Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 710/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 109 ust. 4 i 6
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA: Sylwester Marciniak ( sprawozdawca), Sędzia del. WSA Mirella Łent, Protokolant Karolina Latarska, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 1101/07 w sprawie ze skargi "C." G. P., M. P. spółka jawna w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1101/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi "C." G. P., M. P. sp. jawna w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 grudnia 2005 r. w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2004 r., uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził na rzecz strony zwrot kosztów postępowania.

2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że podstawą prawną ustalenia w stosunku do strony dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2004 r. był art. 109 ust. 5 i ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zgodnie z którym warunkiem ustalenia dodatkowego zobowiązania jest stwierdzenie, że podatnik wykazał w złożonej deklaracji podatkowej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w zawyżonej wysokości. Istnienie tej przesłanki zostało ustalone w toku postępowania w niniejszej sprawie, w którym poddano weryfikacji zeznanie podatkowe strony skarżącej w podatku od towarów i usług za październik 2004 r., zakończonego decyzją organu odwoławczego z 2 grudnia 2005 r. określającą wysokość tego zobowiązania. U jej podstaw legło ustalenie, iż w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc strona pomniejszyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur VAT, gdyż nie będący zarejestrowanym podatnikiem czynnym VAT. Tym samym doszło do zawyżenia kwoty podatku naliczonego. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 15 marca 2007 r., sygn. akt III SA/GI 615/06, uchylił decyzje organów obu instancji. W wyroku tym Sąd nie podzielił poglądu organów podatkowych jakoby podatnik utracił prawo do pomniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur zakwestionowanych przez organy podatkowe. W rezultacie kwestia czy w deklaracji w podatku od towarów i usług za październik 2004 r. strona skarżąca zawyżyła kwotę podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc pozostaje otwarta i podlega ponownemu rozstrzygnięciu przez organy podatkowe. Konsekwencją tego stanu rzeczy musiało być uchylenie przez Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania strony w podatku od towarów i usług za październik 2004 r., bowiem u podstaw jej wydania legło takie samo ustalenie, jak w przypadku decyzji określającej kwotę zobowiązania podatkowego strony w podatku od towarów i usług za ten miesiąc.

Sąd I instancji nie podzielił natomiast poglądów strony skarżącej, iż orzekanie w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług nie jest możliwe z uwagi na niezgodność stosownych regulacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym.

3. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: tj. art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przejawiające się brakiem wskazania podstawy prawnej uchylenia zaskarżonego wyroku, bowiem w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał jedynie na art. 145 § 1 pkt 1, bez odniesienia się w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 109 ust. 4 i 6 ustawy o VAT poprzez uchylenie decyzji, pomimo istnienia w pełni podstaw prawnych do podjęcia takiego właśnie rozstrzygnięcia, w związku ze złożoną skargą kasacyjną od uprzedniego wyroku w sprawie o sygn. III SA/GI 615/06, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, iż zaskarżył skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2007 r., wydany w sprawie o sygn. III SA/GI 615/06, uchylający wymiarowe decyzje organów podatkowych za październik 2004 r.

Wskazano też, iż przede wszystkim Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów postępowania: t]. art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez brak wskazania podstawy prawnej uchylenia zaskarżonego wyroku – wskazanie w uzasadnieniu wyroku jedynie na art. 145 § 1 pkt 1, bez odniesienia się w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa, niewątpliwie stanowi naruszenia tych przepisu. Tak wskazana podstawa uchylenia decyzji ogranicza możliwości prawidłowego sformułowania zarzutu przedmiotowej skargi kasacyjnej.

4. Strona nie skorzystała z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, a w piśmie z dnia 28 lipca 2008 r. jej pełnomocnik wskazał na wątpliwości co do tożsamości osoby, która zaskarżoną decyzję odebrała i poinformował, że po dokonaniu ekspertyzy pismoznawczej wniósł o zakończenie postępowania podatkowego i doręczenie mu decyzji organu odwoławczego, czego organ jednakże nie uczynił, w związku z czym skierowane zostało do Ministra Finansów ponaglenie na bezczynność organu podatkowego. Minister Finansów postanowieniem z dnia 18 marca 2008 r. uznał to ponaglenie za bezprzedmiotowe.

Na rozprawie kasacyjnej w dniu 30 października 2008 r. strona wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

6. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i w skardze kasacyjnej wskazano na ścisły związek decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z decyzją wymiarową za ten sam okres rozliczeniowy (październik 2004 r.). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, przesłanką do ustalenia dodatkowego zobowiązania jest stwierdzenie, że podatnik wykazał w złożonej deklaracji podatkowej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w zawyżonej wysokości (art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o VAT). Z kolei istnienie tej przesłanki jest ustalane w toku postępowania zakończonego decyzją wymiarową. Konsekwencją ścisłego związku wskazanych instytucji jest to, iż skutkiem uchylenia decyzji wymiarowej jest również usunięcie z obrotu prawnego decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

7. Organ zarzucił przedmiotowemu orzeczeniu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez brak wskazania podstawy prawnej zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do tego zarzutu zgodzić się trzeba z organem, iż Sąd I instancji rzeczywiście wskazał jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 1 ustawy, nie precyzując, która z liter tego przepisu znajduje zastosowanie w sprawie. Jednakże art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdza jednoznacznie, iż podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie organ nie wykazał, iż wskazane naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogło mieć taki wpływ. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że organ zdawał sobie sprawę, iż przyczyną uchylenia decyzji było uchylenie decyzji wymiarowych w wyroku z dnia 5 marca 2007 r., III SA/Gl 615/06. Organ nie zakwestionował stanowiska Sądu I instancji o ścisłym związku decyzji wymiarowych i sankcyjnych, a sformułowanie drugiej z podstaw kasacyjnych – zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 109 ust. 4 i 6 ustawy o VAT, potwierdza, iż uchybienie w zakresie powołania podstawy prawnej orzeczenia nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy gdyż jasne dla organu jest to, że uchylenie decyzji w niniejszej sprawie spowodowane było zakwestionowaniem istnienia przesłanki ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, o której mowa w powołanym przepisie ustawy o VAT. Stąd też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należało za bezzasadny.

8. Jedynym uzasadnieniem zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 109 ust. 4 i 6 ustawy o VAT jest powołanie się przez organ na fakt zaskarżenia wyroku z dnia 5 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 615/06, którym uchylone zostały decyzje wymiarowe organów obu instancji. Z argumentacji takiej wnioskować należy, wbrew literalnemu sformułowaniu zarzutu, iż organ odwoławczy podziela stanowisko Sądu I instancji co do związku tych dwóch spraw i przyjęcia, iż uchylenie decyzji wymiarowej skutkuje uchyleniem decyzji sankcyjnej. W związku z powyższym należy jedynie wskazać, iż wyrokiem z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1283/07, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku z dnia 5 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 615/06. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest uprawomocnienie się orzeczenia uchylającego decyzje wymiarowe organów obu instancji, co skutkuje uznaniem, iż również decyzje sankcyjne nie mogły pozostać w obrocie prawnym, a zatem wyrok Sądu I instancji w niniejszej sprawie jest prawidłowy, a skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

9. Na marginesie poinformować należy, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy są okoliczności podniesione przez stronę w jej piśmie procesowym z dnia 28 lipca 2008 r., bowiem ani w zaskarżonym orzeczeniu ani w skardze kasacyjnej nie była podnoszona kwestia prawidłowości doręczenia decyzji organu odwoławczego.

10. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.