Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 15/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi M.M. i L.M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji określonej jako budynek mieszkalny istniejący - rozbudowa i nadbudowa o dodatkowe pomieszczenia mieszkalne budynku jednorodzinnego o dwóch lokalach oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 19 stycznia 2007 r. skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr 380 i 381. W dniu 5 lutego 2007 r. właściwy organ zawiadomił o wszczęciu postępowania inwestorów i innych współwłaścicieli działki nr 380 objętej wnioskiem oraz współwłaścicieli sąsiedniej działki nr 376. Decyzją z dnia [...] 2007 r. organ ten odmówił pozwolenia na budowę, gdyż inwestorzy pomimo wezwania nie usunęli wskazanych w postanowieniu z art. 35 p.b. nieprawidłowości. Decyzją z dnia [...] 2007 r. organ utrzymał powyższą decyzję w mocy, zwracając dodatkowo uwagę na wątpliwość odnośnie przeznaczenia budynku i planowanych dodatkowo pomieszczeń, skoro użytkowany jest jako pensjonat, a także wytknął dalsze nieprawidłowości w projekcie budowlanym, a przede wszystkim podkreślił znaczenie braku zgody na dokonanie odstępstw od warunków technicznych w zakresie nadbudowy nad garażem na działce nr 381 przy granicy z działką nr 376 oraz rozbudowy budynku o taras na granicy z działką nr 382 (tom II strona 10, tom III rysunek 2 – konstrukcyjny). Wskazuje to na niedopełnienie przez projektanta obowiązków z art. 20 ust. 1 p.b.

Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 556/07 tut. Sąd uchylił powyższe decyzje oraz postanowienie wzywające do poprawienia projektu. W ocenie Sądu postanowienie z art. 35 p.b. było nieprecyzyjne i ogólnikowe, więc jego nienależyte wykonanie nie uzasadniało decyzji odmownej. Decyzja pierwszej instancji nie zawiera uzasadnienia rozstrzygnięcia. W decyzji odwoławczej organ powołał nowe podstawy odmowy, jak niezgodność projektu z decyzją lokalizacyjną i niejasność w zakresie wskaźnika zabudowy, jednak nie wystąpił wcześniej do projektanta o wyjaśnienie tych wątpliwości, jak też nie wezwał inwestorów do usunięcia tych dodatkowych nieprawidłowości. Organy nie wystąpiły o uzyskanie zgody na odstępstwo (art. 9 p.b.), więc nie powinny skutkami własnego uchybienia obarczać inwestorów. Sąd przedstawił wykładnię art. 9 p.b. Jak wskazał "niewłaściwe jest rozważanie w postępowaniu tego, czy inwestorzy w obiekcie objętym wnioskiem będą prowadzili działalność polegającą na wynajmie pokoi gościnnych". Wskazał również, że "kontynuując czynności w sprawie organy uwzględnią uwagi przedstawione w wyroku i podejmą w sposób zgodny z prawem stosowne czynności procesowe".

W organie pierwszej instancji opatrzono wyrok sądowy krytycznymi komentarzami i dołączono do akt sprawy notatkę, że "wyrok sądu wskazuje na brak wystarczającej wiedzy i poddanie się spekulacji wnioskodawcy" oraz że należy rozważyć skierowanie sprawy do prokuratury jako "próba popełnienia przestępstwa (wymuszenie przestępstwa na ...)".

Tym niemniej Wojewoda postanowieniem z dnia [...] 2009 r. odmówił wyznaczenia innego organu do załatwienia wniosku, skoro sam starosta nie uznał się niewłaściwym wobec braku podstaw do wyłączenia.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. organ pierwszej instancji ponownie odmówił pozwolenia na budowę. Organ ten ustalił, że wniosek nie dotyczy budynku jednorodzinnego, lecz pensjonatu, zaś projekt oprócz pomieszczeń mieszkalnych wymienionych w decyzji lokalizacyjnej przewiduje budowę ponadto pomieszczeń niemieszkalnych. Następnie wymienił szereg nieprawidłowości w projekcie, do których usunięcia inwestorzy zostali bezskutecznie wezwani. W szczególności projekt nie określa odległości od działki nr 376. Wobec tak licznych nieprawidłowości, nie było podstaw do wystąpienia z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwa (art. 9 ust. 3 p.b.). W odwołaniu inwestorzy zaprzeczyli potrzebie wystąpienia z art. 9 p.b. Decyzją z dnia [...] 2009 r. organ uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ uznał za prawidłowe wezwanie inwestorów do poprawienia i uzupełnienia projektu, czego ci nie wykonali, a jedynie wyraził potrzebę dodatkowych ustaleń na temat przeznaczenia budynku. Prawidłowe było również odstąpienie od wniosku z art. 9 p.b. oraz czynności procesowe Starosty. Rozstrzygnięcie zostało więc uzasadnione jedynie potrzebą uzupełnienia materiału sprawy odnośnie zgodności projektu z decyzją lokalizacyjną.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. Starosta ponownie odmówił udzielenia pozwolenia. Decyzją z dnia [...] 2009 r. organ uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż przed wydaniem decyzji odmownej właściwy organ nie ponowił wezwania z art. 35 ust. 3 p.b. Organ potwierdził jednak ustalenie o niezgodności projektu z decyzją lokalizacyjną wobec sprzeczności z nią funkcji projektowanych pomieszczeń.

Kolejno decyzją z dnia [...] 2010 r. organ odmówił uchylenia tej decyzji odwoławczej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), gdyż informacja burmistrza o rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez inwestorów w budynku, nie była fałszywa.

W dalszym postępowaniu Starosta powiadomił właściciela sąsiedniej wobec działki inwestorów, działki nr 375, że nie jest stroną postępowania, gdyż w odniesieniu do tej działki projekt budowlany nie narusza przepisów o warunkach technicznych.

Strona ta złożyła od informacji odwołanie, które Starosta załatwił pismem informującym o nieprzysługiwaniu odwołania.

Następnie organ ten decyzją z dnia [...] 2011 r. po raz kolejny odmówił pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu przytoczył treść postanowienia z dnia [...] 2010 r. nakładającego obowiązek usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego i wyjaśnienia funkcji budynku. Inwestorzy nadal nie wyodrębnili funkcji mieszkalnej i usługowej w prowadzonym pensjonacie. Inwestorzy dołączyli decyzję lokalizacyjną dla rozbudowy i nadbudowy budynku o dodatkowe pomieszczenia mieszkalne, jednak nadal projekt obejmuje oprócz nich liczne pomieszczenia niemieszkalne, co dowodzi niezgodności projektu z tą decyzją. Nie uzupełniono projektu w zakresie odprowadzania wód opadowych.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. organ uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tym razem organ wskazał na pominięcie przez organ w postępowaniu jako jego stron właścicieli sąsiednich nieruchomości, poza właścicielami działki nr 376, bez uwzględnienia treści art. 28 ust. 2 p.b. W tej sytuacji organ nie mógł odnieść się do argumentacji odwołania, gdyż naruszenie zasady czynnego udziału strony nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. Organ zalecił, aby w dalszym postępowaniu wziąć pod uwagę wszystkich sąsiadów nieruchomości objętej wnioskiem.

Decyzja nie zawierała szczegółowych rozważań w tym zakresie, powiązanych z dotychczas zgromadzoną dokumentacją geodezyjną i projektową.

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 688/11 tut. Sąd uchylił powyższą decyzję. Sąd ocenił decyzję jako naruszającą prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 153 p.p.s.a. Według uzasadnienia wyroku "organ drugiej instancji nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, gdyż nie rozpoznał ponownie merytorycznie sprawy w jej całokształcie" (naruszenie art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a.). Sąd stwierdził ponadto naruszenie art. 11 i art.107 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., powołując przy tym obszerny cytat z uzasadnienia wyroku II SA/Wr 556/07 obejmujący krytykę uzasadnienia decyzji pierwszej instancji z dnia [...] 2007 r. Organ nie dostosował się do oceny prawnej dotyczącej prawidłowego stosowania art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w okresie od wydania wyroku II SA/Wr 556/07 do dnia wydania decyzji uległ zmianie stan faktyczny bądź prawny nin. sprawy, co pozbawiałoby ten wyrok mocy wiążącej. Tymczasem zarówno Sąd w wyroku II SA/Wr 556/07, jak i organ wydając kolejne decyzje kasacyjne nie miał wątpliwości co do ustalonego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Według Sądu obszar oddziaływania obiektu wyznacza się przy wszczęciu postępowania, czyli w dniu 19 stycznia 2007 r. Od tego dnia do tej pory strony zamieszczone w rozdzielnikach były tożsame. Organ pominął, że w pierwszej instancji został już oceniony przymiot strony właściciela działki nr 375.

W związku z tym Sąd wskazał, że organ mając na uwadze art. 140 k.p.a. powinien przeprowadzić wszechstronne postępowanie, korzystając także z uprawnień określonych w art. 136 k.p.a. Organ powinien "rozważyć przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego mając przy tym na względzie, że skorzystanie z uprawnień jakie daje przepis art. 138 § 2 k.p.a. uzależnione jest od wykazania przez organ zaistnienia przesłanek tamże określonych, a czego w niniejszej sprawie zabrakło".

Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. organ na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia sposobu odprowadzania wód opadowych.

Kolejno organ zawiadomił strony o wystąpieniu, w wykonaniu zaleceń zawartych w wyroku II SA/Wr 556/07, do Ministra Infrastruktury o upoważnienie do wyrażenia zgody na odstąpienie od warunków technicznych.

Wniosek organu dotyczył odstępstwa od §12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2012 r. gdyż a) projektowana ściana nad garażem od strony działki nr 376, bez otworów, znajduje się w odległości mniejszej niż 3m od granicy z działką nr 376 b) projektowany do dobudowy taras o szerokości 3,75m od strony południowej budynku ma być usytuowany bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki nr 382 (przepisy §12 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 pkt 1 warunków technicznych).

Pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. Minister upoważnił do wyrażenia zgody na odstępstwo w zakresie ściany zbliżonej do granicy działki nr 376, natomiast odmówił udzielenia upoważnienia na odstępstwo dotyczące tarasu w granicy z działką nr 382 wobec braku szczególnie uzasadnionego przypadku.

Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. organ wykorzystał udzielone mu upoważnienie. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] 2013 r. organ na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. nałożył na inwestorów obowiązek dostosowania usytuowania projektowanego tarasu do wymogów § 12 ust. 5 pkt 1 cyt. rozporządzenia, przedstawiając szczegółowe uzasadnienie oraz pouczenie, że niewykonanie obowiązku w terminie 30 dni spowoduje utrzymanie w mocy decyzji odmownej.

Na skutek wystąpienia inwestorów zwracającego uwagę na bliźniaczy charakter zabudowy na działkach nr 381 i 382 oraz istnienie w budynku na działce nr 382 tarasu w granicy tych działek, Wojewoda ponownie w dniu 23 sierpnia 2013 r. złożył wniosek o upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo w zakresie usytuowania tarasu. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał na pozytywne stanowisko rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, zgodność zamierzenia z decyzją lokalizacyjną, uzyskanie wymaganych uzgodnień w tym przez WKZ oraz brak jakichkolwiek zagrożeń związanych z udzieleniem zgody na odstępstwo od § 12 ust. 5 pkt 1 w.t., a w końcu omówił dodatkowe argumenty związane z bliźniaczym charakterem zabudowy, istnieniem takiego samego tarasu na działce nr 382 oraz wskazał na niezbędność dobudowy tarasu dla uzyskania wejścia do budynku w tylnej części elewacji.

W dniu 6 września 2013 r. Minister ponownie odmówił udzielenia upoważnienia, o czym organ powiadomił inwestorów.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy odmowną decyzję Starosty z dnia [...] r. Po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ ponownie określił zakres powinności wynikający z art. 35 p.b. Badana inwestycja polega na rozbudowie i nadbudowie budynku na działce nr 381 o dodatkowe pomieszczenia mieszkalne, co obejmuje wykonanie nad garażem nadbudowy o dwie kondygnacje oraz od strony południowej dobudowę klatki schodowej i tarasu o szerokości 3,75m przez całą długość budynku. Taras zgodnie z opisem w tomie 3 s. 86 projektu składać się ma z płyty żelbetowej opartej na ścianie klatki schodowej i dwóch ramach żelbetowych. Poziom tarasu dopasowany ma zostać do poziomu parteru a posadowienie fundamentów do terenu. Taras ma zostać usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką nr 382. Według §12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległość tarasu od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5m. Mając na uwadze art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 9 p.b. organ wystąpił do Ministra o upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo od tego przepisu warunków technicznych. Wobec odmowy organ zobowiązał inwestora do dostosowania usytuowania projektowanego tarasu do przepisu §12 ust. 5 pkt 1 w.t., jednak inwestor ograniczył się do dodatkowych wyjaśnień, zaś po ponownej odmowie udzielenia upoważnienia, nie wykonał postanowienia z art. 35 ust. 3 p.b.

Z tego jedynie względu należało uznać rozstrzygnięcie pierwszej instancji za prawidłowe. Nie miało już znaczenia, że postępowanie organu pierwszej instancji i uzasadnienie jego decyzji były wadliwe.

W skardze do sądu administracyjnego inwestorzy zarzucili, że organy całkowicie zignorowały wydane w toku ośmioletniego postępowania wyroki sądowe. Powołali się na treść dołączonej opinii architekta na temat braku powołanej przez organ przeszkody do udzielenia pozwolenia. Twierdzili więc, że usytuowanie tarasu jest zgodne z §12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych według stanu obowiązującego w dniu złożenia przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę. Budynki w zabudowie bliźniaczej na działkach nr 381 i 382 wykonywane były równocześnie. Budynek sąsiedni powstał wcześniej wraz z tarasem na poziomie terenu w granicy działek. Po zmianie właścicieli działki nr 381 inwestorzy postanowili wybudować taras w sposób analogiczny. Sąsiadujące budynki mają elementy wspólne jak ściany oraz mogą mieć elementy stykające się w granicy działek. Organ błędnie powołał §12 ust. 5 rozporządzenia i wystąpił o upoważnienie z art. 9 p.b. Przepis ten nie stosuje się do zabudowy bliźniaczej. Mogłoby być inaczej gdyby sąsiedni budynek nie posiadał tarasu w granicy działek. Skarżący dołączyli mapę terenu z której może wynikać, że taras istniejący nie przylega do granicy, zaś taras projektowany prowadzi prostopadle do samej granicy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Na rozprawie skarżący twierdził o zgodności dokumentacji inwestycji z prawem budowlanym, posiłkując się opinią innego architekta o takiej treści.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem można poprzedzić spostrzeżeniem, że skarżący niewątpliwie byliby uzyskali pozwolenie na budowę, gdyby skrócili projektowany taras o 1,5m przy granicy z sąsiednią działką, a zapewne także wówczas, gdyby przedstawili organowi pisemną zgodę właściciela lub użytkownika wieczystego działki nr 382 na projektowane usytuowanie tarasu, wraz z odpowiednią argumentacją prawną. O ile zatem skarżący wytyka niezrozumiałą lub jak twierdzi tendencyjną postawę urzędnika rozpoznającego wniosek w pierwszej instancji oraz wynikające z niej uchybienia, to z kolei sam nie uczynił niczego, aby pomóc Wojewodzie w wydaniu pozwolenia na budowę, nawet za ocenę niewielkiego ustępstwa. Jest niemal pewne, że ponowienie wniosku tym razem spełniającego wymagania organów, wywoła jego bezproblemowe i szybkie uwzględnienie. Oczywiście nikt nie broni prowadzić skarżącemu jeszcze dalszej, kilkuletniej batalii procesowej, w której zakończeniu wreszcie kiedyś ktoś być może przyzna mu rację. Można ponadto postawić hipotezę, że na ostateczny rezultat postępowania zgodnie zapracowali inwestorzy i organy, ale także w pewnej mierze sąd.

Organ trafnie podkreśla w nin. sprawie znaczenie treści ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w powołanych powyżej wyrokach sądowych, wydanych w tej sprawie. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. bezwzględnie wiążą one organy i sądy orzekające w nin. sprawie, w tym oczywiście Sąd orzekający obecnie, gdyż przepisy prawne stanowiące ich podstawę nie uległy zmianie. Naruszenie przez organ lub sąd tych ocen prawnych i wskazań, czyli naruszenie art. 153 p.p.s.a. stanowi nieuchronny i wystarczający powód do uchylenia takiego orzeczenia organu lub sądu. Należy więc przedstawić treść wyrażonych w nin. sprawie ocen prawnych i wskazań, w nawiązaniu do przedstawionej już treści uzasadnienia obu wyroków.

Z wyroku II SA/Wr 556/07 wynikają następujące oceny i wskazania:

a) stosując art. 35 ust. 3 p.b. organy powinny zawrzeć w postanowieniu precyzyjne i szczegółowe zastrzeżenia, zawierające podstawę prawną nieprawidłowości, wskazanie podstawy faktycznej (źródła w dokumentacji) i sposób dostosowania się do opisanych wymogów w wyznaczonym terminie, bez czego nie jest dopuszczalne wydanie decyzji odmownej (patrz pkt 10 komentarza A. Ostrowskiej do art. 35 p.b.),

b) wydane przez organy decyzje powinny zawierać należyte uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodne przede wszystkim z art. 107 § 3 k.p.a. (oczywiście w nawiązaniu do art.7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.),

c) organ odwoławczy powinien wątpliwości odnośnie treści projektu wyjaśniać po wysłuchaniu projektanta (art. 20 ust. 1 pkt 3 p.b.)

d) naruszenia z zakresu art. 35 ust. 1 p.b. dostrzeżone po raz pierwszy w instancji odwoławczej powinny podlegać ocenie w świetle art. 15 i art. 136 k.p.a. i nie mogą stanowić podstawy decyzji niekorzystnej dla inwestora bez uprzedniego wezwania go przez właściwy organ zgodnie z art. 35 ust. 3 p.b.,

e) o ile w celu pozytywnego załatwienia wniosku niezbędne jest uzyskanie upoważnienia z art. 9 p.b. powinien o to wystąpić właściwy organ, niezależnie od stanowiska inwestora w tym zakresie,

f) obojętne dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie i rozważenie obecnego sposobu korzystania z budynku przez inwestorów i przewidywanie tego sposobu po zrealizowaniu pozwolenia.

Można od razu zauważyć, że demonstrowanie przez urzędnika sprzeciwu wobec tych ocen i wskazań oraz jaskrawe naruszenie art. 153 p.p.s.a. w toku dalszego postępowania wymagało jednak dostrzeżenia i jakiejś reakcji ze strony przełożonych. W początkowej fazie postępowania brakowało zwrócenia przez organ uwagi na konkretne znaczenie art. 28 ust. 2 p.b. w tej sprawie, skoro w pierwszej instancji nie przejawiono w tym względzie zrozumienia (patrz w szczególności wyroki II OSK 282/12, II OSK 1764/10, 1657/10, 644/10, II SA/Wr 581/08, II OSK 436/07, 1526/06, 208/06). Niezależnie od przedmiotu sprawy organ mógłby przekazać uwagę, aby w przyszłości załatwienie odwołania nie następowało w drodze pisma informacyjnego organu pierwszej instancji.

Z wyroku II SA/Wr 688/11 wynikają następujące oceny i wskazania:

a) organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie w jej całokształcie,

b) wiążące dla organu jest wskazanie z poprzedniego wyroku opracowania uzasadnienia w sposób staranny, nienaruszający art. 107 § 3 k.p.a.,

c) nie ma wątpliwości w zakresie prawidłowości określenia kręgu stron postępowania oraz nie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające poszerzenie tego kręgu,

d) organ powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe,

e) nie zachodzą wskazane dotychczas przez organ przesłanki stosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Należy stwierdzić, że organ w pełni dostosował się do powyższych ocen prawnych i wskazań. Organ nie może z tego powodu narazić się na zarzut naruszenia prawa, bowiem niedozwolone jest formułowanie w kolejnym wyroku odmiennych ocen i wskazań (por. wyroki II OSK 2562/10 z glosą R. M. Hausera w ZNSA 2013/3/234-240 i II SA/Wr 876/14 z powołanym tam orzecznictwem). Można podkreślić, że przed wydaniem decyzji organ słusznie nie nabrał wątpliwości co do treści projektu w zakresie tarasu, bowiem projekt wątpliwości nie budził, zaś inwestorzy oraz wskazani przez nich projektanci (architekci) potwierdzili niewątpliwie usytuowanie tarasu w granicy działek. Nie było więc potrzeby wysłuchania autora projektu.

Wbrew twierdzeniu skarżących nie miało znaczenia, jakoby projekt budowlany uwzględnia jedną z wersji §12 rozporządzenia (w tym przypadku według rozporządzenia MI z dnia 7 kwietnia 2004 r. Dz. U. Nr 109, poz. 1156 obowiązującego od dnia 27 maja 2004 r.), skoro przepis § 2 rozporządzenia MI z dnia 12 marca 2009 r. Dz. U. Nr 56, poz. 461 stanowi, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie (tj. dnia 8 lipca 2009 r.) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę opracowany na podstawie dotychczasowych przepisów. Dokonując czynności i ocen organ stosował § 12 w.t. w wersji względniejszej dla inwestorów. Przepis ten stanowił w tej wersji, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5m dla takiej części budynku jak taras. W wersji postulowanej przez inwestorów (z 2004 r.) przepis §12 w ust. 1 określał dopuszczalną odległość sytuowania budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną na 4m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami w stronę tej granicy i 3m w przypadku ściany bez otworów, zaś w ust. 5 stanowił, że tarasy nie mogą pomniejszać tej odległości więcej niż 1,3m. Oznacza to, że w najbardziej korzystnej dla skarżących sytuacji odległość tarasu od granicy mogła wynosić 1,7m według postulowanej przez nich i zapewne stosującej się w nin. sprawie wersji przepisu. Niewątpliwie jednak wniosek inwestorów z 2007 r. nie został opracowany zgodnie z §12 w wersji z 2004 r. Powołany w skardze przepis § 12 ust. 4 pkt 2 w.t. z 2004 r. dopuszczał sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych przylegających do istniejącej ściany znajdującej się bezpośrednio przy granicy działek. Jak wynika z akt administracyjnych ściana taka znajduje się już w istniejących budynkach. Wniosek skarżących nie dotyczy wybudowania budynku i ściany, lecz tarasu. Rozporządzenie nowelizujące zapewniało niepogarszanie sytuacji inwestorów przez nowo obowiązujące wymagania warunków technicznych, gdy dostosowali się składając wcześniej wniosek do względniejszych wymagań poprzednio obowiązujących, a jedynie właściwy organ nie wydał pozwolenia przed wejściem w życie nowelizacji. W nin. sprawie znowelizowany przepis jest korzystniejszy dla inwestorów, co nie pozwalało Sądowi na poczytanie organowi za istotne naruszenie przepisu stosowanie jego obecnej wersji.

Jak wiadomo wykładnia sądowa §12 w.t. różnicuje znaczenie tego przepisu i sposobu jego stosowania, jak też nie zawsze w sposób jednolity objaśnia użyte w nim pojęcia.

Niektórzy stosują § 12 jak normalny przepis nie wymagający odniesień i sformułowany klarownie (wyroki VII SA/Wa 965/14, II OSK 2024/11). Niekiedy pojawiają się kontrowersje przykładowo w związku z pojęciem "sytuować" (por. wyroki II OSK 2381/10 lub 1325/05) lub konstytucyjnością fragmentów przepisu (por. wyroki II OSK 2065/10 lub 2312/10), bądź postuluje się ścisłą wykładnię przepisu (wyrok II OSK 2920/12). Pojawiają się tezy na tle niedoprecyzowanych stanów faktycznych i nie zawierające jasno sformułowanych skutków prawnych teoretycznych wywodów. Niekiedy odmawia się przepisowi § 12 w.t. przynależności do przepisów technicznych (wyrok II OSK 2788/13) co przekłada się na problematykę stosowania art. 9 p.b. (wyroki II OSK 1846/10 i 42/11). Niekiedy naruszenie §12 w.t. uznaje się za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok II OSK 1518/10). Szeroko rozważana jest problematyka dopuszczalności budowy budynku w granicy z działką sąsiednią (przykładowo wyroki IV SA 3483/02, II OSK 634/05, 1955/06, 551/12 lub 880/12).

Na tym tle utrwaliło się w tut. Sądzie stanowisko, że przepis §12 w.t. nie zawsze daje się zaliczyć do przepisów techniczno-budowlanych, co pozwala na niekiedy samodzielne rozstrzyganie przez organ cywilistycznej kwestii dopuszczalności zbliżenia zabudowy do granicy (patrz wyroki II SA/Wr 561/13, 654/14 lub 897/14 i powołane w nich orzecznictwo, w nawiązaniu do uwag W. Piątka w Komentarzu do art. 7p.b. i omówionych tam wyroków TK P 9/98 i P 11/2000, por. wyrok II SA/Wr 489/15 dotyczący również niemającego w nin. sprawie znaczenia przepisu § 2 ust. 2 w.t. i wyrok II SA/Lu 101/11 dot. pojęcia sytuowania).

Wymaga podkreślenia, że oczywiście uogólnione nawet tezy prawne należy czytać w powiązaniu ze stanem faktycznym i prawnym konkretnej sprawy, zaś orzecznictwo nie zajmuje się przedstawieniem spójnego komentarza do §12 w.t., stąd trudność w uporządkowaniu lub uogólnieniu tego orzecznictwa.

W nin. sprawie nie ma materiału uzasadniającego skrajne oceny znaczenia §12 w.t. na korzyść inwestorów. Po żmudnym postępowaniu, w którym organ wbrew stanowisku inwestorów podejmował starania mające na celu uwzględnienie ich wniosku, ale zarazem zrealizowanie wytycznych zawartych w wyrokach sądowych okazało się, że skarżący uporczywie podtrzymują zamiar wybudowania tarasu niezgodnie z §12 w.t. Skarżący byli bezskutecznie wzywani do dostosowania tej części inwestycji do przepisów i zostali uprzedzeni, że bezskuteczność wezwania wywoła utrzymanie w mocy decyzji odmownej. Skarżący nie twierdzili nawet, że sprzeczne z prawem budowlanym usytuowanie tarasu zostało uzgodnione z właścicielem sąsiedniej działki. Wytyczne sądowe wykluczają poszerzenie kręgu stron w toczącym się postępowaniu. Jak już omówiono, zarzuty skargi okazały się bezzasadne.

Z tego względu, mając przede wszystkim na uwadze art. 153 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji, bowiem dostrzeżone uchybienia organu nie były istotne w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a.