Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1686/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 134, art. 135, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92 ust. 6, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1090/17 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A.Sp. z o.o. w Ł. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem z dnia [...] maja 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1090/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. Sp. z o.o. w Ł. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego w dniu [...] grudnia 2016 r. przeprowadzili kontrolę w siedzibie skarżącej. Zakres kontroli obejmował okres od [...] grudnia 2015 r. do [...] grudnia 2016 r. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole z [...] stycznia 2017 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:

1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku,

2. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień,

3. naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę,

4. naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd.

Na skutek odwołania skarżącej, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2017 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu odnosząc się do naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr [...] do ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.. Dz.U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.; dalej jako: "u.t.d."), organ odwoławczy wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli, danych cyfrowych pobranych z tachografów zainstalowanych w pojazdach, którymi strona wykonywała przewozy drogowe oraz tarcz kierowców, że przedsiębiorca w trakcie kontroli nie okazał pełnych danych cyfrowych z tachografów zainstalowanych w pojazdach oraz wykresówek w trzech – precyzyjnie opisanych w decyzji – przypadkach, a zatem łącznie przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych dokumentujących wykonywane przewozy w kontrolowanym okresie za 70 dni. Wobec tego organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 35.000 złotych za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień.

Odnośnie do naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wyjaśnił, że dniami zarejestrowanej działalności są te dni które w myśl art. 34 rozporządzenia nr [...] r. powinny zostać zarejestrowane w sposób automatyczny na karcie kierowcy lub za pomocą wpisów manualnych, tj. okresy jazdy, innej pracy, gotowości, przerw lub odpoczynków. Okresy, w których kierowca nie prowadzi pojazdu, nie podlegają obowiązkowi odpoczynku i jednocześnie nie ma ustawowego obowiązku rejestrowania swojej działalności (tj. okresy w których przebywał na urlopie wypoczynkowym, zwolnieniu chorobowym) nie mogą być jednak traktowane jako dni zarejestrowanej działalności i jako takie nie są wliczane do 28 dniowego terminu na wczytywanie danych z karty kierowcy. Mając na uwadze zgromadzony materiału dowodowy w postaci danych pobranych z kart poszczególnych kierowców, jak i protokołu kontroli, iż przedsiębiorca nie sczytywał danych cyfrowych z karty poszczególnych kierowców w wyznaczonym terminie wobec czego nałożona została na niego kara pieniężna w łącznej wysokości 2.000 zł

W związku z naruszeniem l.p. 6.3.12 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych pobranych z tachografu cyfrowego, oraz protokołu kontroli, iż przedsiębiorca nie sczytywał danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] w ustawowym terminie, tj. 90 dni od ostatniego sczytania. Dane z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] sczytane były [...] lipca 2016 r. i [...] grudnia 2016 r. Pomiędzy tymi dniami – jak wskazał organ - pojazd o nr rej. [...]miał 143 dni kalendarzowych w tym 94 dni było dniami zarejestrowanej działalności, a zatem termin ustawowy na sczytanie danych cyfrowych z tachografu został przekroczony o 4 dni. Wobec tego na skarżącego nałożona została kara pieniężna w wysokości 500 złotych za każdy pojazd.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d., bowiem skarżąca nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy.

Organ odwoławczy zauważył także, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w skutek niedysponowania przez stronę dokumentacją czasu pracy kierowców i brakiem terminowego sczytywania danych cyfrowych z kart kierowców i tachografu. Ponadto, w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu, a które mogłyby uzasadniać zastosowanie ww. regulacji.

Skarżąca złożyła na powyższą decyzję skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał w pierwszej kolejności, że organy zasadnie stwierdziły, że skarżąca nie wykazała prawidłowej organizacji i wykonywania przewozów z zachowaniem norm czasu pracy kierowców. W zakresie kwestionowanego naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, strona nie okazała w trakcie dokonywanej kontroli danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez konkretnych kierowców i w okresach wskazanych precyzyjnie w decyzji organu drugiej instancji. Bez znaczenia dla konieczności nałożenia kary za powyższe naruszenie uznać należało to, dlaczego strona nie okazała tych danych w trakcie kontroli. Sąd podkreślił, że nie jest badany w przedmiotowym postępowaniu stopień zawinienia strony w kwestii nieokazania powyższych danych.

Następnie Sąd uznał, że nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie w odniesieniu do poszczególnych pozycji naruszeń wskazanych w załączniku nr [...] odnośnie do poz. 6.3.11 i 6.3.12 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W wyniku przeprowadzonej kontroli, którą objęto jedenastu zatrudnionych w przedsiębiorstwie skarżącej kierowców, na podstawie m.in. danych z karty kierowcy, danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu, danych z tachografów cyfrowych stwierdzono wskazane wyżej naruszenia, co odnotowano w protokole kontroli.

W zakresie odnoszącym się do kwestii prawidłowości okresu wczytywania kart, w ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że skarżąca dopuściła się deliktu administracyjnego określonego w lp. 6.3.11 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym w stosunku do czterech kierowców. Główny Inspektor Transportu Drogowego uwzględnił przy wymierzeniu kary pieniężnej za naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Jak podkreślił Sąd, okoliczność ta bezsprzecznie wynikała z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie organ w odniesieniu do poszczególnych kierowców uwzględnionych przy rozstrzyganiu wyszczególnił dni, w których skarżąca wczytywała dane z ich karty kierowcy, podając jednocześnie, które z tych czynności zostały dokonane z przekroczeniem terminu - z uwagi na upływ zbyt dużej liczby (28) dni zarejestrowanej działalności. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zauważyć należało, że organ nie przedstawił szczegółowo swoich obliczeń, nie precyzując zwłaszcza, dlaczego konkretne dni pomiędzy kolejnymi wczytaniami z karty danego kierowcy uznał za dni zarejestrowanej działalności, jednakże nawet, gdyby przyjęto, że dopuścił się z tego powodu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. to nie sposób uznać w ocenie Sądu, aby w okolicznościach rozpatrywanej sprawy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia lp. 6.3.12 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, Sąd wyjaśnił, że organ słusznie stwierdził, iż fakt naruszenia tego przepisu został udowodniony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych pobranych z tachografu cyfrowego oraz protokołu kontroli. W ocenie Sądu z wymienionych dokumentów wynika, że przedsiębiorca nie sczytywał danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] w ustawowym terminie, tj. 90 dni od ostatniego sczytania. Dane z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] sczytane były w dniach [...] lipca 2016 r. i [...] grudnia 2016 r. Pomiędzy tymi dniami pojazd o nr rej. [...] miał 143 dni kalendarzowych w tym 94 dni było dniami zarejestrowanej działalności. Termin ustawowy na sczytanie danych cyfrowych z tachografu został przekroczony zatem o 4 dni. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczyły o tym, że przedsiębiorca nie wywiązywał się z nałożonego przez ustawodawcę obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego w terminie do 90 dni zarejestrowanej działalności od ostatniego wczytania.

Zdaniem Sądu nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty niezastosowania przez organ w sprawie przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. z uwagi na stwierdzone przez organ, a zaaprobowane przez Sąd naruszenia wskazane w załączniku nr [...] do ustawy o transporcie drogowym skutkujące nałożeniem kary.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1) naruszenie prawa materialnego, w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:

a) art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 6 u.t.d. w zw. z:

1. l.p. 6.3.7. załącznika nr [...] do tejże ustawy poprzez błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania i uznania, że "w trakcie dokonanej kontroli skarżąca nie okazała danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez konkretnych kierowców i w okresach wskazanych precyzyjnie w decyzji organu II instancji" w sytuacji, gdy skarżąca w trakcie kontroli okazała wszystkie żądane dane cyfrowe, wykresówki lub inne żądane dokumenty i w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji znajdowały się one w jego dyspozycji,

2. l.p. 6.3.11. załącznika nr [...] do tejże ustawy (jak i par. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych) poprzez uznanie, że skarżąca nie dochowała obowiązku wczytywania plików cyfrowych z tachografu zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...],

3. l.p. 6.3.12. załącznika nr [...] do tejże ustawy poprzez uznanie, że skarżąca nie dochowała obowiązku wczytywania danych z kart z urządzenia rejestrującego poprzez niesczytanie danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] w ustawowym terminie, tj. 90 dni od ostatniego sczytania,

b) art. 92c ust. 1 u.d.t. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do odmowy zastosowania i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w sytuacji, gdy z zebranego przez organy materiału dowodowego wynikało, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt w p.p.s.a., tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem organu obu instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy wskutek dokonania błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sprawowanej przez sąd administracyjny i wydanie rozstrzygnięcia, które sankcjonuje uchybienia prawa materialnego i proceduralnego popełnione w sprawie przez organy administracji publicznej,

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez sąd oraz brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie odniesienie się do części zarzutów skargi;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 i w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi podczas, gdy skarga ta zasługiwała na uwzględnienie, bowiem organy obu instancji dopuściły się naruszenia ww. przepisów postępowania, co miało istotnych wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) organy obu instancji uchyliły się od podjęcia wszelkich uzasadnionych stanem sprawy kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia: okazania niepełnych danych podczas kontroli, liczby dni aktywności kierowców, naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego w pojeździe [...],

b) organy obu instancji dokonały wadliwej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego,

c) organy obu instancji wydały decyzję z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania z treści zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Ł. w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie.

III

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego przepisu, a która w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania.

Przed rozpoznaniem poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Sąd pierwszej instancji dokonał właściwej kontroli legalności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym uznając ją za zgodną z prawem procesowym oraz materialnym.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów prawa procesowego należy rozpocząć od oceny najdalej idącego zarzutu prawa procesowego zawartego w punkcie 2 litera c petitum skargi kasacyjnej. Wyjaśnić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawierało wszystkie podstawowe elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie przedstawia bowiem stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem oraz zawierają odniesienie do zarzutów skargi. Dlatego też zarzut ten w ocenie NSA jest całkowicie chybiony. Dodatkowo podkreślić należy, że obowiązku "przedstawienia stanu sprawy", o którym mowa w powołanym przepisie, nie należy rozumieć jako wymogu szczegółowego i drobiazgowego przedstawiania wszystkich okoliczności sprawy, lecz przedstawienia stanu sprawy oraz pozostałych wymienionych wyżej elementów w sposób zwięzły. Oznacza to, że sąd administracyjny powinien odnieść się wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt II GSK 326/06) – które to wymogi uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia. Ponadto, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie stanowi usprawiedliwionej podstawy dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem podniesione zarzuty naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie w istocie łączy z poczynieniem wadliwego ustalenia podstawy rozstrzygnięcia – co nie może być uznane za skutecznie podważające prawidłowość uzasadnienia zakwestionowanego wyroku. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie oceny Sądu pierwszej instancji, jak też dokonanej przez ten Sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy (por. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2665/16).

Wadliwy konstrukcyjnie, a przez to procesowo bezskuteczny, jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać przede wszystkim trzeba, że przepis ten wyposaża Sąd pierwszej instancji w kompetencje do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku stwierdzenia uchybień w zakresie prawa materialnego. Przepis ten, bez wątpienia, nie był przez Sąd pierwszej instancji oddalający skargę, stosowany. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu stanowił przepis art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznający tę sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. zasadniczo nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako zarzutu naruszenia przepisu prawa "przez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyroki NSA z dnia: [...] czerwca 2004 r., OSK 284/04; [...] grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; [...] maja 2007 r., I OSK 1247/06; [...] marca 2007 r., I OSK 31/07; [...] kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; [...] grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; [...] września 2017 r., sygn. akt I OSK 3080/15; postanowienie NSA z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt I OSK 294/12). Należy się do tego poglądu przychylić z tym zastrzeżeniem, że nie dyskwalifikowałoby zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie na niezastosowanie określonego przepisu jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia. Również w jej uzasadnieniu strona skarżąca kasacyjnie nie nawiązuje do treści art. 151 p.p.s.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował tego zarzutu przez podanie konkretnego naruszonego przepisu aktu prawa materialnego. Sam zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. bez wskazania konkretnie do jakiego naruszenia prawa materialnego doszło, nie może być podstawą wniesienia prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., jest bowiem przepisem o charakterze wynikowym określającym sposób rozstrzygnięcia sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organy administracji publicznej prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis ten mógłby więc zostać naruszony wtedy, gdyby wojewódzki sąd administracyjny go zastosował mimo niestwierdzenia naruszenia prawa materialnego, albo go nie zastosował mimo stwierdzenia, że prawo materialne zostało naruszone i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Zarzut oparty na wskazanej podstawie kasacyjnej nie sprostał zatem wskazanym rygorom.

Za chybiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że rozpoznając skargę sąd dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1580/11), albo, że sąd powinien wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12), albo też, że strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por. wyrok NSA z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt I OSK 1234/12, wyrok NSA z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10). Żadna z powyższych sytuacji nie została przywołana w skardze kasacyjnej. Z kolei przepis art. 135 p.p.s.a. przyznaje określone uprawnienie orzecznicze sądowi administracyjnemu. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi, a takie rozstrzygnięcie zaskarżono skargą kasacyjną, a nadto, że naruszenie tego przepisu nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia [...] maja 2018 r., sygn. akt I FSK 205/18; wyrok NSA z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2093/16). Z tych przyczyn przyjąć należało, iż nie doszło do naruszenia wyżej wymienionych przepisów określonych w punkcie 2 litera b petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także ocenę Sądu pierwszej instancji, że organy prawidłowo stwierdziły, iż skarżący nie wykazał prawidłowej organizacji i wykonywania przewozów z zachowaniem norm czasu pracy kierowców, co jest jednoznaczne z uznaniem za niezasadne zarzutów zawartych w punkcie 2 litera d petitum skargi kasacyjnej. Jak słusznie wykazał Sąd pierwszej instancji, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego w postaci m.in. danych z karty kierowcy, danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu, danych z tachografów cyfrowych oraz protokołu kontroli.

W związku z tym, iż powyżej omówione zarzuty przesądzają o tym, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy należy przejść do oceny zarzutów prawa materialnego.

Za chybiony należało uznać zarzut zawarty w punkcie 1 podpunkt 1 litera a petitum skargi kasacyjnej. Z jego treści wynika, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 6 u.t.d. w zw. z l.p. 6.3.7. załącznika nr [...] do tejże ustawy poprzez błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zarzut "błędnej wykładni prawa" to zarzut mylnego zrozumienia treści przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Aby mógł być rozpatrzony wymaga on wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu, którego zarzut kasacyjny dotyczy i jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, co oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do kwestii spornej. Natomiast zarzut błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego - aby był skuteczny - musi zostać oparty na wykazaniu, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.

Z treści skargi kasacyjnej wynika, że jej autor podejmuje próbę uzasadnienia powyższego zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez zakwestionowanie ustaleń faktycznych i odmienną ich ocenę. W związku z tym powyższy zarzut trzeba uznać za oczywiście niezasadny, a co za tym idzie za nieskuteczny.

Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika bowiem, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Powołany art. 92a w ust. 6 stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do ustawy. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni przychyla się do poglądu, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, na gruncie art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, jest ona bezwzględna, obiektywna, co oznacza, że powstaje przez sam fakt zaistnienia bezprawności - naruszenia zakazu lub nakazu określonego w przepisie prawa administracyjnego. Przyjęcie tezy o administracyjnym charakterze odpowiedzialności prowadzi do wniosku, że do powstania odpowiedzialności wystarczające, co do zasady, jest stwierdzenie zaistnienia naruszenia, nawet jeśli powstało ono w sposób niezawiniony. Odrębną kwestią jest, że odpowiedzialność podmiotu nie może być rozpatrywana z pominięciem regulacji wyłączających tę odpowiedzialność m.in. na podstawie art. 92c u.t.d. (por. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2019 r., II GSK 3574/17). Za trafną należało więc uznać tezę, że także naruszenie przepisów u.t.d., polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli (w całości lub w części) nie musi być intencjonalne, nacechowane złą wolą - aby możliwe było zastosowanie prawem przewidzianej sankcji. Stwierdzenie, że podmiot nie poddał się kontroli lub uniemożliwił jej przeprowadzenie nie wymaga ustalenia, że podmiot dokonał tego ze swej winy i to umyślnej. W zakresie zatem naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym (punkt 1 podpunkt 1 litera a petitum skargi kasacyjnej) wyjaśnić należy, że to, iż strona nie okazała w trakcie dokonywanej kontroli danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez konkretnych kierowców i w okresach wskazanych precyzyjnie w decyzji organu drugiej instancji było bez znaczenia dla konieczności nałożenia kary za wskazane w zaskarżonej decyzji naruszenia.

Za chybione należało również uznać zarzuty zawarte w punkcie 1 podpunkt 1 litera b i c petitum skargi kasacyjnej. Na wstępie zaznaczyć trzeba, że z przeprowadzonej kontroli, którą objęto jedenastu zatrudnionych w przedsiębiorstwie skarżącego kierowców, na podstawie m.in. danych z karty kierowcy, danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu, danych z tachografów cyfrowych oraz protokole kontroli prawidłowo stwierdzono naruszenia wskazanych w załączniku nr [...] do ustawy o transporcie drogowym.

Okoliczności naruszenia poz. 6.3.11 załącznika nr [...] (punkt 1 podpunkt 1 litera b petitum skargi kasacyjnej), jak wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, wynikały z samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie organ w odniesieniu do poszczególnych kierowców uwzględnionych przy rozstrzyganiu wyszczególnił dni, w których skarżący wczytywał dane z ich karty kierowcy, podając jednocześnie, które z tych czynności zostały dokonane z przekroczeniem ustawowego terminu - z uwagi na upływ zbyt dużej liczby (28) dni zarejestrowanej działalności.

Prawidłowo także ocenił Sąd pierwszej instancji okoliczności naruszenia poz. 6.3.12 załącznika nr [...] (punkt 1 podpunkt 1 litera c petitum skargi kasacyjnej), gdzie organ stwierdził, iż fakt naruszenia tego przepisu został udowodniony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych pobranych z tachografu cyfrowego oraz protokołu kontroli. Z dokumentów tych wynikało, że skarżąca nie sczytywała danych cyfrowych z tachografu jednego z pojazdów w ustawowym terminie, tj. 90 dni od ostatniego sczytania, przekraczając termin o 4 dni.

Za niezasadny należało także uznać zarzut zawarty w punkcie 1 podpunkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Zarzut ten odnosi się do niezastosowania wobec skarżącego przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączającego odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenia na powstanie, których nie miał wpływu, a które to naruszenia nastąpiły wskutek okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Odnosząc się zatem do tej kwestii wskazać na wstępie należy, iż uregulowana w art. 92a u.t.d., odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy ma charakter administracyjny. Nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym przez wykonującego w imieniu przedsiębiorcy transport kierowcę, nawet jeżeli doszło do naruszeń w sposób niezawiniony przez przedsiębiorcę. Istotą kar pieniężnych przewidzianych przepisami u.t.d. jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów określonych w tej ustawie, a ich zastosowanie znajduje miejsce w stosunku do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Powyższe powoduje, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej, a celem wymierzenia kary jest "wymuszenie" na przedsiębiorcach przestrzegania przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu - zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego (por. wyrok NSA z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt II GSK 3242/16; wyrok NSA z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt II GSK 1390/17). Natomiast określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność taką przyjmuje się też wyłączną winę osoby trzeciej, za której działania przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności. Za okoliczność taką nie można natomiast uznać zachowania pracownika przedsiębiorcy, którym posługuje się on przy realizacji danego zadania przewozowego, nawet gdyby było ono zawinione (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 280/16; wyrok NSA z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt II GSK 3353/16).

W tym stanie rzeczy, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, iż Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób opisany punkcie 1 podpunkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.