Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 254/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Drogi publiczne
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 40 d par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 59 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., działając jako organ egzekucyjny, prowadził wobec majątku zobowiązanego K. S. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z [...] grudnia 2016 r., wystawionego przez Prezydenta Miasta K., obejmującego należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do majątku zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze j.w., w związku z przedawnieniem należności.

Pismem z dnia 26 stycznia 2018 r., Prezydent Miasta K. (dalej jako: "Skarżący"), działający jako wierzyciel, złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jego zdaniem, należność wynikająca z tytułu wykonawczego nie przedawniła się, gdyż przerwany został bieg przedawnienia należności, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał, że zajęcie konta zobowiązanego, przerywa bieg przedawnienia, bez względu na to, czy znajdują się na nim środki finansowe.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej jako: "organ"), postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ przyznał rację stanowisku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł., że przedmiotowa należność uległa przedawnieniu z końcem 2017 r., gdyż zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma art. 40 d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wskazujący że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Zdaniem organu, przepisy ustawy o drogach publicznych zawierają regulację ustanawiającą pięcioletni termin przedawnienia w zakresie obowiązku uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Przyjąć wobec tego należy, że gdyby zamiarem ustawodawcy było objęcie opłat dodatkowych instytucją przewidującą możliwość przerwania biegu terminu ich przedawnienia, to taka wola znalazłaby swój wyraz poprzez wyraźny zapis w ustawie o drogach publicznych. Organ zajął opozycyjne do Skarżącego stanowisko, jakoby zastosowanie w sprawie mógł znaleźć art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., dalej jako: "o.p.") na mocy odesłania zawartego w art. 67 ustawy o finansach publicznych (mówiącego o "odpowiednim" zastosowaniu przepisów działu III tej ustawy). W ocenie organu, przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ ustawa o drogach publicznych, jako lex specialis wobec ustawy o finansach publicznych i o.p., reguluje bezpośrednio kwestię przedawnienia omawianych należności i nie przewiduje możliwości przerwania biegu przedawnienia należności.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. Skarżący złożył do tut. Sądu skargę na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu aktowi administracji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 70 § 4 o.p., poprzez jego niezastosowanie,

- art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm., dalej jako: "u.p.e.a"), poprzez jego błędne zastosowanie oraz umorzenie postępowania wskutek wadliwego przyjęcia, że przedmiotowa należność wygasła wskutek przedawnienia,

- art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej jako "k.p.a."). poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji,

2) naruszenie art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 w późn. zm.), poprzez jego błędne zastosowanie oraz uznanie, że przedmiotowa należność uległa przedawnieniu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; uchylenie w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] stycznia 2018 r.; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (a w razie nieuwzględnienia tego wniosku – rozpoznanie sprawy także pod nieobecność Skarżącego); zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów. Wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego należącego do dłużnika, w wyniku którego nie uzyskano żadnych kwot. Mimo to, w myśl art. 70 § 4 o.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, nawet wskutek nieskutecznego zajęcia rachunku bankowego. Zdaniem autora skargi, w efekcie dokonanych czynności doszło do przerwania biegu pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tyt. opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania.

Zdaniem Skarżącego, popartym także stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie, opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania mają charakter należności publicznoprawnej. Wobec tego, w odniesieniu do należności z tyt. nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm., dalej jako: "u.o.f.p."). W myśl art. 60 pkt 7 tej ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochodu budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. W wyniku tego, zgodnie z art. 67 ust. 1 u.o.f.p. do należności tych zastosowanie mają przepisy k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wskazujący, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Zdaniem organu, gdyby wolą ustawodawcy było objęcie instytucją przerwania biegu przedawnienia w zakresie obowiązku, o którym mowa w art. 13f ust. 1, to znalazłoby to swoje wyraźne odzwierciedlenie w treści ustawy o drogach publicznych. Pogląd Skarżącego, że w sprawie niniejszej powinien znaleźć zastosowanie art. 70 § 4 o.p., a to przez odesłanie zawarte w art. 67 u.o.f.p., jest zdaniem organu nieuzasadniony. Ustawa o drogach publicznych jest bowiem lex specialis wobec u.o.f.p. i o.p. i sama wyczerpująco reguluje kwestię przedawnienia. Na potwierdzenie swojego stanowisko, organ przytoczył przykład z orzecznictwa sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga była niezasadna i podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie o umorzeniu postepowania egzekucyjnego jest zgodne z prawem.

Ponieważ stan faktyczny jest niesporny, Sąd pominie potrzebę odnoszenia się do dokonanych ustaleń w tym zakresie.

Na zobowiązanym ciążył obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, wynikającej z art. 13 f u.d.p.. Istota problemu sprowadza się do zastosowania do tego stanu faktycznego odpowiednich przepisów, regulujących przedawnienie zależności dochodzonej w postepowaniu egzekucyjnym od zobowiązanego w niniejszej sprawie i w konsekwencji prawidłowości umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Organ zobligowany jest wówczas wydać postanowienie o umorzeniu postepowaniu i może to uczynić na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Istota umorzenia postępowania sprowadza się do potrzeby zakończenia postepowania wobec zaistnienia trwałych przeszkód uniemożliwiających jego kontunuowanie.

W realiach niniejszej sprawy podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego powołaną w postanowieniu przez organ I instancji był przepis art. 59§ 3 w związku z art. 59§ 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – z uwagi na przedawnienie należności objętej tytułem wykonawczym. Tytuł wykonawczy wskazywał w rodzaju należności opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania o których mowa w art. 13 f ust. 1 u.d.p. i art. 13 ust. 1 pkt 1 u,d,p,

Regulacja zawarta w art. 13 ust. 1 u.d.p. stanowi, że za nieuiszczenie opłat o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych ponoszą opłatę dodatkową. Stosownie do art. 40 d ust. 3 u.d.p. obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata powinna zostać uiszczona. Jednocześnie przepisy ww. ustawy nie zawierają żadnych regulacji związanych z przerwaniem biegu terminu przedawnienia tych opłat. Oznacza to, że przedmiotowe należności przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata powinna zostać uiszczona, a przerwanie czy też prolongowanie biegu terminu przedawnienia - nawet na skutek zastosowania środków egzekucyjnych - nie jest możliwe.

W tym miejscu wskazać należy, iż w pierwotnym brzmieniu ustawa o drogach publicznych nie zawierała uregulowań o przedawnieniu obowiązku uiszczenia opłaty wynikającej z art. 13 f. Cytowane wyżej przepisy wprowadzone zostały do ustawy na skutek nowelizacji z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 179, poz. 1486), która weszła w życie z dniem 4 października 2005 r. Brak wcześniejszych uregulowań, usunięty poprzez nowelizację w zakresie przedawnienia - bez jakichkolwiek odesłań do innych uregulowań w zakresie przerwy, prolongaty lub zawieszenia biegu przedawnienia opłat - pozwala na wniosek, że ustawodawca w sposób kompletny i zupełny określił pięcioletni termin przedawnienia obowiązku zapłaty opłaty bez możliwości przedłużenia tego okresu. Obowiązujący od 2005 r. stan prawny uległ zmianie na skutek wejścia w życie – z dniem 1 stycznia 2010 r. – ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 – dalej : "u.f.p"). Stanowi ona w art. 67 § 1 , że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 tj. środków publicznych stanowiących nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, nieuregulowanych niniejsza ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. W ocenie skarżącego fakt, iż dochodzona opłata dodatkowa ma status należności o charakterze publicznoprawnym uprawnia do przyjęcia, że do spornej należności należy zastosować przepis art. 70§ 4 Ordynacji podatkowej.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w tym zakresie, bowiem nie znajduje ono oparcia w obowiązujących przepisach. W niniejszej sprawie do przedawnienia należności nie będą miały zastosowania przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym szczególności art. 70§ 4 O.p. Przepis art. 67 u.f.p. stanowi bowiem, że przepisy k.p.a, odpowiednio- działu III O.p. stosuje się tylko do spraw nieuregulowanych niniejszą ustawą. Ustawa o finansach publicznych nie zawiera żadnej regulacji odnośnie do przedawnienia należności wymienionych w art. 60, zatem mogą mieć w tym zakresie generalnie zastosowanie przepisy O.p. Jeśli jednak odrębne uregulowanie kwestii przedawnienia przewidziane jest w ustawach szczególnych, to uregulowanie to, jako lex specialis mają pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym. Taką regulacją – zdaniem Sądu – jest art. 40 d ust. 3 u.d.p.

Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi, a mianowicie naruszenia art. 40 d ust. 3 u.d.p. Sąd zauważa, iż jest on chybiony .Przyjęcie powołanego przepisu jako samodzielnej podstawy do uznania, iż z upływem 5 letniego terminu doszło do przedawnienia zobowiązania jest prawidłowe w świetle poczynionych wyżej wywodów i spójne z orzecznictwem sądów administracyjnych (tak między innymi : ISA/Gl664/167, ISA/Ol95/18).Stwierdzenie upływu okresu przedawnienia dochodzenia należności obligowało organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu. Skarżący nie kwestionuje upływu terminu przewidzianego w art.40 d ust. 3 u.d.p.

Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i z tych powodów orzekł jak w sentencji ( art. 14 ustawy procesowej ).