Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2547/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 2 pkt 2 i 4, art. 31 ust. 6 i 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 10, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 32, art. 54 ust. 1-3, art. 71 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz Z.G. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania Z.G. od decyzji w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z/s w W., Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Z.G. złożył w dniu [...] maja 2013 roku wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2013 rok na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012, poz. 1164, dalej jako "ustawa o płatnościach"). Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na powierzchnię 5,41 ha oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych 0,91 ha. We wniosku zadeklarowane zostały między innymi działki rolne o identyfikatorach:

– działka "[...]" o powierzchni 0,30 ha położona na działce ewidencyjnej: [...] (0,10 ha), [...] (0,10 ha) oraz [...] (0,10 ha);

– działka "[...]" o powierzchni 0,76 ha położona na działce ewidencyjnej: [...] (0,13 ha), [...] (0,26 ha) oraz [...] (0,37 ha);

– działka "[...]" o powierzchni 1,42 ha położona na działce ewidencyjnej: [...] (0,34 ha), [...] (0,66 ha) oraz [...] (0,42 ha);

– działka "[...]" o powierzchni 0,47 ha położona na działce ewidencyjnej: [...] (0,45 ha) oraz [...] (0,02 ha);

– działka "[...]" o powierzchni 0,57 ha położona na działce ewidencyjnej: [...] (0,57 ha);

– działka "[...]" o powierzchni 0,58 ha położona na działce ewidencyjnej: [...] (0,58 ha);

– działka "[...]" o powierzchni 2,23 ha położoną na działce ewidencyjnej: [...] (0,76 ha), [...] (0,75 ha) oraz [...] (0,72 ha).

W dniu [...] czerwca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wystosował do Wnioskodawcy wezwanie Nr [...] w celu uzupełnienia braków formalnych dotyczących wykrytych nieścisłości odnośnie działek rolnych o identyfikatorach: [...],[...],[...],[...] oraz [...]. Z kolei w dniu [...] czerwca 2013 r. tenże organ wystosował do Wnioskodawcy w trybie art. 77 § 4 Kpa Informację o zmianie maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG dla działki ewidencyjnej o numerze [...] wynoszącego 0,11 ha, natomiast w dniu [...] czerwca 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Z.G. dotyczące wydania informacji dotyczącej maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG dla zgłoszonych działek, a następnie w dniu [...] lipca 2013 r. wpłynęła korekta wniosku obszarowego, w której została wpisana dla działki ewidencyjnej [...] powierzchnia 0,10 ha, dla działki ewidencyjnej [...] powierzchnia 0,37 ha oraz dla działki ewidencyjnej [...] powierzchnia 0,43 ha.

Wobec powyższego w dniu [...] lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wystosował do Wnioskodawcy w trybie art. 77 § 4 Kpa Informację o zmianie maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG dla działki ewidencyjnej o numerze: [...] wynoszącego 0,00 ha, [...] wynoszącego 0,00 ha, [...] wynoszącego 0,00 ha, [...] wynoszącego 0,13 ha, [...] wynoszącego 0,26 ha, [...] wynoszącego 0,37 ha, [...] wynoszącego 0,19 ha, [...] wynoszącego 0,39 ha, [...] wynoszącego 0,05 ha, [...] wynoszącego 0,69 ha, [...] wynoszącego 0,71 ha, [...] wynoszącego 0,60 ha, [...] wynoszącego 0,27 ha oraz [...] wynoszącego 0,00 ha.

W dniu [...] lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wystosował do Wnioskodawcy w trybie art. 64 § 2 Kpa Pismo Nr [...] w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania w części ze względu na nie uzupełnienie braków formalnych wskazanych w Wezwaniu Nr [...]dotyczących wykrytych nieścisłości w sprawie odnośnie działek rolnych o identyfikatorach: [...],[...],[...],[...] oraz [...], natomiast w dniu [...] lutego 2014 r. informację o zmianie maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG dla działki ewidencyjnej o numerze: [...] wynoszącego 0,68 ha, [...] wynoszącego 0,26 ha oraz [...] wynoszącego 0,00 ha.

W konsekwencji powyższego w dniu [...] kwietnia 2014 r. wydana została przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. w W. decyzja Nr [...] na mocy której odmówił on przyznania płatności uzasadniając fakt ten różnicą pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a deklarowaną oraz w związku z brakiem odpowiedzi na wystosowane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, nadto nałożył sankcje wieloletnie.

Uzasadniając trafność powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że strona nie uzupełniając braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczących wykrytych nieścisłości w sprawie odnośnie działek rolnych o identyfikatorach: [...],[...],[...],[...] oraz [...] nie dopełniła obowiązku ciążącego na niej w myśl treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, który stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Organ II instancji podkreślił, iż skarżący składając podpis na ostatniej stronie wniosku potwierdził zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym i oświadczył m.in., iż znane mu są zasady przyznawania płatności. Tym samym organ uznał, iż skarżącemu znane były również wytyczne dotyczące wypełnienia wniosku o przyznanie płatności. Organ dodał także, że strona zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności.

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. wskazał, że rolnik oprócz tego, że przed złożeniem wniosku winien obmierzyć działki, które zostały zadeklarowane we wniosku, to powinien także wnikliwie sprawdzić wypełniony formularz wniosku tak by deklaracja w nim zawarta odzwierciedlała faktyczny stan zagospodarowania gruntów rolnych. To na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek zharmonizowania informacji ujętych w stosownym formularzu z rzeczywistością. Nadto producent rolny ubiegający się o uzyskanie płatności powinien własnym staraniem, należycie troszcząc się o swoje interesy dopełnić niezbędnych starań, aby uzyskać wiedzę na temat podstawowych zasad przyznawania poszczególnych rodzajów płatności. Nieuzasadnione jest przerzucanie odpowiedzialności na pracowników organu.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, zgodnie zarówno z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak i wewnętrznymi procedurami obowiązującymi w ARiMR. Strona była prawidłowo wzywana do uzupełnienia braków formalnych i informowana o wszystkich okolicznościach mogących mieć wpływ na jej prawa i obowiązki. Zaskarżona decyzja wydana została zatem zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto istnieje możliwość dodania nowych powierzchni do wniosku o przyznanie płatności, ale jest ona ściśle obwarowana terminem. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku (...) (Dz. Urz. WE L 316 z 30.11.2009, str. 65) po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów w terminie najpóźniej do dnia [...] maja danego roku kalendarzowego lub do dnia [...] czerwca danego roku kalendarzowego (z sankcjami powodującymi zmniejszenie kwoty płatności do powierzchni działek objętych zmianą o 1 % za każdy dzień roboczy opóźnienia). Artykuł 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 mówi o tym, że wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie. Jednakże ust. 2 stanowi, że jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości.

Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia referencyjna, czyli uprawniona do przyznania płatności, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, w którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., jednakże ustalona powierzchnia uprawniona powinna spełniać także wymogi przyznania płatności zapisane w ustawie o płatnościach. Zgodnie bowiem z art. 7 ust la w/w ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Natomiast stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

– posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

– wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

– przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

– został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Podczas kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego AriMR, w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, dokonał właściwego określenia powierzchni uprawnionej do płatności odnośnie działki rolnej: "[...]" (deklaracja upraw - JPO) o powierzchni 0,30 ha położonej na działce ewidencyjnej: [...] (0,10 ha), [...] (0,10 ha) oraz [...] (0,10 ha) - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha; "[...]" (deklaracja upraw - JPO) o powierzchni 0,47 ha położonej na działce ewidencyjnej: [...] (0,45 ha) oraz [...] (0,02 ha) - powierzchnia stwierdzona 0,26 ha; "[...]" (deklaracja upraw - JPO, UPO) o powierzchni 0,57 ha położonej na działce ewidencyjnej: [...] (0,57 ha) - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha; "[...]" (deklaracja upraw - JPO) o powierzchni 0,58 ha położonej na działce ewidencyjnej: [...] (0,58 ha) - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha oraz "[...]" (deklaracja upraw - JPO) o powierzchni 2,23 ha położonej na działce ewidencyjnej: [...] (0,76 ha), [...] (0,75 ha) oraz [...] (0,72 ha) - powierzchnia stwierdzona 2,00 ha.

Podkreślono, że zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym.

Konsekwencją stwierdzonych w przedmiotowej sprawie zawyżeń było ustalenie, różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnościami. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną wyniosła 83,6283% dla JPO i 100,00% dla UPO.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Z.G. wnosząc o:

1. zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 KPA ze względu na inne postępowanie dotyczące przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego prowadzone przez ten sam organ [...],[...]dla producenta rolnego [...]

2. uchylenie decyzji w całości,

3. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji,

4. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił m.in., że w istotny sposób zostało naruszone jego prawo wynikające z art. 10 par.1 kpa. Organ rozpatrując sprawę nie powinien był wydać rozstrzygnięcia jeśli strona przed zakończeniem postępowania nie złożyła zastrzeżeń i uwag. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów o postępowaniu administracyjnym mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżący stwierdził, że organ I i II instancji rozpatrując jego wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 posiadał z urzędu wiedzę, iż równocześnie przez te same organy rozpatrywany jest jeszcze wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 po kolejnym uchyleniu decyzji organów przez WSA w Warszawie. Nigdy nie otrzymał poza tym protokołu z kontroli na miejscu który zgodnie z obowiązującymi przepisami unijnymi winien być mu doręczony przez wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności. Organa ARIMR dokonały zmian w powierzchni PEG ale do dnia dzisiejszego nie została wskazana mu podstawa prawna i rzeczywista tych zmian. Następnie po dokonaniu tych zmian w nieznanym mu trybie administracyjnym i bez jego udziału organa powołują się na zmiany powierzchni PEG uznając je za fakty powszechnie znane z którymi jako strona nie może polemizować.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Podczas rozprawy przed tut. Sądem w dniu 10 marca 2015 r. skarżący oświadczył, że niektóre działki sfotografowane w ramach kontroli PEG nie są tymi działkami, co do których występował o dofinansowanie. Podkreślił, że okoliczności te zostałyby wyjaśnione gdyby dostarczono mu raport z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r., z którym nigdy nie miał szansy się zapoznać. W świetle tego skarżący nie wie wyniki jakiej kontroli na miejscu i kiedy przeprowadzonej miały wpływ na ustalenie powierzchni działek, które zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji.

W odpowiedzi na powyższe twierdzenia skarżącego pełnomocnik organu oświadczył, że z akt wynika, iż w odniesieniu do działek, których powierzchnię zakwestionowano w decyzji, wzywano skarżącego do weryfikacji ich powierzchni, czego ww. nie uczynił. Wezwanie skarżącego do weryfikacji było wynikiem dokonanej kontroli administracyjnej działek. Pełnomocnik organu nie ma natomiast wiedzy, czy miała miejsce kontrola na miejscu w gospodarstwie skarżącego.

Sąd zważył, co następuje.

Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia 9 lipca 2014 r. nr OB/703/2014.

Zgodnie z przepisem art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.

Ponadto, stosownie do art. 134 §1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dotyczącego podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.).

Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Skarżącemu odmówiono jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej oraz nałożono nań sankcje ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia jednolitą płatnością obszarową oraz między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną uzupełniającej płatności podstawowej.

Niewątpliwie zatem zgodność bądź jej brak między działkami zadeklarowanymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, stanowiły okoliczności wymagające ustalenia, istotne dla załatwienia sprawy.

Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy, a kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy.

Organ I instancji przeprowadził kontrolę administracyjną, w ramach której, w oparciu o dane informacji geograficzne GIS/LPIS zgromadzone w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, stwierdził przedeklarowanie powierzchni na 5 ze wskazanych we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. działkach.

Kontrole administracyjne, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownym przypadku, przeprowadzenie kontroli na miejscu. (art. 28 ust. 1 pkt c i art. 28 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009).

W świetle treści art. 28 rozporządzenia nr 1122/2009 nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż różnice w powierzchni działek mogą zostać stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu bądź kontroli administracyjnej, natomiast uzyskane w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli wyniki mają równoprawne znaczenie, a tym samym skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów. Takie stanowisko znajdowało uzasadnienie w treści art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, które nie obowiązywało w czasie prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2013 r.

Stwierdzając rozbieżności w powierzchni działek objętych wnioskiem organ nie może poprzestać na danych informacji geograficznej GIS/LPIS, ale obowiązany jest podjąć dalsze czynności wyjaśniające. W szczególności nie może on pominąć ustaleń przeprowadzonej już kontroli na miejscu.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący wniósł o wskazanie jaki podmiot i w jakiej dacie przeprowadził kontrolę – wizytację terenową w jego gospodarstwie oraz jaki podmiot i w jakiej dacie sporządził i zatwierdził raport z weryfikacji w terenie.

W odpowiedzi na to pismo, datowanej na dzień [...] grudnia 2013 r. organ odwoławczy poinformował skarżącego, że na zlecenie Naczelnika Wydziału ds. GIS w dniach [...]-[...] listopada 2012 r. oraz w dniu [...] maja 2013 r. została przeprowadzona kontrola z weryfikacji w terenie powierzchni PEG w jego gospodarstwie przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu posiadających imienne upoważnienia do przeprowadzania czynności kontrolnych. Wskazano także, iż podczas kontroli sporządzono raport, który w dniu [...] maja 2013 r. został zatwierdzony formalnie przez pracownika Wydziału Obsługi i Przygotowania Dokumentacji Biura Kontroli na Miejscu, natomiast w dniu [...] maja 213 r. raport wraz z załącznikami został przekazany do Naczelnika Wydziału ds. GIS.

W świetle powyższego pisma organu nie ulega wątpliwości, że kontrola na miejscu w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona, a zatem raport z jej przeprowadzenia stanowi integralną część akt administracyjnych w niniejszej sprawie i winien znajdować się w tych aktach. Pominiecie tego dokumentu przy merytorycznym rozpoznawaniu wniosku skarżącego stanowi naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, zobowiązującego organ do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, i mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na mocy art. 3 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują odmienne zasady od zasad ogólnych stosowanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W postępowaniu przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek organu zawarty w art. 77 k.p.a. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to zastąpiony został, mocą art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, obowiązkiem wyłącznie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że organ zwolniony został z konieczności oparcia rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającymi i przekonywującym materiale dowodowym.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań określona w art. 10 § 1 k.p.a., w ustawie o płatnościach została wyraźnie ograniczona (art. 3 ust. 2 pkt 4). Tym samym organ ARiMR został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Tym samy niezasadny jest zarzut skarżącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 k.p.a.

Jednakże stosownie do art. 31 ust. 6 powołanej ustawy, z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła (ust. 7).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że wolą ustawodawcy jest umożliwienie rolnikowi zgłoszenia swych zastrzeżeń w oznaczonym terminie. Skoro kontrolę gospodarstwa skarżącego przeprowadzono bez powiadomienia o niej rolnika i bez jego obecności, to w takiej sytuacji obowiązkiem organu było po skutecznym doręczeniu raportu z czynności kontrolnych, umożliwienie rolnikowi zgłoszenia w przewidzianym przez prawo terminie ewentualnych zastrzeżeń co do ustaleń w nim zawartych. Tym bardziej, że spór przed Sądem dotyczy okoliczności faktycznych związanych z różnicą pomiędzy tym, co rolnik deklarował, a tym, co ustalili arbitralnie kontrolujący. Poza tym raport z kontroli nie znajduje się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, a sam skarżący podjął działania mające na celu uzyskanie informacji dotyczących przeprowadzonej kontroli.

W ocenie Sądu podjęte przez skarżącego kroki zmierzające do zapoznania się z raportem wyczerpują przesłankę żądania zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach. Tym samym poprzez brak doręczenia skarżącemu raportu z kontroli, organ naruszył art. 3 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach, na postawie art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji z uwagi na uiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego w kwocie 50 zł, co było konsekwencją przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł (postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2014 r.). Uznając, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych i nie nadaje się do realizacji wobec odmownego rozpatrzenia wniosku Sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonanie do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.