Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 44/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 216 ust. 1, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2018r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Prezydenta Miasta, działającego w imieniu Gminy od decyzji Starosty z [...], orzekającej o zwrocie na rzecz W.M. nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów m. [...], obręb 0016, jako działka nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, ujawnionej w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kielcach księdze wieczystej [...], jako własność Gminy [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie odmówił zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów m. [...], obręb 0016, jako działka nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, odpowiadającej działce hip. nr [...]/2/3 o pow. 0.0231 ha, uwidocznionej na mapie zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w K. [...] pod nr [...], stanowiącej zgodnie z prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach księgą wieczystą [...], własność Gminy [...], będącą częścią nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep A Nr 596[...]/65 z [...], w którym oznaczona była jako plac o pow. 440 m2, stanowiący część działki nr [...] o pow. 660 m2.

W uzasadnieniu Wojewoda podał, że wnioskiem z 25 stycznia 2014 r. W.M. wystąpił o zwrot części nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej na mapie Nr [...]/62 z [...] jako działka nr [...]/2 o pow. 440 m2, (natomiast wg rejestru pomiarowego jako działka nr [...]/1 o pow. 440 m2), która to część o pow. 231 m2 obecnie wchodzi w skład działki oznaczonej w ewidencji gruntów miasta [...] nr [...]/5. Wnioskodawca podał, że zgodnie z mapą nr [...] z [...] działka nr [...]/2/2 uległa podziałowi na działki nr [...]/2/3 i [...]/2/4. Natomiast w aktualnej ewidencji gruntów objęta wnioskiem działka hip. nr [...]/2/3 wchodzi w skład działki oznaczonej nr [...]/5.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji 8 grudnia 2014 r. przeprowadził przy udziale stron postępowania oględziny nieruchomości połączone z rozprawą, które wykazały, że objęta roszczeniem o zwrot część nieruchomości, oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, zajęta jest pod pawilony handlowe oraz drzewa, żywopłot i chodnik zadaszony przebiegający w poprzek działki, dochodzący do ul. [...].

Dalej Wojewoda podniósł, że aktem notarialnym z [...], wnioskodawca sprzedał Skarbowi Państwa nieruchomość położoną w K. przy ul. W. (obecnie [...]), opisaną jako plac o pow. 440 m2, stanowiący część działki nr [..] o pow. 660 m2. Jak wynika z treści aktu, nieruchomość przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego "...". Z analizy, znajdującego się w aktach organu I instancji, Projektu Koncepcyjnego Osiedla "...", stanowiącego załącznik graficzny do zaświadczenia lokalizacyjnego z [...] wynika, że wnioskowana część wywłaszczonej nieruchomości, znalazła się w całości w granicach projektowanego osiedla mieszkaniowego "...", w obszarze oznaczonym literami ...0’P’R’STU’W’.... Na terenie, na którym usytuowana była dawna działka hip. nr [...]/2/3 o pow. 231 m2 zaprojektowano takie elementy osiedla mieszkaniowego jak: zieleń osiedlową, drzewa, place, ciągi komunikacyjne oraz pas zieleni ochronnej wzdłuż obecnej ul. [...]. Również kolejne plany zagospodarowania przestrzennego, które obowiązywały w latach 1966 - 2003 potwierdzają, że omawiana część nieruchomości, znajdowała się w terenie związanym z osiedlem mieszkaniowym. I tak w planie obowiązującym w latach 1966-1977 teren ten oznaczony był symbolem J2UK - projektowana usługa kulturalna, ewentualnie Młodzieżowy Dom Kultury, teren w pełni uzbrojony, natomiast w kolejnych latach, aż do 2003 r., był to symbol terenu MW - jako mieszkalnictwo wielorodzinne, stanowiąc zwarty kompleks terenów osiedlowych, ograniczony ulicami: Żytnią (Waligóry), Nowotki, Krakowską i Żelazną. Natomiast z dołączonych wraz z odwołaniem archiwalnych zdjęć lotniczych z lat 1977, 1982 i 1992 wynika, że teren usytuowania wnioskowanej do zwrotu nieruchomości zagospodarowany został pod zieleń osiedlową i izolacyjną oraz ciągi piesze, stanowiąc integralną część osiedla mieszkaniowego. Na zdjęciu z 2003 r. widoczny jest natomiast ciąg pawilonów handlowych, wybudowanych w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] o pozwoleniu na budowę zespołu sześciu tymczasowych pawilonów handlowo- usługowych wraz z zadaszeniem przystanku i oddanych do użytkowania w listopadzie 1996 r. Ponadto jak ustalił organ I instancji w trakcie oględzin, część nieruchomości, oznaczona jako działka nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, zajęta jest pod pawilony handlowe, ale też drzewa, żywopłot i chodnik zadaszony przebiegający w poprzek działki, dochodzący do ul. [...].

Zdaniem organu odwoławczego powyższe dowody dają podstawę, aby stwierdzić, że cel wywłaszczenia, który został określony, jako budowa osiedla mieszkaniowego, został w pełni zrealizowany, a jego realizacja nastąpiła przed 22 września 2004 r. Zatem mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., organ stwierdził, że zrealizowanie celu wywłaszczenia nie później niż przed 22 września 2004 r. sprawia, że nieruchomość nie podlega zwrotowi, niezależnie od tego czy realizacja celu nastąpiła przed, czy też po upływie 10 lat od daty wywłaszczenia.

Organ II instancji powołał liczne orzecznictwo, z którego wynikało, że w przypadku ogólnego sformułowania celu wywłaszczenia np. budownictwo mieszkaniowe, należy uznać za nie tylko obiekty mieszkalne, ale także infrastrukturę z nimi związaną jak: szkoły, boiska sportowe, przedszkola, przychodnie lekarskie, garaże, kina, zieleń osiedlową, parki, ciągi komunikacyjne, a także wszelkie instalacje podziemne i wskazał, że zrealizowanie zieleni osiedlowej i ciągów pieszych, a w późniejszym okresie usytuowanie pawilonów handlowo-usługowych, które niewątpliwie również są infrastrukturą osiedla, nie prowadzi do zmiany jakościowej celu wywłaszczenia - celu budowy osiedla mieszkaniowego i nie jest zmianą celu wywłaszczenia, ale świadczy wręcz o jego zrealizowaniu.

Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu zarzutów Wojewoda zauważył, że pomimo orzeczenia w zaskarżonej decyzji o zwrocie nieruchomości organ I instancji nie podał ani uzasadnienia prawnego, ani faktycznego. Jedyne stwierdzenie, że działka nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, pomimo upływu 30 lat, nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, nie zostało poparte wskazaniem jakiegokolwiek faktu, na podstawie którego wywiedziono takie ustalenie. Natomiast przytoczone w uzasadnieniu decyzji ustalenia, że nieruchomość przeznaczona do zwrotu zlokalizowana jest w centralnej części miasta [...], przy ul. [...], w sąsiedztwie hali widowiskowo-sportowej, że jest zabudowana pawilonami handlowo-usługowymi, a w jej otoczeniu znajduje się zabudowa skupiona wzdłuż ul. [...], a teren położenia nieruchomości uzbrojony jest w sieć energetyczną, wodociągową, gazową oraz kanalizację sanitarną i deszczową, stoją wręcz w sprzeczności ze stwierdzeniem, że zachodzą przesłanki do uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia i do orzeczenia o jej zwrocie. Również ustalony podczas wizji w terenie stan zagospodarowania nieruchomości, tj. że objęta roszczeniem część nieruchomości, zajęta jest pod pawilony handlowe oraz drzewa, żywopłot i chodnik zadaszony przebiegający w poprzek działki, nie został przez organ I instancji wzięty pod uwagę w rozstrzygnięciu, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W ocenie organu odwoławczego zasadny jest też zarzut nierozpatrzenia materiału dowodowego co do ustalenia celu wywłaszczenia. Choć nie zachowało się zaświadczenie lokalizacyjne nr [...], to ze znajdującego się w aktach załącznika graficznego Projekt Koncepcyjny Osiedla "...", stanowiącego jego integralną część wynika, że wnioskowana część wywłaszczonej nieruchomości, znalazła się w całości w granicach projektowanego osiedla mieszkaniowego "...". Na terenie, na którym usytuowana była dawna działka hip. nr [...]/2/3 zaprojektowano takie elementy osiedla mieszkaniowego jak: zieleń osiedlową, drzewa, place, ciągi komunikacyjne oraz pas zieleni ochronnej wzdłuż ul. [...].

Odwołujący słusznie również zwrócił uwagę, że potwierdzeniem zagospodarowania nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia są zdjęcia lotnicze z lat 1977, 1982 i 1992, z których wynika, że nieruchomość objęta postępowaniem o zwrot stanowiła integralną część osiedla, ze znajdującą się na niej urządzoną zielenią osiedlową i izolacyjną wraz z ciągami pieszymi. Natomiast niewielkie zmiany dotyczące przebiegu ciągów komunikacyjnych oraz lokalizacji nasadzeń nie mają znaczenia przy ocenie zrealizowania celu wywłaszczenia, gdyż mieszczą się w granicach modyfikacji projektu zagospodarowania terenu.

Niezależnie od powyższego, organ II instancji stwierdził naruszenie przez organ I instancji przepisów prawa procesowego i materialnego, które sprawiają, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Przede wszystkim organ błędnie ustalił przedmiot postępowania, wszczynając je i prowadząc w stosunku do części działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...]/5, oznaczonej w dacie przejęcia na Skarb Państwa jako działka hip. nr [...] o pow. 0,0440 ha, a następnie orzekając o zwrocie całej działki ewidencyjnej nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, znacznie wykraczając poza granice nieruchomości objętej wnioskiem. Strona wystąpiła o zwrot części przejętej na rzecz Państwa nieruchomości o pow. 231 m2, która to część oznaczona została na mapie z 20 kwietnia 1995 r. jako działka hip. nr [...]/2/3. Zgodnie z tą mapą w skład działki nr [...]/5 o pow. 385 m2 wchodzi działka hip. nr [...]/2/3 o pow. 231 m2 oraz działka hip. nr [...] o pow. 154 m2 (nie objęta wnioskiem). Starosta orzekając o zwrocie całej działki nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, wyszedł poza żądanie oraz poza granice własności nieruchomości, która była przedmiotem przejęcia na rzecz Państwa aktem notarialnym z [...].

Organ II instancji dodał, że zgromadzone w aktach sprawy kserokopie map, niepotwierdzone za zgodność z oryginałem, nie są zgodnie z prawem dokumentami. Aby nabrały takiego charakteru wymaganym jest ich uwierzytelnienie z tego powodu zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie postępowania uzupełniającego. Również znajdująca się w aktach organu I instancji mapa sytuacyjna podziału nieruchomości działki nr [...]/5 nie posiada pieczęci o jej przyjęciu do zasobu geodezyjnego. Na marginesie organ zwrócił uwagę, że niezrozumiałe jest zlecenie podziału działki nr [...]/5 o pow. 0,0385 ha, w wyniku którego wydzielono działkę nr [...]/7 o pow. 0,0231 ha, opisaną na tej mapie jako odpowiadającą działce hip. nr [...]/2/3, przeznaczonej do zwrotu oraz działkę [...]/8 pow. 0,0154 ha, odpowiadającą działce hip. nr [...] (nieobjętą wnioskiem), a następnie niewykorzystanie jej przy orzekaniu.

Kończąc organ odwoławczy nadmienił, że strona uzasadnienie wniosku oparła na decyzji Zarządu Miasta [...] z 10 maja 1995 r., na mocy której rozwiązano przysługujące Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "..." prawo użytkowania wieczystego m.in. do objętej wnioskiem nieruchomości o pow. 231 m2. Jednak rozwiązanie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło nie z powodu niezrealizowania celu wywłaszczenia ale, jak wynika to z uzasadnienia wniosku, z powodu niezagospodarowania nieruchomości zgodnie z celem określonym w umowie notarialnej oraz nieponoszenia przez spółdzielnię opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Wojewoda podniósł, że odstąpił od poszukiwania tej decyzji, gdyż jej treść nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą, domagając się jej uchylenia, W.M. zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez nierzetelne wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu skarżący podał, że wbrew twierdzeniu Wojewody, wykonanie przez organ I instancji podziału działki [...]/5 nie jest niezrozumiałe, ponieważ zamierzając dokonać zwrotu nieruchomości, słusznie wydzielono projektowaną działkę [...]/7 w wyniku podziału działki [...]/5. Natomiast rzeczywiście decyzja zwrotowa dotyczy całości działki [...]/5, w skład której wchodzi także część nieruchomości nie będąca przedmiotem wniosku o zwrot, co jednak jest błędem pisarskim, gdyż postępowanie dowodowe prowadzone przez organ I instancji dotyczyło zasadności zwrotu projektowanej działki [...]/7 o pow. 0,0231 ha. Poniższe uzasadnienie dotyczyć więc będzie jedynie projektowanej działki [...]/7 o pow. 0,0231 ha, która odpowiada części nieruchomości wnioskowanej do zwrotu oznaczonej wcześniej na mapie nr [...]/62 jako działka nr [...]/2 o pow. 440 m2.

Zdaniem autora skargi organ II instancji błędnie stwierdził, że na Projekcie Koncepcyjnym Osiedla "...", zaprojektowano takie elementy osiedla mieszkaniowego jak: zieleń osiedlowa, drzewa, place, ciągi komunikacyjne oraz pas zieleni ochronnej wzdłuż ulicy [...]. Projekt ten określał bowiem jedynie granice projektowanego osiedla, a już z całą pewnością analiza tego dokumentu nie pozwala na przyjęcie, że istniejące pawilony stanowią realizację celu wywłaszczenia. Przyjęcie takiego wniosku jest rozstrzygnięciem wątpliwości powstałych w toku postępowania na niekorzyść strony.

Ponadto Wojewoda dokonał oceny zbędności nieruchomości także na podstawie planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w latach 1966 - 2003. W opinii skarżącego dokumenty te nie powinny jednak być podstawą oceny przesłanek zbędności, ponieważ zostały wytworzone już po wywłaszczeniu (wyrok NSA z 1 lutego 2017 r., I OSK 725/15). Z kolei twierdzenia organu, że infrastruktura jak szkoły, zieleńce, place, przedszkola, sieci uzbrojenia terenu pozostaje w związku funkcjonalnym z celem wywłaszczenia (tu: osiedlem), wymaga dowodu a nie uprawdopodobnienia, ponieważ równie dobrze może to oznaczać, że w ogóle ta część nieruchomości była zbędna na ten cel (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2017 r., IV SA/Wa 1042/17). Przywoływanie w każdym wypadku powyższych tez, mających świadczyć o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, prowadziłoby bowiem do wniosku, że w zasadzie każda wywłaszczona, a niezagospodarowana zgodnie z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej bądź akcie równoważnym nieruchomość, nie będzie zbędna na cel wywłaszczenia tylko dlatego, że z uwagi na sąsiedztwo osiedla mieszkaniowego została zagospodarowana w sposób charakterystyczny dla przestrzeni miejskiej. Szczególne znaczenie w tym kontekście mają istniejące na nieruchomości pawilony handlowe, które nie mają żadnego związku z osiedlem mieszkaniowym, bo zostały wybudowane w związku z wygenerowaniem znacznego ruchu pieszego. Związek ten nie wynika jednak z bliskości osiedla, lecz centralnej arterii komunikacyjnej miasta - ul. [...] i jej infrastruktury (przejścia dla pieszych i przystanków). Nie tworzą więc one wraz z osiedlem żadnego mikroorganizmu urbanizacyjnego, a jedynie z nim sąsiadują.

Kończąc skarżący wskazał, że organ II instancji pominął ocenę istnienia decyzji Zarządu Miasta [...], na mocy której rozwiązano przysługujące RSM "..." prawo użytkowania wieczystego wnioskowanej do zwrotu nieruchomości. Co ważne, rozwiązanie to nastąpiło z powodu niezagospodarowania nieruchomości zgodnie z celem określonym w umowie notarialnej, a co za tym idzie, nieponoszenia przez spółdzielnię opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Fakty te są literalnie wymienione w treści tej decyzji. Ponadto decyzja ta była wynikiem przeprowadzenia postępowania administracyjnego i stała się prawomocna nie będąc kwestionowana przez podmiot, który miał największą wiedzę o tym czy od chwili wywłaszczenia zrealizowano jego cel, a więc przez RSM "...". Rozstrzygnięcia tego dokonano zapewne z myślą o planowanej lokalizacji pawilonów handlowych wzdłuż ul. [...], co nie budzi zastrzeżeń, ale nie miało to żadnego związku z istniejącym obok osiedlem mieszkaniowym i jego infrastrukturą, a było wykorzystaniem terenu zbędnego, pozostałego w wyniku nadmiarowego wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy zachodziły podstawy do orzeczenia o zwrocie części dawnej działki nr [...], która to część ma powierzchni 231 m2 i stanowi część nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...]. Jak wynika z tej umowy została ona zawarta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), tak więc stosownie do art. 216 ust. 1 u.g.n. mają do niej zastosowanie przepisy działu III rozdziału 6 tej ustawy, regulujące zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

W umowie sprzedaży określono, że nieruchomość będąca jej przedmiotem przeznaczona jest pod budowę osiedla "...". Jak wynika z wniosku o zwrot wywłaszczonej tą umową części nieruchomości o powierzchni 231 m2 (umowa dotyczyła gruntu o powierzchni 440 m2) skarżący dlatego uważa, że ta część nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż w 1995 r. uległa rozwiązaniu umowa zawarta [...] pomiędzy Skarbem Państwa a Robotniczą Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w K. o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste z powodu jej niezagospodarowania zgodnie z celem określonym w akcie notarialnym i nieponoszenia przez spółdzielnię opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Jednocześnie jednak autor skargi kwestionuje powoływanie się przez organ na przeznaczenie nieruchomości wynikające z planów zagospodarowania przestrzennego z lat 1966 – 2003 zarzucając, że ponieważ zostały one podjęte już po wywłaszczeniu nie powinny one stanowić podstawy do ustaleń w zakresie zbędności nieruchomości. Jednakże to samo odnosi się do umowy o oddaniu nieruchomości w wieczyste użytkowanie, zawartej w 1967 r., a więc również już po wywłaszczeniu nieruchomości. Przez pryzmat tej umowy także nie można czynić ustaleń w zakresie realizacji celu wywłaszczenia. Czym innym jest bowiem cel wywłaszczenia istniejący w dacie wywłaszczenia, a czym innym zobowiązanie się spółdzielni do wybudowania jakiegoś obiektu na nieruchomości oddanej jej w użytkowanie wieczyste. Dlatego też nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 77 kpa zarzucane w skardze pominięcie przez organ decyzji Zarządu Miasta z 1995 r. o rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego. Nie mogła ona bowiem mieć żadnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku.

Wbrew zawartemu w skardze zarzutowi Wojewoda dokonał prawidłowej oceny znajdującego się w aktach Projektu Koncepcyjnego Osiedla "...", stanowiącego załącznik graficzny do zaświadczenia lokalizacyjnego z [...], a mianowicie, że wynika z niego, że wnioskowana część wywłaszczonej nieruchomości, znalazła się w całości w granicach projektowanego osiedla mieszkaniowego "...", w obszarze oznaczonym literami ...0’P’R’STU’W’ i że na terenie, na którym usytuowana była dawna działka hip. nr [...]/2/3 o pow. 231 m2 zaprojektowano takie elementy osiedla mieszkaniowego jak: zieleń osiedlową, ciągi komunikacyjne oraz pas zieleni ochronnej wzdłuż obecnej ul. [...]. W każdym zaś razie z tego projektu nie wynika, aby na gruncie będącym przedmiotem sprawy były zaprojektowane jakieś budynki, których brak realizacji ewentualnie mógłby rzutować na ocenę zbędności wywłaszczonej nieruchomości. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko organu, zgodnie z którym celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego w żaden sposób nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących takich jak ciągi komunikacyjne, parkingi, boiska i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące jego mieszkańcom. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1537/09, publ. LEX nr 745074, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Po 64/07, publ. LEX nr 365373, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06, publ. LEX nr 383797). Zatem przy ocenie realizacji celu, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględniać nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę infrastruktury osiedla (ciągi komunikacyjne, sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze oraz tereny zieleni osiedlowej) niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania. Jak wynika z dołączonych do odwołania zdjęć lotniczych z lat 1977, 1982, 1992, na będącej przedmiotem sprawy działce istniała zieleń oraz ciągi piesze. Tego typu infrastruktura jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania osiedla mieszkaniowego wiec już sama ta okoliczność przemawia za prawidłowością stanowiska organu odwoławczego odnośnie braku podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z tego też powodu nie można także zgodzić się z autorem skargi, że w sprawie mamy do czynienia z nadmiernym wywłaszczeniem. Jak wynika z dokumentacji geodezyjnej oraz zdjęć, będąca przedmiotem sprawy nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wybudowanego dużego bloku wielomieszkaniowego, a nie może budzić wątpliwości to, że zarówno zieleń jak i ciągi piesze łączące taki budynek z ulicą stanowią niezbędną infrastrukturą osiedla. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji, uwzględniającej wniosek wynika, że dlatego organ ten uznał, iż zachodzą przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż znajdują się na niej oprócz zieleni i fragmentu ciągu pieszego części dwóch pawilonów handlowych. W związku z tym wskazać należy, że po pierwsze, okoliczność, że w latach 90-tych ub. wieku na będącej przedmiotem sprawy nieruchomości zostały zbudowane pawilony handlowe nawet gdyby uznać, że w ten sposób doszło do zmiany przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości nie oznacza, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, skoro wcześniej na tym terenie istniała zieleń oraz ciąg pieszy. Po drugie, skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego, że pawilony handlowe mieszczą się w pojęciu infrastruktury osiedla mieszkaniowego nawet wówczas, gdy z pawilonów tych oprócz mieszkańców osiedla korzystają także inne osoby. Bez znaczenia jest również to, kto był inwestorem tych pawilonów.

Reasumując, w ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy w niniejszej sprawie ustalił, że cel, na jaki nieruchomość została wywłaszczona, został zrealizowany jeszcze w latach 70-tych ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku tym zasadne jest stanowisko Wojewody, że zwłaszcza w świetle przywołanego przez ten organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11 (orzekającego, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), brak jest podstaw do zastosowania art. 137 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżone decyzji, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawi art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).