Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 913/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Leszek Kiermaszek ( spr.) Protokolant stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] r., nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. C. kwotę [...] ([...]) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Starosta Powiatu Ż., na wniosek przedstawiciela inwestora zastępczego "A" Spółki z o.o. w R., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę masztu antenowego na działce o nr geodezyjnym [...], położonej w Ł., a w toku tego postępowania w dniu [...] r. wydał decyzję, nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił B Spółce z o.o w W. pozwolenia na budowę masztu antenowego telefonii komórkowej [...] wraz z kontenerem do obsługi urządzeń, drogi dojazdowej oraz przyłącza energetycznego, według projektu budowlanego opracowanego przez zespół autorski pod kierunkiem inż. M.L. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył wszystkie wymagane dokumenty, stąd też wniosek zasługiwał na uwzględnienie w całości.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. C. wnosząc o wstrzymanie wykonania tejże decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy dotyczącej ustalenia dla spornej inwestycji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W odwołaniu tym wskazał bowiem, iż wraz z właścicielami sąsiednich nieruchomości wystąpił do Sądu ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] r., nr [...], którą to ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji inwestycji w postaci budowy masztu antenowego na działce o nr [...], położonej w Ł.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji podając w uzasadnieniu, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł., w jednostce strukturalnej A 46 MN dopuszcza się lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem Wojewody urządzenia telefonii komórkowej stanowią właśnie tego typu urządzenie. Powołując się natomiast na znajdujące się w aktach sprawy pismo Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Ka 375/01, wskazał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie wstrzymuje możliwości wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz nie wstrzymuje procesu inwestycyjnego. Podniósł ponadto, że projekt budowy masztu został pozytywnie uzgodniony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Wojewoda stwierdził również, iż odwołujący się nie uzyskał w żadnym organie odwoławczym potwierdzenia zasadności zgłaszanych zarzutów, gdy tymczasem inwestor zastępczy – Spółka "A", działający w imieniu i z upoważnienia [...] złożył wszystkie wymagane dokumenty. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że Starosta Powiatu Ż. w wydanej przez siebie decyzji nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. domagał się uchylenia powyższej decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż orzekające w sprawie organy administracji, pomimo uzyskania informacji o zaskarżeniu do sądu administracyjnego decyzji ustalającej dla spornej inwestycji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, wydały decyzję zezwalającą na budowę masztu antenowego, co w ocenie skarżącego jest naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację, wnosząc o oddalenie skargi. Wskazał ponadto, że na tym etapie procesu inwestycyjnego przedwczesnym jest zarzut o przyszłej szkodliwości i uciążliwości urządzeń telefonii komórkowej.

Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – B Spółki z o.o. w W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że wydana przez Starostę Powiatu Ż. decyzja o pozwoleniu na budowę masztu antenowego telefonii komórkowej opatrzona została klauzulą prawomocności, przedkładając jednocześnie na powyższą okoliczność odpis powołanej decyzji. Na tej podstawie inwestycja została zrealizowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), obowiązującej w dacie orzekania przez organy, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Decyzję w tym przedmiocie, która wytycza w sposób ogólny podstawowe kierunki projektowanej inwestycji, inwestor obowiązany jest dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę ( art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Jednocześnie, stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej orzekający w sprawie pozwolenia na budowę, przed wydaniem decyzji sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie, organ ten nakłada obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Powołane przepisy wskazują zatem na ścisłe powiązanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z decyzją o pozwoleniu na budowę, statuując związanie organu administracji architektoniczno-budowlanej wymaganiami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która w sposób przesądzający z punktu widzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtuje zamierzenie inwestycyjne. Dodać jeszcze należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że powołany art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego nakazujący organowi przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i wydaniem pozwolenia na budowę dokonanie sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu lub działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie może być rozumiany jako nakaz dokonania powtórnej kontroli zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami gminnego przepisu planistycznego, czy wręcz by organ mógł skutecznie zakwestionować w postępowaniu o pozwolenie na budowę ocenę w tym zakresie właściwego organu gminy. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż z przepisu tego wynika obowiązek sprawdzenia, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie uległ zmianie, czy w związku z tym decyzja nie wygasła, czy inwestor wystąpił o pozwolenie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( por. wyroki NSA z 22 marca 1999 r. sygn. II SA/Ka 1158/98, z 18 listopada 2003 r. sygn. II SA/Łd 2134/00 ). Nie może być jednak kwestionowane, że w razie stwierdzenia oczywistej sprzeczności między planowaną inwestycją, a ustaleniami planu miejscowego powinnością organu administracji architektoniczno-budowlanej byłoby zainicjowanie nadzwyczajnego postępowania w celu wzruszenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a jednocześnie wstrzymanie się - poprzez zawieszenie postępowania – z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy ( por. np wyroki NSA z 14 listopada 1997 r. sygn. II SA/Ka 428/96, z 4 stycznia 1999 r. sygn. IV SA 2044/96, SN z 21 maja 2002 r. sygn. II RN 77/01 ).

W rozpoznawanej sprawie stwierdzić przyjdzie, iż w dacie orzekania przez organy administracyjne wydana uprzednio ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu korzystała z domniemania mocy obowiązującej. Wniesienie skargi do Sądu, mając na uwadze brzmienie art. 40 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), nie wstrzymywało jej wykonania. Za chybiony i nie znajdujący uzasadnienia prawnego należy uznać w tej sytuacji zarzut skarżącego, iż z uwagi na sam fakt wniesienia skargi do Sądu administracyjnego organ administracji architektoniczno-budowlanej właściwy w sprawie pozwolenia na budowę winien był wstrzymać się z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. W toku jednakże niniejszego postępowania sądowego, na mocy prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 375/01, uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji. Zgodnie z tym co rozważono, decyzja o pozwoleniu na budowę oparta jest o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która tym samym wchodzi w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uchylenie tej decyzji przez Sąd w myśl art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zatem skutkować musi również uchyleniem zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi obligatoryjną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

W niniejszej sprawie staje się to tym bardziej konieczne, skoro w motywach kasacyjnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako przyczynę uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wskazano niewyjaśnienie w sposób wszechstronny zagadnienia zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podzielić należy zawarte w uzasadnieniu tego orzeczenia wątpliwości, czy na terenie objętym jednostką strukturalną A 46 MN w zabudowie mieszkaniowej dopuszczalne jest sytuowanie masztu antenowego telefonii komórkowej, w szczególności zaś w aspekcie dokonanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej wykładni w kwestii zaliczenia wskazanej inwestycji do urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem Sądu nie jest to bowiem realizacja infrastruktury technicznej, o której mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) dla potrzeb zabudowy mieszkaniowej. Budowa stacji telefonii komórkowej nie może być również traktowana w kategorii realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 13 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzić więc należy, iż orzekające w sprawie organy nie rozważyły w sposób wyczerpujący kwestii oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie i jej szkodliwości. Nie można zwłaszcza zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, jakoby przedwczesną była obawa o przyszłej szkodliwości i uciążliwości urządzeń telefonii komórkowej. Ponadto organ pierwszej instancji precyzując w swej decyzji liczne i szczegółowe warunki, jakie muszą zostać spełnione przez inwestora przy realizacji projektowanej inwestycji, w ogóle nie odniósł się do kwestii związanej z potrzebą ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności nie wskazał żadnych okoliczności i argumentów, z których wynikałoby, że interesy tych osób nie zostaną naruszone w stopniu wykraczającym poza dopuszczalne normy.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie na zasadzie art. 152 wskazanej ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zgodnie z treścią powołanego przepisu rozstrzygnięcie w tym przedmiocie straci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozstrzygającego niniejszą sprawę.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy zastosowaniu art. 97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 3 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej ( Dz.U. Nr 117, poz. 563 ze zm. ).

Ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności ustali organ, na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy spornego masztu antenowego, po uchyleniu przez Sąd ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Wynik tamtego postępowania, jak również ustalenie, czy inwestycja nie jest już zrealizowana, ukierunkuje dalszy tok postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W trakcie merytorycznego orzekania rozważona musi zostać kwestia oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, zwłaszcza zaś w kierunku możliwości naruszenia interesu osób trzecich. Wskazania wymaga bowiem, iż w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść, do naruszenia uzasadnionego interesu osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości. Pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" winno być przy tym interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a ochrona tych interesów obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na drugą, nie tylko pod względem zachowania wymogów techniczno-budowlanych, ale także ocenę, czy np. nie nastąpi pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, jak również stanu środowiska w zakresie dopuszczalnych poziomów emisji pola magnetycznego i jego oddziaływania na znajdującą się w sąsiedztwie zabudowę mieszkalną. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich". (vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2085/98, LEX nr 55752). Jeśli zaś okaże się, że sporna inwestycja jest już zrealizowana, wymienione zagadnienia winny stanowić przedmiot rozważań organu nadzoru budowlanego w oddzielnym, wszczętym z urzędu postępowaniu. Przy okazji wyjaśnienia wymagać będzie kwestia nadania przez organ klauzuli prawomocności decyzji Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] r. i skutków prawnych tej czynności.