Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 531/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant: st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi C. sp. k. w O. na uchwałę Rady Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce z dnia 22 lipca 2020 r., nr XXIX.247.2020 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Rada Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce w dniu 22 lipca 2020 r., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 713, dalej: "u.s.g.") oraz art. 20 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., dalej: "u.p.z.p."), podjęła uchwałę nr XXIX.247.2020 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Ociążu i Skalmierzycach (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2020 r., poz. 6511, dalej: "uchwała nr XXIX.247.2020").

W § 1 ust. 1 uchwały nr XXIX.247.2020 przyjęto, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Ociążu i Skalmierzycach, zwana dalej zmianą planu, położona jest w południowo – zachodniej części gminy i obejmuje obszar o powierzchni około 50,4 ha. Szczegółowy przebieg granic obszaru objętego zmianą planu, stosownie do § 1 ust. 2, przedstawiono w rysunku w skali 1:2000, będącym integralną częścią zmiany planu.

W § 10 pkt 6 uchwały wskazano na następujące ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej – zakazuje się lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW. Jednocześnie w pkt 7 lit. d tego samego § podano, że obsługę obszaru objętego zmianą planu miejscowego w zakresie infrastruktury technicznej określa się następująco – zaopatrzenie w energię elektryczną powinno się odbywać sieciami wysokiego, średniego i/lub niskiego napięcia, odpowiednio do potrzeb, z zastrzeżeniem lit. h oraz przy uwzględnieniu ograniczeń związanych z tymi sieciami. We wspomnianej ostatnio lit. h postanowiono, że na własne potrzeby dopuszcza się wykorzystywanie lokalnych źródeł energii, nie powodujących pogorszenia stanu środowiska, takich jak: kolektory słoneczne czy urządzenia do odzysku energii z gruntu, wody lub powietrza.

W skardze skierowanej do tut. Sądu spółka C. Sp. k. z siedzibą w N. (dalej: "strona", "spółka") zaskarżyła powyższą uchwałę w części dotyczącej obowiązywania § 10 pkt 6 w zakresie, w jakim zakazuje lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na obszarze planu, w tym m.in. na działkach położonych w obr. O., gmina Nowe Skalmierzyce, o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujących ponad [...]ha na terenach kategorii P przeznaczonych dla zabudowy produkcyjnej, składów i magazynów, należących do skarżącej oraz na działkach [...], [...], [...], [...] należących do powiązanej osobowo spółki L. Sp. z o.o., a także na działkach [...], [...], [...], [...] należących do powiązanej osobowo spółki P. Sp. z o.o. Sp. k.

Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: 1. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3 i 7 u.p.z.p., a także art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, przez wprowadzenie w sposób nieuzasadniony zakazu lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW na nieruchomości, naruszając tym bezprawnie prawo własności skarżącej oraz działając z pominięciem wymagań ochrony środowiska i naruszając zasadę proporcjonalności ograniczając korzystanie z przysługujących jej konstytucyjnych wolności i praw; 2. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587), przez bezprawne wyłączenie określonego rodzaju działalności produkcyjnej, to jest produkcji energii elektrycznej z OZE na terenach, które są przeznaczone na wykorzystywanie do celów produkcyjnych; 3. art. 28 ust. 1 u.p.z.p., przez błędną wykładnię art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że kwestionowany zakaz nie został uzasadniony. W ocenie spółki narusza on prawo do dysponowania własnością oraz jest niekorzystny dla środowiska naturalnego i systemów energetycznych w sytuacji, gdy na tak dużym obszarze – przeznaczonym przez organ na cele przemysłowe – zakazuje się jednocześnie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW. Konieczna jest promocja OZE ze względu na zmiany klimatu oraz problemy z dostępnością tradycyjnych, kopalnych surowców, a także rosnące ceny energii i zbilansowanie energetyczne zarówno w skali makro, jak i w skali kraju.

Zdaniem skarżącej niezrozumiałe jest dlaczego na terenach przemysłowych miałaby być wyeliminowana produkcja energii elektrycznej ze słońca. Produkcja energii ze słońca – co wydaje się oczywiste – w żaden sposób nie koliduje z przeznaczeniem terenu ogólnie na cele przemysłowe. Kompleks produkcyjno- magazynowy w O. przy ul. [...], z powierzchnią dachów przekraczającą 20ha, jest optymalnym miejscem na realizację nadachowych lub naściennych proekologicznych inwestycji w panele fotowoltaiczne, bez ingerencji w krajobraz, czy użytki rolne w postaci połaci farm fotowoltaicznych. Wobec tego zakaz lokalizacji takiej instalacji nie znajduje uzasadnienia. W obecnym stanie prawnym nie przewiduje się rozmieszczenia terenów pod instalacje fotowoltaiczne inne niż wolnostojące w studium, a więc również w planie miejscowym. Także w stanie prawnym z dnia podjęcia uchwały ograniczenie możliwości lokalizowania fotowoltaiki innej niż wolnostojąca na dachach zakładów przemysłowych i to o powierzchni 20ha dowodzi naruszenia zasady proporcjonalności. Nie służy to ani ochronie środowiska, ani ochronie ładu przestrzennego, natomiast stanowi daleko idącą i irracjonalną ingerencję w sposób wykonywania prawa własności, przy korzystaniu z tych terenów na cele zabudowy przemysłowej.

Skarżąca podniosła także, że nie jest prawidłowa interpretacja art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., zgodnie z którą, jeśli w studium oraz miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zamieszczono obszarów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, to budowa instalacji fotowoltaicznej o mocy przekraczającej 100kW (obecnie 500kW) nie jest dopuszczalna. Teren, na którym mają być zlokalizowane urządzenia OZE, musi mieć przeznaczenie produkcyjne. Powyższe przepisy dają możliwość wyznaczenia miejsc lokalizacji OZE. Jest to jednak dodatkowa możliwość na wypadek, gdyby organy gminy chciały ustalić przeznaczenie terenów tylko pod ten jeden rodzaj produkcji. Ustawa upoważnia więc do wskazania terenów innych niż produkcyjne, na których możliwa jest produkcja energii z OZE. Jednocześnie spółka zwróciła uwagę, że w przypadku instalacji fotowoltaicznych brak jest obowiązku wyznaczania stref ochronnych ze względu na brak ich oddziaływania, a więc brak kryteriów pozwalających na określenie granic stref.

Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce w odpowiedzi na skargę wniosła o jej uwzględnienie. W uzasadnieniu podniesiono, że 22 lipca 2020 r. obowiązywało studium przyjęte uchwałą nr XV/103/08 Rady Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce z 22 sierpnia 2008 r. zawierające zapisy zakazujące na terenie objętym planem budowy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW. Dlatego w obowiązującym planie zapisany został zakaz, o którym mowa w § 10 pkt 6. W dniu 27 maja 2022 r. Rada Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce podjęła uchwałę nr LVI.477.2022 w sprawie uchwalenia zmiany studium, która nie zawiera już tych zapisów.

Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 21 października 2022 r., pełnomocnik skarżącej spółki wniósł i wywiódł jak w skardze, zaś pełnomocnik organu wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca spółka uczyniła przedmiotem skargi uchwałę nr XXIX.247.2020 w części obejmującej jej § 10 pkt 6 w zakresie, w jakim odnosi się on do działek należących do skarżącej oraz do działek należących do powiązanych osobowo spółek L. Sp. z o.o. i P. Sp. z o.o. Sp. k.

Na wstępie zauważyć trzeba, że inicjująca niniejsze postępowanie skarga oparta została o art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała nr XXIX.247.2020, jako akt prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), mogła być na podstawie przywołanego przepisu objęta skargą skierowaną do tut. Sądu. Dodatkowych uwag wymaga jednak kwestia naruszenia interesu prawnego skarżącej.

Jednym z warunków merytorycznego badania zgodności określonych postanowień uchwały z prawem jest wykazanie, że postanowienia te mają związek z interesem prawnym strony skarżącej i interes ten naruszają. Wynika to ze sposobu, w jaki ustawodawca ukształtował na gruncie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymację procesową. Naruszenie interesu prawnego strony następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, ów interes prawny musi być bezpośredni, realny i aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego powinno być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia bezpośredniego związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej, a zaskarżonym aktem (por. wyroki NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 208/12, z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2400/12, z 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, CBOSA).

W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia są co do zasady właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Koresponduje to z art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Skarżący uprawniony do zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego może w konsekwencji skutecznie podważać tylko te ustalenia planu, które naruszają jego prawo własności (por. wyrok NSA z 25 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1905/19, CBOSA).

Analiza skargi i powołanych w niej ksiąg wieczystych prowadzonych dla poszczególnych działek prowadzi do wniosku, że skarżąca spółka wykazała naruszenie interesu prawnego, poprzez ograniczenie jej prawa własności, dla działek o numerze ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]

W odniesieniu do pozostałych działek o numerze ewid. [...], [...], [...], [...], a także [...], [...], [...], [...], skarżąca nie wykazała natomiast w ogóle istnienia własnego interesu prawnego, lecz wprost wskazała, że prawo własności do nich przysługuje innym podmiotom, to jest odpowiednio spółce L. Sp. z o.o. oraz spółce P. Sp. z o.o. Sp. k. Bez znaczenia pozostaje przy tym to, że są to spółki osobowo powiązane ze skarżącą, skoro każda z nich w świetle regulacji ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1467 ze zm.; zob. zwłaszcza art. 8 § 1 i art. 12 tej ustawy) stanowi odrębny od skarżącej podmiot praw, w tym prawa własności.

Brak interesu prawnego skarżącej w powyższym zakresie powoduje, że skarga w tej części podlegać musi oddaleniu, jako nie oparta o przesłankę z art. 101 ust. 1 u.s.g.

Sprawowana przez tut. Sąd kontrola przeprowadzona zostanie wyłącznie co do działek, wobec których skarżąca wykazała naruszenie jej interesu prawnego. W tej części konieczna pozostaje zatem merytoryczna ocena legalności zakwestionowanego przez skarżącą § 10 pkt 6 uchwały nr XXIX.247.2020.

Dokonując tej kontroli w pierwszym rzędzie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, jednocześnie ust. 4 tego samego artykułu stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Dalej art. 94 ust. 1 u.s.g. stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego, zaś art. 94 ust. 2 tej samej ustawy, że jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.

Z regulacjami tymi współgra art. 147 § 1 P.p.s.a. zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Nie można wreszcie pominąć treści przywoływanego już art. 101 § 1 u.s.g. wprost odwołującego się do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy.

W świetle powyższych regulacji oczywistym jawi się, iż stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej podjęcia, przy czym naruszenie prawa musi mieć charakter istotny, przez co należy rozumieć wadę kwalifikowaną, która jest czymś więcej niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Chodzi tu o uchybienia mieszczące się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń prawa, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.

Granicą uprawniającą do stwierdzenia nieważności uchwały jest zatem ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia prawa przy jej podejmowaniu.

Stąd też uznać należy, iż skoro to stan prawny obowiązujący w dacie podjęcia uchwały ma decydujące znaczenie dla oceny jej legalności, to nieuprawnione jest odwoływanie się przy dokonywaniu tej oceny do treści przepisów nieobowiązujących w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, względnie do zmian w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy wprowadzonych już pod dacie podjęcia zaskarżonej uchwały.

Zatem biorąc pod uwagę, iż ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 u.p.z.p.), wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem (art. 15 ust. 1 u.p.z.p.), zaś rada gminy uchwala plan miejscowy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (art. 20 ust. 1 u.p.z.p.), to oczywistym jawi się, iż ewentualne naruszenie prawa przez plan miejscowy może w tym zakresie polegać wyłącznie na jego niezgodności ze studium obowiązującym w dacie uchwalenia planu, a nie na braku zgodności ze studium w brzmieniu przyjętym już po uchwaleniu planu.

Co za tym idzie nie mogło zostać uwzględnione przez Sąd stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, a sprowadzające się do zawnioskowania o uznanie skargi za zasadną ze względu na zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy przyjęte uchwałą Rady Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce z dnia 27 maja 2022 r., a więc uchwałą podjętą blisko dwa lata po zaskarżonej uchwale nr XXIX.247.2020 z dnia 22 lipca 2020 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Ociążu i Skalmierzycach.

Wprowadzone przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zmiany w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Nowe Skalmierzyce winny być natomiast uwzględniane w planach miejscowych uchwalanych po wprowadzaniu zmian w studium, względnie przy zmianach wprowadzanych przez Radę Miasta i Gminy Nowe Skalmierzyce do planów już uprzednio przyjętych.

Oceniając zaskarżoną uchwałę pod kątem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej podjęcia zauważyć należy, iż ustawą z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która weszła w życie z dniem 25 września 2010 r. w art. 10 u.p.z.p. po ust. 2 dodano ust. 2a w brzmieniu: "2a. Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie."; zaś w art. w art. 15 w ust. 3 tej samej ustawy po pkt 3 dodano pkt 3a w brzmieniu: "3a) granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko".

W takim też kształcie regulacje te obowiązywały w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały z dnia 22 lipca 2020 r., nr XXIX.247.2020 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Ociążu i Skalmierzycach.

Z regulacji tych wynikało w sposób nie budzący wątpliwości, że w okresie ich obowiązywania obowiązkiem rady gminy było uwzględnienie w studium obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych, o ile na obszarze gminy przewidywało się lokalizację tego rodzaju urządzeń. Na powyższe wskazuje sposób zredagowania art. 10 ust. 2a, w tym użycie sformułowania s, iż "ustala się ich rozmieszczenia", a nie na przykład formuły, iż ustalenie takowe może być w studium uczynione.

Skoro zaś wyznaczenie w studium obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW było obligatoryjne, to brak wyznaczenia ich w studium skutkował brakiem możliwości wprowadzenia tego rodzaju przeznaczenia terenów w podejmowanych następnie planach, albowiem ewentualne dozwolenie w planie na lokalizacje tego rodzaju urządzeń, w sytuacji braku w studium odpowiednich zapisów o jakich mowa w art. 10 ust. 2a skutkowało by niezgodnością planu z postanowieniami studium.

Zauważyć bowiem trzeba, iż jeśli racjonalny ustawodawca wprowadza obowiązek określania przeznaczania obszarów pod pewne rodzaje zagospodarowania już w studium, jak na przykład w art. 10 ust.2a czy też ust.3a u.pz.p., to brak odpowiednich zapisów w studium oznacza, że na terenie gminy nie przewiduje się tego rodzaju specyficznych sposobów zagospodarowania terenu i co za tym idzie nie jest dopuszczalne wprowadzenie ich następnie w miejscowych planach.

Dalej zauważyć należy, iż wobec wskazania w art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb między innymi granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko, nie budzi wątpliwości, że w ówczesnym stanie prawnym lokalizacja na obszarze objętym planem miejscowym urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW wymagała wyznaczenia w tymże planie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, oraz ich strefy ochronne.

Brak wyznaczenia w planie miejscowym uchwalanym po 25 września 2010 r. granic terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a oznaczał bowiem, iż organy gminy wykonujące władztwo planistyczne nie widziały potrzeby wyznaczenia na danym terenie tego rodzaju obszarów, co było równoznaczne z niedopuszczalnością lokalizowania tego rodzaju urządzeń i obiektów na obszarze objętym planem.

Stanowiska powyższego nie podważa okoliczność, iż w stosunku do urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW nie wprowadzono regulacji analogicznej jak w art. 10 ust. 3b u.p.z.p. w stosunku do wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, a dopuszczającej lokalizację takich obiektów wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Regulację tą należy bowiem wykładać w ten sposób, iż lokalizacja obiektów handlowych, o których mowa w art. 10 ust. 3a możliwa jest wyłącznie na podstawie planów miejscowych, zaś lokalizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW zarówno na podstawie planów miejscowych, jak i w ich braku na podstawie decyzji lokalizacyjnych, to jednak jeżeli dla danego terenu uchwalony został plan miejscowy to lokalizacja urządzeń o których mowa w art. 10 ust. 2a na obszarze objętym planem dopuszczalna była tylko wtedy, gdy rada gminy uwzględniła taką potrzebę w planie miejscowym i wyznaczyła tereny pod budowę takich urządzeń.

Powyższe przesądza o niezasadności zgłoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.

Podkreślić przy tym należy, iż przyjęcie takiej wykładni tych przepisów jak zaproponowana w skardze czyniłoby je w praktyce zbędnymi, albowiem nawet w braku wyznaczenia w studium obszarów o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., a w planie granic terenów o jakich mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. możliwym byłoby lokalizowanie na ternie objętym planem tego rodzaju urządzeń, dla których ustawodawca wprost ustanowił szczególne wymagania planistyczne i poddał ich lokalizowanie reglamentacji. Podważałoby to zasadę racjonalnego ustawodawcy, który przepisów martwych lub nieistotnych, czy zbędnych nie ustanawia.

Orzekający w sprawie Sąd zauważył przy tym, iż Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce" przyjęte zostało uchwałą Nr XV/103/08 z dnia 22 sierpnia 2008 r., co przesądza o tym, że znajdował w stosunku do niego zastosowanie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiący, że obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz plany zagospodarowania przestrzennego województw zachowują moc. Powyższe mogłoby sugerować, iż mimo braku ustalenia w studium obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych, dopuszczalnym byłoby wyznaczenie takich obszarów w zależności od potrzeb w planie miejscowym, to jednak tego rodzaju sytuacja w kontrolowanej sprawie nie zachodziła, albowiem przedmiotowe Studium zmienione zostało uchwałą Nr XII.101.2019 z dnia 29 lipca 2019 r. W tej uchwale zmieniającej, podjętej po blisko dziewięciu latach obowiązywania art. 10 ust.2a u.p.z.p., Rada Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce nie wyznaczyła jednak obszarów o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., co uczyniła dopiero w ramach omówionej zmiany Studium przyjętej w roku 2022.

Powyższe wskazuje, iż co najmniej od daty przyjęcia zmiany Studium uchwałą Nr XII.101.2019 z dnia 29 lipca 2019 r. Rada Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce dała wyraz temu, iż na obszarze gminy nie przewiduje się wyznaczenia obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW i co najmniej w planach miejscowych przyjmowanych po tej dacie wyznaczenie na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. granic terenów pod budowę urządzeń o jakich mowa w art. 10 ust. 2a tej samej ustawy musiałoby być uznane za naruszające ustalenia studium i co za tym idzie niedopuszczalne.

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż zawarty w § 10 pkt 6 uchwały z dnia 22 lipca 2020 r., nr XXIX.247.2020 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Ociążu i Skalmierzycach zapis, iż zakazuje się lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW nie może być uznany za sprzeczny z prawem w stopniu istotnie naruszającym przepisy wyższego rzędu, albowiem w dacie przyjmowania zaskarżonego aktu prawa miejscowego tego rodzaju zakaz dla obszarów objętych planem wynikał z samego braku wyznaczenia w tymże planie granic terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz z braku wyznaczenia w obowiązującym ówcześnie studium obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych.

Zamieszczenie w planie miejscowym kwestionowanego przepisu § 10 pkt 6 m.p.z.p. w dacie uchwalenia planu nie stanowiło zatem nowego, samodzielnie wprowadzonego przez gminę pozytywnego ograniczenia w wykonywaniu prawa własności w stosunku do nieruchomości położonych na obszarze objętym planem, lecz było tylko jednoznacznym wyrazem normatywnym wynikających wprost z ustawy skutków zaniechania uchwałodawczego gminy polegającego na braku wprowadzenia do obowiązującego studium zapisów o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., zaś do zaskarżonego planu zapisów o jakich mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., co do których ustawodawca pozostawił kwestię ich wprowadzenia do planu miejscowego do oceny organów gminy, poprzez wskazanie, iż umieszcza się je w planie w zależności od potrzeb.

Co za tym idzie za niezasadny uznać należy także zarzut oznaczony w skardze nr 1., bowiem to ustawodawca ograniczył swobodę lokalizowania urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych poprzez dopuszczenie lokalizacji tego rodzaju obiektów na terenach objętych planami miejscowymi jedynie po spełnieniu wymogów wynikających z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w zw. z art. 10 ust. 2a u.p.z.p.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż skoro to ustawodawca po 25 września 2010 r. poddał lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych szczególnym wymogom, surowszym niż dotyczące innych obiektów produkcyjnych czy usługowych, czy też urządzeń o mocy niższej niż powyższa wartość graniczna, to nie sposób czynić prawodawcy lokalnemu zarzutu naruszenia wskazanych w skardze jako wzorce kontroli przepisów rangi konstytucyjnej z recypowania tego rodzaju ograniczeń przewidzianych dla tych urządzeń, do aktów prawa miejscowego. To ustawodawca, a nie prawodawca lokalny ustanowił bowiem dla urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii granicę mocy powyżej której ich lokalizacja wymagała określonych, pozytywnych zapisów w studium i planie miejscowym, co oznacza, że nie można w tym zakresie stwierdzić przekroczenia przez radę gminy granic władztwa planistycznego wyznaczanych przez zasadę proporcjonalności. Do przekroczenia władztwa planistycznego dochodzi bowiem wówczas, gdy ustalenia planu są dowolne i pozbawione racjonalnego rozważenia wartości wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., podczas gdy w kontrolowanej sprawie kwestionowane ustalenia planu wprost odwoływały się do regulacji rangi ustawowej.

Z tych samych przyczyn nie mógł wreszcie okazać się skuteczny zarzut oznaczony w skardze nr 3., a dotyczący bezprawnego wyłączenia w zaskarżonej uchwale określonego rodzaju działalności produkcyjnej, to jest produkcji energii elektrycznej z OZE, na terenach, które są przeznaczone na wykorzystywanie do celów produkcyjnych, w sytuacji gdy tego rodzaju wyłączenia tej akurat działalności związanej z wykorzystywaniem urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o określonej mocy, z ogółu działalności produkcyjnej dokonał nie prawodawca lokalny, lecz ustawodawca.

Stąd też na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.