Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 2314/94
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Podatnikowi, który otrzymał zwrot nadpłaty podatku wpłaconego na skutek wydanego przez inspektora kontroli skarbowej "wyniku kontroli", który nie ostał się w postępowaniu podatkowym, nie przysługuje oprocentowanie na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

TEZY

Podatnikowi, który otrzymał zwrot nadpłaty podatku wpłaconego na skutek wydanego przez inspektora kontroli skarbowej "wyniku kontroli", który nie ostał się w postępowaniu podatkowym, nie przysługuje oprocentowanie na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia 23 lutego 1994 r. odmówił Tadeuszowi J. wypłaty odsetek od nadpłaty w podatku obrotowym od kwoty 23.077.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podał, że wpłacone przez Tadeusza J. zobowiązanie podatkowe w dniu 9.10.1992 r. za miesiąc sierpień wraz z odsetkami w wysokości 14.710.000 zł i w dniu 15.10.1992 r. za miesiąc wrzesień w kwocie 8.968.000 zł nastąpiło w wyniku ustalenia we własnym zakresie należnego podatku obrotowego, pomimo że jego obliczenie i zapłata nastąpiła na zasadach określonych "Wynikiem kontroli z dnia 28.09.1992 r. - pkt 2-II ustaleń i pkt 2 wniosków pokontrolnych".

Z treści art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wynika, że oprocentowanie odnosi się jedynie do nadpłat wynikających z uchylenia lub zmiany decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, nie dotyczy zatem nadpłat, które powstały na skutek zadeklarowania kwot podatku przez samego podatnika, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, bowiem podatnik wpłacił obliczony przez siebie podatek podając, że nie chce narazić się na konsekwencje karno-skarbowe. Wobec powyższego zwłoka Urzędu Skarbowego w zakresie zwrotu nadpłaconego podatku obrotowego w kwocie 23.077.000 zł nie powstała w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i brak jest podstaw do żądania odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.

Tadeusz J. odwołał się od tej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 6 i art. 9 Kpa Odwołujący się podniósł, że to nie on, ale inspektor kontroli skarbowej ustalił, że ma on obowiązek uiszczenia podatku obrotowego.

Minister Finansów w decyzji z dnia 31.08.1993 r. stwierdził, że kontrolujący przyjął błędną kwalifikację wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, a wykonywane przez jego firmę faktycznie usługi transportowe nie podlegają opodatkowaniu podatkiem obrotowym, w związku z czym przestał istnieć obowiązek składania deklaracji i rozliczania podatku obrotowego. Obowiązek ten został nałożony protokołem kontroli z dnia 28.09.1992 r., w związku z czym Tadeusz J. opłacał podatek obrotowy do czasu zakończenia działalności gospodarczej. Zdaniem odwołującego się zapłata przedmiotowego podatku powstała w związku z uchyleniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i podlega zwrotowi z oprocentowaniem.

Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 27 maja 1994 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty podnoszone przez Tadeusza J. są bezzasadne. Z akt postępowania podatkowego wynika, że Tadeusz J. ustalił samodzielnie wysokość podatku obrotowego na zasadach określonych w "wynikach kontroli" i dokonał stosownej wpłaty.

Zdaniem organu odwoławczego nie podlegają oprocentowaniu nadpłaty powstałe na skutek błędów popełnionych przez podatnika zobowiązanego do samodzielnego obliczania podatków, chociażby błąd spowodowany był mylną interpretacją przepisów prawnych udzieloną przez organy podatkowe. Wykładnia gramatyczna art. 29 ust. 2 cyt. ustawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że oprocentowanie odnosi się jedynie do nadpłat wynikających z uchylenia bądź zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tadeusz J. podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu, wskazując, że organ II instancji nie zajął stanowiska w kwestii czy ustalenie istnienia obowiązku podatkowego przez Urząd Kontroli Skarbowej i nałożenia obowiązku jego naliczenia i składania deklaracji daje jakikolwiek wybór podatnikowi.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Problem sporny w niniejszej sprawie sprowadza się jedynie do kwestii czy skarżącemu przysługują odsetki od kwoty 23.077.000 zł wpłaconej tytułem podatku obrotowego ustalonego przez niego w oparciu o "Wyniki kontroli" z dnia 28.09.1992 r. Uprzednio Urząd Skarbowy w S. zwrócił skarżącemu nienależny podatek obrotowy w kwocie 128.543.000 zł oraz odsetki w kwocie 88.494.000 zł w związku z uchyleniem przez Ministra Finansów wyników kontroli. Zważyć jednak należy, że odsetki wynikające z nadpłaty w zobowiązaniu podatkowym mogą być wypłacone jedynie w ściśle określonych prawem sytuacjach.

W szczególności zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ - nadpłaty wynikłe w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego podlegają od dnia zapłaty oprocentowaniu w wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych. Jak wynika z powyższego przepisu oprocentowaniu podlegają jedynie nadpłaty powstające w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji.

Niesporną jest w niniejszej sprawie okoliczność, że skarżący wpłacił w 2 ratach należność z tytułu podatku obrotowego za miesiąc sierpień i wrzesień 1992 r. ustaloną w oparciu o wyniki kontroli uchylone przez Ministra Finansów. Wprawdzie ustalenia zawarte w przedmiotowych "wynikach kontroli" stanowiły istotną sugestię, której skarżący poddał się chcąc uniknąć perturbacji podatkowych, jednakże należy podzielić pogląd organów podatkowych, że uprawnienie do żądania odsetek dotyczy jedynie decyzji uchylonych lub zmienionych, którymi uprzednio określono wysokość zobowiązania podatkowego.

Natomiast nadpłata, która nie powstała w związku z wydaniem tego rodzaju decyzji, nie uprawnia podatnika do żądania oprocentowania tej nadpłaty, nawet w sytuacji gdy została ona spowodowana mylną informacją lub interpretacją przepisów prawa przez organ podatkowy. Skarżący, co jest niesporne, nie otrzymał decyzji określających zobowiązania podatkowe związanych z przedmiotową nadpłatą. Z tego względu organy podatkowe nie miały podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego.