Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3228/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1i 2;
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art.  3,  art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.  2  ust.  1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art.  107  par.  3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia ... maja 2015 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania i odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.) oraz art. 104, art. 105 § 2 kpa - po rozpatrzeniu wniosku A. W. o przyznanie płatności na rok 2013: umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności podstawowej w części dotyczącej:

- działki rolnej II powierzchnia działki: 0,59 ha

- działki rolnej HI powierzchnia działki: 1,11 oraz odmówił przyznania

- jednolitej płatności obszarowej

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. W. o przyznanie płatności na rok 2013, deklarujący do jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 19,98 ha.

W dniu [...] lipca 2013 A. W. wycofała działki rolne II i HI, położone na działkach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...], z płatności uzupełniającej oświadczając, że S. P. uniemożliwił ich obsianie.

Wobec powyższego oświadczenia organ umorzył postępowanie w tym zakresie.

Jednolita płatność obszarowa została natomiast odmówiona ze względu na stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową,. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 19,98 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej na miejscu wynosiła 16,49 ha.

Wobec sporu co do posiadania deklarowanych we wniosku działek pomiędzy A. W. a S. P., organ w celu ustalenia faktycznego użytkownika spornych działek w 2013 roku w dniu [...] listopada 2013 r. przeprowadził pierwsza rozprawę administracyjną, na której przesłuchał Strony tj. S. P. i A. W. oraz świadków: B. K. i J. D.

W związku z zaistniałymi rozbieżnościami w zeznaniach Stron i świadków oraz pojawieniem się nowych dowodów w postaci zeznań A. W. Kierownik BP S. w dniu [...] lutego 2014 roku przeprowadził kolejną rozprawę administracyjną mającą na celu wyjaśnienie, kto użytkował zadeklarowane działki. Na rozprawę uzupełniającą ponownie zostały wezwane Strony oraz kolejni świadkowie K. C. i J. F. - sołtys.

W dniu [...] maja 2014 roku przeprowadzona została rozprawa uzupełniająca, podczas której S. P. wskazał położenie spornych działek w miejscowości R. gmina Z. i potwierdził swoje stanowisko.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy Kierownik Biura Powiatowego w S. w dniu [...] czerwca 2014 r. wydał decyzję odmowną o nr [...].

A. W. złożyła odwołanie w następstwie czego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w dniu [...] września 2014 r. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając ponownie sprawę i kierując się zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji organu II instancji Kierownik BP w S. w dniu [...] grudnia 2014r. przeprowadził kolejną uzupełniającą rozprawę administracyjną.

Na rozprawie tej S. P. zeznał, że podtrzymuje swoje zeznania złożone na wcześniejszych rozprawach. Dodatkowo je uzupełnił wskazując, że działka [...] i [...] są łąkami, działki [...],[...],[...] są również łąkami. Za rowem są działki [...],[...],[...], na których w części są łąki a na części grunty orne, natomiast działka [...] jest porośnięta łąką, działka [...] jest działką orną a na jej końcu znajduje sie około 10 arów łąki, zaś działka [...] składa się z łąki i części ornej. Oświadczył, że w 2013 roku spryskał tylko łąkę na działce 122 o powierzchni 7 arów, a część orną użytkowała A. W., natomiast działka 190 była użytkowana przez A. W. w całości. S. P. zeznał także, iż w 2013 r. łąki po jego bracie M. P. zostały spryskane randapem w kwietniu i lipcu 2013 roku przez wynajętego przez niego pracownika oraz, że w 2013 roku na łąkach A. W. sporadycznie pasła krowy w miesiącach jesiennych. Wskazał, że w 2013 r. miało miejsce wiele interwencji policji związanych z wypasaniem krów na łąkach przez A. W.. Natomiast w roku 2014 łąki za jego zgodą były użytkowane przez J. D. i A. B.. S. P. zeznał też, że na działkach ornych w 2013 r. zasiał gorczycę w ten sposób, że K. C. ciągnikiem z agregatem uprawił te działki a on ciągnikiem z KOSEM siał gorczycę w miesiącu kwietniu 2013 roku. Przed pracami K. C. na działkach ornych znajdowało się rżysko, które nie było przeorane. Na tych działkach w 2013 roku S. P. nie widział A. W. wykonującej jakiekolwiek prace. Gorczyca została zaorana przez niego wiosną 2014 roku z uwagi na oczekiwanie na kontrolę z ARiMR, w celu sprawdzenia, czy na przedmiotowych działkach rośnie gorczyca. Jednak kontrola w 2013 roku nie odbyła się, dlatego wiosną 2014 roku zaorał przedmiotowe działki za pomocą wynajętego człowieka z SKR i posiał na nich owies.

A. W. również podtrzymała swoje zeznania z wcześniejszych rozpraw administracyjnych. Stwierdziła, że działka 122 w części dotyczącej gruntów rolnych była użytkowana przez nią, natomiast działka numer [...] była użytkowana przez nią w całości. Wskazała, że łąki po M. P. w 2013 roku zostały spryskane przez S. P. w kwietniu 2013 roku. Wiedzę tę posiada z tabliczek i informacji na nich zawartych, które zauważyła na opryskanych działkach. Później, kiedy odrosła trawa - w maju wypasała krowy na tych łąkach. Stwierdziła, że pasła tam krowy codziennie do końca czerwca 2013 roku, kiedy po raz drugi przedmiotowe działki zostały spryskane randapem przez S. P.. Wskazała, że również jesienią 2013 roku pasła krowy na działkach [...],[...],[...][...],[...],[...]. Kiedy wypasała krowy S. P. spuszczał je, a ona krowy te ponownie tam czepiała. Z tego powodu było wiele interwencji policji. Odnośnie działek ornych po M. P. A. W. zeznała, że jesienią 2012 roku nie zostały przyorane, dlatego na rżysku wyrósł poplon, a ona wypasała na nich krowy. A. Wi. oświadczyła także, że wiosną 2013 roku kultywatorowała własnym ciągnikiem działki orne [...],[...],[...],[...], a S. P. wezwał funkcjonariuszy policji. To ona wykonała zabiegi rolnicze własnym kultywatorem w ciągu jednego dnia, zaś następnego dnia S. P. i K. C. wjechali na te działki z rana i K. C. jeździł z agregatem a S. P. jeździł ciągnikiem z Kosem. A. W. potwierdziła, iż później już nie weszła na te działki. Widziała tylko zielsko, które S. P. zaorał wiosną 2014 roku. Chciała kontynuować umowę dzierżawy, ale S. .P. uniemożliwił jej to.

Na rozprawie świadek A. P. oświadczyła, że nie widziała aby wiosną 2013 roku A. W. wykonywała prace na działkach rolnych po M. P.. Odnośnie łąk zeznała, że w 2013 roku zostały spryskane przez S. P. dwa razy aby nie rosła trawa. Słyszała o interwencjach funkcjonariuszy policji związanych z wypasaniem krów przez A. W., ale nie wiedziała, czego dokładnie one dotyczyły.

Świadek A. B. zeznała, że w 2013 roku działki [...],[...] użytkował S. P. i nigdy nie widziała na nich A. W.. Nie widziała, aby A. W. pasła tam krowy.

Świadek R. C. oświadczyła, że S. P. użytkował działki [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] po M. P.. Wiosną 2013 roku S. P. wraz z K. C. talerzował przedmiotowe działki i siał na nich gorczycę. Na tych działkach rolnych nie widziała A. W.. Natomiast łąki na przedmiotowych działkach zostały spryskane randapem przez S. P. dwa razy w 2013 roku aby A. W. nie wypasała krów. S. P. pospuszczał krowy, które uczepiła A. W., tak więc było bardzo dużo interwencji policji na spornych działkach.

Świadek J. D. oświadczył, że w roku 2013 działki rolne były użytkowane przez S. P., który z K. C. spulchnił ziemię agregatem w kwietniu i maju 2013 roku, a później zasiał gorczycę, natomiast w 2013 roku nie widział, aby A. W. na działkach ornych po M. P. wykonywała jakiekolwiek prace. Na działkach [...],[...],[...] wypasała ona krowy, ale było dużo interwencji policji i dlatego A. W. wypasała krowy jedynie w poszczególne dni.

Świadek S. L. oświadczył, że w 2013 roku działki [...] i [...] użytkował S. P., który z pomocą K. C. talerzował je, a sam S. P. swoim ciągnikiem posiał gorczycę i później ją przeorał. Na przedmiotowych działkach w 2013 roku świadek nie widział A. W..

Świadek W. K., który złożył zeznania w BP w S. w dniu [...] grudnia 2014 r. stwierdził, że jest sąsiadem A. W. i wie, że nie uprawiała ona działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], ponieważ przedmiotowe działki uprawiał S. P., którego niejednokrotnie widział przy oraniu, sianiu i zbieraniu plonów zarówno w 2013 jak i 2014 roku.

Po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji przyjął, że działka numer [...] (w całości) oraz działka numer [...] (w jej części ornej) były użytkowane w 2013 r. wyłącznie przez A. W.

Natomiast odnosząc się do pozostałych spornych działek numer [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (w jej części stanowiącej łąkę), [...],[...],[...] położonych w miejscowości R., gmina Z., powiat S., województwo [...] organ ustalił, że przedmiotowe działki nie były użytkowane w 2013 r. przez A. W. lecz przez S. P..

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzji, nr [...], z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającej przyznania płatności.

W jej uzasadnieniu kierownik Biura Powiatowego stwierdził, iż biorąc pod uwagę poczynione ustalenia, zgodnie z art. 7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, A. W. nie przysługuje jednolita płatność obszarowa.

Powołując się na kontrole na miejscu w dniach [...] grudnia 2013 – [...] grudnia 2013 roku oraz kontrolę administracyjną organ ustalił łączną powierzchnię wykluczonych z jednolitej płatności obszarowej gruntów na 3,61 ha. Skutkowało to zastosowaniem powierzchni udowodnionej.

W trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności w dniach [...] grudnia 2013 – [...] grudnia 2013 r. stwierdzono także nieprzestrzeganie wielu norm DKR.

Powierzchnia została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosi 21,1641%. Zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaję się pomocy w danym roku.

W dniu [...] maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w którym Strona ubiegała się o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej). Organ wskazał, iż odmówił przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej), gdyż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność ta przysługuje rolnikowi do powierzchni, do której została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 12,33 ha. Zgodnie z art. 105 § 2 kpa po rozpatrzeniu wniosku o wycofanie części wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 z dnia 18 lipca 2013 postępowanie w sprawie przyznania płatności do wycofanych działek rolnych zostało umorzone. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności wynosiła 10,63 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosiła 7,72 ha.

Mając na uwadze uzasadnienie faktyczne dotyczące jednolitej płatności obszarowej zawarte w niniejszej decyzji stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2013.

Łączna powierzchnia wykluczonych z uzupełniającej płatności obszarowej gruntów wynosi zatem 2,91 ha. Skutkowało to zastosowaniem powierzchni udowodnionej.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową. Z tego też względu powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosi 37,6943%. W związku z § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Co do uzupełniającej płatności obszarowej, do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) to we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 zadeklarowano powierzchnię 7,60 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO,TUZ). Po przeprowadzonej kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona wynosi 5,89 ha. Odwołując się do obowiązujących przepisów, szczególnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ wskazał, iż jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosi 57,6943 W związku z § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

W związku z powyższym, organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy odmówił przyznania płatności.

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. W. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...]-02-2015 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż po wnikliwym przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego uznał słuszność zaskarżonej decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Przywołując art. 7 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Dyrektor OR Agencji podkreślił, iż w przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego i do gruntów znajdujących się w posiadaniu w sposób trwały, o określonej powierzchni i na określony dzień oraz ich utrzymywanie zgodnie z określonymi normami przez cały rok kalendarzowy a więc istotne jest użytkowanie gruntów w sposób trwały przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Organ II instancji wskazał, iż przyjmuje się cywilistyczne znaczenie pojęcia posiadania a według przepisu art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie oznacza więc fizyczne władztwo nad rzeczą, któremu towarzyszy element psychiczny - zamiar władania rzeczą dla siebie. Przez posiadanie należy rozumieć efektywne, rzeczywiste w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy, czyli faktyczne użytkowanie rzeczy - gruntów rolnych. Samo legitymowanie się posiadaniem samoistnym nie może wystarczyć do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o dopłaty. Organ odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych w tym przedmiocie. Jeżeli zatem o płatności wystąpi rolnik, który posiada grunty rolne, faktycznie je uprawia, utrzymuje je zgodnie z normami i spełnia inne przesłanki warunkujące ich przyznanie, określone w przepisach krajowych i unijnych, płatności będą mu przysługiwać nawet w przypadku bezprawnego użytkowania działek rolnych. Organ II instancji podkreślił, iż rolą ARiMR nie jest rozstrzyganie sporów cywilnych, które mogą być dochodzone na drodze sadowej.

Dyrektor wskazał, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V(Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27).

Wyjaśnił, iż w sprawie wszczętej na wniosek A. W. wystąpił tzw. konflikt kontroli krzyżowej. Konflikt kontroli krzyżowej oznacza, że dwóch lub więcej producentów rolnych złożyło wniosek o przyznanie płatności na te same działki ewidencyjne oraz położone na nich działki rolne. Prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie miało na celu ustalenie czy wnioskodawca tj. A. W. nabyła w roku gospodarczym 2013, na który złożyła wniosek, prawo do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przedmiotem sporu były działki ewidencyjne o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. W toku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania ustalono, że A. W. ze spornych działek użytkowała jedynie działki ewidencyjne o nr [...] oraz [...], natomiast pozostałe działki stanowiące łąki oraz grunty orne nie były przez nią użytkowane rolniczo w roku 2013, tym samym Skarżąca nie nabyła do tych działek prawa do otrzymania płatności w roku 2013.

Zdaniem Dyrektora OR Agencji zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego. Prowadząc postępowanie odwoławcze, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dokonał bowiem ponownie analizy zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, wziął pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy zeznania Strony postępowania oraz zeznania drugiej strony konfliktu krzyżowego i świadków. Z dowodów tych wprost wynika, że A. W. nie była w posiadaniu spornych działek w roku 2013, tj. nie użytkowała ich w sposób trwały przez cały rok kalendarzowy, nie utrzymywała ich w dobrej kulturze rolnej i nie przestrzegała na tych gruntach zasad dobrej kultury rolnej. Wobec tego nie nabyła prawa do otrzymania płatności. W treści odwołania Skarżąca wskazywała jedynie, że zeznania świadków są stronnicze i nie zgodne z prawdą oraz, że S. P. nie użytkował działek tylko przeszkadzał jej w ich użytkowaniu. Jednakże A. W. nie przedstawia żadnych dowodów, nie powołała świadków na okoliczność, że to ona była w posiadaniu działek w sposób trwały przez cały rok kalendarzowy, w tym również na dzień 31 maja 2013 r. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w żaden sposób nie kwestionuje twierdzeń Rolniczki dotyczących sporu między nią a S. P., nie mniej jednak w rozpatrywanej sprawie dotyczącej kwestii przyznania płatności okoliczności te nie mają znaczenia. W świetle prowadzonego postępowania istotne jest ustalenie faktycznego użytkownika działek. Z dowodów zgromadzonych przez organ I instancji znajdujących się w aktach sprawy nie wynika aby A. W. użytkowała trwale w roku 2013 sporne działki rolne. Jednorazowe zabiegi w postaci kultywatorowania gruntów czy też sporadyczne wypasanie krów na łąkach nie stanowi w ocenie organu o prawie do otrzymania płatności. Wykazanie konfliktu nie świadczy o posiadaniu gruntów rolnych przez wnioskodawcę i nabyciu prawa do przyznania płatności.

Wobec ujawnienia, po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, że powierzchnia stwierdzona kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła 16,49 ha wobec zadeklarowanej 19,98 ha (co stanowi 21,16% przedeklarowania), organ I instancji musiał wydać decyzję, w której odmówił przyznania płatności obszarowych. Podstawą wydanego rozstrzygnięcia był przepis art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej płatność zostaje odmówiona. Co się tyczy podstawowej płatności uzupełniającej powierzchnia stwierdzona wyniosła 7,72 ha, natomiast w przypadku płatności zwierzęcej powierzchni stwierdzona wyniosła 5,89 ha.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Ponieważ Strona nie otrzymała jednolitej płatności obszarowej zasadnym było również odmówienie płatności uzupełniających. W związku z powyższym odmówiono również przyznania płatności uzupełniającej podstawowej oraz uzupełniającej płatności zwierzęcej.

Co się tyczy przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika kontroli na miejscu i stwierdzonych na działkach rolnych AE, AF, F, M, N, O, P, T, W, Z nieprawidłowości, które powstały, zdaniem Skarżącej z powodu choroby będącej przyczyną nie wykonania odpowiednich zabiegów w terminie do dnia 31 lipca, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji 1122/2009 jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych obniżek nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności.

Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. W myśl art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 do jego celów działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak:

- śmierć rolnika;

- długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

- poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

- wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

- choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub ich część.

Organ II instancji podniósł, iż A. W. nie zgłosiła organowi w terminie 10 dni o wystąpieniu siły wyższej oraz o braku możliwości wykonania odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, chociaż aktywnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu.

Niemniej, co wskazał organ, fakt stwierdzenia nieprawidłowości w dobrej kulturze rolnej i jego negatywne skutki nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem Kierownik Biura Powiatowego odmówił przyznania płatności z uwagi na przedeklarowanie powierzchni.

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny oraz zebraną dokumentację w sprawie, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.

Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. A. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], domagając się jej uchylenia oraz przyznania płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi A. W. opisała działania S. P. (opryskanie środkiem chemicznym, odczepianie i wypędzanie krów, zezwolenie innej osobie na wypas) prowadzące do uniemożliwienia jej użytkowania spornych działek. Przyznała, iż odpowiednie zabiegi pielęgnacyjne nie były przez nią wykonane w terminie z powodu choroby, którą jednakże uznała za siłę wyższą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zawarte zatem w skardze żądanie Skarżącej, by Sąd rozstrzygnął sprawę merytorycznie i przyznał jej płatności nie mieści się w uprawnieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Badając zaskarżoną decyzję w granicach wskazanych wyżej uprawnień Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż skarga nie jest zasadna.

Jak wynika z jej treści, A. W. przyznaje zarówno fakt, iż S. P. faktycznie użytkował sporne działki jak i fakt niewykonania zabiegów pielęgnacyjnych w terminie do 31 lipca. Poczucie krzywdy i rozgoryczenie Skarżącej wynika z jej przekonania, iż działania S. P. były niezgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, iż problem sporu co do podmiotu uprawnionego do otrzymania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, który został ujawniony w wyniku przeprowadzonej przez organ kontroli krzyżowej został rozstrzygnięty w bardzo bogatym i jednoznacznym orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z nim art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, w myśl którego producentom rolnym, będącym posiadaczami gospodarstw rolnych, przysługują płatności na będące w ich posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska należy interpretować w ten sposób, że uzyskanie płatności rolnych przez producenta rolnego jest uzależnione od posiadania gruntów rolnych, a nie od dysponowania tytułem prawnym do tych gruntów. Jak wynika z przepisów krajowych jak i unijnych przyznanie płatności wymaga, aby grunty rolne były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), co oznacza, że powinna być na nich prowadzona uprawa roślin lub powinny być one ugorowanie (przy spełnieniu dodatkowych warunków, w tym przeprowadzaniu zabiegów agrotechnicznych). Natomiast, jeśli chodzi o trwałe użytki zielone, to wymagane jest koszenie okrywy roślinnej i jej usuwanie co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca lub, aby były na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Dla przyznania płatności nie ma natomiast znaczenia czy grunty są w posiadaniu producenta rolnego w dobrej czy też w złej wierze. Posiadanie jest bowiem stanem faktycznym polegającym na władaniu rzeczą własną lub cudzą, wykonywanym dla siebie. Ważne jest zatem to, kto uprawia grunty rolne zgłoszone do płatności.

W rozpoznawanej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ostry spór pomiędzy Skarżącą a S. P.. Jednakże Sąd wskazuje, iż organ przeprowadził bardzo obszerne postępowanie dowodowe, wysłuchał Strony konfliktu i wielu zgłoszonych świadków. Postępowanie organów administracyjnych prowadzone było prawidłowo i dało podstawę do ustalenia, iż to inny podmiot niż Skarżąca był w analizowanym okresie faktycznym użytkownikiem spornych gruntów. Zebrane dowody organ ocenił logicznie, w całokształcie materiału dowodowego. Przeanalizował ten materiał z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do wszystkich dowodów w sprawie.

W konsekwencji organ ustalił stan faktyczny sprawy (nie kwestionowany w skardze przez Skarżącą) i dokonał prawidłowego wywodu w przedmiocie posiadania i użytkowania gruntu rolnego, jako koniecznego warunku do otrzymania płatności. Dał temu wyraz w prawidłowo, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał w nim fakty, które uznał za udowodnione, omówił dowody, na których się oparł i przyczyny, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności. Wskazał podstawę prawną swego rozstrzygnięcia z przytoczeniem właściwych przepisów.

Jakkolwiek organ wskazał w uzasadnieniu na wystąpienie nieprawidłowości na działkach będących w posiadaniu Strony, to jednak fakt stwierdzenia nieprawidłowości w dobrej kulturze rolnej i jego negatywne skutki nie miały żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Odmowa przyznania A. W. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2013 r. oparta była bowiem wyłącznie na stwierdzeniu przedeklarowania przez nią powierzchni gruntów zgłoszonych we wniosku. Poza zakresem rozważań Sądu pozostaje zatem wskazywane przez Skarżącą w skardze wystąpienie siły wyższej jako przyczyna niedopełnienia obowiązków pielęgnacyjnych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.