Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 172/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, 3, 11, 12, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę. /-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik


UZASADNIENIE

Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Kierownik Filii S. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. decyzją z dnia [...] 2009 r., wydaną na podstawie art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 3, ust. 1 pkt 1, ust. 11, ust. 12, art. 39 ust. 2, art. 41, art. 106 ust. 4, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186) oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), uchwały Rady Miasta Poznania Nr LXI/648/IV/2005 z dnia 18 stycznia 2005 r. i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) i art. 104 kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił M. K. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu na pokrycie kosztów czynszu, gazu, energii elektrycznej, leków, żywności, środków czystości oraz w formie bonów obiadowych.

Decyzję tę wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskiem z 20 września 2006 r. M. K. zwrócił się o udzielenie pomocy finansowej w miesiącu październiku 2006 r. na pokrycie kosztów czynszu, gazu, energii elektrycznej, zakup leków, żywności, środków czystości oraz pomoc w formie bonów obiadowych.

Decyzją z [...] 2006 r. odmówiono przyznania tej formy pomocy z uwagi na brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym oraz niemożność zebrania pełnego materiału dowodowego.

Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] 2007 r. utrzymało powyższą decyzję w mocy.

M. K. zaskarżył decyzję organu odwoławczego, w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. (sygn. akt IV SA/Pio 442/07) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] 2006 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że uczestniczenie M. K. w czynnościach aktualizacji wywiadu środowiskowego poprzez udzielanie odpowiedzi na pytania, w tym m.in. w sprawie zatrudnienia i sytuacji majątkowej nie wskazują na brak współdziałania, pomimo odmowy złożenia podpisu pod stosownym formularzem. Sąd wskazał też, że organy obu instancji odstąpiły od oceny sytuacji bytowej wnioskodawcy.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] 2009 r. Kierownik Filii S. MOPR w P. odmówił przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu odwołania M. K. od tej decyzji w dniu [...] 2009 r. wydało decyzję, którą uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji zarzucił Kierownikowi Filii nierozpatrzenie sytuacji życiowej wnioskodawcy w kategoriach przypadku szczególnie uzasadnionego.

Raz jeszcze rozpoznając sprawę Kierownik Filii S. MOPR w P. ustalił, że na tamten czas M. K. prowadził samodzielne gospodarstwo domowe, zajmował dwupokojowe mieszkanie, gdzie koszt czynszu wynosił 380 zł, zaś konto czynszowe było zadłużone na kwotę 5844,40 zł. Stwierdził też, że w zobowiązaniu wobec spółdzielni mieszkaniowej z dnia 26 września 2006 r. wnioskodawca zadeklarował, że do 30 kwietnia 2007 r. spłaci dodatkowo koszty procesu sądowego i postępowania egzekucyjnego w kwocie 2230 zł. Podał też, że w dniu 2 października 2006 r. złożył wniosek w ZUS o przyznanie renty inwalidzkiej i na ten czas nie posiada żadnego dochodu. Z oświadczenia strony z 2 sierpnia 2006 r. wynika, że uzyskał on w czerwcu 2006 r. nagrodę literacką w kwocie 6000 zł, która przeznaczył na spłatę zadłużenia czynszowego. Świadczy o tym wyciąg z konta czynszowego P. Spółdzielni "W.", z którego wynika, że 21 lipca 2006 r. wpłynęła na konto Spółdzielni kwota 6000 zł. Dochód z nagrody tej organ zakwalifikował jako dochód jednorazowy. Organ wskazał, że zgodnie z decyzją ZUS z [...] 2007 r. M. K. otrzymał spłatę świadczenia rentowego za okres od 1 lutego 2006 r. do 31 stycznia 2007 r. w kwocie 5899,16 zł, którą należało zakwalifikować jako dochód należny. Kierownik Filii MOPR wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej (dalej: ups) w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego, w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477 zł, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12-ście kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Ponadto art. 8 ust. 12 ups stanowi, że w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Przy czym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania (art. 8 ust. 3 ups).

Mając na względzie powołane przepisy organ I instancji stwierdził, że dochód strony z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z sierpnia 2006 r. stanowił: 1/12 dochodu jednorazowego w wysokości 500 zł, 1/12 dochodu należnego w wysokości 491,50 zł, co daje łącznie 991,59 zł. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 2 ups prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że M. K. nie kwalifikuje się do uzyskania pomocy finansowej ze środków społecznych na zasadach określonych w art. 39 ups.

Dalej Kierownik Filii MOPR wyjaśnił, że w trakcie postępowania ustalono, że strona w okresie od 23 czerwca do 25 października 2006 r. nie miała odłączonej energii elektrycznej. Zgodnie zaś z fakturami VAT na dzień 26 października 2006 r. wnioskodawca posiadał nadpłatę w opłatach za energię elektryczną w kwocie 31,42 zł, zaś na dzień 25 sierpnia 2006 r. na kwotę 79,81 zł. Odnosząc się do opłat za gaz organ stwierdził, że w okresie od 1 sierpnia do 31 października 2006 r. wystawiono trzy faktury, jednakże biorąc pod uwagę, że wniosek w sprawie wpłynął 20 września 2006 r. pod uwagę należało wziąć fakturę na kwotę 17,08 zł obrazującą zużycie gazu w okresie od 28 czerwca do 24 sierpnia 2006 r. Mając powyższe na względzie organ uznał, że opłacenie kosztów gazu na tę kwotę przy posiadanym dochodzie wnioskodawcy nie obciążyłoby znacznie jego budżetu domowego i leży w jego możliwościach. Zdaniem organu wyborem strony było przekazanie uzyskanych znacznych środków finansowych na konto czynszowe, a nie zaspokojenie bieżących potrzeb tj. zakupu środków czystości, opłacenie mediów oraz zakup żywności. Organ wyjaśnił tez, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc w zakresie dożywiania" pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ups, tj. kwoty 715,50 zł. Dochód strony w wysokości 991,59 zł oznacza, że przekroczył on kryterium dochodowe uprawniające do tego rodzaju pomocy.

Kierownik Filii MOPR ustosunkowując się do wydatków wnioskodawcy na leki wskazał, że w trakcie postępowania, pomimo wezwania, nie udostępnił on żadnej dokumentacji w tym zakresie.

Organ za bezzasadne uznał też żądanie M. K. przyznania pomocy w formie bonów obiadowych na miesiąc październik 2006 r. Wyjaśnił, że pomoc ta ma charakter rzeczowy, każdy bon ma ściśle określony termin realizacji i nie ma możliwości przyznania pomocy na okres wstecz, tj. w październiku 2009 r.za październik 2006 r. Ponadto wskazał, że w październiku 2006 r. wnioskodawca posiadał wyposażoną kuchnię oraz sprawną instalację gazową, a także środki finansowe, co czyniło go zdolnym do przygotowywania ciepłych posiłków we własnym zakresie.

Organ wskazał, też, że na podstawie wywiadu środowiskowego z 14 października 2009 r. ustalił, iż wnioskodawca utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która we wrześniu 2009 r. wyniosła 649,24 zł i nadal prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego dochód pomniejsza się w związku z egzekucją sądową, jednakże potrącenia te nie są potrąceniami z tytułu alimentów i nie odlicza się ich od dochodu. Zatem w dalszym ciągu wnioskodawca przekracza kryterium dochodowe wynoszące 477 zł i nie kwalifikuje się do pomocy w oparciu o przepis art. 39 ups. Jednocześnie organ ustalił, że wnioskodawca ponosi następujące wydatki: 190 zł na czynsz, energia – 42,75 zł, gaz – 11,38 zł, co daje łącznie 244,13 zł. Oznacza to, że po opłaceniu świadczeń mieszkaniowych pozostaje w jego dyspozycji kwota 405,11 zł, co pozwala stwierdzić, że jest to kwota wystarczająca na utrzymanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb, zwłaszcza z uwagi na fakt, iż wnioskodawca korzysta regularnie z pomocy w formie zasiłków celowych specjalnych na leki.

Organ nie znalazł też okoliczności przemawiających za przyznaniem M. K. pomocy określonej w art. 41 ups, uznając, że w październiku 2006 r. dysponował on dochodem znacznie przekraczającym kryterium dochodowe. Mógł zatem zabezpieczyć bieżące opłaty mieszkaniowe, zakupić żywność, środki czystości, czy tez zapewnić sobie ciepły posiłek. Zaznaczył przy tym, że pomoc społeczna nie może brać na siebie odpowiedzialności za decyzje wnioskodawcy o przeznaczeniu dochodów wyłącznie na pokrycie zaległości czynszowych. Organ nadmienił też, że obecnie strona objęta jest pomocą w formie zasiłków celowych specjalnych na leki, obuwie, bieliznę w łącznej wysokości 400 zł, o czym zostanie poinformowany odrębnymi decyzjami. Obecnie wnioskodawca otrzymuje też bony obiadowe przyznane decyzją z [...] 2009 r. na okres od października do grudnia 2009 r.

M. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wyrażając niezadowolenie z rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję stwierdziło, że dochód M. K. w sierpniu 2006 r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, przekraczał ustalone w art. 8 pkt 1 ups kryterium dochodowe wynoszące 477 zł, uprawniające do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ups. Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca nie zasługiwał też na objęcie go specjalnym zasiłkiem celowym, który nie podlega zwrotowi, jak i zasiłkiem okresowym, zasiłkiem celowym lub pomocą rzeczową, pod warunkiem zwrotu określonymi w art. 41 ups. Wskazał, że pomoc tę świadczy się osobom potrzebującym z przyczyn rodzinnych, losowych lub innych, w wyjątkowo trudnej sytuacji. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego z 14 października 2009 r. ustalono bowiem, że dochód M. Ka. we wrześniu 2009 r. wynosił 649,24 zł, a zatem przekraczał ustawowe kryterium dochodowe o kwotę 172,24 zł. Ponadto wnioskodawcy na bieżąco przyznawane są specjalne zasiłki celowe na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu adw. M. H.-K. w piśmie procesowym z 28 kwietnia 2011 r. wniosła o uwzględnienie skargi i zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego z urzędu nieopłaconych nawet w części. Podniosła, iż organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepis art. 41 pkt 1 ups poprzez odmowę przyznania zasiłku celowego specjalnego, pomimo, iż sytuacja wnoszącego wypełnia przesłanki do przyznania tego świadczenia. Ponadto zarzuciła Kolegium naruszenie art. 7 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela. Jej zdaniem organy orzekające błędnie oceniły sytuację finansową skarżącego. Organy stwierdzając, że skarżący przekracza kryterium dochodowe nie uwzględniły, że posiada on znaczące zadłużenie względem Spółdzielni Mieszkaniowej. Nadto w 2006r. otrzymał on jednorazową nagrodę, ale całość kwoty przekazał Spółdzielni Mieszkaniowej na poczet długów, wobec czego kwota ta w żaden sposób nie zasiliła jego budżetu. W tej sytuacji organ orzekając o zasiłku określonym w art. 41 ups powinien był nie brać pod uwagę tego dochodu. Pełnomocnik skarżącego podniosła też, że błędem jest przytaczanie przez organ faktu otrzymania przez skarżącego pomocy w 2009 r., skoro domaga się on pomocy za miesiąc wrzesień 2006 r. W tamtym okresie pomocy takowej nie otrzymał, późniejsze zaś otrzymywanie świadczeń jest bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy. Wskazała, że skarżący jest inwalidą II grupy, nie jest zdolny do samodzielnego utrzymywania się. Wniósł o przyznanie mu zasiłku celowego na podstawowe opłaty. Organy nie dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie wykorzystania przez skarżącego nagrody pieniężnej, błędnie przyjmując, że mógł on się z niej utrzymywać w sytuacji, gdy zobowiązany był opłacić zaległy czynsz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zarówno przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Filii S. MOPR w P. (wydanej z up. Prezydenta Miasta P.) z dnia [...] 2009 r. nie doszło do naruszenia przepisów prawa.

Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa) sądowa kontrola decyzji administracyjnej polega wyłącznie na ocenie jej legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej w danym postępowaniu.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.- dalej ups). Przedmiotem sprawy jest odmowa przyznania zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu na pokrycie kosztów czynszu, gazu, energii elektrycznej, leków, żywności, środków czystości oraz w formie bonów obiadowych.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ups w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przepis art. 39 ust. 2 ups stanowi zaś, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Co istotne w okolicznościach niniejszej sprawy przepis art. 8 ust. 1 ups zastrzega, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego wynoszącej 477 zł, 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351n zł oraz 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Oznacza to, że m.in. prawo do zasiłku celowego określone w art. 39 ups przysługuje osobom samotnie gospodarującym, których dochód nie przekracza kwoty 477 zł.

Bezsporne jest, że skarżący był w chwili składania wniosku osobą samotnie gospodarującą (k. 7 i 16 akt adm.). Organy zobowiązane były zatem ustalić, czy spełnia on określone powyżej kryterium dochodowe w kwocie 477 zł. W tym celu konieczne było ustalenie dochodu wnioskodawcy.

Zasady obliczania dochodu zostały uregulowane w art. 8 ust. 3 -13 ups. I tak w art. 8 ust. 3 ups ustawodawca za dochód uznał sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Z tym, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (art. 8 ust. 4 ups).

Z powołanych przepisów wynika, że skoro M. K. złożył wniosek o przyznanie wspomnianych zasiłków we wrześniu 2006 r. to organy orzekające powinny były ustalić jego dochód z sierpnia 2006 r. Przy czym winny mieć na względzie przepis art. 8 ust. 11 ups, zgodnie z którym jeżeli wnioskodawca uzyskał w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochód jednorazowy przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej to kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Jeżeli zaś wnioskodawca uzyskał jednorazowo dochód należny za dany okres, organy powinny kwotę tego dochodu uwzględnić w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód (art. 8 ust. 12 ups).

W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy ustaliły dochód skarżącego, uwzględniając powołane wyżej uregulowania. W szczególności trafnie zastosowały przepis art. 8 ust. 11 ups ustalając, że skarżący w czerwcu 2006 r. otrzymał nagrodę literacką w kwocie 6000 zł (k. 38 akt adm.). Zważywszy, że stanowiła ona dochód jednorazowy przekraczający kwotę 477 zł (kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej) zobowiązane były rozliczyć ją na dwanaście miesięcy poczynając od miesiąca czerwca 2006 r., a więc miesiąca w którym skarżący ją uzyskał. Nie można przy tym podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącego, iż nagrody tej nie powinno traktować jako dochodu skarżącego, bowiem przeznaczył ją na spłatę zadłużenia czynszowego w Spółdzielni Mieszkaniowej. Wyjaśnić należy, iż kwestia wydatkowania (przeznaczenia) przez stronę danego dochodu nie ma wpływu na jego kwalifikację jako dochodu. Ponadto otrzymana przez skarżącego nagroda literacka nie kwalifikuje się do przychodów wymienionych w art. 8 ust. 4 ups, które ustawodawca wyłączył z definicji dochodu. Nie jest bowiem ani jednorazowym pieniężnym świadczeniem socjalnym, ani wartością świadczeń w naturze, świadczeniem przysługującym osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, ani też zapomogą pieniężną, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

Po wtóre rację miały organy doliczając do dochodu skarżącego uzyskaną przez niego na mocy decyzji ZUS z dnia [...] 2007 r. spłatę świadczenia rentowego za okres od 1 lutego 2006 r. do 31 stycznia 2007 r. w kwocie 5899,16 zł (k. 39 akt adm.). Spłata ta miała charakter jednorazowego dochodu należnego za dany okres i w związku z tym kwotę tego dochodu uwzględnić należało w dochodzie osoby przez okres, za który uzyskano dochód (art. 8 ust. 12). Decyzja ta dotyczyła bowiem spłaty świadczenia rentowego za okres, który obejmował miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o przedmiotowe świadczenia, a więc za sierpień 2006 r.

Reasumując, skoro organy ustaliły, że dochód skarżącego w sierpniu 2006 r. wynosił 991,59 zł, a więc o 514,59 zł przekraczał kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej należało odmówić przyznania na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ups zasiłku celowego.

W ocenie Sądu organy i i II instancji nie wykroczyły poza granice uznania administracyjnego orzekając o odmowie przyznania M. K. zasiłku celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu na pokrycie kosztów czynszu, gazu, energii elektrycznej, leków, żywności, środków czystości oraz w formie bonów obiadowych.

Zgodnie z art. 41 ups w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że szczególne przypadki muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 u.p.s. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r., IV SA/Po 470/09, Lex nr 589416). Szczególne przypadki, o jakich mowa w art. 41 u.p.s., muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób spełniających kryterium dochodowe, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy, co w konsekwencji prowadzi do zrównania sytuacji osób osiągających dochody przekraczające przyjęty przez ustawodawcę próg dochodowy z sytuacją osób, które takich dochodów nie uzyskują (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2008 r., IV SA/GL 155/07, Lex nr 509368). O tym zaś, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r., I OSK 1910/07, Lex nr 569575).

Podkreślić przy tym należy, iż kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem tej decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 Kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości finansowych organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków pieniężnych.

W ocenie Sądu organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od których uzależnione jest udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Wbrew stanowisku skarżącego nie można postawić im zarzutu naruszenia postępowania i dowolności orzekania (art. 7 kpa), jak i naruszenia art. 41 ups.

Zgodzić należało się z organami, że skarżący dążąc do uzyskania zwrotu kosztów leczenia farmakologicznego nie przedstawił żadnej dokumentacji potwierdzającej konieczność zażywania leków oraz wielkość ponoszonych w związku z tym kosztów.

Sąd miał na względzie, że w chwili dokonywania wywiadu dnia 14 października 2009 r. nie posiadał aktualnych rachunków za prąd i gaz. Zażądał w jego trakcie, by odniesiono się do rachunków przedstawionych poprzednio w związku z wnioskiem złożonym dnia 20 września 2006 r.

Przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające wykazało, że zarówno na dzień 26 października jak i na dzień 25 sierpnia 2006 r. skarżący miał nadpłatę za koszty dostawy energii elektrycznej. Z kolei odnosząc się do żądania przyznania pomocy w opłacie za gaz zauważyć należy za organami, że w momencie złożenia wniosku przez skarżącego do zapłaty pozostawała faktura w kwocie 17,08 zł. W istocie zatem zgodzić należało się z organami, że uiszczenie kwoty 17,08 zł (k. 45 akt administracyjnych) w tamtym czasie pozostawało w granicach możliwości skarżącego, gdy weźmie się pod uwagę choćby wielkość otrzymanej nagrody literackiej.

Identycznie ocenić należało żądanie udzielenia pomocy w formie bonu obiadowego na wrzesień 2006 r. Orzekając organy słusznie uwzględniły także fakt, posiadania przez skarżącego wyposażonej kuchni, umożliwiającej przyrządzanie posiłków.

Nie uwzględniając żądania udzielenia pomocy finansowej na pokrycie kosztów czynszu w sposób nie przekraczający granic uznania tak Prezydent Miasta jak i SKO w P. miały na względzie fakt, iż suma zadłużenia w znacznej części została w lipcu 2006 r. i w grudniu 2007 r. spłacona z kwot otrzymanej nagrody literackiej oraz spłaty świadczenia rentowego za okres od 1 lutego 2006 r. do 31 stycznia 2007 r.

Podkreślenia wymaga, że skarżący także z uwagi na obecną sytuację materialną i dochodową nie spełnia podstawowego warunku do ubiegania się o uzyskanie pomocy finansowej w oparciu o art. 39 ups. W istocie bowiem obecnie otrzymywany dochód w postaci renty inwalidzkiej przekracza ustawowo określone kryterium dochodowe, które wynosi 477 zł. Renta inwalidzka stanowi bowiem kwotę 649,24 zł. na ponoszone wydatki składają się:

czynsz -190 zł,

energia w rozliczeniu na jeden miesiąc - 42,75 zł,

gaz w rozliczeniu na jeden miesiąc - 11,38zł.

Jego aktualna sytuacja materialna nie uprawnia również do przyjęcia, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 41 ups.

Podkreślenia wymaga także, że skarżący w chwili rozpoznawania sprawy przez organ II instancji objęty był pomocą w postaci zasiłków celowych specjalnych na zabezpieczenie niezbędny potrzeb życiowych. Ustawa o pomocy społecznej zakłada jedynie udział państwa w pokonywaniu przez osoby trudności materialnych i życiowych, a nie obowiązek zaspokajania w pełni oczekiwanych przez te osoby potrzeb i obowiązek ponoszenia pełnych kosztów utrzymania tych osób.

W tym stanie rzeczy nie stwierdzono, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.