Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2730/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia del. NSA Janusz Furmanek, Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 531/13 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 531/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] Prezydent Miasta Skierniewice orzekł o obowiązku zwrotu przez J. K. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz W. K. oraz G. K. w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w łącznej wysokości 3.162 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu przez J. K. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz W. K. oraz G. K. w okresie od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w łącznej wysokości 3.960 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Wnioskiem z dnia 30 stycznia 2013 r. J. K., powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną, zwrócił się do organu I instancji z prośbą o umorzenie długu.

W trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wnioskodawca wyjaśnił, że oczekuje umorzenia długu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jak wynika z karty rozliczeniowej dłużnika alimentacyjnego aktualne zadłużenie J. K. wobec organu właściwego wierzyciela wynosi 7.031,90 zł i stanowi różnicę między kwotą wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2010 r. w łącznej kwocie 7.920 zł., a zwrotami dokonanymi w tym czasie przez dłużnika w łącznej kwocie 888,10 zł.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] Prezydent Miasta Skierniewice działając na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) odmówił J. K. umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci: G. K. oraz W. K. w łącznej wysokości 7.031,90 wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty, które na dzień wydania decyzji wynoszą 2.902,18 zł.

W odwołaniu od tej decyzji J. K. wniósł o umorzenie należności alimentacyjnych wskazując, że jego sytuacja życiowa, zdrowotna i finansowa przy obecnej polityce państwa cały czas się pogarsza.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Skierniewice z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 30 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia Kolegium, przywołując brzmienie art. 30 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 2, art. 2 pkt 9 ustawy, stwierdziło, że J. K. aktualnie ma [...] lata, jest rozwiedziony, mieszka i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, nie osiąga żadnego dochodu, nawet z prac dorywczych. Jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Od wielu lat utrzymuje się wyłącznie z pomocy finansowej udzielanej sukcesywnie przez organ pomocy społecznej. Ostatnie wsparcie otrzymał w styczniu 2013 r. w kwocie 531 zł, w grudniu 2012 r. w kwocie 636,71 zł. Strona nie posiada majątku oraz wartościowych przedmiotów, była wielokrotnie aktywizowana przez Powiatowy Urząd Pracy na wniosek MOPR w Skierniewicach (pismo PUP z dnia 8 października 2009 r., 12 marca 2010 r.). W okresie od 9 lipca 2009 r. do 12 sierpnia 2009 r. wnioskodawca był zatrudniony w R., od 9 listopada 2009 r. do 14 listopada 2009 r. w Z., od 7. lipca 2010 r. do 31 października 2010 r. w C., od 2 października 2012 r. do 4 października 2012 r. w A.. J. K. mieszka na stałe w Skierniewicach, w mieszkaniu pochodzącym z zasobów ZGM. Z tytułu opłat za użytkowanie lokalu wpłaca jedynie kwotę 10 zł miesięcznie, ponadto opłaca energię elektryczną w kwocie 60 zł oraz gaz w kwocie 65 zł. J. K. wskazał, że pozostaje pod stałą opieką lekarską z powodu [...]. Wymaga przyjmowania leków, których miesięczny koszt określił na kwotę ok. 120 zł. Nie okazał dowodów potwierdzających wydatki związane z leczeniem, jak również dokumentów świadczących o przeciwwskazaniach lekarskich do podjęcia zatrudnienia. Posiada wykształcenie zawodowe, wyuczony zawód [...], posiada również prawo jazdy kat A, B, C, CE, D, DE. Na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Skierniewicach z dnia [...] sierpnia 2000 r., sygn. akt [...] jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz swoich dzieci W. i G. w wysokości po 180 zł na każde dziecko. Aktualnie postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego na rzecz G. K. zostało umorzone (postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r.), natomiast na rzecz W. K. zostało zawieszone (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r.). Podczas trwania postępowania egzekucyjnego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Skierniewicach wyegzekwował od dłużnika w okresie od 5 października 1999 r. do 28 stycznia 2013 r. alimenty w łącznej wysokości 5.123,85 zł. Miesięczne wpłaty alimentów w powyższym okresie nie przekraczały wysokości zasądzonych alimentów.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego bezspornym – w ocenie Kolegium – jest, że egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego nie była skuteczna w wysokości zasądzonych alimentów przez okres ostatnich 3, 5 bądź 7 lat, o czym świadczy zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Skierniewicach z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], wobec czego na podstawie art. 30 ust. 1 ww. ustawy J. K. nie spełnia przesłanki do zastosowania ulgi w formie umorzenia jego należności podlegających zwrotowi.

Następnie Kolegium, dokonując szczegółowej analizy sytuacji faktycznej dłużnika w kontekście art. 30 ust. 2 ww. ustawy w związku z art. 7 k.p.a., podzieliło stanowisko organu I instancji, podnosząc, że aktualna sytuacja dochodowa wnioskodawcy jest trudna. Strona nie pracuje zarobkowo, nie posiada żadnego innego dodatkowego źródła dochodu, nie posiada majątku. Jednakże mimo występujących trudności finansowych dłużnik alimentacyjny jest w wieku aktywności zawodowej, ma [...] lata, posiada kwalifikacje kierowcy, wyuczony zawód [...], stan zdrowia, który pomimo występujących dolegliwości związanych z posiadanymi chorobami, nie dyskwalifikuje go z rynku pracy, bowiem brak jest przeciwwskazań lekarskich do podjęcia zatrudnienia. Kolegium, oceniając sytuację J. K. w zakresie jego sytuacji osobistej, finansowej oraz rodzinnej podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie poza brakiem zatrudnienia nie występują żadne szczególne okoliczności uniemożliwiające spłatę zadłużenia. Sam fakt, że J. K. aktualnie nie pracuje zarobkowo, nie stanowi wyłącznej podstawy do umorzenia jego zaległości, gdyż taka sytuacja dłużnika zarówno materialna, jak i życiowa nie nosi cechy trwałości. Sytuacja trwała to taka, w której przeszkody do jej usunięcia nie są możliwe z przyczyn niezależnych od samego zainteresowanego i nic nie wskazuje na jej poprawę.

Natomiast w przypadku J. K. przeszkoda ma charakter przejściowy, albowiem brak możliwości zwrotu należności wiąże się wyłącznie z brakiem środków finansowych spowodowanych brakiem zatrudnienia. Natomiast dla oceny przesłanek umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu powstałych zaległości istotne jest również i to, jakie realne możliwości związane ze stanem zdrowia oraz wykształceniem ma dłużnik, aby podjąć pracę zarobkową i spłacać dług.

Wnioskodawca pomimo posiadanych kwalifikacji zawodowych (liczne uprawnienia do kierowania pojazdami, tokarz) zachowuje bierną postawę na rynku pracy, jego aktywność zawodowa trwała jedynie w krótkich kilkumiesięcznych okresach zatrudnienia. Nie podejmuje więc czynności w celu przezwyciężenia własnej sytuacji finansowej, sukcesywnie korzysta jedynie z pomocy państwa w postaci regularnych świadczeń z pomocy społecznej. Aktualna sytuacja bytowa dłużnika nie zagraża jego egzystencji, gdyż posiada on lokal mieszkalny, którego koszty bieżącego utrzymania nie są wysokie, a z uzyskanych z pomocy społecznej środków finansowych ponosi koszty leków i wyżywienia.

Ponadto kwota obciążająca dłużnika wynosi niewiele ponad 7.000 zł, podczas gdy aktualnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie są już wypłacane, a postępowanie egzekucyjne zostało częściowo przez Komornika umorzone na wniosek wierzyciela G. K. co do raty bieżącej od 1 października 2011 r. i zaległości na jego rzecz, a częściowo zawieszone, gdyż wierzycielka W. K. uzyskała pełnoletniość i w określonym terminie nie udzieliła niezbędnych informacji co do dalszego postępowania.

Według Kolegium dopóki istnieją niewykorzystane możliwości wyegzekwowania należności, polegające na możliwości uzyskiwania jakichkolwiek środków finansowych, dopóty ich umorzenie przed wyczerpaniem tych możliwości byłoby nieuzasadnione.

W przeciwnej sytuacji podjęcie decyzji uwzględniającej wniosek strony, miałoby to ten skutek, że niemożliwym byłoby dochodzenie zwrotu należności również w przypadku, gdy strona podejmie zatrudnienie i będzie możliwa jej spłata. W przypadku decyzji uznaniowych organ administracyjny zobowiązany jest wyważyć zarówno słuszny interes obywatela, jak i interes społeczny. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje wyłącznie jej subiektywne przekonanie, lecz obiektywne kryteria, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Natomiast przez interes społeczny (publiczny) rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. W interesie J. K. jest umorzenie należności wypłaconych osobom uprawnionym do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednakże niedochodzenie zwrotu należności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach i powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny jest również wyjątkowa, natomiast w pozostałych przypadkach, jak to ma miejsce w sprawie, niedochodzenie przez organ ich zwrotu naruszyłoby interes publiczny (zarówno interes fiskalny Państwa oraz wartości wspólne dla całego społeczeństwa).

Wprawdzie jednorazowa spłata zadłużenia może być aktualnie trudna do zrealizowania przez J. K. z uwagi na problemy związane z brakiem pracy zarobkowej, jednakże okoliczność ta może stanowić podstawę do odroczenia terminu spłaty bądź rozłożenia na raty powstałej zaległości. W tym zakresie postępowanie wszczyna się na wniosek dłużnika alimentacyjnego i nie może dotyczyć postępowania, ponieważ wniosek strony obejmował wyłącznie żądania umorzenia należności, dlatego wyłącznie w tym zakresie został rozpatrzony.

Reasumując, Kolegium uznało, że sytuacja, w której znajduje się J. K. nie ma charakteru trwałego, co nie uzasadnia zastosowania art. 30 ust. 2 ww. ustawy, a powodem dla jakiego odmówiono umorzenia należności jest okoliczność, że wnioskujący jest osobą w wieku aktywności zawodowej, o stanie zdrowia pozwalającym na podjęcie zatrudnienia i powinien samodzielnie czynić starania celem spłacenia zadłużenia. W tym stanie rzeczy SKO oceniło, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. K. wniósł o umorzenie całego długu alimentacyjnego. Jego zdaniem zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem, ponieważ nie uwzględnia sytuacji zdrowotnej i życiowej w jakiej znajduje się skarżący.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło ojej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r. J. K. poparł skargę i wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, ma duże kłopoty z podjęciem zatrudnienia, nie legitymuje się jednak orzeczeniem o niepełnosprawności.

Rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że badając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Skierniewice o odmowie umorzenia J. K. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci G. K. i W. K. stwierdził, że odpowiada ona prawu i brak jest przesłanek do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.).

W myśl art. 30 powołanej ustawy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów – (ust. 1).

Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (ust. 2).

Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3).

Z przywołanego wyżej unormowania art. 30 ustawy wynika, że instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oparta jest na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organ może, choć nie ma takiego obowiązku, uwzględnić wniosek dłużnika alimentacyjnego w tym przedmiocie.

W każdym jednak przypadku, czy to uwzględniając wniosek o umorzenie, czy też tak jak w tej sprawie odmawiając skarżącemu umorzenia wskazanych należności, organ administracyjny winien należycie umotywować swoje stanowisko w sprawie, a zwłaszcza rozważyć, czy za wydaniem konkretnej decyzji przemawia interes społeczny czy też słuszny interes obywatela (art. 7 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie Kolegium, analizując zasadność wniosku J. K. w kontekście przesłanek określonych w art. 30 ust. 1 ustawy, słusznie zauważyło, że w tej sytuacji jedyną i konieczną przesłanką rozstrzygania o zakresie należności, jakie mógł umorzyć organ właściwy dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń alimentacyjnych, była skuteczność egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości określonej w sposób procentowy i w okresach przewidzianych w art. 30 ust. 1 ustawy.

Warunek ten w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony. Z załączonej do akt sprawy informacji przekazanej organowi I instancji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Skierniewicach pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wynika, że w okresie ostatnich 3, 5 czy też 7 lat egzekucja zasądzonych od skarżącego alimentów była nieskuteczna, zaś wysokość dokonywanych przez niego wpłat nie odpowiada warunkom określonym w art. 30 ust. 1.

W ocenie Sądu kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, że nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Z tego też względu argumenty skarżącego dotyczące jego niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej i finansowej oraz ewentualne powody powstania zadłużenia nie mogły mieć znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

W przekonaniu Sądu prawidłowe są również rozważania organu odwoławczego o braku podstaw do uwzględnienia wniosku J. K. na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy.

Przepis ten nakłada na organ obowiązek rozważenia, czy za umorzeniem należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przemawia sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które Skład w pełni podzielił, ugruntowało się stanowisko, że umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy na podstawie zaktualizowanego wywiadu środowiskowego prawidłowo ocenił, że w przypadku J. K. w zasadzie jedyną przeszkodą w spłacie zadłużenia jest brak zatrudnienia. Sytuacja, w jakiej obecnie znajduje się dłużnik alimentacyjny, nie nosi bowiem cech trwałości i jest możliwa do przezwyciężenia. Jednocześnie Kolegium trafnie wyjaśniło, że sytuacja trwała to taka, której usunięcie nie jest możliwe z powodu przeszkód niezależnych od samego zainteresowanego i nic nie wskazuje na jej poprawę.

Jak wynika z załączonego do akt sprawy materiału dowodowego J. K. ma [...] lata, wyuczony zawód [...], posiada prawo jazdy kategorii "A", "B", "C", "D", "E", co niewątpliwie mogłoby mu pozwolić na podjęcie zatrudnienia na stanowisku kierowcy. Skarżący jednak nie pracuje zarobkowo, nie posiada żadnego majątku, a jedynym jego źródłem utrzymania są świadczenia otrzymywane z pomocy społecznej, które pozwalają mu na zakup leków i wyżywienia.

Co istotne – przeszkodą w podjęciu zatrudnienia ze strony skarżącego nie jest także jego sytuacja zdrowotna. Wprawdzie J. K. uskarża na nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, dyskopatię i depresję oraz konieczność przyjmowania w związku z tymi dolegliwościami leków i pozostawania pod stałą opieką lekarską, to jednak nie przedstawia na tą okoliczność żadnych dowodów. W szczególności zaś, jak sam przyznał na rozprawie przed Sądem w dniu 14 sierpnia 2013 r., nie dysponuje orzeczeniem o niepełnoprawności, które mogłoby go ewentualnie na trwałe dyskwalifikować z rynku osób poszukujących zatrudnienia.

Nie bez znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy jest również fakt, że kwota obciążająca dłużnika wynosi niewiele ponad 7.000 zł, zaś obecnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie są już wypłacane. Postępowanie egzekucyjne zostało częściowo przez Komornika umorzone na wniosek wierzyciela G. K. co do raty bieżącej od 1 października 2011 r. i zaległości na jego rzecz, a częściowo zawieszone, gdyż wierzycielka W. K. uzyskała pełnoletniość i w określonym terminie nie udzieliła niezbędnych informacji co do dalszego postępowania.

Trafnie wobec tego oceniło Kolegium, że dłużnik alimentacyjny pozostaje bierny na rynku pracy. Nie czyni bowiem nic, ażeby przezwyciężyć trudną sytuację, w jakiej się znajduje. Sytuacja J. K. nie ma zatem charakteru trwałego, co w istocie wyklucza możliwość umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego również w trybie art. 30 ust. 2 ustawy.

Odnosząc się następnie do wniosku skargi o umorzenie długu alimentacyjnego Sąd wskazał, że nie rozpatruje sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym rozstrzygnięciem organu administracji, ocenia wyłącznie jego legalność, a więc zgodność z prawem. Z tego że powodu Sąd nie może zmienić zaskarżonej, czy też – jak domaga się tego skarżący – orzec o umorzeniu długu alimentacyjnego.

Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu i nie narusza granic uznania administracyjnego.

Z uzasadnienia decyzji, które sporządzono zgodnie z regułami art. 107 § 3 k.p.a., wynika jasno i rzeczowo, z jakich powodów wniosek J. K. nie mógł zostać uwzględniony.

Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.

J. K. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzucie naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszeniu:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez dokonanie przez organy podatkowe naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na braku ustalenia faktycznej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, w sytuacji, gdy istnieją przesłanki dla umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, tj:

a) całkowitym pominięciu przez organy I i II instancji faktu, iż J. K. będąc osobą bezrobotną podejmował starania w celu znalezienia pracy, które to jednak działania nie wywołały zamierzonego efektu nie z jego winy,

b) przyjęciu, że jedynie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności może ewentualnie na trwałe dyskwalifikować skarżącego z rynku osób poszukujących zatrudnienie i zaniechaniu ustalenia faktycznego stanu zdrowia skarżącego;

2) art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niepełne przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny lakonicznej oraz brak wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego i istniejących w sprawie wątpliwości, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Drugi zarzut na jakim została oparta skarga kasacyjna to zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego art. 30 § 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez wydanie decyzji na podstawie przywołanego przepisu z pominięciem okoliczności odwołujących się do jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, który to obowiązek wynika wprost z ustawy.

Z uwagi na powyższe wnosił o:

1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi;

2) przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i jednocześnie oświadczam, że nie została ona uiszczona w całości lub w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego nie są zasadne.

Zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak ustalenia sytuacji rodzinnej i majątkowej. Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla w całości lub w części decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonym wyroku Sąd wyczerpująco przedstawił stan faktyczny sprawy, co wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej polemizując z tymi ustaleniami potwierdzono fakty, które zawarte są i oczywiste – co do faktu bezrobocia, sytuacji dochodowej i rodzinnej. Elementem sytuacji dochodowej dłużnika alimentacyjnego jest to, czy jest to sytuacja trwała czy też możliwe jest jej pokonanie. Zarówno organy, jak i Sąd uwzględniły wiek J. K., przygotowanie do wykonywania zawodów. Nie można skutecznie zarzucić, że nie ustalono stanu faktycznego w oparciu o zgromadzone dowody. Tych faktów nie obalono w skardze kasacyjnej. Samo powołanie się, że nie jest wymagane orzeczenie o niepełnosprawności, nie jest wystarczające. Konieczne jest wykazanie, że J. K. jest w takim stanie zdrowia, że jego sytuacja dochodowa nie może ulec zmianie.

Zasadnie Sąd wywiódł, że art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wprowadza szeroki zakres możliwości prawnych uzyskania przez dłużnika alimentacyjnego uprawnień – od umorzenia jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, do odroczenia terminów płatności, rozłożenia na raty. Organ zatem obowiązany jest w sposób wyczerpujący ustalić sytuację dochodową dłużnika alimentacyjnego zważając na to, że decyzja administracyjna ma gwarancje trwałości, co wyłącza dopuszczalność jej dowolnej zmiany.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który jak można domniemywać jest zarzutem naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Według art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów "Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należność z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną". Sąd dokonał właściwego zastosowania art. 30 ust. 2 tej ustawy do stanu faktycznego, który mieści się w granicach hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawnej tego przepisu.

Sąd nie naruszył art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie przedstawia w pełny sposób stan faktyczny i jego ocenę na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.