Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3047/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1, art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz del. WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Szprotawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II SA/Go 500/12 w sprawie ze skargi W.C. w przedmiocie wymierzenia Burmistrzowi Szprotawy grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II SAB/Go 32/11 uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Go 500/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu skargi W. K., wymierzył Burmistrzowi S. grzywnę w wysokości 500 zł za niewykonanie wyroku tegoż Sądu z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II SAB/Go 32/11.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił:

Wyrokiem z dnia 22 września 2011 r., Wojewódzki Sąd zobowiązał Burmistrza S. do udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskami W. K. z dnia 30 lipca 2010 r. oraz 14 stycznia 2011 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. W piśmie z dnia 30 lipca 2010 r. W. K. wystąpił do Burmistrza S. o udzielenie odpowiedzi na pytanie zawarte w 13 punktach, a dotyczące montażu kotła gazowego i instalacji grzewczej w budynku mieszkalnym w Wiechlinach, a w szczególności kto zlecił wykonanie i montaż kotła, kto podejmował decyzję w tym zakresie, na podstawie jakich dokumentów, kto odebrał te roboty, do kogo należy kocioł, a także o nadesłanie kserokopii wszystkich dokumentów związanych z tą sprawą. Burmistrz pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. odniósł się do kwestii poruszonych w piśmie, ale nie udzielił odpowiedzi na poszczególne pytania, a także wyjaśnił, że zarząd nieruchomością został przekazany Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", toteż wszelkie zapytania odnośnie infrastruktury budynku należy kierować do tej Spółdzielni. Wojewódzki Sąd, zobowiązując Burmistrza do udzielenia odpowiedzi, uznał, że Burmistrz nie wyjaśnił wszystkich kwestii, a także nie przekazał kopii dokumentów, a nie można zwolnić się z obowiązku udostępnienia informacji przez odesłanie do innego podmiotu, powinien natomiast wyraźnie stwierdzić, iż nie dysponuje dokumentacją objętą żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Burmistrz S. pismem z dnia 27 października 2011 r. poinformował wnioskodawcę, że z uwagi na brak dokumentów źródłowych nie może udzielić odpowiedzi na pytania od 1 do 15 zawarte w pismach z dnia 29 lipca 2010 r. i 12 tycznia 2011 r., gdyż nie posiada dokumentów źródłowych, przesłać ich nie może, bo nimi nie dysponuje. Pismem z dnia 16 listopada 2011 r. W. K. poinformował organ, że oczekuje odpowiedzi na postawione pytania i przekazania dokumentów oraz sformułował kolejne 4 pytania, zaś Burmistrz, pismem z 29 listopada 2011 r. podtrzymał stanowisko zajęte w piśmie z dnia 27 października 2011 r. i wyjaśnił, że z uwagi na brak dokumentów nie może udzielić odpowiedzi na pytania 16–18 oraz zobowiązał W. K. do wykazania interesu prawnego do uzyskania informacji dotyczących budynku mieszkalnego w Wiechlinach. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Burmistrz otrzymał 9 grudnia 2011 r., w piśmie z 15 stycznia 2012 r. W. K. ponowił żądanie udostępnienia mu dokumentów, a 16 stycznia 2012 r. wniósł skargę o wymierzenie Burmistrzowi grzywny za niewykonanie wyroku Sądu. Ta skarga została odrzucona z powodu niewyczerpania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, po czym W. K. wezwał 16 kwietnia 2011 r. Burmistrza do wykonania wyroku, a 7 maja 2013 r. Burmistrz ponownie poinformował, że z uwagi na brak dokumentów źródłowych nie może odpowiedzieć na pytania 1 do 15, że protokolarne przekazanie Spółdzielni Mieszkaniowej nastąpiło w listopadzie 1994 r., doręczając kopię tego protokołu. W. K. wniósł skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny, bowiem, jego zdaniem, Burmistrz wyroku nie wykonał.

Burmistrz, odpowiadając na skargę, wyjaśnił, że wykonał zobowiązanie poprzez wyraźne poinformowanie o fakcie nieposiadania dokumentów.

Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził:

W sentencji wyroku z dnia 22 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zobowiązał Burmistrza do udostępnienia informacji objętej wnioskami z 30 lipca 2010 r. i 14 stycznia 2011 r., co jest istotne, gdyż Sąd nie określił obowiązku w sposób ogólny, lecz nakazał wprost udostępnienie informacji, natomiast organ swoje negatywne dla W. K. stanowisko opiera na wyrwanym z kontekstu fragmencie uzasadnienia. Natomiast z sentencji i uzasadnienia wyroku wynikają inne wnioski. Sąd przesądził, że organ dysponuje informacją publiczną, choć może nie w pełnym zakresie, dlatego odmowa nie może dotyczyć całego żądania, gdyż inaczej zachodziłaby sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem, a takiej nie ma. Z wyroku wynika, że Sąd uznał, iż odpowiedź organu z 24 sierpnia 2010 r. została sporządzona na podstawie pewnych dokumentów źródłowych. Udostępnienie informacji obejmuje także informację o nieposiadaniu dokumentów, ale konieczne jest wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. Jeżeli powodem braku dokumentów jest ich archiwizacja to należało wskazać dokładnie podstawę prawną, dokumenty zarchiwizowane, dokumenty wskazujące na dokonanie archiwizacji ew. przepis, który nie pozwala z tych dokumentów korzystać, gdy jest taka potrzeba. Jeżeli dokumenty przekazano to organ powinien powołać szczegółowe udokumentowane przyczyny, dla których dokumentów nie posiada. Tymczasem odmowa była kategoryczna, ale ogólnikowa, a strona może mieć wątpliwości co do wiarygodności jej przyczyn, gdyż nie zostały one wykazane, a nawet uprawdopodobnione. W takim stanie skargę należało uwzględnić i grzywnę wymierzyć.

Reprezentowany przez adwokata, Burmistrz S. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego zmiany poprzez oddalenie skargi, ew. przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając: naruszenie art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie a polegające na zastosowaniu tego przepisu, mimo że z okoliczności sprawy wynika, iż organ administracji wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 września 2011 r. o sygn. akt II SAB/Go 32/11, a którego zalecenia są dopełnione przez treść art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., która jasno wskazuje, że Sąd zobowiązuje organ do dokonania określonej czynności i określa sposób jej dokonania, w tym zakresie niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca, tj. wykładnia, która prowadzi do nowego nieznanego pierwotnemu orzeczeniu sposobowi załatwienia sprawy. Innymi słowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w zaskarżanym orzeczeniu zastosował błędną wykładnię art. 149 § 1 p.p.s.a. polegającą na dodaniu nowej treści wyrokowi o sygn. akt II SAB/Go 32/11. Naruszenia te doprowadziły do błędnego wniosku, że organ nie wykonał obowiązku nałożonego przez WSA w Gorzowie Wlkp. orzeczeniem z dnia 22 września 2011 r., bowiem rozszerzył obowiązek o kolejne tezy i stwierdził ich niewykonanie. Organ nie mógł zadośćuczynić tym wymaganiom, bowiem nie był świadomy tego, że takowe obowiązki istnieją. Jednak co istotniejsze nie były częścią wyroku o sygn. akt II SAB/Go 32/11.

W. K., w piśmie z dnia 4 grudnia 2012 r. stwierdził, iż za niewykonanie wyroku wymierzona została kara symboliczna, a skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

W. K. domagał się ukarania grzywną Burmistrza S. z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 września 2011 r., którym Burmistrz został zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskami W. K.. Rozpoznając skargę w zakresie grzywny Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku dokonał wykładni wyroku z dnia 12 września 2011 r., po to aby stwierdzić czy Burmistrz zastosował się do wytycznych, czy wyrok wykonał czy też nie, co skutkowałoby wymierzenie grzywny.

W wyroku z dnia 22 września 2011 r. Wojewódzki Sąd istotnie stwierdził, że udzielone do tej pory odpowiedzi były niewystarczające i wyjaśnił, co należy zrobić aby informacji publicznej udzielić. Podkreślił też, na co powołuje się Burmistrz S., że jeżeli Gmina nie dysponuje żadnymi dokumentami powinna to wyraźnie stwierdzić, zamiast odsyłać do innego podmiotu, a nadto usystematyzować swoją odpowiedź. Kierując się wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Burmistrz udzielił W. K. odpowiedzi, "zdecydowanej" istotnie jak to określił Wojewódzki Sąd w zaskarżonym wyroku, jednak odpowiedź ta nie usatysfakcjonowała W. K.. Nie oznacza to jednak, że Burmistrz wyroku nie wykonał.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważania Wojewódzkiego Sądu w wyroku z dnia 22 września 2011 r., zobowiązującym do udzielenia informacji dotyczyły sytuacji gdy Gmina dokumenty, na podstawie których informacje mogłyby być udzielone, posiadała. Dał jednak w istocie wyczerpującą i zdecydowaną wskazówkę, jak należy postąpić w razie braku tej dokumentacji. Sąd nakazał, aby w takiej sytuacji stwierdzić, że brak jest dokumentacji. Udzielając informacji Burmistrz tak właśnie, kategorycznie odpowiedział.

Wojewódzki Sąd w zaskarżonym wyroku uznał, że taka odpowiedź stanowi niewykonanie wyroku, gdyż nie wyjaśnia czy dokumentacja została zarchiwizowane i na jakiej podstawie, czy też przekazana innemu podmiotowi. Jednak brak takich informacji nie stanowi o niewykonaniu wyroku. Odpowiedź Burmistrza wyraźnie stwierdza, że dokumentacji nie posiada, a jej lakoniczność nie może stanowić powodu do niedawania temu wiary. To, że W. K. nie jest z takiej informacji zadowolony nie przesądza, iż wyrok nie został wykonany.

Zobowiązując Burmistrza do udzielania informacji, Wojewódzki Sąd wyraźnie w wyroku powiedział, że może to nastąpić poprzez odpowiedź na pytanie i przekazanie dokumentacji lub poprzez stwierdzenie, że odpowiedź nie może być udzielona z powodu braku dokumentacji. Wedle tych wskazówek Burmistrz informacji udzielił. Karanie go zatem za to, że nie zawarł bardziej szczegółowej informacji co do przyczyn braku dokumentacji nie znajduje uzasadnienia.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).