Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1344/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 120 par. 1, art. 121 par. 2 i par. 3, art. 7 par. 2, art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 77 par. 1, art. 107 par. 3 ustawy z 14 czerwca 1960r. - K.p.a.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant st.sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. u c h y l a zaskarżone postanowienie, II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), orzekł o nałożeniu na M. D. i S. K. grzywny w wys. [...] zł. w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w decyzji tegoż organu z dnia [...] r., nr [...], tj. wykonania prawidłowych podłączeń urządzeń grzewczych do przewodów kominowych dymowych i spalinowych w budynku mieszkalnym [...]rodzinnym przy ul. [...] w [...]. Równocześnie organ wezwał strony do wpłacenia powyższych grzywien w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia, pod rygorem ściągnięcia ich w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwał do wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia informując jednocześnie, że nie wykonanie nałożonego obowiązku spowoduje nałożenie innego środka egzekucyjnego – wykonania zastępczego.

Powyższe postanowienie poprzedzono upomnieniem z [...] r.

Na postanowienie to zażalenia wniósł S. K. W jego treści zawarł zarzuty związane z merytoryczną oceną zasadności decyzji z dnia [...] r. nakazującej, na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), wykonania w budynku będącym wspówłasnością jego i M. D., prawidłowych podłączeń urządzeń grzewczych do przewodów kominowych. Na zakończenie swych wywodów podał, że jest na rencie, jest całkowicie niezdolny do pracy i prosi o umorzenie kary grzywny, która nie została spowodowana jego działaniami. Wskazał, że uzyskiwana przez niego renta nie wystarcza mu na pokrycie kosztów leczenia.

W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu dokonanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że przedmiotowa grzywna w celu przymuszenia nałożona została dla wyegzekwowania obowiązku orzeczonego w ostatecznej decyzji administracyjnej, którego zobowiązani nie wykonali dobrowolnie pomimo upomnienia. Postępowanie Inspektora Nadzoru Budowlanego było zatem zasadne i zgodne z przepisami prawa. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż argumenty te nie mogą być rozważane na obecnym etapie postępowania.

Na postanowienie to skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wniósł S. K. podtrzymując swoje zarzuty zawarte w zażaleniu a odnoszące się do merytorycznej zasadności nałożenia obowiązku, który stał się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W szczególności podkreślił, że sporne podłączenia przewodów kominowych funkcjonują co najmniej od [...] r. Jako osobę winną powstałych nieprawidłowości wskazał współwłaścicielkę budynku – M. D.

Stanowisko swe skarżący podtrzymał następnie w pismach procesowych z dnia [...] r. i z dnia [...] r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie.

Uczestniczka postępowania – M. D. w piśmie procesowym z dnia [...] r. wyjaśniła, że obowiązki nałożone przez Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonała i tylko brak współdziałania brata – S. K. powoduje, że nakazy nałożone decyzją organu nie są całkowicie zrealizowane. Wyraziła również opinię, iż nałożenie na nią kary grzywny uważa za bardzo krzywdzące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja lub postanowienie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego takie orzeczenie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Tak określony zakres sprawy podlegającej kontroli Sądu powoduje, że podnoszone w skardze argumenty podważające zasadność decyzji o nałożeniu na współwłaścicieli budynku położonego przy ul. [...] w [...] wykonania określonych obowiązków, nie mogły stać się przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu, w związku z czym należało uznać je za chybione.

Niemniej jednak, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie.

Stosownie do postanowień art. 120 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który zostanie przeprowadzona egzekucja.

Art. 121 § 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadził tylko górne granice wysokości nakładanych grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając swobodę organom egzekucyjnym w zakresie szczegółowego ustalenia ich wysokości. Górne granice nakładanych grzywien są uzależnione od rodzaju podmiotów, na które będą nakładane. W przypadku osób fizycznych nałożona grzywna nie może przekroczyć kwoty 5.000,00 zł.

Swoboda w ustalaniu wysokości grzywny powinna jednak mieścić się w granicach wyznaczonych przez normy zawarte w art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, ustanawiającej dwie podstawowe zasady postępowania egzekucyjnego, tj. zasadę celowości i zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego.

W myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia działa w granicach tzw. uznania administracyjnego, co nakłada na niego szczególny obowiązek wykazania przesłanek jakimi kierował się ustalając wysokość grzywny w odniesieniu do konkretnych ustaleń faktycznych sprawy związanych również z sytuacją podmiotu zobowiązanego.

Postanowienie o nałożeniu grzywny z [...] r. jak i utrzymujące je w mocy postanowienie z dnia [...] r. nie zawierają żadnego uzasadnienia co do okoliczności jakimi kierowały się organy określając wysokość orzeczonej grzywny. W aktach sprawy brak jest również dowodu w oparciu o który organy mogłyby ustalić sytuację majątkową zobowiązanych, co uniemożliwia Sądowi dokonania jakiegokolwiek odniesienia przy ocenie zasadności wysokości orzeczonej grzywny, a ponadto świadczyć może, iż organy w tym kierunku nie poczyniły w ogóle żadnych kroków.

Organ odwoławczy nie odniósł się również w tym kontekście do twierdzeń skarżącego zawartych w zażaleniu, który wnosząc o umorzenie nałożonej grzywny wskazał na swą trudną sytuację majątkową.

Zaniechanie przez organ obowiązku wyjaśnienia stronie motywów podjętego rozstrzygnięcia narusza wymagania stawiane uzasadnieniu decyzji (postanowienia) określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne i prawne Sąd stwierdził, że będące przedmiotem rozpoznania postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w związku z czym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.