Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 267/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 23a
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1494
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych
article: art. 7, 77 § 1 i 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 135, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 10 ust. 5 lit. a
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi "A" spółki z o.o. spółki komandytowej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "A" spółki z o.o. spółki komandytowej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD) decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] nałożył na "A" sp. z o. o, spółka komandytowa – na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d) karę pieniężną w wysokości 500 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie dotyczące obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Naruszenie to zostało ujawnione podczas kontroli drogowej [...] lutego 2015 r. w miejscowości [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów, składającym się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...], który kierowany był przez K.S. w załodze dwuosobowej z M.B. wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy na trasie Niemcy - Polska w imieniu i na rzecz firmy "A" sp. z o. o, spółka komandytowa. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, na podstawie odczytu danych z karty kierowcy – K.S., że ostatni odczyt wykonany został [...] stycznia 2015 r., czyli do dnia kontroli drogowej tj. [...] lutego 2015 r. nie zostały prawidłowo pobrane dane (minęło 33 dni). Przedmiotowe naruszenie zostało opisane w protokole kontroli nr [...].

Pismem z [...] lutego 2015 r. WITD zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Następnie pismem z [...] lutego 2015 r. strona przesłała wyjaśnienia w sprawie do których dołączyła następujące dokumenty: kserokopię wykresówek, zwolnienie lekarskie i wniosek o urlop wypoczynkowy kierowcy K.S.. Jednocześnie strona wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków: kierowcy K.S., komandytariusza R.C. i kadrowej J.Ż. na okoliczność przeszkolenia kierującego w zakresie wczytywania danych cyfrowych.

Postępowanie zakończyło się wydaniem [...] kwietnia 2015 r. przez WITD decyzji administracyjnej nr [...] nakładającej na skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 zł.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie w którym wniosła o jej uchylenie i odstąpienie od nakładania kary pieniężnej oraz umorzenie postępowania bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

- obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 107 Kpa poprzez dokonanie wybiórczego uzasadnienia faktycznego decyzji i nie podania przekonywujących przyczyn nieprzeprowadzenia zawnioskowanych dowodów;

- naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, przejawiające się brakiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także niezbadanie okoliczności podnoszonych przez skarżącą;

- naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 oraz art. 92b ust. 1 u.t.d, poprzez nieprzyjęcie, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżąca jako podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie naruszyła obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy.

Zdaniem strony organ I instancji nie przeprowadził żadnego z zawnioskowanych przez nią dowodów, tj. nie przesłuchał żadnego ze świadków, ani nie dopuścił dowodu z żadnego z przedłożonych przez nią dokumentów. Nadto organ I instancji nie odniósł się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji ani słowem, co do jej wyjaśnień i argumentów, pomijając je kompletnie. Strona stoi na stanowisku, iż kierujący K.S. nie był przypisany do konkretnego samochodu wyposażonego w tachograf cyfrowy i nie wykonywał pracy ciągle przy użyciu takiego pojazdu. Nadto w dniach [...] stycznia 2015 r. - [...] lutego 2015 r. ww. kierowca wykonywał pracę prowadząc pojazd wyposażony tylko w tachograf analogowy. W ww. okresie nie wykonywał natomiast pracy przy użyciu samochodu, który byłby wyposażony w tachograf cyfrowy. Tym samym wykonując pracę przy użyciu pojazdu wyposażonego w tachograf analogowy nie mógł korzystać z karty kierowcy. Z przedmiotowej karty kierowca zaczął korzystać dopiero na kilka dni przed kontrolą, tj. od [...] lutego 2015 r. Od poprzedniego zatem sczytania danych z karty kierowcy do dnia kontroli został na niej zarejestrowany tylko okres 5 dni czasu pracy kierowcy. Jak zaś w ocenie strony stanowią przepisy, w szczególności treść rozporządzenia Komisji UE nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Tym samym zdaniem strony w chwili kontroli nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia.

Decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie WITD.

Uzasadniając decyzję GITD wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d, która przewiduje karę pieniężną w wysokości 500 złotych z tytułu naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas analizy danych cyfrowych zapisanych na karcie kierowcy K.S. o nr [...], stwierdzono że nie został zachowany termin na wczytanie z niej danych. Analiza z dnia kontroli wykazała, iż ostatnie pobieranie danych z ww. karty zostało wykonane [...] stycznia 2015 r., czyli 33 dni od dnia kontroli, która miała miejsce [...] lutego 2015 r. Tym samym przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku odczytu danych z pamięci karty kierowcy w ustawowym terminie. Przekroczono czas odczytu o 5 dni.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

b) Do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.

c) Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.

Stosownie do art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), określi, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy podmiot pobiera: Dane z karty kierowcy podmiot pobiera: 1) co najmniej raz na 28 dni: 2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy; 3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe; 4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy; 5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. 2. Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.

Zgodnie z art. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych, rozporządzenie ustanawia okresy na wczytanie danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy do celów art. 10 ust. 5 lit. a ppk i rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Do celów rozporządzenia "odpowiednie dane" oznaczają wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości. Maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:

a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;

b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

Odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie.

Sankcją za naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d jest kara pieniężna w wysokości 500 złotych.

Zdaniem GITD, biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, kara pieniężna została nałożona na stronę słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, skazuje że strona nie dokonała w wymaganym przepisami czasie sczytania danych zawartych na karcie kierowcy K.S.. Analiza zaś danych pobranych w trakcie kontroli zawartych na karcie kierowcy wykazała, że ostatni odczyt z niej miał miejsce [...] stycznia 2015 r., zatem od ostatniego wczytania minęło 33 dni.

GITD wskazał, że strona zarówno w przesłanym odwołaniu jak i wyjaśnieniach przedstawionych przed organem I instancji podnosiła, że w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] lutego 2015 r. kontrolowany kierowca nie prowadził pojazdów wyposażonych w tachograf cyfrowy, tylko analogowy i dopiero na kilka dni przed kontrolą zaczął używać karty kierowcy w celu rejestracji swojego czasu pracy. Zdaniem strony ww. okoliczność zwalniała ją od obowiązku pobrania danych z karty.

Organ odwoławczy biorąc pod uwagę ww. stanowisko strony stwierdził, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ podkreślił, że w krajowym, polskim porządku prawnym - z uwzględnieniem przepisów unijnych - w wykonaniu delegacji z art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, Minister Transportu wydał rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. W myśl § 4 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni. Nieprzestrzeganie przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia na mocy art. 92a ust. 1 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną, w wysokości określonej w załączniku nr 3 tej ustawy, lp. 6.3.11. i wynosi 500 zł. Jak ustalił organ I instancji, dane z karty kontrolowanego kierowcy były ostatnio wczytywane [...] stycznia 2015 r., czyli 33 dni przed kontrolą. Tym samym organ I instancji słusznie stwierdził, że doszło do uchybienia obowiązku określonego normą § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zatem stanowisko organu I instancji jest zasadne i niewątpliwie zgodne z prawem, skoro wskazane wyżej przepisy wyznaczają maksymalny okres na wczytanie danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni, a w czasie kontroli ujawniono przekroczenie tego terminu, wobec czego uznać należy, że skarżąca nie dochowała opisanego wymogu, co skutkuje nałożeniem kary finansowej.

W ocenie GITD obowiązek regularnego wczytywania danych z karty kierowcy nie jest uzależniony od tego, czy w danym czasie kierowca prowadził pojazd wyposażony w tachograf cyfrowy, czy też analogowy. Zaakcentować należy bowiem, że obowiązkiem pracodawcy (przewoźnika) jest przy wykorzystaniu specjalnych narzędzi (np. klucza do pobierania danych lub komputera z oprogramowaniem podłączony do tachografu) i tzw. karty przedsiębiorstwa - pobierać dane z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni u dane z tachografu co najmniej raz na 90 dni.

GITD zaakcentował, że w pełni zgadza się z organem I instancji co do faktu, iż strona sama przeczy swoim wyjaśnieniom. Mianowicie jak wskazała skarżąca kontrolowany kierowca w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] lutego 2015 r. prowadził pojazd wyposażony w tachograf analogowy, czego dowodem są nadesłane kopie wykresówek. W takim przypadku zdaniem strony nie powinien nastąpić odczyt z karty kierowcy, gdyż kierujący jej nie używał. Jak zaś wynika z analizy danych cyfrowych w dniu [...] stycznia 2015 r., czyli w trakcie ww. okresu, gdy kierujący wykonywał przejazdy pojazdem wyposażonym w tachograf analogowy nastąpił odczyt z karty kierowcy. Skarżąca zatem dopełniła w ww. okresie ciążącego na niej obowiązku pobrania danych z karty kierowcy, czego natomiast nie zrobiła ponownie przed upływem 28 dni od ostatniego pobrania.

Rozporządzenie Komisji nr 581/2010, na które powołała się skarżąca, określa maksymalne okresy wczytywania danych. Obowiązujący natomiast art. 10 ust. 5 lit. a ppkt ii) rozporządzenia nr 561/2006 (WE) daje Państwom Członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych ze wskazaniem, że dopuszczalne jest określenie krótszych terminów wczytywania danych. Przepisy rozporządzenia nr 581/2010 miałyby zastosowanie jedynie wtedy, gdyby Państwo Członkowskie określiło dłuższe okresy sczytywania danych, wówczas obowiązywałyby okresy maksymalne określone przez Komisję. Fakt określenia w preambule maksymalnego okresu na wczytanie danych nie oznacza, że Państwa Członkowskie nie mogą określać terminów krótszych - zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006. Gdyby tak było, zbytecznym byłoby bowiem użycie w rozporządzeniu nr 581/2010 - określenia "maksymalny" w odniesieniu do przewidzianego w nim okresu na wczytanie danych (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Sz 734/14).

Tym samym twierdzenia strony, iż organ błędnie ustalił okres wczytania danych z karty kierowcy są niesłuszne i nie mogą zostać uwzględnione.

GITD wskazał ponadto, iż nie doszukał się również przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony w rozumieniu art. 92c u.t.d, bowiem taka sytuacja miałaby miejsce tylko wówczas, gdyby strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, ewentualnie gdyby za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, bądź też gdyby od dnia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Zdaniem organu odwoławczego, na gruncie niniejszej sprawy przepisy te nie znajdą zastosowania. Strona miała bowiem wpływ na powstanie naruszenia, któremu zapobiegłaby gdyby we właściwym terminie dokonała sczytania danych z karty kierowcy.

Należy wskazać, iż znowelizowany art. 92c u.t.d wskazuje na tożsame przesłanki z tymi wyrażonymi w poprzednim stanie prawnym (sprzed 01.01.2012 r.) art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. Wobec powyższego zasadne staje się przywołanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 989/08) gdzie stwierdzono, iż " okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć" A zatem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Przestrzeganie terminów sczytywania danych leży w interesie przedsiębiorcy. Powyższą kwestię porusza kolejny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.09.2014 (sygn. akt II GSK 1027/13), w którym stwierdzono, " iż uwolnienie się obecnie od odpowiedzialności przez przewoźnika na gruncie tego przepisu jest jeszcze trudniejsze, niż było przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym dokonaną z dniem 1 stycznia 2012 r. Obecnie bowiem warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia

Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09 wskazał, że "zatem jedynie zaistnienie nie dających się przewidzieć zdarzeń lub okoliczności stanowi podstawę do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Nie ulega więc wątpliwości, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Wskazać należy, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny".

GITD zaznaczył, że skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane ze stwierdzonym naruszeniem były okolicznościami, na które strona miała wpływ i mogła je przewidzieć.

Organ II instancji nie znalazł również podstaw do uwzględnienia przesłanek egzoneracyjnych, o jakich mowa w art. 92b u.t.d. Przepis ten bowiem daje możliwość nienakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, nie ma jednak zastosowania do naruszeń związanych z obsługą urządzenia rejestrującego.

Przepisy ustawy o transporcie będące przepisami prawa o charakterze powszechnie obowiązującym, wyraźnie sankcjonują sytuację, w której naruszono obowiązek wczytywania danych z karty kierowcy. Jednocześnie te same przepisy nie przewidują żadnych okoliczności łagodzących, wyłączających odpowiedzialność za stwierdzone nieprawidłowości. Co więcej, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2002 r. (sygn. akt IV SA 1836/00): "Odstąpienie przez organ od wymierzenia kary w przypadku, kiedy jest ona obligatoryjna, stanowiłoby rażące naruszenie zawartej w art. 6 Kpa zasady, iż organy administracji działają na podstawie przepisów prawa",

Stosownie bowiem do treści art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy to fakty dotyczące przedmiotu postępowania, których ustalenie jest niezbędne dla prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Znaczenie ma tylko taki fakt, z którym prawo wiąże skutek prawny.

Analizując przebieg postępowania pierwszo instancyjnego organ odwoławczy stwierdził, że organ ten prawidłowo pouczył stronę o przysługujących jej prawach, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego. Nadto organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Nadto wskazać należy, że strona w toku postępowania przed organem I instancji miała zapewniony czynny udział z którego skorzystała składając pisemne wyjaśnienia. Tym samym stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji było w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ odwoławczy nie podziela zarzutu strony, jakoby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 8 czy 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do przypisania WITD zaniedbania obowiązków proceduralnych.

Organ odwoławczy stwierdził też, że organ I instancji prawidłowo postąpił z wnioskiem skarżącej o przesłuchanie w charakterze świadków: kierowcy K.S., komandytariusza R.C. i kadrowej J.Ż. na okoliczność przeszkolenia kierującego w zakresie wczytywania danych cyfrowych oraz prowadzenia pojazdu w kontrolowanym okresie, nie uwzględniając go. Zgodnie bowiem z art. 78 § 2 Kpa, organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej odnosił się do okoliczności, które zostały już bezsprzecznie ustalone w toku kontroli i które w części nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego, organ I instancji mógł - stosownie do wyżej wskazanego przepisu - nie uwzględnić żądania przesłuchania w charakterze świadków ww. osób. Podkreślić należy fakt, że przeprowadzenie dowodu na okoliczności stwierdzone już za pomocą innych dowodów jest czynnością zbędną i niecelową. Zdaniem organu II instancji sprawa została dostatecznie wyjaśniona przez organ I instancji i zarzuty strony w zakresie braków w ustaleniach faktycznych nie zasługują na uwzględnienie.

Powyższa decyzja GITD stała się przedmiotem skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżąca wniosła o

a. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji organu II Instancji w całości oraz umorzenie postępowania;

b. stwierdzenie, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku;

c. zasądzenie od GITD na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej zwrotu kosztów postępowania sądowego,

a w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, o:

a. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji organu II Instancji w całości;

b. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

c. stwierdzenie, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku;

d. zasądzenie od GITD na rzecz Skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23.08.2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, poprzez przyjęcie, że Skarżąca dopuściła się naruszenia obowiązku pobierania danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni, podczas gdy w okresie od [...].01.2015r, do [...].02.2015r. na karcie kierowcy nie zostały zapisane żadne dane, które można by było pobrać, a tym samym uznać należy, że do naruszenia w/w przepisu przez skarżąca w rzeczywistości w ogóle nie doszło;

II. naruszenie art. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 01.07.2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, poprzez przyjęcie, że skarżąca dopuściła się naruszenia obowiązku pobierania "odpowiednich danych" z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni, podczas gdy w okresie od [...].01.2015r. do [...].02.2015r. na karcie kierowcy nie zostały zarejestrowane żadne dane, które można by było pobrać, a obowiązek sczytywania danych z karty kierowcy dotyczy i może dotyczyć wyłącznie danych faktycznie zarejestrowanych na karcie, a tym samym uznać należy, że do naruszenia w/w obowiązku przez skarżąca w rzeczywistości w ogóle nie doszło:

III. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej zgłaszanych w toku postępowania oraz niewyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania, których uwzględnienie i wyjaśnienie prowadziłoby do całkowitego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zgodnie z rzeczywistymi zdarzeniami, a tym samym do stwierdzenia, że nie doszło w ogóle do naruszenia przez skarżącą obowiązku terminowego sczytywania danych z karty kierowcy;

IV. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które przejawiło się w:

a. braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oceny wszelkich faktów i środków dowodowych w sposób wszechstronny (art. 77 §1 KPA w związku z art. 80 KPA),

b. niezbadaniu okoliczności podnoszonych przez skarżąca uzasadniających przyjęcie, że nie doszło w ogóle do naruszenia przez Skarżąca obowiązku terminowego sczytywania danych z karty kierowcy, a w efekcie naruszenie art. 8 KPA;

V. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli wyrażonej w art. 8 KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przejawiło się w zaniechaniu przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów oraz zaniechaniu zbadania okoliczności podnoszonych przez skarżącą takich jak w szczególności:

a. nieużywanie przez kierowcę K.S. karty kierowcy w okresie od [...].01.2015r. do [...].02.2015r., a co za tym idzie, fakt iż na karcie tej nie mogła zostać zapisana w tym okresie żadna aktywność,

b. że oficjalnie obowiązujący i legalny program komputerowy 4Trans 4.2.2.1 posiada możliwość sczytywania danych z elektronicznych kart kierowców tylko w przypadku, gdy zarejestrowane są na nich dane dotyczące czasu pracy kierowcy w danym okresie;

VI. obrazę przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 §3 KPA poprzez dokonanie wybiórczego uzasadnienia faktycznego decyzji i niepodanie przekonujących przyczyn, dlaczego nie przeprowadzono dowodów zawnioskowanych przez skarżącą na wszystkie okoliczności wskazywane przez skarżącą konsekwentnie od początku postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła swoją argumentację i stanowisko odnoszące się do powyższych zarzutów.

Odpowiadając na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a), wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 P.p.s.a w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.

Powyższe oznacza, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zatem sądy administracyjne nie są władne - czego (ewentualnie) domaga się skarżąca - uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie administracyjne.

Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną przez skarżącego podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli działalności administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja GITD jak i poprzedzająca ją decyzja WITD wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Podstawową regulacją prawną ustanawiającą przepisy dotyczące obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy jest przepis art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ.U.UE. L. Nr 102 z 11.04.2006). Stosownie do treści tego przepisu, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 : i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z lit. b cytowanego ustępu 5 art. 10, do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, w myśl której oznacza ono kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanego w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty do tachografów. Dodać należy, iż w myśl lit. t rozdziału I rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, "karta kierowcy" oznacza kartę do tachografów wydaną konkretnemu kierowcy przez organy Państwa Członkowskiego. Stosownie zaś do treści lit. c ustępu 5 art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.

Maksymalne okresy dotyczące wczytywania danych określone zostały w wykonaniu powyższej delegacji, w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy (DZ.UE.L.2010.168.16). W pkt 3 preambuły tego rozporządzenia wskazano, że regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, natomiast określenie maksymalnego okresu na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy pozwoli na ściślejsze ujednolicenie warunków działalności przedsiębiorstw transportu drogowego w całej Unii. Stosownie do art. 1 ust. 1 i ust. 3 powołanego rozporządzenia maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej i 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

Z uwzględnieniem powyższych warunków częstotliwość pobierania danych z tachografu cyfrowego oraz z karty kierowcy określone zostały w krajowym, polskim porządku prawnym. W przepisie art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz.U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.) zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywanie tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań określonych w rozporządzeniu 561/2006 Parlamentu Europejskiego.

W wykonaniu tej delegacji Minister Transportu wydał rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.). W myśl § 4 ust. 1 pkt 1) tego rozporządzenia dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni.

Nie może budzić wątpliwości, że powyższe unormowania kreują po stronie przedsiębiorstwa transportowego, nie tylko obowiązek przechowywania i udostępniania ww. danych ale również obowiązek ich wczytywania. Należy tu zaznaczyć, że w niniejszej sprawie sankcja została nałożona za brak wczytania danych z karty kierowcy.

Konstatując, to nieprzestrzeganie norm ustanowionych przywołanymi przepisami na mocy u.t.d. sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Zgodnie z treścią załącznika nr 3 do ustawy Lp. 6.3.11 - za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy kara wynosi 500 zł.

W realiach kontrolowanej sprawy organy Inspekcji Transportu Drogowego zmierzają do wykazania, że skarżąca spółka dopuściła się naruszenia ujętego w lp. 6.3.11. załącznika nr 3 do u.t.d, co uzasadniać ma wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w kwocie 500 zł w oparciu o art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 6 u.t.d. Jak wynika bowiem z ustaleń poczynionych w toku kontroli drogowej, która odbyła się [...] lutego 2015 r., ostatni odczyt z karty kierowcy miał miejsce [...] stycznia 2015 r. a zatem od ostatniego wczytania minęło 33 dni. Tymczasem zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy powinny być pobierane co najmniej raz na 28 dni.

Organy czyniąc powyższe, istotne dla sprawy ustalenia faktyczne dopuściły się jednakże naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Organy całkowicie pominęły bowiem przy dokonywaniu powyższych ustaleń wyjaśnienia strony skarżącej, w których stara się ona wykazać, że wczytywania danych z karty kierowcy dokonywała terminowo, a także przedstawiony na poparcie tych wyjaśnień materiał dowodowy. Organy Inspekcji Transportu Drogowego nie dokonały przesłuchania osób wskazanych przez stronę w piśmie z [...] lutego 2015 r. oraz nie przeprowadziły dowodu z dokumentów zawnioskowanych przez skarżącą. Tymczasem strona skarżąca konsekwentnie w toku postępowania oraz w odwołaniu wskazała i wykazała przedłożoną dokumentacją, że zatrudniony w firmie kierowca K.S. pracę pojazdem wyposażonym w tachograf analogowy wykonywał od [...] stycznia 2015 r. do [...] lutego 2015 r. a wczytanie danych nastąpiło [...] stycznia 2015 r., bowiem ostatnia aktywność na karcie kierowcy dotyczyła okresu od [...] grudnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. Zatem w dniu kontroli – [...] lutego 2015 r. - mogły być zapisane dane wyłącznie z okresu 5 dni (dni zarejestrowanej działalności), bowiem pierwsza aktywność na karcie kierowcy zapisana została [...] lutego 2015 r., kiedy to kierowca używał samochodu wyposażonego w tachograf cyfrowy.

Wobec powyższego odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze, które w istocie zmierzają do wykazania znaczenia przedstawionych danych cyfrowych dla ustaleń faktycznych kontrolowanej sprawy, jest przedwczesne. Oceny takiej powinien bowiem dokonać organ Inspekcji Transportu Drogowego, jako że tut. Sąd powołany jest wyłącznie do jej następczej kontroli pod względem zgodności z prawem.

Ponownie rozpoznając sprawę WITD uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, a także zawarte w nim wskazania, co do dalszego postępowania, w tym w szczególności dokonując ustaleń faktycznych sprawy, postępując zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., weźmie pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącą przy piśmie z [...] lutego 2015 r., a ich ocenie da wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono z kolei w punkcie II. sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.