Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 928/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca I.W wystąpiła o aktualizację informacji z [...] r., dotyczących bezpodstawnej zmiany granic i wydzielenia działki nr [...] z naruszeniem prawa własności jej działki nr [...] .

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr [...] , powstałych z podziału działki nr [...] k.m. [...], obręb L..

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z zapisem w bazie danych operatu ewidencji gruntów i budynków, działka nr [...] , stanowiła współwłasność I.W. w ½ części, J.W. i L.W. po ¼ części. Po wydzieleniu działki nr [...] , stanowiącej grunt zajęty pod drogę publiczną, pozostają oni współwłaścicielami działki [...] . Organ I instancji ustalił, że działka nr [...] (dawna [...] ), od momentu jej powstania posiadała taką samą długość linii granicznych i niezmiennie powierzchnię [...] m², co odpowiada sumie powierzchni działek [...] . Taki stan wynika też z aktów notarialnych z [...] r., na mocy których wnioskodawczyni nabyła prawa własności do tejże działki. Tymczasem sporna działka nr [...] ma pow. [...] m² i stanowi własność innych osób. Ujawniony w bazie danych operatu przebieg granic działek [...] , jest zgodny z dokumentacją źródłową z [...] r. dla działki [...] , z której wynika, że pomiędzy tą działką a działką nr [...] znajduje się wydzielona droga. Stąd też brak podstaw do aktualizacji danych w trybie § 45 ust. 1 rozp. MRRiB z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034).

W odwołaniu od decyzji J.W. jako współwłaściciel działki nr [...] , zarzucił, że sporna działka nie może być wliczona do powierzchni działki sąsiedniej nr [...]. Między właścicielami tych działek nie ma też sporu co do przebiegu granic nieruchomości, okazanych w protokole granicznym – akcie ugody z [...] r. Droga o pow. [...] m² jako działka nr [...] stanowiąca drogę publiczną (ul. [...] ), położona była od lat w tym samym miejscu.

W odrębnym odwołaniu, wniesionym przez pełnomocnika wnioskodawczyni, podniósł on, że sporna działka w protokole granicznym – akcie ugody z dnia [...] r., została zastabilizowana punktami granicznymi. Skoro pomiędzy działkami nr [...] i nie przebiegała działka nr [...] , nie może aktualnie przebiegać działka [...] o pow. [...] m² (zgodnie ze szkicem polowym z [...] r.).

W kolejnym piśmie wnioskodawczyni przedłożyła powiadomienie dziedziczenia z [...] r. oraz wniosła o przesłuchanie dwóch wskazanych świadków na okoliczność wznowienia i przebiegu granic w [...] r. pomiędzy działkami nr [...] i [...] .

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, może być wykrycie błędnych informacji (art. 24 ust. 2 a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) i wynikająca z tego potrzeba wyeliminowania błędnych danych (§ 45 ust. 1 pkt 3 rozp., wyżej powołanego).

Jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, to zgodnie z § 37 ust. 1 rozporządzenia, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Organ odwoławczy ustalił, że z akt sprawy w sposób bezsprzeczny wynika, że granice działki nr [...] (wcześniej parcela nr [...] ) wyznaczone zostały w roku [...] w wyniku podziału parceli nr [...] , czego dowodem są szkic polowy i protokół graniczny z dnia [...] oznaczone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym identyfikatorami odpowiednio [...] i [...] Z treści powyższego szkicu wynika, że przebieg granic ówczesnej parceli nr [...] wyznaczały punkty graniczne oznaczone nr od 1 do 4. Zarówno informacje zawarte na szkicu jak i informacje w protokole granicznym, jednoznacznie wskazują, że pomiędzy parcelą nr [...] (później działka nr [...] ), a parcelą nr [...] (później działka nr [...] ) znajduje się pas gruntu o szerokości 3 m, która stanowi część parceli nr [...] (później działka nr [...] ). W protokole granicznym znajduje się wpis, że "Wzdłuż granicy z parc. [...] B. pozostaje leżeć 3,0 m szeroka droga prywatna jako dojazd do działek M.R., M.J. i M.H.". Ponadto, istnienie drogi pomiędzy parcelą nr [...] (W.C), a parcelą nr [...] (B.S.) potwierdza sporządzony w dniu [...] r. dokument o nazwie "Dodatkowe uznanie granic". Fakt, że parcela nr [...] (później działka nr [...] ) nie graniczyła bezpośrednio z parcelą nr [...] (później działka nr [...] ) potwierdza również wpis w akcie notarialnym (umowie sprzedaży) z dnia [...] r., który stanowi, że "Sprzedany obszar został wymierzony przez miernika P. z południowej strony parceli nr [...] wchodzącej w skład powyższej nieruchomości z tym, że sprzedany obszar graniczy na zachód z posiadłością sąsiada M. (...)". Wskazany "sąsiad M. " był właścicielem parceli nr [...] , co znajduje także potwierdzenie na szkicu polowym z dnia [...] r. oznaczonym w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym identyfikatorem [...] Z treści tego szkicu wynika, że przez parcelę nr [...] (później działka nr [...] ) wzdłuż jej zachodniej granicy (wspólna granica z parcelą nr [...] ) również przebiega droga. Organ uznał też, że bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje szkic podstawowy z roku [...] ([...] ), gdyż sporządzony został przed wydzieleniem parceli nr [...] (działki nr [...] ).

Organ wyjaśnił, iż ewidencja gruntów i budynków dla obrębu [...] w mieście K. założona została z wykorzystaniem dokumentacji z byłego katastru gruntowego (kataster pruski), przy czym w nowej ewidencji gruntów dotychczasowe numery parcel zastąpiono nową numeracją działek ewidencyjnych odpowiadającą wymogom § 36 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11, poz. 98). I tak m.in. dotychczasowym parcelom oznaczonym numerami [...] , nadano odpowiednio nowe numery działek ewidencyjnych [...]

W roku [...] dokonany został geodezyjny podział m.in. działki nr [...] (sąsiadującej z działką nr [...] ) na działki nr [...] . Działka nr [...] (po podziale nr [...] ) od strony północnej w części graniczy z działką nr [...] . W protokole granicznym sporządzonym w dniu [...] r. ([...] ) widnieje wpis, że przebieg północnej granicy działki nr [...] (na części granica wspólna z działką nr [...] ) określa połączenie punktów granicznych nr [...] jest to zgodne z materiałami otrzymanymi z Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej. Jednak w ocenie organu, wpis ten jest błędny, gdyż geodeta przyjął granice działki nr [...] do podziału niezgodnie z wcześniejszymi dokumentami źródłowymi (wyżej opisany pomiar z [...] r.), ponieważ nie wykazał części obszaru działki nr [...] pomiędzy działkami nr [...]

Organ II instancji zwrócił też uwagę na różnicę w długości północnej granicy działki nr [...] . Na szkicu polowym z roku [...] odległość ta wynosi 42,3 m, natomiast na szkicu polowym z roku [...] wskazane jest 45,72 m. Podział ten zatwierdzony został decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] r., znak: [...]

Zdaniem organu, w ślad za powyższym, błędnie przyjęto do podziału w roku [...] granice działki nr [...] Przedmiotem zarejestrowanej pod nr [...] pracy geodezyjnej był podział działek nr [...] oraz nr [...] (która bezpośrednio graniczyła z działką nr [...] ) na działki nr [...] (która od strony północnej graniczy z działką nr [...] ), [...] . W ramach tej pracy geodeta dokonał podziału działek w dniu [...] r. oraz spisał "Protokół graniczny – Akt ugody", w którym mylnie wskazał, że północna granica działki nr [...] przebiega od punktu granicznego nr [...] do punktu granicznego nr [...] . Podobnie jak w przypadku opisanego powyżej pomiaru geodezyjnego z [...] r. organ zwrócił uwagę na różnice miar czołowych pomiędzy punktami granicznymi wyznaczającymi południową granicę działki nr [...] (wcześniej parcela nr [...] ). Na szkicu z roku [...] ten odcinek granicy ma długość 20,0 m, natomiast na szkicu z roku [...] długość ta wynosi już 23,35 m.

W ocenie organu odwoławczego wydzielona działka nr [...] (droga) winna przebiegać dalej na północ pomiędzy działkami nr [...] (zgodnie ze szkicem z [...] r.) dochodząc do działki nr [...] (ul. [...] ), a nie kończyć się na odcinku granicy wyznaczonym przez punkty graniczne oznaczone na szkicu z roku [...] nr [...] i nr [...] . W "Protokole granicznym – Akcie ugody" widnieje wpis, że na przedmiotowym odcinku przebieg granicy działki nr [...] jest zgodny z wyżej opisaną dokumentacją geodezyjną z roku [...] (w ocenie organu błędnie sporządzoną), całkowicie pomijając dokumentację źródłową z wydzielenia parceli nr [...] (później działka nr [...] ) z roku [...] Podział działki nr [...] zatwierdzony został decyzją Prezydenta K. z dnia [...] r., znak: [...] . Wówczas to błędnie wykazano na analogowej mapie ewidencji gruntów i budynków przebieg granicy działki nr [...] , "zamykając" jej obszar na przedłużeniu południowej granicy działki nr [...] do styku z granicą działki nr [...] . Jednak ani decyzja z roku [...] , ani też decyzja z roku [...] , jako decyzje zatwierdzające projekt podziału, nie zatwierdzały dotychczasowych granic nieruchomości podlegających podziałowi. Decyzja podziałowa zatwierdza prawnie jedynie nową granicę. W postępowaniu podziału nieruchomości występują dwie procedury dotyczące granic:

- przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi,

- zatwierdzenie nowych granic powstałych w wyniku podziału.

W dacie opisanego powyżej podziału nieruchomości oznaczonej działkami nr [...] obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U nr 25, poz. 130). Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 tego rozporządzenia do opracowania projektu podziału granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmowało się według istniejącego stanu prawnego (ujawnionego w księdze wieczystej), a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić – według stanu uwidocznionego w ewidencji gruntów i budynków.

W roku [...] , Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przeprowadził szczegółową kontrolę prawidłowości wykonania opracowania nr [...] . W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, geodeta uprawniony złożył pisemne wyjaśnienie, że przy analizie otrzymanych materiałów z ODGiK prowadzonego przez UM K., mylnie zinterpretowano przebieg granicy dzielonej nieruchomości na szkicu archiwalnym z dnia [...] r., na którym to w miejscu, gdzie nie powinna znaleźć się granica jest zaznaczony rzut miar na linię pomiarową, który zmylił go przy analizie szkicu z [...] r., sugerując przedłużenie granicy pomiędzy działkami [...] . W [...] roku otrzymana czarno-biała kserokopia nie miała tak dobrej jakości jak dzisiejsze materiały otrzymane z MODGiK co najprawdopodobniej spowodowało błąd w analizie szkicu. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego skonkludował, że "geodeta uprawniony (...) w trakcie analizy materiałów otrzymanych do pracy geodezyjnej z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej popełnił błąd, co doprowadziło do sytuacji, w której działka nr [...] (...) znalazła się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] ,co było niezgodne ze stanem faktycznym".

Organ ustalił, że działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] . Podział ten dokonany został również w trybie art. 73 ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Opracowanie geodezyjne z tego podziału ([...] ) zostało w dniu [...] r. przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Wojewoda Śląski zatwierdził podział działki nr [...] o pow [...] ha na działki nr [...] o pow. [...] ha (nabycie pod drogę publiczną) i [...] o pow. [...] ha (dotychczasowi właściciele).

Ze sporządzonego w dniu [...] r. protokołu przyjęcia granic nieruchomości (działka nr [...] ) podlegającej podziałowi wynika, że granice te przyjęte zostały na podstawie dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, tj. na podstawie szkicu podstawowego [...] str. [...] , szkicu podstawowego [...] str. [...] , szkicu podstawowego [...] str. [...] (szkic z wydzielenia w roku [...] parceli nr [...] ) oraz mapy ewidencyjnej. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że geodeta uprawniony dokonując podziału działki nr [...] , przyjął do podziału prawidłowy przebieg granic tej działki, zgodnie ze szkicem z roku [...] Przebieg granic działki nr [...] opisany został w protokole przyjęcia granic oraz szkicu polowym jako połączenie punktów granicznych nr [...] . Miary wskazane na tym szkicu dotyczące przebiegu granicy działki nr [...] są zgodne z miarami uwidocznionymi na szkicu polowym z roku [...] , kiedy to powstała działka nr [...] (wówczas parcela [...] ). Nadto, obliczone ze współrzędnych punktów granicznych pole powierzchni działki nr [...] jest zgodne z polem powierzchni działki nr [...] obliczonym na podstawie miar ze szkicu z roku [...] , a ponadto zgodne z polem powierzchni tej działki dotychczas ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków (od jej założenia) oraz w dziale pierwszym księgi wieczystej nr [...] i wynosi [...] ha.

W oparciu o powyższe organ ewidencyjny skorygował błędnie wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg granicy działki nr [...] , co jednocześnie spowodowało prawidłowe wykazanie na mapie ewidencyjnej przebiegu wschodniej granicy działki nr [...] (po podziale nr [...] .

Organ odwoławczy uznał, że nie budzi wątpliwości, iż w [...] r. prawidłowo przyjęty został przebieg granic podlegającej podziałowi działki nr [...], tj. zgodnie z dokumentacją znajdującą się w zasobie geodezyjnym, a w szczególności zgodnie z ww. szkicem polowym z roku [...] . Na szkicu granicznym, będącym integralną częścią protokołu z przyjęcia granic w sposób właściwy wskazano przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] , a działkami sąsiadującymi oznaczonymi nr [...] .

Dodatkowo wyjaśnił, iż w latach następnych podziałowi – w trybie art. 73 ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – uległy działka nr [...] (ostateczna decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] r.) i działka nr [...] (dokumentacja przekazana do Wojewody celem wydania stosownej decyzji).

Reasumując, organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż aktualnie wykazany w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działki nr [...] jest zgodny ze znajdującą się w państwowym zasobie geodezyjnym, wiarygodną dokumentacją geodezyjną z pomiaru z roku [...] kiedy to powstała działka nr [...] (parcela [...] ), co wypełnia przesłanki nakreślone przez § 36 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zatem zarzut, iż sporządzony w dniu [...] r. protokół przyjęcia granic nieruchomości dokonał ustaleń sprzecznych z istniejącym stanem prawnym i faktycznym, jednocześnie naruszył prawo własności I.W., uznać należy za nieuzasadniony. Błędnie przyjęty do podziału przebieg granic działki nr [...] (rok [...] ), a następnie działki nr [...] (rok [...] ) nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu na prawidłowy przebieg granic ewidencyjnych działki nr [...] .

Nadto, jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] – I.W. nabyła swoje prawa (udział we współwłasności) do działki nr [...] aktem notarialnym z dnia [...] r., Rep. [...] nr [...] (umowa darowizny nieruchomości). Nie budzi żadnych wątpliwości, iż przedmiotem ww. transakcji była działka nr [...] na km. [...] o powierzchni [...] m².

Odnosząc się szczegółowo do zarzutów sformułowanych w odwołaniach organ podkreślił, że - wbrew twierdzeniom odwołujących – w roku [...] (opracowanie geodezyjne [...] z podziału działki nr [...] ) strony nie ukształtowały przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] . Odwołujący wskazują, że dokumentem świadczącym o właściwym przebiegu wschodniej granicy działki nr [...] jest spisany w dniu [...] r. "Protokół Graniczny – Akt Ugody". Jednak z treści tego dokumentu wynika, że geodeta dokonał wznowienia granic (powinno być wznowienia znaków granicznych – art. 39 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego) na podstawie materiałów źródłowych, tj. szkiców z roku [...] . Zgodnie z art. 39 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, a więc przywrócenie stanu, jaki istniał przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Tak pojmowanego przez ustawodawcę wznowienia znaków granicznych nie dokonuje się w postępowaniu administracyjnym, lecz w wyniku czynności materialno-technicznej podmiotu uprawnionego do wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych. W razie istnienia sporu co do położenia znaków przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem, spór taki nie jest rozstrzygany w postępowaniu administracyjnym, lecz sądowym.

Według orzecznictwa sądowego, wznowienie znaków granicznych może być dokonane tylko na podstawie dokumentów, natomiast ustalenie granicy z pomocą innych środków dowodowych może nastąpić tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym (art. 29 i nast. Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Zgodnie z art. 31 ust. 4 ww ustawy, w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody, a ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Innymi słowy do zawarcia ugody granicznej przed geodetą może dojść tylko wówczas, gdy zebrane w toku postępowania rozgraniczeniowego (postępowanie administracyjne) dokumenty nie dają wystarczającej podstawy do ustalenia jednoznacznego przebiegu granicy, a oświadczenia stron w tym zakresie są sprzeczne, czyli wówczas, gdy zaistniał spór między stronami. Jednak bezsprzecznym jest, że zawarcie ugody może nastąpić jedynie w postępowaniu administracyjnym, jakim jest postępowanie rozgraniczeniowe. Bez wątpienia, pomimo nazwy formularza "Protokół Graniczny – Akt ugody" (powszechnie stosowanego w tamtym czasie przez geodetów) do zawarcia aktu ugody, o którym mowa w art. 31 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie doszło.

Stąd też zmiana granic w trybie wznowienia znaków granicznych jest niedopuszczalna.

Odnosząc się do wniosków dowodowych, organ odwoławczy uznał, że nie mają one znaczenia w sprawie.

Reasumując, organ ten stwierdził, że działka nr [...] nigdy nie posiadała wspólnej granicy z działką nr [...] , gdyż działki te zawsze rozdzielał pas gruntu przynależny do działki nr [...] Obecnie wykazany w ewidencji przebieg granic działki nr [...] , jest zaś zgodny z wiarygodnymi materiałami źródłowymi, tj. szkicem z [...] r., zgodnie z którym prawidłowo wskazano też przebieg granic w [...] r. na użytek podziału działki nr [...] . Stąd też odwołania nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego I.W. wniosła o zmianę decyzji i uwzględnienie jej wniosku o aktualizację ewidencji. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 kpa polegające na bezzasadnym przyjęciu, że ze szkicu w [...] r. i aktu notarialnego z [...] r. wynika, że pomiędzy późniejszymi działkami nr [...] znajduje się pas gruntu, stanowiący część innej parceli, a także zakwestionowanie dokumentacji sporządzonej przy podziale działki nr [...] i protokołu granicznego z [...] r. oraz oparcie się na piśmie geodety z dnia [...] r., który nie został przesłuchany jako świadek,

2) błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie przyjęcia, że część gruntu pomiędzy działkami nr [...] , należy do działki [...] , podczas gdy działka ta od strony zachodniej na żadnym odcinku nie graniczy z działką nr [...] ,

3) art. 10 w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na wydaniu decyzji, mimo że pismem, nadanym wcześniej za pośrednictwem poczty skarżąca wniosła o przedłużenie terminu załatwienia sprawy.

Nadto skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z wyciągu głównego z wykazu zmian gruntowych oraz księgi posiadłości gruntowej z dnia [...] r. dla wykazania, że powierzchnia działki nr [...] od początku jej powstania wynosiła [...] m², a także z rysunku budowy budynku z [...] r. i mapy z [...] r. na okoliczność przebiegu granic działki nr [...] oraz wykazania, że przez tą działkę nigdy nie przebiegała żadna droga, a jedyną drogą oddzielającą obecne działki [...] , była ul. [...] (obecnie ul [...] ), należąca do parceli nr [...] .

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodał, że wyjaśnienia geodety są bez znaczenia w sprawie i jedynie potwierdziły błędne przyjęcie granic nieruchomości ulegającej podziałowi. Nadanie pisma o przedłużenie terminu załatwienia sprawy nastąpiło zaś w ostatnim dniu uprzednio wyznaczonego terminu. Żaden z dołączonych do skargi dokumentów nie został też wymieniony w § 36 rozp. jako podstawa wykazywania przebiegu granic działek. Zatem rozstrzygnięcie sporu winno nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Uczestnik postępowania J.W. w piśmie z dnia [...] r. podał, że działka nr [...] graniczyła bezpośrednio z działką nr [...] , z której wydzielono ul. [...] Potwierdzają to dołączone obliczenia metrażu działek granicznych z działką nr [...] przed wydzieleniem w [...] r. działki nr [...] . Działka nr [...] była zaś obciążona służebnością na rzecz działek południowych, co byłoby nielogiczne, gdyby istniały jeszcze dwie inne drogi, jak twierdzi organ, a ich działka nie miałaby dostępu do drogi publicznej (ul. [...] j, przy której położony jest budynek). O powierzchni działki decyduje zaś przebieg linii granicznych, a nie – odwrotnie.

W toku rozprawy sądowej skarżąca podała, że jej działka ma podwójne ogrodzenie. Pierwsze – na styku z ul. [...] , a drugie – równolegle w odl. ok. 2 – 2,5 m. To drugie ogrodzenie (wewnętrzne) ma na celu dostęp do usytuowanego tam kanału ciepłowniczego i równocześnie zabezpieczenie jej nieruchomości. Na tym fragmencie działki rosną drzewa.

Pełnomocnik organu odwoławczego dodatkowo wskazał na niemożność zakwestionowania punktów granicznych działek wydzielonych na użytek decyzji w trybie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mającej na celu uregulowanie statusu ul. [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik spawy. Tymczasem zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zdaniem sądu administracyjnego, brak podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych organów obydwu instancji, że działka skarżącej (poprzednio nr [...] ) nie graniczyła z działką nr [...] z której wydzielono działkę nr [...] zajętą pod ul. [...] Działki te rozdzielał bowiem pas gruntu, przynależny do działki nr [...] , z której na mocy decyzji podziałowej z [...] r. wydzielono działkę [...] Taki stan rzeczy wynika niezbicie z przywołanej przez organ odwoławczy dokumentacji źródłowej (szkic polowy i protokół graniczny z [...] r.) a także z aktu notarialnego z [...] r. Poprzednicy prawni skarżącej nie mieli żadnej wątpliwości, że od strony zachodniej ich parcela graniczy z posiadłością sąsiada M., z której później powstała działka nr [...] . Działka ta nie stanowi części działki nr [...] , zajętej pod drogę publiczną (ul. [...] ). Na szkicu polowym z [...] r. naniesiono bowiem punkty graniczne pasa gruntu pomiędzy późniejszymi działkami nr [...] i nr [...] Punkty graniczne uwidoczniono w parceli, oznaczonej jako droga publiczna (ul. [...] ). Dowodzi to, że późniejsza działka [...] , graniczyła z powyższą drogą publiczną i stanowiła własność innych osób. Całkowicie niezrozumiałe byłoby późniejsze wydzielenie działki nr [...] , gdyby działka ta nie przylegała do drogi publicznej.

Odnosząc się do twierdzeń uczestnika postępowania, że działka nr [...] dodatkowo była obciążona służebnością na rzecz działek południowych (czyli nr [...] ) sąd administracyjny uznał, że taki stan dowodzi jedynie, że nie uporządkowano stanu prawnego i nie dokonano wykreślenia służebności, które utrzymywały się na podzielonych parcelach. Prawdopodobnie działki te w przeszłości stanowiły jedną nieruchomość rodziny M.. Nie jest też prawdą, że działka nr [...] , nie miałaby dostępu do drogi publicznej – ul. [...] . Działka ta przylega bowiem do innej drogi publicznej – ul. [...] j, gdyż jej część zajęto pod tą drogę. Jak trafnie zauważył w toku rozprawy sądowej pełnomocnik organu odwoławczego, decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, nie podlega zakwestionowaniu w trybie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Nie można kwestionować granic nieruchomości nabytych w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872).

Już z tych względów wniosek skarżącej o aktualizację przebiegu granic jej działki nie mógł odnieść skutku. Podkreślić też należy, że decyzje podziałowe z [...] r. i z [...] r. oraz sporządzona na użytek tych postępowań dokumentacja geodezyjna, w tym protokół graniczny – akt ugody z [...] r., na który powołuje się skarżąca, nie mogą stanowić dowodu przebiegu granic nieruchomości, podlegającej podziałowi. W postępowaniu tym nie ustala się bowiem granic zewnętrznych, a jedynie granice wewnętrzne nowopowstałych działek w obrębie danej nieruchomości. Protokół graniczny – akt ugody nie stanowi dowodu co do przebiegu granic zewnętrznych dzielonej nieruchomości. Dokument ten sporządzono w toku wznowienia znaków granicznych. Brak sporu co do przebiegu tych granic, nie może więc podważać danych, wynikających z dokumentacji źródłowej i treści aktu notarialnego z [...] r. Jak wynika z twierdzeń skarżącej złożonych w toku rozprawy sądowej, jej poprzednicy prawni już w [...] r. zrealizowali ogrodzenie. Prawdopodobnie posiadają sporny pas gruntu od wielu lat, co nie spotkało się ze sprzeciwem właścicieli działki nr [...] .

Jednakże organy geodezji nie są władne do stwierdzenia zasiedzenia części nieruchomości. Sprawa ta ma bowiem charakter cywilnoprawny. Podobnie, w postępowaniu przed organami geodezji nie jest możliwe ustalanie przebiegu granic nieruchomości, a więc cofnięcie skutków decyzji komunalizacyjnej, ustalającej granice obecnej działki skarżącej nr [...] . O ile zaś [...] r. oraz dokumentacja źródłowa z [...] r. i akt notarialny z [...] r. zawierają błędne dane co do przebiegu granic, prostowanie takich informacji możliwe jest jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym w trybie art. 33 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wyżej powołanej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101). Nie jest to jednak błędna informacja w rozumieniu art. 24 ust. 2 a pkt 1 lit. d tej ustawy. Organy geodezji nie mogą bowiem rozstrzygać sporów na tle własności. Zgoda właścicieli co do innego przebiegu granic niż wynikającego z dokumentacji geodezyjnej, nie oznacza zaś braku sporu na tle przebiegu granic. Zatem ani wznowienie znaków granicznych, ani decyzje podziałowe, nie przesądzają o przebiegu granic zewnętrznych nieruchomości. Skutek taki ma jedynie decyzja rozgraniczeniowa (ugoda zawarta w takim postępowaniu), bądź orzeczenie sądu powszechnego. Tego rodzaju dokumenty podlegają uwzględnieniu w trybie aktualizacji operatu poprzez wprowadzenie zmian na podstawie prawnej powołanej przez organ odwoławczy. Odmowa aktualizacji operatu w drodze wprowadzenia zmiany granic nieruchomości skarżącej nie oznacza zatem, że stan prawny (granice własności) nie są inne.

Zdaniem sądu administracyjnego, ustalenia organów obydwu instancji nie mogą być uznane za dowolne, gdyż oparte zostały na dokumentacji geodezyjnej, zgromadzonej w zasobach organu I instancji. Zeznania świadków przywołane w odwołaniu co do braku sporu na tle granic są zatem nieistotne. Zbędne było też przesłuchanie w charakterze świadka geodety, sporządzającego dokumentację podziałową. Fakt, że przyznał się do błędnego odczytania granic na mapie z [...] r. nie ma prawnego znaczenia. Organy obydwu instancji oparły bowiem ustalenia na dokumentacji źródłowej.

Decyzja organu odwoławczego została też wnikliwie i obszernie uzasadniona, a ustalenia faktyczne i pogląd prawny zasługują w pełni na aprobatę. Nie doszło także do naruszenia gwarancji procesowych skarżącej w rozumieniu art. 10 kpa. Nadanie przez nią pisma zawierającego wniosek o przedłużenie terminu załatwienia sprawy nastąpiło bowiem w ostatnim dniu terminu, wyznaczonego przez organ odwoławczy. Nadto nie miały żadnego znaczenia w niniejszej sprawie i brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do skargi w postępowaniu sądowym. Dokumenty te, wyżej wymienione, nie mogą stanowić podstawy określenia przebiegu granic zgodnie z § 36 rozp. wyżej powołanego. Stąd też wnioski te oddalono jako nieistotne zgodnie z art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podobnie, bez znaczenia są własne wyliczenia co do powierzchni działek, zawarte w piśmie uczestnika postępowania z dnia [...] r. Nie mogą one podważać danych, wynikających z ewidencji, a uzyskanych w pomiarze geodezyjnym.

W konsekwencji, zasadnie organy obydwu instancji orzekły o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany przebiegu granic działki skarżącej, bowiem przywołana wyżej dokumentacja nie pozwala na stwierdzenie, że informacje te są błędne.

Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.

mr