistość wyników badań oraz okoliczność, iż uszkodzenie słuchu po raz pierwszy stwierdzono u skarżącego w 1987 r. po odbyciu służby wojskowej. Zbędnym zatem było w niniejszej sprawie, ustalanie jaka konkretna przyczyna pozazawodowa spowodowała ubytek słuchu u skarżącego, bowiem nie to było celem niniejszego postępowania.

Wskazać należy też, że Sąd trafnie zwrócił uwagę, że w sprawie wyjaśniono, iż wykonywanie przez skarżącego pracy w warunkach sporadycznego narażenia na hałas nie przyczyniło się do ubytku słuchu. Przy czym Sąd powołał się na orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z dnia 2 czerwca 2010 r. uzupełnione pismami z dnia 16 stycznia i 28 lutego 2012 r. w których wskazano, że w trakcie pracy zawodowej skarżący był narażany jedynie sporadycznie na hałas ponadnormatywny, co nie stwarzało ryzyka trwałego uszkodzenia słuchu.

Zarzut wydania decyzji przez organy administracji w oparciu o niezawierające przekonującego uzasadnienia orzeczenia lekarskie i decyzje administracyjne też nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy w ślad za Sądem Wojewódzkim, że orzecznictwo sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje, że organy inspekcji sanitarnej związane są rozpoznaniem choroby wskazanym w orzeczeniach lekarskich. Związanie to wynika z potrzeby oparcia się na wiadomościach i wiedzy specjalistycznej, którymi organy nie dysponują. W przypadku gdy orzeczenia lekarskie nie budzą wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego (tj. są prawidłowo uzasadnione – m.in. są logiczne, spójne i rzeczowe), co miało miejsce w niniejszej sprawie, jak zasadnie uznał Sąd I instancji, a także wydane zostały przez właściwych orzeczników i w zakresie ich kompetencji – a za takie uznać należy orzeczenia wydane w niniejszej sprawie – to nie ma przeszkód by organy inspekcji sanitarnej oparły się na rozpoznaniu przedstawionym w takich orzeczeniach. Stwierdzić przy tym również należy, że wskazany przez organ I instancji i uzupełniony przez WPWIS stan faktyczny był wyjaśniony właściwie a całość branego w sprawie pod uwagę materiału dowodowego była wystarczająca by taki stan faktyczny ustalić. Same już bowiem ustalenia wynikające z orzeczeń lekarskich i opinii medycznych wystarczają do przyjęcia, nawet przy ustaleniu, że w miejscu pracy skarżącego stwierdzono natężenie hałasu przekraczające normatywy higieniczne - wyniki pomiarów z 30 października 1996 r. i z 26 stycznia 1994 r., że ubytek słuchu u skarżącego nie został spowodowany działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy. Skarżący kasacyjnie upatruje go w błędnej wykładni tego przepisu polegającej na przyjęciu, że etiologia powstałego u skarżącego ubytku słuchu nie wiąże się z wykonywaniem przez niego pracy w [...] sp. z o.o. na stanowisku instalatora, a następnie palacza kotłów przemysłowych, podczas gdy na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich stwierdzono u skarżącego obustronny ubytek słuchu wymieniony w poz. 21 wykazu chorób zawodowych wywołany narażeniem zawodowym skarżącego na działanie hałasu w miejscu pracy w rozumieniu tego przepisu. Z treści tego kluczowego w sprawie przepisu, wynika że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Nie ulega wątpliwości, że u skarżącego zachodzi pierwsza przesłanka, bowiem stwierdzono u niego chorobę która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. W postępowaniu odwoławczym ustalono także, inaczej niż w postępowaniach wcześniejszych, że skarżący wykonywał pracę w warunkach narażenia zawodowego (czynnika uciążliwego /szkodliwego), bowiem z przedłożonych przez zakład pracy kart pomiarów hałasu wynika, że w trzech pomiarach natężenia hałasu stwierdzono przekroczenie normatywów higienicznych (wynik z 30 października 1996r., gdzie w kotłowni równoważny poziom dźwięku dla 8 h dnia pracy wyniósł 87 dB, wyniki pomiarów z 26 stycznia 1994 r., gdzie w kotłowni EC I równoważny poziom dźwięku dla 8 h dnia pracy wyniósł 88 dB oraz wyniki pomiarów z 28 lutego 2000r., gdzie hałas emitowany przez pompy i turbiny nie przekraczał dopuszczalnych norm poza stanowiskiem pompiarza - natężenie hałasu wynosiło 86,3 dB). Zdaniem skarżącego kasacyjnie wskazuje to na związek jego choroby z warunkami pracy. Jednak organ odwoławczy korzystając z możliwości obalenia takiego domniemania, przy aprobacie Sądu uznał, iż na zajmowanym stanowisku pracy nie występował hałas w stopniu, w którym stanowiłby zagrożenie dla narządu słuchu. Bowiem właściwa do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostka służby zdrowia tj. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi uznał, że w trakcie pracy zawodowej w [...] sp. z o.o. P.C. był narażony jedynie sporadycznie i krótkotrwale na hałas ponadnormatywny, co nie mogło stanowić bezpośrednio przyczyny trwałego uszkodzenia słuchu. Jednak co jest najważniejsze przeprowadzone badania lekarskie wykluczyły etiologię biologiczną (zawodową) ubytku słuchu. Jak zasadnie stwierdził Sąd Wojewódzki, organy wykazały, iż począwszy od orzeczenia lekarskiego Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z 17 lipca 2006 r. nr [...], przez orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 2 października 2006 r. Nr [...], ponowne orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2010 r. Nr [...] po ostatnie orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 2 czerwca 2010 r. Nr [...], uzupełnione późniejszymi wyjaśnieniami, przy stwierdzeniu istnienia u P.C. obustronnego uszkodzenia słuchu odbiorczego czuciowo-nerwowego, po analizie obrazu klinicznego i przebiegu rozwoju uszkodzenia słuchu, nie stwierdzono by uszkodzenie to było charakterystyczne dla skutków biologicznego (zawodowego) działania hałasu. Z wyjaśnień Instytutu Medycyny Pracy wynika, że działanie hałasu o odpowiednio dużym natężeniu i przez odpowiednio długi okres czasu na organizm ludzki może spowodować uszkodzenie narządu słuchu. Uszkodzenie o takiej genezie ma specyficzny przebieg kliniczny, ubytek słuchu dotyczy jedynie niektórych częstotliwości. spowodowany hałasem ubytek słuchu wykazuje charakterystyczny obraz w badaniu audiometrycznym (krzywe audiometryczne). W przypadku występowania takiego obrazu można stwierdzić, że charakter uszkodzenia słuchu jest charakterystyczny dla skutków biologicznych działania hałasu. Istnieje bardzo wiele możliwych powodów uszkodzenia słuchu (toksyczne, infekcyjne, naczyniowe, metaboliczne, neurologiczne, pourazowe, wrodzone, itd). Krzywe audiometryczne w badaniu P.C. charakteryzują się płaskim przebiegiem, co oznacza, że uszkodzenie słuchu rozwijało się zarówno w niskich, jak i wysokich częstotliwościach. Z badania audiometrycznego wynika zatem ewidentnie, że w przypadku skarżącego nie występują biologiczne skutki utraty słuchu. W takim przypadku występuje bowiem inna niż zawodowa etiologia choroby. Tych okoliczności zdaje się nie zauważać autor skargi kasacyjnej, a wykluczają one trzecią konieczną przesłankę z art. 2351 Kodeksu pracy, mianowicie to, że ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy inspekcji sanitarnej musi wykazać związek przyczynowy rozpoznanej choroby z warunkami lub sposobem wykonywania pracy. Powyżej przedstawionej oceny Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nie sposób w jakikolwiek sposób podważyć. W rezultacie brak wskazanego związku przyczynowego wyklucza możliwość uznania choroby skarżącego za chorobę zawodową określoną przepisem art. 2351 Kodeksu pracy.

W konsekwencji nie mogły być uznane za zasadne zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., bowiem Sąd pierwszej instancji w wyniku prawidłowo przeprowadzonej kontroli działalności organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, opierając się na wyżej przedstawionej trafnej argumentacji, zobowiązany był na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę, tym samym nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.