Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 736/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.48
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. K. i K. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2022 r. nr WOP.7722.97.2022.TA w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga A. K. i K. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2022 r. nr WOP.7722.97.2022.TA wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 30 października 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnego zabudowania działki nr [...] w K., zawiadamiając o tym ówczesnego właściciela nieruchomości M. K.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim postanowieniem z dnia 15 września 2011 r. nr PINB-7141/048/2002/A/PO wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) - dalej "P.b.", wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w K. i nałożył na M. K. obowiązek przedstawienia określonych dokumentów do dnia 30 listopada 2011 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż M. K. pobudował bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] po 26 lutego 1996 r. (tj. po nabyciu przedmiotowej działki – w akcie notarialnym Rep. A nr [..] wpisano bowiem, że przedmiotowa działka na dzień jego sporządzenia była niezabudowana) obiekt budowlany (w obecnym kształcie) nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcje rekreacji indywidualnej. Na budowę tego obiektu konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego brak obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 P.b.

Pismem z dnia 21 lutego 2022 r. A. K. i K. K. wnieśli o wszczęcie uproszczonego postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji ww. obiektu budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. odmówił A. i K. K. wszczęcia uproszczonego postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji ww. obiektu budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 49f ust. 5 P.b., nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1. Wniosek skarżących dotyczy obiektu wybudowanego w 1996 r., a postanowienie o wstrzymaniu budowy tego obiektu na podstawie art. 48 P.b. zostało wydane 15 września 2011 r. Termin, o którym mowa w art. 49f ust. 1 P.b. (co najmniej 20 lat od zakończenia budowy) upłynął w 2016 r., tj. po dniu wydania postanowienia z 15 września 2011 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. i K. K. wskazując m.in., że wniosek został przez nich złożony w oparciu o art. 53a ust. 2 w związku z ust. 3 P.b. Zarzucili też, że PINB niewłaściwie określił datę budowy "domku" na rok 1996, bowiem jego budowa miała miejsce w latach 70-tych XX w. Ponadto wskazali, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydane przez PINB w 2011 r. dotyczyło poprzedniego właściciela i utraciło ważność po 2 miesiącach od dnia doręczenia.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12 lipca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wyjaśniając, że w obiegu prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 15 września 2011 r., wstrzymujące w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tego postanowienia) budowę tego obiektu i nakładające na inwestora, M. K., obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie. Funkcjonowanie tego postanowienia w obrocie prawnym oznacza, że sprawa samowoli budowlanej jest rozpatrywana przez organ pierwszej instancji w odrębnym postępowaniu w trybie art. 48 P.b. Zatem organ I instancji słusznie stwierdził, że nie ma przesłanek do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego i prawidłowo zastosował art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), dalej "k.p.a." - albowiem zachodzi przesłanka przedmiotowa odmowy jego wszczęcia z art. 49f ust. 5 P.b.

A. K. i K. K. w skardze na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2022 r. zarzucili naruszenie:

1/ art. 6 i art. 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie podniesionych na etapie postępowania międzyinstancyjnego zarzutów naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji;

2/ art. 6, 7, 8, 9 oraz 75 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie ciążącego na organie drugiej instancji obowiązku podjęcia kroków zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, działania w oparciu o przepisy prawa, jak również zbagatelizowanie argumentów skarżących;

3/ art. 49f ust. 5 p.b. w zw. z art. 48 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Organ odwoławczy bowiem utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy w oparciu o art. 49f ust. 5 P.b. powołując się na postanowienie z 15 września 2011 r. pomimo, że postanowienie to było wydane nie na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. ale art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy, do których art. 49f ust. 5 nie ma zastosowania;

4/ art. 50 ust. 4 P.b. w zw. z art. 50 ust. 1 tej ustawy poprzez pominięcie, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, inne niż określone w art. 48 ust. 1 P.b., traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z przesłuchania skarżących celem ustalenia wszelkich okoliczności związanych ze sprawą.

Skarżący podkreślili, że wniosek wszczynający postępowanie złożyli w oparciu o art. 53a ust. 2 w zw. z ust. 3 P.b., a zatem wniosek ten został złożony zgodnie z art. 49f ust. 2 P.b., a nie na podstawie art. 49f ust. 1 tej ustawy. Zdaniem skarżących w takim wypadku, z uwagi na odmienność podmiotów wszczynających postępowanie legalizacyjne, następuje dwoistość procedury legalizacyjnej. Wobec tego w przypadku wszczęcia procedury legalizacyjnej przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego nie ma zastosowania ograniczenie, o jakim mowa w art. 49f ust. 5 P.b. Zdaniem skarżących pominięcie wyjaśnienia tych zastrzeżeń przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza zasadę zawartą w art. 8 k.p.a.

Skarżący podnieśli też, że postanowienie wydane w dniu 15 września 2011 r. o wstrzymaniu budowy obiektu znajdującego się na ich działce zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. w ówczesnym jego brzmieniu. Jeżeli zatem przepis wyraźnie odnosi się do postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 P.b., to organ w żadnej mierze nie jest uprawniony do interpretowania tej normy w sposób rozszerzający na niekorzyść skarżących. Stosownie do treści art. 50 ust. 4 P.b. w zw. z art. 50 ust. 1 tej ustawy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, inne niż określone w art. 48 ust. 1 ustawy, traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia. W niniejszej sprawie oczywiste jest, że postanowienie będące podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia jest postanowieniem opartym o artykuł inny, niż art. 48 ust. 1 P.b., co wynika wprost z treści postanowienia z dnia 15 września 2011 r. Wobec tego, do tego postanowienia ma zastosowanie okres obowiązywania postanowienia, które po upływie 2 miesięcy traci swoją moc. Wydanie zatem postanowienia odmawiającego wszczęcia procedury legalizacyjnej w oparciu o postanowienie o wstrzymaniu budowy w sytuacji, gdy postanowienie to przestało obowiązywać, powoduje wadliwość rozstrzygnięcia, które powinno zostać usunięte z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a., odmówiły wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w trybie i na zasadach wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu uwzględniającym nowelizację dokonaną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie jest zaskarżalne zażaleniem (art. 61a § 2 k.p.a.).

Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mogą mieć charakter podmiotowy, dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania, jak i przedmiotowy, dotyczący samego przedmiotu postępowania administracyjnego.

Skarżący wnioskiem z dnia 21 lutego 2022 r. domagali się wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego obiektu budowlanego o powierzchni 24 mkw nietrwale związanego z gruntem o funkcji letniskowej, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w K. W ocenie Sądu jednak trafnie organy uznały, że postępowanie to nie może być wszczęte z uwagi na treść art. 49f ust. 5 P.b.

W związku z wejściem w życie w dniu 19 września 2020 r. ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.) do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wprowadzono uproszczone postępowanie legalizacyjne uregulowane w art. 49f.

I tak, zgodnie z treścią art. 49f ust. 1 P.b. w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

- jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

Stosownie przy tym do treści art. 49f ust. 2 P.b. w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, to jest obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Ponadto, z art. 49f ust. 5 P.b. wynika, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1.

Jak wynika z powyższego, wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 przed upływem 20 lat od zakończenia budowy jest a limine przesłanką negatywną wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Taka też sytuacja występuje w niniejszej sprawie – w obiegu prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 15 września 2011 r., wstrzymujące w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tego postanowienia) budowę tego obiektu i nakładające na inwestora, M. K., obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie. Jednocześnie z postanowienia tego wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany zbudowany został po 26 lutego 1996r., co oznacza, że termin, o którym mowa w art. 49f ust. 1 P.b. (co najmniej 20 lat od zakończenia budowy) upłynął w 2016 r., tj. po dniu wydania postanowienia z 15 września 2011 r.

Skarżący argumentują, że przepis art. 49f ust. 5 P.b. nie może mieć w sprawie zastosowania, bowiem postanowienie o wstrzymaniu budowy z dnia 15 września 2011 r. zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., a nie ust. 1 tego przepisu. Należy jednak zwrócić uwagę, że regulacja dotycząca postępowania legalizacyjnego i poszczególnych jego etapów uregulowana w art. 48 podlegała zmianom. Zgodnie z art. 48, według stanu prawnego obowiązującego w 2011 r.:

1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W związku z wejściem w życie w dniu 19 września 2020 r. wskazywanej już ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), art. 48 otrzymał nowe brzmienie. Zgodnie z nowym brzmieniem ust. 1 tego przepisu, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Jednocześnie ustawą tą wprowadzono do ustawy Prawo budowlane art. 49f regulujący uproszczone postępowanie legalizacyjne. W ust. 5 tego przepisu jako przeszkodę wszczęcia postępowania uproszczonego wskazano na fakt wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1. Ustawodawca nie posłużył się przy tym sformułowaniem postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 1, ale postanowienia o którym mowa w art. 48 ust. 1, a tym postanowieniem jest postanowienie o wstrzymaniu budowy wydane w toku postępowania legalizacyjnego "zwykłego", prowadzonego na podstawie art. 48 P.b., niezależnie od tego, czy nastąpiło to po dacie 20 września 2020 r., czy przed tą datą.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do postępowań legalizacyjnych pozostających w toku w dacie wejścia powyższej nowelizacji w życie, zastosowanie miało poprzednie brzmienie art. 48, tym samym postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydawane były na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.p. Przyjęcie koncepcji skarżących skutkowałoby tym, że ograniczenie możliwości wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego wynikające z art. 49f ust. 5 P.b. miałoby zastosowanie wyłącznie w postępowaniach legalizacyjnych wszczętych po dniu 19 września 2020 r., z językowego brzmienia przepisu art. 49f ust. 5 P.b. nie wynika jednak aby znaczenie dla jego zastosowania miało to kiedy zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne. Również z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.) nie wynika, aby taki był cel ustawodawcy. Przeciwnie, wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, że za racjonalne uznano rozwiązanie, które umożliwia legalizację obiektów budowlanych po 20 latach od ukończenia ich budowy jeśli przez minione 20 lat organ nadzoru budowlanego nie wszczynał postępowania w sprawie wstrzymania budowy czy też decyzji o nakazie rozbiórki. Wskazano również, że skoro przez wszystkie lata istnienia samowoli budowlanej ani samorząd terytorialny ani sąsiedzi danej nieruchomości nie zgłosili samowoli budowlanej organom nadzoru budowlanego, to można domniemywać że nie narusza ona interesów osób trzecich, ładu architektonicznego oraz że wpisuje się w architekturę danej przestrzeni (IX.121).

Z powyższego wynika, że zamiarem ustawodawcy była legalizacja obiektów budowlanych po 20 latach od ukończenia ich budowy pod warunkiem jednak, że przez minione 20 lat organ nadzoru budowlanego nie wszczynał postępowania w sprawie wstrzymania budowy. Jeżeli takie postępowanie jednak zostało wszczęte – w ciągu 20 lat od ukończenia budowy obiektu – to stanowi to przeszkodę do wszczęcia postępowania uproszczonego legalizacyjnego. Nie ma wobec tego znaczenia, czy postępowanie w sprawie wstrzymania budowy zostało wszczęte przed czy po dacie wejścia nowelizacji w życie, ale jedynie czy nastąpiło to w ciągu 20 lat od ukończenia budowy obiektu.

Przepis art. 49f ust. 5 P.b. należy zatem odczytywać w ten sposób, że fakt wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w toku postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 48 P.b. – niezależnie od tego czy zostało ono wszczęte przed czy po dacie 19 września 2020 r. - stanowi przeszkodę do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeżeli nastąpiło to przed upływem 20 lat od zakończenia budowy obiektu.

Zarzuty skarżących co do daty budowy obiektu budowlanego nie mogły zostać uwzględnione, data ta bowiem wynika z postanowienia z dnia 15 września 2011 r., które nie jest przedmiotem zaskarżenia. Wskazać też należy, że sam fakt, że postanowienie z dnia 15 września 2011 r. wydane zostało na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. świadczy o tym, że nie upłynęło w dacie jego wydania 20 lat od budowy obiektu budowlanego, albowiem w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do legalizacji obiektów budowlanych powstałych przed dniem 1 stycznia 1995 r., zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Funkcjonowanie zatem w obrocie prawnym postanowienia z dnia 15 września 2011 r. wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. było wystarczające dla przyjęcia przez organ, że zostało ono wydane przed upływem 20 lat od daty budowy obiektu budowlanego i uznania, że zarzuty odwołania w kwestii daty budowy przedmiotowego obiektu nie mogły odnieść skutku.

Bez znaczenia pozostaje to, że postanowienie z dnia 15 września 2011 r. wydane zostało wobec poprzedniego właściciela nieruchomości. Zbycie nieruchomości po dacie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie czyni tego postanowienia nieskutecznym w kontekście art. 49f ust. 5 P.b., zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W razie zbycia nieruchomości przez inwestora na rzecz innej osoby, przyjmuje się, że to ona jest stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 P.b. W sytuacji zatem, kiedy w trakcie prowadzenia postępowania na podstawie art. 48 P.b. dochodzi do zbycia nieruchomości, na której posadowiony jest samowolnie zrealizowany obiekt budowlany, nabywca tej nieruchomości wchodzi w pełnię praw i obowiązków dotychczasowych właścicieli – zbywców, na każdym etapie tego postępowania. Jeżeli zatem wobec poprzedniego właściciela nieruchomości wydane zostało na podstawie art. 48 P.b. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i miało to miejsce przed upływem 20 lat od daty wybudowania obiektu budowlanego powstałego w ramach samowoli budowlanej, to stanowi to przeszkodę do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o której mowa w art. 49f ust. 5 P.b., również wobec nowych nabywców tej nieruchomości.

Nie mają racji skarżący, że postanowienie z dnia 15 września 2011 r. straciło swoją moc po upływie 2 miesięcy. Zgodnie z powołanym w skardze art. 50 ust. 4 P.b., według stanu prawnego obowiązującego we wrześniu 2011 r., postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Dotyczy to jednak wyłącznie przypadków, o których mowa w art. 50 ust. 1 P.b., tj. innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 – czyli takich które nie są budową obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b. Przepis art. 50 ust. 4 P.b. nie ma zatem zastosowania do postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych wydawanych na podstawie art. 48 P.b. dotyczących obiektów budowlanych, na budowę których inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę, tak jak miało to miejsce w tej sprawie.

Wbrew stanowisku skarżących, bez znaczenia dla zastosowania w sprawie art. 49f ust. 5 P.b. ma to, czy postępowanie wszczynane jest z urzędu (art. 53a ust. 1) czy na wniosek (art. 53a ust. 2 w zw. z art. 49f ust. 2), ma on bowiem zastosowanie w obu tych przypadkach.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Na korzyść strony rozstrzygane są wątpliwości co do znaczenia przepisu prawnego. Komentowany przepis nie nakazuje natomiast rozstrzygania sprawy na korzyść strony (Wróbel, Andrzej. Art. 7(a). W: Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2018). Jeżeli zatem mimo zastosowania nakazanych metod wykładni prawa nadal pozostają wątpliwości co do znaczenia przepisu prawnego, to z wielu możliwych interpretacji odnośnego przepisu należy przyjąć tę z nich, której rezultat jest korzystny dla strony. W tej sprawie jednak Sąd nie dostrzegł takich wątpliwości co do przepisów prawa, które nie mogły zostać usunięte w drodze wykładni prawa, stąd też przepis ten nie został naruszony.

Sąd nie stwierdził, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia również innych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego.

Na zakończenie trzeba zauważyć, że postępowanie w sprawie legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego wszczęte zostało w 2000 r. i toczyło się ponad 20 lat. Sytuację taką należy ocenić krytycznie, jednakże fakt funkcjonowania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego przez tak długi okres nie rodzi po stronie skarżących jakichkolwiek specjalnych uprawnień do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) oddalił skargę.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem sprawa może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.