Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 897/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 24, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] J. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu odwołania Z. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r., nr [...], orzekającej o przyznaniu odwołującemu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie [...]zł miesięcznie od dnia [...] r. do dnia [...] r. (pkt 1) oraz o odstąpieniu od żądania zwrotu wydatków na poniesione świadczenia (pkt 2).

– na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z uchwałą Nr [...] Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M. P. z 2015 r., poz. 821) oraz w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 106 ust. 1 i ust. 4 i art. 107 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) i w związku z § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), w związku z § 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnie pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2014 r. poz. 610) oraz w związku z ust. 4 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za wybrane świadczenia z pomocy społecznej (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 96, poz. 1960), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Z. W. z dnia [...] r., w którym zwrócił się on do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie świadczenia na dożywianie, żądając jednocześnie wyłączenia od udziału w postępowaniu wskazanych pracowników socjalnych.

Postanowieniami z dnia [...] r. o numerach [...] i [...] odmówiono wyłączenia od udziału w postępowaniu wskazanych pracowników.

` W dniu [...] r. pracownicy socjalni – po wcześniejszym powiadomieniu strony o terminie wizyty – udali się do miejsca zamieszkania wnioskodawcy celem przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Informacji udzieliła im wówczas żona wnioskodawcy - T. W., która wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, pozostając z mężem w separacji. Z. W. zajmuje dwa pomieszczenia (pokój i kuchnię), przedpokój i łazienka są zaś użytkowane wspólnie. Ponadto Z. W. korzysta z kuchni węglowej. Podczas wywiadu T. W. oświadczyła, że Z. W. leczy się na nadciśnienie tętnicze oraz zwyrodnienie stawów. Po udzieleniu powyższych informacji żona wnioskodawcy odmówiła jednak podpisania oświadczenia, że dane te są zgodne z prawdą.

W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że Z. W. widywany jest w środowisku, tzn. porusza się samodzielnie po miejscowości [...], jeździ rowerem, samodzielnie załatwia sprawy w Ośrodku Pomocy Społecznej w [...], w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a także w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie, wspólnie z żoną chodzi do lekarza i na zakupy oraz utrzymuje kontakt z innymi osobami. Zdaniem organu oznacza to, że jest on sprawny fizycznie. Źródłem utrzymania Z. W. jest emerytura przyznana na stałe w wysokości [...] zł brutto (802,84 zł netto miesięcznie), przy czym z uwagi na zajęcia komornicze świadczenie to jest wypłacane w wysokości [...] zł miesięcznie. Niemniej jednak dochód wnioskodawcy ustalony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej (tj. bez uwzględnienia potrąceń komorniczych) nie przekracza kryterium dochodowego warunkującego uzyskanie pomocy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (tj. równowartości 150 % kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej).

Organ pierwszej instancji podkreślił jednak, że nawet przy spełnianiu przesłanek ustawowych wnioskowane świadczenie nie jest obligatoryjne. Przyznanie pomocy na dożywianie, jak też jej wysokość, zależą bowiem od uznania organu pomocy społecznej, wynikającego z oceny sytuacji, w jakiej znajduje się osoba oczekująca pomocy. W ocenie OPS w [...] przyznanie Z. W. pomocy w wysokości [...] zł miesięcznie jest uzasadnione sytuacją finansową, w jakiej znajduje się wnioskodawca, a także mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organ podkreślił, że przyznając wnioskodawcy pomoc w tej kwocie wziął pod uwagę nie tylko potrzeby i sytuację materialną Z. W., ale również sytuację życiową innych osób i rodzin zwracających się o zabezpieczenie ich potrzeb, a także możliwości finansowe Ośrodka. Wyjaśnił, że w budżecie Ośrodka na 2015 r. plan wydatków na realizację programu rządowego w zakresie dożywiania opiewa na kwotę [...]zł, a poniesione w tym zakresie wydatki w okresie od [...] r. do [...] r. wyniosły już [...] zł.

W decyzji pierwszoinstancyjnej zaznaczono również, że Z. W. jest objęty wsparciem Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] od wielu lat i korzysta z różnych form pomocy. Łącznie w latach 2003-2015 została mu udzielona pomoc na kwotę [...]zł.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Z. W. podniósł, że pracownicy socjalni E. W. i H. L. oraz Kierownik OPS w [...] winni być wyłączeni od udziału w sprawie. Stwierdził także, że wywiad środowiskowy z jego żoną został zafałszowany. Odwołujący domagał się przyznania mu świadczenia w wysokości [...] zł miesięcznie.

W piśmie z dnia [...] r. (data wpływu do Kolegium: [...] r.) odwołujący stwierdził, że Prezes SKO w L. ma ustawowy obowiązek wyłączyć od udziału w niniejszej sprawie członka Kolegium K. A.. Ponadto zarzucił, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zapewniono mu udziału oraz nie podjęto postanowienia o wyłączeniu ze sprawy E. W..

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Prezes SKO w L. odmówił wyłączenia K. A. od udziału w sprawie stwierdzając, że przedstawione przez Z. W. argumenty nie stanowią okoliczności wywołującej wątpliwości co do bezstronności tego członka Kolegium.

Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Kolegium powołało się na treść załącznika do uchwały Nr [...] Rady Ministrów w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 oraz treść przepisów ustawy o pomocy społecznej (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ), a następnie stwierdziło, że podziela ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, który wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, przyznając odwołującemu świadczenie w formie pieniężnej w wysokości [...] zł miesięcznie. W ocenie Kolegium przyznanie pomocy w takiej postaci i wysokości jest uzasadnione sytuacją, w jakiej znajduje się odwołujący, a także jest adekwatne do aktualnych możliwości organu, który z puli środków finansowych przewidzianych na ten cel musi udzielać pomocy również wielu innym osobom i rodzinom, nierzadko znajdującym się w trudniejszej od odwołującego sytuacji jak np. rodzinom z dziećmi bez stałego źródła dochodu lub z bardzo niskim dochodem oraz dzieciom w ramach wydawanych posiłków w szkołach. Organ odwoławczy podkreślił za organem pierwszej instancji, że już w okresie od [...] r. do [...] r. poniesione przez OPS w [...] wydatki na przedmiotową pomoc przekroczyły ponad połowę środków zabezpieczonych w planie wydatków Ośrodka na ten cel, wynosząc [...] zł. Wcześniej decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kolegium - uchylając decyzję organu pierwszej instancji - zwiększyło pomoc przyznaną Z. W. na zakup posiłku lub żywności do kwoty [...]zł miesięcznie w okresie od [...] r. do [...] r. Przyznana w pierwszej połowie roku pomoc była większa, ponieważ jeszcze wtedy do dyspozycji organu pozostawały większe środki. Teraz, gdy okazuje się, że do dyspozycji organu pozostały zdecydowanie mniejsze środki finansowe, zdaniem Kolegium należy tak miarkować pomoc w tym zakresie, aby najbardziej potrzebujący nie pozostali bez pomocy. Przyznane decyzją pierwszoinstancyjną świadczenie nie jest natomiast jedyną formą pomocy, jaką Z. W. otrzymuje od organu.

Kolegium zaznaczyło, że wywód organu pierwszej instancji, iż przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nawet przy spełnieniu przesłanek do jego przyznania nie jest obligatoryjne, jest błędny. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na rozstrzygniecie, ponieważ pomoc została stronie przyznana.

Ustosunkowując się końcowo do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że są one niezasadne. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska Wójta Gminy [...] i Kierownika OPS w [...] w kwestii odmowy wyłączenia od udziału w sprawie tegoż Kierownika oraz pracowników socjalnych: E. W. i H. L.. Zarzut braku udziału w postępowaniu pierwszej instancji - zdaniem Kolegium - również nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Z. W. został prawidłowo powiadomiony o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, lecz w wyznaczonym terminie nie był obecny w miejscu zamieszkania. Brał jednak udział w postępowaniu składając pisma i wnioski. Kolegium powiadomiło go ponadto o możliwości zapoznania się z aktami i wniesienia uwag na piśmie, co też wnioskodawca uczynił składając w trybie art. 10 k.p.a. pismo z dnia [...] r.

Z. W. w ustawowym terminie zaskarżył powyższą decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze podtrzymał swoje zarzuty dotyczące bezprawnego – w jego ocenie – udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie pracowników socjalnych E. W. i H. L., Kierownika OPS w [...] – B. Ś. oraz członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego – K. A.. Dodatkowo zakwestionował udział w sprawie członka Kolegium Z. C.. W ocenie skarżącego powyższe osoby powinny być wyłączone od udziału w jego sprawach z urzędu.

Skarżący ponowił także zarzut wskazujący na niezapewnienie mu udziału w postępowaniu pierwszej instancji. Ponadto zarzucił naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wskazując, że działania organów spowodowały "zagrożenie życia". W ocenie skarżącego aktualizacja wywiadu środowiskowego z dnia [...] r., w szczególności w zakresie ustaleń dotyczących stanu zdrowia i sytuacji mieszkaniowej, została sfałszowana, albowiem jego żona podała wyłącznie informacje, że brak jest zmian w sytuacji życiowej męża.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm., dalej jako "u.p.s.") w powiązaniu z regulacjami uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z 2015 r., poz. 821, dalej jako "Program"). Wyjaśnić wypada, że powyższa uchwała zastąpiła przepisy obowiązującej do dnia 30 września 2015 r. ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), która to ustawa dotyczyła programu realizowanego w latach 2006-2013.

Jak wynika z treści Programu (pkt II), jego strategicznym celem jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych.

Program jest elementem polityki społecznej państwa w zakresie:

- wsparcia finansowego gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym,

- poprawy poziomu życia rodzin o niskich dochodach,

- poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży,

- kształtowania właściwych nawyków żywieniowych.

Pkt V Programu wskazuje, że ze środków przekazywanych w ramach jego realizacji gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w u.p.s. oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy. Ze środków przekazanych gminom z Programu udziela się wsparcia w szczególności:

1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej,

2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej,

3) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym

- w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

Z treści pkt V.2.1. Programu wynika, że jedynie przyznanie pomocy w formie posiłku uczniowi albo dziecku w sytuacji nagłej ("w uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń lub dziecko wyraża chęć zjedzenia posiłku") przyznanie pomocy, które następuje z inicjatywy dyrektora szkoły lub przedszkola, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej w sprawie i ustalenia sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wynika z tego a contrario, że w pozostałych przypadkach przyznanie pomocy w ramach realizacji Programu następuje w formie decyzji administracyjnej, która winna być poprzedzona ustaleniem sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Skoro zatem objęta Programem pomoc państwa w zakresie dożywiania realizowana jest trybie przepisów u.p.s., uznać należy, że świadczenia przyznawane w ramach Programu w istocie utożsamiać należy z zasiłkiem celowym, o którym mowa w art. 39 u.p.s., a który może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w tym na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności (ust. 1 i 2). Orzekając w przedmiocie udzielenia przedmiotowej pomocy organ pomocy społecznej działa zatem w ramach uznania administracyjnego co najmniej w zakresie ustalenia jej wysokości, czy też czasokresu, na jaki została ona przyznana. Rację mają zatem w niniejszej sprawie organy obu instancji wskazując, że spełnienie kryteriów przyznania pomocy na dożywianie w ramach Programu, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę na wskazany przez niego okres.

Odnosząc się do wspomnianych wyżej kryteriów wskazać należy, że zasadniczym warunkiem przyznania przedmiotowego świadczenia jest zachowanie kryterium dochodowego. W czasie orzekania w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących wynosiło [...] zł (§ 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – Dz. U. z 2012 r. poz. 823). Na mocy zaś rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), które weszło w życie z dniem 1 października 2015 r. (a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji), kryterium to zostało zwiększone do kwoty 634 zł. Oznacza to, że podwyższone dla potrzeb Programu kryterium dochodowe, odpowiadające 150% ww. kwoty, wynosiło odpowiednio: w czasie orzekania przez organ pierwszej instancji - 813 zł, zaś w czasie orzekania przez organ odwołąwczy – 951 zł.

Podkreślić należy, że przedmiotowe kryterium w analogicznej wysokości (jako 150% kryterium dochodowego określonego w u.p.s.) określa również powołana w zaskarżonej decyzji uchwała Rady Gminy [...] [...] r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnie pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2014 r. poz. 610).

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący (niezależnie od zmiany wysokości ww. kryterium dochodowego w toku postępowania) spełnia określone w Programie oraz przepisach u.p.s. kryteria przyznania pomocy w zakresie dożywiania. Dochód skarżącego, będącego osobą samotnie gospodarującą, wynosi bowiem [...] zł miesięcznie, a zatem mieści sią w granicach kryterium dochodowego obowiązującego zarówno przed 1 października 2015 r., jak i po tej dacie. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący legitymuje się jednocześnie orzeczeniem zaliczającym go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z siedzibą w L. z dnia [...] r. – k. 19 akt adm. I inst.). Powyższe okoliczności pozwalały więc uznać, że skarżący jest osobą dotkniętą sytuacjami wymienionymi w art. 7 u.p.s., a tym samym może mu zostać udzielona pomoc ze środków Programu. Wsparcie takie zostało zatem skarżącemu przyznane na okres od [...] r. do [...] r., jednak jedynie w wysokości [...] zł miesięcznie, co nie spełnia oczekiwań strony, która domagała się przyznania świadczenia w wysokości [...] zł miesięcznie. W. przyznanego świadczenia stanowi tym samym istotę sporu w niniejszej sprawie.

Badając w tym kontekście legalność zaskarżonych decyzji ponownie podkreślić wypada, że zarówno ustalenie wysokości przyznanego świadczenia na dożywianie, jak i okresu jego pobierania, następuje w ramach uznania administracyjnego. Decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega natomiast kontroli sądowej z punktu widzenia celowości (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Kontrola sądowa decyzji uznaniowych sprowadza się zatem wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia.

W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie mu świadczenia na zakup żywności, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym w dniu [...] r. przeprowadzono w miejscu zamieszkania skarżącego aktualizację wywiadu środowiskowego (przy czym ze względu na nieobecność skarżącego niezbędne informacje uzyskano od jego żony, co uznać należy za działanie dopuszczalne w świetle art. 107 u.p.s.). Zapadłe rozstrzygnięcie zostało ponadto należycie uzasadnione. Organ z jednej strony wskazał na stałe źródło dochodu skarżącego w postaci otrzymywanej emerytury, a także pomoc udzielaną mu systematycznie przez Ośrodek (w tym względzie obliczono, że w latach 2003 – 2015 skarżący otrzymał pomoc w łącznej wysokości [...] zł). Przywołał ponadto okoliczności, które wskazują, iż stan zdrowia umożliwia mu samodzielne funkcjonowanie. Z drugiej zaś strony organ zwrócił uwagę na ograniczone środki finansowe Ośrodka i konieczność udzielania pomocy również innym osobom. Podkreślił, że już w okresie od [...] r. do [...] r. OPS w [...] wykorzystał ponad połowę środków przeznaczonych na pomoc w ramach Programu.

Podkreślić należy, że organy nie zakwestionowały trudnej sytuacji życiowej skarżącego, ale wskazały, że jest on objęty przez Ośrodek stałą opieką, w tym regularnie otrzymuje pomoc na dożywianie. Wysokość przyznawanej na ten cel pomocy – co całkowicie zrozumiałe – musi być jednak każdorazowo uwarunkowana aktualnymi możliwościami finansowymi Ośrodka, który ze względu na ograniczony budżet nie jest w stanie spełniać wszystkich żądań wnioskodawców. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych okoliczności wskazujących na znaczne pogorszenie się jego sytuacji życiowej, natomiast ograniczył się wyłącznie do ogólnego kwestionowania rozstrzygnięć organów.

Reasumując stwierdzić trzeba, że skoro z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie, to nie sposób uznać, by doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. W sposób dostateczny, z zachowaniem standardów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., wytłumaczono skarżącemu, że wpływ na wysokość przyznanego mu świadczenia pieniężnego miała ograniczona wysokość środków finansowych pozostających w dyspozycji Ośrodka. W ocenie Sądu materiał dowodowy w sprawie jest kompletny i został poddany rzetelnej ocenie, stąd wydanym decyzjom nie można również zarzucić naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W tej sytuacji okoliczność, iż wysokość przyznanego świadczenia nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, nie może uzasadniać uwzględnienia skargi.

W ocenie Sądu bezzasadny jest podniesiony w skardze zarzut niewyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie członków Kolegium K. A. i Z. C., Kierownika OPS w [...] B. Ś. oraz pracowników socjalnych tegoż Ośrodka – E. W. i H. L.. W ocenie Sądu w przypadku żadnej ze wskazanych osób nie zachodzą w tej sprawie przesłanki wynikające z art. 24 k.p.a. W szczególności przesłanki takiej nie może stanowić fakt, że osoby te orzekały bądź też brały udział w innych sprawach skarżącego, w których rozstrzygnięcia były dla niego niekorzystne. Ponadto należy zauważyć, że skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie składał wniosku o wyłączenie Z. C.. Jego wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie K. A. został natomiast rozpatrzony przez Prezesa SKO w L. przed wydaniem zaskarżonej decyzji (postanowienie z dnia [...] r. – k. 12 akt adm. II inst.). Podobnie w zakresie wniosków o wyłączenie pracowników socjalnych i Kierownika OPS w [...] (złożonych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego) zostały wydane – przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej – stosowne postanowienia odmowne (z dnia [...] r. – k. 8 i 11 akt adm. I inst., a także postanowienie z dnia [...] r. o odmowie wyłączenia E. W., zapadłe na skutek ponownego wniosku w wyłączenie tej pracownicy, złożonego w dniu [...] r. – k. 45 akt adm. I inst.).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego rzekomego "zafałszowania" przez organ I instancji stanu zdrowia i sytuacji mieszkaniowej, należy zauważyć, że twierdzenie to nie zostało w żaden sposób sprecyzowane, ani też nie znajduje żadnego potwierdzenia. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w tym zakresie w oparciu o przeprowadzony w dniu 28 lipca2015 r. wywiad środowiskowy oraz dowody z dokumentów.

Zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi nie może odnieść zarzut skarżącego wskazujący na niezapewnienie mu udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Potwierdzeniem słuszności tego zarzutu nie może być bowiem okoliczność, iż skarżący nie był obecny podczas przeprowadzonej w dniu [...] r. aktualizacji wywiadu środowiskowego, albowiem został on wcześniej pisemnie powiadomiony o terminie przeprowadzenia tej czynności (kserokopia potwierdzenia odbioru powiadomienia w dniu [...] r. – k. 4 i 5 akt adm. I inst.). Ponadto skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu, składając różnego rodzaju pisma i wnioski, w tym wnioski o wyłączenie od udziału w sprawie Kierownika OPS w [...] i pracowników socjalnych. Podjęte w toku postępowania postanowienia, jak też wydana w dniu [...] r. decyzja, również zostały skarżącemu każdorazowo skutecznie doręczone. Wprawdzie – jak wynika z akt sprawy – skarżący przed wydaniem tej decyzji nie został dodatkowo pisemnie powiadomiony przez organ w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jednak wobec jego aktywnego udziału w postępowaniu nie sposób przyjąć, że uchybienie w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżący nie wykazał, by uchybienie to uniemożliwiło mu podjęcie konkretnej czynności procesowej, a tylko w takiej sytuacji zarzut naruszenia powyższego przepisu mógłby odnieść skutek (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., II GSK 431/12, Lex nr 1145527).

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805).