Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 832/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80-89c
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 250
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 75 § 2 , art. 61 par. 1, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A. B., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 3.04.2017r. [...] zakwestionowała zrealizowaną przez [...] rozbudowę linii energetycznej niskiego napięcia i zabudowę złącza pomiarowego na działce nr ewid. [...]. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie. Ustalono, że rozbudowa ww. linii energetycznej została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty znak: z dnia 7.08.2014r. o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Z wykonanej przez uprawnionego geodetę inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, nie wynika aby zrealizowana linia naruszała teren działki A. B. o nr ewid. [...]. Ponadto, po analizie dokumentacji budowy rozpatrywanej linii, nie stwierdzono odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji wydał, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., postanowienie odmawiające wszczęcia na wniosek A. B. postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy linii energetycznej niskiego napięcia i zabudowy złącza pomiarowego na działkach nr ewid. [...].

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. B., domagając się wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz jej rozpatrzenia z uwzględnieniem koniecznych opinii specjalistów w zakresie wymaganym do prawidłowego i rzetelnego ustalenia rozmiarów dokonanych nieprawidłowości, a także wydania decyzji zawierającej stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z obowiązującymi, właściwymi przepisami prawa. Strona zwróciła uwagę na brak uwzględnienia okoliczności wybudowania linii niskiego napięcia jako linii podziemnej zamiast napowietrznej – wbrew ustaleniom decyzji określającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dla tej inwestycji. Ponadto organ pominął dokonane podczas robót zniszczenie zjazdu strony z drogi nr 0494T na działkę i pozbawienie jej dostępu do tej nieruchomości.

W toku postępowania zażaleniowego do organu wpłynęło pismo A. B. z załączoną mapą, na której zostało wrysowane przez skarżącą przesunięcie linii energetycznej na około 2 m w kierunku południowym, poza obręb wskazany na mapie, co powoduje, że linia ta wchodzi skośnym łukiem w działkę nr ewid. [...]. Dodatkowo strona złożyła pismo, które otrzymała z Powiatowego Zarządu Dróg, z którego wynika, że posiadała ona zjazd na działkę nr ewid. [...] z drogi powiatowej nr 0494T.

Organ II instancji, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, powołał się na treść art. 61a K.p.a., jak również zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika że rozbudowa linii energetycznej niskiego napięcia i zabudowa złącza pomiarowego na działkach nr ewid. [...] została wykonana z dopełnieniem wszystkich czynności formalnoprawnych. Inwestor uzyskał bowiem ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, zawiadomił organ nadzoru budowlanego o rozpoczęciu robót budowlanych, które objęte były nadzorem osoby z właściwymi uprawnieniami, a roboty budowlane wykonał zgodnie z zatwierdzonym projektem. Ponadto sporządzona po wykonaniu robót inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza nie potwierdza podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących naruszenia działki nr ewid. [...], której współwłaścicielką jest A. B. Twierdzenie strony, jakoby przedmiotowa linia energetyczna została przebudowana później, nie zostało poparte żadnymi dowodami. Stwierdzono przy tym, że przedłożona mapa z wrysowanym przez nią przebiegiem linii nie może stanowić dowodu w sprawie. Dokonywanie zmiany trasy wykonanej na podstawie pozwolenia na budowę linii energetycznej, w ocenie organu, nie znajduje uzasadnienia. W konsekwencji zasadnie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania – z uwagi na fakt, że brak jest podstawy materialnoprawnej do merytorycznego orzekania w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, że przedmiotem kontroli jest zgodność wykonania inwestycji z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym, a w tym zakresie nie dopatrzono się odstępstw. Z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii wynika, że część linii zaprojektowana została jako napowietrzna, zaś pozostała część (pas drogowy sąsiadujący z działką skarżącej) jako kabel ułożony w ziemi do projektowanego złącza kablowo-pomiarowego. Odcinek kablowy zaprojektowano ze względu na skrzyżowanie zaprojektowanej linii z linią średniego napięcia. Tym samym inwestycja została wykonana zgodnie z decyzją z dnia 7.08.2014r. Z kolei argumentacja o zajęciu pasa drogi powiatowej w czasie prowadzonych robót bez zgody zarządcy drogi nie stanowi podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Kwestie te regulowane są w ustawie o drogach publicznych, która przewiduje kary nakładane przez zarządcę drogi w przypadku zajęcia pasa drogowego bez jego zgody. Pozostałe zagadnienia podnoszone przez stronę tj. zniszczenia zjazdu z drogi na posesję skarżącej, zajęcie pasa ziemi podczas prowadzonych robót czy też zniszczenie warstwy gleby oceniono jako mogące potencjalnie być rozpoznawane na drodze cywilnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła [...], zarzucając postanowieniu organu II instancji naruszenie art. 7, 10, 77, 80 K.p.a. –

z uwagi na fakt, że przedwcześnie odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w koniecznym zakresie, w sposób krzywdzący dla skarżącej. W uzasadnieniu strona zarzuciła organom oparcie się wyłącznie na dokumentach, bez przeprowadzenia oględzin w terenie – celem zweryfikowania stanu rzeczywistego ze stanem uwidocznionym w dokumentacji. Natomiast analizując wyłącznie dokumentację można było dojść do wniosku o prawidłowości przeprowadzonych prac – podczas gdy w rzeczywistości doszło do szeregu zaniedbań i rozbieżności. Strona podkreśliła, że w ramach uzyskanego pozwolenia na budowę inwestor miał obowiązek uporządkować teren budowy przed odbiorem i doprowadzić teren sąsiedni do stanu pierwotnego, a bez spełnienia tego warunku inwestycja nie powinna zostać odebrana. W przypadku przyjęcia przeciwnego twierdzenia doszłoby do sankcjonowania sytuacji dewastacji terenów objętych inwestycją i z nimi sąsiadujących – co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W związku z dokonanymi zniszczeniami skarżąca wniosła o odbudowanie i przywrócenie do stanu pierwotnego zniszczonego podczas inwestycji zjazdu i rowu przydrożnego – co obecnie uniemożliwia jej prawidłowe korzystanie z nieruchomości oraz zakłóca stosunki wodne na gruncie. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W piśmie procesowym z dnia 10.04.2018r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że główny zarzut skargi dotyczy naruszenia przez organy obu instancji art. 61a K.p.a., gdyż jakkolwiek w wydanych postanowieniach powołano się na ten przepis, to nie wyjaśniono, która przesłanka odmowy podjęcia postępowania zachodzi w tym przypadku i dlaczego. W sposób ogólnikowy wskazano na zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn, dla których postępowanie nie może być wszczęte", podając jako przykład sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie już się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika natomiast, aby którakolwiek z wymienionych przesłanek została spełniona. Niewątpliwie nie ma tu stanu zawisłości sprawy, ani też sprawa nie została już uprzednio prawomocnie rozstrzygnięta. Natomiast co do istnienia podstawy materialnoprawnej to przedmiotowa kwestia powinna być badana dopiero w toku właściwego postępowania merytorycznego (po jego wszczęciu), a nie na etapie "postępowania wstępnego". Niezależnie od powyższego zauważono, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia zawarto stwierdzenie, iż "przedmiotem kontroli organów nadzoru budowlanego jest zgodność wykonania inwestycji z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym" – które to właśnie zagadnienia stanowiły przedmiot interwencji A. B. W konsekwencji istnieje podstawa materialnoprawna do wszczęcia postępowania z art. 80-89c ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane, które to przepisy zobowiązują organy nadzoru do sprawowania kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem art. 61a K.p.a. podstawową przesłanką odmowy wszczęcia postępowania jest zgłoszenie żądania przez osobę niebędącą stroną. W tym przypadku taka podstawa nie zachodzi, gdyż jest oczywiste, że [...] żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny, a zatem jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z kolei przesłanka "innych uzasadnionych przyczyn", dla których postępowanie nie może być wszczęte, jest w przepisie sformułowana w sposób mało precyzyjny - co rodzi zagrożenie jej nadużywania przez organy administracji publicznej. Dlatego w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że cały ten przepis należy wykładać w sposób zawężający, a odmowa wszczęcia postępowania może następować tylko w przypadkach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia. Zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2014r., II OSK 1045/13). Jakkolwiek organy obu instancji konsekwentnie powołują się na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego (poprzedzającego "właściwe" postępowanie administracyjne), to w istocie nie wykonały żadnych czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego. Przeprowadzona przez nie "kontrola" ograniczyła się jedynie do przejrzenia dokumentów budowy (pozwolenia na budowę, projektu budowlanego i inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej) – nie podjęto natomiast jakichkolwiek oględzin miejsca realizacji prac i działki należącej do skarżącej, mimo że skarżąca kilkakrotnie się tego domagała. Bez znaczenia jest przy tym negatywna ocena wiarygodności złożonej przez skarżącą mapy (nie wiadomo zresztą, na jakiej podstawie). Końcowo zwrócono uwagę na rażącą niekonsekwencję organów obu instancji, które odmawiając wszczęcia postępowania powołują się na "podjęte czynności", "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" czy przeprowadzoną "analizę zgodności inwestycji z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym". Oznacza to bowiem, że organy administracyjne – mimo niepodjęcia postępowania – jednak w pewnym zakresie badały sprawę merytorycznie, co jest niedopuszczalne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 13.12.2011r., II SA/OI 893/11).

Na rozprawie sądowej w dniu 12.04.2018r.:

- pełnomocnik skarżącej poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów sądowych, w tym przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w żadnej części,

- pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że narusza ono przepisy postępowania tj. art. 61a § 1 K.p.a. w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym odmówiono [...] wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy linii energetycznej niskiego napięcia i zabudowy złącza pomiarowego na działkach nr ewid. [...].

Zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem procesowym, co oznacza, że w tej sprawie ocenie podlega jedynie prawidłowość czynności procesowej, jaką była odmowa wszczęcia postępowania. Poza zakresem tej sprawy pozostawało natomiast odniesienie się do zarzutów merytorycznych dotyczących meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku strony skarżącej (por. wyrok WSA w Krakowie z 22 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Kr 1356/11).

Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 61a § 1 K.p.a. zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną oraz zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

Pierwsza z powyższych przesłanek dotyczy sytuacji, gdy wskazane przez wnioskodawcę elementy określające jego legitymację do złożenia wniosku w sposób oczywisty przeczą tezie o istnieniu interesu prawnego (por. wyrok NSA z 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 1966/11 i wskazane tam orzecznictwo). Innymi słowy, odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów. W innych przypadkach postępowanie na żądanie strony wszczyna się zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a., a to dopiero stwarza możliwości do dokładnego badania interesu prawnego wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 lutego 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 1587/12).

Z kolei, jak wskazuje się w orzecznictwie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13, LEX nr 1982821). Inaczej mówiąc, przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne na "pierwszy rzut oka", obiektywne, a zatem których ustalenie i wskazanie (podanie) nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Natomiast, gdy organ podejmuje działanie na wniosek lub z urzędu, które polega m.in. na wyjaśnianiu oraz ustalaniu stanu faktycznego sprawy - bez formalnego wszczęcia postępowania - i po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, to niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym na podstawie art.61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym.

W okolicznościach niniejszej sprawy art. 61a § 1 K.p.a. został przez organy zastosowany, z uwagi na wystąpienie innej uzasadnionej przyczyny, która powoduje, że postępowanie administracyjne nie może być wszczęte. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdził, że "Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że rozbudowa linii energetycznej niskiego napięcia i zabudowa złącza pomiarowego na działkach nr ewid. [...] została wykonana z dopełnieniem wszystkich czynności formalnoprawnych. Inwestor uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, zawiadomił organ nadzoru budowlanego o rozpoczęciu robót budowlanych, które objęte były nadzorem osoby z właściwymi uprawnieniami, a roboty budowlane wykonał zgodnie z zatwierdzonym projektem. Ponadto sporządzona po wykonaniu robót inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza nie potwierdza podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących naruszenia działki nr ewid. [...], której współwłaścicielką jest A. B. Twierdzenie strony, jakoby przedmiotowa linia energetyczna została przebudowana później, nie zostało poparte żadnymi dowodami. Przedłożona przez skarżącą mapa z wrysowanym przez nią przebiegiem linii nie może stanowić dowodu w sprawie. Dokonywanie zmiany trasy wykonanej na podstawie pozwolenia na budowę linii energetycznej w ocenie organu nie znajduje uzasadnienia". W konsekwencji organ stwierdził, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest zasadne ze względu na brak podstawy materialnoprawnej do merytorycznego orzekania w sprawie.

Organ wskazał również, że przedmiotem kontroli jest zgodność wykonania inwestycji z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym, a w tym zakresie nie dopatrzono się odstępstw. Z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii wynika, że część linii zaprojektowana została jako napowietrzna, zaś pozostała część (pas drogowy sąsiadujący z działką skarżącej) jako kabel ułożony w ziemi do projektowanego złącza kablowo-pomiarowego. Odcinek kablowy zaprojektowano ze względu na skrzyżowanie zaprojektowanej linii z linią średniego napięcia. Tym samym inwestycja została wykonana zgodnie z decyzją z dnia 7.08.2014r.

Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, ustalanie przez organ stanu faktycznego sprawy oraz badanie i formułowanie ocen w zakresie zgodności wykonanej inwestycji z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym bez formalnego wszczęcia postępowania narusza przepis art. 61a § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wskazano na wstępie rozważań, odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów (postępowania wyjaśniającego). Z akt sprawy niniejszej wynika, że organ w istocie prowadził postępowanie wyjaśniające bez formalnego jego wszczęcia. W ramach tego postępowania zwracał się do [...] i [...] o stanowisko w sprawie i ustosunkowanie się do pisma wnioskodawczyni (k.5-6 akt adm.), przyjmował od strony oświadczenie - na zasadzie art. 75 § 2 K.p.a., jak również dokonywał oceny zgodności zrealizowanej inwestycji z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym.

W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, organ I instancji nie mógł odmówić wszczęcia postępowania, bowiem jego działanie nie wskazywało na istnienie oczywistego ("na pierwszy rzut oka") przekonania co do niedopuszczalności jego prowadzenia. Tym samym odmowa wszczęcia postępowania w I instancji, następnie utrzymana w mocy przez organ II instancji, stanowiła naruszenie przepisu art. 61a § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo, odnosząc się do stanowiska organu co do braku podstawy materialnoprawnej do merytorycznego orzekania w sprawie, zauważyć należy, że z mocy art. 80-89c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do sprawowania kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, istnienie lub brak podstawy do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia winna być badana po wszczęciu postępowania w sprawie, a nie na etapie "postępowania wstępnego".

Rozpoznając sprawę ponownie organ, zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a., uwzględni przedstawione wyżej rozważania, przeprowadzi pełne postępowanie wyjaśniające, dokona niezbędnych ustaleń odnoszących się do żądania skarżącej i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł, jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł, jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono jak pkt III wyroku na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1, 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r. poz. 1715 ).