Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1388/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a, art. 32
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77, at. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 1 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant: Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1388/10

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. odmawiającą M. B. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP.

W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wniósł o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. W ww. piśmie poinformował o nie prowadzeniu działalności gospodarczej od dnia [...] r. oraz poprosił o wyjaśnienie dotyczące zadłużenia. Wskazał również, że ze względu na porażenie mózgowe jest inwalidą I grupy i pobiera rentę socjalną, a możliwości finansowe uniemożliwiają spłatę zaległości. Wnioskodawca wskazał, że aby w przyszłości miał rentę, jego matka dokonywała wpłat składek w wysokości wyższej niż "z urzędu". Zdaniem skarżącego nadpłaciła w ten sposób kwotę 30.000,00 zł, co winno skutkować brakiem zadłużenia. Do wniosku załączono szereg dokumentów.

Powyższy wniosek o umorzenie zadłużenia został rozpatrzony negatywnie i wydano decyzję odmowną z dnia [...]r. z podaniem uzasadnienia i podstaw prawnych.

Decyzja została uznana za krzywdzącą i skarżący zwrócił się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ww. piśmie wyjaśniono, że M. B. jest niepiśmienny ze względu na niepełnosprawność, a jego sprawami zajmuje się ojciec.

Mając na uwadze powyższe Prezes ZUS, utrzymując poprzednią decyzję, wyjaśnił, iż w składanych dokumentach wykazywane były najniższe obowiązujące podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą, tj. w wysokości 60 % przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. W związku z powyższym brak jest nadpłaty na koncie skarżącego.

Nadmieniono także, iż rozpatrując wniosek o umorzenie Zakład wziął pod uwagę nie tylko interes dłużnika, ale również funduszu ubezpieczeń społecznych.

Odnosząc się do kwestii umorzenia zadłużenia, stwierdzono, że przesłanki uzasadniające jego umorzenie zostały określone w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz.1585 ze zm.), a w sytuacji skarżącego przesłanki te nie występują.

Podniesiono, że brak jest podstaw prawnych do umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust 3 ustawy z tytułu całkowitej nieściągalności. Zadłużenie jest objęte postępowaniem egzekucyjnym, a więc nie ma możliwości umorzenia zadłużenia w oparciu o tę zasadę.

Ponadto po ponownym przeanalizowaniu sytuacji materialnej skarżącego stwierdzono, że również w oparciu o przepisy art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek należnych od ubezpieczonych, będących płatnikami na własne ubezpieczenie (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) nadal nie występują w niniejszej sprawie przesłanki umorzenia należności.

Wskazano, że pismem z dnia [...] r. uzyskano informację z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, że skarżący porusza się na wózku inwalidzkim, wymaga całodziennej opieki i ciągłej rehabilitacji, które powodują znaczne wydatki na leki, leczenie i rehabilitację. Wskazano również, że ze względu na stałe źródło dochodów i wysoki status finansowy, rodzina skarżącego nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej. Śmierć matki spowodowała utratę znacznego źródła dochodu, a przyczyną trudnej sytuacji rodziny są wydatki na leczenie oraz wysokie koszty utrzymania domu.

Wyjaśniono dalej, że zgodnie z załączonymi do odwołania dokumentami, skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 1.186,45 zł netto oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem K. B.. Z zestawienia dochodów wynika, że ojciec otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 922,69 zł oraz wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości 1.100,00 zł. Zgodnie z danymi wygenerowanymi z Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podstawa wymiaru za okres 05-07.2010 r. wynosi 1.800,00 zł brutto miesięcznie. Z zestawienia wydatków wynika, że spłacane są kredyty w ratach miesięcznych ogółem w wysokości 990,00 zł. Na świadczenia wydawana jest kwota około 950,00 zł, natomiast na lekarstwa 200,00 zł miesięcznie. W zestawieniu wykazane są ponadto kwoty : 50,00 zł wydatkowane na benzynę, 50,00 zł na ubezpieczenie domu oraz 100,00 zł na ubezpieczenie skarżącego i ojca.

Odnosząc się do powyższego, stwierdzono, że skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających dokonywanie wpłat rat zaciągniętych kredytów. Zdaniem Zakładu posiadanie zobowiązań kredytowych nie stanowi pozytywnej przesłanki do umorzenia należności, ponieważ składki na ubezpieczenia społeczne są zobowiązaniami publicznoprawnymi i z racji tego powinny być traktowane w sposób priorytetowy przy ustalaniu kolejności regulowania zobowiązań. Zdaniem organu składki te mają szczególny charakter z uwagi na ich przeznaczenie i kolejność zaspokajania, np. w postępowaniu egzekucyjnym, natomiast kredyty bankowe takiej cechy nie posiadają, są bowiem zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Zakład stanął na stanowisku, że regulowanie zobowiązań wobec wierzycieli cywilnoprawnych powinno mieć miejsce dopiero po zaspokojeniu wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Podniesiono, że ZUS nie neguje bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, jednak wskazany stan zdrowia nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia zaległości, gdyż do umorzenia może dojść między innymi, gdy opłacanie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych albo przewlekła choroba uniemożliwia uzyskanie dochodów umożliwiających opłacenie zaległych składek. Jednak powyższa sytuacja nie zachodzi, gdyż skarżący uzyskuje stały dochód, który umożliwia opłacenie zaległych składek.

Mając na uwadze powyższe wywiedziono, iż z analizy przedłożonych dokumentów o sytuacji finansowej i zdrowotnej wynika, że w przypadku skarżącego nie ma możliwości umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.

W kontekście art. 17 ustawy zmieniającej uznano, że skoro na dzień wejścia w życie ustawy o restrukturyzacji, tj. na 1 października 2002 r. skarżący nie był przedsiębiorcą, to nie mógł złożyć wniosku o restrukturyzację zobowiązań.

Nadmieniono, że z instytucji umorzenia nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z regulowania zaległych składek z powodu braku majątku lub dostatecznych środków do zrealizowania zaległości. Obowiązkiem każdego przedsiębiorcy jest zabezpieczenie środków finansowych na pokrycie zobowiązań. Obligatoryjność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością odpowiada podmiot prowadzący tę działalność, zarówno w trakcie jej prowadzenia, jak i po zakończeniu. W przeciwnym razie negatywne skutki działalności podatników byłyby przenoszone na budżet państwa oraz przedsiębiorców, którzy pomimo znacznie trudniejszej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w terminie regulują swoje zobowiązania.

Wskazano, że podjęcie spłaty zadłużenia może pogorszyć sytuację skarżącego, nie daje to jednak wystarczającej podstawy do tego, aby dług umorzyć tym bardziej, że w sytuacji skarżącego istnieje możliwość spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego. Reasumując podkreślono, że wskazane w złożonym wniosku argumenty i dostarczone dokumenty nie stanowią przesłanek do umorzenia zobowiązań na podstawie obowiązujących przepisów, a zatem nie dają podstaw do zmiany stanowiska zajętego w wydanej decyzji.

Na rozstrzygnięcie Prezesa ZUS z dnia [...] r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi nie wskazano konkretnych przepisów prawa, którym uchybiło zaskarżone rozstrzygnięcie. Skarżący ponownie podniósł, iż zaległości winny być umorzone w związku ze złym stanem zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumentację wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i dlatego podlega oddaleniu. Co prawda skarżący nie wskazał żadnych zarzutów wobec zaskarżonej decyzji, jednak stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd ma obowiązek dokonania kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W omawianej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ lub mającym wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tej ustawy.

Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności według zasad określonych w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Wskazać przy tym należy, że przedstawione powyżej reżimy prawne umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., nie są od siebie niezależne i oderwane. W art. 28 ust. 2-3 u.s.u.s. uregulowane zostały podstawowe kwestie w zakresie umorzenia należności z tytułu tych składek oraz przypadki ich całkowitej nieściągalności, natomiast art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy kwestii umarzania należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Oba reżimy prawne umarzania należności z tytułu tych składek nawiązują jednak do siebie, co wynika z takich sformułowań, jak "z zastrzeżeniem ust. 3a" oraz "(...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Przypadki całkowitej nieściągalności uregulowane zostały wyczerpująco w powołanym wyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z uwagi zatem na użyty w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od ich całkowitej nieściągalności dotyczy także ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. W konsekwencji oznacza to zatem, że przy umarzaniu nieopłaconych przez te podmioty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie będzie miał wymóg wystąpienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, a w sytuacji ich niewystąpienia sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy podlegać będzie ocenie organu z punktu widzenia przesłanek określonych w rozporządzeniu. Powyższe rozważania mają istotne znaczenie dla sprawy z uwagi na treść art. 32 u.s.u.s., zgodnie z którym do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W rozpatrywanej sprawie skarżący był zobowiązany do płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, był więc jednocześnie ubezpieczonym i płatnikiem.

Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn.akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09).

Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Przy czym nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności.

W kontekście przesłanek określonych w powołanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem strona w treści wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. Także i Prezes ZUS w toku postępowania powinien wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 tej ustawy. Oczywistym jest jednak, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o przeszkodach w spłacie zadłużenia. Ponadto decyzja w przedmiocie zastosowania ulgi podejmowana jest na wniosek i w interesie ubezpieczonego, a więc naturalnym jest, że powinien on dołożyć maksymalnych starań w zakresie wykazania podstaw do uwzględnienia wniosku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2449/06, lex nr 328901).

Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie do art. 80 k.p.a. organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki. Następnie, już po zebraniu dowodów i ustaleniu stanu faktycznego sprawy, obowiązkiem organu jest podstawienie tego stanu faktycznego pod odpowiednią normę prawa (subsumcja). Ta czynność powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 1 K.p.a.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organ rozpoznający wniosek strony prawidłowo przyjął, że w stosunku do skarżącego nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że M. B. pobiera miesięczną rentę socjalną i rodzinną w łącznej kwocie 1.186,45 zł netto. Strona zatem uzyskuje dochody z tytułu świadczenia rentowego, a opłacanie zadłużenia w systemie ratalnym nie rodziłoby dla niego zbyt ciężkich skutków, tym bardziej, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem również uzyskującym stałe dochody z tytułu emerytury i zatrudnienia. Ponadto zadłużenie skarżącego objęte jest postępowaniem egzekucyjnym.

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiła także żadna z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Za takim stanowiskiem niewątpliwie przemawiało posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu w postaci świadczenia rentowego. Za zajętym przez organ stanowiskiem przemawiał fakt niewykazania przez skarżącego, że nie posiada wystarczających środków na dokonanie opłat za media związane z korzystaniem z domu (gaz, energia, woda, co, telefon, wywóz śmieci), zapłaty rat kredytu, czy też zakupu niezbędnych lekarstw. Wprawdzie podjęcie spłaty zaległej należności pogorszy jego sytuację (co jest niewątpliwe), nie daje to jednak wystarczającej podstawy do tego, aby dług umorzyć. W tym miejscu należy zauważyć również, że spłata kredytu nie może mieć pierwszeństwa w stosunku do obowiązku uregulowania należności publicznoprawnych tym bardziej, że niniejsza sprawa dotyczy nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, z którego skarżący korzysta. Decyzja o zaciągnięciu kredytu powinna być przemyślana i musi uwzględniać rzeczywiste możliwości finansowe kredytobiorcy. Strona nie może liczyć na to, że sam fakt zaciągnięcia pożyczki będzie skutkować odstąpieniem od egzekwowania obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący nawet nie wskazał, na jaki cel i na jaką kwotę zaciągnięty został kredyt.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Skarżący nie poniósł bowiem strat materialnych wywołanych klęską żywiołową lub wskutek innego nadzwyczajnego zdarzenia, których efektem byłby brak funduszy na opłacenie składek.

Podkreślić przy tym należy, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązywanie się z zobowiązań wobec ZUS (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 395/07, Lex nr 334125, a także wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2009 r. o sygn. akt I SA/Rz 834/09), a w ocenie zasadności umorzenia należy brać pod uwagę okres 10-letniego przedawnienia należności. Wprawdzie, jak zauważył słusznie organ, sytuacja skarżącego jest trudna szczególnie, jeśli chodzi o jego stan zdrowia, ale stwierdzić należy, że taki stan zdrowia istniał również w okresie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, a z zebranego materiału wynika również, że tenże stan zdrowia nie uniemożliwiał skarżącemu zatrudnienie na umowę o pracę w 2001 r. i 2008 r.

Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiając umorzenia przedmiotowych należności, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, iż ze względu na stan majątkowy i rodzinny skarżącego opłacenie przez niego należności, do których poboru zobowiązany jest ZUS, pozbawiłyby skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Samo niezadowolenie skarżącego z treści wydanego rozstrzygnięcia nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ prowadził postępowanie w sposób prawidłowy i spełnił obowiązki wynikające z art. 7 i 77 k.p.a., co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym obu decyzji. W uzasadnieniach tych, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł przy ocenie wykazania przez stronę przesłanek wskazanych we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. orzekł jak w sentencji wyroku.

P.Z-C.