Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 172/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia WSA del. do NSA Maria Werpachowska, Protokolant Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Mieścisko o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Mieścisko a Prezydentem Miasta Poznania w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku H. S. w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Poznania jako właściwego do rozpoznania wniosku H. S. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta Poznania przekazał do rozpatrzenia według właściwości, do Ośrodka Pomocy Społecznej w Mieścisku wniosek H. S. w sprawie umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 20 maja 2009 r. H. S. zwróciła się o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej. Zainteresowana obecnie przebywa w Poznaniu, jednakże jest to jedynie doraźne miejsce pobytu. Ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały H. S. jest natomiast gmina Mieścisko.

Wnioskiem z dnia 19 października 2009 r., Wójt Gminy Mieścisko wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania, a Wójtem Gminy Mieścisko, w sprawie skierowania H. S. do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że H. S. miejsce zamieszkania w Mieścisku przy ul. [...] opuściła dobrowolnie w 2006 r., a w dniu 23 października 2008 r. wraz z synem wymeldowała się z pobytu stałego. Nie jest również zameldowania na pobyt czasowy na terenie Gminy Mieścisko.

Ponadto, H. S. reguluje czynsz za zajmowane mieszkanie w Poznaniu przy ul. [...], a ponadto kontynuuje leczenie i zwraca się o pomoc do właściwych instytucji w tym mieście. Tam też zamieszkuje jej syn A. S.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 13 listopada 2009 r., Prezydent Miasta Poznania wskazał, że H. S. w Poznaniu przebywa krótkotrwale w mieszkaniu kolegi jej syna ze względu na stan zdrowia i okoliczność, iż nie może przebywać we wcześniejszym miejscu zamieszkania. Ponadto, z posiadanych informacji wynika, że nie zamieszkuje już pod adresem Poznań, ul. [...], a organowi nie jest znane aktualne miejsce jej pobytu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej powoływanej jako u.o.p.s. ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 u.o.p.s.). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania".

Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że miasto Poznań, w rozumieniu powołanego art. 25 k.c., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania H. S., na co wskazuje okoliczność, że opuściła Mieścisko i wyjechała wraz ze swoim synem do Poznania, gdzie zamieszkuje. Na zamiar pobytu w Poznaniu wskazuje również fakt, że H. S. kontynuuje leczenie w Poznaniu i o pomoc zwraca się do właściwych instytucji w tym mieście.

Zamiar przebywania na stałe w Poznaniu i jednocześnie przebywanie w tej miejscowości czyni z niej miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że Prezydenta Miasta Poznania uznać należy, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku H. S. o skierowanie jej do domu pomocy społecznej.

Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.