Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 68/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 9 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2021 roku sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia "[...]" – w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; IV. nie przyznaje od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; V. przyznaje radcy prawnemu Ł. L. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Pismem z 3 lipca 2020 r. (data wpływu do organu 10 lipiec) W. S. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego (dalej jako: "organ")

o udostępnienie informacji w postaci numerycznego znaku identyfikacyjnego, którym posługiwał się wychowawca działu penitencjarnego Aresztu Śledczego, aktualnie znajdujący się na zaopatrzeniu emerytalnym, ówcześnie pełniący służbę w oddziale mieszkalnym nr II Aresztu Śledczego m.in. w okresie od 01.01.2019 r. do 01.06.2019 r. Jako podstawę wniosku wskazał ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.")

W odpowiedzi, pismem z 23 lipca 2020 r., organ poinformował skarżącego, że prośba nie może być załatwiona pozytywnie, bowiem dane te podlegają ochronie na podstawie art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zgodnie z którym informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności.

Skarżacy nie zgodził się ze stanowiskiem organu i w dniu 1 sierpnia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność w udostępnienieu wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący wywiódł, że informacja w zakresie numerycznego znaku identyfikacyjnego funkcjonariusza stanowi bezwzględnie informację publiczną i organ miał obowiązek ją udostępnić albo wydać decyzję odmowną z uwagi na przesłanki, które ograniczają dostęp do takiej informacji.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł ojej oddalenie. Wyjaśnił, że odpowiadając na wniosek, nie zakwalifikował wnisoku skarżącego jako wniosku o dostęp do informacji publicznej, gdyż żądane dane nie stanowią informacji publicznej. Wniosek zakwalifikowano jako prośbę osadzonego i rozpoznano ją w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W ocenie organu dane numeryczne funkcjonariuszy i pracowników jednostki penitencjarnej nie są informacją publiczną, nie są informacją o sprawach publicznych. Dane te identyfikują co prawda funkcjonariuszy i pracowników jednostki (obok imienia

i nazwiska), a nawet są ściśle związane z imieniem i nazwiskiem funkcjonariusza, jednakże służą wyłącznie na potrzeby odbywania służby i wykonywania pracy, wykonywania poleceń służbowych, identyfikacji wewnątrz służby, również podczas poruszania się po jednostce penitencjarnej. Służba Więzienna, w związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1, 2 i 2b ustawy o Służbie Więziennej, oraz zadań wynikających z odrębnych ustaw jest co prawda uprawniona do przetwarzania danych osobowych i informacji o kandydatach do służby w Służbie Więziennej, pracownikach oraz funkcjonariuszach, ale w zakresie niezbędnym do realizacji postępowania kwalifikacyjnego oraz stosunku pracy i służby w Służbie Więziennej. Zgodnie

z przywołanym w piśmie organu z dnia 23 lipca 2020 r. art. 24b ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności. Niewątpliwie dane numeryczne pozwalają zidentyfikować funkcjonariusza w połączeniu tegoż numeru z imieniem i nazwiskiem przypisanym do numeru. Dane te w ocenie organu nie nie są informacją publiczną, a nadto nie podlegają udostępnieniu osobom pozbawionym wolności, jako dane osobowe funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Organ podniósł, że z utrwalonej praktyki i orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że jeśli żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a odmowa udzielenia informacji załatwiana jest "zwykłym" pismem, co w niniejszej sytuacji uczyniono.

W piśmie procesowym z dnia 23 września 2020 r. skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 1 ust.1 u.d.i.p. poprzez błędne kwestionowanie prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej;

- art. 13 ust.1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki;

- art. 16 ust.1 u.d.i.p. poprzez brak wydania decyzji.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1. zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie

z wnioskiem, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.;

2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art. 149a § 1 p.p.s.a.;

3. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.;

4. wymierzenie organowi grzywny - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Skarżący przekonywał, że numeryczny znak identyfikacyjny funkcjonariusza nie jest daną osobową bowiem nie prezentuje na zewnątrz danych bez użycia dodatkowych informacji. Podniósł, że funkcjonariusz Służby Więziennej jest osobą pełniącą funkcje publiczne i nie mają do niego zastosowania ograniczenia dotyczące udostępniania informacji publicznej. Zaznaczył też, że wniosek dotyczył osoby, która w dniu złożenia wniosku nie była już funkcjonariuszem ani pracownikiem Aresztu Śledczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztyn zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a.") Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w tym przypadku sąd:

1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na zasadzie przytoczonych przepisów rolą Sądu w sprawach skarg na bezczynność jest przede wszystkim zbadanie, czy organ, któremu bezczynność zarzucono, pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniesionego doń podania. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności kończących postępowanie w sprawie (art. 149 § 1 p.p.s.a.), jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie zgodnie wskazuje się na specyfikę badania takich skarg, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął stosownych działań

w załatwieniu wniosku, do którego był zobowiązany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1628/14, publ. Centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Dla uznania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania konieczne jest ustalenie, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności, że organ nie podjął wymaganych prawem działań, że pozostaje w sprawie w zwłoce.

W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. tylko informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy

i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym

z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., na wniosek. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Rolą Sądu w takich sprawach jest ocena, czy adresat wniosku jest zobowiązany w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznych, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną oraz czy adresat wniosku podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że adresatem wniosku strona skarżąca uczyniła podmiot generalnie zobowiązany do udzielania informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej (pkt 1), podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (pkt 5). Dyrektor aresztu śladczego spełnia oba te kryteria. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 848 ze zm., dalej jako: "u.s.w.") Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Art. 7 pkt 3 u.s.w. stanowi, że organem Służby Więziennej jest dyrektor aresztu śledczego. Art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w. stanowi, że jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m. in. areszty śledcze. Z art. 6 u.s.w. wynika natomiast, że koszty związane

z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.s.w. aresztem śledczym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora aresztu śledczego należy w szczególności: tworzenie warunków prawidłowego

i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania oraz zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w podległej jednostce organizacyjnej

(art. 13 ust. 2 pkt 2 u.s.w.); zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru

i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia jej kwalifikacji, właściwego wykonywania obowiązków i dyscypliny (art. 13 ust. 2 pkt 5 u.s.w.) realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). Dyrektor aresztu śledczego jest przełożonym służbowym właściwym do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dyrektor Aresztu Śledczego jest więc organem władzy publicznej i podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne, dysponuje też funduszami publicznymi, a tym samym jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Istota sporu w rozpatrywanym przypadku sprowadza się do oceny charakteru informacji objętej wnioskiem. Skarżący domaga się udostępnienia informacji publicznej w zakresie "numerycznego znaku identyfikacyjnego" określonego funkcjonariusza Służby Więziennej, który w dacie zlożenia wniosku, jak zaznaczył skarżący, był już emerytem. Zdaniem organu, żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdyż nie jest sprawą publiczną, służy bowiem tylko do identyfikacji funkcjonariusza wewnątrz służby. Dlatego, zdaniem organu, w sprawie nie ma zastosowania u.d.i.p.

i wystarczające było odmowne załatwienie wniosku skarżącego zwykłym pismem. Stanowisko organu co do charakteru wnioskowanej informacji nie ma uzasadnionych podstaw prawnych.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 61ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.i.d.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W art. 6 u.d.i.p. wymieniono natomiast przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną

w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. informację publiczną stanowi w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek

z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że informacje o osobach pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, stanowią informację publiczną. Omawiana ustawa nie zawiera definicji "osoby pełniącej funkcje publiczne". Zgodnie z art. 115 § 19 Kodeksu karnego osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny.

W myśl zaś art. 115 § 13 pkt 7 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest funkcjonariusz Służby Więziennej. Zauważyć można, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 marca 2006 r. (sygn. akt K. 17/2005; Lex nr 402772), wydanego na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazał, że ustalenie tego, czy funkcja sprawowana przez określoną osobę, jest funkcją publiczną, powinno odnosić się do badania, czy osoba ta w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne.

Ustawodawca nie konkretyzuje danych, jakie w odniesieniu do kręgu osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p., objęte mogą być informacją publiczną.

W piśmiennictwie podkreśla się, że w informacjach o organach, osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach powinny znaleźć się informacje na temat tych wszystkich pracowników, którzy biorą udział we wszelkiego rodzaju procedurach oraz na temat zasad i warunków wykonywania przez nich swoich kompetencji i obowiązków. Obowiązek udzielenia informacji obejmuje więc m.in. dane imienne, stanowisko, zakres kompetencji, podległość służbową, sposób, a nawet moment nawiązania stosunku służbowego. Wyłączeniu podlegają tylko te osoby, które wykonują czynności

o charakterze usługowym (por. M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 77, por tez wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 124/20, publ. w CBOSA). Pełnienie funkcji związane jest zawsze z realizacją określonych zadań wewnątrz danej jednostki organizacyjnej. W niniejszej sprawie istotnym jest, na co zwrócił uwagę sam organ, że według pragmatyki służbowej dane numeryczne funkcjonariusza służą do identyfikacji tego funkcjonariusza przy wykonywaniu zadań służbowych, podczas poruszania się po jednostce penitencjarnej. Tym samym numer identyfikacyjny funkcjonariusza jest niewątpliwie związany z realizacją powierzonych mu zadań publicznych i w związku

z tym stanowi informację publiczną.

W konsekwencji, organ nie mógł poprzestać tylko na poinformowaniu skarżacego zwyłym pismem o odmownym załatwieniu wniosku, ale zobowiązany był wydać decyzję administracyjną. Niewydanie decyzji odmownej uniemożliwia skarżącemu weryfikację zajętego w tym zakresie przez organ stanowiska, które podlega odrębnemu zaskarżeniu (art. 16 ust. 2 i art. 21 u.d.i.p.) i nie może zostać przesądzone w niniejszym postępowaniu.

Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Dyrektora Aresztu Śledczego do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych, o czym orzekł w punkcie I. sentencji wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1 a p.p.s.a Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa,

w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a. Organowi przypisać można jedynie błędną ocenę prawną. Uwzględnić należy, że organ w terminie 14 dni udzielił odpowiedzi na wniosek, przestawiając swoje stanowisko w sprawie.

W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Suma pieniężna jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16 - CBOSA). Zatem zasądzenie na podstawie 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu - podobnie jak i nałożenie na organ grzywny - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17 - CBOSA).

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wspomniana grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, natomiast suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego - charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego wniosku czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Omawiana grzywna jest dodatkowym środkiem

o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/165). Jak już wskazano, organ nie zignorował wniosku strony. Odpowiedział na wniosek w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Brak załatwienia wniosku w trybie u.d.i.p. nie wynikał z celowego unikania załatwienia sprawy, lecz z niewłaściwego zakwalifikowania żądanej informacji, jako niebędącej informacją publiczną.

Suma pieniężna zaś ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 705/16 (CBOSA), suma pieniężna, o której mowa w 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19, z 23 września 2020 r. sygn. akt I OSK 434/20). Skarżący nie umotywował w ogóle wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. W aktach sprawy brak jest też dowodu na jakąkolwiek okoliczność, która – z założenia – mogłaby świadczyć o doznaniu przez skarżącego uszczerbku z powodu stwierdzonej bezczynności organu, uzasadniającego zasądzenie przez Sąd wnioskowanej sumy pieniężnej. Z powyższych względów Sąd nie wymierzył organowi grzywny i nie przyznał skarżącemu wnioskowanej sumy pieniężnej (pkt III i IV sentencji wyroku).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, rozstrzygnięto w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68)