Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1254/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 i  art. 21
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1969 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania na rzecz J. L., R. L. i E. W., odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości położoną w G. przy ul [...], zapisaną w księdze wieczystej KW Nr [...], oznaczoną jako parcele nr [...] o pow. [...]m², [...] i [...] o pow. [...] m² z całej powierzchni [...] m² - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że decyzją z dnia [...] lutego 1969 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w G. przy ul [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako parcele nr [...]o pow. [...] m², [...] i [...] o pow. [...] m² z całej powierzchni [...]m² stanowiącej własność J. L., R. L. i E. W., a decyzja z dnia [...] lutego 1969 r. przyznało na rzecz J. L., R. L. i E. W., odszkodowania za grunt w wysokości [...] zł.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2006 r. spadkobiercy byłych właścicieli – J. L., K. S., B. L., E. W., R. L. i D. S. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1969 r. w części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ decyzja wydana została z naruszeniem prawa, gdyż przeprowadzono rozprawę odszkodowawczą bez udziału biegłych.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Minister Budownictwa stwierdził nieważność decyzji z dnia [...]lutego 1969 r. w części dotyczącej odszkodowania, a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że ustalenia odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94), a zatem w aspekcie zgodności z przepisami tej ustawy należy ocenić kwestionowaną decyzję

Z ustaleń organu wynika, że pismem z dnia [...] listopada 1968 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. zawiadomiło J. L., E. W. i H. L. o terminie i miejscu rozprawy odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień [...] grudnia 1972 r.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej; opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z rozprawy z dnia [...] grudnia 1968 r. wynika, że organ wywłaszczeniowy, tj. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. nie powołał biegłych, a tym samym nie wysłuchał na rozprawie opinii, która była niezbędna przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Minister Infrastruktury stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, iż niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 21 ww. ustawy powoduje, iż decyzja z dnia [...] lutego 1969 r. w części dotyczącej przyznania odszkodowania dotknięte jest, w myśl art. 156 §1 pkt 2 kpa, wadą rażącego naruszenia prawa; stanowisko to znajduje uzasadnienie w utrwalonym orzecznictwie sądowym Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 16 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1817/98 LEX nr 47343, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 38/98 OSNP 1999/6/194).

Zdaniem Ministra Infrastruktury z akt sprawy nie wynika, aby badane orzeczenie w części dotyczącej odszkodowania wywołało nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta G. - wykonujący zadania starosty; zarzucając decyzji: (1) błędną interpretację art. 156 § 1 pkt 2 kpa, która miała wpływ na wynik orzeczenia; (2) błędną interpretację art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości; (3) naruszenie art. 7 i 8 kpa, oraz art. 77 kpa; (4) naruszenie art. 80 kpa - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1969 r. w części dotyczącej przyznania odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

2. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.

3. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1969 r. w części dotyczącej przyznania na rzecz J. L., R. L. i E. W., odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości położoną w G. przy ul [...], zapisaną w księdze wieczystej [...], oznaczoną jako parcele nr [...] o pow. [...] m², [...] i [...] o pow. [...] m² z całej powierzchni [...] m².

Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

4. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja, o której stwierdzenie nieważności wniesiono, dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

W niniejszej sprawie wywłaszczenia nieruchomości i przyznania odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.), a zatem prawidłowo organ uznał, iż w aspekcie zgodności z przepisami tej ustawy należy oceniać kwestionowaną decyzję.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowo - odszkodowawczej, odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej; opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis ten został sformułowany jasno i precyzyjnie, nie wymaga zatem interpretacji. Z przepisu tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że aby można było ustalić odszkodowanie, organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej obowiązany był wyznaczyć rozprawę a na rozprawie wysłuchać opinii biegłych, która to opinia powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Wobec powyższego, ustalenie odszkodowania za wywłaszczaną nieruchomość musiało być poprzedzone wyznaczoną rozprawą oraz wysłuchaniem na niej opinii biegłego (biegłych).

5. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że organ wywłaszczeniowy nie powołał biegłych i nie wysłuchał na rozprawie ich opinii, co było konieczne do ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczaną nieruchomość. Ponieważ interpretacja przepisu art. 21 nie budzi żadnych wątpliwości, oznacza to, że ustalenie odszkodowania bez powołania biegłych i wysłuchania ich na rozprawie, rażąco naruszyło prawo.

6. Stanowisko organu w tej kwestii Sąd podziela w zupełności; jest ono zgodne z utrwalonym już orzecznictwem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również Sądu Najwyższego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 r. I OSK 996/06, LEX nr 354687, stwierdził, że nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej, nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku zatem gdy norma prawna wymaga wykładni, a wynik tej wykładni może być różny, przyjęcie określonej wykładni nie może zostać zakwalifikowane do rażącego naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 lipca 2007 r. II OSK 1032/06, LEX nr 368207, stwierdził, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z powodu, że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, lecz dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 kwietnia 1999 r. IV SA 1817/98, LEX nr 47343, stwierdził zaś, że zasadny jest zarzut strony skarżącej co do naruszenia w sprawie art. 21 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wymagający wysłuchania przez organ orzekający o wywłaszczeniu biegłych przed wydaniem orzeczenia. W wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r. III RN 38/98 Sąd Najwyższy stwierdził, iż rażąco narusza prawo decyzja wywłaszczeniowa wydana bez podstawy prawnej i zawierająca orzeczenie o odszkodowaniu bez uzyskania opinii biegłego (art. 3 i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości).

Poglądy wyrażone w tych wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.