Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1400/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 206
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art, 7, 77, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa części dotacji celowej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010 r. co do nakazanej do zwrotu do budżetu państwa dotacji celowej w kwocie [...] zł ([...]) z należnymi od tej kwoty odsetkami; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Powiatu [...] kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Powiatu K. jest decyzja Ministra Finansów z [...] listopada 2010 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010 r. nakazującej zwrot do budżetu państwa części dotacji celowej na przeprowadzenie poboru do wojska pobranej w 2008 r. w nadmiernej wysokości w kwocie 4.652,56 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 14 lipca 2009 r. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym :

W 2008 r. Powiat K. otrzymał dotację celową w kwocie 51.400,00 zł na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej związanego z powołaniem i funkcjonowaniem komisji lekarskich w ramach przeprowadzonego poboru do wojska w 2008r. W wyniku kontroli problemowej przeprowadzonej w czerwcu 2009r.przez inspektorów [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. ustalono, że Powiatowa Komisja Lekarska w K. działała od lutego do marca 2008 r. Dokonano analizy wydatków dokonanych na prace komisji poborowej w 2008 r. i stwierdzono, że znaczna ich część została dokonana po przeprowadzonym poborze w II półroczu 2008 r. Stwierdzono więc, że wydatkowanie środków w kwocie 4.652,56 zł na zakup materiałów i wyposażenia tj. telewizora, sejfu i materiałów biurowych w II półroczu 2008r. wskazuje na to, iż "wydatki te nie mogły dotyczyć prac komisji w 2008 roku, a takie było przeznaczenie dotacji".

W dniu 2 października 2009 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu części dotacji z budżetu państwa przeznaczonej na prace poborowej komisji lekarskiej w 2008 r. w kwocie 4.652,56 zł, jako pobranej w nadmiernej wysokości. W wyniku postępowania Wojewoda P. wydał decyzję nr [...]z dnia [...] grudnia 2009r. nakazującą zwrot do budżetu państwa pobranej w 2008r. dotacji celowej na przeprowadzenie poboru do wojska w nadmiernej wysokości w kwocie 4.652,56 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 14 lipca 2009r.

Po rozpoznaniu odwołania Powiatu K. Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia organ wskazał naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. a także art. 145 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] wydał w dniu[...]sierpnia 2010 r. decyzję, w której nakazał Powiatowi K. zwrot do budżetu państwa części obranej w nadmiernej wysokości dotacji celowej w kwocie 4 652,56 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 14 lipca 2009 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że, po dokonaniu szczegółowej analizy poniesionych wydatków w powiązaniu z harmonogramem czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem na terenie Województwa [...] poboru w 2008 r. zdecydowaną większość wydatków poniesionych na przeprowadzenie poboru w 2008 r. była niezbędna do realizacji zadania, jednakże, część wydatków z dotacji celowej na przeprowadzenie poboru w 2008 r. została poniesiona ponad trzy miesiące po zakończeniu prac komisji lekarskiej, tym samym nie mogła służyć w sposób bezpośredni czynnościom związanym z poborem w 2008 r. Tak więc ze względu na to, że część dotacji celowej nie była niezbędna do finansowania przedmiotowego zadania Wojewoda [...] stwierdził, że w omawianej sprawie nastąpiło naruszenie przepisu art. 145 ust. 1 ustawy o finansach publicznych tj . pobranie części dotacji celowej w nadmiernej wysokości.

Po rozpoznaniu odwołania Powiatu K. Minister Finansów wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję Wojewody P.. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z analizy dokumentacji w sprawie jednoznacznie wynika, że wydatki na zakup telewizora, sejfu i artykułów biurowych zostały dokonane ponad trzy miesiące po zakończeniu prac komisji lekarskiej i nie były one niezbędne do przeprowadzenia poboru w 2008 r. z tego względu, że pobór został przeprowadzony, a komisja lekarska zakończyła swoje prace 14 marca 2008 r. Ponadto wskazał, że wydatki te nie miały charakteru zapłaty za wcześniej zaciągnięte zobowiązania za czynności dokonane w czasie działania wskazanej komisji lekarskiej, lecz charakter typowego zakupu określonych przedmiotów na poczet działań w tym zakresie w następnych latach. Minister zwrócił uwagę, że potwierdza to również wyjaśnienie Starosty K. zawarte w piśmie z 12.04.2010 r.

W związku z tym, zdaniem Ministra Finansów, w przedmiotowej sprawie doszło do wykorzystania części dotacji celowej udzielonej w 2008 r. na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej związanego powołaniem i funkcjonowaniem komisji lekarskich w ramach prowadzonego poboru do wojska w 2008 r. na wydatki, które nie były niezbędne na finansowanie dotowanego zadania, co oznacza, że wskazana w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji kwalifikacja prawna - art. 145 ustawy o finansach publicznych, będący przepisem materialnym określającym rodzaj nieprawidłowego wykorzystania dotacji celowej jest prawidłowa. Zdaniem Ministra Finansów nieprawidłowość w przedmiotowej sprawie polega na pobraniu z budżetu środków finansowych w wysokości wyższej. niż niezbędna na finansowanie dotowanego zadania ponieważ część wydatków (zakup telewizora, sejfu, materiałowy biurowych) została dokonana po zakończeniu realizacji zadania a więc nie była niezbędna do jego realizacji.

Od powyższej decyzji Powiat K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez brak wskazania naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub umowy zawartej pomiędzy Wojewodą P.m i Powiatem K. oraz poprzez brak analizy dokonanych wydatków pod kątem ich zasadności w związku z całokształtem prac komisji poborowej. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż zasady wydatkowania przyznanej dotacji nie zostały uregulowane przez Wojewodę odrębną umową czy też decyzją , zakres niezbędnych czynności jakie powinny być wykonane został określony w "Harmonogramie czynności związanych z przygotowaniem i z przeprowadzeniem na terenie województwa P. poboru 2008 r." zatwierdzonym przez Wojewodę P.. W harmonogramie Wojewoda nie określił żadnych terminów wydatkowania i rozliczenia przyznanych środków na realizację przedmiotowego zadania, a ogólny przepis rozporządzenia RM z dnia 24.01.2006r. w sprawie komisji lekarskich oraz zasad wynagradzania za udział w ich pracach ( § 23) nie wskazuje żadnego terminu wydatkowania kwoty dotacji lecz jedynie cele zaplanowanych w budżecie województwa środków finansowych. Ponadto strona skarżąca podniosła, że zakup zakwestionowanego sprzętu możliwy był dopiero po ostatecznym rozliczeniu kosztów dotyczących wynagrodzenia członków Komisji, rekompensat dla zoz –ów, opłat za przygotowanie lokalu i częściowo materiałów biurowych. Wówczas zakupiono materiały biurowe za kwotę 289,36 zł, aby zwrócić na rzecz Starostwa, gdyż w czasie poboru były wykorzystane pożyczone. W czasie poboru był także wykorzystany telewizor Starostwa, zaś sejf zakupiono z uwagi na konieczność przechowywania dokumentacji poboru podlegającej szczególnej ochronie.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podkreślić należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że zasługuje ona na częściowe uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest obowiązek zwrotu części należności budżetowej w kwocie 4.652,56 zł. (wraz z odsetkami), w ocenie organu pobranej w 2008r. w nadmiernej wysokości dotacji celowej, przyznanej z budżetu państwa na rok 2008 dla Powiatu K. na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej związanego organizacją poboru do wojska w 2008 roku.

W ocenie Sądu rację mają organy obu instancji wskazując, że z tej dotacji możliwe było sfinansowanie wyłącznie wydatków związanych bezpośrednio z tym zadaniem i wobec powyższego w sposób oczywisty nie mógł z dotacji zostać sfinansowany zakup telewizora już po zakończeniu poboru, a więc nie na potrzeby związane z jego przeprowadzeniem. To samo dotyczy zakupu materiałów biurowych.

Jednak w ocenie Sądu nie jest już tak oczywista kwestia zakupu sejfu – jak twierdzi strona skarżąca został on zakupiony w celu przechowania podlegającej ochronie dokumentacji poboru. Z "Harmonogramu czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem na terenie województwa P. poboru w 2008r." wynika obowiązek starostów do przechowywania i zabezpieczenia danych związanych z poborem. Problem, gdzie znajduje się dokumentacja związana z przeprowadzeniem poboru i czy zawiera ona treści niejawne podlegające ochronie, umknął uwadze organów obu instancji. Ustalenie to jest, w ocenie Sądu, niezbędne dla ostatecznego zakwalifikowania wydatku na zakup sejfu jako związanego lub nie z poborem w 2008 roku.

Z tych też względów należy uznać, że do ustalenia dotacji podlegającej zwrotowi doszło z naruszeniem zasad procedury administracyjnej, w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, działające w sprawie organy administracji publicznej bezpodstawnie zakwalifikowały dotację w kwocie 1903,20 zł do kategorii dotacji pobranych w nadmiernej wysokości w rozumieniu art. 145 ust 2 obowiązującej w sprawie ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych ( Dz. U z 2005r. Nr 249 poz. 2104 ze zm. ), a tym samym podlegającą zwrotowi do budżetu państwa na podstawie art. 145 ust 1 pkt 2 i ust 4 powyższej ustawy. Z tego względu wydana w sprawie decyzja organu II instancji podlega z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a uchyleniu.

Nietrafne są zarzuty strony skarżącej dot. braku materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji o obowiązku zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Jest nim właśnie art. 145 ust. 2 w/w ustawy. Dotacja pobrana w nadmiernej wysokości to dotacja, która nie była niezbędna do sfinansowania działania, na które została przyznana. Nie jest też prawdą twierdzenie strony skarżącej, że nie były określone żadne terminy wydatkowania i rozliczenia przyznanej dotacji. Po pierwsze obowiązuje termin roczny związany z terminem na jaki uchwalany jest budżet. Po drugie , tak jak to wskazał Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, cel na jaki dotacja została przyznana wyznacza czas jej wydatkowania, gdyż mogła ona być użyta jedynie na cele bezpośrednio związane z poborem 2008 roku.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 206 p.p.s.a