Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1223/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie NSA Paweł Janicki (spr.), NSA Teresa Porczyńska, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi W. Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1223/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy Rz. określił W. Cz. zobowiązanie podatkowe w opłacie targowej za okres obejmujący dni 1,5 -10, 12 – 31 lipca 2004 r. w kwocie 162 zł.

W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy Rz. podniósł, iż W. Cz. prowadzi na terenie Centrum Handlowego A S.A. sprzedaż towarów na stanowisku handlowym nr [...]. Jak wynika z notatki służbowej uprawnionego inkasenta sporządzonej w dniu 1 sierpnia 2004 r. na wskazanym powyżej stanowisku, w dniach 1, 5 – 10, 12 – 31 lipca 2004 r. dokonywano sprzedaży towarów, a osoba prowadząca sprzedaż odmówiła uiszczenia opłaty targowej.

Zdaniem Wójta Gminy Rz. ustalony w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego sposób zagospodarowania przedmiotowej hali, sposób i czas prowadzenia w niej sprzedaży powoduje, że hala jest halą używaną do targów, aukcji i wystaw w rozumieniu ar. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Oznacza to, iż jest targowiskiem , na którym sprzedaż jest opodatkowana na zasadzie art. 15 ust. 1 ust. 2 powołanej powyżej ustawy.

Od powyższej decyzji W. Cz. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..

Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania .

W uzasadnieniu odwołania W. Cz. podniósł, iż obiekt Centrum Handlowego A niewątpliwie jest budynkiem, co wynika z załączonych dokumentów starosty, wojewody i nadzoru budowlanego. Nie leży na targowisku wyznaczonym ważną uchwał Rady Gminy Rz.. Jest użytkowana jako hala handlowa. Każde z pomieszczeń w których dokonuje się sprzedaży jest oddzielone od pozostałych, wyposażone w instalację elektryczną i przeciw pożarową (tryskaczową). Hale wyposażone są w klimatyzację i instalację grzewczą. W przedmiotowej hali w sposób ciągły, w określonych godzinach prowadzony jest handel hurtowo – detaliczny. W odniesieniu do kwestii braku zaplecza magazynowego odwołujący podniósł, iż przy możliwościach dzisiejszej logistyki zaplecze takie nie jest konieczne. Natomiast wspólne zaplecze sanitarne dla wszystkich podmiotów wynajmujących powierzchnię przedmiotowej hali jest zjawiskiem występującym we wszystkich centrach handlowych.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, iż opłata targowa jest uproszczoną formą opodatkowania sprzedaży dokonywanej na targowiskach. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 15 ust 1 i ust 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłacie targowej podlega osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej w przypadku dokonywania sprzedaży na targowiskach czyli miejscach gdzie prowadzony jest handel. Wyjątkiem od tej zasady jest przepis art. 15 ust. 2a powołanej ustawy zgodnie z którym opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw.

W niniejszej sprawie zdaniem Kolegium W. Cz. dokonując w dniach 1, 5-10, 12-31 lipca 2004 r. sprzedaży towarów na stanowisku handlowym nr [...] w Centrum Handlowym A podlega hipotezie art. 15 ust 1 o podatkach i opłatach lokalnych. Kolegium uznało, iż przedmiotowa hala Centrum Handlowego A niewątpliwie jest targowiskiem w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Uzasadniając powyższe Kolegium powołało się na stanowisko doktryny (L. Etela, M. Popławskiego, S. Presnarowicza, R. Dowgiera), zgodnie z którym analiza przepisu art. 15 powołanej ustawy wprost wykazuje, że hala targowa jest targowiskiem,

Również poglądy wyrażone w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wskazują, iż cechą charakterystyczną handlu na targowisku pod dachem lub hali targowej jest w szczególności prowadzenie sprzedaży na stoiskach bez posiadania stałego zaplecza, magazynu towarów , a także fakt, iż handel nie musi odbywać się w sposób ciągły w ustalonym z góry czasie. Zdaniem Kolegium taki charakter miała sprzedaż dokonywana przez W. Cz.. Kolegium wskazało, iż faktem powszechnie znanym jest to, że handel na stoiskach znajdujących się w przedmiotowej hali nie musi odbywać się w sposób ciągły, a sprzedający mają swobodę co do dni i godzin prowadzenia sprzedaży na stoisku. Swoboda jest ograniczona jedynie godzinami otwarcia hali i ustaleniami z jej właścicielem, a nie regulacjami o charakterze publiczno – prawnym. W niniejszej sprawie nie może mieć również zastosowania przepis art. 16 powołanej ustawy, gdyż strona nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości "w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach".

W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż Centrum Handlowe A stanowi halę targową, a tym samym halę używaną do targów, aukcji i wystaw w rozumieniu art.15 ust 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , stąd też handel w niej jest opodatkowany opłatą targową na zasadzie art.. 15 ust 1 tej ustawy.

Na powyższą decyzję W. Cz. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 15 ust 1 , ust 2, ust 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; naruszenie prawa procesowego przez uchybienie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa; naruszenie przepisów art. 2, art. 7, art. 22, art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie W. Cz. organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe od początku, subiektywnie, zajmując jednoznaczne stanowisko po stronie Wójta, powielając jego argumenty przez co naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Skarżący podtrzymał również zarzut wyrażony w odwołaniu od decyzji I instancji, iż powołane w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych opinie prawne są wybiorcze, nierzetelne, bez przeprowadzenia wizji lokalnej, sporządzone na zamówienie. Zdaniem skarżącego całe dowodzenie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji polega na udowodnieniu, że centra handlowe to hale, w których odbywa się handel, targi , w związku z czym hala targowa jest targowiskiem. Skarżący podniósł, iż takie twierdzenie nie ma nic wspólnego z dowodzeniem według logiki prawniczej. Przy takiej interpretacji opłatę targową należałoby pobierać we wszystkich halach, w których znajdują się wynajmowane pomieszczenia do prowadzenia handlu ( w tym w halach należących do sieci handlowych). Takie rozumowanie zdaniem skarżącego, pozwala na pominięcie niewygodnych przepisów, posługiwanie się ich fragmentami, stosowanie określeń wyrwanych z kontekstu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W myśl art. 15 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 9 z 2002r., poz. 84 ze zmianami) opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Przepis ten zakreśla zatem krąg podatników (podmiotów) obowiązanych do uiszczania daniny w postaci opłaty targowej.

Z kolei ust.2 cytowanego przepisu stanowiąc, iż targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a wytycza przedmiot opodatkowania opłatą targową. Jest nim sprzedaż dokonywana przez wymienione wyżej podmioty w każdym miejscu. Warte zaznaczenia jest niezmiernie rzadko używane przez ustawodawcę sformułowanie definiujące targowisko, którym w zgodnie z wolą prawodawcy jest "każde miejsce, w którym prowadzony jest handel". Druga istotna uwaga dotyczy utożsamienia przez ustawodawcę pojęć handel i sprzedaż. Trzecie zaś spostrzeżenie dotyczy zbędnego z punktu widzenia logiki zastrzeżenia zamieszczonego w omawianym przepisie. Owo zastrzeżenie w ust.2 byłoby zasadne, gdyby wyłączało z kręgu targowisk określone miejsca wymienione w ust.2a. Tymczasem jak wskazuje uważna lektura ust. 2a owe określone miejsca (budynki) pozostają nadal targowiskami, na co wskazuje sformułowanie z ust.1 dotyczące każdego miejsca, w którym prowadzony jest handel, a jedynie z przyczyn znanych ustawodawcy sprzedaż dokonywana w nich (budynkach) nie podlega opłacie targowej.

Wreszcie zgodnie z ust.2a opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Cytowany przepis określa więc zarówno zwolnienie (przedmiotowe i podmiotowe) od opodatkowania opłatą targową dokonywaną w budynkach jak i wyjątek od tego zwolnienia, zgodnie z którym sprzedaż dokonywana w tych budynkach, które są targowiskami pod dachem lub halami używanymi do targów aukcji lub wystaw nie korzysta z wymienionego wyżej zwolnienia i podlega opłacie targowej.

Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że hala w której skarżący prowadził działalność gospodarczą jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Nie ma również żadnych wątpliwości, że w przedmiotowym budynku prowadzona jest sprzedaż. Innymi słowy w przedmiotowej hali dokonywane są transakcje kupna-sprzedaży pomiędzy najemcami stoisk (boksów) i osobami dokonującymi zakupów. Dlatego też uzasadnione jest przyjęcie, że przedmiotowa hala wykorzystywana jest do targów, o których mowa w art. 15 ust.2a cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.

Warto przy tym zaznaczyć, że niesporne jest, iż pomieszczenie, w którym skarżący prowadził handel, podobnie jak wszystkie inne pomieszczenia używane do sprzedaży w przedmiotowej hali, nie spełniają warunków pozwalających na uznanie ich za budynek.

Skoro zatem skarżący prowadził sprzedaż w hali będącej budynkiem i używanej do targów to znaczy, że działalność ta podlegała opłacie targowej. Sam bowiem fakt używania hali będącej budynkiem do targów powoduje, że opłata targowa pobrana od tego rodzaju czynności (handlu) staje się należna w rozumieniu art.15ust.2a cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.

"Używanie do targów" oznacza po prostu wykorzystywanie (ciągłe, częste lub sporadyczne) do prowadzenia sprzedaży różnorodnych towarów.

W orzecznictwie tutejszego sądu spotykany jest pogląd (między innymi w sprawie sygn. akt I SA/Łd 1183/05) sprowadzający się do twierdzenia, że słowo "targi" użyte przez ustawodawcę w art. 15 ust.2a zdanie drugie cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dotyczy liczby mnogiej rzeczownika targ, a jedynie do "imprez służących pokazaniu, zaprezentowaniu oferty handlowej, prowadzeniu negocjacji, a przy okazji dokonywaniu sprzedaży, (czyli również okazjonalnie, sporadycznie)".

Pogląd ten nie zasługuje jednak na aprobatę z dwóch zasadniczych względów.

Po pierwsze niezależnie od wszystkich znaczeń słowa "targi", jakie na przestrzeni czasu zostały przyjęte w języku polskim (mającym przecież charakter dynamiczny) jedno pozostaje dotychczas niezmienne. Jest nim po prostu liczba mnoga rzeczownika "targ" będącego pojęciem znaczeniowo tożsamym z pojęciem "handel" używanym przecież przez ustawodawcę zamiennie ze słowem sprzedaż dla oznaczenia (jak wyżej wskazano) przedmiotu opodatkowania opłatą targową.

Innymi słowy, dopóki w myśl reguł gramatyki języka polskiego słowo targi oznaczać będzie także liczbę mnogą od słowa targ dopóty pogląd zaprezentowany powyżej pozbawiony będzie podstaw prawnych. Dlatego też sąd w niniejszym składzie nie polemizuje z ustaleniami sądów hołdujących przedstawionemu wyżej poglądowi, lecz jedynie stwierdza, że nawet taka (nieuprawniona) wykładnia gramatyczna pojęcia targi nie może wyłączać opodatkowania opłatą targową.

Po wtóre nawet gdyby hipotetycznie zaakceptować zaprezentowany powyżej pogląd co do zakresu pojęcia targi zauważyć należy, że w tym rozumieniu owego słowa mieści się także dokonywanie sprzedaży, o czym dobitnie przekonuje przedstawiona wyżej definicja stanowiąca uzasadnienie dla tego stanowiska orzeczniczego.

Niejako na marginesie niniejszych rozważań podnieść też należy, iż sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu zaprezentowanego w cytowanym wyżej wyroku w sprawie I SA/Łd 1183/05 co do tego, że opłatą targową nie jest obciążony każdy rodzaj działalności polegającej na dokonywaniu sprzedaży przez konkretny podmiot, a jedynie taka działalność prowadzona sporadycznie (niekoniecznie codziennie), dorywczo, bez posiadania stałego zorganizowanego miejsca sprzedaży.

Powyższe stanowisko nie znajduje podstaw prawnych. W obowiązującym stanie prawnym nie ma istotnego znaczenia to, czy dana sprzedaż jest dokonywana codziennie, czy też sporadycznie. Opodatkowaniu opłatą targową podlega gotowość prowadzenia handlu danego dnia niezależnie od tego, czy jest to kolejny dzień sprzedaży czy pierwszy po przerwie w sprzedaży, czy też pierwszy dzień sprzedaży w danym miejscu w ogóle.

Jednocześnie zaś tworzenie takiej pozaustawowej przesłanki opodatkowania wykracza poza uprawnienia sądu administracyjnego.

Równie nietrafny jest omawiany pogląd w tej części, w której mowa o wyłączeniu opodatkowania opłatą targową przy posiadaniu stałego miejsca sprzedaży. Jeśli owo stałe miejsce sprzedaży nie jest budynkiem, (o czym była mowa we wcześniejszej części niniejszych rozważań) nie może być w ogóle mowy o wyłączeniu spod opodatkowania tym podatkiem.

W tej sytuacji z całą mocą podkreślić należy ponownie, że zorganizowane miejsce, w której skarżący prowadzi sprzedaż nie jest budynkiem, wobec czego i w tym zakresie powyższy pogląd uznać należy za nieuprawniony.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.