Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 369/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3  pkt 1  lit. a, art. 3  pkt 24, art. 5  ust. 4b
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak ( spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2017 r. ([...]) na podstawie art. 104, 108, 130 §4, 163 kpa oraz art. 4, 5 ust. 1 ust. 2, art. 6, 8, 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 1 i 2 , art. 32 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2016.1518 z późn. zm.), dalej u.ś.r. , w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U.2015.1238) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U.2017.1466), Burmistrz Miasta :

- przyznał S. P. w okresie od 2016-08-01 do 2016-09-30 świadczenia rodzinne w postaci:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 5-18 lat, przyznając na M. P. kwotę 118,00 zł miesięcznie,

2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznany na podstawie art. 11 a ust. 1 pkt 1, przyznając na M. P. kwotę 185,00 zł miesięcznie,

3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017, przyznając na M. P. kwotę 100,00 zł jednorazowo.

- odmówił S. P. od dnia 2016-10-01 przyznania świadczeń rodzinnych w postaci:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 5-18 lat, na M. P. w kwocie 118,00 zł miesięcznie,

2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznany na podstawie art. 11 a ust. 1 pkt 1 na M. P. w kwocie 185,00 zł miesięcznie z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe rodziny.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz wskazał, że dochód dwuosobowej rodziny wnioskodawczyni w 2014 r. wynosił 13 109,00 zł, na która to kwotę składa się: dochód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany przez S. P. tj. świadczenie emerytalne w wysokości 13.109,00 zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł 1 092,42 zł, a w przeliczeniu na osobę 546,21 zł. Dochód ten nie przekroczył kryterium dochodowego w wysokości 1 348 zł (kryterium dochodowe 674,00 zł x 2 osoby) uprawniającego do wypłaty świadczeń rodzinnych w okresie od 2016-08-01 do 2016-09-30.

Z uwagi na to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją Nr [...] z dnia 27.07.2016 r. przyznał dla przysposobionego M. P. od dnia 2016-08-01 rentę rodzinną, to zgodnie z art. 3 pkt. 24 pkt d w/w ustawy jest to dochód uzyskany, który należy wliczyć do dochodu rodziny w sposób przewidziany w art. 5 ust. 4b u.ś.r. W związku z powyższym organ l instancji dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny na dzień 1 października 2016 r. w ten sposób, że kwotę uzyskanego dochodu za wrzesień 2016 r. wynoszącą 769,56 zł dodał do miesięcznego dochodu jaki rodzina osiągała w 2014 r. Wyliczenia te spowodowały zmianę sytuacji dochodowej rodziny bowiem na dzień 1 października 2016r. dochód rodziny wyniósł 1 861,98 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 930,99 zł. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe w wysokości 1 348,00 zł (kryterium dochodowe 674,00 zł x 2 osoby, wymagane do wypłaty zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami od miesiąca października 2016r.) o kwotę 513,98 zł.

Organ l instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie dotyczącej ustalenia prawa do przyznania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2016/2017, po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. P. z dnia 1 lipca 2016 r. i na podstawie Wyroku (Sygn. akt II SA/Kr 200/17) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2017r, uznał, iż zostały spełnione przesłanki w świetle wyżej cyt. ustawy do przyznania świadczeń rodzinnych na okres od 2016-06-21 do 2016-09-30).

W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. zarzuciła naruszenie prawa materialnego- art. 5 ust. 1, ust. 3, ust. 3a, ust. 3b oraz ust. 4 u.ś.r. przez błędną ich wykładnię skutkującą wadliwym obliczeniem kryterium dochodowego, podczas gdy z prawidłowej interpretacji ww. przepisów wynika, że odwołującej przysługują wnioskowane świadczenia rodzinne także po 30 września 2016 r.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 9 stycznia 2018 r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 24 lit. d, art. 5 ust. 1, ust. 3 - ust. 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz § 1 ust. 1 pkt 1 i § 2 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących pod ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2017 r.

Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje:

W dniu 29 sierpnia 2016 r. S. P. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na M. P. Sprawa z tego wniosku była przedmiotem rozstrzygnięcia i oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 25 kwietnia 2017r., sygn. akt III SA/Kr 200/17. W wyroku tym Sąd wskazał, że skarżąca jako mężatka nie spełniała kryteriów definicji z ww. art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niemniej jednak, uwzględniając prokonstytucyjną wykładnię przepisów zawierających definicję "osoby samotnie wychowującej dziecko" wynikającą z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008r. P 18/06, Sąd uznał, że dziecko M. P. wychowuje się w rodzinie rekonstruowanej i posiada status osoby wychowywanej przez samotnego rodzica i w ocenie Sądu przy ustaleniu składu rodziny S. P. należy dokonać z wyłączeniem definicji art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto stwierdził, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochody oblicza się jako: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. Nr 51, póz. 361 z późn. zm.). W praktyce oznacza to, że autorzy ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalili, że "dochodem" rodziny będą te dochody, które będą podlegać opodatkowaniu. Skoro renta rodzinna małoletniego M. P. (po zmarłym rodzicu) jest opodatkowana to tym samym jest wliczana do dochodu rodziny, o którym w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270),dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą oni obowiązani podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa. Powyższy pogląd odnośnie wykładni art. 153 p.p.s.a. jest niekwestionowany i jednolity w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w ww. wyroku Sądu należy przyjąć, iż rodzinę tworzą dwie osoby : S. P. i jej syn M. i ustalić czy wysokość dochodu rodziny -uwzględniając przy tym reguły przytoczonych wyżej przepisów prawa - sumując dochody tych członków uprawnia do wnioskowanego zasiłku rodzinnego.

Informacje zawarte w dokumentach, w tym: wydruku z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów - zawierającym dane o dochodach uzyskanych w 2014 r. przez S. P., piśmie z dnia 31 sierpnia 2016r., znak: [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, - o wysokości odprowadzonej składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2014r. przez S. P. wskazują, iż w2014r. S. P. uzyskała dochód w wysokości 14 405,54zł. Dochód ten należało pomniejszyć o wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1 296,54zł co daje kwotę 13 109 zł (14 405,54 zł - 1 296,54 zł) jak i o kwotę podatku należnego.

Z uwagi na to, że jak wskazał Sąd w rodzinie wnioskodawczyni należy uwzględnić tylko ją i syna, to przy ustaleniu dochodu rodziny uwzględnia się tylko dochód S. P. uzyskany z wyżej wymienionego tytułu i tylko od tego dochodu wylicza się podatek należny. Ustalając podatek należny jedynie od dochodów osiągniętych przez S. P. należało w pierwszej kolejności od dochodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów w kwocie 14 405,54 zł odliczyć składki na ubezpieczenie społeczne, przy czym z informacji zawartej w wydruku z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów wynika, od iż dochodu uzyskanego przez S. P. nie były odprowadzane te składki, dlatego wynoszą one O zł. Zatem, kwota 14405, 54 zł stanowi tak zwaną podstawę obliczenia podatku. Aby dokonać obliczenia podatku trzeba kwotę 14 405, 54 zł pomnożyć przez 18 proc. (tyle wynosi stawka podatkowa dla przeciętnych dochodów) co daje kwotę 2 592,9972 zł. Od uzyskanego wyniku 2592,9972 zł odejmujemy kwotę wolną od podatku, czyli 556,02 zł. W ten sposób obliczony podatek w wysokości 2 036,9772 zł (2 592,9972 zł - 556,02 zł) pomniejszamy o wysokość składki na ubezpieczanie zdrowotne tj. odejmujemy kwotę 1 116,42 zł (podaną w piśmie z dnia 31 sierpnia 2016r., znak [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Powstały wynik 920,5572 zł (należy zaokrąglić do pełnych zł). Zatem podatek należny to kwota 921 zł.

Wskazana wyżej kwota 13 109 zł została przez Kolegium pomniejszona o 921 zł tj. o kwotę ustalonego w powyższy sposób podatku należnego, co daje dochód w wysokości 12 188 zł, który był osiągnięty w 2014 r. przez 12 miesięcy, zatem dochód miesięczny to kwota 1 015,67 zł (12 188 zł : 12 miesięcy). Dochód ten w przeliczeniu na członka rodziny daje kwotę 507,83 zł (1 015,67 zł : 2 osoby). Przy czym uzyskanie przez S. P. od 1 sierpnia 2016 r. renty rodzinnej do której uprawniony jest jej syn M. P., wywołuje zmianę w sytuacji dochodowej rodziny albowiem zgodnie z art. 3 pkt 24 litera d ustawy, uzyskanie renty rodzinnej oznacza, iż nastąpiło uzyskanie dochodu. Ziszczenie się w stanie faktycznym przesłanki przewidzianej w cyt. wyżej art. 3 pkt 24 lit. d ustawy - powodującej uzyskanie dochodu - pociąga za sobą konieczność zastosowania art. 5 ust. 4b ustawy przy weryfikacji wysokości dochodu rodziny. Stosownie do wskazanego przepisu prawa (art. 5 ust. 4b ustawy), w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Stosując cytowaną wyżej regułę przewidzianą w art.5 ust. 4b ustawy, ponieważ jak wykazano, mamy do czynienia z dochodem "uzyskanym" (art. 3 pkt 24 lit. d ustawy) po roku kalendarzowym - 2014r. - z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego, na okres zasiłkowy 2015/2016, miesięczny dochód rodziny należało ustalić w oparciu o sumę kwot: miesięcznego dochodu uzyskanego w 2014r. oraz wysokości renty rodzinnej wypłaconej przez ZUS z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty tj. o kwotę renty rodzinnej uzyskanej za wrzesień 2016 r. Z załączonej do akt sprawy decyzji z dnia [...] 2016r., znak: [...], o przyznaniu S. P. renty rodzinnej dla M. P. wynika, iż świadczenie to jest wypłacane stronie od 1 sierpnia 2016r. w wysokości 769 zł miesięcznie.

Uzyskany w wyniku tych operacji matematycznych wynik 1 785,23 zł = (1 015,67 zł + 769,56 zł) to miesięczny dochód rodziny, co w przeliczeniu na członka rodziny daje kwotę 892,62 zł. Opisana wyżej zmiana sytuacji dochodowej ma wpływ na określenie prawa strony do świadczenia rodzinnego, ponieważ uzyskana od 1 sierpnia 2016r. przez S. P. renta rodzinna dla M. P., będzie jej wypłacana w okresie na który strona ubiegała się o przyznanie świadczenia.

Jak wynika z przeprowadzonych wyliczeń, dokonanych zgodnie z przepisami u.ś.r., dochód na osobę w rodzinie odwołującej w wysokości 892,62 zł przekracza kwotę kryterium dochodowego określonego w przepisie art. 5 ust.1 ustawy, uprawniającą do pobierania świadczeń rodzinnych tj. 674,00 zł.

Wnioskowanego świadczenia nie można przyznać również na zasadzie przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy, albowiem dochód rodziny 1 785, 23 zł przekracza kwotę 1348 zł (tj. 674zł kwotę kryterium o którym mowa w art.5 ust. 1 ustawy pomnożoną przez 2 czyli liczbę członków rodziny strony) o 437,23 zł (1 785 ,23 zł -1348 zł = 437,23 zł) i przekroczenie to jest wyższe niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami jakie przysługiwałyby miesięcznie S. P., która wynosi 311,33 zł. Należy wyjaśnić, iż 311,33 zł (118 zł + 185 zł + 8,33 zł = 311,33 zł) łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, ustala się w sposób przewidziany w art. 5 ust. 3b ustawy, czyli jest to suma przysługujących S. P. w danym okresie zasiłkowym:

1)zasiłków rodzinnych tj. 118 zł (118 zł kwota zasiłku rodzinnego x 3 miesięcy) podzielonych przez 3 miesiące, na które rodzinie strony jest ustalane prawo do tych zasiłków, 354 zł : 3 miesięcy = 118 zł

2)dodatku do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 11a tj. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, czyli (185 zł kwota zasiłku rodzinnego x 3 miesięcy = 555 zł) - 555 zł podzielonych przez 3 miesiące, na które rodzinie strony jest ustalane prawo do tego dodatku, 555 zł: 3 miesięcy = 185 zł3) dodatku do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 14 tj. dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł, podzielonych przez 12 tj. 100 zł: 12 miesięcy = 8,33 zł.

Sytuacja ta skutkuje odmową przyznania wnioskowanych świadczeń od dnia 1 października 2016 r., co jest zgodne z art. 24 ust. 7 ustawy, który stanowi, że w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Tym samym wnioskowane świadczenia rodzinne nie przysługują za miesiąc październik 2016 r., który jest ostatnim miesiącem okresu zasiłkowego 2015/2016 na który strona ubiegała się o świadczenia rodzinne.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących obliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń rodzinnych, tut. Kolegium stwierdza, iż nie znajdują one uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Art. 3 pkt 2a ustawy stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. . Zgodnie z zasadą z tego przepisu prawa został ustalony w przedmiotowej sprawie dochód S. P. czyli przeciętny miesięczny dochód za rok 2014r. w kwocie 1 015,67 zł. Przy czym ze względu na ziszczenie się w stanie faktycznym sprawy okoliczności wskazanych w art. 3 pkt 24 lit. d ustawy tj. uzyskania nowego dochodu, ustaloną wysokość dochodu S. P. należało weryfikować zgodnie z zastrzeżeniem wskazanym art.5 ust.4b ustawy, który jest odstępstwem do zasady, iż dochód członka rodziny to średni miesięczny dochód z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy.

Zatem ustalony w powyższy sposób dochód S. P. zgodnie z treścią cyt. wyżej art.3 pkt 2a ustawy, to wyliczony średni miesięczny dochód za 2014 r. czyli kwota 1 015,67zł (a nie roczny dochód jak sugeruje wnoszący odwołanie), którą należy zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w art. 5 ust. 4b ustawy, powiększyć o kwotę uzyskanego przez nią miesięcznego dochodu tj. kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, ponieważ dochód ten S. P. będzie uzyskiwać w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Ustawa przewiduje, iż prawo do świadczeń rodzinnych jest uzależnione od aktualnej sytuacji rodziny i przepis wprost mówi, iż zmiany w sytuacji dochodowej rodziny następujące po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy uwzględnia na poziomie kwoty dochodu miesięcznego i precyzuje miesiąc z którego kwotę uwzględnia się przy obliczeniu dochodu. Ponadto na zastosowanie przedstawionego wyżej wyliczenia dochodu strony wskazuje również zapis art. 24 ust. 7 ustawy, który stanowi, iż w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Zatem, skoro uzyskanie przez S. P. renty rodzinnej na syna powoduje, iż przekroczone zostały kryteria uprawniające ją do świadczeń rodzinnych, a rentę przyznano jej od 1 sierpnia 2016 r. to z dniem 1 października 2016r. nie przysługuje jej zasiłek rodzinny a to powoduje brak uprawnienia do wnioskowanych dodatków.

Na powyższe rozstrzygnięcie S. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 24 lit. d, art. 5 ust. 1 i ust. 3 - 4b oraz art. 11 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2016.1518 ) oraz art. 138 §1 pkt 1, art. 7, 77 §1 i 107 §3 kpa poprzez ich błędną i niekonstytucyjną wykładnię oraz pominięcie reguł interpretacyjnych wynikających z ustawy, skutkujące wadliwym obliczeniem kryterium dochodowego, podczas gdy z prawidłowej interpretacji tych przepisów oraz obliczeń wynika, iż skarżącej jako osobie samotnie wychowującej dziecko i osiągającej dochód z tytułu własnej emerytury oraz renty rodzinnej małoletniego przysługują świadczenia rodzinne na podstawie powołanej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w tym przepisie oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, Lex nr 1277944, z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1865/11, Lex nr 1293568). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności), zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast oparcie skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną spowoduje, iż sąd administracyjny zobowiązany będzie skargę oddalić (tak. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2008, komentarz do art. 153, także wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2006r. III SA/Wa 3522/05, LEX nr 204453).

Mając na uwadze treść i skutki zapadłego przed tut. Sądem wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 200/17 (w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie wskazano sygn. akt 1200/17 Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przypomnieć zatem należy, że WSA, uchylając wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017r., sygn. akt III SA/Kr 200/17 decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. znak [...] i decyzję ją poprzedzającą, uznał za uzasadniony zarzut skarżącej dotyczący błędnego ustalenia składu rodziny, nakazując w ponownie prowadzonym postępowaniu przyjąć, że jest to rodzina dwuosobowa i zgodnie z takim składem przeliczyć dochód rodziny skarżącej, a to w celu ustalenia, czy skarżąca jest uprawniona do pobierania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi dotyczących niezasadnego – zdaniem skarżącej - wliczenia do dochodu rodziny renty rodzinnej małoletniego. Stwierdzić należy, że organy zastosowały się do stanowiska Sądu przyjętego w powyższym wyroku. Ustaliły prawidłowo, że rodzina skarżącej jest rodziną dwuosobową i wyliczyły dochód rodziny na podstawie osiągniętego przez skarżącą dochodu w postaci świadczenia emerytalnego osiągniętego w 2014 r., w wysokości 13 109,00 zł, co w przeliczeniu na dochód miesięczny dało kwotę 1092,42 zł, zaś w przeliczeniu na osobę w rodzinie kwotę 546,21 zł., co nie przekroczyło kwoty kryterium dochodowego wysokości 674,-zł (§ 1 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia RM z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiącej podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. 2015. 1238 ze zm.). Prawidłowo także i zgodnie ze stanowiskiem tut. Sądu organy ustaliły, że dochód z tytułu przyznanej małoletniemu renty rodzinnej jest dochodem wliczanym do dochodu rodziny a to na podstawie art. 3 pkt. 1 lit. a u.ś.r. Dochód ten został uzyskany w związku z przyznaniem ww. renty od dnia 1 sierpnia 2016 r., decyzją ZUS z dnia 27 lipca 2016 r.

Zarzuty skargi kierowane przeciwko rozstrzygnięciu będącemu przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie dotyczą błędnego zdaniem skarżącej wyliczenia dochodu rodziny w związku z uzyskaniem przez małoletniego w 2016 r. prawa do renty rodzinnej. Zdaniem skarżącej, dochód uzyskany z tytułu renty w miesiącach od września do grudnia (str. 4 skargi) należy doliczyć do dochodu uzyskanego przez skarżącą w roku 2014 i tę kwotę podzielić przez 12 miesięcy, co daje wynik w wysokości 636,09 zł na osobę w rodzinie i nie powoduje utraty prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Ustosunkowując się do przedstawionego w skardze sposobu wyliczenia dochodu, wyjaśnić należy, co następuje : w art. 5 ust. 4-4b u.ś.r. ustawodawca przewidział sytuację zmian w strukturze dochodów rodziny, które winny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego w okresie pobierania świadczenia. Zmiany te mogą polegać na uzyskaniu dochodu, jak też na jego utracie. Definicję legalną uzyskania dochodu zawiera art. 3 pkt 24 u.ś.r. Zmiany polegające na uzyskaniu dochodu mogą nastąpić:

- w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,

- po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W zależności od charakteru zmian w strukturze dochodów jak i czasu ich powstania ustawodawca przewidział różne zasady modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy uzyskanie dochodu w postaci renty rodzinnej nastąpiło niewątpliwie po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, bo w roku 2016. Zgodnie z art. 5 ust. 4b u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieka opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Przewidziano więc zasadę doliczenia do ustalonego dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód przez te osoby został osiągnięty. W przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy ustawodawca przewiduje nadto dodatkową przesłankę, która pozwala na doliczenie do dochodu danej osoby dochodu uzyskanego, tj. przesłankę kontynuacji uzyskiwania tego dochodu w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, która to okoliczność istnieje w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy. Zatem w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tak jak w kontrolowanej sprawie, nie dzieli się kwoty dochodu uzyskanego (jest to kwota uzyskana za jeden miesiąc – następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu) przez 12. Byłoby to niezgodne z jednoznaczną i nie budzącą wątpliwości treścią art. 5 ust. 4b u.ś.r., który nie przewiduje ani doliczania kwoty uzyskanego dochodu do całkowitego dochodu osiągniętego w roku "bazowym" ani dzielenia tak uzyskanej wielkości przez liczbę miesięcy w roku tj. przez 12. Natomiast przewidziany przez ustawodawcę w tym przepisie sposób wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie obrazuje w sposób prawidłowy rzeczywiście uzyskiwany dochód na osobę w rodzinie w okresie pobierania świadczenia. Przedstawiony w skardze pogląd dotyczący sposobu wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie (nie wiadomo przy tym z jakiego powodu uwzględniający dochód z tytułu renty uzyskiwany po zakończeniu okresu zasiłkowego 2015/2016, bo za m-ce listopad i grudzień) w przypadku dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy nie zyskał akceptacji Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na jego sprzeczność z brzmieniem regulacji ustawowych (por. wyroki NSA z dnia 24 lipca 2015 r. , I OSK 242/14, Lex nr 2156104, z dnia 23 czerwca 2016 r. I OSK 2447/14, Lex nr 2106455). Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela raz jeszcze podkreślając, że przepisy u.ś.r. zawarte w art. 5 ust. 4, 4a, 4b i 4c u.ś.r. mają na celu ustalenie dochodu jak najbardziej zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego w okresie pobierania świadczenia.

Także w pozostałym zakresie należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ, mając na uwadze treść art. 5 ust. 3 u.ś.r. rozważył też możliwość przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia w oparciu o przewidziane w tym przepisie zasady. Przeprowadził stosowne wyliczenia z uwzględnieniem treści art. 3 ust. 3a i 3b u.ś.r., z których to wyliczeń wynika, że i na podstawie tych przepisów brak podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia po dacie 1 października 2016 r. do końca okresu zasiłkowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organy rozpoznały ponownie sprawę prawidłowo, z uwzględnieniem art. 153 p.p.s.a, oraz mających zastosowanie przepisów prawa tj. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uzasadnienie zaskarżonej jest sporządzone zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 kpa, w sposób dokładny, szczegółowy i zrozumiały, zawiera wszystkie niezbędne elementy - wskazuje na istotne elementy stanu faktycznego, na treść mających zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozwala prześledzić tok rozumowania organu oraz pozwala na weryfikację prawidłowości dokonanych przez organ wyliczeń.

Skoro zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione a kontrolując zaskarżoną decyzję stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził aby została ona wydana z naruszeniem prawa, to na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.