Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1394/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2015 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne wobec A. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w związku z podejrzeniem naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie wobec nabycia akcji spółki publicznej I. S.A. z siedzibą w W.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na A. Spółkę Akcyjną z siedzibą w P., karę pieniężną w wysokości 10 000 zł w związku ze stwierdzeniem niezawiadomienia w terminie, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie Komisji i I. S.A. o przekroczeniu w dniu [...] września 2012 r. progu 15%. ogólnej liczby głosów w tej spółce.

Pismem z dnia 27 lutego 2014 r. spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona zaskarżyła decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie wobec braku naruszenia przez nią przepisów prawa. Jednocześnie A. złożyła drugi, ewentualny wniosek o uchylenie i umorzenie zaskarżonej decyzji oraz o opublikowanie treści uzasadnienia z decyzji jako oficjalnego stanowiska Komisji (dostępnego dla wszystkich potencjalnie zobowiązanych do dokonywania zawiadomień z art. 69 ustawy o ofercie), iż dotychczasowa praktyka wysyłania zawiadomień z zachowaniem terminu liczonego zgodnie z teorią nadania nie będzie w przyszłości traktowana jako prawidłowa, przez co uzasadnienie decyzji spełni walor edukacyjny.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zarzuciła naruszenia:

1) art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że określony w tym przepisie termin wykonania czynności zawiadomienia jest terminem prawa materialnego, do którego na zasadzie analogii zastosowanie ma art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego i że nie jest terminem proceduralnym, do którego zastosowanie miałby art. 57 § 1 pkt 2 k.p.a. (powinno być: art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poniżej również),

2) art. 57 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, poprzez niezastosowanie art. 57 § 1 pkt 2 k.p.a. do określenia skutków prawnych nadania zawiadomień, wysłanych w dniu 20 września 2012 r. i brak uznania, że fakt nadania zawiadomień w tym dniu stanowił o zachowaniu terminu do wykonania czynności zawiadomienia, a to na skutek pominięcia art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, który stanowi, iż do postępowań Komisji i przed Komisją stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej,

3) art. 61 § 1 k.c., poprzez jego wybór i zastosowanie na zasadzie analogii do uzupełnienia luki prawnej i naruszenie art. 57 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak jego wyboru i brak zastosowania na zasadzie analogii do uzupełnienia luki prawnej dotyczącej braku przepisu określającego sposób liczenia terminu zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie,

4) art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia prawnego w zakresie podjętej przez Komisję decyzji o usunięciu luki prawnej dotyczącej braku przepisu określającego sposób liczenia terminu zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, jako terminu materialnego, poprzez zastosowanie na zasadzie analogii przepisu art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego,

5) art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w zw. z art. 2, art. 7 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, w związku z wykładnią art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, poprzez nałożenie na A. kary pieniężnej bez pełnej i pewnej podstawy prawnej, a w oparciu o uzupełnienie luki prawnej na zasadzie analogii, co stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawa i zasady praworządności oraz stosowanej na zasadzie analogii z art. 42 ust. 1 Konstytucji zasady "nullum delictum sine lege certa",

6) art. 32 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa oraz poprzez dyskryminację A., w ten sposób, że organ nadzoru potraktował niniejszą sprawę jako precedens, który ma być na przyszłość przykładem dla innych akcjonariuszy, na których spoczywać będą obowiązki informacyjne określone w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie,

Zdaniem spółki organ popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na tym, że opóźnienie w doręczeniu zawiadomienia wynosiło 4 dni, podczas gdy przy zastosowaniu wykładni jaką zaproponował organ nadzoru - opóźnienie to wynosiło tylko 2 dni robocze, albowiem jeśli uznać za Komisją, że zawiadomienie miało miejsce dopiero 24 września 2012 r., to oznacza to, że zawiadomienie dotarło do adresatów w 6 dniu roboczym od daty zdarzenia, a skoro termin wynosił 4 dni, to opóźnienie wynosiło 2 dni (a nie 4).

W toku postępowania wszczętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy materiał dowodowy został uzupełniony o wyciąg z protokołu Nr [...] posiedzenia Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2014 r., podczas którego nałożono karę na stronę, o wyciąg ze skróconego śródrocznego sprawozdanie finansowe na 30 września 2014 r. oraz za 9 miesięcy zakończonych 30 września 2014 r. i informację z KRS z rejestru przedsiębiorców dotyczącą A. aktualną na dzień 15 stycznia 2015 r. Organ przeprowadził również rozprawy administracyjne.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Komisja Nadzoru Finansowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1149 ze zm.) oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382, dalej: "ustawa o ofercie"), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. z dnia [...] lutego 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. [...], w przedmiocie nałożenia na A. Spółkę Akcyjną z siedzibą w P. kary pieniężnej w wysokości 10 000 (słownie: dziesięć tysięcy) złotych, orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2014 r., wobec stwierdzenia, że A. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. naruszyła art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, gdyż nie zawiadomiła Komisji Nadzoru Finansowego, ani spółki publicznej I. S.A. z siedzibą w W., w terminie, o którym mowa w tym przepisie o przekroczeniu progu 15% ogólnej liczby głosów w tej spółce w dniu [...] września 2012 r.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] września 2012 r. na podstawie umowy cywilnoprawnej A. nabyła 2 200 000 akcji spółki I. S.A., uprawniających do wykonywania 9,84 % ogólnej liczby głosów w tej spółce. Rozrachunek transakcji nastąpił w dniu jej zawarcia. Przed dokonaniem ww. transakcji A. posiadała 2 227 000 akcji spółki I. S.A., uprawniających do wykonywania 9,96 % ogólnej liczby głosów w tej spółce, zaś po dokonaniu ww. transakcji znalazła się w posiadaniu 4 427 000 akcji I. S.A., uprawniających do wykonywania 19,80 % ogólnej liczby głosów w tej spółce. Zatem spółka A. S.A. przekroczyła próg 15 % ogólnej liczby głosów w spółce I. S.A.

W dniu [...] września 2012 r. I. S.A. opublikowała raport bieżący nr [...], w którym poinformowała o otrzymaniu zawiadomienia, sporządzonego na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie przez akcjonariusza - spółkę A. Zgodnie z raportem, w dniu 24 września 2012 r. spółka A. poinformowała spółkę I. S.A. o nabyciu 2 200 000 akcji tej spółki.

Zawiadomienie o przekroczeniu progu w spółce I. S.A. wpłynęło do Komisji w dniu [...] września 2012 r.

Oba zawiadomienia, tj. zawiadomienie skierowane do Komisji i do I. S.A. zostały nadane przez stronę w dniu 20 września 2012 r.

W toku postępowania strona wyjaśniła, że w jej opinii obowiązek informacyjny, wynikający z art. 69 ustawy o ofercie został przez nią wypełniony w terminie. A. wskazała, że do czynności regulowanych ustawą o ofercie stosuje się przepisy k.p.a., w którym ustawodawca wyraźnie wskazuje, w jakich okolicznościach termin czynności zobowiązanego jest zachowany. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529).

Organ wskazał, że zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, kto osiągnął lub przekroczył 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 33!/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % ogólnej liczby głosów w spółce publicznej - jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym - nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji.

Stosownie do art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, na każdego kto nie dokonuje w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art. 69, lub dokonuje takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł.

W oparciu o ponowną analizę zebranego materiału dowodowego organ nadzoru stwierdza, że A. naruszyła art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie poprzez niezawiadomienie Komisji i I. S.A., w terminie, o którym mowa w ww. przepisie o przekroczeniu progu 15% ogólnej liczby głosów w tej spółce w dniu 14

Organ uznał, że termin z art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie jest typowym terminem materialnym, a nie procesowym, o czym, jak zgodnie stwierdzają judykatura i nauka prawa, decyduje sfera praw i obowiązków, w jakiej realizują się skutki zachowania lub niezachowania terminu. Niezachowanie terminu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie odnosi swoje skutki dla akcjonariusza w sferze prawnomaterialnej. Brak bowiem niezwłocznego (nie później niż w terminie 4 dni roboczych) zawiadomienia Komisji i spółki publicznej prowadzi do nałożenia na akcjonariusza obciążenia w postaci sankcji administracyjnej (tj. ukształtowania jego sytuacji materialnoprawnej), po wcześniejszym uruchomieniu postępowania administracyjnego w tym zakresie.

Ustosunkowując się natomiast do stanowiska A., że zawiadomienie, o którym mówi art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie ma wyłącznie charakter oświadczenia wiedzy (a nie woli), a więc ma na celu zachowanie pewnej procedury - w tym przypadku procedury umożliwiającej dokonanie przez Komisję czynności kontroli (nadzoru nad spółką publiczną), co oznacza, że również termin ma charakter proceduralny, Komisja stwierdziła, że w rzeczywistości powyższy argument pozbawiony jest znaczenia dla rozstrzygnięcia problemu charakteru terminu określonego w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie. Zauważyć bowiem trzeba, iż nie ma znaczenia to jakiego rodzaju jest dana czynność w prawie administracyjnym (oświadczeniem woli, czy też wiedzy), dla której został zastrzeżony termin. Istotna jest wyłącznie sfera, w której realizują się skutki wykonania, bądź niewykonania tej czynności w terminie.

Komisja podzieliła zarzut A.: dotyczący nieuprawnionego wypełnienia luki prawnej dotyczącej art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, poprzez stosowanie art. 61 § 1 k.c. bowiem po przeanalizowaniu powyższego zagadnienia organ nadzoru doszedł do wniosku, iż w omawianym przypadku brak jest podstaw do zastosowania wykładni z wykorzystaniem analogii. Posiłkowe zastosowanie art. 61 § 1 k.c. do art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie było niezasadne. W kontekście drugiego poglądu ta niezasadność jest oczywista. Standardowe reguły wykładni prowadzą do skonstruowania na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie następującej normy prawnej: zawiadomienie o osiągnięciu przez akcjonariusza określonej liczbie głosów w spółce publicznej powinno być przekazane w taki sposób, aby dotarło do Komisji i spółki publicznej niezwłocznie, nie później, niż w ciągu 4 dni roboczych.

Za bezzasadne organ uznał zarzuty naruszenia przez Komisję art. 2, art. 7, art. 32 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. Komisja podkreśliła, że wbrew temu co twierdzi A., nałożenie na nią kary pieniężnej za przekroczenie terminu zawiadomienia Komisji i spółki publicznej o liczbie głosów w spółce nie stoi w sprzeczności z zasadą pewności i precyzyjności prawa (zasadą nullum delictum sine lege certa).

Organ nadzoru uważa również za nietrafny zarzut A. dotyczący naruszenia przez Komisję zasady zaufania obywateli do prawa i państwa, podkreślając że zawsze stała na stanowisku, iż terminy dotyczące realizacji obowiązków informacyjnych, o których mowa w ustawie o ofercie (w tym również termin wskazany w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie) mają charakter materialny i tym samym przy obliczania ww. terminów nie można posiłkować się art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Wyrazem tego jest m.in. oficjalne stanowisko Komisji, które zostało opublikowane na stronie internetowej organu nadzoru. Z powyższego stanowiska jednoznacznie wynika, że termin określony w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie jest terminem na dostarczenie zawiadomienia Komisji i spółce publicznej. Jednocześnie powyższe stanowisko Komisji nigdy nie ulegało modyfikacjom w odniesieniu do konkretnych przypadków zrealizowania, bądź niezrealizowania przez podmioty nadzorowane obowiązków informacyjnych wskazanych w ustawie o ofercie. Tym samym zaskarżona decyzja w żadnym razie nie ma charakteru precedensowego, a A. nie jest pierwszym i jedynym podmiotem rynku kapitałowego, wobec którego w taki sposób dokonano rozstrzygnięcia kwestii charakteru terminu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie. Powyższe oznacza również, iż w przypadku Strony nie doszło do naruszenia przez Komisję zasady zaufania obywateli do prawa i państwa, gdyż organ nadzoru od początku w sposób jednoznaczny określił swój pogląd na temat terminu wskazanego w ww. przepisie, a później nigdy nie odstąpił od tego poglądu.

Komisja nie zgodziła się ze stanowiskiem spółki, że dopuściła się wobec niej naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, poprzez potraktowanie A. w sposób dyskryminujący w stosunku do innych podmiotów nadzorowanych z rynku kapitałowego albowiem zaskarżona decyzja nie miała charakteru precedensowego, a kwestia charakteru terminu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie była przez Komisję oceniana zawsze w ten sam sposób.

Zdaniem organu raczej brak podjęcia przez Komisję działań służących ochronie zasad obrotu oraz uczestników rynku kapitałowego (czyli brak nałożenia na stronę kary pieniężnej) powinien być postrzegany jako naruszenie zasady równości wobec prawa. W takiej bowiem to sytuacji słabszy z uczestników rynku kapitałowego - inwestor zostałby pozbawiony faktycznej ochrony prawnej, której zastosowania od Komisji wymaga ustawodawca.

Komisja nie podzieliła zarzutu spółki, że organ nadzoru popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że opóźnienie w doręczeniu zawiadomienia wynosiło 4 dni, podczas gdy przy zastosowaniu wykładni jaką zaproponował organ nadzoru - opóźnienie to wynosiło faktycznie 2 dni robocze. Ponowna analiza stanu faktycznego sprawy jednoznacznie dowiodła, że zarzut strony jest niezasadny. Umowa sprzedaży pakietu akcji I. S.A. została zawarta w dniu 14 września 2012 r. (piątek), zaś jej rozrachunek nastąpił w tym samym dniu, to ostateczny termin na dokonanie zawiadomienia to 4 dni robocze liczony od dnia rozrachunku upłynnął w dniu 20 września 2012 r. (czwartek). Tymczasem A. dokonała zawiadomienia l. S.A. i Komisji dopiero w dniu 24 września 2012 r. Oznacza to, że A. przekroczyła ustawowy termin na wypełnienie obowiązku informacyjnego o 4 dni, a nie jak twierdzi strona o 2 dni.

Organ wskazał, że ponowna analiza okoliczności wpływających na wysokość kary wskazuje, iż kara w wysokości 10 000 zł jest właściwym środkiem karnym. Okoliczności w postaci: wagi i skali naruszenia, celu represyjnego kary, prewencji indywidualnej i ogólnej, sytuacji finansowej A., czasu trwania nieprawidłowości, faktu, że Strona ostatecznie dokonała zawiadomienia emitenta oraz Komisji o liczbie głosów w spółce oraz gotowość Strony do wnikliwego wyjaśnienia sprawy i do współpracy z organem nadzoru w trakcie postępowania potwierdzają taką konkluzję.

W ocenie Komisji ww. kara jest proporcjonalna do wagi i skali naruszeń. A. naruszyła reguły dotyczące rynku kapitałowego. Prawidłowość bowiem i terminowość informowania przez akcjonariuszy o ich znaczącym zaangażowaniu w spółki publiczne ma szczególne znaczenie dla pozostałych uczestników rynku. Brak transparentności w zakresie informowania rynku o stanie posiadania akcji przez znaczących akcjonariuszy prowadzi do szkodliwej dla rynku dezinformacji (w tym może wpływać na trafność decyzji inwestycyjnych), ponieważ jego pozostali uczestnicy nie mogą ocenić rzeczywistego wpływu poszczególnych podmiotów na działalność spółki publicznej. Dlatego też całość infrastruktury rynku kapitałowego powinna służyć urzeczywistnieniu zasady równego dostępu uczestników rynku do rzetelnej, nie wprowadzającej w błąd informacji.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Spółka Akcyjna A. z siedzibą P. reprezentowana przez: radcę prawnego T. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 69 ust. 1 Ustawy o ofercie poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że określony w tym przepisie termin przewidziany dla technicznej czynności zawiadomienia KNF oraz spółki publicznej jest terminem prawa materialnego, a nie terminem proceduralnym do którego zastosowanie miałby art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, a w konsekwencji poczynienie bezprawnego założenia, jakoby standardowe reguły wykładni normy prawnej wynikającej z art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie bezwzględnie prowadziły do wniosku, że sporządzone w wymaganej formie i złożone przez skarżącą w dniu 20 września 2012 r. zawiadomienia o osiągnięciu przez nią w dniu 14 września 2012 r. progu 15% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu spółki publicznej I. S.A. z siedzibą w W., a więc w terminie 4 dni roboczych liczonym od dnia 14 września 2012 r. musiałyby dodatkowo fizycznie dotrzeć do KNF i do spółki publicznej I. S.A. z siedzibą w W. w nieprzekraczalnym terminie do 20 września 2012 r. (4 dni robocze od dnia 14 września 2012 r.) celem uczynienia zadość normie prawnej wynikającej z art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie;

2. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze i w związku z art. 69 ust. 1 Ustawy o ofercie, poprzez niezastosowanie art. 57 § 1 pkt 2 k.p.a. dla określenia skutków prawnych nadania zawiadomień wysłanych przez skarżącą w dniu 20 września 2012 r. z wykorzystaniem usług Poczty Polskiej i brak uznania, że fakt nadania zawiadomień w tym dniu w placówce tego operatora pocztowego był równoznaczny z dochowaniem terminu na wykonanie czynności zawiadomienia o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 1) ustawy o ofercie, a to na skutek całkowitego pominięcia w swoich rozważaniach prawnych art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze, który stanowi, że do postępowania KNF i przed KNF stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej;

3. art. 97 ust. 1 pkt 2) ustawy o ofercie w związku z naruszeniem art. 2 i 7 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z nie dającą jednoznacznych wyników wykładnią art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, poprzez nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej bez pełnej i pewnej podstawy prawnej, co stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawa i zasady praworządności oraz stosowanej na zasadzie analogii z art. 42 ust. 1 Konstytucji zasady nullum delictum sine lege certa;

4. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa oraz poprzez dyskryminację skarżącej, a to w ten sposób, że KNF potraktowała niniejszą sprawę jako precedens, który ma być na przyszłość przykładem dla innych akcjonariuszy na których spoczywać będą obowiązki informacyjne określone w art. 69 ust. 1 Ustawy o ofercie, podczas gdy analogicznych spraw nie wszczęto wobec innych podmiotów, które interpretowały termin zawiadomienia jako termin proceduralny, a nie termin prawa materialnego, i które mogły dopuścić się analogicznego uchybienia w zachowaniu terminów, przez co doszło do dyskryminacji Skarżącej i potraktowania jej gorzej niż akcjonariuszy innych spółek publicznych, wobec których postępowań nie wszczęto, a ponadto poprzez potraktowanie skarżącej jako obowiązanej do złożenia zawiadomienia gorzej (z naruszeniem zasady równości), niż inwestorów korzystających z transparentności wynikającej z obowiązków informacyjnych, a to z uwagi na to, że prawa tych inwestorów postawiono wyżej niż prawo obowiązanego do pewności prawa i prawa do tego aby nie być karanym na podstawie niejasnych przepisów, których normatywna treść uzupełniana jest w drodze urzędowej wykładni;

5. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego oraz nienależytą ocenę materiału zgromadzonego, a to wobec przyjęcia przez KNF fikcji, iż oficjalne stanowisko KNF odnośnie urzędowej wykładni art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie było upublicznione przez KNF jakoby zanim skarżący dopuścił się naruszenia, za które został ukarany przedmiotową karą oraz poprzez stwierdzenie, że Skarżący nie jest pierwszym i jedynym podmiotem ukaranym w analogicznym stanie faktycznym i prawnym związanym z wykładnią terminu zawiadomienia przewidzianego w art. 69 ust. 1 tej ustawy jako terminu materialnego a nie procesowego, pomimo braku zakomunikowania i wskazania konkretnych decyzji zapadłych uprzednio w stosunku do tych rzekomo analogicznie ukaranych podmiotów;

6. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 in fine k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem decyzji KNF z dnia [...] lutego 2014 roku o sygnaturze [...], której wady uzasadniały jej uchylenie w całości;

7. art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez popadnięcie przez KNF w bezczynność i istotne przekroczenie terminu na rozpoznanie wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy dnia 27 lutego 2014r., w tym poprzez wystosowanie do Skarżącej pierwszego pisma wskazującego konieczność wydłużenia czasu załatwienia tej sprawy administracyjnej dopiero 3 czerwca 2014 r., co spowodowało przewlekłość oraz naruszyło zasadę szybkości postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy KNF do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie dla skarżącej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W przypadku gdyby Sąd nie przychylił się do ww. wniosku skarżąca wniosła uchylenie zaskarżanej decyzji w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary ze względu na jej nieproporcjonalny wymiar w stosunku do wagi i skali naruszenia, jej celu represyjnego, prewencji indywidualnej i ogólnej, czasu trwania nieprawidłowości, faktu, że skarżąca ostatecznie dokonała zawiadomienia, gotowości skarżącej do wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz współpracy w toku postępowania przed KNF.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komisji Nadzoru Finansowego nie naruszają prawa.

Stosownie do treści art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382, dalej: "ustawa o ofercie"), kto osiągnął lub przekroczył 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 33!/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % ogólnej liczby głosów w spółce publicznej - jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym - nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji.

Niewykonanie w terminie obowiązku zawiadomienia Komisji i spółki o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów skutkuje nałożeniem na podmiot zobowiązany kary pieniężnej stosownie do treści art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie. Zgodnie z tym przepisem na każdego kto nie dokonuje w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art. 69, lub dokonuje takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy oraz ustalony w sprawie stan faktyczny orzekający w niniejszej sprawie sąd doszedł do przekonania, skarżąca spółka A. naruszyła art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie poprzez niezawiadomienie Komisji i I. S.A., w terminie, o którym mowa w ww. przepisie, o przekroczeniu progu 15% ogólnej liczby głosów w tej spółce w dniu 14 września 2012 r.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 14 września 2012 r. na podstawie umowy cywilnoprawnej A. nabyła 2 200 000 akcji spółki I. S.A., uprawniających do wykonywania 9,84 % ogólnej liczby głosów w tej spółce. Rozrachunek transakcji nastąpił w dniu jej zawarcia. Przed dokonaniem ww. transakcji A. posiadała 2 227 000 akcji spółki I. S.A., uprawniających do wykonywania 9,96 % ogólnej liczby głosów w tej spółce, zaś po dokonaniu ww. transakcji znalazła się w posiadaniu 4 427 000 akcji I. S.A., uprawniających do wykonywania 19,80 % ogólnej liczby głosów w tej spółce. Zatem spółka A. S.A. przekroczyła próg 15 % ogólnej liczby głosów w spółce I. S.A.

W świetle powyższego na spółce A. zgodnie art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, ciążył obowiązek zawiadomienia Komisji i I. S.A., w terminie, o którym mowa w ww. przepisie o przekroczeniu progu 15% ogólnej liczby głosów w tej spółce w dniu 14 września 2012 r. Termin upływał z dniem 20 września.

Zawiadomienie skierowane do Komisji i do I. S.A. zostały nadane przez stronę w dniu 20 września 2012 r.

Zawiadomienie o przekroczeniu progu w spółce I. S.A. wpłynęło do Komisji w dniu 24 września 2012 r.

W dniu 24 września 2012 r. I. S.A. opublikowała raport bieżący nr [...], w którym poinformowała o otrzymaniu zawiadomienia, sporządzonego na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie przez akcjonariusza - spółkę A. Zgodnie z raportem, w dniu 24 września 2012 r. spółka A. poinformowała spółkę I. S.A. o nabyciu 2 200 000 akcji tej spółki.

Spółka A. dokonała więc zawiadomienia Komisji i I. S.A. o przekroczeniu progu 15% ogólnej liczby głosów w spółce I. S.A. z uchybieniem ustawowego terminu. Skoro cywilnoprawna umowa sprzedaży pakietu akcji 1. S.A. została zawarta w dniu 14 września 2012 r. (piątek), zaś jej rozrachunek nastąpił w tym samym dniu, to ostateczny termin na dokonanie zawiadomienia o przekroczeniu progu, określony jako 4 dni robocze liczony od dnia rozrachunku upłynął w dniu 20 września 2012 r. (czwartek). Tymczasem A. dokonała zawiadomienia I. S.A. i Komisji dopiero w dniu 24 września 2012r., a więc z 4-dniowym opóźnieniem względem maksymalnego dopuszczalnego terminu.

W toku postępowania jak i w skierowanej do Sądu skardze, strona wyjaśniła, że w jej opinii obowiązek informacyjny, wynikający z art. 69 ustawy o ofercie został przez nią wypełniony w terminie. A. wskazała, że do czynności regulowanych ustawą o ofercie stosuje się przepisy k.p.a., w którym ustawodawca wyraźnie wskazuje, w jakich okolicznościach termin czynności zobowiązanego jest zachowany. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529).

Jak słusznie zauważyła Komisja z treści art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie wynika obowiązek akcjonariusza do dokonywania zawiadomienia niezwłocznie. Niezwłoczność oznacza w tym przypadku dokonanie czynności bez jej zbędnego przedłużania, bez nieuzasadnionej zwłoki, zaś terminem ostatecznym jest termin czterech dni roboczych (w przypadku transakcji pozagiełdowych) lub sześciu dni sesyjnych (w przypadku transakcji giełdowych).

Zdaniem Sądu zgodzić należy się z organem, że termin wskazany w art.69-ust.1 ustawy o ofercie jest terminem materialnoprawnym, a nie, jak twierdzi skarżąca spółka procesowym. Sąd podziela obszernie opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotychczasowe poglądy judykatury i piśmiennictwa na temat kryterium rozróżnienia terminów materialnych i proceduralnych (sfera prawa materialnego i proceduralnego wywołanych skutków dochowania lub niedochowania terminu). Kryterium odróżnienia terminu materialnego od terminu proceduralnego jest sfera, w której realizują się skutki wykonania, bądź niewykonania czynności w terminie. Niezachowanie terminu określonego w art. 69. ust.1 ustawy kształtuje bowiem sytuację prawną podmiotu nim obowiązanego w postaci powstania obowiązku, który polega na obciążeniu tego podmiotu ( na podstawie art. 97 ust.1 pkt 2 ustawy o ofercie) sankcją administracyjną w postaci kary pieniężnej.

W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko Komisji, że w celu dokonania wykładni art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, nie było konieczne odwoływanie się do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., czy art. 61 § 1 k.c., a kluczowy dla wykładni tego przepisu jest zwrot "niezwłocznie", jak i zwrot "nie później niż w 4 dniu roboczym", którymi posłużył się ustawodawca. W ten sposób ustawodawca podkreślił, że prawidłowe wypełnienie obowiązku zagwarantowanego tym przepisem powinno polegać na jak najszybszym (pilnym) przekazaniu zawiadomienia Komisji i spółce/publicznej. Dlatego nie sposób podzielić stanowiska skarżącej spółki, że spełnienie dyspozycji tego przepisu polegałoby na nadaniu w placówce pocztowej zawiadomienia, gdyż taki sposób przekazania zawiadomienia zdecydowanie wydłużałby terminy określone przez ustawodawcę.

Jak zasadnie podniosła Komisja ratio legis art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie to zapewnienie jak najwyższego poziomu przejrzystości w zakresie informacji dotyczących struktury akcjonariatu w spółce; (zmiany ogólnej liczby głosów w spółce) mogą być sygnałem dla rynku wpływającym na kształtowanie się poziomu kursów; (zawiadomienie) służyć ma zwiększeniu transparentności rynku oraz zapewnieniu większego poziomu ochrony inwestorów.

W wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. II GSK 203/07 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że terminowe wykonywanie przez wszystkich inwestorów obowiązków z art. 69 ustawy o ofercie publicznej, związanych z nabywaniem lub zbywaniem znacznych pakietów akcji stanowi realizację fundamentalnej zasady rynku kapitałowego i funkcjonowania giełdy papierów wartościowych, jaką jest zasadą transparentności rynku (publ. ONSAiWSA).

Dlatego tak ważne jest aby informacja o liczbie głosów w spółce dotarła do wiadomości uczestników rynku kapitałowego (akcjonariuszy i innych inwestorów) tak, aby mogli oni jak najszybciej zareagować na zmiany, zarówno w zakresie podejmowanych przez nich decyzji inwestycyjnych, jak również co do możliwości oddziaływania przez akcjonariusza na spółkę. Tylko bowiem szybkie dotarcie tej informacji do uczestników rynku kapitałowego zrealizuje cel wynikający z tego przepisu.

Tym samym przyjęcie koncepcji skarżącej spółki według której w terminie określonym w ww. przepisie wystarczy nadać zawiadomienie w placówce pocztowej prowadziłoby do sytuacji, w której przedmiotowe zawiadomienie docierałoby do Komisji i spółki po znacznym upływie czasu. Wskazane podmioty miałyby więc możliwość zapoznania się z nim w terminie znacznie przekraczającym termin określony w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, a spółka publiczna nie mogłaby niezwłocznie wykonać obowiązku z art. 70 pkt 1 ustawy o ofercie i tym samym niezwłocznie powiadomić o strukturze akcjonariatu inwestorów na rynku kapitałowym. Przedmiotowy przepis przestałby pełnić cel, dla realizacji którego został przewidziany przez ustawodawcę.

Sąd nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 2, art. 7, art. 32 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, przychylając się do argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji.

Komisja uzasadniła również obszernie przesłanki jakimi kierowała się przy ustalaniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej, podnosząc że wpływ na miarkowanie kary miało to, iż opóźnienie w realizacji obowiązku informacyjnego wynosiło 4 dni, a strona ostatecznie dokonała zawiadomienia spółki publicznej oraz Komisji o liczbie głosów w spółce, a także gotowość strony do wnikliwego wyjaśnienia sprawy i współpracy z organem nadzoru w trakcie postępowania.

Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.