Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1113/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a , c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 5 lipca 2021 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wpłynął wniosek A.I. (zwany dalej również "wnioskodawcą", "stroną" albo "skarżącym") o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na synów M.I., D.I. i M.I.

Do wniosku dołączone zostały m.in. kopia paszportu wnioskodawcy ze stemplem Wojewody Dolnośląskiego potwierdzającym złożenie przez wnioskodawcę w dniu 22 maja 2019 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz kopie zezwoleń na pracę typu A udzielonych wnioskodawcy na okres 1 czerwca 2020 r. – 1 czerwca 2021 r. (nr [...] wydane przez Wojewodę Dolnośląskiego) oraz 24 lipca 2021 r. – 23 lipca 2024 r. (nr [...] wydane przez Wojewodę Pomorskiego).

Decyzją z dnia 21 lipca 2021 r. nr MOPS.ŚW.8311.004749.21 Burmistrz Miasta C. odmówił A.I. ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego z powodu niespełnienia przesłanek zawartych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.p.p.w.d.").

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 1 ust. 2 u.p.p.w.d., w którym ustawodawca określił krąg podmiotów, którym przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego oraz wskazał, że wnioskodawca załączył do wniosku wydane przez Wojewodę Śląskiego zezwolenie typu A nr [...] z dnia 27 maja 2020 r. na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ważne na okres od 1 czerwca 2020 r. do 1 czerwca 2021 r. oraz wydane przez Wojewodę Pomorskiego zezwolenie typu A nr [...] z dnia 23 kwietnia 2021 r. na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ważne na okres od 24 lipca 2021 r. do 23 lipca 2024 r.

Organ stwierdził, że wnioskodawca na dzień złożenia wniosku nie posiadał żadnych dokumentów zezwalających na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Organ podkreślił, że pierwsze zezwolenie zostało wydane do dnia 1 czerwca 2021 r., natomiast kolejne ważne jest dopiero od dnia 24 lipca 2021 r. Ponadto wśród dołączonych dokumentów nie znalazły się dokumenty wymienione w § 4 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca kwestionując odmowę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego wskazał, że zamieszkuje wraz z dziećmi na terytorium RP oraz posiada pieczątkę w paszporcie o złożeniu w dniu 22 maja 2019 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Posiada nadto zezwolenie typu A na pracę cudzoziemca ważne od 24 lipca 2021 r., które uprawnia do wykonywania pracy na terytorium RP. W ocenie wnioskodawcy dokumenty te stanowią podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego zgodnie ze złożonym wnioskiem. Rację wnioskodawcy potwierdza nadto przedłożone do akt sprawy pismo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nr DSR-IV.811.718.2020.MF.

Decyzją z dnia 23 września 2021 r. nr SKO.421.977.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Słupsku, po rozpatrzeniu odwołania A. I., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. w sposób precyzyjny zakreśla krąg cudzoziemców uprawnionych do skorzystania ze świadczeń pieniężnych zakreślonych w tej ustawie. Z brzmienia literalnego przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. wynika, że są to wyłącznie osoby posiadające kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Natomiast rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, w § 4 pkt 2 wskazuje, że ustalając prawo do świadczenia wychowawczego uwzględnia się odpowiednio:

1) kartę pobytu - w przypadku cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 577 i 622);

2) kartę pobytu i decyzję o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub inny dokument uprawniający cudzoziemca do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uprawnia do wykonywania pracy.

Tym samym ustawodawca zawęził krąg podmiotów mogących korzystać ze świadczeń określonych w tej ustawie.

Wskazując na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła przesłanek określonych w przepisie art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d bowiem nie posiada karty stałego pobytu. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że na ustalenie wnioskowanego świadczenia nie mogło mieć wpływu pismo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nr DSR-IV.811.718.2020.MF.

A. I. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o zmianie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przepisów ustawy zmienianej, ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. poprzez wadliwe nieuznanie legalności pobytu skarżącego i wykonywania przez niego pracy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w świetle obowiązujących przepisów ustalając prawo do świadczenia wychowawczego uwzględnia się również odpowiednio kartę pobytu i decyzję o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub inny dokument uprawniający cudzoziemca do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uprawnia do wykonywania pracy. W ocenie skarżącego w świetle przepisu art. 108 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 15z pkt 2 oraz art. 15zzq ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw zasadne jest przyznanie mu świadczenia wychowawczego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Orzekając w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na synów.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, to jest w dniu 5 lipca 2021 r. legitymował się paszportem z wbitym stemplem, który wskazuje że w dniu 22 maja 2019 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ponadto skarżący przedłożył wraz z wnioskiem kopie dwóch zezwoleń (typu A) na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to jest zezwolenie na pracę nr [...] ważne od dnia 1 czerwca 2020 r. do dnia 1 czerwca 2021 r. oraz zezwolenie na pracę nr [...] ważne od dnia 24 lipca 2021 r. do dnia 23 lipca 2024 r.

Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Należy wskazać, że celem przedmiotowego świadczenia, w myśl art. 4 u.p.p.w.d., jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Ustawodawca prawo do świadczenia wychowawczego przyznał nie tylko obywatelom polskim, ale również cudzoziemcom (zgodnie art. 1 ust. 2 u.p.p.w.d.):

a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym,

c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 577 i 622), jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy,

e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

- na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

– w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

- jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,

f) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

– na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,

– na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych,

– w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,

- z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W realiach niniejszej sprawy organy orzekające odmowę przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego oparły na regulacji art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d., zgodnie z którym, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że przyznanie cudzoziemcowi świadczenia wychowawczego może nastąpić tylko w przypadku, gdy cudzoziemiec posiada kartę pobytu wraz ze stosowną adnotacją zezwalającą na podjęcie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Takie rozumienie tego przepisu przyjęły organy administracji publicznej rozstrzygające w sprawie, przyjmując, że cudzoziemiec, który w momencie złożenia wniosku formalnie nie legitymuje się kartą pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", nie jest uprawniony do świadczenia wychowawczego.

W ocenie Sądu orzekającego poprzestanie w tym przypadku wyłącznie na efektach wykładni językowej jest nieprawidłowe zważywszy na cel ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, którym jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Należy w tym miejscu wskazać, że złożony proces wykładni prawa zaczyna się najczęściej od dyrektyw językowych. W określonych sytuacjach proces ten nie powinien się do nich ograniczać. Normę prawną rekonstruuje się bowiem z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych, a wykładnia prawa będąc operacją myślową dokonywaną przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych) nie może ograniczać się do wykładni językowej jednego przepisu. Wykładnia prawa jest operacją, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów prawa stanowionego, na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (zob. w tej materii m.in.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r.; sygn. akt P 6/02; publ. OTK-A 2002/7/91). Jak wskazał zasadnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. (sygn. akt II CSK 366/10; System Informacji Prawnej Lex nr 738098) poszukując intencji ustawodawcy najpierw należy się posłużyć wykładnią językową, która ma podstawowe znaczenie dla rozumienia przepisów, ponieważ dla adresatów norm prawnych posłużenie się określonymi, zrozumiałymi dla nich wyrażeniami danego języka powinno oznaczać to, co zostało w tym języku wypowiedziane. Jeżeli jednak zastosowanie wykładni językowej w dość oczywisty sposób prowadzi do wniosków nieracjonalnych, sprzecznych z celem aktu prawnego, w którym dany przepis się znajduje, albo odbiega poprzez użyte wyrażenia od uregulowania tożsamych zdarzeń prawnych w innych obowiązujących w tym samym czasie aktów prawnych, to należy poprzez inne rodzaje wykładni prawa starać się doprowadzić do ujednolicenia rozumienia analizowanych przepisów, kierując się możliwym do ustalenia ratio ustawodawcy i celem tych przepisów oraz dążąc do zapewnienia ochrony interesów osób, znajdujących się w okolicznościach zasługujących na ochronę.

Poprzestanie na wykładni językowej przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. jest w niniejszej sprawie w ocenie Sądu niewystarczające, aby zastosować normę prawną wynikającą z powołanego przepisu zgodnie z celem ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (publikator z daty orzekania przez organ drugiej instancji: tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 1100 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.p.z."), cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.) stanowi, że jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie:

1) wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy;

2) pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna".

Nie budzi wątpliwości w sprawie, że skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czasie poprzednio obowiązującego zezwolenia. Okoliczność tę potwierdza stempel wbity w paszporcie przez Wojewodę Dolnośląskiego, który w myśl art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b) u.p.z. uprawnia do podjęcia pracy. Jeżeli skarżący legitymuje się nadto stosownym zezwoleniem na pracę może legalnie przebywać na terytorium RP i legalnie wykonywać pracę. Tym samym legalny pobyt jak i legalne wykonywanie pracy uprawniają skarżącego do świadczeń pieniężnych, jakie przepisy prawa gwarantują cudzoziemcom legalnie przebywającym jak i legalnie pracującym na terytorium RP.

Mając na uwadze powyższe rozważania zasadnym jest w ocenie Sądu orzekającego przyjęcie, że zarówno karta pobytu wskazana w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. jak i uprawnienia wynikające z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b) u.p.z. w związku z art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wywierają w istocie tożsamy skutek prawny. Skoro zaś skarżący zamieszkuje wraz z dziećmi na terytorium RP i jest uprawniony do pobytu i pracy na podstawie powołanych przepisów, a nie karty pobytu należy stwierdzić, że stan faktyczny i prawny czyni w pełni zadość normie wyrażonej w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d.

Odnosząc się do twierdzeń organów orzekających, których argumentacja ukierunkowana jest na wskazanie, że skarżący nie legitymuje się kartą pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" wskazać należy, że adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest jedynie adnotacją potwierdzającą to uprawnienie i ma wyłącznie charakter informacyjny. Nie może zatem przesądzać o braku prawa do świadczenia wychowawczego wobec osób, które spełniają przesłanki ustawowe tylko z tego powodu, że uprawnienie w postaci dostępu do rynku pracy nie zostało przez uprawniony organ ujawnione na karcie pobytu albo nie zostało ono jeszcze stwierdzone. Pojęcie "posiadania karty pobytu z adnotacją " uległo już wyjaśnieniu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w oparciu o uzupełnienie wyników wykładni językowej wykładnią celowościowej oraz systemową (zob. w tej materii wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 7 października 2016 r.; sygn. akt I SA/Wa 1197/16; z dnia 12 września 2019 r.; sygn. akt I SA/Wa 1050/19 i z dnia 3 grudnia 2019 r.; sygn. akt I SA/Wa 1890/19, w Olsztynie z dnia 3 listopada 2016 r.; sygn. akt II SA/Ol 995/16 i z dnia 11 marca 2021 r.; sygn. akt II SA/Ol 924/20 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2017 r.; sygn. akt I OSK 2337/17; z dnia 20 lutego 2018 r.; sygn. akt I OSK 2426/17 i z dnia 10 sierpnia 2018 r.; sygn. akt I OSK 535/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozwiniętej już linii orzeczniczej, którą Sąd orzekający w sprawie w pełni akceptuje, w oparciu o powiązanie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz art. 87 u.p.z., wyjaśniono, że prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu "dostęp do rynku pracy", lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które to może wynikać bądź z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Oznacza to, że dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do uzyskania świadczenia wychowawczego wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej pracy, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege cudzoziemca z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem.

Zdaniem Sądu, organy orzekające na tle okoliczności faktycznych sprawy błędnie zinterpretowały art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d., co stanowiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.). Skarżący jako osoba uprawniona do pobytu i pracy na terytorium RP w okresie oczekiwania na wydanie nowego zezwolenia na pobyt czasowy, jest w ocenie Sądu uprawniony do pobierania świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że analiza uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy powielił tylko zapatrywania organu pierwszej instancji argumentując, że niespełnienie przesłanki uprawniającej skarżącego do przyznania żądanego świadczenia polegało na nieposiadaniu karty pobytu ze stosowną adnotacją. Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji nie rozpatrując w istocie argumentacji zawartej w odwołaniu. Nie wyjaśnił w sposób przekonywujący z jakich powodów argumentacja zaprezentowana w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie. Należy mieć zaś na uwadze, że zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania, każda sprawa administracyjna, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesionego środka odwoławczego, winna być ponownie całościowo rozpoznana i rozstrzygnięta. Zebrane dowody w sprawie ponownie podlegają ocenie, a podniesione argumenty i żądania strony powinny ulec rozpatrzeniu poprzez dokonanie rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanej decyzji. Jak wskazał zasadnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 marca 2022 r. (sygn. akt II GSK 94/22; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, a nie wyłącznie przeprowadzenie kontroli zasadności argumentów podniesionych w środku zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji. Niewystarczające dla wypełnienia tego obowiązku jest przytoczenie przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, bez dokonania własnych w tym zakresie ocen czy analiz".

Mając na uwadze realia sprawy Sąd wskazuje, że niewątpliwie w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji (w dniu 21 lipca 2021 r.) skarżący, stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b) u.p.z., nie legitymował się zezwoleniem na pracę, z którego treści wynikałoby wprost, że zezwolenie jest ważne w tym czasie. Jednakże w dacie orzekania przez organ odwoławczy (to jest w dniu 23 września 2021 r.) zezwolenie na pracę typu A nr [...] było już obowiązujące, bowiem zostało wystawione na okres od dnia 24 lipca 2021 r. do dnia 23 lipca 2024 r., czego organ odwoławczy w ogóle nie wziął pod uwagę. Warto przy tym podkreślić, że organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r.; sygn. I OSK 304/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przytoczonych wyżej przyczyn, mając na względzie kompetencje reformatoryjne – merytoryczne organu odwoławczego określone w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku rozważy wszystkie elementy stanu faktycznego i prawnego sprawy w kontekście przesłanek określonych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku (zgodnie z art. 153 p.p.s.a.) w zakresie wykładni tego przepisu, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Orzekając ponownie organ odwoławczy rozważy również, czy w realiach sprawy zastosowanie ma regulacja zawarta w art. 15 zzq ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tą regulacją jeżeli ostatni dzień ważności zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-5 lub ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482, 1622, 1818 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 278), przypada w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, okres ważności tego zezwolenia na pracę ulega przedłużeniu z mocy prawa do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Przepis zdania pierwszego stosuje się odpowiednio do decyzji o przedłużeniu zezwolenia na pracę lub przedłużeniu zezwolenia na pracę sezonową.