Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 103/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 57 ust. 7 , art. 54 , 55, 59 f ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 2 ust. 1 , art. 2 ust. 4 i art. . 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi "A. Spółka z o.o. w upadłości na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia kary; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej "A. " Spółka z o.o. w upadłości kwotę 1760 zł (tysiąc siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , Powiat Grodzki, postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. , znak: [...] , na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59 f ust. 1 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na inwestora "A. " Spółkę z o.o. z siedzibą w K. w upadłości, reprezentowaną przez syndyka masy upadłości G.T. , obowiązek wpłacenia kary w wysokości 50 000,00 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na działkach nr 1, 2, 3, 4 obr.[...] przy ul. [...] w K. , z naruszeniem art. 55 ustawy prawo budowlane bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jednocześnie wskazano, że karę należy wpłacić w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia.

W uzasadnieniu organ l instancji podał, że prowadzi odrębne postępowanie administracyjne w sprawie realizacji w/w budynku mieszkalno-usługowego, oznaczonego symbolem [...]- z podziemnymi garażami i miejscami postojowymi wraz z infrastrukturą techniczną, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, w trakcie którego wystąpiła nowa okoliczność określona w art. 37 ust. 2 ustawy prawo budowlane.

Organ wskazał również, że w dniu 3 . 04. 2002 r. - " A " Sp. z o. o. złożyła zawiadomienie do Prezydenta M. K. o zakończeniu budowy budynku wielorodzinnego mieszkalno-usługowego [...], zrealizowanego na os.[...] przy ul [...] w K.

Prezydent M. K. decyzją z [...] 04. 2002 r. wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania części mieszkalnej budynku [...], wskazując, że po analizie zawiadomienia i złożonych dokumentów - w tym oświadczenia kierownika budowy - stwierdzono, że obiekt został wykonany z naruszeniem warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu wskazano, że ponieważ w decyzji o pozwoleniu zawarto warunek uzyskania pozwolenia na użytkowanie części usługowej, którego inwestor nie posiada, to obowiązkiem uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie został objęty cały budynek.

W dniu 26 listopada 2002 r. w trakcie kontroli robót stwierdzono, że w/w budynek jest użytkowany w części mieszkalnej, chociaż inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie obiektu. Inwestor do chwili wydania postanowienia przez organ l instancji nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Tym samym organ I instancji uznał, że budynek użytkowany jest nielegalnie, co wypełnia dyspozycję art. 57 ust.7 prawa budowlanego. Nadto organ l instancji wskazał, że obiekt został zrealizowany przez inwestora "A. " Sp. z o.o. w upadłości, reprezentowaną przez syndyka masy upadłości G.T. W dalszej części uzasadnienia wskazano sposób wyliczenia kary.

Zażalenie na w/w postanowienie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł syndyk masy upadłości "A. " Sp. z o. o. w upadłości – G.T. Podniósł, że jego obowiązkiem jako syndyka masy upadłości spółki jest likwidacja majątku masy upadłości. W wykonaniu tego obowiązku przeprowadził postępowania przetargowe, a następnie sprzedał lokale znajdujące się w przedmiotowym budynku, w tym ustanowił odrębną własność lokalu nr [...], po czym sprzedał go na rzecz nabywców. Podkreślił, że jako syndyk masy upadłości działa w imieniu własnym, ale na rzecz masy upadłości, nie jest zatem reprezentantem spółki. Nie był więc ani inwestorem, ani nie prowadził robót budowlanych, nie był również stroną postępowań administracyjnych w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Odwołując się do art. 6 ustawy o własności lokali stwierdził, że z chwilą ustanowienia odrębnej własności pierwszego lokalu i jego sprzedaży, powstaje z mocy prawa wspólnota mieszkaniowa, która posiada zdolność sądową, a w momencie gdy posiada prawidłowo ustanowiony zarząd, ma też zdolność do czynności prawnych. Syndyk wskazał, że w związku z faktem, iż upadła spółka posiadała w przedmiotowym budynku lokale, to do czasu zakończenia procesu likwidacji masy upadłości jest on członkiem wspólnoty mieszkaniowej, a nie odrębnym od niej podmiotem. Wskazał, że z przepisów art. 57 ust. 7, art. 54 i art. 55 prawa budowlanego nie wynika, że karą z tytułu nielegalnego użytkowania budynku należy obciążyć syndyka masy upadłości -obecnie członka wspólnoty mieszkaniowej. W ocenie żalącego się jedynym podmiotem, który może prawnie skutecznie występować w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku oraz w postępowaniu w przedmiocie nielegalnego korzystania z budynku jest wspólnota mieszkaniowa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z [...] maja 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 i art. 144 kpa, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że postanowienie organu l instancji jest prawidłowe. WINB podzielił dokonane ustalenia faktyczne oraz wskazał, że kara została nałożona na właściwy podmiot. Odwołał się do treści art. 17 prawa budowlanego, który określa uczestników procesu budowlanego oraz art. 57 w/w ustawy, który wyraźnie wskazuje, że jedynym podmiotem, który może zgłosić obiekt do użytkowania jest inwestor.

Nadto organ, przytaczając brzmienie art. 75 ust. 1, art. 77 ust. 1 oraz art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, póz. 535 ze zm.) konkludował, że organ l instancji prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. złożyła "A. " sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K. , reprezentowana przez syndyka masy upadłości – G.T. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 kpa w zw. z art. 59 f i 59g prawa budowlanego poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie orzeczenia niewykonalnego w świetle przepisów rozporządzenia Prezydenta Miasta Rzeczpospolitej z 24. 10. 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. 1991 r. Nr 118, poz. 512) oraz naruszenie art. 55 w zw. z art. 57 ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, że na spółce "A. " sp. z o.o. w K. spoczywał obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na "użytkowanie.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu l instancji, umorzenie postępowania wszczętego przez organ l instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że upadłość spółki została ogłoszona 5 listopada 2002 r., a zatem postępowanie upadłościowe prowadzone jest według reżimu prawnego określonego w przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24. 10. 1934 r. - Prawo upadłościowe. Zawarte w w/w rozporządzeniu procedury określające sposób, tryb i kolejność zaspokajania

wierzycieli upadłej spółki mają charakter bezwzględny i nie mogą być modyfikowane orzeczeniami organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 63 § 1 w/w rozporządzenia postępowanie egzekucyjne wszczęte przeciwko upadłemu przed ogłoszeniem upadłości ulega zawieszeniu z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie takie ulega umorzeniu z mocy prawa z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. W orzecznictwie wskazuje się, że skoro nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego, to również nie można wszcząć takiego postępowania po ogłoszeniu upadłości.

W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy pobieżnie ocenił skutki prawne ogłoszenia upadłości, stosując przy tym niewłaściwą regulację prawną tj. Prawo upadłościowe i naprawcze z 28. 02. 2003 r., a nie cyt. rozporządzenie z 1934 r.

Strona skarżąca zarzuciła, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] lutego 2000 r. została uzyskana przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]". Decyzja ta została następnie przeniesiona na nowego inwestora [...] Przedsiębiorstwo Usługowo-Wytwórcze "A. " sp. z o.o. w K. decyzją Prezydenta Miasta K. z [...] marca 2000 r. Na wniosek SM "[...]" postępowanie w sprawie przeniesienia w/w pozwolenia na budowę zostało jednak wznowione, a w jego wyniku Prezydent M. K. decyzją z [...] września 2002 r. uchylił decyzję z [...] marca 2000 r. o przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę ze SM "[...]" na rzecz KPUW "A. " sp. z o.o. Zatem adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę w dalszym ciągu pozostaje SM "[...]". Strona skarżąca podkreśliła przy tym, że w chwili przejęcia zarządu masą upadłości przez syndyka, w skład masy upadłości wchodziły już wyłącznie lokale użytkowe.

Nadto skarżąca zarzuciła, że organy nie rozważyły reżimu prawnego jaki powinien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Nielegalne użytkowanie budynku zostało stwierdzone w trakcie kontroli w dniu 26 listopada 2002 r. Skarżąca przytoczyła art. 48 i art. 49 ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003 r. wskazując, że w dacie kontroli obowiązujące przepisy nie przewidywały legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu, przewidując jednocześnie zakaz orzeczenia rozbiórki w sytuacji, gdy od zakończenia budowy upłynęło 5 lat.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Za nietrafny organ odwoławczy uznał

zarzut naruszenia art. 63 §1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24. 10. 1934 r. - Prawo upadłościowe, bowiem z przepisu tego wynika jedynie, że z dniem upadłości zawieszeniu podlega postępowanie egzekucyjne, podczas gdy postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem nie stanowi postępowania objętego dyspozycją art. 63 w/w rozporządzenia.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornie wynika, że doszło do nielegalnego użytkowania budynku mieszkalno-użytkowego przy ul. [...] w K. Brak również podstaw do weryfikacji podmiotu zobowiązanego do zapłaty kary. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia PINB w K. Powiat Grodzki z [...] 06. 2008 r. znak: [...], wydanego w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt. 1 i 4 w zw. z art. 37 ust. 7 prawa budowlanego wynika, że inwestorem była "A. " Sp. z o. o. w K. , która zrealizowała obiekt w okresie obowiązywania decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] marca 2000 r. o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowa decyzja znajdowała się obiegu prawnym w okresie od 4 kwietnia 2000 r. do 6 września 2002 r. i w tym czasie "A. : Sp. z o.o. w K. zrealizowała obiekt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych powodów niż zostały w niej podniesione.

Już na wstępie należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że organy błędnie skierowały decyzję do inwestora tj. "A. " Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K. , reprezentowaną przez syndyka masy upadłości G.T. Trzeba jeszcze podkreślić, że "A. " był inwestorem budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działkach nr 1,

2, 3, 4 obr. [...] przy ul. [...] w K. , i jako inwestor był zobowiązany do właściwego zakończenia procesu inwestycyjnego. Fakt, że w/w spółka pozostaje w upadłości ogłoszonej postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. , Wydz. VIII Gospodarczy do spraw upadłościowo-układowych z [...]. 11. 2002 r. (sygn. akt [...]) nie ma znaczenia dla materialnej legitymacji spółki jako strony w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły. On bowiem nadal jest podmiotem stosunku prawnego, w którym wydano zaskarżone postanowienie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że względu na ogłoszenie upadłości spółki, utraciła ona legitymację formalną (procesową) i w tym zakresie działania podejmuje syndyk masy upadłości, który jest stroną w znaczeniu formalnym. Sąd Najwyższy w wyroku z 7 .10. 2004 r. (sygn. akt IV CK 86/04,Biul. SN 2005/2/15) jednoznacznie wskazał, że "mimo ogłoszenia upadłości i związanej z tym utraty przez upadłego zarządu oraz możliwości korzystania i rozporządzania majątkiem stanowiącym masę upadłości, majątek ten należy w dalszym ciągu do upadłego, który w związku z tym pozostaje podmiotem praw 5 obowiązków wchodzących w skład tego majątku. W procesie, w którym syndyk działa na rzecz upadłego, upadły jest stroną w znaczeniu materialnym, a świadczenie dochodzone przeciwko syndykowi podlega zasądzeniu od upadłego."

Kwestia podstawowa w niniejszej sprawie dotyczy natomiast prawidłowości zastosowania przez organy l i II instancji normy z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z 16. 04. 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) do zdarzenia polegającego na wzniesieniu budynku mieszkalno-usługowego przyl. ul. [...] w K. , zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z 2000 r., do użytkowania którego (w części mieszkalnej) przystąpiono - bez wymaganego pozwolenia na budowę - w 2002 r. a więc na długo przed wejściem w życie obowiązującej normy z w/w przepisu. Zgodnie z treścią art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia w przypadku przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty

podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W konsekwencji organy obu instancji uznały, że inwestorowi - "A. " Sp. z o.o w K. , w upadłości, należy wymierzyć karę w wysokości 50 000, 00 zł za przystąpienie do nielegalnego użytkowania budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w K.

W związku z tym zauważyć jednak należy, że ustawodawca wielokrotnie nowelizował warunki wymagane przy przystąpieniu do użytkowania obiektów budowlanych oraz konsekwencje ich naruszenia, l tak w okresie poprzedzającym nowelizację prawa budowlanego wprowadzoną ustawą z 27. 03. 2003 r. - o zmianie Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie 11. 07. 2003 r., ustawodawca w ogóle nie przewidywał trybu i sposobu "legalizowania" przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy, co powinno nastąpić co najmniej 14 dni przed zamierzonym terminem do użytkowania (art. 54 § 1 i 2). Natomiast nielegalne przystąpienie do użytkowanie obiektu budowlanego (bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie) zgodnie z treścią art. 93 pkt. 7 traktowane było jak wykroczenie.

Pierwsze zmiany w tym zakresie wprowadzone zostały w/w nowelą z 27.03. 2003 r. kiedy do art. 57 dodano ust. 6 stanowiący, że zawiadomienie o zakończeniu budowy lub wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, stanowią wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, oraz ust. 7 stanowiący, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 właściwy organ jest obowiązany do dokonania bezzwłocznie obowiązkowej kontroli obiektu.

Trzeba podkreślić, że ustawa z 27 marca 2003 r. wprowadziła w art. 7 przepisów intertemporalnych generalną zasadę stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, dodatkowo precyzując w przepisie art. 7 ust. 3, że do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie.

Oznacza to, że ustawodawca ograniczył stosowanie nowej regulacji art. 57 ust. 6 i 7 do tych obiektów, w odniesieniu do których pozwolenie na budowę wydano po dacie wejścia w życie ustawy tj. po 11 lipca 2003 r. W konsekwencji do

wszystkich spraw związanych z nielegalnym użytkowaniem obiektów budowlanych, w których obiekty te wzniesione zostały na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych przed 11 lipca 2003 r. należało stosować przepisy dotychczasowe. A jeśli tak, to obiekty wzniesione przed 11. 07. 2003 r. nie tylko nie podlegały obowiązkowej kontroli, ale także wyłączono wobec nich stosowanie przepisów o karze za odstępstwo, będącej konsekwencją obowiązkowej kontroli (pogląd ten został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 5.10. 2009 r. Syg n akt II SA/Kr 1219/09 oraz w wyroku NSA z 28.11. 2008 r. IIOSK 923/07.) Pogląd taki znajduje również potwierdzenie w piśmiennictwie, w którym wskazuje się, że przyjęte w art. 7 ust. 3 noweli z 27 .03. 2003 r. rozwiązanie wyłącza możliwość stosowania art. 59 ust.1 oraz art. 57 ust. 6, a więc także art. 59a-59g prawa budowlanego do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed 11 lipca 2003 r. wydano pozwolenie na budowę (por. Sergiusz Szuster, Komentarz do art. 7 ustawy z 27.03.2003 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, Lex/EI 2003).

Ratio /eg/s tych ograniczeń w zakresie stosowania obowiązkowej kontroli i związanej z tym kary za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub inne rażące naruszenia warunków pozwolenia na budowę w związku z postępowaniem dotyczącym przystępowania do użytkowania obiektów budowlanych (art. 54-59 Prawa budowlanego) należy w ocenie Sądu wiązać z zasadą zaufania do państwa, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Kluczowe znaczenie w zakresie regulowanym w/w przepisem ma zasada lex retro non agit, zgodnie którą akty normatywne nie powinny obowiązywać w stosunku do stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia w życie nowej regulacji prawnej (zakaz retroakcji właściwej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18. 10. 2006 r. sygn. akt P 27/05, Lex 210815.

Jak już wskazano obowiązująca norma art. 57 ust. 7 ustanawiająca karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, którą zastosowały organy l i II instancji została wprowadzona nowelą z 16. 04. 2004 r. o zmianie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, póz. 888). Nowela kwietniowa w art. 2 ust. 1 ustawy przyjęła zasadę bezpośredniego stosowania nowych przepisów do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia ustawy w życie (tj. 31 maja 2004 r.), dodatkowo wskazując w art. 4 pkt. 2 ustawy, że w stosunku do obiektów

budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia niniejszej ustawy w życie art. 57 ust. 7 w wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.

Wskazując na to należy jednak zwrócić uwagę na niejasne, w kontekście wyżej wskazanych przepisów intertemporalnych, uregulowanie wprowadzone w art. 2 ust. 4 ustawy kwietniowej, że: do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do obliczania wysokości kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 oraz art. 59 f ustawy oraz opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym można zauważyć, że wprowadzenie wyjątków od zasady bezpośredniości w treści art. w art. 2 ust. 4 i art. 4 pkt. 2 wskazuje na wątpliwości samego ustawodawcy co do zasadności stosowania bardzo rygorystycznej sankcji z art. 57 ust. 7 znowelizowanego prawa budowlanego w odniesieniu do stanów i zdarzeń powstałych w odległej przeszłości, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze zasygnalizowane wątpliwości co do ich spójności przepisów intertemporalnych ustawy kwietniowej - w zakresie art. 2 ust. 4 i art. 4 pkt. 2 - a także zasadę prokonstytucyjnej interpretacji przepisów prawa, którą powinny uwzględnić organy l i II instancji, rozstrzygające w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem, Sąd dostrzega konieczność uwzględnienia w rozpoznawanej sprawie w/w przepisów noweli z 27 marca 2003 r. o zmianie prawa budowlanego. Analizując przepisy ustawy marcowej należy w szczególności zwrócić uwagę na fakt, że dopiero ta nowela wprowadziła instytucję obowiązkowej kontroli i kary za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub inne rażące naruszenie warunków pozwolenia na budowę (art. 54-59g). Nakazała również (jak wskazano wyżej) przeprowadzenie obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59b ust. 1 w sytuacji wskazanej w ust 1 ( art. 57 ust. 6), a w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 nakazała bezzwłocznie dokonać obowiązkowej kontroli (art. 57 ust. 7). W noweli tej ograniczono zarazem stosowanie nowych instytucji do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których pozwolenie na budowę udzielone zostało po dacie wejścia ustawy w życie tj. po 11 lipca 2003 r.(art. 7 ust. 3). Jak podkreślił WSA w Krakowie w wyroku z 5 października 2009 r. sygn. akt. 1219/09, którego pogląd w całości podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, "taka regulacja znajdowała głębokie uzasadnienie ponieważ nie doprowadzała do desynchronizacji pomiędzy systemami prawnymi i technicznymi uwarunkowaniami, w

których rozpoczęto i zakończono proces budowlany". Trzeba również wskazać na zgodne orzecznictwo, iż w odniesieniu do obiektów wzniesionych przed 11. 07. 20003 r. wyłączenie stosowania przepisów o obowiązkowej kontroli prowadzonej w stosunku do obiektów wzniesionych w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przed tą datą jest równoznaczne z wyłączeniem stosowania przepisów o karze za odstępstwo. Kara ta bowiem jest ściśle związana z dokonaniem obowiązkowej kontroli ( por. wyrok NSA z 28 .11. 2008, II OSK, 923/07 oraz wyrok WSA w Krakowie z 5.10. 2009 r. sygn. akt. 1219/09). Inna" interpretacja przepisów noweli marcowej prowadziłaby bowiem, w ocenie Sądu, do naruszenie zasady prokonstytucyjnej interpretacji prawa w zakresie zasady zaufania do prawa (art. 2 Konstytucji RP). Odmienna, zawężająca interpretacja normy z art. 7 ust 3 ustawy z 27.03. 2003 r., zgodnie z którą nowa regulacja obejmowałaby obiekty wzniesione na podstawie pozwolenia nadbudowę sprzed 11. 07. 2003 r., ale niezgłoszone do użytkowania narusza zasadę z art. 2 Konstytucji RP. W tym względzie należy również podzielić pogląd wyrażony w/w wyroku WSA w Krakowie z 5. 10. 2009 r. , w którym Sąd zwrócił uwagę, że wyjątkowa dotkliwość kary przewidywanej dla obiektów wzniesionych na podstawie pozwolenia budowlanego wydanego po 11 .07. 2003 r. nie uzasadnia stosowanie zasady retrospektywnego działania prawa w stosunku do sytuacji, których przed nowelizacją z 27.03. 2003 inwestor nie mógł nawet przewidzieć.

To wszystko zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, że także zastosowanie normy z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym nowelą z 16 kwietnia 2004 r. tj. normy, która w odniesieniu do sytuacji przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nakazuje wprost - w przypadku stwierdzenia przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu (tj. z naruszeniem art. 54 i 55) - wymierzenie inwestorowi sankcji karnej, o której mowa w art. 59 f ust. 1 tj. w wysokości podwyższonej dziesięciokrotnie, nie ma zastosowania do budynków, które zostały wzniesione na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed 11 lipca 2003 r.

Wykładając zatem przepisy intertemporalne wprowadzające do prawa budowlanego art. 57 ust. 7 w brzmieniu obowiązującym, przy uwzględnieniu, że nowela kwietniowa pozostawiła niezmienione przepisy intertemporalne ustawy z 27 marca 2003 r., należy wskazać, że przepis art. 57 ust. 7 nie podlega stosowaniu w odniesieniu do obiektów budowlanych, które zostały wzniesione na podstawie

pozwolenia na budowę sprzed 11 lipca 2003 r., nawet gdy postępowanie w sprawie nielegalnego przystąpienia toczy się po 1 stycznia 2005 r., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji prowadząc sprawę dotyczącą nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku wzniesionego - tak jak przedmiotowy budynek - w oparciu o pozwolenie udzielone przez 11.07. 2003 r. organy nadzoru budowlanego mogą stosować przepisy prawa budowlanego obowiązujące w tym w zakresie, jednak przy uwzględnieniu treści art. 7 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 r.

W ocenie Sądu za nietrafny należy uznać zarzut prowadzenia przez organy l i II instancji sprawy przy zastosowaniu przepisów ustawy z 28. 02. 2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535) podczas gdy należało stosować przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24. 10. 1934 r. - Prawo upadłościowe, w tym art. 63 § 1. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie organu l instancji nie dotyczą egzekucji nałożonej kary i w związku z tym przytoczona w skardze dyspozycja z art. 63 § 1 w/w rozporządzenia nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, na co słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę.

Z tych względów, ponieważ kontrola sądowa wykazała w zaskarżonym postanowieniu i w poprzedzającej go postanowieniu organu l instancji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.