Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2076/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004r. sprawy ze skargi spółki A w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/M. Skwierzyńska /-/B. Koś


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 207 § 1 O.p., art. 13 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 b i c, art. 76 § 1, art. 85 § 1, art. 262 Kodeksu celnego, oraz § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.12.2002 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. Nr 226, poz. 1885) i rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24.12.2002 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów (Dz. U. Nr 241, poz. 2084), uznał zgłoszenie celne z dnia [...] r., nr [...] dokonane przez przedstawiciela spółki A w T., za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej oraz zastosowanej stawki celnej i określił kwotę wynikającą z długu celnego. Zdaniem organu celnego zamiast kodu PCN 3907 60 80 0 ze stawką celną zawieszoną 0%, powinien być kod PCN 3907 60 20 0 ze stawką celną 9%. W toku weryfikacji zgłoszenia celnego, po przeprowadzeniu badań pobranej podczas rewizji celnej próbki towaru przez Laboratorium Chemiczne [...] w G.W. okazało się, że zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu kopolimer tereftalanu i izoftalanu etylenu (nazwa handlowa Polyester BC 111) w granulkach, powinien być klasyfikowany do kodu PCN 3907 60 20 0 ze względu na liczbę lepkości powyżej 78 ml/g. Analiza z dnia 25.03.2003 r. wykonana przez w/w laboratorium wykazała poziom współczynnika lepkości oscylujący pomiędzy 86,9-88,9 ml/g. Organ celny wyjaśnił, że nie może uwzględnić wyników analizy towaru z dnia 30.03.2003 r. wykonanych na zlecenie importera przez prof. W. Cz. ponieważ próby przedstawione badającemu nie były objęte protokołem pobrania prób. Próby były pobrane wyłącznie dla potrzeb urzędu celnego, co potwierdzają stosowne dokumenty, natomiast dla potrzeb importera nie zostały pobrane żadne próby, a strona posługuje się wyłącznie fotokopią protokołu pobrania prób przez organ celny i taką fotokopię przedstawiła badającemu. Okoliczności te potwierdza oświadczenie funkcjonariusza dokonującego odprawy towaru.

Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 122 O.p. przez wydanie jej bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 210 § 4 O.p. wskutek braku należytego uzasadnienia z jakich przyczyn organ celny dał wiarę określonym dowodom, a innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, art. 180 § 1 i art. 188 O.p, przez odmówienie przeprowadzenia dowodu w postaci ponownej analizy próbek polimeru. Spółka wyjaśniła m. in., że była zainteresowana wyłącznie zakupem polimeru, który nadaje się do produkcji butelek PET do napojów ( metodą rozdmuchu ), wobec czego uzgodniła z dostawcą, że towar musi charakteryzować się współczynnikiem lepkości poniżej 80 ml/g, absolutnie nie więcej niż 82 ml/g. Polimer o wyższym stopniu lepkości nie nadaje się do produkcji takich butelek tą metodą. Ponadto ten rodzaj polimeru daje możliwość zastosowania zawieszonej stawki celnej. Parametry polimeru zostały potwierdzone przez sprzedawcę analizą Laboratorium Chemicznego SABIC GLOBAL, wskazującą lepkość na poziomie 76 ml/g ( analiza w aktach sprawy ). Rezultaty analizy przeprowadzonej na zlecenie organu celnego nie odpowiadają prawdzie, ponieważ polimer o tak wysokiej lepkości w ogóle nie nadawałby się do produkcji butelek za pomocą rozdmuchu, następowałoby ich pękanie. Potwierdzają to oświadczenia producentów butelek, którym polimer został sprzedany i którzy zużyli go do produkcji butelek metodą rozdmuchu oraz oświadczenie specjalisty w zakresie tworzyw sztucznych, W. Cz. - prof. Uniwersytetu im. [...]. Mimo wniosku strony urząd celny odmówił weryfikacji badania, nie uzasadniając w sposób należyty tej odmowy.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 O.p., art. 13 § 1, art. 85 § 1, art. 262 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.12.2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 226, poz. 1885), utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że skoro badana próbka towaru charakteryzuje się wyższą liczbą lepkościową niż zadeklarowana w zgłoszeniu, należało towar zaklasyfikować do pozycji Taryfy celnej, właściwej dla tego typu towarów tzn. 3907 60 20 0 z właściwą stawką celną w wysokości 9%. Stosownie do art. 71 § 2 Kodeksu celnego organ celny pobrał próby towaru w obecności przedstawiciela spółki, kierowcy oraz funkcjonariusza celnego, następnie nałożono zabezpieczenie w postaci plomby nr UC A 144 i przekazano je do analizy specjalistycznej placówce, w celu przeprowadzenia badania na stopień lepkości. Brak podstaw ku temu, aby zarzucić, iż wyniki analiz Laboratorium Chemicznego [...] w G. W. były nierzetelne oraz niewiarygodne. Natomiast nie można dać wiary analizom przedłożonym przez spółkę, wykonanym na jej zlecenie przez Zakład Chemii i Fizyki [...] w T., ponieważ nie ma możliwości stwierdzenia tożsamości badanego towaru, skoro spółka przedstawiła do zbadania towar nie objęty protokołem pobrania prób nr 23/2003. Spółka bezpodstawnie powołała się na protokół pobrania prób sporządzony na użytek organu celnego.

W skardze na powyższą decyzję spółka domagała się jej uchylenia oraz zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wynikającej z załączonego spisu kosztów. Decyzji organu odwoławczego zarzuciła naruszenie art. 122 O.p. przez wydanie decyzji bez dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 210 § 4 O.p. wskutek braku należytego uzasadnienia z jakich przyczyn organ celny dał wiarę określonym dowodom, a innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, art. 180 § 1 i art. 188 O.p. przez odmówienie wnioskowi o przeprowadzenia dowodu w postaci ponownej analizy próbek polimeru, art. 229 O.p. przez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z pominięciem wniosków dowodowych strony. Spółka stwierdziła, że organy celne dały wiarę wynikom badań prowadzonych przez Laboratorium Chemiczne [...] w G. W. choć wynikom tym przeczy oczywisty fakt bezproblemowego rozdmuchu granulatu, który przy stwierdzonej przez nie lepkości nie byłby możliwy. Nadesłane przez producenta certyfikaty potwierdziły wyraźnie, że polimer charakteryzował się lepkością 76 ml/g. Zdaniem spółki, wyłącznie ponowna, rzetelna i w sposób prawidłowy przeprowadzona analiza pobranych próbek (z akt wynika, że organ dysponuje pozostałą częścią pobranych próbek towaru) pozwolić może na jednoznaczne i ostateczne określenie czy Laboratorium Chemiczne [...] w G. W. popełniło błąd (nie dotrzymało ścisłych reżimów badań) podczas wykonywania analiz, czy też błędu nie popełniło.

Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Poza sporem winno być, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, mającej tu zastosowanie w związku z art. 262 Kodeksu celnego - obowiązkiem organów celnych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Zdaniem sądu organy celne nie uczyniły zadość temu obowiązkowi. W sprawie było bezsporne, że klasyfikacja taryfowa polimeru objętego zgłoszeniem celnym powiązana była z jego liczbą lepkościową, przy czym graniczna była liczba 78 ml/g i od tego zależała stawka celna. W świetle bowiem Taryfy celnej z dnia 17.12. 2002 r. ( Dz. U. Nr 226, poz. 1885 ) - Sekcja VII Tworzywa sztuczne i wyroby z nich; kauczuk i wyroby z kauczuku, dział 39 Tworzywa sztuczne i wyroby z nich, dla towarów klasyfikowanych do kodu PCN 3907 60 80 0 (pozostały) - jest zawieszenie cła, a dla towarów klasyfikowanych do kodu PCN 3907 60 20 0 (o liczbie lepkościowej 78 ml/g lub większej)- nie ma zawieszenia cła.

Była to więc kwestia kluczowa dla załatwienia sprawy i nie została ona w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona.

Organy celne podejmując weryfikację zgłoszeń celnych dokonały rewizji celnej i pobrały próbki towaru w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy. Sposób pobrania próbek towaru przez organy celne nie był kwestionowany przez stronę. Kwestionowane są natomiast wyniki badań. Prawidłowe pobranie próbek jest wprawdzie jednym z elementów gwarantujących rzetelność ich analizy ale na ostateczny wynik wpływają jeszcze inne czynniki związane z przebiegiem procesu badań, w tym m.in. rodzaj zastosowanej metody badań i przestrzeganie procedury badań. Strona skarżąca od początku postępowania kwestionowała wyniki badań nie z uwagi na sposób pobrania próbek lecz z uwagi na to, że jej próbki pobrane z tych samych partii towaru zbadane w innym laboratorium dały inne wyniki. Organy celne obu instancji we wszystkich sprawach rozpoznawanych przez sąd w związku z sześcioma zgłoszeniami celnymi z dnia 6, 7 i 8 marca 2003 r. ( sygn. akt 3/I S.A./Po: 2076/03, 2077/03, 2081/03, 2082/03, 2098/03, 2099/03 ) kwestionowały fakt pobrania próbek na potrzeby strony, a w odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie są mu znane okoliczności pobrania próbek przez stronę. Jednakże w toku postępowania sądowego Dyrektor Izby Celnej w piśmie procesowym z dnia 31 maja 2004 r. potwierdził wyjaśnienia strony co do tego, że jej przedstawiciel, pracownik Agencji Celnej B zwrócił się pismami z dnia 6, 7, i 8 marca 2003 r., tj. w datach zgłoszeń celnych z wnioskami o dokonanie ponownego pobrania próbek towaru dla potrzeb importera ( k. 63, 64 akt ). Z adnotacji na tych wnioskach wynika, że organ celny wyraził na to zgodę, jednakże z naruszeniem § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 listopada 1999 r. w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu ( Dz. U. Nr 93, poz. 1075 ) nie określił ilości próbek i miejsca przeprowadzenia badań ( k.1 akt administracyjnych ). Jednocześnie na piśmie z 6 marca 2003 r., znajdującym się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy 3.I SA/Po 2099/03 ( k. 1) znajduje się adnotacja "pobrano próby 1 woreczek foliowy a`1 kg", opatrzona pieczęcią urzędową UC, na której widnieje nieczytelny podpis. Strona wykazała w sposób bezsporny, przedstawiając protokół z dnia 6 marca 2003 r., inny niż protokół z tego samego dnia o numerze 18/2003 ( w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy 3/I SA/Po 2099/03 ), że przynajmniej jedna taka próbka została pobrana. Protokół został spisany z udziałem funkcjonariusza celnego - Z. P. i agenta celnego - A. A., co spełniało wymogi § 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, a próbkę opatrzono plombą PL AC [...] ( k. 60 akt sądowych w sprawie 3/I S.A./Po2099/03 ). Także oświadczenie W.W. - starszego kontrolera celnego, z dnia 15.04.2003 r. potwierdza, iż przedstawiciel AC B informował go o tym, że chce pobrać próby towaru dla importera, jakkolwiek w jego obecności taka próbka nie została pobrana (k. 31 akt administracyjnych). Protokół przedłożony przez stronę nie posiada żadnego oznaczenia numerowego, a jedna próbka jako "nieoznaczona" została opisana w sporządzonym przez prof. Cz. "sprawozdaniu dla spółki A...." z dnia 30.03.2003 r., z lepkością istotną ( IV ) - 0,7671 ( k. 23 akt administracyjnych ). Brak w aktach postępowania celnego odpisu protokołu z 6 marca 2003 r. sporządzonego dla AC B z udziałem funkcjonariusza celnego Z.P. podważa wiarygodność ustaleń organów celnych co do tego, że dla potrzeb importera nie zostały pobrane żadne próbki towaru, jak też ustalenie, że strona nie wykazała tożsamości towaru przedstawionego do badania prof. Cz., przynajmniej w odniesieniu do tej jednej próbki. Natomiast co do pozostałych próbek objętych tym badaniem stwierdzić należy, że zebrany materiał nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż jednocześnie z pobraniem próbek dla organu celnego zostały pobrane takie same próbki dla strony, ponieważ nie wynika to z treści protokołów nr 20/2003, 22/2003, 23/2003, 24/2003 i 26/2003, w których mowa jest o pobraniu tylko jednej próbki w postaci jednego worka foliowego o wadze 1,5 kg, opatrzonego plombą UC A 144. Zważywszy na to, że strona zwracała się we wszystkich przypadkach o wyrażenie zgody na pobranie dla niej próbek i wraz z próbkami przekazanymi prof. Cz. przekazała protokoły badań (co wynika ze "sprawozdania... - k. 23 akt administracyjnych ), a nie zostało wykazane przez organy celne, że strona otrzymała te protokoły w innych okolicznościach niż twierdzi, należałoby dla wyjaśnienia tej istotnej dla sprawy okoliczności związanej z tożsamością towaru przedstawionego do badań zleconych przez stronę, przesłuchać wszystkie osoby wymienione w części E protokołów. W razie potrzeby może być również przesłuchany na tę okoliczność prezes zarządu skarżącej spółki. Poprzestanie tylko na wyjaśnieniu funkcjonariusza celnego, który uczestniczył w spisaniu protokołu stanowi naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

W powyższej sytuacji odmienne wyniki badania liczby lepkościowej towaru przedłożone przez importera, wykonane przez specjalistę z danej dziedziny, prof. dr hab. W. Cz. z Uniwersytetu [...], które w zasadzie zgodne są z parametrami polimeru określonymi przez sprzedawcę w świadectwach analiz Laboratorium Chemicznego [...] ( k. 16 - 27 akt wspólnych ), wskazujące lepkość istotną ( IV ) na poziomie 76 ml/g ( analiza w aktach sprawy ), uzasadniały w myśl art. 180 § 1 i 188 Kodeksu celnego wniosek strony o ponowne przeprowadzenie analizy próbek przez powołanego w tym celu przez organy celne nowego biegłego, celem wyeliminowania wszelkich wątpliwości w tym zakresie. Ponieważ organy celne dysponują do dziś próbkami towaru, to zlecając takie badanie przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny w pierwszym rzędzie uzyskać od badającego informację co do tego czy upływ czasu od pobrania próbki może mieć wpływ na wynik badania w zakresie liczby lepkościowej ( lepkości istotnej).

Ponadto z uwagi na oświadczenie strony i potwierdzające je pisma producentów butelek (por. k. 7 i 9 akt wspólnych), iż zaimportowany polimer został sprzedany producentom butelek do napojów, którzy go w całości wykorzystali do produkcji tych butelek metodą rozdmuchu, co byłoby niemożliwe gdyby polimer miał lepkość istotną o wielkości określonej w sporządzonym przez Laboratorium Chemiczne [...] w G.W. "zestawieniu analiz liczby lepkościowej PET dla Urzędu Celnego" z dnia 25.03.2003 r., organy celne dla zweryfikowania tej okoliczności winny na podstawie art. 6 § 1 i 2 Kodeksu celnego dokonać analizy dokumentacji źródłowej zarówno u strony, jak i u wskazanych przez stronę w piśmie z 7.04.2003 r. jej kontrahentów ( k. 28 akt administracyjnych ), w aspekcie wyprodukowanego z tego polimeru asortymentu, a zwłaszcza wyjaśnić, czy po dostarczeniu go spółka i jej kontrahenci produkowali inny towar niż w/w butelki i z jakiego produktu.

Reasumując, stwierdzić należy, że powyższe uchybienia w zakresie zebranego materiału dowodowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dopiero jego uzupełnienie we wskazanym zakresie pozwoli organom celnym na rozstrzygnięcie sprawy z zachowaniem reguł swobodnej ( nie dowolnej ) oceny dowodów, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej i należycie uzasadnić zajęte stanowisko stosownie do wymogów określonych w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Wniosek strony z dnia 7.10.2004 r. o otwarcie zamkniętej rozprawy na nowo nie został przez sąd uwzględniony, ponieważ okoliczności w nim podniesione mogą być wyjaśnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Ubocznie tylko należy wskazać, że z "zestawienia analiz liczby lepkościowej......." z dnia 25.03.2003 r. wynika, że ta właśnie liczba była przedmiotem badania wykonanego przez Laboratorium Chemiczne [...], a nie liczba względna.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c/ i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzekł jak w punkcie 1 i 3 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy oraz § 2 ust.1, § 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ).

/-/ W. Długaszewska /-/ M. Skwierzyńska /-/ B. Koś

EW