Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1574/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 222 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie warunków pełnienia służby - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. potwierdzającej warunki służby utrzymał ww. decyzję w mocy.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] na podstawie art. 222 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.) zaproponował D. W. następujące warunki pełnienia służby:

1) miejsce pełnienia służby – Izba Celna w [...] – Urząd Celny w [...] Oddział Celny I w [...],

2) stanowisko służbowe – młodszy specjalista Służby Celnej zaliczone do kategorii stanowisk specjalistycznych,

3) uposażenie:

a) zasadnicze według III grupy uposażenia zasadniczego określone mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,334,

b) dodatek za stopień służbowy aspirant celny, określony mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 0,291,

c) dodatek za wieloletnią służbę ustalony wg zasad określonych w przepisach art. 153 ww. ustawy,

d) pozostałe dodatki na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 148 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku spełniania wymogów ich uzyskania.

W związku z tym, że zaproponowane uposażenie było niższe od dotychczas przysługującego, na podstawie art. 222 ust. 4 ww. ustawy wymieniony zachował prawo do dotychczasowego uposażenia zasadniczego określonego mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,716.

D. W. potwierdził otrzymanie propozycji w dniu [...] grudnia 2010 r. i w tym dniu złożył oświadczenie, że przyjmuje złożoną mu propozycję z dnia [...] grudnia 2010 r. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. D. W. złożył w Urzędzie Celnym w [...] wniosek o wydanie decyzji administracyjnej określającej warunki pełnienia służby w związku z przyjęciem przez niego propozycji pełnienia służby, o której mowa w art. 222 ustawy o Służbie Celnej, którą powinien otrzymać w 2010 r. W uzasadnieniu wniosku powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2489/12 oraz z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 974/13, wyrażającymi pogląd, że po przyjęciu przez funkcjonariusza propozycji pełnienia służby, powinna być wydana decyzja administracyjna w przedmiocie warunków pełnienia służby.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] potwierdził wnioskodawcy warunki pełnienia służby obowiązujące od dnia [...] stycznia 2011 r. w brzmieniu określonym w przyjętej propozycji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., tj.:

1) miejsce pełnienia służby – Izba Celna w [...], Urząd Celny w [...], Oddział Celny I w [...];

2) stanowisko służbowe – [...] Służby Celnej zaliczone do kategorii stanowisk specjalistycznych,

3) uposażenie:

a) zasadnicze według III grupy uposażenia zasadniczego określone mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 1,334,

b) dodatek za stopień służbowy aspirant celny, określony mnożnikiem kwoty bazowej wynoszącym 0,291,

c) dodatek za wieloletnią służbę ustalony wg zasad określonych w przepisach art. 153 ww. ustawy,

d) pozostałe składniki uposażenia na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 148 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, w przypadku spełniania wymogów do ich uzyskania.

Od powyższej decyzji D. W. złożył odwołanie, w którym wskazał, że otrzymana w dniu [...] grudnia 2010 r. propozycja zmiany warunków pełnienia służby przypisała go na stałe do "innych obowiązków służbowych", które Odwołujący miał wykonywać "w okresie zawieszenia w pełnieniu dotychczasowych obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego". Podniósł, iż ustawodawca wprowadzając przepisy o zawieszeniu miał na myśli, że jest to okres przejściowy, który hipotetycznie może zakończyć się powrotem do stanu poprzedniego bądź zwolnieniem ze służby. Odwołujący wyjaśnił, że w postępowaniu karnym przed Sądem Okręgowym a następnie Sądem Apelacyjnym w [...], został dwukrotnie uniewinniony, a zatem oczyszczony z pomówień, które były podstawą oskarżenia. Skarżący wskazał, że w piśmie z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 109 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej wniósł o "przywrócenie do służby na poprzednich warunkach" oraz poprosił o rozpatrzenie możliwości ponownego określenia stanowiska służbowego, bowiem propozycja, którą otrzymał i przyjął była podyktowana jego sytuacją prawną, tj. zawieszeniem w pełnieniu dotychczasowych obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Odwołujący wskazał, że na skierowanie go do wykonywania innych obowiązków służbowych w okresie zawieszenia znaczący wpływ miało również cofnięcie mu dostępu do informacji niejawnych. W odpowiedzi na powyższe Odwołujący otrzymał decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie w dniu [...] października 2014 r. decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zaś pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Odwołujący został poinformowany, że w jego przypadku nie ma zastosowania art. 109 ustawy o Służbie Celnej, gdyż przepis ten stosuje się w sytuacji zgłoszenia się do służby funkcjonariusza celnego zwolnionego wcześniej ze służby decyzją kierownika urzędu, co w jego przypadku nie miało miejsca. W ocenie Odwołującego powyższe stwierdzenie jest sprzeczne z treścią uzasadnienia prawnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2013 r., iż "Zawieszenie ze swej natury ma charakter tymczasowy i nie określa w sposób definitywny sytuacji zawodowej funkcjonariusza (...)". Odwołujący wskazuje regulacje prawne z których wynika przejściowy charakter sankcji związanych z zawieszeniem (art. 155 ust. 6, art. 161, art. 109 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej). Decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza nie określa sytuacji w sposób samodzielny ani definitywny, jest ona następstwem postawienia funkcjonariuszowi zarzutów karnych to od rozstrzygnięcia sądu karnego ostatecznie zależy sytuacja zawodowa funkcjonariusza, w tym zniesienie skutków zawieszenia. Odwołujący zarzuca skarżonej decyzji, iż pomija kryteria, które w ocenie Odwołującego powinny mieć kluczowe znaczenie, tj. wykształcenie oraz doświadczenie zawodowe, które Odwołujący zdobył podczas przeszło [...] letniego okresu służby w Urzędzie Celnym w [...], zajmowanego stanowiska, oceny okresowej przed zawieszeniem w pełnieniu obowiązków służbowych. W odczuciu Odwołującego decyzja, która na stałe przypisuje go do stanowiska, na które został przesunięty w trakcie zawieszenia w obowiązkach służbowych stoi w sprzeczności z ideą jaka przyświecała ustawodawcy tworzącego przepisy o zawieszeniu funkcjonariusza w obowiązkach służbowych. W praktyce, jak podnosi funkcjonariusz, doszło do zamknięcia racjonalnej drogi awansu, bowiem awansując na wyższe stanowisko, tj. specjalisty Służby Celnej, Odwołujący musiałby zgodzić się na obniżenie uposażenia zasadniczego.

Wobec powyższego Odwołujący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości, sporządzenie nowej propozycji warunków pełnienia służby w Referacie [...], w którym Odwołujący pełnił służbę przed dniem zawieszenia, zaproponowanie stanowiska służbowego oraz uposażenia odpowiadającego miejscu pełnienia służby i zadaniom jakie Odwołujący wykonywał przed dniem zawieszenia, z uwzględnieniem zdobytego doświadczenia zawodowego w trakcie wieloletniej służby, wykształcenia oraz oceny okresowej przełożonych, otrzymanej przed dniem zawieszenia, zgodnie z treścią art. 109 ustawy o Służbie Celnej.

Po rozpatrzeniu odwołania Szef Służby utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 31 października 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1404, z późn. zm.), wprowadzająca nowe stanowiska służbowe oraz po raz pierwszy w Służbie Celnej, obowiązek opisania i zwartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych (art. 113 i art. 114 ustawy). W celu dostosowania dotychczasowego funkcjonowania Służby Celnej do nowych regulacji przewidzianych ww. ustawą ustawodawca zamieścił w rozdziale 14 przepisy przejściowe, które należy traktować jak lex specialis w stosunku do pozostałych przepisów ustawy. Z mocy przepisu przejściowego art. 222 ust. 1 ustawy, funkcjonariusze celni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej, stali się funkcjonariuszami w rozumieniu tejże ustawy. Na podstawie ust. 2 ww. przepisu ustawy, w terminie do dnia [...] grudnia 2010 r., kierownik urzędu został zobowiązany do przedstawienia funkcjonariuszom pisemnej propozycji określającej, zgodnie z przepisami rozdziału 8 i 10 ustawy, miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie. Ustalenie stanowiska w pisemnej propozycji skierowanej do D. W. było poprzedzone procesem opisu i wartościowania stanowisk w Służbie Celnej, który pozwolił uporządkować realizowane przez funkcjonariuszy zadania oraz określić ich wartość w skali od 1 do 16 pkt, począwszy od zadań najprostszych do najbardziej złożonych według jednolitych dla całej Służby Celnej kryteriów. Wykaz zadań został przyjęty jako obowiązujący w Służbie Celnej na podstawie zarządzenia nr 43 Ministra Finansów w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych z dnia 18 października 2010 r. (Dz. Urz. MF Nr 12, poz. 52 z późń. zm.) i stanowił podstawę sporządzania wszystkich opisów stanowisk służbowych w Służbie Celnej. Od wartości poszczególnych zadań oraz ich czasochłonności zależało bowiem, jakie funkcjonariusz otrzyma stanowisko służbowe i jaka będzie jego wartość. Szczegółowy mechanizm określania wartości stanowiska służbowego, w tym kryteria dotyczące czasochłonności, uregulowany został przepisami ww. zarządzenia nr 43 Ministra Finansów. W oparciu o przepisy ww. zarządzenia w Służbie Celnej opracowano opisy stanowisk służbowych we wszystkich komórkach organizacyjnych, w tym dla stanowiska D. W. pełniącego służbę na stanowisku inspektora celnego w Oddziale Celnym I Urzędu Celnego w [...].

Zgodnie z zakresem zadań, obowiązków i odpowiedzialności z dnia [...] stycznia 2010 r. do zadań skarżącego należało [...] w zakresie uprawnień przyznanych przez administratora systemu. W oparciu o realizowane przez skarżącego zadania oraz zgodnie § 3 ust. 1 ww. zarządzenia, w opisie stanowiska służbowego skarżącego zostały wskazane zadania i ich wartości mieszczące się w wykazie zadań stanowiącym załącznik nr 2 do zarządzenia, realizowane przez oddziały celne. Charakter i złożoność zadań zawartych w opisie odpowiada zadaniom dotychczas realizowanym przez skarżącego na stanowisku inspektora celnego w Oddziale Celnym I Urzędu Celnego w [...]. Wartość stanowiska D. W. wyliczono zgodnie z § 6 zarządzenia oraz załącznikiem 3 do zarządzenia na poziomie 1,10 pkt. Wartość ta mieści się w przedziale 1,00-1,49 pkt przewidzianej dla stanowiska służbowego - młodszy specjalista Służby Celnej w kategorii stanowisk specjalistycznych w wykazie stanowiącym załącznik nr 4 do zarządzenia. Powyższy opis stanowiska młodszego specjalisty Służby Celnej w Oddziale Celnym I Urzędu Celnego w [...] został zaakceptowany przez kierownika urzędu i zatwierdzony przez Szefa Służby Celnej w dniu [...] grudnia 2010 r.

Organ wskazał, że opis stanowiska służbowego [...]Służby Celnej ustalony dla Odwołującego w trakcie procesu wartościowania stanowisk Służbie Celnej, wskazanego w karcie 146 akt osobowych, był podstawą złożenia przez kierownika urzędu propozycji pełnienia służby przez Odwołującego na stanowisku młodszego specjalisty Służby Celnej i w dalszej konsekwencji określenia takiego stanowiska skarżoną decyzją. Opis stanowiska stanowił załącznik do ww. propozycji a Odwołujący złożył na nim swój podpis potwierdzający zapoznanie z opisem.

Odwołujący spełnił również wymóg w zakresie kwalifikacji, wskazany w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych, przewidziany dla stanowiska [...] Służby Celnej. O tym czy funkcjonariusz otrzyma stanowisko specjalistyczne, czy eksperckie decydowały realizowane zadania w powiązaniu z ich czasochłonnością. Kierownik urzędu odpowiadający za realizację zadań kadrowych w urzędzie (art. 19 ustawy) prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami Rozdziału 8 ustawy, tj. art. 113 ustawy określił Odwołującemu - stanowisko młodszego specjalisty Służby Celnej, mieszczące się w kategorii stanowisk specjalistycznych, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia i wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych. Ustalenie Odwołującemu uposażenia nastąpiło zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych z dnia 2 marca 2010 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 199) według III grupy uposażenia zasadniczego określonego mnożnikiem kwoty bazowej 1,334, przewidziane dla stanowiska młodszego specjalisty Służby Celnej. W związku z tym, że zaproponowane uposażenie było niższe od dotychczas przysługującego, na podstawie art. 222 ust. 4 przepisów przejściowych ustawy Odwołujący zachował dotychczasową wysokość uposażenia określonego mnożnikiem 1.716, tj. kwotę 3.215,16 (kwota bazowa 1.873, 64 x mnożnik 1.716). Organ wyjaśnił, iż wartość stanowiska nie była uzależniona od kwalifikacji i doświadczenia osoby realizującej te zadania ale od złożoności tych zadań w powiązaniu z ich czasochłonnością. Organ odwoławczy nie ma zaś podstaw do kwestionowania wartości zadań określonych w zarządzeniu ani też podważania przewidzianych ww. zarządzeniem reguł przypisywania stanowisk i kategorii stanowisk do określonej wartości stanowisk. Ustalenie wartości zadania i wartości stanowiska nie może być przedmiotem badania organów w niniejszym postępowaniu odwoławczym, a jedynie określenie funkcjonariuszowi konkretnego stanowiska służbowego w danej kategorii stanowisk służbowych, miejsca pełnienia służby i uposażenia, to zaś zostało prawidłowo ustalone przez kierownika urzędu w skarżonej decyzji. W karcie opisu stanowiska służbowego młodszego specjalisty Służby Celnej (k. 146) jako wymagane kwalifikacje wskazano wymóg posiadania wykształcenia średniego. W sytuacji zatem, gdy do wykonywania zadań na stanowisku specjalisty nie było konieczności posiadania wyższego wykształcenia, podnoszony przez Odwołującego zarzut nieuwzględnienia posiadanego przez niego wykształcenia, kompetencji i innych kwalifikacji, jest bezpodstawny.

Organ zauważył, że to nie posiadane przez funkcjonariusza Celnego wykształcenie i kwalifikacje determinowały, jakie ma być mu określne stanowisko, lecz określone konkretne stanowisko, rodzaj wykonywanych zadań, decydowały o wymogach koniecznych do jego obsadzenia.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o sporządzenie nowej propozycji warunków pełnienia służby w Referacie [...], w którym skarżący pełnił służbę przed zawieszeniem go. Zgodnie z treścią art. 109 ustawy o Służbie Celnej organ wyjaśnił, że przepisy art. 109 ustawy o Służbie Celnej mają zastosowanie po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, kiedy następuje jego powrót w sytuacjach określonych przepisami ww. artykułu. W przypadku zaś Odwołującego, nie nastąpiło zwolnienie ze służby, nie ma więc podstaw do przywracania go do służby na podstawie wskazanego przepisu ustawy o Służbie Celnej. Zadania z zakresu oddziału celnego zostały powierzone Odwołującemu jeszcze przed wejściem w życie przepisów określających nowe stanowiska w Służbie Celnej. Organ dokonując opisu stanowiska służbowego, zobligowany był zatem wziął pod uwagę aktualnie realizowane zadania przez funkcjonariusza na mocy powierzonego mu w dniu [...].01.2010 r. zakresu zadań.

Podkreślił również, że przed wejściem w życie ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r., zadania nie były przypisane do określonego stanowiska. Również charakter i złożoność zadań nie musiał wynikać z określonego stanowiska, dla każdego funkcjonariusza bowiem indywidulanie określano zakres wykonywanych przez niego zadań. Funkcjonariusz pozostając na określonym stanowisku, mógł mieć zmieniany zakres zadań bez zmiany stanowiska, tak jak to miało miejsce w przypadku Odwołującego. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż na określenie Odwołującemu, po wejściu w życie nowej ustawy i nowych stanowisk służbowych, rodzaju zadań i co za tym idzie stanowiska młodszego specjalisty Służby Celnej, miało wpływ cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego (karta akt osobowych nr 115). Jak wskazał organ pierwszej instancji, brak stosownego poświadczenia nie pozwolił na wykonywanie zadań polegających na prowadzeniu dochodzeń w sprawach karnych skarbowych, ujawnianiu przestępstw i wykroczeń skarbowych.

Organ zauważył, że nie tylko brak uprawnień wymaganych do realizowania wskazywanych przez Odwołującego zadań ale też szczególny charakter zadań polegających na ujawnianiu przestępstw, miały wpływ na określenie zakresu zadań Odwołującemu poza komórką dochodzeniowo-śledczą. W związku z powyższym na dzień składania propozycji niemożliwe było zaproponowanie zadań w komórce dochodzeniowo - śledczej, z których Odwołujący był uprzednio wyłączony.

Organ podkreślił, iż propozycja nie zmieniła charakteru i rodzaju zadań wykonywanych przez Odwołującego przed przyjęciem propozycji. Nie uległo również zmianie miejsce pełnienia służby, Odwołujący nadal realizował zadania w Oddziale Celnym I Urzędu Celnego w [...], nie uległo również zmianie jego dotychczasowe uposażenie. Określenie stanowiska Odwołującemu nie zostało dokonane dowolnie, organ przedkładając propozycję oparł się na uprzednio dokonanym opisie i wartościowaniu stanowisk służbowych w jego urzędzie.

Odnosząc się do kwestii braku możliwości awansowania Odwołującego na wyższe stanowisko, gdyż wiązałoby się to z obniżeniem otrzymywanego przez niego uposażenia, organ wyjaśnił, że zgodnie z § 4 ust. 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych (Dz. U. z 2010 r. poz. 87, Nr 559 z późn. zm.) w przypadku funkcjonariuszy, o których mowa w art. 222 ust. 4 ustawy, których uposażenie zasadnicze odpowiada wysokości lub jest wyższe od uposażenia na stanowisku służbowym, na które jest prowadzona rekrutacja, awans na to stanowisko służbowe może nastąpić również w przypadku, gdy nie jest ono stanowiskiem bezpośrednio wyższym od zajmowanego stanowiska służbowego, po uzyskaniu powyżej 2,99 punktów z ogólnego poziomu realizacji zadań w ostatniej ocenie okresowej oraz po odbyciu służby na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym przez okres co najmniej: 1) roku - w przypadku awansu w ramach tej samej kategorii stanowisk służbowych; 2) dwóch lat - w przypadku awansu z kategorii stanowisk specjalistycznych do kategorii stanowisk eksperckich. Oznacza to, że funkcjonariusz może awansować na wyższe stanowisko, na którym uposażenie odpowiada wysokości uposażenia funkcjonariusza. Powyższa regulacja ułatwia awans takim osobom, jak Odwołujący, awans na to stanowisko służbowe może nastąpić również w przypadku, gdy nie jest ono stanowiskiem bezpośrednio wyższym od zajmowanego stanowiska służbowego. Zatem wobec funkcjonariuszy znajdujących się w takiej sytuacji jak Odwołujący, zostały złagodzone warunki awansu w ten sposób, że nie musi on następować na bezpośrednio wyższe stanowisko od aktualnego, co jest zasadą w systemie awansu, lecz na każde inne wyższe stanowisko, na którym uposażenie odpowiada wysokości uposażenia funkcjonariusza. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby w przypadku gdy w Izbie Celnej w [...] zostanie ogłoszona rekrutacja wewnętrzna na takie stanowisko Odwołujący zgłosił swoją kandydaturę.

Dodatkowo organ podniósł, że badanie prawidłowości rozstrzygnięć administracyjnych dotyczących zawieszenia Odwołującego w pełnieniu obowiązków służbowych, wykracza poza ramy przedmiotowego postępowania prowadzonego w związku z odwołaniem od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2015 r. W związku z powyższym organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących kwestii związanych z zawieszeniem Odwołującego w pełnieniu obowiązków służbowych.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. W. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego w postaci obrazy:

1) art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. z dnia 11 czerwca 2015 r. poprzez uznanie, że w sytuacji zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych pod rządami ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i trwania zawieszenia w okresie przejściowym do 2014 r. należało zastosować art. 222 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej,

2) art. 108 oraz art. 230 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez uznanie, że nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie,

3) art. 32 ustawy zasadniczej, poprzez uznanie, że zgodne z prawem jest zróżnicowanie praw funkcjonariusza zwolnionego ze służby i funkcjonariusza zawieszonego w pełnieniu obowiązków, którzy legitymują się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym,

4) art. 64 ustawy zasadniczej, poprzez nie nadanie praw majątkowych, które należą się stronie skarżącej w postaci określenia stanowiska służbowego na dzień przed datą zawieszenia (a te wiążą się z wyższym wynagrodzeniem) w związku z utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi D. W. wskazał m.in., że pisemną propozycję warunków pełnienia służby otrzymał w trakcie trwania zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, kiedy nie korzystał z pełni praw przysługujących pracownikowi, a w okresie zawieszenia wykonywał inne obowiązki służbowe określone przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Podniósł również, że w sytuacji gdy zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło pod rządami ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, to zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej stosuje się przepisy wcześniej obowiązującej ustawy i z tego powodu funkcjonariusz nie został zwolniony po 12 miesiącach, jak stanowi art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. A także, że pod rządami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. funkcjonariusz byłby zwolniony ze służby z dniem [...] lipca 2009 r". zatem przed datą wejścia w życie nowej ustawy, czego konsekwencją byłaby niemożność przedstawienia propozycji warunków pełnienia służby i funkcjonariusz w pełni korzystałby z brzmienia przepisów art. 108 w związku z art. 109 nowej ustawy, tj. przywrócenia na stanowisko służbowe zgodne z jego kwalifikacjami i dotychczasowym przebiegiem służby oraz stopnia służbowego i uposażenia nie niższego, niż przed datą zwolnienia. Zatem, jak wskazuje Skarżący, w związku ze zmianą przepisów w trakcie trwania zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków i nie uwzględnienia tej sytuacji w przepisach przejściowych, funkcjonariusz nie może korzystać z pełni praw jakie winny mu przysługiwać i jakie przysługują osobom zwolnionym ze służby przed dniem wejścia w życie ustawy (w związku z brzmieniem art. 230 ustawy o Służbie Celnej).

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy w stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania decyzji, organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2015 r. potwierdzająca warunki pełnienia służby, obowiązujące od dnia [...] stycznia 2011 r. w brzmieniu określonym w propozycji dnia [...] grudnia 2010 r., była następstwem przyjęcia tej propozycji przez skarżącego. Natomiast złożenie powyższej pisemnej propozycji przez Dyrektora Izby Celnej w [...] było związane z wejściem w życie 30 października 2009 r. nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Zgodnie z art. 222 ust. 3 tej ustawy Dyrektor Izby Celnej w [...] był zobligowany w terminie do [...] grudnia 2010 r. przedstawić skarżącemu pisemną propozycję określającą miejsce pełnienia służb stanowisko i uposażenie. Stąd przedstawiona propozycja zawarta w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r., którą skarżący przyjął składając w dniu [...] grudnia 2010 r. pisemne oświadczenie.

Zaproponowane i przyjęte warunki służby zostały następnie powtórzone we władczej formie przez Dyrektora Izby Celnej w [...] w decyzji z dnia [...] marca 2015 r.

Takie władcze załatwienie sprawy było następstwem stanowiska wyrażonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle wykładni art. 222 ust. 3 ustawy, że konsekwencją przyjęcia przez funkcjonariusza celnego propozycji warunków służby złożonej w trybie art. 222 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej powinno być decyzyjne określenie nowych warunków pełnienia służby (por. postanowienie NSA z 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1881/11, dostępne na stronie internetowej pod adresem www.cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie okolicznością istotną jest, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, która weszła w życie 30 października 2009 r., jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celny (Projekt ustawy o Służbie Celnej, Sejm VI Kadencji, druk nr 1492, opublikowany w LEX). Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą. Przepisy art. 222 i art. 223 ustawy o Służbie Celnej, które zawarte zostały w rozdziale "Przepisy przejściowe", miały zaś pełnić rolę dostosowawczą. Ich zadaniem było przeniesienie dotychczasowych stanów dotyczących poszczególnych funkcjonariuszy celnych pod odmienne od dotychczasowych uregulowania nowej ustawy.

W art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ustawodawca postanowił, że funkcjonariusze celni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej stają się funkcjonariuszami w rozumieniu ustawy. Przepis ten jest przepisem nadrzędnym w tej części ustawy, zaś dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu ukształtowanie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. W art. 222 ust. 3 ww. ustawy zakreślono termin do 31 grudnia 2010 r. na przedstawienie funkcjonariuszom celnym propozycji określających, zgodnie z przepisami rozdziału 8 i 10 ustawy, miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie, intencją ustawodawcy by zatem dostosowanie zastanego stanu rzeczy odnośnie warunków pełnienia służby, w tym stanowisk służbowych funkcjonariuszy, do nowej regulacji prawnej. Punktem odniesienia musiał być zatem dotychczasowy stan prawny oraz stosunki prawne ukształtowane na jego podstawie, istniejące w momencie wejścia w życie przepisów nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Przedstawienie funkcjonariuszom celnym propozycji nowych stanowisk służbowych określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowy« musiało zatem zostać dokonane z odniesieniem do stanowisk służbowych dotychczas zajmowanych przez tych funkcjonariuszy pod rządami ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

Nieuzasadnione są w związku z tym zarzuty skarżącego, że propozycja składana funkcjonariuszom na podstawie art. 222 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej powinna uwzględniać zasady przewidziane dla awansu na stanowisko służbowe oraz rekrutacji wewnętrznej.

Należy zgodzić się z organem, że skoro zgodnie z wolą ustawodawcy do 31 grudnia 2010 r. w sprawach związanych z uposażeniem zasadniczym i stanowiskami służbowymi funkcjonariuszy celnych zastosowanie miały przepisy dotychczasowe i jednocześnie w terminie do 31 grudnia 2010 r. kierownik urzędu zobowiązany został do przedłożenia propozycji warunków służby, to wolą ustawodawcy nie było przeprowadzenie rekrutacji wewnętrznej obejmującej przeszło 14 000 stanowisk, ponieważ jak wynika z powyższych terminów ustawodawca nie przewidział ram czasowych potrzebnych do przeprowadzenia tego procesu. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest zaś uregulowanie zawarte w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. zawierające zasadę, że rekrutacja wewnętrzna poprzedza awans, zaś aby móc awansować w ramach tej samej kategorii stanowisk służbowych należy spełnić warunek w postaci odbycia służby przez okres co najmniej roku na dotychczasowym stanowisku z tej samej kategorii. Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie zatem wynika, że rekrutacja wewnętrzna ma zastosowanie tylko w przypadku awansu. W procesie transformacji stosunków służbowych wolą ustawodawcy nie było, co należy szczególnie mocno zaakcentować wobec oczekiwań zgłaszanych przez skarżącego w jego trakcie, awansowanie funkcjonariuszy, lecz dostosowanie dotychczasowych stanowisk do nowej nomenklatury stanowisk po uprzednim ich opisie i zwartościowaniu. Proces awansowania mógł rozpocząć się na nowych zasadach po zakończeniu zmian strukturalno-organizacyjnych w Służbie Celnej.

Istotnym jest również, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, że art. 222 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej odsyła do przepisów rozdziału 8 i 10 jedynie w zakresie kwestii związanych z miejscem pełnienia służby, stanowiskiem i uposażeniem, nie zaś do materii odnoszącej się do awansu, czy rekrutacji wewnętrznej, które również są normowane w przepisach tych rozdziałów.

Jak wyjaśnił Szef Służby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wartościowanie stanowisk służbowych dla potrzeb określenia funkcjonariuszom nowych warunków pełnienia służby zostało przeprowadzone według kryteriów określonych w zarządzeniu nr 43 Ministra Finansów z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad dokonywania opisu i wartościowania stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych (Dz. Urz. MF z 2010 r. Nr 12, poz. 52) i oparte było na wartości wykonywanego zadania na danym stanowisku, a nie na statusie osoby wykonującej to zadanie (jej wykształceniu, kwalifikacjach).

Skarżący zaakceptował otrzymaną kartę opisu i wartości stanowiska służbowego określającą stanowisko młodszego specjalisty Służby Celnej, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie opisu znajdującej się w jego aktach osobowych.

Przyjął zatem złożoną mu propozycję, decydując się na dalszą służbę na zaproponowanym mu stanowisku młodszego specjalisty.

Nie jest okolicznością sporną, iż skarżący wypełniał wymagania dla tego stanowiska przewidziane. Natomiast jak wyjaśnił organ w procesie transformacji to nie posiadane przez funkcjonariusza celnego wykształcenie i kwalifikacje determinowały jakie ma mu być określone stanowisko, lecz to opisane konkretne stanowisko, rodzaj wykonywanych na tym stanowisku zadań, decydowały o wymogach koniecznych do jego obsadzenia. Sam skarżący zasadnie natomiast wskazuje, że kryteria wykształcenia i kwalifikacji zawodowych są brane pod uwagę w procedurze rekrutacji wewnętrznej, która w tym przypadku nie miała jednak miejsca. Obowiązek jej przeprowadzenia nie mógł wynikać, wbrew twierdzeniom skargi, z pism poszczególnych organów funkcjonujących w ramach Służby Celnej.

Podkreślenia przy tym wymaga, że opis wartościowania stanowiska, jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy o Służbie Celnej, "zakłada podniesienie standardów pracy polskiej Służby Celnej, doskonalenie systemu planowania i zarządzania zasobami finansowymi i technicznymi oraz doskonalenia systemu zarządzania zasobami ludzkimi tak, aby wzmocnić administracyjną i operacyjną zdolność Służby Celnej". Opis wartościowania stanowiska w Służbie Celnej służy zatem wewnętrznym potrzebom tej służby mundurowej i nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Skarżący na dzień wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej. Zmiana zakresu obowiązków służbowych w związku z zawieszeniem Skarżącego w pełnieniu dotychczasowych obowiązków służbowych nie miała wpływu na objęcie go ww. przepisami. Wbrew twierdzeniom Skarżącego jego status jako funkcjonariusza nie został zmieniony, Skarżący pełnił nadal służbę i otrzymywał uposażenie, mimo prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego.

Zgodzić się należy z organem, iż brak jest możliwości wydania decyzji w oparciu o art. 222 ust. 3 zawarty w przepisach przejściowych ustawy T jednocześnie, jak domaga się Skarżący, zawarcia w tym rozstrzygnięciu kwestii dotyczących przywrócenia go do służby zgodnie z przepisem art. 108 ww. ustawy. Nieuzasadnione są w związku z tym zarzuty Skarżącego, że skarżona decyzja powinna uwzględniać zasady w zakresie ustalania warunków służby wynikające z art. 108 ustawy. Wydanie bowiem przez Dyrektora Izby Celnej w [...] ustalającej Skarżącemu z dniem [...] stycznia 2011 r. warunki służby było następstwem przyjęcia wcześniej przez tego funkcjonariusza pisemnej propozycji z dnia [...] grudnia 2010 r. określającej warunki służby i było powieleniem w tej decyzji treści wcześniejszej propozycji. Zarzuty zatem Skarżącego zawarte w pkt 2-4 skargi, odnoszące się do kwestii związanych z zawieszeniem Skarżącego w pełnieniu dotychczasowych obowiązków służbowych (w tym możliwości zastosowania przywrócenia do służby Skarżącego na zasadach określonych w art. 108 ustawy o Służbie Celnej), wykraczają poza zakres skarżonej decyzji określającej warunki pełnienia służby w związku z wejściem w życie w dniu 30 października 2009 r. ustawy o Służbie Celnej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] odpowiadają prawu.

Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.