Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1683/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 37, art. 43 ust. 13
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi ,, A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 29 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A sp. z o.o., zwana dalej Spółką lub skarżącą, zwróciła się w dniu 12 maja 2015 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.

Opisując we wniosku stan faktyczny, który miał być podstawą wydanej indywidualnej interpretacji, skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie działalności ubezpieczeniowej, którą wykonuje w imieniu i na rzecz zakładów ubezpieczeń. Zawarła umowę o współpracy w zakresie likwidacji szkód komunikacyjnych z podmiotem świadczącym usługi na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych, co oznacza, że jest podwykonawcą usług świadczonych przez podmiot wykonujący usługi bezpośrednio na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych. W ramach usługi likwidacji szkód do jej obowiązków należy m.in. przyjmowanie zgłoszeń i uzyskanie wszelkich niezbędnych danych dotyczących likwidacji szkody, nagranie i archiwizacja zgłoszenia szkody, przekazanie do podmiotu świadczącego usługi bezpośrednio na rzecz ubezpieczyciela danych, o których mowa powyżej, poinformowanie zgłaszającego szkodę o wykazie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procesu likwidacji szkody, poinformowanie ubezpieczającego o zgłoszeniu szkody z jego polisy autocasco, weryfikacja wariantu umowy ubezpieczenia autocasco, ewentualnych wprowadzonych do umowy udziałów własnych bądź innych ograniczeń, organizacja procesu naprawy, zgromadzenie dokumentów niezbędnych do likwidacji szkody, prowadzenie korespondencji z użytkownikiem lub warsztatem w kwestiach spornych.

W związku z powyższym skarżąca zapytała, czy świadczenie za wynagrodzeniem wskazanych w stanie faktycznym usług przez skarżącą, która nie jest ubezpieczycielem ani ubezpieczającym, podlega na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 w związku z art. 43 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej "u.p.t.u.", zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

Zdaniem strony, opisane usługi objęte są zwolnieniem od podatku na podstawie wskazanych przepisów. Spółka podkreśliła, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. zwalnia się od podatku "usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji". Jednocześnie art. 43 ust. 13 tej ustawy stanowi, iż zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi zwolnionej z VAT, wymienionej powyżej, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z przepisem cytowanym w akapicie poprzednim. Jednak tego ostatniego zwolnienia nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w akapicie poprzednim (art. 43 ust. 14 ustawy).

Spółka podkreśliła przy tym, że u.p.t.u. nie zawiera definicji usług ubezpieczeniowych. W zaistniałej sytuacji zasadnym jest odwołanie się do wykładni systemowej i wykorzystanie definicji czynności ubezpieczeniowej zawartej w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. 2010 r. Nr 11, poz. 66 ze zm.) – dalej "u.d.u.". Skarżąca odwołała się do treści art. 3 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 u.d.u. i stwierdziła, że usługi likwidacji szkody wykonywane przez inne niż zakład ubezpieczeń podmioty, na podstawie udzielonego przez ten zakład pełnomocnictwa (w imieniu i na rzecz zakładów ubezpieczeń), mieszczą się w pojęciu czynności ubezpieczeniowych wymienionych w art. 3 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 u.d.u., czyli ustalania przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych, ustalania wysokości szkód oraz rozmiarów odszkodowań. Opisaną usługę świadczoną przez Spółkę na rzecz podmiotów wykonujących usługi bezpośrednio na rzecz zakładów ubezpieczeń należy potraktować jako element całej usługi ubezpieczeniowej, przy czym element ten stanowi odrębną całość oraz jest niezbędny do świadczenia kompleksowej usługi ubezpieczeniowej.

W interpretacji indywidualnej z dnia 29 lipca 2015 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej, uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.

Organ odwołał się do art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 37, ust. 13 i ust. 15 u.p.t.u. Podkreślił, że interpretacji zwolnień od VAT należy dokonywać w pierwszej kolejności w oparciu o regulacje Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urzędowy Unii Europejskiej L 347/1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 112, w kontekście celu tych zwolnień i przy uwzględnieniu orzecznictwa TSUE. Minister zauważył przy tym, że wprawdzie Dyrektywa 112 nie zawiera definicji zwolnionych transakcji ubezpieczeniowych, jednak kwestia ta była przedmiotem orzecznictwa TSUE, z którego wynika, że istotą transakcji ubezpieczeniowej jest w ogólnym rozumieniu, że ubezpieczyciel zobowiązuje się w przypadku, gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki. Ponadto, transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczeniowej i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym.

Zdaniem Ministra - w powyższym kontekście - świadczone przez Spółkę dla podmiotu wykonującego usługi na rzecz ubezpieczyciela czynności w ramach likwidacji szkód, nie mogą być uznane za usługi ubezpieczeniowe podlegające zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. Skarżąca w analizowanej sprawie nie wykonuje czynności ubezpieczeniowych. Czynność ubezpieczeniowa, w rozumieniu TSUE, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Spółka nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do wykonania świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta zakładu ubezpieczeń.

Minister podkreślił także, iż "czynność ubezpieczeniowa", w każdym wypadku związana będzie z istnieniem stosunku umownego między ubezpieczycielem, który na podstawie przepisów u.p.t.u. może korzystać ze zwolnienia z tego podatku, a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Natomiast z opisu sprawy wynika, że między skarżącą oraz ubezpieczonymi nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia. Spółka nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta. Z opisu sprawy wynika, że skarżąca nie ponosi odpowiedzialności wobec ubezpieczonych za świadczone usługi, odpowiedzialność odszkodowawczą ponosi wobec danego zakładu ubezpieczeń.

Według Ministra skarżąca nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka. W konsekwencji powyższego świadczenia wykonywane przez skarżącą jako podwykonawcę usług świadczonych przez inny podmiot na rzecz zakładów ubezpieczeniowych nie stanowią usług ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych, ani usług pośrednictwa w ich świadczeniu, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u.

W kwestii możliwości objęcia usług świadczonych w ramach likwidacji szkód zwolnieniem określonym w art. 43 ust. 13 u.p.t.u. orzecznictwo TSUE w jasny sposób określa zakres zwolnień dla czynności stanowiących część składową usług finansowych i ubezpieczeniowych, wykonywaną przez podmioty zewnętrzne w ramach tzw. outsourcingu. Zwolnienie takie jest możliwe przy spełnieniu określonych warunków, nie ma zatem charakteru nieograniczonego.

Według Ministra warunek wypełniania specyficznych i istotnych funkcji usługi głównej przez usługę pomocniczą, uprawniający tę ostatnią do zwolnienia od podatku, był wielokrotnie przywoływany w orzecznictwie TSUE. Uwzględniając zatem wskazania określone w art. 43 ust. 13 u.p.t.u. oraz wnioski płynące z orzecznictwa TSUE należy uznać, że aby określone czynności mogły zostać uznane za zwolnione, muszą one stanowić element usługi ubezpieczeniowej, muszą mieć odrębny od tej usługi charakter, jak również muszą być niezbędne do wykonania usługi ubezpieczeniowej oraz dla niej właściwe (specyficzne).

W ocenie Ministra wykonywane przez skarżącą czynności nie są usługami właściwymi dla usług ubezpieczeniowych świadczonych przez towarzystwo ubezpieczeń. Nie są także czynnościami wchodzącymi w zakres czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach pośrednictwa ubezpieczeniowego, ponieważ co do istoty stanowią obsługę umów ubezpieczeniowych w trakcie ich trwania. Innymi słowy nie zmierzają one do zawarcia umowy pomiędzy klientem a zakładem ubezpieczeń, a stanowią wyłącznie wtórne czynności dotyczące uprzednio zawartych umów ubezpieczenia.

W związku z tym Minister stanął na stanowisku, że powyżej wskazane czynności wykonywane przez skarżącą nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 37 jak i w art. 43 ust. 13 u.p.t.u.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą interpretację indywidualną, zarzucając naruszenie:

1) art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., poprzez błędną i zawężającą interpretację tego przepisu polegającą na uznaniu, że usługi ubezpieczeniowe świadczone mogą być wyłącznie przez podmiot działający jak ubezpieczyciel w ramach umowy zawartej z ubezpieczonym, zaś usługi świadczone w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń nie mogą być uznane za usługi ubezpieczeniowe podlegające zwolnieniu;

2) art. 43 ust. 13 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że usługi likwidacji szkód, świadczone w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń, nie stanowią elementu usługi ubezpieczeniowej, stanowiącego odrębna całość, a jednocześnie właściwego oraz niezbędnego do świadczenia usługi ubezpieczeniowej;

3) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 613), zwanej dalej O.p., poprzez jego niezastosowanie;

4) art. 32 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa oraz zasady równego traktowania przez władze publiczne;

5) art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 14a § 1 O.p. w zw. z art. 14b § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie i działanie w sposób naruszający zaufanie do organów podatkowych.

Wobec powyższych zarzutów, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę Spółka nawiązała do argumentacji zawartej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. Treść wniosku określa zatem granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne, a organ wydający interpretację nie jest uprawniony do jakiegokolwiek uzupełniania wniosku we własnym zakresie. Zgodnie z treścią art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w razie negatywnej oceny wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.

Kontrola sądu administracyjnego w przedmiocie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach polega w swojej istocie na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował - mające zastosowanie w przedstawionej przez podatnika sytuacji - przepisy prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji w oparciu o przedstawione wyżej zasady Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której zawarła umowę o współpracy w zakresie likwidacji szkód komunikacyjnych z podmiotem świadczącym usługi na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych, co oznacza, że jest podwykonawcą usług świadczonych przez podmiot wykonujący usługi bezpośrednio na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych. W ramach usługi likwidacji szkód do jej obowiązków należy m.in. przyjmowanie zgłoszeń i uzyskanie wszelkich niezbędnych danych dotyczących likwidacji szkody, nagranie i archiwizacja zgłoszenia szkody, przekazanie do podmiotu świadczącego usługi bezpośrednio na rzecz ubezpieczyciela danych, o których mowa powyżej, poinformowanie zgłaszającego szkodę o wykazie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procesu likwidacji szkody, poinformowanie ubezpieczającego o zgłoszeniu szkody z jego polisy autocasco, weryfikacja wariantu umowy ubezpieczenia autocasco, ewentualnych wprowadzonych do umowy udziałów własnych bądź innych ograniczeń, organizacja procesu naprawy, zgromadzenie dokumentów niezbędnych do likwidacji szkody, prowadzenie korespondencji z użytkownikiem lub warsztatem w kwestiach spornych.

Pytanie Spółki w przedstawionych okolicznościach dotyczyło możliwości objęcia zwolnieniem od podatku od towarów i usług przedmiotowych usług wymienionych we wniosku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 w związku z art. 43 ust. 13 u.p.t.u.

W art. 43 ust 1 pkt 37 u.p.t.u. zawarte zostało zwolnienie od podatku usług ubezpieczeniowych, usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usług świadczonych przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji. Zgodnie zaś z art. 43 ust. 13 u.p.t.u., zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela utrwalone poglądy prezentowane w orzecznictwie NSA na tle wykładni art. 43 ust. 13 u.p.t.u. (zob. wyroki NSA: z 13 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 577/12; z 1 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 675/13, z 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 746/13; z 14 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 824/13; z 21 maja 2014r. I FSK 856/13, 23 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1003/13; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl).

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112, zgodnie z którym zwolnieniu od VAT podlegają transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów i agentów ubezpieczeniowych. TSUE w wyroku z dnia 17 marca 2016r., w sprawie C-40/15 (dostępny na stronie www.curia.europa.eu) potwierdził, że usługi likwidacji szkód, świadczone przez podmiot trzeci w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń, nie wchodzą w zakres zwolnienia przewidzianego w art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone w związku z oczekiwaniem na rozstrzygnięcie przez Trybunał Sprawiedliwości wskazanej sprawy o sygnaturze C-40/15. Niemniej jednak niekorzystny z punktu widzenia strony skarżącej wyrok TSUE z dnia 17 marca 2016 r. nie oznacza, że usługi opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie mogą zostać objęte zwolnieniem od podatku od towarów i usług, strona skarżąca bowiem jako podstawę prawną zwolnienia podatkowego wskazała również art. 43 ust. 13 u.p.t.u., którego to przepisu powołany wyrok TSUE nie dotyczył.

Przepis art. 43 ust. 13 u.p.t.u. nie znajduje swojego odpowiednika w treści Dyrektywy 112. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że gdyby ustawodawca polski poprzestał na implementacji przepisu art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112 w postaci art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., to niewątpliwie istotnym byłoby orzecznictwo TSUE zakładające istnienie stosunku umownego między podmiotem świadczącym usługę ubezpieczenia, a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem (zob. wyroki TSUE w sprawie C-240/99 Skandia, pkt 41; w sprawie C-8/01 Taksatorringen, pkt 41, w sprawie C-242/08 Swiss Re Germany Holding Gmbh, pkt 36). Jednak ustawodawca polski zdecydował się rozszerzyć przedmiotowe zwolnienie wprowadzając dodatkowo art. 43 ust. 13 u.p.t.u. NSA wskazał, że w sytuacji, gdy porównanie treści transponowanego przepisu dyrektywy i unormowania krajowego wskazuje, że nadanie uregulowaniu krajowemu znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy unijnej prowadziłoby do sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu krajowego, sąd powinien - jeśli podatnik domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie - odmówić zastosowania normy prawa krajowego i umożliwić mu skorzystanie z unormowania wspólnotowego. Jeżeli jednak podatnik uznaje za korzystniejsze zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej, brak jest podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy, prowadzącej do wykładni contra legem i nakładania na obywatela obowiązków wynikających tylko z samej dyrektywy (np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 6/08; w wyroku z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 114/10, z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 37/11,). Niezbędnym jest wówczas poprzestanie na wykładni przepisu krajowego (por. wyrok NSA z 8 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 268/12).

Z art. 43 ust. 13 u.p.t.u. wynika m.in., że zwolnione od podatku od towarów i usług jest świadczenie usługi:

- stanowiącej element usługi zwolnionej (ubezpieczeniowej - art. 43 ust. 1 pkt 37),

- stanowiący odrębną całość,

- właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej (ubezpieczeniowej - art. 43 ust. 1 pkt 37).

Minister Finansów zasadniczo kwestionuje stanowisko Spółki co do tego, że usługi świadczone przez skarżącą Spółkę są właściwe dla tej usługi ubezpieczeniowej.

Mając powyższe na uwadze przypomnieć należy, że – jak podano we wniosku o interpretację – w ramach spornych usług wnioskodawca wykonuje czynności w zakresie likwidacji szkody (w ich skład wchodzi przyjmowanie zgłoszeń i uzyskanie wszelkich niezbędnych danych dotyczących likwidacji szkody, nagranie i archiwizacja zgłoszenia szkody, przekazanie do podmiotu świadczącego usługi bezpośrednio na rzecz ubezpieczyciela danych, o których mowa powyżej, poinformowanie zgłaszającego szkodę o wykazie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procesu likwidacji szkody, poinformowanie ubezpieczającego o zgłoszeniu szkody z jego polisy autocasco, weryfikacja wariantu umowy ubezpieczenia autocasco, ewentualnych wprowadzonych do umowy udziałów własnych bądź innych ograniczeń, organizacja procesu naprawy, zgromadzenie dokumentów niezbędnych do likwidacji szkody, prowadzenie korespondencji z użytkownikiem lub warsztatem w kwestiach spornych).

Oceniając zatem, czy usługi te stanowią "element właściwy do świadczenia usługi zwolnionej" (ubezpieczeniowej - art. 43 ust. 1 pkt 37) należy na wstępie stwierdzić, że w ustawie krajowej brak jest jakiegokolwiek przybliżenia rozumienia tego zwrotu.

Według "Uniwersalnego słownika języka polskiego", PWN, Warszawa 2003, "właściwy", to: "taki, jaki być powinien, spełniający konieczne warunki; odpowiedni, stosowny, należyty" zaś według "Słownika poprawnej polszczyzny" pod red. prof. A. Markowskiego, PWN, Warszawa 2010, "właściwy", to także "charakterystyczny, typowy". Podzielając pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 4 marca 2013 r. sygn. akt I FSK 577/12, trzeba wskazać, że to właśnie w tym znaczeniu użyto w art. 43 ust. 13 u.p.t.u. sformułowania "(...) jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41".

W związku z powyższym należy przyjąć, że w tym właśnie znaczeniu opisane we wniosku o interpretację usługi likwidacji szkód stanowią część usługi ubezpieczeniowej, jako niezbędny, specyficzny i istotny element do właściwego jej wykonania, wpisujący się w ciąg czynności, które – z perspektywy klienta – są postrzegane jako fragment świadczonej przez zakład ubezpieczeń usługi ubezpieczeniowej. Przeprowadzenie procesu likwidacyjnego określonego w art. 16 u.d.u. jest bowiem obowiązkiem ubezpieczyciela (który może powierzyć innym podmiotom – art. 3 ust. 6 u.d.u.), stanowiąc jedno ze świadczeń, do jakich zobowiązany jest ubezpieczyciel w ramach stosunku ubezpieczenia. Nie może być zatem wątpliwości, że powyższe usługi likwidacji szkody są właściwe dla usługi ubezpieczeniowej, w rozumieniu art. 43 ust. 13 u.p.t.u.

Podkreślić przy tym należy, że art. 43 ust. 13 u.p.t.u. przewidując zwolnienie z VAT dla usługi stanowiącej element usługi ubezpieczeniowej nie precyzował jego zakresu podmiotowego. Należy zatem uznać, że przepis ten dotyczy usług opartych na podwykonawstwie, czy outsourcingu wykonywanych przez podmioty trzecie na rzecz podmiotów ubezpieczających. Przyjęcie bowiem, że wspomniany przepis dotyczy jedynie ubezpieczycieli, czyniłoby jego wprowadzenie bezprzedmiotowym i pozostawałoby w sprzeczności z założeniem o racjonalnym ustawodawcy.

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o interpretację organ winien dokonać oceny zaprezentowanego we wniosku stanowiska Spółki z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Sąd.

Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 146 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą to sumę składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy w wysokości 200 zł, 17 zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie radcy prawnego – 240 zł ustalone zgodnie z §14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805).