Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 156/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi K. Ch. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. powiadomił o wszczęciu, na wniosek K. C., postępowania w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 1 położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej własność J. i B. L., zawiadamiając jednocześnie o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin wyznaczonym na dzień [...] r.

Organ I instancji w trakcie przeprowadzonych oględzin na działce nr ewid. 1 ustalił, iż przy granicy zachodniej usytuowany jest obiekt budowlany o wymiarach około 4,5 m x 15,00 m z dachem jednospadowym kryty papą. Obiekt użytkowany jest jako mieszkalno-gospodarczy. Część mieszkalną stanowią pomieszczenia - pokój, przedpokój, kuchnia, łazienka z wc. W pozostałym zakresie obiekt stanowi budynek o funkcji gospodarczej. Wyżej opisane części budynku posiadają odrębne wejścia od strony działki, na której obiekt jest sytuowany. W trakcie oględzin właściciele obiektu przedłożyli decyzję z dnia [...] r. [...] wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego posadowionego w istniejącej linii zabudowy oraz jako dobudowa do istniejącego budynku gospodarczego. Właściciele nie przedłożyli dokumentów potwierdzających legalność zmiany przeznaczenia pomieszczeń wskazanych jak wyżej. Według oświadczeń właścicieli złożonych do protokołu istniejący stan faktyczny obiektów i przeznaczenia pomieszczeń odpowiada istniejącemu w chwili nabycia przez nich nieruchomości [...] r. Według oświadczenia strony postępowania W. P. budynek gospodarczy istnieje od około 1950 r. Natomiast wedle twierdzeń strony postępowania K. C. złożonych do protokołu oględzin, w rzeczywistości obecni właściciele obiektu J. i B. L. przekształcili budynek gospodarczy na cele mieszkalne dopiero w latach 2002 – 2004 r., a obiekt jako budynek gospodarczy powstał prawdopodobnie w 1980 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB w M. umorzył postępowanie w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego i zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego na część mieszkalną, zlokalizowanego na działce nr ewid. 1 położonej przy ul. [...], stanowiącej własność B. i J. L.. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał m.in., iż obecni właściciele obiektu oświadczyli, że nie dokonywali żadnych zmian w obiekcie, a istniejący stan faktyczny odpowiada zastanemu przy zakupie nieruchomości w 2001 r. od poprzednich właścicieli - małżonków A.. Dodatkowo podnieśli, że twierdzenia K. C. są dowolne i nie polegają na prawdzie wskazując jednocześnie, że ww. zamieszkuje w K. od 2007 r. więc nie może mieć wiedzy opartej na faktach tylko na domysłach.

Organ I instancji wskazał nadto, że wezwał poprzednich właścicieli nieruchomości - K. i H. A., do złożenia zeznań w charakterze świadków na okoliczność ustalenia daty zmiany przeznaczenia pomieszczeń w budynku stanowiącym przedmiot postępowania. Ww. odmówili odpowiedzi w przedmiocie sprecyzowanych pytań, działając tym samym, jak stwierdził PINB, w myśl art. 83 § 2 k.p.a.

Podkreślił też, że w toku postępowania pismem z dnia [...] r. K. C. uzupełnił złożone w sprawie oświadczenia poprzez wskazanie, że zgodnie z jego wiedzą w ścianie budynku stanowiącego przedmiot postępowania w latach 2003-2006 wykuto nowe otwory okienne i drzwiowe, dokonane w celu przekształcenia budynku na cele mieszkalne, a także zmieniono pokrycie dachu. Następnie pismem z dnia [...] r. strona postępowania - W. P. złożyła oświadczenie, iż wedle jej wiedzy wszystkie pomieszczenia w budynku przy ul. [...] użytkowane były przez wszystkich poprzednich właścicieli w ten sam sposób. Tożsame oświadczenie złożyła H. H. opisując stan faktyczny układu pomieszczeń odpowiadający istniejącemu w dniu oględzin.

Pismem z dnia [...] r. K. C. uzupełnił wcześniejsze oświadczenia poprzez wskazanie, że właściciele wykonali również schody do budynku w miejscu wykonanego otworu drzwiowego oraz wskazując, że budynek przed zmianą sposobu użytkowania dokonaną w latach 2003-2006 stanowił budynek obory.

Kontynuując wywody PINB w M. wskazał następnie, iż w jego ocenie, dokonanej na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania uległ częściowemu przekształceniu na cele mieszkalne w zakresie pomieszczeń obecnie spełniających funkcję pokój, przedpokój, kuchnia, łazienka z wc. W pozostałym zakresie legalna funkcja obiektu pozostała niezmieniona. W ocenie organu przekształcenie części obiektu na cele mieszkalne nastąpiło bezpośrednio w trakcie wykonania dobudowy budynku mieszkalnego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] r. Za powyższym ustaleniem przemawia fakt, że budynek mieszkalny posiada bezpośrednią komunikację z budynkiem gospodarczym co zostało naniesione już na dokumentacji projektowej ww. pozwolenia (rzut parteru) poprzez oznaczenie, że pomieszczenia budynku gospodarczego bezpośrednio przyległe do budynku mieszkalnego mają funkcję mieszkalną i będą miały bezpośrednią komunikację. Ponadto w opisie technicznym zatwierdzonego projektu budynku mieszkalnego zamieszczono zapis, że istniejący budynek mieszkalny znajdujący się w złym stanie technicznym należy rozebrać, a na jego miejscu wybudować nowy murowany kryty dachówką łącząc w jedną całość z pozostałymi izbami istniejącej części znajdującej się w oficynie. Powyższy zapis w zestawieniu z dokumentacją rysunkową potwierdza, że zmiany przeznaczenia pomieszczeń nastąpiły w wyżej przyjętym okresie czasu. Jednocześnie z dokumentacji technicznej w/w pozwolenia na budowę wynika bezpośrednio, że budynek będący przedmiotem postępowania posiada otwory okienne, drzwiowe w ilości i lokalizacji jak obecnie istniejące. Tym samym nie uwzględnia się twierdzeń strony postępowania K. C. złożonych w przedmiocie czasookresu zmiany przeznaczenia pomieszczeń jak i czasookresu wykonania otworów okiennych i drzwiowego.

W oparciu o powyższe ustalenia, z uwagi na dyspozycję art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888), ocena stwierdzonego stanu faktycznego tj. zmiany przeznaczenia pomieszczeń budynku gospodarczego na cele mieszkalne następuje w oparciu o regulacje w brzmieniu sprzed noweli ustawy Prawo budowlane z dnia 16 kwietnia 2004 r. W następstwie, w oparciu o mający zastosowanie w niniejszej sprawie art. 71 ustawy Prawo budowlane (sprzed noweli) ustalony stan faktyczny wypełnia przesłanki ustępu 2 pkt 1 i 2 ww. artykułu tj.: "Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi..." "...podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego,.., ...higieniczno-sanitarne,..". W ocenie organu zarówno w oparciu o obowiązujące regulacje warunków technicznych, jak i mających zastosowanie w niniejszej sprawie obowiązujących w dacie dokonania zmiany przeznaczenia pomieszczeń, ustalony stan faktyczny wypełnia przesłankę z art. 71 ust. 2 pkt 1 (wykonanie przeróbki pomieszczeń z przeznaczeniem na pobyt ludzi). Ponadto ustalony stan faktyczny wypełnia również przesłanki z art. 71 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę ustalenia odnośnie stanu faktycznego budynku i zakresu dokonanych zmian i przeróbek, a nadto biorąc pod uwagę zgodność sposobu użytkowania obiektu z przeznaczeniem terenu, należy zdaniem organu stwierdzić, że zachodzi brak przesłanek do zastosowania nakazów o których mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie z uwagi na nie spełnienie przesłanki z art. 55 ust. 1 pkt 4 brak podstaw do zastosowania dyspozycji art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art 105 § 1 k.p.a. powoduje to konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Na powyższe rozstrzygnięcie odwołanie z dnia [...] r. złożył K. C. wnosząc o przekazanie sprawy do PINB w T., który prowadzi postępowanie w przedmiocie komina w budynku obory. W ocenie odwołującego się dopiero po nabyciu nieruchomości przez B. i J. L. w 2001 r. lub 2002 r. wykonany został remont pomieszczeń obory ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny. W czasie remontu dokonano również wymiany stolarki okiennej z drewnianej na PCV wykonując jednocześnie dwa dodatkowe otwory okienne. Roboty budowlane w tym zakresie zostały wykonane w roku 2007. Ponadto właściciele dokonali wymiany poszycia dachu. Wewnątrz obiektu zostały wykonane schody w "(...) w pokoju w przejściu z budynku mieszkalnego do obory -gdzie obecnie jest pokój - salon przekształcony z obory i wykutym otworem okiennym." Odwołujący wnosi o przeprowadzenie ponownych oględzin, dokonania dokumentacji fotograficznej i wezwania właścicieli do złożenia zeznań.

W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował stan faktyczny sprawy, a następnie wskazał, że bezspornym jest, iż realizacja obiektu budowlanego objętego postępowaniem nastąpiła na podstawie decyzji z dnia [...] r. Wydziału Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M., znak: [...], o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego posadowionego w istniejącej linii zabudowy oraz jako dobudowy do istniejącego budynku gospodarczego. Decyzja ta została wydana na rzecz ówczesnego właściciela nieruchomości S. D.. W oparciu o założenia zawarte w ww. decyzji oraz z analizy projektu budowlanego wynika, iż obiekt budowlany pełni funkcję mieszkalną. Wbrew twierdzeniom odwołującego i przedłożonym dowodom (m. in. plan realizacyjny do projektu rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego K. S. oraz mapa do celów projektowych z dnia [...] r.), sposób użytkowania obiektu budowlanego jest zgodny z przeznaczeniem przyjętym w zamierzeniu budowlanym realizacji budynku mieszkalnego. Przejście z "(...) budynku mieszkalnego do obory - gdzie obecnie jest pokój - salon przekształcony z obory i wykutym otworem okiennym", na co wskazuje K. C. umieszczone zostało w projekcie budowlanym, widocznym na rzucie poziomym.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Z uwagi na powyższą regulację prawną oraz ustalenia faktyczne uznać należy, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Organ omówił w tej mierze zmiany stanu prawnego konkludując, że zmiana funkcji pomieszczeń mieszkalnych w obrębie budynku mieszkalnego nie wpływa na zmianę warunków techniczno-budowlanych związanych z użytkowaniem obiektu jako całości. Nie zachodzą zatem przesłanki do nałożenia obowiązków w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

Kontynuując swe wywody organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołującego dotyczących legalności wykonania otworów okiennych i drzwiowych oraz wymiany pokrycia dachu budynku mieszkalnego. Wskazał, że przedmiot niniejszego postępowania ogranicza się do kwestii ustalenia, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Poruszone kwestie wykraczają poza granice przedmiotowe rozpoznania sprawy i przyjętego trybu postępowania określonego w art. 71 - 71 a ustawy Prawo budowlane.

W zakresie pozostałych zarzutów nie podlegają one uwzględnieniu. Ocena wiarygodności złożonego oświadczenia przez H. H. o rozmieszczeniu poszczególnych pomieszczeń w świetle pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów nie jest kwestionowana. Ponadto materiał dowodowy zebrany w sprawie stanowi wystarczającą podstawę do jej rozpatrzenia. Nie zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z oględzin i zeznań innych stron postępowania. Nadto poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje sprawa wykonania instalacji gazowej w budynku mieszkalnym i kwestia sporządzenia projektu technicznego wewnętrznej instalacji gazu przez osobę spowinowaconą z osobą zajmującą stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, zachodzą przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania.

Pismem z dnia [...] r. K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. Wskazał, że budynek gospodarczy - oborę dopiero po jej nabyciu i przeprowadzeniu generalnego remontu obecni właściciele przekształcili w pomieszczenia mieszkalne, wymienili również okna, pokrycie dachowe. Remontu dokonali w okresie od 2001 do 2004 r. Jest nieprawdą aby zmiana nastąpiła w 1964 r. Zeznania H. H. to również poświadczenie nieprawdy albowiem właścicielka obiektu B. L. opiekuje się H. H.. H. H. zresztą również nabyła swoją nieruchomość i nie jest rodowitą mieszkanką K.. Skarżący podniósł także, iż nie dokonano przesłuchania osób sprzedających nieruchomość małżonkom L..

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego decyzję tę poprzedzającego, wykazały, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, musiała zostać uwzględniona. Zdaniem tut. Sądu oba rozstrzygnięcia wydane zostały bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie.

Zdaniem Sądu wymogi powyższe nie zostały przez orzekające w sprawie organy spełnione, a ujawniające się na podstawie analizy akt sprawy wątpliwości i luki uniemożliwiają kontrolę prawidłowości dokonanej przez organy oceny i w konsekwencji prawidłowości wydanych przez organy te decyzji.

Wskazać w tej mierze w pierwszej kolejności należy, iż pismem z dnia [...] r. organ I instancji powiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie cyt. "legalności rozbudowy budynku mieszkalnego". Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB w M. umorzył natomiast postępowanie w sprawie "legalności rozbudowy budynku mieszkalnego i zmiany sposobu użytkowania część budynku gospodarczego na część mieszkalną", takie też brzmienie zaakceptował w zaskarżonej decyzji [...] WINB w K.. Czyni to nieklarownym jaki w istocie był przedmiot prowadzonego przez organ postępowania zwłaszcza, że obydwa uzasadnienia poruszają jedynie kwestię zmiany sposobu użytkowania, nie odnosząc się w ogóle do kwestii rozbudowy budynku.

Podkreślenia wymaga też, że obydwa orzekające w sprawie organy przyjęły, iż materiał dowodowy wskazuje na to, że budynek, o którym mowa w decyzji z [...] r. (część mieszkalna przyłączona do istniejącej gospodarczej) został wybudowany w tamtym właśnie okresie (zdaniem organu I instancji wtedy zatem nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu, podczas gdy zdaniem organu II instancji zmiana taka w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego w ogóle nie nastąpiła). Żaden z organów nie ustosunkował się jednak szerzej, poza jego zanegowaniem, do przedłożonego przez skarżącego dokumentu, jak wynika z nagłówka stanowiącego kserokopię planu realizacyjnego dla inwestycji prowadzonej przez K. S., zdaniem skarżącego pochodzącego z roku [...] r., na którym w miejscu dzisiejszej mieszkalnej części obiektu widnieje w legendzie zapis "obora". Zdaniem Sądu dokument ten wymaga uważnego zbadania albowiem gdyby istotnie odzwierciedlał on stan nieruchomości w roku 1984 to nie tylko przeczyłby tezom o czasie, w którym zmiana sposobu użytkowania nastąpiła lub mogła nastąpić ale nadto wprowadzałby wątpliwość co do tego czy roboty budowlane przewidziane w projekcie zatwierdzonym decyzją z [...] r. zostały wykonane w okresie ważności udzielonego pozwolenia.

Wskazania następnie wymaga, iż ustalając istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne sprawy organ I instancji usiłował odebrać od poprzednich właścicieli budynku oświadczenie kiedy (w jakiej dacie) nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku. Pismem, które wpłynęło do organu w dniu [...] r. małżonkowie H. i K. A. oświadczyli, że chcą by ich do sprawy "nie mieszać", nie udzielili zaś odpowiedzi na postawione im pytanie. Natomiast w wyniku ponownego wezwania K. A. pismem, które wpłynęło dnia [...] r., wezwała organ do zaprzestania dalszej korespondencji informując, że na kolejne przesyłki nie odpowie. Odmowa udzielenia informacji, do udzielenia których organ wezwał, nie została w żaden sposób uzasadniona co obligowało organ do podjęcia dalszych działań, które to zresztą działania, odnoszące się do świadków nie stosujących się do wezwania, organ zapowiedział w kierowanych do małżonków A. pismach. Organ I instancji nie podjął ich jednak i w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że odmawiając udzielenia informacji świadkowie działali na podstawie art. 83 § 2 k.p.a. zezwalającego świadkom na odmowę zeznań. Tezy tej nie zakwestionował organ odwoławczy.

Sąd podkreśla zatem, że przywołany przepis zezwala świadkom na odmowę odpowiedzi na pytania jedynie wówczas gdy odpowiedź mogłaby narazić ich lub bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej. Świadek, który powołuje się na prawo odmowy odpowiedzi na pytanie, musi jednak uprawdopodobnić, że odpowiedź na pytanie mogłaby narazić jego lub jego bliskich na konsekwencje wymienione w art. 83 § 2 k.p.a.

Okoliczności takie w niniejszej sprawie nie miały miejsca. H. i K. A. nie odpowiedzieli na zadane im pytanie bez jakiegokolwiek uzasadnienia, nie powołując się na prawo do odmowy zeznań, nie przywołując choćby najogólniej przesłanek z art. 83 § 2 k.p.a. W konsekwencji organy uznając, że świadkowie mieli prawo do odmowy zeznań i rezygnując z dalszych ustaleń naruszyły przywołany przepis, pozostawiając jednocześnie niewyjaśnioną kluczową dla prowadzonego postępowania okoliczność. Nie dokonano także innej próby ustalenia kiedy w istocie nastąpiło przekształcenie budynku gospodarczego w mieszkalny, choćby poprzez zbadanie aktu notarialnego potwierdzającego nabycie nieruchomości przez obecnych właścicieli, pomimo że dokument ten mógłby rzucić światło na stan zagospodarowania działki w dacie nabycia i pomóc w ustaleniu czy roboty budowlane prowadzone były jak twierdzi skarżący dopiero przez małżonków L. czy też, jak twierdzą obecni właściciele, we wcześniejszym okresie.

W konsekwencji zarówno zaskarżoną decyzję, jak też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uznać należy za co najmniej przedwczesne, wydane bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym za naruszające przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 68 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownego postępowania koniecznym będzie zatem, usuwając wyliczone powyżej braki i uchybienia, jednoznaczne rozstrzygnięcie okoliczności faktycznych sprawy.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach nie orzekano z uwagi na brak stosownego wniosku oraz fakt, iż skarżący od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi został zwolniony.