Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1847/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty skarbowej. 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z [...] r. Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł( dziesięć złotych )tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/S. Zapalska


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 listopada 2003 r. (data wpływu 12 listopada 2003 r.) W. N. wniósł o zniesienie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]2003r. , umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zwolnienie z kosztów niniejszego postępowania.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r. Burmistrz Gminy, na podstawie art. 67 §1 odmówił umorzenia opłaty skarbowej w wysokości [...]zł należnej z tytułu wniesionego wniosku. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wniosek z dnia 12 listopada 2003 w części dotyczącej zwolnienia od kosztów postępowania należałoby potraktować jako bezprzedmiotowy, jednak z kontekstu złożonego wniosku, w ocenie organu, wnioskodawca wnosi o umorzenie opłaty skarbowej i taki wniosek został przez organ rozpatrzony. Z uwagi na brak uzasadnienia złożonego wniosku, organ odmówił umorzenia opłaty skarbowej. Nadto stwierdził, że nie zachodzą również przesłanki ustawowe przewidziane w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 86, poz. 960, ze zm.) do zwolnienia od opłaty skarbowej, zgodnie z którym nie podlegają opłacie skarbowej podania i załączniki do podań wnoszone przez osoby, które stan ubóstwa udokumentują organowi mającemu rozpatrzyć podanie.

Od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...]2003 r. W. N. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu decyzji odwołujący podniósł jedynie, że zaskarżona decyzja jest błędna zarówno w sferze formalno-prawnej jak i materialnej, wskazując, że odwołanie zostanie uzupełnione w terminie późniejszym z powodu choroby i prowadzonego leczenia.

Decyzją z dnia [...]2004 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że Burmistrz Gminy mógł jedynie rozpatrzyć wniosek o umorzenie opłaty skarbowej w trybie art. 67 Ordynacji podatkowej, nie był natomiast właściwy do zastosowania zwolnienia z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 86, poz. 960), ponieważ pismo zawierało zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i właściwym w sprawie byłby urząd skarbowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując na przesłanki określone w art. 67 Ordynacji podatkowej, podzielił stanowisko Burmistrza Gminy, uznając, że w przypadku, gdy kwota należności jest nieznaczna, tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, trudno mówić o jakimkolwiek zagrożeniu dla zobowiązanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. N. wnosi o uchylenie decyzji obu instancji w sprawie umorzenia opłaty skarbowej w wysokości [...]zł. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie:

← art. 166 Ordynacji podatkowej, ponieważ w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadzi dwa postępowania dotyczące tej samej sprawy,

← art. 187 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ II instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

← art. 123 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej,

← 240 Ordynacji podatkowej, ponieważ zaskarżona decyzja oparta jest na fałszywych dowodach.

Organ odwoławczy, zdaniem skarżącego, nie ujawnił wszystkich okoliczności dotyczących decyzji Burmistrza Gminy wydanej w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania, opierając wywody na fałszywych przesłankach, w tym ukrywając fakt zniesienia tytułu wykonawczego nr [...] od nieprawomocnej i nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji podatkowej nr [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie opłaty skarbowej. Organ wskazał, że podatnik kwestionuje prawidłowość wszelkich działań organów wnosząc do nich liczne pisma i w związku z tym chce unikną ponoszenia kosztów opłaty skarbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej.

Zaskarżona decyzja oraz decyzja Burmistrza Gminy narusza prawo, choć nie ze względów wskazanych w skardze.

Podanie W. N. z dnia 12 listopada 2003 r. dotyczące postępowania egzekucyjnego zawierało również wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania. Wnioskodawca nie sprecyzował, od jakich kosztów wnosi o zwolnienie, w jakim trybie ma być wniosek rozpatrywany, jak również nie wskazał żadnych argumentów, które uzasadniałyby złożony wniosek.

Organ podatkowy bez wezwania strony o uzupełnienie braków podania, poprzez doprecyzowanie wniosku, wydał decyzję na podstawie art. 67§1 Ordynacji podatkowej, przyjmując, że podatnik poprzez wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania wniósł o umorzenie opłaty skarbowej. Burmistrz Gminy decyzją nr [...] z dnia [...]2003 r. odmówił umorzenia opłaty skarbowej od wniesionego podania, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że złożony wniosek uzasadniony jest ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Należy jednak zauważyć, że podatnik nie wykazał przesłanek określonych w art. 67 Ordynacji podatkowej, ponieważ w ogóle nie wskazał, że żąda umorzenia opłaty skarbowej na podstawie art. 67 §1 Ordynacji podatkowej i najprawdopodobniej nie był świadom, w jakim trybie organy podatkowe prowadzą postępowanie i jakie okoliczności są brane pod uwagę w tym postępowaniu. Dlatego obowiązkiem organu podatkowego było wezwanie podatnika, na podstawie art. 169 §1 Ordynacji podatkowej do sprecyzowania wniosku wraz z podaniem uzasadnienia, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Decyzja Burmistrza Gminy została przez W. N. w ustawowym terminie zaskarżona poprzez złożenie pisma zatytułowanego odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Odwołanie podatnika nie spełniało wymogów określonych ustawą. Podatnik nie sprecyzował zarzutów przeciw decyzji, wskazując, że odwołanie zostanie uzupełnione w terminie późniejszym. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie domagał się doprecyzowania, jaki jest przedmiot postępowania, naruszając tym samym art. 169, w związku z art. 222 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję uznając, że rozpatruje odwołanie, choć nie mogło ono być rozpatrzone, ponieważ nie zawierało zarzutów przeciw decyzji. Organy obu instancji domyślając się intencji wnioskującego, nawet co do zakresu żądania, wydawały decyzję bez prowadzenia jakiegokolwiek postępowania. Takie działania są niedopuszczalne. Organy podatkowe działają na podstawie prawa i w zakresie przez prawo przewidziane. Postępowania, które są wszczynane wyłącznie na żądanie strony, a do takich należy, co do zasady postępowanie o umorzenie zaległości podatkowych prowadzone w trybie art. 67§1 Ordynacji podatkowej, mogą być prowadzone po złożeniu wyraźnego żądania strony. Jeśli żądanie jest wyraźnie sprecyzowane, lecz nie zawiera uzasadnienia, organy winny wezwać stronę o uzupełnienie wniosku, wskazując jakie przesłanki muszą być wykazane, aby wniosek mógł być poddany analizie. W przeciwnym razie organy podatkowe naruszają szereg zasad postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 121 Ordynacji podatkowej organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania. Organy podatkowe winny działać w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych . Zgodnie natomiast z art. 122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nadto organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu, organ podatkowy może odstąpić od tej zasady wyłącznie w sytuacji, jeśli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony (art. 123 Ordynacji podatkowej).

Wszystkie wyżej wskazane przepisy zostały naruszone w tym postępowaniu, zarówno przez organ pierwszej instancji jak i przez organ odwoławczy. Dlatego też decyzje wydane w sprawie nie mogą pozostać w obrocie prawnym z uwagi na naruszenie prawa formalnego, mogącego mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c , a także art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270, ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/S. Zapalska

AR