Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 685/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1,  art. 3 ust. 1.
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy K. ustalił pani J. D. wymiar podatku od nieruchomości na 2012 r. w wysokości [...] zł. Podatkiem od nieruchomości objęte zostały budynki mieszkalne (60 m2), pozostałe budynki (16 m2) oraz grunty pozostałe (507 m2).

W odwołaniu od powyższej decyzji pani J. D. podniosła, że zmiany poscaleniowe gruntów pogorszyły jej sytuację, gdyż nie posiada dostępu do drogi publicznej.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium wskazało, iż w myśl uregulowań prawnych zawartych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą podatkową, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Na mocy ust. 2 tego przepisu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Stosownie z kolei do treści art. 3 ust. 1 ustawy podaktowej, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3) użytkownikami wieczystymi gruntów,

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

W dalszej kolejności, ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że miarodajnym źródłem dla wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego jest stan prawny wynikający z ewidencji gruntów. Na poparcie tego stanowiska organ przytoczył wyroki sądów administracyjnych - m.in. wyrok z 20 maja 1996 r., sygn. akt I SA/Ka 120/96 oraz wyrok z dnia 5 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1052/96.

Kolegium zaakcentowało, że dane z ewidencji gruntów są punktem wyjściowym przy określaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż z punktu widzenia procesowego ewidencja gruntów i budynków ma charakter dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 § 1 tej ustawy, a więc stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone, a zawartym w niej zapisom przysługuje domniemanie prawdziwości i zgodności z prawdą.

Z danych ewidencji (wypis z rejestru gruntów i budynków) wynika podmiot, przedmiot i podstawa podatkowania, czyli kto jest właścicielem gruntu, jego powierzchnia i klasa gruntu.

Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów odbywa się natomiast w odrębnym postępowaniu od postępowania podatkowego. Dopóki podatnik nie wystąpi do właściwego organu o zmianę zapisów w ewidencji i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym błędnych ustaleń co do przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Kolegium zwróciło uwagę, że jeśli istnieją rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a danymi zawartymi w ewidencji gruntów, to na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia tych danych do zgodności ze stanem faktycznym.

Skoro zatem, w rozpatrywanej sprawie, Wójt Gminy K. dokonując wymiaru podatku na 2012 r. oparł się na danych wynikających z ewidencji gruntów, to dokonany przez niego wymiar podatku od nieruchomości w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz powołanych przepisów prawa nie budzi zastrzeżeń.

Końcowo Kolegium stwierdziło, że podatniczka kwestionująca prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinna wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (starosta). Danych tych nie może bowiem zmienić organ podatkowy.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca pani J. D. stwierdziła, że “Kolegium jest nieobiektywne ponieważ zatwierdziło zmiany wynikające ze scalenia gruntów", a nadto “powinno w sposób właściwy ocenić negatywne zmiany poscaleniowe". Zdaniem skarżącej Kolegium “broni wcześniejszej wadliwej decyzji wydanej na rzecz Starosty [...]", którą zmniejszono jej działkę, przez co nie ma teraz na nią wjazdu.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia), zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) zwanej dalej: "P.p.s.a").

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej o dane z ewidencji gruntów, po zmianach scaleniowych oraz ocena tych zmian przy uwzględnieniu wielkości działki podatniczki oraz jej dostępu do drogi publicznej. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje wywody prawne poczynione w uzasadnieniu prawomocnego wyroku tutejszego Sądu sygn. akt I SA/Gl 522/11 zapadłym w sprawie ze skargi podatniczki na decyzję odwoławczą odnoszącą się do opodatkowania przedmiotowych nieruchomości za rok 2011. Dlatego, przy uwzględnieniu braku zmian stanu faktycznego w badanym roku podatkowym Sąd powtórzył oceny i ustalenia prawne zamieszczone w powołanym wyżej rozstrzygnięciu sądowym.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Rację ma zatem organ odwoławczy, wskazując w zaskarżonej decyzji, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają decydujące znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości.

Podkreśla się w orzecznictwie, że z jednoznacznego brzmienia art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż podstawą zastosowania i wymiaru rzeczonych podatków jest stan prawny i faktyczny gruntów i budynków, wynikający z ewidencji (por. np. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1685/93, POP 1999, nr 2, s. 163). Wynika z tego, że organy podatkowe, ustalając podatki, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, aniżeli wynikające z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w tym operacie ewidencyjnym (tak np. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/93, ONSA 1994, nr 4, poz. 163).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3051/05, LEX nr 201545). Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt III SA 3016/03). Wskazuje się nadto, że dane zamieszczone w ewidencji gruntów i budynków mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one czynić samodzielnie własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje istotnego ograniczenia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 37/09, LEX nr 511361).

Sąd stwierdza ponadto, iż zgodnie z art. 194 O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Stąd też wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.

Dodać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy podatkowej, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Na mocy art. 2 ust. 2 ustawy podatkowej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy zaakcentować trzeba, że skoro z urzędowego rejestru gruntów wynika, że skarżąca jest we władaniu określonej działki, to organy podatkowe zobowiązane były do uwzględnienia tych zapisów przy wymiarze podatku. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe, ustalając podatki, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w operacie ewidencyjnym.

Dodatkowo zaznaczyć należy, że w sytuacji, gdy podatnik kwestionuje kompletność danych zawartych w ewidencji, nie może domagać się od organu podatkowego samodzielnego wprowadzenia zmian w zakresie danych ewidencyjnych gruntów i budynków. Za prawidłowe ich prowadzenie, w tym za aktualizację danych zawartych w ewidencji, odpowiedzialne jest bowiem właściwe starostwo powiatowe. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów prowadzą starostowie. Wójt, jako organ podatkowy w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości, jest związany zapisami w ewidencji gruntów ustalonymi przez starostę. Zakres tego związania, w ocenie Sądu, odnosi się do powierzchni gruntów, budynków oraz do ich klasyfikacji. Jeżeli skarżąca kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinna wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 111/11, LEX nr 921462).

Mając powyższe na względzie, nie sposób podzielić zarzutów skarżącej pod adresem organów podatkowych. Organy te, wydając decyzje w sprawie ustalenia skarżącej wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r., związane były bowiem danymi, zawartymi już w ewidencji gruntów. Dopóki zapisy w ewidencji nie zostaną zmienione, brak jest podstaw do kwestionowania wydanej na ich podstawie decyzji podatkowej (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 654/10, LEX nr 748291). Organ podatkowy nie może przy wymiarze podatku pominąć zawartych w ewidencji gruntów zapisów i to bez względu na to, czy odpowiadają one stanowi faktycznemu (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 543/10, LEX nr 749018).

Końcowo zaznaczyć należy, że wpływu na wymiar podatku nie ma również w niniejszej sprawie fakt scalenia gruntów i brak dostępu nieruchomości skarżącej do drogi. Jest tak dlatego, że podstawę wymiaru podatku stanowią, jak wyżej już wskazano, dane, zawarte w ewidencji gruntów.

Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany był na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić skargę, co orzeczono w sentencji wyroku.