Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1310/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T.Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako: "Dyrektor IAS") z [...] maja 2019 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (dalej jako: "Dyrektor ZUS") z [...] lutego 2019 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 17 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, z późn. zm.); dalej: "u.p.e.a.":

umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...].05.2011 r. nr [...],

odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].05.2011 r. od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...] oraz z dnia [...].04.2018 r. od nr [...] do nr [...].

Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] marca 2019 r. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". W postanowieniu zawarte było pouczenie o przysługującym prawie wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], za pośrednictwem Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], w terminie 7 dni od dnia potwierdzenia odbioru postanowienia. W rozpatrywanej sprawie bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się w dniu [...] marca 2019 r. i upływał z dniem [...] marca 2019 r.

Pismem z [...] kwietnia 2019 r. wniesionym w tym samym dniu, T. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie, w uzasadnieniu którego braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia upatrywała w nieprawidłowym działaniu Urzędu Pocztowego w L.. Jak twierdzi Strona, nie otrzymała od ww. placówki pocztowej żadnego awiza, ani pierwotnego, ani też powtórnego, dotyczącego przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. Do powyższego wniosku załączyła zażalenie z [...] kwietnia 2019 r. na przedmiotowe postanowienie.

Dyrektor IAS zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, dołączonym do przesyłki adresowanej do T. Sp. z o.o., ul. P., [...] L., zawierającej postanowienie z [...] lutego 2019 r. zawarta została między innymi informacja, że doręczyciel w dniu [...] lutego 2019 r. w oddawczej skrzynce pocztowej adresata pozostawił zawiadomienie - tzw. awizo, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej - UP L. ul. S.. Następnie w dniu [...] marca 2019 r., doręczyciel dokonał powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego awizo. W związku z niepodjęciem przez Stronę przechowywanej przesyłki w placówce pocztowej, w dniu [...] marca 2019 r., nastąpił zwrot do nadawcy z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Stąd, skutek zastępczego doręczenia nastąpił w dniu [...] marca 2019 r. Zatem twierdzenie Strony o braku awiza, niepoparte dokumentacją dotyczącą zgłoszenia żądania przeprowadzenia procedury reklamacyjnej w zakresie prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki, jest niewystarczające i nie uprawdopodobnia braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie.

W skardze powyższe rozstrzygnięcie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] lutego 2019 r. oraz rozpatrzenie zażalenia z [...] kwietnia 2019 r. Stwierdziła, że wniosek o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia został rozpatrzony nieobiektywnie z pominięciem szeregu czynników i zdarzeń, potwierdzających brak winy Strony w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora ZUS Podniosła, że we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia w sposób wyczerpujący i dokładny opisała przypadki braku awizowania przesyłek poleconych przez urząd pocztowy, wskazując, że jedyną niezawinioną przyczyną nieodebrania korespondencji było niedostarczenie przez pocztę awiz, co spowodowało, że Strona nie miała wiedzy o istnieniu takiej korespondencji.

Strona podniosła, że pismem z [...] kwietnia 2019 r. skierowała do Poczty Polskiej S.A, skargę na Urząd Pocztowy w B. - Oddział L.. Kopię powyższego pisma wraz z dowodem jego wysłania załączyła do skargi. Wskazała, że w treści ww. skargi podniosła, iż zapisy dokonywane przez pracowników poczty na kopertach korespondencji poleconej są czystą fikcją i manipulacją. Poprzez swoje adnotacje na kopertach poczta potwierdza nieprawdę i podaje fakty niezgodne z rzeczywistością, a mimo to Dyrektor IAS dał wiarę zapisom na kopercie i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Podniosła również, że traktując siłę wyższą jako przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia, rozważyć należy, w jaki sposób Strona miałaby przeszkodę w postaci braku awiza przezwyciężyć. Oświadczyła, że w całym okresie funkcjonowania T. Sp. z o.o. pod adresem w L. przy u! P., nie było ani jednego przypadku nieodebrania jakiejkolwiek awizowanej do firmy korespondencji poleconej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Należy wyjaśnić, że art. 58 k.p.a. daje możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Skuteczność złożonego wniosku o przywrócenie terminu jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z ww. przepisu, którymi są:

uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie,

wniesienie prośby o przywrócenie terminu,

jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin,

wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Ten 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.).

Stosownie natomiast do treści art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na podjęte przez Dyrektora ZUS na podstawie art. 17 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 i 9 u.p.e.a. postanowienie z [...] lutego 2019 r. nr [...], został złożony przez Stronę pismem z [...] kwietnia 2019 r.

Zgodnie z art. 59 § 5 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjny, zgodnie zaś z art. 17 § 1 u.p.e.a., zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Z kolei wskazany wcześniej przepis art. 58 k.p.a. daje możliwość wniesienia zażalenia, gdy upłynął już termin do jego wniesienia, jeżeli spełnione zostaną wszystkie przesłanki wskazane w tym przepisie. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca postanowienie z [...] lutego 2019 r. została doręczona Stronie w dniu [...] marca 2019 r. w trybie ar. 44 k.p.a. Termin na wniesienie zażalenia na powyższe postanowienie upływał zatem z dniem 14 marca 2019 r. Podkreślenia wymaga, że powyższe postanowienie zawierało pouczenie o przysługującym prawie wniesienia zażalenia oraz o sposobie i terminie jego wniesienia.

Strona braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia upatruje w nieprawidłowym działaniu Urzędu Pocztowego w L.. Jak twierdzi Strona, nie otrzymała od ww. placówki pocztowej żadnego awiza, ani pierwotnego, ani też powtórnego, dotyczącego przesyłki zawierającej postanowienie z [...] lutego 2019 r. Jako przykład przytoczyła informacje o innych przesyłkach niż przedmiotowa, o których Strona dowiedziała się dopiero podczas wizyty w ww. placówce pocztowej w dniu [...] marca 2019 r. i w stosunku do których awiza były niewystawione, bądź wystawione nieprawidłowo.

Stwierdzić należy, że kryterium braku winy jako jedna z przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej.

W ocenie Sądu, Dyrektor IAS trafnie przyjął, iż przytoczone przez Stronę okoliczności, tj. niepozostawienie przez operatora pocztowego awiza informującego o przesyłce zawierającej postanowienie z [...] lutego 2019 r. są nieprzekonujące.

Zgodnie z treścią art. 45 k.p.a., jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Z art. 44 § 1 k.p.a. wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma operator pocztowy przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 44 § 4 k.p.a.).

Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. Konieczne jest zatem zaznaczenie przez doręczyciela, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. Doręczenie zastępcze składa się z kilku czynności, których tylko łączne wystąpienie warunkuje uznanie przesyłki za doręczoną. Do czynności tych należy, między innymi, zawiadomienie strony o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. W takiej sytuacji na listonoszu spoczywa, wynikający z § 34 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29.04.2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r. poz. 545 ze zm.), obowiązek zaznaczenia tych okoliczności na zwrotnym poświadczeniu odbioru (tzw. zwrotce). Tylko łączne wykonanie tych obowiązków pozwala na uznanie pisma za doręczone adresatowi.

Należy w powyższym kontekście zauważyć, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, dołączonym do przesyłki adresowanej do T. Sp. z o.o., ul. P., [...] L., zawierającej postanowienie z [...] lutego 2019 r. nr [...], zawarta została między innymi informacja, że doręczyciel w dniu [...] lutego 2019 r. w oddawczej skrzynce pocztowej adresata pozostawił zawiadomienie - tzw. awizo, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej - UP L. ul. S.. Następnie w dniu [...] marca 2019 r., doręczyciel dokonał powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego awizo. W związku z niepodjęciem przez Stronę przechowywanej przesyłki w placówce pocztowej, w dniu [...] marca 2019 r., nastąpił zwrot do nadawcy z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Stąd, skutek zastępczego doręczenia nastąpił w dniu [...] marca 2019 r., bowiem zgodnie z zasadami art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Należy przy tym zaznaczyć, iż wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Domniemanie zgodności z prawdą może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające. Z całą pewnością obalenie domniemania nie może nastąpić jedynie w oparciu o oświadczenie strony o braku awizo. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, została zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny, w tym również w formie elektronicznej.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych Dyrektor IAS zasadnie przyjął, że wyjaśnienia Strony dotyczące nieprawidłowości w działaniu Urzędu Pocztowego w L. w zakresie prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie z [...] lutego 2019 r. są niewystarczające, z uwagi, iż nie zostały poparte dokumentacją dotyczącą zgłoszenia żądania przeprowadzenia procedury reklamacyjnej w zakresie prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki. Na dowód swoich twierdzeń Strona załączyła bowiem wyłącznie kserokopie dokumentów dotyczących innych niż przedmiotowa przesyłek. Podkreślenia wymaga przy tym, że Strona wszczęła procedurę reklamacyjną dopiero pismem nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu [...] kwietnia 2019 r. (karta 13 akt sąd.) po upływie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Strona nie podważyła zatem skutecznie prawidłowości znajdującego się w aktach sprawy, stanowiącego dokument urzędowy, zwrotnego poświadczenia odbioru (tzw. zwrotki) postanowienia z [...] lutego 2019 r.

Mając na uwadze powyższe rozważania zasadne było stwierdzenie organu, że Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2019 r.

Z uwagi na niespełnienie przesłanki braku własnej winy i wobec konieczności spełnienia łącznie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. Dyrektor IAS zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.