Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4844/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... września 2015 r. nr ... w przedmiocie przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB). 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz Z. M. kwotę 550 zł (pięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...].04.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. – stosownie do treści art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), zwana dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 651, ze zm.), zwanego dalej " rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009", art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr J290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009" z uwzględnieniem przepisów, art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, z późn. zm.), art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr HI4/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) oraz § 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn. zm.) oraz art.104 k.p.a.

- przyznał Z. M. jednolitą płatność obszarową w wysokości 99 440, 25 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 18 307,91 zł ze względu stwierdzenie nieprawidłowości i zastosowanie współczynnika korygującego. Tym samym aktem administracyjnym przyznano [...] zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

W motywach wskazano, że w trakcie weryfikacji wniosku dokonano kontroli krzyżowej, pomiędzy Skarżącym, a G. R. dotyczącą działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej w obrębie [...] Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Organ doszedł do wniosku, że to G. R. był faktycznym użytkownikiem spornej działki.

Nadto – w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) – dokonano pomniejszenia z pierwotnie deklarowanej powierzchni na następujących działkach rolnych:

- działka rolna LL o powierzchni deklarowanej [...] ha, wykluczono [...] ha;

- działka rolna D o powierzchni deklarowanej [...] ha, wykluczono [...] ha;

- działka rolna M o powierzchni deklarowanej [...] ha, wykluczono [...] ha;

- działka rolna Ł o powierzchni deklarowanej [...]ha, wykluczono [...] ha;

- działka rolna B o powierzchni deklarowanej [...] ha, wykluczono [...] ha;

- działka rolna AB, z której wykluczono powierzchnię [...] ha.

Łączna zatem powierzchnia wykluczona z płatności na 2014 r. wyniosła [...] ha.

Początkowa kwota JPO wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną o [...] zł, zaś zastosowanie współczynnika korygującego obniżyło tę kwotę o dalsze [...] zł.

2. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. pełnomocnik Z. M. wniósł odwołanie zaskarżając decyzję w części, a mianowicie w zakresie pomniejszenia płatności w kwocie [...] zł. wnosząc o chylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił:

a) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez:

a. niewyjaśnienie stanu faktycznego;

b. załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego;

c. nie ustosunkowanie się do wszystkich okoliczności wskazywanych przez odwołującego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności,

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 7 ust. 1 i art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - zwanej dalej "Ustawą" poprzez błędne, przyjęcie iż skarżącemu jako rolnikowi nie przysługuje płatność bezpośrednia za będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego pomimo wypełniania przez niego warunków otrzymania takiej płatności oraz nieuzasadnione przyjęcie, iż płatność taka winna zostać przyznana osobie trzeciej, której nie przysługuje żaden tytuł prawny do działki gruntu.

3. Decyzją z dnia [...] 09.2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny.

Podzielając stanowisko Organu I instancji Dyrektor wskazał, że na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, że Z. M. nie był użytkownikiem działki o numerze [...] w 2014 r. , co ustalono w oparciu o zgromadzone dokumenty, tj. oświadczenie G. R. potwierdzone przez trzech świadków. Zwrócono też uwagę, że pomimo powiadomienia o tych ustaleniach Z. M. nie podjął żadnych czynności dowodowych.

Powołując się na treść wyroku NSA z dnia 24.11.2010 r., II GSK 1017/09 i ograniczone funkcjonowanie art. 7 i 77 k.p.a. należało przyjąć, że strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Jeżeli strona nie przedstawi Organowi dowodów, z których będzie wynikać, że spełnia przesłanki do otrzymania płatności, Organ na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 27.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uznając daną okoliczność za nieudowodnioną.

Powyższą konstatację wspiera także wyrok WSA w Łodzi z dnia 19.05.2010 r. II SA/Łd 106/10:,,zgłoszenie zastrzeżeń (...) bez wskazania dowodów na poparcie ich zasadności nie może odnieść zamierzonego skutku. Bowiem strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.’’

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami działka rolna AB położona na działce ew. nr [...] została z wniosku wykluczona.

Z kolei w kwestii wykluczenia z powierzchni rolnej części działek: LL, D, M, K i B wskazano, że dokonano tego w oparciu o system informacji geograficznej. W wyniku wizualizacji działek Organ ustalił, że na części w/w działek stwierdzono tereny, zalesione i zakrzaczone w stopniu uniemożliwiającym prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z normami.

4. Z związku z takim stanowiskiem wniesiono skargę. Decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego AR i MR zarzucono naruszenie:

a). art. 8, art. 80, art. 107§ 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób wątpliwy i powodujący brak zaufania do władzy publicznej, dokonanie oceny okoliczności pomimo braku rozpatrzenia całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także pominięcia w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

b). art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich okoliczności wskazywanych przez skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentem skarżącego odmówiono wiarygodności, co więcej brak w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całości materiału dowodowego, nieudzielenia stronie stosownych pouczeń co do okoliczności mających wpływ na ustalenie prawa, a także niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania przed wydaniem decyzji;

c). art 7 ust. 1 i art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez błędne przyjęcie, iż skarżącemu jako rolnikowi nie przysługuje płatność bezpośrednia za będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, pomimo wypełniania przez niego warunków otrzymania takiej płatności oraz nieuzasadnione przyjęcie, iż płatność taka winna zostać przyznana osobie trzeciej, [...] nie przysługuje żaden tytuł prawny do gruntu.

Wskazując na powyższe wniesiono o:

a). uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...].09.2015 r. nr [...];

b). nakazanie organowi - Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzenia podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym m. in. przeprowadzenie postępowania dowodowego opartego na całości zebranego materiału dowodowego;

c). nakazanie temu organowi przeprowadzenia weryfikacji raportu z czynności kontrolnych, na okoliczność analizy przeprowadzonych pomiarów;

d). nakazanie w/w organowi przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stwierdzenia, czy zgromadzony materiał dowodowy uprawniał do zastosowania wskazanych błędów dla poszczególnych działek, analizy dokonanych pomiarów działek, na okoliczność uzyskania dopłat w pełnej wysokości;

e). zasądzenie od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W ocenie strony postępowanie zostało przeprowadzone w sposób nierzetelny, niewyjaśniający okoliczności faktycznych sprawy, a poprzez to naruszający normy prawne. Podstawą wydania decyzji zarówno organu I jak i II stopnia było oświadczenie G. R., a zatem organ I jak i II instancji oparł się na wyjaśnieniach osoby bezpośrednio zainteresowanej w sprawie.

Skarżący wskazał, iż gołosłowne twierdzenia G. R., że użytkuje część działki rolnej AB o powierzchni [...] ha nie mają podstaw bytu. G. R. wykonywał stosowne prace polowe na działce rolnej AB, jednak z tytułu ich wykonania otrzymał wynagrodzenie, tj. płody rolne uzyskane z danej działki. Powyższe nie oznacza jednak, że był faktycznym użytkownikiem ww. działki. Powołani świadkowie nie potwierdzą okoliczności bycia przez G. R. użytkownikiem wskazanej działki, a jedynie fakt wykonania konkretnych prac polowych, które zostały wykonane na zlecenie i za wynagrodzeniem.

Biorąc powyższe pod uwagę, wypaczeniem i błędem należy uznać twierdzenia organu, że z "analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, że to druga strona konfliktu kontroli krzyżowej, tj. G. R. był faktycznym użytkownikiem spornej działki". Organ bez wątpliwości wziął pod uwagę jedynie dowód z zeznania G. R. i powołanych przez niego świadków, pomijając tym samym twierdzenia skarżącego.

Skarżący zauważył, iż błędem jest twierdzenie organu, iż Z. M. pomimo powiadomienia o ustaleniach organu w zakresie kontroli krzyżowej nie podjął żadnych działań; należy wskazać, iż organ pominął całkowicie oświadczenie D. M. z dnia [...].09.2014 r., którym to zostały negowane twierdzenia G. R..

D. M. - działając jako pełnomocnik skarżącego - ma prawo reprezentować jego interesy i wypowiadać się we wszelkich kwestiach do jakich został umocowany. Biorąc pod uwagę, iż posiada odpowiednie umocowanie bez wątpliwości nie zachodziła żadna z przesłanek pozwalających organowi pominąć dowód ze złożonego oświadczenia, zawierającego stanowisko skarżącego. Organ w toku postępowania w żaden sposób nie odniósł się do tych twierdzeń, bezzasadnie je pominął i nie uzasadnił z jakich przyczyn dowód ten nie został uwzględniony w sprawie.

Przyznanie dopłat do gruntów rolnych warunkowane jest konkretnymi przesłankami, które w uzasadnieniu decyzji powinny być rozpatrzone. Organ I jak i II instancji oprócz wywodów, które sprowadzając się do tezy, iż G. R. rzekomo użytkuje część działki rolnej AB o powierzchni [...] ha oraz że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych LL, D, M, Ł i B jest większa od rzeczywistej, a ustaleń dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej, nie poczynił żadnej analizy faktycznej i prawnej. Ogólne wskazanie, że "kontrola wykazała" nie ma racji i podstaw bytu. Organ nie przedstawił jakichkolwiek protokołów, pomiarów, czy formalnych wyników przeprowadzonej kontroli. Okoliczności te nie świadczą bowiem o bezspornym, a tym bardziej jednoznacznym ustaleniu jakichkolwiek okoliczności czy faktów. Organy obu instancji nie wykazały a jedynie autorytarnie stwierdziły ww. okoliczności.

Przeprowadzona kontrola administracyjna oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej była nieprawidłowa, a kontrola nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego. Kontrolujący podczas wykonywania pomiarów ww. działek rolnych bez żadnej podstawy pominęli części powierzchni poszczególnych działek rolnych, zaniżając tym samym ich rzeczywiste powierzchnie. Jeśli bowiem ustalone powierzchnie działek odbiegają od deklarowanych, to mapy którymi dysponowali pracownicy Agencji są niewłaściwe. Wskazane nieprawidłowości świadczą ewidentnie o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli, bez zachowania przez organ należytej staranności i chęci ustalenia stanu faktycznego, nie może zatem ona stanowić podstawy decyzji administracyjnej.

Kolejną kwestią jest fakt, iż motywy decyzji winny wyjaśnić tok rozumowania Organu. Żeby w ogóle mówić o jakiejkolwiek kontroli decyzji, koniecznym jest wydanie jej zgodnie z wymaganiami formalnymi wynikającymi z k.p.a. W przedmiotowym stanie faktycznym wydana decyzja uchybia wymogom formalnym, gdyż z treści jej uzasadnienia trudno jest wyodrębnić poszczególne istotne elementy składowe. Uzasadnienie decyzji zarówno organu I, jaki II instancji, sprowadza się do przytoczenia jednostronnych twierdzeń, bez logicznego ich powiązania stanowiącego spójną całość. W niniejszej sprawie istotnym elementem jest właściwe ustalenie przez organ powierzchni gruntów. Natomiast wątpliwości powstałe w toku postępowania nie zostały w sposób wystarczający wyjaśnione przez organ zarówno I, jak i II instancji.

5. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tego aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych – co do zasady - sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje – w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych – kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność ( a niekiedy bezczynność) tego organu. Nie może zatem – co do zasady – zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych – w pierwszym rzędzie weryfikowana poprzez pryzmat podstawowych zasad postępowania administracyjnego - stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa ( vide P. Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 2008, nr 79, s. 21-54).

III. W powyższym kontekście – stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. – należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego – Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm. ( dalej k.p.a.) lub w innych przepisach (np. w art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa- Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej o.p.). Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.

Za usprawniające tok postępowania administracyjnego należy uznać rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 145 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie.

IV. Kolejną - istotną zmianą - służącą usprawnieniu postępowania administracyjnego jest przyznanie sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania (art. 145a p.p.s.a.), które stanowi odstępstwo od funkcjonującego równolegle modelu kasacyjnego. Celem zmian jest przyznanie sądowi – w zakresie objętym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 p.p.s.a. - uprawnienia zobowiązania organu w kwestii wydania decyzji lub postanowienia o wskazanym rozstrzygnięciu w określonym przez Sąd terminie. O ile okoliczności sprawy będą uzasadniały wydanie stosownego rozstrzygnięcia, Sąd nie tylko może uchylić zaskarżony akt administracyjny, ale wskazać - w wiążący sposób - tryb załatwienia sprawy, albo jej rozstrzygnięcie. Regulacja ta przyznaje więc Sądowi prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia, które jest jednak wyłączone, gdy przepisy pozostawiają to uznaniu organu.

V. Istotnym – z punktu widzenia zakresu przedmiotowego kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne I instancji – jest art. 134 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – wprowadzony został wyjątek od tej zasady dotyczący skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Przeprowadzona zmiana wynika z brzmienia dodanego art. 57a p.p.s.a., który wprost stanowi o związaniu sądu administracyjnego granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną w tego rodzaju sprawach.

VI. Biorąc pod uwagę powyższe uwagi ogóle wskazać trzeba, że istotnym mankamentem przeprowadzonego postępowania jest to, że Organ nie odniósł się do istotnych zarzutów zawartych w motywach odwołania. Skarżący w motywach odwołania wskazał: ,,Organ oprócz dowodów, które sprowadzają się do tezy, iż G. R. rzekomo użytkuje część działki rolnej AB o powierzchni [...] ha oraz, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych LL, D, M, Ł i B jest większa od rzeczywistej, a ustaleń dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej - nie poczynił żadnej analizy faktycznej i prawnej. Ogólne wskazanie, że "kontrola wykazała" nie ma racji i podstaw bytu. Organ nie przedstawił jakichkolwiek protokołów, pomiarów czy formalnych wyników kontroli. Okoliczności te nie świadczą o bezspornym, a tym bardziej jednoznacznym ustaleniu jakichkolwiek okoliczności czy faktów. Organ ww. okoliczności nie wykazał, a jedynie autorytarnie stwierdził:

Podkreślam dalej, że przeprowadzona kontrola administracyjna w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej jest nieprawidłowa, a kontrola nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego. Kontrolujący podczas wykonywania pomiarów ww. działek rolnych bez żadnej podstawy pominęli części powierzchni poszczególnych działek rolnych zaniżając ich rzeczywiste powierzchnie. Jeśli więc ustalone powierzchnie działek odbiegają od tych deklarowanych, to mapy którymi dysponowali pracownicy Agencji są niewłaściwe. W mojej ocenie powyższe nieprawidłowości świadczą o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli, bez zachowania należytej staranności i chęci ustalenia stanu faktycznego i nie może ona stanowić podstawy decyzji administracyjnej.

Taki zarzut powinien skłonić Organ II instancji do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego poprzez załączenie dokumentów, że Skarżący zadeklarował we wniosku ,,tereny zalesione i zakrzaczone w stopniu uniemożliwiającym prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z normami.’’ Jeżeli tego nie uczynił , to winien wskazać dlaczego jest to zbędne.

Powyższy brak dokumentujący ,,zalesienia’’ i ,,zakrzaczenia’’ uniemożliwia także Sądowi kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia – tak co do wyłącznie obszarowych na poszczególnych działkach, jak też położenia tych nieprawidłowości. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu kwestii odwołania należy dołączyć wydruki map umożliwiające stronie obronę tych twierdzeń o utrzymaniu gruntów o dobrej kulturze rolnej. Na wypadek złożenia przez Stronę ponownie skargi, da to Sądowi podstawę do oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez Organy; aktualnie ustalenie kto ma rację (bez dokumentów obrazujących stanu faktycznego na działkach) nie jest możliwe.

VII. Z urzędu Sąd dostrzega, że oświadczenie G. R. o treści ,,Oświadczam, iż od dłuższego czasu bez przerwy zajmuję się uprawą części działki.

Zajmuję się konserwacją i wymianą drenażu melioracyjnego oraz powiększeniem powierzchni użytkowej na działce oznaczonej numerem [...] (...)’’ nie jest jednoznaczne w swej wymowie.

Z tego dokumentu Organ II instancji wyprowadził nieuprawniony wniosek, że ,,to druga strona konfliktu kontroli krzyżowej, tj. G. R. był faktycznym użytkownikiem w/w/ spornej działki’’.

Wbrew twierdzeniom Organu – nie można przyjąć, że G. R. użytkował całą działkę, skoro sam twierdzi, ze zajmował się uprawą jej części (Organ zatem popełnił błąd logiczny). Na dodatek – i to też wbrew twierdzeniom Organu – tylko jeden z podpisanych na dokumencie ,,świadek’’ potwierdza ,,wykonanie w/w/ prac’’; reszta osób złożyła podpisy lecz nie wyraża żadnej opinii.

Również i tutaj Organ II instancji lekceważąco – nie odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu – odniósł się do twierdzeń Skarżącego , który wskazał: ,, Gołosłowne twierdzenia G. R., że użytkuje część działki rolnej AB o powierzchni [...] ha nie mają podstaw bytu. Co prawda zleciłem panu G. R. wykonanie stosownych prac polowych na działce rolnej AB, z tytułu których wynagrodzeniem miały być płody rolne uzyskane z danej działki rolnej. Nie oznacza to jednakże, że pan G. R. jest faktycznym użytkownikiem ww. działki rolnej AB o powierzchni [...] ha. Twierdzenia pana G. R. odnoszące się do świadków, którzy mogą potwierdzić wykonywanie przez niego prac na tej działce nie potwierdzają okoliczności, że jest on użytkownikiem tejże działki rolnej. Dani świadkowie mogą co najwyżej potwierdzić wykonanie przez pana G. R. wykonanie konkretnych prac polowych, które zostały wykonane na zlecenie M. M. i za wynagrodzeniem. Zatem wypaczeniem postępowania administracyjnego są twierdzenia organu, że "z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, iż to druga strona konfliktu kontroli krzyżowej tj. G. R. był faktycznym użytkownikiem w/w spornej działki". Nic bardziej mylnego - Organ w tym zakresie pominął też oświadczenie D. M. - mojego pełnomocnika, który w dniu [...].09.2014 r. zaprzeczył okolicznościom podanym przez pana G. R.

Sanując te braki Organ II instancji ustali – poprzez przesłuchanie w charakterze świadka G. R. – w jakiej części uprawiał działkę AB (czyli [...]) i zweryfikuje to w świetle nieocenionych twierdzeń zawartych przez Stronę w odwołaniu. Być może będzie konieczne przesłuchanie w charakterze świadków osób figurujących pod wnioskiem na okoliczność, czy potwierdzają uprawę części działki przez G. R., czy tylko wykonanie prac drenarskich, czy może złożyły swe podpisy na inną okoliczność (jak wspomniano - tylko jedna z trzech osób potwierdza wykonanie prac, tyle, że nic nie wiadomo o ich zakresie.

Warto też zwrócić uwagę, że inny charakter mają twierdzenie świadka, który złożył je będąc uprzedzony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (w trybie art. 233 k.k.), a inne, kiedy zostały złożone ze świadomością, iż żadne konsekwencje nie grożą.

VII. Mając powyższe na uwadze za przedwczesne należy uznać odnoszenie się do kwestii naruszenia prawa materialnego (pkt b skargi). Warunkiem jego zastosowania jest prawidłowo ustalony stan faktyczny, a tego w sprawie zdecydowanie brakuje. Stąd – zalecając wykonanie wskazań Sądu – należało w trybie art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 200 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.