Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 229/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par.2 ust.1
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi H. Cz. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia 14 maja 2011 r. H.C., działając jako rolnik, wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W dołączonej do wniosku Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku: 2011 strona zadeklarowała do pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone, wariant 1.1 Zrównoważony system gospodarowania obszar 85,00 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 30.600,00 zł oraz do pakietu 8 Ochrona wód i gleb wariant 8.2 Międzyplon ozimy obszar 83,00 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 34.860,00 zł.

Decyzją nr [...] z dnia 11 stycznia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał H.C. płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości 64.740,00 zł, w tym z tytułu wariantu 1.1 Zrównoważony system gospodarowania w wysokości 29.880,00 zł do powierzchni 83,00 ha, wariantu 8.2 Międzyplon ozimy w wysokości 34.860,00 zł do powierzchni 83,00 ha.

Decyzja została doręczona dnia 13 stycznia 2012 r. strona nie wniosła odwołania, w związku z powyższym przedmiotowa decyzja stała się ostateczna.

W związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi orzekającemu w sprawie, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem nr [...] z dnia 15 lipca 2014 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...] z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie przyznania H.C. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Decyzją z dnia 28 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję z dnia 11 stycznia 2012 r. oraz przyznał płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości 50.700,00 zł, w tym z tytułu wariantu 1.1 Zrównoważony system gospodarowania w wysokości 23.400,00 zł do powierzchni 77,00 ha, wariantu 8.2.1 Miedzyplon ozimy w wysokości 27.300,00 zł do powierzchni 77,00 ha.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z pisma przekazanego przez "A" w W. wynika, że H.C. wydzierżawił w dniu 15 stycznia 2001 r. m.in. działkę ewidencyjną [...] o powierzchni 6,2524 ha. Na potwierdzenie powyższego do pisma dołączono kserokopie umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r. zawartej na okres 15 lat pomiędzy H. i D.C., a W.C. (umowa wpłynęła do tutejszego biura w dniu 11 grudnia 2014 r.). Do pisma dołączono kserokopie oświadczenia, z dnia 28 września 2014 r. H.C., w którym oświadczył, iż działki [...] i [...] użytkuje W.C. i pobiera pożytki z tych działek. Mając powyższe na uwadze, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR po przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym, wezwaniu H.C. i W.C. (w charakterze świadka) do złożenia wyjaśnień odnoście faktycznego użytkownika gruntów, na podstawie zebranych dokumentów w sprawie stwierdził, iż H.C. nie prowadził działalności rolniczej w 2011 roku na działce ewidencyjnej [...] (położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie C., obrębie Z.), wydzierżawionej w dniu 15 stycznia 2001 r. i zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w którym skarżonej decyzji zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji wniosków o przyznanie płatności w związku z przepisem art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny - poprzez przyjęcie za podstawę wydanej decyzji kryteriów innych niż opisane we wskazanych wyżej przepisach, pomimo powołania ich jako podstawy prawnej wydanego orzeczenia;

2. obrazę przepisów o postępowaniu mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie przepisu:

a) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wybiórcze i niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę prowadzącą do poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy;

b) art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób nie budzący zaufania jej uczestników do władzy publicznej, w szczególności zaś poprzez brak wyjaśnienia uczestnikom postępowania przyczyn nieuwzględnienia wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania;

c) art. 80 k.p.a. polegające na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego;

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia w postaci przyjęcia, iż:

a) strona postępowania nie była posiadaczem gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność;

b) strona postępowania oraz W.C. nie współkorzystali, a zatem byli współposiadaczami gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność;

c) H.C. nie prowadził działalności rolniczej w 2010 roku na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w Z.

Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia 11 stycznia 2012 r. o przyznaniu H.C. płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2011.

Decyzją z dnia 8 września 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 28 maja 2015 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż w skarżonej decyzji organ pierwszej instancji nie odniósł się do całego zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia 15 października 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję z dnia 11 stycznia 2012 r. oraz przyznał płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości 50.700,00 zł, w tym z tytułu wariantu 1.1 Zrównoważony system gospodarowania w wysokości 23.400,00 zł do powierzchni 77,00 ha, wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy w wysokości 27.300,00 zł do powierzchni 77,00 ha.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż organ pierwszej instancji po ponownym przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie, podtrzymał stanowisko, iż H.C. nie prowadził działalności rolniczej w 2011 roku na działce ewidencyjnej [...] (położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie C., obrębie Z.), wydzierżawionej w dniu 15 stycznia 2001 r. i zadeklarowanej we wniosku o przyznanie na rok 2011.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony, odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w którym skarżonej decyzji zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji wniosków o przyznanie płatności w związku z przepisem art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny - poprzez przyjęcie za podstawę wydanej decyzji kryteriów innych niż opisane we wskazanych wyżej przepisach, pomimo powołania ich jako podstawy prawnej wydanego orzeczenia;

2. obrazę przepisów o postępowaniu mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie przepisu:

a) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wybiórcze i niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę prowadzącą do poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy;

b) art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób nie budzący zaufania jej uczestników do władzy publicznej, w szczególności zaś poprzez brak wyjaśnienia uczestnikom postępowania przyczyn nieuwzględnienia wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania;

c) art. 80 k.p.a. polegające na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego;

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia w postaci przyjęcia, iż:

a) strona postępowania nie była posiadaczem gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność;

b) strona postępowania oraz W.C. nie współkorzystali, a zatem byli współposiadaczami gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność;

c) H.C. nie prowadził działalności rolniczej w 2010 roku na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w Z.

Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia 11 stycznia 2012 r. o przyznaniu H.C. płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2011.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego wskazał, iż nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż strona spełnia przesłanki przyznania płatności. Nie budzi wątpliwości, iż strona postępowania wraz z bratem W.C. wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne, a zatem wspólnie korzystali z działki, na którą przyznano płatność, a w konsekwencji obaj byli jej posiadaczami dzieląc się obowiązkami związanymi z prowadzonymi uprawami. Pełnomocnik podniósł, iż za niczym nieuzasadnione uznać należy czynienie konstatacji jakoby strona postępowania nie była posiadaczem gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność, skoro H.C. wraz z W.C. współkorzystali, a zatem byli współposiadaczami gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność, na których wspólnie w ramach przyjętego podziału obowiązków prowadzili działalność rolniczą.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 14 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Dyrektor, weryfikując niniejszą sprawę w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdził, iż rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji jest słuszne i odpowiada przepisom prawa, zatem organ pierwszej instancji prawidłowo wykluczył działkę ewidencyjną nr [...], którą H.C. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności.

Przywołując stan faktyczny sprawy Dyrektor uznał, że faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr [...], a także osobą, która utrzymywała grunty, zgodnie z normami i przestrzegała wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek był W.C., a nie skarżący.

Końcowo organ odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania uznając je za niezasadne.

W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając:

1. obrazę przepisów prawa materialnego tj.: art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. w zw. z art. 336 kc - poprzez przyjęcie za podstawę wydanej decyzji kryteriów innych niż opisane we wskazanych wyżej przepisach, pomimo powołania ich jako podstawy prawnej wydanego orzeczenia podczas gdy strona postępowania była posiadaczem gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność; skarżący prowadził działalność rolniczą na działce nr [...], a nadto strona postępowania oraz W.C. współkorzystali, a zatem współposiadaczami gruntów rolnych, na które przysługuje płatność;

2. obrazę przepisów o postępowaniu mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie przepisów:

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wybiórcze i niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę prowadzącą do poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy;

- art. 8 i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób niebudzący zaufania jej uczestników do władzy publicznej, w szczególności zaś poprzez brak wyjaśnienia uczestnikom postępowania przyczyn nieuwzględnienia wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania;

- art. 80 k.p.a. polegające na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował, zastosował oraz czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

W konsekwencji powyższej kontroli sąd uchyla zaskarżoną decyzję jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola sprowadzała się w pierwszej kolejności do przesądzenia dwóch podstawowych kwestii, tj. 1) zasadności wznowienia postępowania przez organy administracji rolnej; 2) oceny wydania przez te organy we wznowionym postępowaniu decyzji zgodnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Dokonując oceny w tak zakreślonych granicach, skład orzekający nie dopatrzył się naruszeń prawa mających lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do niekwestionowanego w sprawie faktu wydzierżawienia przez skarżącego - przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie pierwotnej, ostatecznej decyzji - na mocy umowy z dnia 15 stycznia 2001 r. działki o nr ewid. [...] objętej wnioskiem strony o płatności, o którym to fakcie organ pierwszej instancji nie miał wiedzy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności, uznać należało, iż bez wątpienia ziściła się przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. ujawniona została istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, a zarazem nowy dowód w postaci umowy dzierżawy, który co prawda istniał w dniu wydania decyzji, lecz nie był znany organowi. Jakakolwiek zmiana areału gruntów znajdujących się w posiadaniu skarżącego jest bowiem istotną okolicznością w rozumieniu przywołanego przepisu, którą organ decyzyjny musi mieć na uwadze przy podejmowaniu decyzji, niezależnie od brzmienia przepisu formułującego wymóg posiadania nieruchomości rolnych przez wnioskodawcę, deklarującego grunty do płatności. Ujawnienie tej okoliczności uprawniało Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do wznowienia postępowania w sprawie płatności, o które ubiegał się skarżący. Zaistnienie przedstawionej przesłanki wznowienia postępowania przesądzało z kolei o konieczności uchylenia pierwotnej decyzji i wydania nowego orzeczenia rozstrzygającego o istocie sprawy, stosownie do dyspozycji przepisu art. 151 § 1 pkt 2 Kpa.

W dalszej kolejności podnieść trzeba, iż wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu w skardze, nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego.

Jak wynika z treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, warunkiem otrzymania płatności jest łączne spełnienie kilku przesłanek - spełnienie warunków dla uznania za producenta rolnego, który posiada grunty rolne o powierzchni co najmniej 1 ha, realizowanie 5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych oraz spełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 nie zawierają definicji legalnej pojęcia "posiadania", zatem w tym zakresie należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy przez właściciela, czyli władanie we własnym imieniu i dla siebie, jest posiadaniem samoistnym, władanie natomiast w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa, niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby, jest posiadaniem zależnym.

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym" oraz łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha. Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego.

Wskazanie w tym ostatnio wymienionym przepisie na "posiadanie" przez rolnika gospodarstwa rolnego, a nie na dysponowanie do niego prawem własności, czy innym tytułem prawnym, oznacza, że płatności do gruntów dotyczą tych podmiotów, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Kluczową zatem przesłanką przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest wykazanie przez ubiegającego się o płatność tego rodzaju faktu posiadania przez niego gospodarstwa rolnego. Pomoc ta może być udzielona zatem jedynie tym rolnikom, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych zbieraniu plonów oraz utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Tego rodzaju prace nie mogą mieć charakteru jedynie sporadycznego.

W takiej sytuacji sam tytuł prawny do gruntu (własność, dzierżawa) nie może stanowić podstawy do uzyskania płatności, gdyż nie musi się wiązać z posiadaniem danej działki rolnej, która może być utrzymywana w dobrej kulturze rolnej przez innego producenta rolnego. Istotne jest ustalenie, kto i w jakim okresie był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów. Sens płatności rolnośrodowiskowej polega na rekompensowaniu faktycznie poniesionych kosztów w związku z utrzymaniem gruntów rolnych zgodnie z dobrą kulturą, a istotą tych płatności jest przyznanie ich osobie będącej faktycznym użytkownikiem gruntów, rzeczywiście je uprawiającej, decydującej, co uprawiać i dokonującej swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbierającej plony. W przedmiotowej sprawie kluczową kwestią było ustalenie, kto w roku 2010 był posiadaczem spornej działki ewidencyjnej nr [...], którą Pan H.C. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011, nie tylko w sposób fizyczny, ale również kto miał swobodę podejmowania decyzji - co i kiedy uprawiać na tych działkach, komu i kiedy zlecić prace polowe, czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, kiedy zbierać plony oraz komu, gdzie je sprzedawać lub wykorzystać w inny sposób, jak również swobodę decyzji co do występowania o konkretne dotacje ze środków unijnych. Warunkiem uzyskania płatności jest nie tylko posiadanie gruntów rolnych, ale także utrzymywanie ich zgodnie z normami. Wymogiem zatem jest efektywne prowadzenie działalności rolniczej przez cały rok kalendarzowy.

Jak wynika z niekwestionowanego w tym zakresie stanu faktycznego sprawy, działkę ewidencyjną nr [...] objętą wnioskiem o płatności, skarżący wydzierżawił W.C. na okres 15 lat na podstawie umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r.

Zgodnie z § 5 ww. umowy dzierżawca, tj. W.C. z dniem 15 stycznia 2001 r. przystępuje do użytkowania gruntów wymienionych w niniejszej umowie, w tym działki ewidencyjnej nr [...]. Powyższe zostało potwierdzone w aneksie do umowy dzierżawy zawartym w dniu 7 kwietnia 2014 r., w którym wskazano, iż strony zgodnie potwierdzają, że grunt nieprzerwanie i w sposób niezakłócony od dnia zawarcia umowy jest w posiadaniu dzierżawcy i wykorzystywany na cele rolnicze.

Ponadto z oświadczenia H.C. z dnia 28 września 2014 r. złożonego do "A" w W. wynika, iż m.in. działkę ewidencyjną nr [...] użytkuje W.C. i pobiera pożytki z tych działek. Powyższe potwierdził w dniu 12 listopada 2014 r. W.C., który stwierdził, iż to on w latach 2004-2013 użytkował działkę ewidencyjną nr [...]. Jednocześnie W.C. na pytanie pracownika Biura Powiatowego ARiMR, kto podejmował decyzję co zasiać, zeznał iż decyzję podejmowali wspólnie, tj. W.C. i H.C.

Równocześnie z pisma H.C. z dnia 5 stycznia 2015 r. wynika, iż na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] H.C. oraz jego brat W. dokonują wszelkich zabiegów agrotechnicznych, by utrzymać działki w dobrej kulturze rolnej. W ww. piśmie H.C. wskazał, iż jego brat, któremu wydzierżawił ok. 5,80 ha gruntów podejmuje decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie on i jego brat wykonują. Rolnik poinformował także, iż pracują wspólnie wykorzystując jego sprzęt rolniczy, korzystają z nabytych doświadczeń w rolnictwie oraz, iż ustalił z bratem, iż to on będzie składać wnioski obszarowe jako właściciel gruntów, a brat jako posiadacz będzie pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych.

Ponadto w piśmie z dnia 18 lutego 2015 r. H.C. wskazał, iż działka ewidencyjna nr [...] użytkowana była wspólnie przez niego i jego brata W.C.. Ich współpraca przebiegała następująco: W.C. podejmował decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie wspólnie H.C. i W.C., wykonywali wykorzystując sprzęt rolniczy H.C.. H.C. ustalił z bratem, iż to on będzie składać wnioski obszarowe jako właściciel gruntów, a brat jako posiadacz będzie pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych. Z otrzymanych dopłat bezpośrednich rozliczali się niezwłocznie po ich wpływie na konto bankowe H.C.

W ocenie Sądu przedstawione wyżej i ustalone w trakcie postępowania okoliczności, potwierdzają, iż stan wynikający z faktu zawarcia umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r., odpowiada rzeczywistości tj. że W.C. od dnia zawarcia umowy dzierżawy był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych (działki o nr ew. [...]) zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Nie można bowiem odmówić słuszności stanowisku organu odwoławczego, który w rezultacie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego przypisał walor wiarygodności zeznaniom i oświadczeniom strony oraz świadków, tym bardziej, jeśli się zważy, że treść tychże zeznań i oświadczeń znajduje swoje odzwierciedlenie w fakcie zawarcia i treści umowy dzierżawy.

W odniesieniu do zarzutu pełnomocnika, iż strona postępowania wraz z bratem W.C. wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne, a zatem wspólnie korzystali z działki, na którą przyznano płatność, a w konsekwencji obaj byli jej posiadaczami dzieląc się obowiązkami związanymi z prowadzonymi uprawami oraz, iż brak jest jakiegokolwiek dowodu przemawiającego za tezą, że strona postępowania nie jest posiadaczem działki, na którą przyznana została płatność, słusznie wskazał Dyrektor, że zgodnie z oświadczeniem H.C. z dnia 5 stycznia 2015 r. i z dnia 18 lutego 2015 r. to W.C. podejmował decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, a także jako posiadacz pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych. A zatem sam skarżący potwierdził, iż W.C. jest posiadaczem działki ewidencyjnej nr [...], miał swobodę podejmowania decyzji - co i kiedy uprawiać na tej działce oraz jakie zabiegi agrotechniczne należy przeprowadzić, a także zbierał z niej plony i je sprzedawał, pomimo iż dnia 12 listopada 2014 r. W.C. zeznał, że wspólnie podejmują decyzję co zasiać.

Reasumując uznać należało, iż brak było podstaw do przyjęcia, jak domagał się tego pełnomocnik strony skarżącej, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy ARiMR naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 K.p.a. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie składu orzekającego, zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie. Zgodzić się należy z organem, iż przymiot wiarygodności posiadają zeznania i oświadczenia świadków i skarżącego a większość dowodów przemawia za przyjętym w sprawie stanowiskiem organu.

W konsekwencji powyższego uznać należało, że zasadnie pomniejszono kwotę płatności (w odniesieniu do pierwotnej decyzji) o kwotę przypadającą na areał wydzierżawionego gruntu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.

DSz