Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 782/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 19 w zw. z par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. M. J., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 732 zł (siedemset trzydzieści dwa złote), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 600 zł (sześćset złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 132 zł (sto trzydzieści dwa złote).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. C. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną nr [...] z [...] czerwca 2009r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] lipca 2004 r. A. C. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 deklarując powierzchnię [...] ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z [...] grudnia 2004r.o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości przyznał producentowi za rok 2004 płatność do zadeklarowanej powierzchni w kwocie [...] zł. Przedmiotowa decyzja, uwzględniała sankcje nałożone na przyznaną płatność, z tytułu nieterminowego złożenia wniosku.

Następnie, w dniu [...] maja 2005r. A. C. złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności ONW na rok 2005 na zadeklarowaną powierzchnię [...] ha.

W dniu 11 sierpnia 2005 roku w gospodarstwie rolnika została przeprowadzona kontrola na miejscu, w wyniku której stwierdzono, iż warunki do przyznania płatności ONW, spełnia obszar o powierzchni [...] ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, odmówił wnioskodawcy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2005. Powodem odmowy przyznania płatności ONW za rok 2005, była różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku oraz stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, która przekroczyła 20%.

A. C. pismem z dnia 4 maja 2006 roku, odwołał się od w/w decyzji, do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR., który po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku, uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 23 października 2006r. A. C. złożył oświadczenie informujące o dokonaniu dobrowolnej wpłaty z tytułu nienależnie pobranej płatności ONW oraz przedstawił dowód wpłaty na łączną kwotę [...] zł.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności za rok 2005, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2007 roku ponownie odmówił przyznania płatności ONW za rok 2005. Wnioskodawca pismem z dnia 4 czerwca 2007 roku, odwołał się od w/w decyzji, do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2007 roku, ponownie uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.. Na powyższą decyzję wnioskodawca złożył skargę do WSA w O., który odmówił rolnikowi przyznania prawa pomocy, a NSA postanowieniem z dnia 19 lutego 2008r. w zakresie omowy przyznania prawa pomocy oddalił zażalenie. WSA w O. wobec nieziszczenia wpisu , postanowieniem z 28 kwietnia 2008r. odrzucił skargę.

Równocześnie, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności ONW za rok 2006, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2007 roku, przyznał płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006 na wnioskowaną przez rolnika powierzchnię [...] ha, w kwocie [...] zł.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności za rok 2005, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 roku po raz kolejny odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW za rok 2005.

A. C. pismem z dnia 27 listopada 2008r. ponownie odwołał się od w/w decyzji, do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który decyzją Nr [...]z dnia [...] grudnia 2008 roku, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. w wyniku skargi A. C., złożonej na powyższą decyzję postanowieniem z dnia 10 marca 2009r. wydanym na posiedzeniu niejawnym skargę tę odrzucił

W dniu 5 marca 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., skierował do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wniosek w sprawie rozliczenia dobrowolnego zwrotu dokonanego przez stronę.

Organ ten, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, ustalił że po uwzględnieniu dobrowolnej wpłaty dokonanej przez Pana A. C., w sprawie występuje kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW, która w jego ocenie powinna być zwrócona na rzecz ARiMR.

W związku z powyższym, w piśmie nr [...] z dnia [...] maja 2009r. powiadomił A. C. o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nadmiernie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. Następnie w wyniku prowadzonego postępowania działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ustalając do zwrotu kwotę płatności w wysokości [...] zł. przyjmując bowiem w ślad za ostateczną decyzją o odmowie przyznania płatności, iż powierzchnia za którą powinien być dokonany zwrot płatności ONW za rok 2004, na której to nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej wynosi [...] ha i uwzględniając dobrowolnie dokonany częściowy zwrot płatności.

Od przedmiotowej decyzji A. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W przedmiotowym wniosku rolnik podniósł, iż w trakcie postępowania administracyjnego nie zostały wzięte pod uwagę, korzystne dla strony opinie komisji powołanej przez Wojewodę [...], stwierdzające wystąpienie w roku 2005 na obszarze jego gospodarstwa klęski żywiołowej, w postaci suszy.

Na wezwanie organu przedstawił w dniu 29 grudnia 2009r. dokumenty - opinię komisji z dnia [...] października 2005r. powołanej zarządzeniem wojewody Nr [...] z [...] lipca 2005r. stwierdzającej straty w gospodarstwie rolnika na skutek suszy w okresie od czerwca do lipca 2005r. i pozytywnie opiniującej wniosek rolnika o kredyt "klęskowy" oraz protokół komisji z dnia [...] lipca 2005r. z wizji lokalnej w gospodarstwie rolnika i wycenę strat powstałych w wyniku suszy w 2005r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy o ustaleniu wnioskodawcy kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zaskarżoną decyzją Nr [...] wydaną [...] stycznia 2010r. w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 29 ust 4 ustawy z 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm. ) Prezes ARiMR utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję własną.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych : pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; krajowych, przeznaczonych na: spółfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Podkreślił, że wypłacone nienależnie wnioskodawcy środki publiczne za rok 2004 z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy.

Dalej wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania zostało ustalone, że A. C. prowadził w roku 2004 działalność rolniczą na obszarze [...] ha, co oznacza, że pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej obejmowało działki rolne o powierzchni [...] ha. W związku z powyższym strona była zobowiązana do prowadzenia działalności rolniczej, przez okres 5 lat, na powierzchni nie mniejszej niż zadeklarowana w pierwszym roku uczestnictwa w tym programie, tj. na powierzchni 66,30 ha.

Zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej skutkuje sankcjami przewidzianymi w § 9 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73 poz. 657, z późn. zm.), zwanym "rozporządzeniem ONW", który stanowi, że w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Wyliczona przez organ nienależnie pobrana kwota płatności wyniosła [...] zł. i została przyjęta po uwzględnieniu dobrowolnego zwrotu kwoty [...] zł w dniu 23 października 2006r. Odnosząc się natomiast do zarzutu strony dotyczącego przedstawienia opinii komisji powołanej przez Wojewodę [...], stwierdzającej wystąpienie w roku 2005 na obszarze gospodarstwa strony klęski żywiołowej w postaci suszy, zdaniem Prezesa ARiMR , brak jest przesłanek zwalniających stronę z obowiązku zwrotu płatności z tytułu ONW, zawartych w przepisie § 9 ust 3 pkt 1 lit b Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 73 poz. 657 ze zm. ), w związku z tym, że strona nie powiadomiła organu o wystąpieniu w gospodarstwie rolnym siły wyższej w postaci klęski suszy w terminie 10 dni roboczych wynikającym z art. 39 ust 2 Rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 817/ 2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOGR) ( Dz. Urz. UE L 153 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.).

Na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010r. A. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu swego stanowiska przedstawił zarzuty tożsame ze wskazanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując ponownie, że na zakwestionowanej powierzchni nie dokonał koszenia, a tym samym zaniechał prowadzenia działalności rolniczej ze względu na siłę wyższą ( klęskę suszy), co świetle zasad prowadzenia działalności rolniczej było uzasadnioną – dobrą praktyką rolniczą.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, powołując się na ustawę z 18 kwietnia 2002r. o stanie klęski żywiołowej ( Dz. U. Nr 62 poz.558), Prezes ARiMR zakwestionował jakoby w 2005r. w woj. [...] wprowadzony był stan klęski żywiołowej. Jednocześnie podkreślił, że nawet gdyby uznać, iż w stanie faktycznym wystąpiła klęska żywiołowa – susza , to skarżący nie poinformował o tym fakcie organu w terminie określonym w art. 39 ust 2 rozporządzenia 817 /2004 WE z 29 kwietnia 2004r. Przepis ten wymaga by o przypadkach siły wyższej zawiadomić na piśmie organ wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani zasad procedury administracyjnej skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnieniem skargi.

Podstawę merytoryczną rozstrzygnięcia stanowił § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 22 kwietnia 2004 r. nr 73, poz. 657). Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. nr 42, poz. 386).

Zgodnie z § 9 rozporządzenia (wg. stanu od dnia wejścia w życie rozporządzenia, do dnia wejścia w życie jego nowelizacji rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 marca 2006r., która weszła w życie 14 marca 2006r. – Dz.U. Nr 42 poz. 278 ) zmniejszenie albo wstrzymanie płatności ONW następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji.

W przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca:

1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło:

a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW,

b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar;

2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli:

1) zaniechanie, o którym mowa w ust. 2, nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności:

a) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego,

b) wystąpienie klęski żywiołowej,

c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych,

d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego,

e) wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem,

f) rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, oraz

2) producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej.

Zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Sąd zważył przy tym, iż zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., płatność ONW udziela się producentowi rolnemu:

1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.) oraz

2. jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

W myśl § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca:

- część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] lipca 2004 r., A. C. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2004, w którym - stosownie do ww. regulacji - zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW (Sekcja X wniosku). Decyzją z [...] grudnia 2004 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał producentowi rolnemu płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł.

W dniu otrzymania płatności za rok 2004 powstało po stronie rolnika pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych, do których ww. płatność została przyznana tj. [...] ha.

Na skutek złożonego w kolejnym roku wniosku o przyznanie płatności ONW do zadeklarowanej przez producenta powierzchni [...] ha ze wskazaniem sposobu ich użytkowania, w gospodarstwie rolnika w dniu 11 sierpnia 2005r. przeprowadzona została kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. Kontrola wykazała, że jedna z działek ( A) nie jest użytkowana rolniczo, zaś co do pozostałych działek stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia jest większa od powierzchni stwierdzonej.

W toku postępowania o przyznanie płatności ONW za 2005r. ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2008r. odmówiono rolnikowi przyznania powyższej płatności z uwagi na ponad 20 % różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną , a stwierdzoną w wyniku kontroli. W toku tego postępowania nie uwzględniono wyjaśnień strony, że stwierdzona różnica powstała na skutek nieskoszenia traw na w/w gruntach, co spowodowane było nadmiernym przesuszeniem torfowisk, bowiem jak podano w rozstrzygnięciu stosowne oświadczenie i protokół strat spowodowanych wystąpieniem suszy nie zostały przez rolnika przedstawione zgodnie z wymogiem określonym w art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004r. tj. na piśmie, wraz ze stosownymi dowodami, zgodnymi z wymogami właściwego organu w terminie 10 dni roboczych od dnia ustania tych okoliczności.

Mając powyższe na uwadze w sprawie niniejszej bezspornym jest, iż A. C. pomimo zaciągniętego pięcioletniego zobowiązania do użytkowania działek rolnych, za które otrzymał płatność na mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] grudnia 2004 r. zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na części obszarów objętych zobowiązaniem ONW. Spór natomiast sprowadza się do ustalenia, czy w świetle powyższego oraz argumentów strony dotyczących stwierdzonej w gospodarstwie rolnika w 2005r. suszy istnieją w świetle prawa przesłanki zwalniające rolnika z obowiązku zwrotu płatności z tytułu ONW.

Jak wyżej wspomniano mający w sprawie zastosowanie przepis §9 ust 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na o obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. 73 poz. 657 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym po zmianie z dniem 21 marca 2005r.( Dz. U 05 Nr 44 poz. 423) wymienia przypadki siły wyższej w wyniku zaistnienia których zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nie zobowiązuje producenta do zwrotu płatności. Jedną z nich jest istotnie okoliczność wystąpienia klęski żywiołowej ( §9 ust 3 pkt1 lit b rozporządzenia). Jednakże przepis ten wymaga by zwolnić się z obowiązku zwrotu płatności ONW, iż producent rolny winien zawiadomić kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej. Art. 39 powyższego aktu unijnego wskazując również na klęskę żywiołową poważnie dotykającą grunty rolne gospodarstwa, jako siłę wyższą, wymaga o czym stanowi jego ust 2 by o przypadkach siły wyższej zawiadomić na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. W sprawie niniejszej jak zasadnie stwierdził Prezes Agencji strona nie powiadomiła organu o wystąpieniu siły wyższej we wskazanym prawem terminie. Mimo że w dacie kontroli na miejscu jak wynika z dokumentów strona dysponowała dokumentem w postaci protokołu z wizji lokalnej na miejscu z dnia [...] lipca 2005r. stwierdzającej straty w uprawach rolnych , a wycena strat powstałych w wyniku suszy nosi datę 1 sierpnia 2005r. strona w ogóle nie powiadomiła , ani też nie złożyła żadnych dowodów , czy dokumentów Kierownikowi Biura Powiatowego. Za powiadomienie organu w trybie określonym powyższym prawem nie może być zaś uznana adnotacja w protokole z czynności kontrolnych gdzie na zakwestionowanie przez inspektorów terenowych użytków zielonych jako nie spełniających wymagań dobrej kultury rolnej producent zawarł uwagę o suszy. Przyjmując zaś argument strony, że opinię Komisji powołanej przez wojewodę ustalającej straty w gospodarstwie producenta otrzymał dopiero w październiku 2005r. ( istotnie dokument ten zaopatrzony jest datą 21.10.2005r. ) w przewidzianym terminie nawet po otrzymaniu tego pisma, rolnik nie poinformował organu, nie złożył powyższego dokumentu ani też nie wskazał okoliczności z powodu których nie był w stanie dokonać tej czynności w terminie 10 dni po jego otrzymaniu, informując o powyższym organ i dostarczając stosowne dokumenty dopiero na etapie postępowania odwoławczego w dniu 7 czerwca 2006r. w sprawie odmowy przyznania płatności ONW. Podkreślić należy bowiem ponownie, że sam fakt wystąpienia siły wyższej – suszy dotykającej upraw rolnika na co wskazują przedłożone przez niego dokumenty nie uzasadnia spełnienie przesłanek zwalniających stronę z obowiązku zwrotu płatności ONW o ile rolnik nie wywiąże się z obowiązku o którym mowa w §9 ust 3 pkt 2 rozporządzenia. W tym miejscu wskazać należy, że ubiegając się o przyznanie płatności ONW rolnik podejmując zobowiązanie prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej za którą otrzymał płatność w pierwszym roku wsparcia zobowiązał się również do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależnie pobrane płatności , a także o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych , wielkości powierzchni upraw podpisując stosowne oświadczenie we wniosku ( sekcja X str. 4 wniosku z 2004r. i 2005r. )

Zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 rozporządzenia Nr [...]w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3, w myśl którego odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem . W myśl bowiem art. 80 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia Nr 796/2004 rozporządzenie Nr 2419/2001 traci moc, jednak będzie nadal obowiązywało w kwestii wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r. Z przepisu tego wynika, że podstawę do wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uzyskanych na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. stanowiły przepisy art. 49 ust. 1 i 3 rozporządzenia Nr 2419/2001, prawidłowo powołane w wydanych decyzjach.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób należyty oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie §19 w związku z § 18 ust 1 pkt1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwosci z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.( Dz. U. 2002 Nr163 poz. 1348 ze zm. )