Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 122/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 , art. 229
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Paweł Darmoń Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia 21 listopada 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości i umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z 26 sierpnia 2019 r. znak: [...] orzekł:

1. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0008 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], objęta księgą wieczystą [...], w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...], na rzecz S. K.;

2. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0056 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] objęta księgą wieczystą [...], w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...], prowadzonego z wniosku S. K..

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 4 pkt 9b1, art. 136 ust. 3, art. 142 ust. 1 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), dalej: "u.g.n.".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że 28 grudnia 2018 r. do organu wpłynął wniosek S. K. o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] i nr [...] oraz część działki nr [...], które w dniu wywłaszczenia stanowiły część działki oznaczonej jako l. kat. [...], objęta kw [...]. Powyższy teren został objęty decyzją wywłaszczeniową Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej w K. z 30 marca 1965 r. znak: [...] W dniu wywłaszczenia działka nr [...] stanowiła własność H. K.. W uzasadnieniu wskazano, iż nieruchomości są niezbędne pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]".

Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w K. z 22 listopada 1995 r., sygn. I Ns 1503/95/K, na podstawie którego spadek po H. K. K. nabył w całości syn S. W. K..

Na podstawie planu podziału nieruchomości z 28 sierpnia 1997 r. nr [...] działka nr [...] podzieliła się na działki o nr [...] i [...]. Decyzją z 6 marca 2006 r. znak [...] Prezydent Miasta K. zatwierdził z urzędu podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Projektem podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 października 2000 r., zatwierdzonym decyzją PMK z 27 grudnia 2000 r. działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i [...]. Jak wynika z porównania mapy katastralnej z mapą ewidencyjną parcela l.kat. [...] odpowiada działkom nr [...], [...], [...], [...] oraz części działki nr [...]. Zgodnie z księgą wieczystą [...] działka nr [...] stanowi własność Gminy Miejskiej K. w użytkowaniu wieczystym spółki firma A

Wobec powyższego organ wskazał, że zasadnym stało się zgodnie z art. 142 ust. 2 u.g.n. wyłączenie PMK od rozstrzygania sprawy w zakresie działek nr [...], [...] i części działki [...]. PMK zwrócił się z takim wnioskiem do Wojewody.

Natomiast w pozostałym zakresie, tj. działek nr [...] i [...] organ wskazał, że podstawą rozpatrzenia wniosku organ są przepisy u.g.n., to jest art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy.

Organ wyliczył konieczne przesłanki pozytywne zwrotu nieruchomości. Wskazał, że bezsporne jest, że w sprawie spełnione zostały pierwsze dwie przesłanki, to jest wystąpienie przez następcę prawnego właściciela oraz fakt wywłaszczenia nieruchomości. Dalej organ wskazał, że art. 136 u.g.n. doznaje ograniczenia w sytuacji określonej w art. 229 u.g.n.

Celem art. 229, który ma charakter regulacji przejściowej, było usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie u.g.n. W przypadku sytuacji opisanej w tym przepisie, nieruchomość nie podlega zwrotowi niezależnie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W toku postępowania ustalono, że wpis prawa użytkowania wieczystego w KW - [...] nastąpił na wniosek z 16 lutego 1995 r. w dniu 23 września 1995 r. Organ przywołał wyroki NSA na poparcie swojego stanowiska.

Natomiast w zakresie wniosku o zwrot działki nr [...] dnia 31 lipca 2019 r. wnioskodawca wycofał złożony wniosek, z uwagi na fakt, że działkę odzyskał na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 15 lutego 1997 r. znak [...] W związku z tym organ umorzył postępowanie w tej części.

S. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz orzeczenie przez organ odwoławczy o zwrocie gruntu oznaczonego jako działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] oraz dodatkowo o przeprowadzenie postępowania w zakresie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 29 grudnia 1999 r. znak: [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki, która została oddana w użytkowanie wieczyste umową z 15 lutego 1995 r. Ponadto skarżący wniósł o przyjęcie jako dowód decyzji Prezydenta Miasta K. z 13 lutego 1997 r. znak: [...] oraz akt tej sprawy.

W uzasadnieniu odwołania zaznaczył, że postępowanie w sprawie zwrotu powyższej działki toczyło się już przed PMK, zakończone decyzją z 13 lutego 1997 r., na wniosek skarżącego z 1993 r.

Wojewoda decyzją z 21 listopada 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 9a w zw. z art. 142 ust. 1 i art. 229 u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "K.p.a.", utrzymał decyzję I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że powodem wydania rozstrzygnięcia o przytoczonej powyżej treści było ustalenie przez organ I instancji, iż w stosunku do nieruchomości wymienionej w pkt 1 ww. decyzji zastosowanie znajdzie przepis art. 229 u.g.n., który wyłącza roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości m.in. w sytuacji, która ma miejsce w przedmiotowej sprawie, tj. gdy nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot pozostawała w dniu wejścia w życie ww. ustawy oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998 r.

Natomiast odnośnie nieruchomości wymienionej w pkt 2 powodem rozstrzygnięcia o przytoczonej wyżej treści był fakt, że wnioskodawca wycofał złożony wniosek z uwagi na fakt, iż przedmiotową działkę odzyskał na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 13 lutego 1997 r. znak: [...]

Dalej organ odwoławczy przywołał treść art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n. i wskazał, że jak wynika z akt sprawy, orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w K. Urzędu Spraw Wewnętrznych z 30 marca 1965 r. znak: [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa, pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", m.in. parcelę l. kat. [...], b. gm. kat. B. , stanowiącą własność poprzednika prawnego wnioskodawcy - H. K. - co potwierdzają pozyskane do akt ww. orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla K. - [...] Wydział I Cywilny w K. z dnia 22 listopada 1995 r., I Ns 1503/95/K, na podstawie którego spadek po H. K. K. nabył syn S. W. K.. Z wywłaszczonej parceli katastralnej, powstała m.in. będąca przedmiotem niniejszego postępowania działka nr [...] o pow. 0,0008 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], objęta księgą wieczystą nr [...] Fakt ten nie jest w żaden sposób kwestionowany, a wręcz potwierdzeniem tego jest treść wniosku inicjującego niniejsze postępowanie. Wpis prawa w księdze wieczystej nr [...] użytkowania wieczystego przedmiotowej działki, ustanowionego na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu z 15 lutego 1995 r. Rep. A. [...], nastąpił 23 września 1995 r., na wniosek z 16 lutego 1995 r. [...]

Następnie decyzją z 29 grudnia 1999 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej m.in. jako działka nr [...] o pow. 8 m2, w obrębie [...], [...], obj. [...], położonej w K., b. dz. adm. [...], w prawo własności tej nieruchomości na rzecz osób fizycznych.

Dalej organ II instancji przywołał art. 229 u.g.n. oraz wyroki WSA w Warszawie i NSA wskazując, że powołany przepis jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji, gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Co więcej, w przypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej, nie podlega ona zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany, co wyłącza konieczność badania przez organy zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

W świetle powyższego organ stwierdził, że dokonane w sprawie ustalenia potwierdzają, iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zastosowanie znajdzie regulacja art. 229 u.g.n., bowiem została ona oddana w użytkowanie wieczyste osobom trzecim przed wejściem w życie powołanej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1998 r., zaś fakt ten przed tą datą został ujawniony w księdze wieczystej.

Powyższe okoliczności uniemożliwiały uwzględnienie odpowiednich zarzutów odwołania.

Na zakończenie organ odwoławczy wyjaśnił i pouczył, że organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta K. z 29 grudnia 1999 r. znak: [...] jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., bowiem w dacie wydania tego rozstrzygnięcia przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Gminy K..

S. K. wniósł na powyższą decyzję Wojewody z 21 listopada 2019 r. znak: [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym zwłaszcza "art. 138, art. 140, art. 6, art. 7,7b, art. 8, 9,97§1 ust. 4, art. 65 §1" K.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z:

a) przesłuchania skarżącego na okoliczność starań jakie on i jego rodzice podejmowali w celu odzyskania gruntu oraz naruszenia przepisów prawa przez Prezydenta Miasta K. działaniami podejmowanymi w stosunku do gruntu aktualnie oznaczonego jako działka nr [...] obr. [...] w K.,

b) decyzji Prezydenta Miasta K. z 13 lutego 1997 r., o sygnaturze [...] oraz akt tej sprawy i korespondencji jaka była prowadzona w sprawie odzyskania przedmiotowego gruntu przez S. K. i jego rodzinę na okoliczność udowodnienia naruszenia prawa przez Prezydenta Miasta K. działaniami podejmowanymi w latach 1991-1997 w stosunku do gruntu aktualnie oznaczonego jako działka nr [...] obr. [...] w K. i konieczności zawieszenia postępowania do czasu wydania decyzji w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 lutego 1997 r., o sygnaturze [...] [...]

Skarżący podniósł, że w odwołaniu zwracał uwagę Wojewodzie, że w sprawie zwrotu powyższej działki toczyło się już przed Prezydentem Miasta K. postępowanie zakończone decyzją 13 lutego 1997 r. Zwracał też uwagę, że postępowanie to toczyło się co najmniej od roku 1993 data wizji lokalnej, wspominana w utrzymanej w mocy decyzji Prezydenta Miasta K.. Ponadto skarżący wnosił o przyjęcie jako dowód nie tylko decyzji Prezydenta Miasta K. z 13 lutego 1997 r., o sygnaturze [...] (jak pisze Wojewoda w swojej decyzji), ale jak wynika z treści odwołania całości akt sprawy [...] Wojewoda zaniechał powyższego. Pomimo, że w uzasadnieniu Skarżącego zawarto argumentację dotyczącą konieczności podjęcia przez organ odwoławczy takich działań. Bowiem dopiero analiza akt sprawy [...] może pozwolić ustalić ponad wszelką wątpliwość datę wszczęcia postępowania, a także ustalić jak przebiegało postępowanie o zwrot powyższej działki (zakończone decyzją w 1997 r.) i jakie w tym samym czasie Prezydent Miasta K. podejmował równolegle kroki polegające miedzy innymi na zezwoleniu na wzniesienie garaży na rzecz osób trzecich, oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste tym osobom, aż do zamiany użytkowania wieczystego we własność. Dodatkowo skarżący zarzucił, że powyższe działania Prezydent Miasta K. naruszały obowiązujące w tamtym czasie przepisy prawa (art. 69, art. 23 ust. 4 oraz art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).

Art. 69 "Nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu".

Art. 23 ust. 4 "Byli właściciele nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa lub ich spadkobiercy mają pierwszeństwo w ich nabyciu, jeżeli zaoferują cenę równą wartości tej nieruchomości ustalonej w sposób określony w art. 38. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio, chyba, że adres byłego właściciela nieruchomości nie jest znany".

Skarżący zarzucił, że w przypadku zabudowy garażami i późniejszego ustalenia użytkowania wieczystego nastąpiło rażące naruszenie art. 47 ust. 4 ww. ustawy: "Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inne cele niż cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, chyba, że nie mogła być zwrócona w trybie określonym w art. 69 z braku zgody poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego".

Tym samym, zdaniem skarżącego, Prezydent Miasta K. naruszył rażąco podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 K.p.a.

Dodatkowo skarżący przywołując wyrok NSA z 29 sierpnia 2006 r., sygn. I OSK 879/05 podniósł, że zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. materialnoprawną przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej byłego właściciela lub następcy prawnego jest zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Takiego materialnoprawnego wymogu nie stanowi zaś kwestia władania nieruchomością. Podstawowe znaczenie dla toku postępowania ma zatem ustalenie, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a więc czy w dniu złożenia przez uprawnionego wniosku został zrealizowany cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Natomiast to, że Skarb Państwa lub gmina nie władają wywłaszczona nieruchomością, ma tylko takie znaczenie, że organ orzekający nie może do czasu przejęcia jej we władanie wydać decyzji pozytywnej, ti. orzekającej o zwrocie. Skarb Państwa lub gmina, które z naruszeniem zakazu przewidzianego w art. 136 ust. 1 u.g.n. utraciły własność wywłaszczonej nieruchomości, nie mogą skutków tych niezgodnych z prawem działań przerzucać wyłącznie na byłego właściciela (następcę prawnego) nieruchomości.

Przywołując wyroki NSA (np.: z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1054/07) skarżący podniósł, że fakt wyzbycia się nieruchomości nie może pociągać za sobą negatywnych skutków dla osoby występującej z roszczeniem o jej zwrot. Podstawą odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie może być zbycie nieruchomości wywłaszczonej, tym bardziej, gdy odbyło się z naruszeniem art. 136 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. Skarżący zarzucił, że w obliczu takiej argumentacji organ odwoławczy jedynie powtórzył argumentację organu I instancji oraz "wyjaśnił i pouczył" skarżącego jaki organ jest właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 29 grudnia 1999 r. znak [...] Powyższym działaniem zdaniem skarżącego Wojewoda naruszył art. 65 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a.

Zdaniem skarżącego Wojewoda winien był w obliczu stanu faktycznego i prawnego powyższej sprawy, w tym uprawdopodobnienia przez stronę przesłanek nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 13 lutego 1997 r., o sygnaturze [...] oraz złożenia przez niego stosownego wniosku, z urzędu zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a. aż do chwili podjęcia przez kompetentny organ decyzji w sprawie ewentualnej nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 13 lutego 1997 r., o sygnaturze [...] jednocześnie kierując wniosek skarżącego do kompetentnego organu.

Korespondencja, którą skarżący dołączył do skargi, stanowi jego zdaniem dowód na okoliczność, że starania o zwrot przedmiotowego gruntu miały miejsce co najmniej już w 1992 roku.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 14 lipca 2020 r. skarżący ponownie podniósł, że już jego rodzice starali się o zwrot działki.

Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na rzecz S. K., a także umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazały organy obu instancji. Kontrolowany akt został wydany przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu przeprowadzonym bez istotnych wad procesowych.

Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący w istocie kwestionuje jedynie rozstrzygnięcie dotyczące działki nr [...] (pkt 1 decyzji Prezydenta Miasta K. z 26 sierpnia 2019 r.).

W sprawie bezsporne były okoliczności dotyczące wywłaszczenia działki, z której powstała działka nr [...], a także kwestia następstwa prawnego skarżącego wobec ówczesnego właściciela.

Bezsporne było również, że przedmiotowa działka została oddana w użytkowanie wieczyste umową z 15 lutego 1995 r., a wpis ww. prawa w księdze wieczystej nr [...] nastąpił 23 września 1995 r., na wniosek z 16 lutego 1995 r. [...]

Kontrolowane postępowanie toczyło się na wniosek skarżącego z 27 grudnia 2018 r. (k. 8 akt administracyjnych). Zgodnie z art. 216 u.g.n. organy, wobec wniesienia żądania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, słusznie rozważyły zastosowanie w sprawie niniejszej art. 136 ust. 3 u.g.n. (Przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. poz.127, z późn. zm. 12).

Jak słusznie wskazały organy obu instancji, zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia wżycie u.g.n. (zgodnie z art. 242 – 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Wobec powyższego na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej nie mogły mieć żadnego wpływu następujące okoliczności:

- postępowanie zakończone wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. z 13 lutego 1997 r. znak: [...],

- wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta K. z 29 grudnia 1999 r. znak: [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki,

- starania jakie skarżący i jego rodzice podejmowali w celu odzyskania gruntu,

- naruszenia przepisów prawa przez Prezydenta Miasta K. działaniami podejmowanymi w stosunku do gruntu aktualnie oznaczonego jako działka nr [...] obr. [...] w K.,

- data wszczęcia postępowania, a także ustalenie jak przebiegało postępowanie o zwrot powyższej działki zakończone decyzją w 1997 r. i jakie w tym samym czasie Prezydent Miasta K. podejmował równolegle kroki polegające miedzy innymi na zezwoleniu na wzniesienie garaży na rzecz osób trzecich, oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste tym osobom, aż do zamiany użytkowania wieczystego we własność, i czy działania PMK naruszały obowiązujące w tamtym czasie przepisy prawa (art. 69, art. 23 ust. 4 oraz art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).

Dokonany przed 1 stycznia 1998 r. wpis użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, bez względu na inne okoliczności, w tym podnoszone przez skarżącego, uniemożliwia zwrot wywłaszczonej nieruchomości ze względu na ochronę praw osób trzecich.

Należy też wyjaśnić, że żaden z przywołanych przez skarżącego wyroków NSA nie dotyczył sytuacji opisanej w art. 229 u.g.n., a zatem nie mogą być uznane za adekwatne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak bowiem wprost wskazywał NSA w przywołanym przez skarżącego wyroku, "nawet jeśli nieruchomość nie pozostaje we władaniu Skarbu Państwa, a nie zachodzą przeszkody, o których mowa w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, złożenie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wyłącza powinności organu administracji, do którego wpłynął wniosek, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, o której mowa w art. 137 ustawy". Zatem wyzbycie się własności, czy ustanowienie użytkowania wieczystego przez Gminę, nie byłoby przeszkodą do orzekania o zwrocie jedynie w przypadku braku zaistnienia przesłanek zastosowanie art. 229 u.g.n.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Nie nastąpiło też naruszenie wskazywanych w skardze regulacji K.p.a., u.g.n. ani ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości 1985 r. Brak było też podstaw do zawieszania przez organy postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a.

Ubocznie Sąd wskazuje, że zarzucane przez skarżącego jako wadliwe działanie Prezydenta Miasta K. między innymi w postępowaniu zakończonym decyzją z 13 lutego 1997 r. nie może być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, jako leżące poza jej granicami.

Sąd, mając na uwadze przepis art. 106 § 3 P.p.s.a., oddalił wnioski dowodowe skarżącego, bowiem z zawnioskowanych dowodów nie wynikają żadne fakty mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie każdy dowód może zatem zostać dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale tylko taki, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem – co nie ma miejsca w niniejszym przypadku. Sąd administracyjny nie prowadzi też dowodów osobowych.

Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.