Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1297/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] września 2002 r. podczas przeprowadzonej kontroli na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości S. stwierdzono po dokonaniu ważenia, przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojedynczej, trzeciej osi składowej oraz czwartej składowej osi pojazdu, składającego się z ciągnika marki [...] nr rej. [...] i naczepy marki [...] nr rej. [...], stanowiącego własność B.S. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który bez uwag podpisał kontrolowany kierowca G. K. Z ustaleń protokołu wynika ponadto, iż kierowca przed rozpoczęciem czynności kontrolnych poinformowany został o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z nich, miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, udostępniono mu do wglądu legitymację służbową i upoważnienie do kontroli, udostępniono mu również protokół pomiaru równości terenu na stanowisku do ważenia pojazdu. Waga za pomocą której dokonano ważenia posiadała legalizację.

Pismem z dnia [...] października 2002 r. zawiadomiono właściciel pojazdu B.S., o wszczęciu w tej sprawie postępowania administracyjnego, pouczając stronę o przysługujących jej prawach czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz przeglądania akt sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Dyrektor [...] Zarządu Dróg Miejskich działający na podstawie upoważnienia Zarządu Województwa [...], stwierdzając brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu, wydał decyzję nr [...] nakładającą na B.S. karę pieniężną w wysokości 9960,00 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt złotych).

W uzasadnieniu wskazano, iż kontrolę przeprowadzono w ciągu drogi [...] zaliczoną do kategorii dróg wojewódzkich Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustaleń wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160 poz.1071). Wielkość dopuszczalnych nacisków na osiach w zależności od ich rozstawów oraz wielkość dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu z ładunkiem regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44 poz. 432). Za oś pojedynczą zgodnie z § 4 tego rozporządzenia uważa się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, za oś wielokrotną zaś - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2 m. Zgodnie z § 5 ust. 1 nacisk osi pojedynczej, z zastrzeżeniem ust. 4, nie może przekraczać 80 kN. Natomiast nacisk osi składowej, z zastrzeżeniem ust. 4, nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej:

1) do 1,20 m - 57,5 kN,

2) powyżej 1,20 m do 1,30 m - 65,0 kN,

3) powyżej 1,30 m - 72,5 kN.

Podczas przeprowadzonej kontroli pojazdu stwierdzono:

- przekroczenie dopuszczalnego nacisku na II oś pojedynczą pojazdu, albowiem przy dopuszczalnym nacisku 80,00 kN, stwierdzono nacisk 101,61 kN, a więc przekroczenie wyniosło 21,61 kN;

- przekroczenie dopuszczalnego nacisku na III składową oś pojazdu, przy rozstawie osi powyżej 1,30 do 2,00 m, albowiem przy dopuszczalnym nacisku 72,50 kN, stwierdzono nacisk 78,92 kN, a więc przekroczenie wyniosło 6,42 kN;

- przekroczenie dopuszczalnego nacisku na IV składową oś pojazdu, przy rozstawie osi powyżej 1,30 do 2,00 m, albowiem przy dopuszczalnym nacisku 72,50 kN, natomiast podczas kontroli stwierdzono nacisk 76,81 kN, a więc przekroczenie wyniosło 4,31 kN.

Otrzymane wyniki ważenia zostały podane z uwzględnieniem tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi. Stwierdzenie powyższych naruszeń przy jednoczesnym braku zezwolenia na poruszanie się pojazdem nienormatywnym skutkowało nałożeniem na stronę kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy o drogach publicznych.

Pismem z dnia [...] marca 2003 r. B.S. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazał w uzasadnieniu, iż kopalnie nie posiadają wag, które określałyby nacisk ładunku na każdą oś pojazdu, lecz ważą masę całkowitą pojazdu. Piasku natomiast nie da się ułożyć i zabezpieczyć przed przesunięciem.

Po rozpatrzeniu odwołania (przywracając termin do jego złożenia), decyzją

z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...] działając na podstawie art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 856 z późn. zm.) orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podzieliło stanowisko organu I instancji, co do oceny stany faktycznego i zastosowanych przepisów, nie znajdując tym samym podstaw do uwzględnienia odwołania.

Na powyższą decyzję B. S. reprezentowany przez radcę prawnego T. S., pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia

i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, iż kontrolowany kierowca nie został przed rozpoczęciem czynności kontrolnych poinformowany o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z nich, nie poinformowano go także o przysługującym mu prawie sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, a ponadto nie sporządzono protokołu z pomiaru równości terenu na stanowisku do ważenia pojazdu. Wreszcie kierowca nie otrzymał kopii protokołu, a z oświadczeniem i pouczeniem znajdującym się na końcu protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu kierujący zapoznał się i podpisał po dokonaniu wszystkich czynności kontrolnych. Skarżący zarzucił również, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, albowiem

w chwili wydawania przez organ I instancji decyzji nie istniały prawnie wiążące przepisy procedury pomiaru wagi pojazdu. Jako podstawę swojego stwierdzenia wskazał na fakt, iż zgodnie z ustawą z dnia 11 maja 2001 r. o miarach, wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, zostały określone dopiero w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r., które weszło

w życie w dniu 13 marca 2004 r. Do tego czasu, a więc również podczas dokonywania kontroli pojazdu w dniu [...] września 2002 r. nie istniały, jego zdaniem wiążące procedury prawne. Jednocześnie zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych

o wagach samochodowych do ważenia pojazdów, nie stanowiło powszechnie obowiązującego prawa i nie mogło stanowić podstawy decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 listopada

2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200 poz. 1953) "do postępowań administracyjnych wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe". Mając na uwadze, iż ustawa weszła w życie z dniem

24 listopada 2004 r., a postępowanie administracyjne wszczęte zostało z dniem

[...] września 2002 r., tj. przeprowadzenia kontroli, organy administracyjne I i II instancji prawidłowo rozpatrzyły niniejszą sprawę według stanu prawnego obowiązującego przed dniem 24 listopada 2003 r.

Materialnoprawną podstawę nałożenia na skarżącego B. S. kary pieniężnej stanowił art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), zgodnie

z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 tj. pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach - bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się kary pieniężne. Jednocześnie w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia

1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz.262) określono szczegółowo jakie są dopuszczalne naciski osi pojedynczej i wielokrotnej na drogi. Tym samym przekroczenie w eksploatowanym pojeździe wymienionych powyżej wielkości

i jednoczesny brak w związku z tym zezwolenia na przejazd takim pojazdem powoduje, iż w przypadku przeprowadzenia kontroli i ujawnienia takich faktów, uprawniony organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną.

W ocenie Sądu z przeprowadzonej w dniu [...] września 2002 r.

w miejscowości S. kontroli pojazdu stanowiącego własność skarżącego B. S. bezspornie wynika, iż przekroczone zostały dopuszczalne parametry nacisku drugiej osi pojedynczej, trzeciej osi składowej oraz czwartej składowej osi pojazdu na drogę o dopuszczalnych naciskach na oś pojedynczą do 80kN, skarżący zaś nie posiadał stosownego zezwolenia na przejazd takim pojazdem. Jednocześnie skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w złożonej do Sądu skardze nie kwestionował faktu, iż poruszał się pojazdem nienormatywnym wskazując natomiast na fakt, iż kopalnie nie posiadają stosownych wag do ważenia nacisku osi na drogę oraz na trudności z prawidłowym rozmieszczeniem przewożonego towaru, aby nie powodować przekroczenia dopuszczalnego nacisku na drogę. Wskazane okoliczności pozostają jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Albowiem stosownie do treści art. 61 Ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 108 poz. 908) - ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby:

1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę;

2) nie naruszał stateczności pojazdu;

3) nie utrudniał kierowania pojazdem;

4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony. Natomiast ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się uchybień proceduralnych jakich zdaniem skarżącego dopuścił się organ w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu

[...] września 2002 r. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został szczegółowy protokół odpowiadający wymogom określonym w art. 68 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc wynika z niego kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Brak ,więc podstaw do kwestionowania ustaleń utrwalonych w tym protokole, a przede wszystkim tego, iż przed rozpoczęciem czynności kontrolnych kierowca poinformowany został

o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z nich, miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, udostępniono mu do wglądu legitymację służbową i upoważnienie do kontroli. Waga za pomocą której dokonano ważenia posiadała ważną legalizację. Ważenie pojazdu natomiast odbyło się na prawidłowo usytuowanym stanowisku. W aktach sprawy znajduje się protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdu, które miało miejsce w miejscowości S., z którym to protokołem miał możliwość zapoznać się kontrolowany kierowca, ale także skarżący stosownie do przysługujących mu praw jako stronie postępowania administracyjnego o czym został powiadomiony pismem z dnia [...] października 2002 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za bezzasadny uznał również zarzut strony skarżącej odnośnie braku podstawy prawnej dla działania organów i wymierzenia kary w związku ze stwierdzonymi naruszeniami. Ustawa z dnia

11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 Nr 243, poz. 2441), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r., stosownie do treści art. 29 tej stwierdzała, iż do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywała się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy czyli do dnia 1. 01. 2004 r. Brak zatem podstaw do kwestionowania kontroli metrologicznej, która miała miejsce przed wejściem w życie ustawy prawo o miarach. Jednocześnie zgodnie z art. 29a (dodanym przez art. 1 pkt. 23 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. / Dz.U. Nr 141, poz. 1493/ zmieniającej niniejsza ustawę z dniem 6 lipca 2004 r.), przyrządy pomiarowe zalegalizowane do dnia 31 grudnia

2003 r. zgodnie z zasadami określonymi w art. 29 mogą być nadal legalizowane, lecz nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2013 r. o ile spełniają wymagania przepisów, na podstawie których zostały zalegalizowane. Wspomniane powyżej świadectwo legalizacyjne, wydane zostały w dniu [...] kwietnia 2002 r. i miało ważność do dnia 30 kwietnia 2004 r. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, iż wbrew twierdzeniu strony skarżącej powołane przepisy dotyczące warunków metrologicznych wag stanowią podstawę wyłącznie do wydania świadectw legalizacji tych urządzeń, a nie podstawę działania organów administracji i wydawania decyzji administracyjnych. Stanowiły ją bowiem ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, póz. 2086), ustawa z dnia 21 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 108 poz. 908)

i Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz. U. Nr 44, póz. 432), natomiast uprawnienie dla pracowników zarządu dróg do kontroli pojazdów w tym m. in. sprawdzania stanu technicznego pojazdu, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze wynika z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999 r. ( Dz. U. Nr 53 poz. 563).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.