Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 34/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119, art. 120 par. 1 i 2, art. 124,
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 7 par. 2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego K. M.-D. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 34/18

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - na skutek zażalenia M. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] nakładające na M. S. i M. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5 000 zł, z powodu uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ulicy [...] w K. do stanu poprzedniego (zgodnego z warunkami technicznymi) poprzez wykonanie wyszczególnionych w rozstrzygnięciu robót budowlanych przy ścianie szczytowej od strony południowej oraz wzywające zobowiązanych do wpłacenia powyższej grzywny, w terminie 14 dni od daty otrzymania tego postanowienia oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 11 lipca 2016 r. w tym samym terminie, z jednoczesnym pouczeniem, że w przeciwnym razie będzie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt zobowiązanych i obciążające zobowiązanych opłatą za wydanie tego postanowienia w wysokości 68 zł - uchylił powyższe postanowienie w części dotyczącej terminu wyznaczonego do wpłacenia grzywny w celu przymuszenia wraz z opłatą za wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i określił nowy termin do dnia 10 grudnia 2017 r., zaś w pozostałej części postanowienie to utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej też jako "PINB w O.") nakazał M. S. i M. S. doprowadzenie budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ulicy [...] w K. do stanu poprzedniego (zgodnego z warunkami technicznymi) poprzez wykonanie robót budowlanych przy ścianie szczytowej od strony południowej tj. rozbiórki fragmentu ściany z desek w części szczytowej budynku; wymurowania reszty ściany do dachu np. z pustaków szlakowych lub siporexu gr. 20 cm; wykonanie ocieplenia ściany styropianem gr. 12 cm; wykonanie utwardzenia terenu pomiędzy ścianami budynków; zamontowanie obróbki blacharskiej z wysunięciem poza lico ocieplenia do 5 cm; wykonanie koryta z blachy poniżej płaszczyzny połaci dachowej w celu zabezpieczenia ścian budynków przed opadami atmosferycznymi. Decyzja ta stała się ostateczna na etapie pierwszoinstancyjnym, bowiem żadna ze stron nie wniosła odwołania.

W dniu 1 grudnia 2016 r. przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili kontrolę na działce nr ew. [...] przy ul. C. w K., w wyniku której ustalono, że obowiązki nałożone decyzją PINB w O. z dnia [...] r., znak: [...] nie zostały wykonane.

Upomnieniem z dnia [...] r., znak: [...], działając jako wierzyciel w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, PINB w O. wezwał M. S. i M. S. do wykonania ww. obowiązków, wynikających z ostatecznej decyzji PINB w O. z dnia [...] listopada 2016 r., z jednoczesnym pouczeniem, że w przypadku niewykonania tego obowiązku, zostanie wszczęte wobec zobowiązanych postępowanie egzekucyjne w administracji. Upomnienie skierowane do M. S. nie zostało przez niego odebrane, natomiast upomnienie skierowane do M. S. zostało odebrane bezpośrednio przez adresatkę w dniu 26 czerwca 2016 r., gdy zgłosiła się do organu celem poinformowania, że nie ma możliwości wejścia na posesję przy ulicy [...] 22 w K. i podania nowego adresu do korespondencji.

Organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne, wydając w dniu 29 sierpnia 2017 r. dwa oddzielne tytuły wykonawcze nr [...], odpowiednio dla M. S. i dla M. S., które nie zostały podjęte przez zobowiązanych. Następnie wydał ww. postanowienie z dnia [...] września 2017 r., do którego załączone zostały tytuły wykonawcze dla każdego ze zobowiązanych, nakładające na M. S. i M. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5 000 zł.

Zażalenia wniesionego przez M.S. na powyższe postanowienie organ II instancji nie uwzględnił, wskazując na treść art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1 i art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśniając, że PINB w O. jako organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, wszczął w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu od dnia doręczenia upomnienia zobowiązanym, a zatem zgodne z art. 15 § 1 zd. drugie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stosownie do art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Zgodnie zaś z przepisem art. 119 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia może być stosowany przy egzekwowaniu obowiązków wynikających z ustawy - Prawo budowlane. Obowiązek taki wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2016r., znak: [...], która stała się ostateczna w organie I instancji, a obowiązki z niej wynikające powinny być wykonane bezzwłocznie po upływie 14 dni od dnia otrzymania decyzji przez zobowiązanych, tj. 14 dni od dnia 4 grudnia 2015 r.

Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie tj. wykonanie robót budowlanych, organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych, tj.: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. W niniejszej sprawie, jak ocenił organ odwoławczy – powołując się jednocześnie na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ egzekucyjny słusznie w pierwszej kolejności nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia, która jest najmniej dolegliwym środkiem egzekucyjnym w przypadku konieczności wyegzekwowania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego. Nałożenie zaś w pierwszej kolejności na zobowiązanych środka przymusu w postaci wykonania zastępczego byłoby w okolicznościach niniejszej sprawy bardziej dolegliwie, bowiem wiązałoby się z wysokimi kosztami, związanymi z wyceną robót, wyłonieniem wykonawcy, które w całości obciążałyby zobowiązaną i które zobowiązana musiałaby ponieść niezależnie od kosztów wykonania rozbiórki i wykonania innych robót budowlanych takich jak murowanie i ocieplanie ściany itd. przez wykonawcę.

Organ II instancji wskazał nadto, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanej poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia jest wystarczająco dolegliwa dla przymuszenia zobowiązanej do wykonania nakazanych obowiązków i nie wykracza poza granice określone w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Równocześnie organ egzekucyjny w ocenie organu II instancji, prawidłowo naliczył opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 zł, bowiem w myśl art. 64 a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponieważ wyznaczony przez organ egzekucyjny termin do wpłacenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia i opłaty za wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia już upłynął, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ II instancji uchylił w tej części rozstrzygnięcie organu I instancji i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy o nowym terminie do wpłacenia nałożonej grzywny wraz z opłatą za wydane postanowienie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podniósł także, że sytuacja rodzinna i finansowa zobowiązanej nie mogą mieć wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W zakresie wniosku zobowiązanej o odroczenie obowiązków określonych w upomnieniu na okres do dnia 31 grudnia 2018 r. i nie wszczynanie egzekucji, organ ten wyjaśnił, że J.S. nie zgodziła się na przedłużenie terminu wykonania obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2016 r., bowiem istniejący stan faktyczny zagraża jej budynkowi mieszkalnemu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. M. S., zaskarżając ten akt w całości, zarzuciła naruszenie:

- art. 107 § 3 k.p.a., przez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, tj. nieodniesienie się do argumentów zawartych w zażaleniu strony, a dotyczących zasadności i wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji w zakresie zasadności i wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie negatywnego stanowiska skarżącej wobec zasadności i wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, a także naruszeniu swobody w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia, w szczególności w zakresie nieodniesienia się do naruszenia art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niezastosowanie środka najmniej uciążliwego.

W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania.

Autorka skargi podniosła, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego, organ nie może działać dowolnie i zobowiązany jest ocenić, który w danym przypadku środek należy zastosować. Powyższe wynika chociażby z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który wprowadza zasadę racjonalnego działania stanowiąc, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Dokonując zatem wyboru środka egzekucyjnego organy winny każdorazowo mieć na uwadze przedmiot, zakres oraz charakter nałożonego obowiązku, a także powinny uwzględniać celowość zastosowania danego środka egzekucyjnego i jego uciążliwość dla zobowiązanego, a ustalenia organu w tym przedmiocie, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

Stosując w niniejszej sprawie grzywnę w celu przymuszenia, w sytuacji, gdy

z uwagi na charakter czynności, która podlegała egzekucji, możliwe było wykonanie zastępcze, organ winien był - zgodnie z treścią art. 119 § 2 ww. ustawy - uzasadnić, dlaczego uważa, że nie jest celowe zastosowanie wykonania zastępczego i dlaczego uważa, że zastosowana przez niego grzywna prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej, ani organ odwoławczy, ani też organ I instancji do tego obowiązku się nie zastosowały, albowiem w ogóle nie uzasadniły, dlaczego ich zdaniem skuteczniejszym i mniej uciążliwym dla zobowiązanej jest nałożenie na nią grzywny. Powyższa okoliczność jest o tyle istotna w realiach rozpoznawanej sprawy, że według twierdzeń skarżącej, zawartych już w zażaleniu od postanowienia organu I instancji, nałożenie grzywny i tak nie zmusi jej do realizacji nałożonego obowiązku, gdyż jego wykonanie w chwili obecnej jest fizycznie niemożliwe.

Organy obu instancji naruszyły, w ocenie strony, art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dlatego skarga jest zasadna. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest rozważenie, który środek będzie zmierzał w pierwszej kolejności do zrealizowania nałożonego obowiązku. Tymczasem w niniejszej sprawie ani uzasadnienie organu I instancji, ani organu II instancji w żaden sposób nie odnosi się do kwestii, który z możliwych środków winien w sprawie znaleźć zastosowanie i który z nich będzie bezpośrednio zmierzał do realizacji obowiązku. W szczególności organ I instancji nie rozważył, czy nie będzie mniej dolegliwe zastosowanie wykonania zastępczego niż nałożenie grzywny, albowiem przekracza możliwości finansowe skarżącej, a ponadto nie zmusi jej do realizacji nałożonego obowiązku, którego wykonanie w chwili obecnej wobec agresji M. S. - mającego orzeczony sądowy zakaz zbliżania do skarżącej i stale przebywającego na nieruchomości objętej obowiązkiem - w praktyce jest niemożliwe. Strona podniosła, że złożony został pozew o eksmisję, ale okres oczekiwania na sprawę, a potem na lokal socjalny może się przedłużyć. W tej sytuacji nałożenie grzywny ma w istocie charakter kary za dochodzenie swoich praw, nie zaś środka zmierzającego do realizacji nałożonego obowiązku, albowiem jest wysoce prawdopodobne, że ostatecznie ten obowiązek będzie musiał być zrealizowany w drodze wykonania zastępczego.

Strona zarzuciła, że uzasadnienie organu II instancji co do wysokości wymierzonej grzywny jest lakoniczne, przekracza granicę uznania i cechuje się dowolnością. W sytuacji, gdy nie jest pewne, czy z uwagi na okoliczności, które zaszły po wydaniu tytułu wykonawczego, możliwe jest wykonanie obowiązku, nałożenie grzywny z środka przymuszającego zamienia się w karę, bowiem zobowiązany nie może uwolnić się od zapłacenia grzywny poprzez wykonanie nałożonego obowiązku, co gwarantuje mu art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżąca wskazała także, że zarówno uzasadnienie organu I instancji (a w zasadzie jego brak), jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełniają wymogów art. 107 § 3 k.p.a., mającego zastosowanie z mocy art. 18 ww. ustawy i art. 126 k.p.a., a który to przepis do obligatoryjnych elementów decyzji administracyjnej zalicza uzasadnianie faktyczne i prawne. Stanowi to uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy stosowaniu grzywny w celu przymuszenia, zwłaszcza przy zarzucie przejściowej niemożności wykonania obowiązku, oznacza całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadzi do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymyka się spod kontroli sądu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i dodatkowo zarzucił, że w wydanym postanowieniu organu I instancji i zaskarżonym postanowieniu podano nr [...] z dnia 11 lipca 2017 r., zamiast [...] z dnia 29 sierpnia 2017 r. Wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że koszty te w żadnej części nie zostały uiszczone.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy orzekające w postępowaniu egzekucyjnym dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, choć nie tych wskazanych w skardze.

Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej jako "ustawa p.e.a."), grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1), grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 ustawy p.e.a.). Stosownie do art. 122 § 2 ustawy p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nałożył grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł na zobowiązanych M. S. i M. S. i w tym zakresie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Z postanowienia organu I instancji nie wynika jednak, w jakiej części grzywna obciąża każdego z zobowiązanych. Postanowienie organu I instancji jest zatem zredagowane nieprecyzyjnie, nieprawidłowo i w sposób wieloznaczny. Postanowieniem tym nałożono bowiem na dwie osoby fizyczne grzywnę w wysokości 5000 zł, bez wskazania zakresu zobowiązania adresatów postanowienia, w szczególności nie wynika z niego, czy adresaci postanowienia są zobowiązani solidarnie do zapłaty ww. kwoty grzywny (art. 366 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego), czy też każdy z nich ma zapłacić wskazaną kwotę oddzielnie, czy jakąś przypadającą na niego część tej kwoty (świadczenie podzielne art. 379 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tym samym ugruntowany pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2013 r., II OSK 1635/12, lex nr 1792329, czy powołane tam wyroki: WSA w Warszawie z 28 maja 2009 r., VII SA/Wa 89/09, WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2011 r., II SA/Kr 86/11, WSA w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2011 r., II SA/Bk 162/11), zgodnie z którym, nakładając grzywnę w celu przymuszenia na kilku zobowiązanych, organ egzekucyjny ma obowiązek określenia zasad realizacji tego obowiązku. Z postanowienia winno jasno wynikać, czy organ nałożył grzywnę w określonej wysokości w części na każdego ze zobowiązanych, czy też potraktował zobowiązanie jako solidarne. Brak tych elementarnych danych powoduje wątpliwości interpretacyjne, co stanowi istotną wadliwość wydanego orzeczenia.

W niniejszej sprawie obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] listopada 2016r. nałożony został na dwa podmioty. Nakładając w jednym postanowieniu grzywnę w wysokości 5000 zł na obu zobowiązanych, organ nie wskazał, jaki charakter ma to świadczenie. Ponieważ podlega ono egzekucji w razie jego nieuiszczenia (art. 124 ustawy p.e.a.), obowiązkiem organu jest więc precyzyjne wskazanie podmiotu, na który nałożona została grzywna i jej wysokości. Nałożenie na M. S. i M. S. grzywny w wysokości 5000 zł skutkuje niepewnością prawną obu osób.

Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegają uchyleniu, jako że wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 120 § 1 i 2 ustawy p.e.a. mającym wpływ na wynik sprawy.

Ponadto Sąd zauważa również, że, jak trafnie zauważył pełnomocnik skarżącej, w rozstrzygnięciu zawartym w postanowieniu organu I instancji zostały błędnie wskazane, a w postanowieniu drugoinstancyjnym błędnie powtórzone, data i numer tytułu wykonawczego, [...] z dnia 11 lipca 2016r., zamiast [...] z dnia 29 sierpnia 2017 r., co dodatkowo wskazuje na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień wydanych w sprawie przez organy obu instancji z uwagi na ich nieprecyzyjne rozstrzygnięcia.

Natomiast odnośnie argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi dotyczącej obecnej sytuacji osobistej skarżącej, Sąd podziela stanowisko organów, że ani sytuacja finansowa dłużnika, ani jego sytuacja rodzinna i życiowa nie ma wpływu na fakt nałożenia grzywny ani jej wysokość (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r., II OSK 1842/17, lex nr 2450464). Grzywna musi stanowić bowiem pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w takiej sytuacji spełni swoją rolę, to jest rolę ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje do wykonania zobowiązania. Ponadto spór pomiędzy zobowiązanymi i trudności w zrealizowaniu nałożonego obowiązku, z uwagi na opuszczenie zajmowanego wcześniej wspólnie przez zobowiązanych budynku przez skarżącą, to nie są okoliczności, których przy pomocy dostępnych środków prawnych strona nie mogła przezwyciężyć, aby zapewnić sobie możliwość realizacji obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 28 listopada 2016 r. Ponadto ten sam obowiązek obciąża również M. S., który obecnie, jak podaje skarżąca, zamieszkuje w spornym budynku.

Dodatkowo Sąd zauważa, wbrew twierdzeniom skargi, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił celowość nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz uzasadnił przyczyny ustalenia jej wysokości na kwotę 5000 zł, stąd zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 7 § 2 ustawy p.e.a. okazały się chybione.

Mając jednak na względzie podniesione wyżej naruszenie prawa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Wytyczne dla organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wynikają z powyższych rozważań Sądu.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej zasądzonych na rzecz pełnomocnika skarżącej w kwocie 295,20 zł Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1 i 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715).