Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1769/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1  art. 5 ust 3 w zw z art. 7 ust 1 lit c
law: Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i  pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie  (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi M G na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej M G kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r. znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 1, art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2018 r. poz. 1183) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), art. 5 ust. 3 w związku z art. 7 ust. 1 lit. c, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 14 i art. 16 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz. U. UE L 46 z 17.2.2004), dalej jako: rozporządzenie (WE) nr 261/2004, po rozpatrzeniu skargi M G (dalej jako: skarżąca) na naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...] przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w odniesieniu do lotu z dnia [...] 10-2018r. na trasie [...] ([...]) - [...] ([...]) o oznaczeniu kodowym [...] stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika [...] S.A. wobec skarżącej przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że została ona wydana w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącej obejmujący żądanie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 z uwagi na odwołanie lotu [...] zaplanowanego na [...] października 2018 r. Przewoźnik na wezwanie organu wyjaśnił, że przedmiotowy lot nie odbył się z powodu nielegalnego strajku części personelu pokładowego oraz załogi kokpitowej. Organ wskazał, że to, iż w dniu [...] października 2018 r. miał strajk pracowników [...] S.A. jest faktem powszechnie znanym. Zgodnie zaś z treścią art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Stosownie zaś do treści motywu 14 preambuły rozporządzenia, odpowiedzialność za zobowiązania przewoźników powinna być ograniczona lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku, m.in., strajków mających wpływ na działalność przewoźników.

Prezes ULC podkreślił, że strajk jako zdarzenie o charakterze nadzwyczajnej okoliczności, której przewoźnik nie był w stanie uniknąć, został potwierdzony przez Sąd Rejonowy dla [...] (sygn. [...]), który stwierdził że "strajk pracowników przewoźnika stanowi w stosunku do danego przewoźnika lotniczego - pracodawcy zdarzenie o charakterze zewnętrznym, na które przewoźnik lotniczy - pracodawca nie miał wpływu i któremu nie mógł zapobiec. Zdaniem Sądu w żadnym wypadku nie można wymagać od pozwanej Spółki, aby w celu zapobiegnięcia organizacji strajku spełniła wszelkie żądania strajkującej grupy pracowników". Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia w stosunku do skarżącej, gdyż zaszła nadzwyczajna okoliczność, uzasadniająca odwołanie lotu w związku z wystąpieniem strajku pracowników przewoźnika.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 organ wskazał, że stwierdził brak naruszenia tego przepisu mając na względzie wyjaśnienie przez przewoźnika, że pasażerom oferowana była bezpłatna zmiana rezerwacji. W odniesieniu do skarżącej ustalono zaś, że otrzymała ona propozycję rejsu nr [...] na trasie [...]-[...]oraz [...] na trasie [...]-[...]w dniu [...].10.2018r. z której nie skorzystała. Skarżąca zdecydowała się odbyć podróż w dniu następnym tj. [...].10.2018r. lotem nr [...] na trasie [...]-[...]oraz [...][...]-[...]. Zebrana dokumentacja potwierdza, że pasażerka odbyła podróż tę odbyła.

Organ nie stwierdził również naruszenia art. 9 rozporządzenia nr 261/2004 podnosząc, że pasażerka nie oczekiwała na alternatywne połączenie na lotnisku. Przewoźnik powinien otoczyć pasażera opieką w okresie oczekiwania na alternatywny lot (motyw 13 Preambuły). Opieka ta ma jednak charakter doraźny i dotyczy tylko pasażerów, którzy oczekują na ten lot na lotnisku.

Organ wskazał następnie, że zgodnie z art. 209b ust. 4 ustawy Prawo lotnicze w przypadku, gdy przewoźnik wykonał wszystkie pozostałe obowiązki, wynikające z rozporządzenia (WE) nr 261/2004 oprócz obowiązku określonego w art. 14 rozporządzenia domniemywa się, że pasażerowie zostali poinformowani o przysługujących im prawach. W odniesieniu do powyższego organ wskazał, że ustalił, iż przewoźnik wykonał wszystkie obowiązki jakie miał względem pasażerki. W związku z tym, że nie zostały ujawnione żadne dowody, które pozwalałby wzruszyć domniemanie prawne określone w przepisie art. 209b ust. 4 ustawy Prawo lotnicze, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził również brak naruszenia art. 14 rozporządzenia.

M G nie skorzystała z prawa do zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zaskarżając tę decyzję w całości.

Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 5 ust. 1 lit c) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że strajk jako przyczyna odwołania lotu jest okolicznością wykluczającą przyznanie odszkodowania na podstawie powołanych przepisów. Stanowisko organu strona uznała za sprzeczne ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjętym w wyroku z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawach połączonych C-195/17, od C-197/17 do C-203/17, C-226/17, C-228/17, C-254/17, C-274/17, C-275/17, od C-278/17 do C-286/17 i od C-290/17 do C-292/17 w sprawie Helga Krϋsemann i in./TUIfly GmbH. Skarżąca podniosła, że Trybunał stwierdził, iż nawet strajk przeprowadzony zgodnie z przepisami państwa członkowskiego nie może być automatycznie kwalifikowany jako "nadzwyczajna okoliczność", gdyż każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie oceniając, czy zaszły dwie przesłanki: 1) zdarzenie to nie wpisuje się ze względu na swój charakter lub swoje źródło w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego, 2) zdarzenie to nie pozwala przewoźnikowi na skuteczne nad nim panowanie. Zdaniem skarżącej, przewoźnik nie wykazał żadnej okoliczności, na podstawie której można byłoby stwierdzić zaistnienie ww. przesłanek. Wyrokiem z [...] marca 2020 r. Sąd Apelacyjny w W. potwierdził legalność strajku, w tym legalność referendum z kwietnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia strajku. W ocenie skarżącej, wyrok ten potwierdza, że strajk z października 2018 r., stanowiąc zdarzenie przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności przez [...] jako przewoźnika lotniczego, a przewoźnik miał odpowiedni czas, żeby się do tego zdarzenia przygotować. Z kolei powszechnie znany fakt, że przewoźnik był w stanie zakończyć ten strajk, o czym świadczy podpisanie [...] listopada 2018 r. porozumienie ze strajkującymi, świadczy zarazem o tym, że nie było to zdarzenie, które nie pozwalało przewoźnikowi na skuteczne zapanowanie nad nim.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismo z 26 października 2020 r. k. 22).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie oraz o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania. Również organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Uczestnik postępowania – [...] S.A. w [...] - wniosły o oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uczestnik postępowania wskazał, że zanim doszło do strajku przewoźnik uzyskał zabezpieczenie roszczeń polegające na zakazaniu organizacji strajku. Przewoźnik miał zatem uzasadnione podstawy by sądzić, że organizatorzy strajku zastosują się do obowiązującego wówczas stanu prawnego. Stanowisko organu o strajku jako okoliczności nadzwyczajnej wspiera, zdaniem uczestnika postępowania, stanowisko sądów powszechnych zawarte w wyrokach SR dla [...] , w tym m.in. w wyroku w sprawie prowadzonej pod sygn. [...], którego zanonimizowane uzasadnienie przewoźnik załączył do swojej odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga M G okazała się zasadna, bowiem decyzja Prezesa ULC niestwierdzająca naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Przedmiotem sporu jest możliwość realizacji przez skarżącą – jako pasażerkę odwołanego lotu – jej uprawnień wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., obejmujących prawo do dochodzenia od przewoźnika lotniczego na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia odszkodowania przewidzianego w art. 7 ust. 1 lit. c. Na podstawie wskazanych przepisów przewoźnik lotniczy w przypadku odwołania lotu o długości powyżej 3.500 km ma obowiązek wypłaty na rzecz pasażera lotu odwołanego odszkodowania w wysokości 600 EUR (w przedmiotowej sprawie organ podał, że odległość z [...] do [...] mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 6955 km).

Należy stwierdzić, że istotą rozpoznawanego przez Sąd sporu jest wyrażona w zaskarżonej decyzji ocena organu odnosząca się do zastosowania w tej sprawie przepisu przewidującego zwolnienie przewoźnika od odpowiedzialności odszkodowawczej, które na zasadzie wyjątku od zasady przyjętej w art. 5 ust. 1 ustanowione zostało w art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W świetle powołanego przepisu, obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do rekompensaty przewidzianej w art. 7 (odszkodowanie za odwołany lot), jeżeli może dowieść, że odwołanie to jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia racjonalnych środków.

W sprawie bezsporne pozostaje to, że lot z dnia [...] 10-2018r. na trasie [...] ([...]) - [...] ([...]) o oznaczeniu kodowym [...] został odwołany z powodu strajku części personelu pokładowego oraz załogi kokpitowej. Okoliczność tę w kontekście uprawnień skarżącej inaczej postrzega organ, a inaczej skarżąca. Organ dowodzi, że odpowiada ona dyspozycji art. 5 ust. 3 rozporządzenia w związku z treścią motywu 14 Preambuły rozporządzenia z którego wynika, że odpowiedzialność za zobowiązania przewoźników jest wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, a za okoliczność taką może być uznany strajk mający wpływ na działalność przewoźnika. Skarżąca twierdzi zaś, że strajk jako przyczyna odwołania lotu na gruncie tej sprawy nie jest okolicznością wykluczającą przyznanie odszkodowania.

W odniesieniu do konkurujących na gruncie art. 5 ust. 3 rozporządzenia spornych stanowisk stron postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny za zasadne uznaje w pierwszym rzędzie stwierdzić, że użyte w tym przepisie określenie "nadzwyczajne okoliczności" nie jest w tym akcie zdefiniowane, a wskazówkę interpretacyjną tego sformułowania podają motywy 14 i 15 preambuły, czyniąc to jednak w sposób niepełny poprzez przykładowe wyliczenie (z uwagi na użyty tam zwrot: "w szczególności") niektórych okoliczności, które pojęcie to obejmuje. Pojęcie "nadzwyczajnych okoliczności" użyte w art. 5 ust. 3 rozporządzenia wielokrotnie było przedmiotem wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE, który przyjmował, że pojęcie to obejmuje zdarzenia, które nie są nierozerwalnie związane z systemem funkcjonowania statku powietrznego i nie podlegają skutecznej kontroli przewoźnika (wyrok z 4 maja 2017 r., C-315/15 M. Peškova v. Travel Service a.s.), czy, jak przyjęto w innym wyroku, zdarzenia, które nie dotyczą normalnej działalności wykonywanej przez przewoźnika lotniczego i nie poddają się jego skutecznej kontroli ze względu na swój charakter lub źródło (wyrok Trybunału z 22 grudnia 2008 r., C-549/07, F. Wallentin-Hermann v. Alitalia - Linee Aeree Italiane SpA). Przy wykładni omawianego pojęcia akcentuje się, że wolą ustawodawcy wspólnotowego nie było zwolnienie z obowiązku wypłacenia pasażerom odszkodowania z tytułu odwołania lotu w przypadku zaistnienia jakichkolwiek nadzwyczajnych okoliczności, ale wyłącznie takich, których nie można by było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (zob. pkt 39 ww. wyroku z 22 grudnia 2007 r., C-549/07). Warunkiem sine qua non dla uznania strajku jako okoliczności egzoneracyjnej jest to, czy przewoźnik miał możliwość wpływu na jego zaistnienie (wyrok TS UE z 4 października 2012 r., C-22/11, Finnair Oyj v. T. Lassooyowi, pkt 23). W świetle powyższego przyjąć należy, że uznanie strajku, jako jednej ze wskazanych w motywie 14 preambuły okoliczności wyłączających odpowiedzialność odszkodowawczą przewoźnika, za zdarzenie uprawniające do zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 jest możliwe jedynie wówczas, gdy łącznie wykazane zostanie, że: 1) strajk ten miał wpływ na działalność przewoźnika oraz 2) nie można było go uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Stanowisku temu odpowiadają wnioski wypływające z lektury przywołanego w skardze wyroku TS UE z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie Helga Krϋsemann i in./TUIfly GmbH, w którym przyjęto, że przewoźnicy lotniczy - w ramach prowadzonej działalności - są stale konfrontowani z rozmaitymi różnicami stanowisk, a nawet konfliktami z członkami załogi lub z jej częścią, a co za tym idzie, w okolicznościach, o których mowa w pkt 38 i 39 niniejszego wyroku, ryzyko wynikające ze skutków społecznych towarzyszących tego rodzaju środkom należy uznać za wpisujące się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego (pkt 41 i 42 wyroku). Trybunał zaakcentował ponadto, że odróżnienie wśród strajków tych, które na podstawie znajdującego zastosowanie prawa krajowego są zgodne z prawem, od tych, które z prawem zgodne nie są, w celu ustalenia, czy powinny zostać uznane za "nadzwyczajne okoliczności" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004, skutkowałoby uzależnieniem prawa pasażerów do odszkodowania od przepisów socjalnych właściwych każdemu państwu członkowskiemu, co jest sprzeczne z określonymi w motywach 1 i 4 celami rozporządzenia nr 261/2004, polegającymi na zapewnieniu pasażerom wysokiego poziomu ochrony, a przewoźnikom lotniczym - działalności w ujednoliconych warunkach na terytorium Unii (pkt 47 uzasadnienia wyroku). Powyższe dowodzi, że oparcie zaskarżonej decyzji stwierdzającej brak naruszenia przez [...] S.A. przepisów rozporządzenia wyłącznie na ustaleniu, że odwołanie będącego przedmiotem sporu lotu spowodowane było strajkiem załogi jako zdarzeniem wskazanym w motywie 14 preambuły, niezależnie od tego, czy strajk ten był legalny czy nielegalny, jest dalece niewystarczające dla uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, dowodzi bowiem, że zaskarżona decyzja została wydana nie tylko z naruszeniem prawa materialnego (art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust.1 lit. 3 rozporządzenia nr 241/2004) poprzez jego błędną wykładnię, ale także z uwagi na jego niewłaściwe zastosowanie będące konsekwencją niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, istotnych z perspektywy mających zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa materialnego. O ile bowiem, zdaniem Sądu, można na gruncie tej sprawy w sposób uprawniony przyjąć, że strajk załogi miał wpływ na działalność przewoźnika, o tyle nie wyjaśniono w tej sprawie w żadnym zakresie, czy przewoźnik podjął wszelkie racjonalne środki, aby strajku uniknąć (motyw 14 preambuły rozporządzenia). Dla oceny, czy strajk i działania które doprowadziły do niego nie poddawały się skutecznej kontroli przewoźnika istotne są ustalenia odnoszące się do źródła strajku (tj. czy strajk miał źródło w decyzji przewoźnika), jego przebiegu i wpływu ewentualnego zawieszenia strajku na funkcjonowanie przewoźnika, jak również okoliczności jego zakończenia (zob. pkt 44 wyroku TS UE z 17 kwietnia 2018 r., LEX nr 2476514). Zważywszy, że przedmiotem skargi pozostaje decyzja z [...] lipca 2020 r., której prawidłowość podlega ocenie Sądu z punktu widzenia poprawności argumentacji prawnej wspierającej zawarte w niej rozstrzygnięcie, brak odniesienia się do powyższych kwestii stanowi o naruszeniu zaskarżoną art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze, który stanowi, że ciężar udowodnienia, iż uprawnienia przysługujące pasażerowi na podstawie przepisów rozporządzenia nie zostały naruszone, obciąża przewoźnika lotniczego. Powyższe uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.a.a.). Zdaniem Prezesa ULC, całokształt ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie uzasadniał stwierdzenie braku naruszenia prawa przez [...] S.A. jako przewoźnika lotniczego, jednakże tej oceny nie sposób zaaprobować mając na uwadze dokonaną powyżej wykładnię przepisów kształtujących na gruncie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 odpowiedzialność przewoźnika lotniczego, jak i ustalenia faktyczne dokonane w tej sprawie. Wydaniu zaskarżonej decyzji, jak zasadnie podnosi skarżąca, nie towarzyszyła analiza wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności treść decyzji nie odnosi się do okoliczności strajku, jego przyczyn i działań podjętych przez przewoźnika w celu zapobieżenia strajkowi. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela wyrażane w orzecznictwie tego Sądu stanowisko, że przerzucenie mocą art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze na przewoźnika obowiązku wykazania, że uprawnienia przysługujące pasażerowi nie zostały naruszone nie prowadzi do przeniesienia obowiązku wyjaśnienia sprawy z organu na stronę. W dalszym ciągu to organ administracji rozpoznaje i rozstrzyga sprawę, niemniej modyfikacja ciężaru dowodu prowadzi do obciążenia przewoźnika konsekwencjami nieudowodnienia faktów, które spoczywają na nim. Sytuacja taka zachodzi w przypadku, gdy reguły oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) nie pozwalają środkom dowodowym nadać takiego znaczenia i wartości, jakie przypisuje im przewoźnik lotniczy. Powstaje ona również w przypadku, gdy przewoźnik lotniczy w ogóle odstępuje od udziału w postępowaniu wyjaśniającym, co nakazuje organowi uznać okoliczności przyznane przez skarżącego zasadniczo za udowodnione i w tym zakresie ocenić zgodność działania przewoźnika lotniczego z obowiązkami, które na nim spoczywają w świetle przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 (zob. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2019 r., sygn. VII SA/Wa 1379/19). Sąd zauważa, że w rozpoznawanej aktywność procesowa przewoźnika w administracyjnym postępowaniu wyjaśniającym była znikoma, a jego wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. nie odnoszą się w żadnym zakresie do okoliczności strajku. Odnoszące się do tej materii twierdzenia przewoźnika zawarte w skierowanej do Sądu odpowiedzi na skargę (pismo z 29 grudnia 2020 r. z załącznikiem) powinny być zweryfikowane w ponownie przeprowadzonym przez Prezesa ULC postępowaniu administracyjnym, gdyż z uwagi na całokształt okoliczności tej sprawy, wskazujących na istotne, rudymentarne braki w postępowaniu dowodowym w postępowaniu przed organem administracji, nie mogły być one ocenione przez sąd administracyjny w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.

W konsekwencji, wobec uznania, że przewoźnik lotniczy nie udowodnił w niniejszej sprawie, że odwołanie w dniu [...] października 2018 r. lotu nr [...] nastąpiło z przyczyny od niego niezależnej, mającej charakter siły wyższej i wpisującej się w pojęcie nadzwyczajnej okoliczności, o której mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia, Sąd stwierdził naruszenie art. 5 ust. 3 w zw. z motywem 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze oraz art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powołanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną przez Sąd wykładnię art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające pod kątem dokonania oceny, czy przewoźnik lotniczy wykazał, że do odwołania będącego przedmiotem postępowania lotu doszło w warunkach wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, tj. spowodowane było zaistnieniem nadzwyczajnej okoliczności, której nie można było uniknąć pomimo podjęcia przez przewoźnika wszelkich racjonalnych środków, a więc okoliczności, która pozostawała poza zakresem skutecznej kontroli [...] S.A.

O kosztach postępowania (obejmujących wpis od skargi) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.