Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1340/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego M. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku M. K. z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Organ podał, że w uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawcy wskazał m.in.,

że M. K. ubiegając się o przyjęcie do służby w organach Służby Bezpieczeństwa kierował się zarówno celami natury osobistej, czyli stabilizacją finansową i zapewnieniem godnego bytu przyszłej rodziny, jak i dobrem społeczeństwa, tj. przeciwdziałaniem złu, patriotyzmem, wykonywaniem rzeczy pożytecznych, służeniem ludziom. Pełnomocnik podał, że w omawianym okresie pełnienia służby M. K. wykonywał głównie czynności techniczne, biurowo-administracyjne, bowiem nie odbył żadnego szkolenia zawodowego dla funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Zainteresowany, jak podniósł pełnomocnik strony, nie miał realnego wpływu na działania podejmowane przez organy bezpieczeństwa, zaś zmiany zajmowanych przez niego stanowisk miały jedynie charakter organizacyjny, były podyktowane brakami kadrowymi lub zwiększeniem zadań w określonym wydziale.

W 1990 r., jak poinformował pełnomocnik strony, wnioskodawca poddał się dobrowolnej weryfikacji, w której stwierdzono, że odpowiada on wymogom przewidzianym dla funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji i posiada kwalifikacje moralne do pełnienia tej służby. Ponadto pełnomocnik byłego funkcjonariusza nadmienił, że M. K., składając ślubowanie, w którym zobowiązał się m. in. służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia, wyraził pełną gotowość na potencjalne narażenie swojego zdrowia i życia, w celu obrony kraju czy ochrony bezpieczeństwa obywateli. Wnioskodawca, jak wskazał pełnomocnik strony, po dniu 12 września 1989 r. zadania i obowiązki wykonywał rzetelnie, z należytą starannością, co potwierdzają okresowe opinie służbowe, przyznane mu nagrody

i wyróżnienia, a także kolejno przyznawane stopnie i awanse.

Minister ustalił, że M. K. został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2007 r., ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Organ wskazał, że z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tj. informacji o przebiegu służby wynika,

że strona pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) w okresie od dnia [...] listopada 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., czyli 1 rok i 9 miesięcy. Całkowity okres służby ww. wynosi 18 lat, 3 miesiące i 10 dni, tj. od dnia [...] listopada 1988 r. do dnia [...] lutego 2007 r. (do służby zaliczono także okres zasadniczej służby wojskowej od dnia [...] kwietnia 1983 r. do dnia [...] marca 1985 r., tj. 1 rok, 10 miesięcy i 8 dni).

Minister podał, że Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. przekazał informacje dotyczące przebiegu służby M. K.

Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że były funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wnioskodawcy wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy i funkcyjny do uposażenia, wyróżniano nagrodami pieniężnymi, rzeczowymi i urlopami krótkoterminowymi oraz pozytywnie go opiniowano. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych. Jednocześnie poinformowano, że wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia.

Organ przytoczył treść art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał,

że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał,

że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny

i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Wskazał, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził,

że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.

Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Minister stwierdził, że uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ stwierdził, że całkowity okres służby M. K. wynosi 18 lat, 3 miesiące i 10 dni. W sytuacji, w której służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku i 9 miesięcy, to zdaniem organu nie można tutaj mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Prawie 2-letni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.

Organ podał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z informacji udzielonych przez Komendanta Głównego Policji wynika, że funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby poddawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy. Jednocześnie organ stwierdził, że brak jest jednak jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była w narażeniem zdrowia i życia. Organ zaznaczył przy tym, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z niego prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi M. K., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na niewłaściwym rozumieniu pojęcia "krótkotrwałość", które czyni art. 8a ustawy przepisem martwym, podczas gdy długość służby pełnionej przez skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. należałoby rozpatrywać w odniesieniu do konkretnego, zamkniętego okresu czasu, np. w stosunku do całego okresu trwania tzw. państwa totalitarnego, w stosunku do całej pełnionej przez skarżącego służby, w stosunku do okresu przepracowanego przez skarżącego (zarówno służby, jak i zatrudnienia na innej podstawie) czy w stosunku do wieku skarżącego, a zarazem mając na względzie okoliczności indywidualne skarżącego; przyjęciu, że zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" stanowi odrębną obok "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." przesłankę zastosowania art. 8a ustawy, podczas gdy "narażenie zdrowia i życia" to przykład "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", tym samym w art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy zawarta została jedna przesłanka; przyjęciu, że zwrot "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" stanowi odrębną przesłankę zastosowania art. 8a ustawy, podczas gdy szczególny przypadek zachodzi właśnie w razie ziszczenia się dwóch przesłanek zawartych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8a ustawy, poprzez ich niezastosowanie i oparcie rozstrzygnięcia na nieznanych, abstrakcyjnych kryteriach, co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia granic uznania administracyjnego i wydania decyzji arbitralnej, dowolnej,

- art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne, ogólnikowe, nieprzekonujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji działanie organu, które nie sprzyja budowaniu i pogłębianiu zaufania obywatela do władzy publicznej,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalił wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest zindywidualizowane, tj. są to głownie ogólne wywody odnośnie rozumienia przez organ pojęć nieostrych zastosowanych w ustawie (w tym powołanie się na sztywne definicje słownikowe), natomiast odniesienie tych wywodów do indywidualnej sytuacji skarżącego mieści się na połowie strony. Pełnomocnik zarzucił, że organ nie uwzględnił konkretnej sytuacji skarżącego, nie pochylił się nad długością całej służby skarżącego, uzyskanymi awansami czy jego osobistymi walorami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wskazał jakie dowody przeprowadził, które uznał za wiarygodne i na których oparł ustalenie konkretnych okoliczności. Organ nie wyjaśnił również dlaczego pominął przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, wskazanych przez skarżącego we wniosku z dnia [...].06.2017 r. Skarżący wnioskował o przeprowadzenie dowodu ze świadków oraz przesłuchania skarżącego. Organ zaniechał jednak przeprowadzenia tych dowodów. Zdaniem skarżącego osoby te posiadają istotne informacje dotyczące całej służby pełnionej przez M. K., a ich wiedza dałaby pogląd na indywidualną sytuacją skarżącego. Przeprowadzenie tego dowodu pozwoliłoby na ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. w zaskarżonej decyzji wyjaśniony został stan faktyczny i prawny sprawy, w uzasadnieniu wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, zaś w osnowie decyzji wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł. Decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane w oparciu o art. 107 § 1 Kpa. Organ nie naruszył zasady

prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w sposób wystarczający zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku dopuszczenia przez organ dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych przez stronę, podał, że dotyczy to okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Organ uznał zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do twierdzeń skargi na temat przesłanki dotyczącej rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażaniem zdrowia i życia, organ podkreślił,

że służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju,

że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone. Gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było uznanie,

że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, iż służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, nie dookreślałby przesłanki drugiej analizowanego przepisu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez wskazanie, iż rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", gdyż z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg. Organ wskazał,

że świadczenie emerytalne wypłacane M. K. nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86 poz. 734, z poźn. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia

2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Wskazał także na brak informacji o pełnieniu służby z narażeniem zdrowia i życia.

Służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 1 roku i 9 miesięcy. Organ dokonując oceny, czy ten okres służby był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), stwierdził, że nie można

w tym przypadku mówić o krótkotrwałej służbie. Organ dokonał przy tym tego ustalenia wyłącznie w ujęciu bezwzględnym, mimo że definiując krótkotrwałość wskazywał na konieczność oceny tej przesłanki także w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całości okresu służby wnioskodawcy.

Sąd oceny dokonanej przez organ nie podziela. Biorąc pod uwagę długość okresu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całego okresu służby skarżącej wynoszącego 18 lat, 3 miesiące i 10 dni, przyjąć należało, że służba przez okres 1 roku i 9 miesięcy była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Podkreślenia wymaga,

że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu stosunkowo krótko. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Okres 1 roku i 9 miesięcy nie stanowi w tej sprawie trwałego okresu, jest to okres krótkotrwały. Organ naruszył zatem art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Dodatkowo wskazania wymaga, że organ uzasadniając twierdzenie, że okres 1 roku i 9 miesięcy nie jest okresem krótkotrwałym zaznaczył w uzasadnieniu decyzji,

że strona przez ten czas z całą pewnością dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Podkreślić trzeba, że zaznajomienie się ze specyfiką zadań, którego to stwierdzenia organ nie rozwinął w uzasadnieniu decyzji

(nie wskazał też na charakter zadań realizowanych w tym czasie przez wnioskodawcę) nie stanowi o tym, że dany okres służby nie był krótkotrwały. Jeśli zaś w ocenie organu wnioskodawca realizował w tym czasie obowiązki czy zadania, których charakter

nie pozwala zdaniem organu na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) to powinno to znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Takich ustaleń na tym etapie postępowania organ nie poczynił i nie rozwinął w uzasadnieniu decyzji twierdzenia o specyfice realizowanych przez wnioskodawcę zadań. Skarżący we wniosku do organu o zastosowanie wobec niego wyłączenia wskazywał zaś m.in., że w omawianym okresie wykonywał głównie czynności techniczne, biurowo-administracyjne.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Organ powołał się w tym zakresie na pismo Komendanta Głównego Policji. Jednocześnie jednak Minister stwierdził, że brak jest dowodów, aby służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia.

Odnosząc się do powyższego wskazania wymaga, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Kwestia braku dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia, na co wskazał organ, nie stanowi w tej sprawie podstawy do przyjęcia, że przesłanka ta nie została spełniona. Z akt sprawy nie wynika, aby wobec skarżącego wydane było zaświadczenie o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86 poz. 734, z poźn. zm.). Ustalenie to nie zmienia jednak tego, że w sprawie skarżącego spełniona została przesłanka rzetelnego wykonywana zadań i obowiązków po 12 września 1989 r.

Rozpatrując niniejszą sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wziął pod uwagę i nie rozważył powołanych we wniosku strony okoliczności dotyczących służby, w tym przyznawanych nagród i wyróżnień oraz przyznawanych kolejno stopni i awansów, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ustosunkował się nadto ani odrębnym aktem administracyjnym, ani w samej decyzji do wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków oraz przesłuchania strony. Kodeks postępowania administracyjnego wskazuje w art. 123 § 1, że w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Wniosek dowodowy powinien zatem zostać rozstrzygnięty w drodze postanowienia. Brak odniesienia się w toku postępowania administracyjnego do tego wniosku stanowi naruszenie art. 78 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niniejszej nie dokonano wszechstronnej i wyczerpującej oceny dlaczego zdaniem organu przypadek skarżącego nie jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, a tym samym dlaczego wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie może do niego znaleźć zastosowania wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w tym zakresie wymogów art. 107 § 3 k.p.a., co stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, które nie pozwalałyby przyjąć, że w sprawie - mimo spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz spełnienia przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. - brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Z tego względu zaskarżona decyzja, jako wydana

z naruszeniem granic uznania administracyjnego, nie mogła się ostać.

Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona wszechstronnej i wyczerpującej oceny sytuacji skarżącego, w tym odniesie się do argumentów powołanych przez stronę we wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. a także rozpatrzy wniosek o przeprowadzenie dowodów w postępowaniu administracyjnym. Ponownie rozstrzygając sprawę organ uzasadni decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny,

z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji – stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawcy – nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki a nie inny sposób. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny, organ podejmie stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł.