Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1680/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania B. i S. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia B. i S. S. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia [...] drzew, rosnących na terenie działek o nr ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...] znajdujących się przy ul. [...] w W..

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent W. wymierzył B. i S. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] drzew rosnących na ww. terenie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż B. i S. S. otrzymali pozwolenie na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...], [...], [...] z obrębu [...], zlokalizowanych przy ul. [...] w W.. W dniu [...] marca 2004 r. przedstawiciele Straży Miejskiej z Oddziału Terenowego [...], zgłosili do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu W., samowolną wycinkę drzew z terenu przy ul. [...] w W.. Niezwłocznie po otrzymaniu zgłoszenia na miejsce zdarzenia udali się przedstawiciele Wydziału Ochrony Środowiska oraz Straży Miejskiej z Oddziału Z.. Na przedmiotowym terenie znaleziono pozostałości po samowolnie ściętych drzewach i krzewach, w postaci pni i karp wyjętych z ziemi. Leżały rozrzucone gałęzie i pnie bez koron ułożone w sterty. W chwili, gdy przeprowadzano oględziny terenu, znajdował się tam sprzęt mechaniczny (dwie koparki), którym usuwane były karpy. Na przedmiotowym gruncie, od jego wschodniej i północnej strony, pozostała nieznaczna liczba drzew i krzewów w różnym wieku i różnych gatunków (dęby, brzozy, grab, leszczyny). Wnioskując z pozostałości po drzewach i krzewach drzewostan stanowiły różnorodne gatunki rosnące na całym obszarze (ograniczonym z trzech stron ogrodzeniami). Drzewostan rósł grupami lub pojedynczo, o czym świadczyły pnie pozostałe po

ściętych egzemplarzach. Na terenie znajdowały się również karpy po usuniętych leszczynach pospolitych, które rosły w formie regularnego nasadzenia wzdłuż ul. [...].

Organ pierwszej instancji wskazał, iż podczas oględzin przedmiotowego terenu przeprowadzanych w dniu [...] marca 2004 r. obecny był S. S.. Z tych czynności spisany został protokół oględzin drzew, opisano usunięte drzewa i krzewy i sporządzono dokumentację fotograficzną. W protokole odnotowano, iż S. S. stwierdził, iż wycinkę drzewostanu rozpoczęto [...] marca 2004 r., ze względu na porządkowanie terenu, w związku z planowaną realizacją budowy wolnostojącego budynku jednorodzinnego. Organ zauważył, iż B. i S. S przed [...] marca 2004 r. nie zwrócili się do organu gminy o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów (kolidujących z planowaną budową albo np. zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia). Na podstawie zebranych materiałów dowodowych organ I instancji ustalił, że [...] lub [...] marca 2004 r. firma budowlana przystąpiła do robót przygotowawczych związanych z rozpoczęciem budowy. Na terenie znajdował się wówczas drzewostan, określony przez stronę i świadków biorących udział w postępowaniu administracyjnym, jako: drzewa owocowe, krzaki, chaszcze i kikuty z wcześniej ściętych drzew. [...] marca 2004 r. stwierdzono, że usuniętych zostało, oprócz drzewostanu owocowego i bardzo młodych podrostów oraz siewek (w wieku do lat 5- ciu), [...] drzew ozdobnych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego decyzją z [...] stycznia 2005 r. nr [...] Prezydent W. wymierzył B. i S. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] drzew rosnących na terenie przy ul. [...] w W..

Następnie na skutek odwołania B. i S. S. reprezentowanych przez radcę prawnego I. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania Prezydent W. ustalił, że:

• w dniach, kiedy wycięte zostały drzewa i krzewy z przedmiotowego terenu przy ul. [...], rozpoczęto przygotowania do realizacji inwestycji -budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zgodnie ze stwierdzeniem pana

S. S., zawartym w protokole przesłuchania z [...] maja 2004 r., firma budowlana rozpoczęła prace budowlane [...] marca 2004 r.

• w dniu [...] marca 2004 r. stwierdzono komisyjnie fakt usunięcia drzew ozdobnych z wyżej wskazanego terenu. Ślady cięć były świeże. Po większości drzew pozostały ślady w postaci pni i karp. W różnych miejscach działki leżały gałęzie oraz pnie bez koron ułożone w sterty. Na terenie znajdował się sprzęt mechaniczny (dwie koparki) przy pomocy, którego usuwane były karpy. Komisyjnie dokonano pomiarów pni drzew (pozostałych w gruncie) na wysokości ścięcia;

• według stwierdzenia pana S. S., zawartego w

protokole oględzin drzew z [...] marca 2004 r., wycinkę drzew rozpoczęto [...] marca

2004 r. ze względu na porządkowanie terenu; .

• usunięty drzewostan rósł w miejscu lokalizacji inwestycji, której realizację rozpoczęto na początku marca 2004 r. i którą w następnych miesiącach kontynuowano;

• Państwo B. i S. S. nie przesłali materiałów

świadczących o zgłoszeniu kradzieży drewna, a w toku ponownego rozpatrywania

sprawy ten wątek nie znalazł potwierdzenia.

Ze względu na brak pomiarów promieni pni ściętych bez zezwolenia drzew, organ I instancji przy naliczaniu kary za samowolne usunięcie drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...], posłużył się zawartą w Ekspertyzie Nr [...] z maja 2006 r. "Metodą tabeli średnich obwodów". Naliczenie wysokości kary w oparciu o tę metodę organ uznał za korzystniejszą dla strony.

Od powyższej decyzji B. i S. S. reprezentowani przez r. pr. I. K. wnieśli odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, iż w jego ocenie organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń opierając się na fakcie, iż w dniach, kiedy wycięte zostały drzewa i krzewy z przedmiotowego terenu przy ul. [...], rozpoczęto w tym miejscu przygotowania do realizacji inwestycji - budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Powyższe okoliczności potwierdza stwierdzenie S. S., zawarte w protokole przesłuchania z [...] maja 2004 r., iż firma budowlana rozpoczęła prace budowlane [...] marca 2004 r., a jednym z warunków umowy było uporządkowanie terenu, tj. wycięcie drzew owocowych (pozostałości sadu), wycięcie krzaków. Ponadto podczas wizji lokalnej w trakcie prowadzonego

postępowania wyjaśniającego organ potwierdził, iż istotnie miała miejsce wycinka drzew w miejscu planowanej inwestycji budowlanej na krótko przed datą oględzin. Podczas prowadzonego przez organ i instancji postępowania wyjaśniającego nie potwierdzono wbrew twierdzeniom odwołujących się, aby nastąpiła kradzież drewna z przedmiotowej nieruchomości. Również B. i S. S. nie przesłali dokumentów potwierdzających zgłoszenie kradzieży drewna.

Kolegium wskazało, iż organ I instancji zebrał w przedmiotowej sprawie całokształt materiału dowodowego i w sposób wyczerpujący dokonał jego oceny w trakcie postępowania administracyjnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w dniu przeprowadzenia oględzin w terenie niemożliwe było dokonanie pomiarów obwodów pni drzew mierzonych na wysokości 130 cm i dokonanie stosownych wyliczeń i szacunków w tym zakresie wymagało wiedzy specjalistycznej i doświadczenia.

Skład orzekający podzielił pogląd organu I instancji, iż wobec braku pomiarów promieni pni ściętych bez zezwolenia drzew, przy naliczaniu kary za samowolne usunięcie drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...], należało się posłużyć zawartą w Ekspertyzie Nr [...] z maja 2006 r. "Metodą tabeli średnich obwodów" jako łagodniejszą dla stron postępowania. Metoda ta została przedstawiona w Ekspertyzie Nr [...] z maja 2006 r. w sposób przejrzysty i dokładny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło twierdzenia odwołujących się jakoby jedyną dopuszczalną metodą zmierzenia obwodu wyciętego bez zezwolenia drzewa jest fizyczny pomiar obwodu pnia na wysokości 130 cm. Powszechnie akceptowany jest pogląd, iż w przypadku niemożności dokonania bezpośredniego pomiaru pnia należy dokonać oszacowania korzystając z opinii biegłego. Ponadto ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody reguluje wprost w art. 89 ust. 3 sposób wyliczenia obwodu pnia w przypadku niemożności dokonania bezpośredniego pomiaru.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., [...] wnieśli B. i S. S. reprezentowani przez r. pr. B. C., zarzucając naruszenie:

1. art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody,

2. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r. w

sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub

krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo

drzew lub krzewów

3. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie

jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew w związku z art. 6 kpa poprzez błędną

wykładnię w/w przepisów polegającą na nałożeniu kary za wycięcie drzew bez

zezwolenia na podstawie oszacowania danych niezbędnych do naliczenia kary, tj. na

podstawie wyliczonej średniej arytmetycznej pomiarów 10 egzemplarzy drzew

jednego gatunku rosnących w różnych warunkach siedliskowych, podczas gdy kara

pieniężna za wycięcie drzew bez zezwolenia powinna zostać obliczona na podstawie

danych pobranych z faktycznie wyciętych drzew, a nie z parametrów bliżej

nieokreślonych rosnących drzew i uśrednieniu wartości tych parametrów;

naruszenie art. 84 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na braku

powołania biegłego dendrologa w celu ustalenia wieku wyciętych drzew, podczas

gdy w niniejszej sprawie ustalenie wieku wyciętych drzew należy do wiadomości

specjalnych i nie może być samodzielnie ustalone przez organ;

naruszenie art. 77 § 1 kpa w związku z art. 84 § 1 kpa poprzez jego błędne

zastosowanie polegające na braku wyczerpującego zebrania materiału

dowodowego oraz dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z ochrony

środowiska, podczas gdy biegłym właściwym do ustalenia pomiaru obwodu drzew

jest dendrolog;

naruszenie art. 78 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na

pominięciu następujących wniosków dowodowych skarżącego zgłaszanych w toku

postępowania:

a) przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa co do ustalenia wieku

ściętych drzew;

b) wniosku o pominięcie dowodu z opinii przedstawionej przez biegłego mgr inż.

Z. C. w niniejszej sprawie ze względu na jej wady oraz

sporządzenie przez osobę nieposiadającą w tym zakresie

wystarczających kompetencji oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego

dendrologa na okoliczność ustalenia obwodów pni wyciętych drzew na wysokości

130 cm;

c) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

6. polegające na braku prawidłowego sporządzenia uzasadnienia faktycznego i

prawnego oraz bezkrytycznym oparciu się na opinii biegłego mgr inż. Z.

C., podczas gdy organ uzasadniając wydaną decyzję powinien wskazać

precyzyjnie fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł i

przyczyny dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, a

także powinien dokładnie wyjaśnić podstawę prawną decyzji;

7. naruszenie art. 7 kpa, 77 kpa i art. 80 kpa polegającego na braku dokładnego

wyjaśnienia sprawy oraz ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego,

iż to skarżący dokonali wycięcia bez zezwolenia drzew, podczas gdy podjęte przez

organ czynności celem ustalenia sprawców wycięcia drzew okazały się

bezskuteczne, zaś z zebranego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, iż

to skarżący dokonali wycięcia przedmiotowych drzew.

Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr 6/K/2007 oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując pogląd przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje m.in. akty administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie, wobec treści art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92. poz. 880 ze zm.), zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe zastosowanie mają przepisy ustawy

o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 99, poz. 1079 ze zm.), zwaną dalej ustawą.

Na wstępie należy wskazać, że ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy z dnia

o ochronie przyrody polega na zachowaniu, właściwym wykorzystaniu oraz

odnawianiu zasobów przyrody i jej składników.

Podstawowa zasada ochrony zadrzewień została ujęta w art. 47 e ust. 2 ustawy, zgodnie z którym, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości mogło nastąpić za zezwoleniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanym na wniosek władającego, z tym, że organ mógł uzależnić udzielenie zezwolenia od przeniesienia drzew lub krzewów we wskazane przez siebie miejsce albo zastąpienia drzew lub krzewów przewidzianych do usunięcia innymi drzewami lub krzewami.

Zgodnie z art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody za zniszczenie terenów zieleni albo drzew i krzewów, powodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności oraz za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, a także za zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew lub krzewów, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniach, w których zostały wycięte drzewa

1 krzewy z przedmiotowego terenu, tj. od dnia [...] marca 2004 r., rozpoczęto w tym

miejscu przygotowania do realizacji inwestycji, tj. budowy budynku mieszkalnego

jednorodzinnego. Wycinka drzew - co zostało potwierdzone podczas wizji lokalnej w

trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego - miała miejsce na krótko przed

datą oględzin przeprowadzoną w dniu [...] marca 2004 r. Wbrew twierdzeniom

skarżących, nie potwierdzono, iż nastąpiła kradzież drewna z przedmiotowej

nieruchomości, na co również sami skarżący nie przedstawili żadnych dowodów.

Powyższe dowodzi, że skarżący dopuścili się usunięcia z terenu działek o ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...] znajdujących się przy ul. [...] w W.. W konsekwencji czego, doszło do wymierzenia skarżącym administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia 50 drzew.

W podjętych przez organy aktach administracyjnych Sąd nie stwierdził zarzucanego przez skarżących naruszenia art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa. Oznacza to, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z

zasadami ogólnymi, jak i dowodowymi postępowania administracyjnego. Zaś podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych i utrwalenia poczynionych ustaleń w postaci materiału dowodowego sprawy, w konsekwencji uzasadnienia zajętego stanowiska zgodnie z wymogiem art. 107 §3 kpa.

W świetle przytoczonych regulacji prawnych i przedstawionego stanu sprawy -wbrew twierdzeniom skarżących - istniały wszelkie podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie spornych drzew bez zezwolenia. Również kara - wbrew zarzutom skarżących - została ustalona zgodnie z art. 47 k ustawy o ochronie przyrody, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r., w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. z 2003 r., Nr 99, poz. 907) oraz § 4 ust. 1 Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. z 2003 r., nr 113, poz. 1074). Wysokość kary została naliczona prawidłowo z uwzględnieniem ekspertyzy nr [...] sporządzonej przez biegłego mgr inż. Z. C. dotyczącej wyliczenia obwodów pni drzew wyciętych bez zezwolenia z przedmiotowego terenu, w której w ocenie Sądu słusznie zostano "Metodę tabeli średnich obwodów".

Nietrafny jest również zarzut skarżących w kwestii naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 kpa polegający na braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z ochrony środowiska, podczas gdy biegłym właściwym do ustalenia pomiaru obwodu drzew jest dendrolog, a także naruszenia art. 78 § 1 kpa polegający na pominięciu wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżących w toku postępowania, tj. przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa oraz pominięcia dowodu z opinii biegłego mgr inż. Z. C.. Należy bowiem zauważyć, iż biegły z zakresu ochrony środowiska jest osobą posiadającą odpowiednie kwalifikacje potrzebne do wydania opinii w sprawie wyliczenia obwodów pni drzew wyciętych z przedmiotowego terenu i w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność powołania biegłego z zakresu dendrologii.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.