Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 136/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 13 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. P. z dnia [...] października 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. Z. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...] grudnia 2021r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. - dalej k.p.a.), w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (j.t. Dz. U. z 2021r. poz. 510 ze zm. - dalej u.e.l.), po rozpatrzeniu odwołania R. Z. od decyzji Wójta Gminy T. P. z [...] października 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania M. S. z miejsca pobytu stałego w miejscowości C., ul. [...] orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Przedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek R. Z. będącego współwłaścicielem nieruchomości. We wniosku o wymeldowanie poinformowano, że M. S. pod koniec listopada 2019r. opuścił przedmiotową posesję i obecnie zamieszkuje w W. ul. [...].

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy T. P., wymienioną na wstępie decyzją, orzekł o braku podstaw do wymeldowania M. S. z miejsca pobytu stałego w miejscowości C. ul. [...] uznając, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 35 u.e.l. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ I instancji wskazał na pismo M. S. z [...] czerwca 2021 r., w którym poinformował, że mieszka na stałe przy ul. [...] w miejscowości C.. Z uwagi na postawę ojca R. Z., tj. znęcanie się psychiczne, fizyczne i ekonomiczne nad nim, braćmi i matką oraz groźby karalne pod ich adresem tymczasowo przebywa pod innym adresem (u dziadków). Dalej wskazano na pismo z [...] lipca 2021r. podpisane m.in. przez M. S., w którym podał, że [...] listopada 2019 r., opuścił wraz z braćmi i matką dom przy ul. [...] w miejscowości C., którego matka jest współwłaścicielem i zamieszkał u dziadków. Matka zabrała tylko torbę z laptopem i drobne rzeczy osobiste. Dalej wskazano, że R. Z. od 2009r. popadał w chorobę alkoholową, której towarzyszyły awantury, znęcanie się, popychanie i naśmiewanie, cały katalog przemocy domowej, aż do gróźb karalnych, że wynajmie ludzi i ich pozabija. Wszystko to odbiło się na ich zdrowiu psychicznym i fizycznym. Od 2016 r. zostali objęci opieką psychiatryczną i psychologiczną. On i bracia borykali się z problemem bezsenności, myślami samobójczymi, co odbiło się na ich wynikach w szkole i na studiach. Matka też nie mogła skupić się na rzetelnym wykonywaniu pracy. Matka w domu zostawiła cały dorobek życia, rzeczy do wspólnego użytkowania. Ojciec w międzyczasie wymienił zamki w furtce i w drzwiach wejściowych, co uniemożliwiło zabranie najpotrzebniejszych rzeczy, fakt ten zgłoszono na policję. W dniu [...] maja 2019 r. matka założyła Niebieską kartę z powodu znęcania się i gróźb karalnych męża nad nią, nim oraz braćmi. Znęcaniu towarzyszyło nadużywanie alkoholu, co stwarzało bezpośrednie zagrożenie dla nich. M. S. poinformował, że w sądzie toczy się postępowanie z art. 207 § 1 kodeksu karnego, w którym wnioskują o eksmisję męża/ojca i stwierdził, że opuszczenie domu przy ul. [...] w C. przez niego, braci i matkę jest tymczasowe i było niedobrowolne.

Organ I instancji wskazał, że Straż Gminna pismem z [...] lipca 2021 r. poinformowała, że w tym dniu pod adresem C. , ul. [...] przeprowadzono rozmowę z R. Z., który jest ojcem M. S.. R. Z. oświadczył, że syn Maurycy zmienił nazwisko i wyprowadził się wraz z matką i braćmi i nie zamieszkuje pod tym adresem. Wyprowadził się z domu w listopadzie 2019r. Pod ten adres czasami przychodzi korespondencja a M. S. może ją odebrać ze skrzynki, do której ma dostęp. Nie utrzymuje on z synem żadnych kontaktów. Z domu zabrał swoje rzeczy. Prawdopodobnie zamieszkuje z matką i braćmi w miejscowości W., ul. [...]. W stosunku do żony i synów prowadzona jest sprawa karna.

W stanie faktycznym sprawy uwzględniono również pismo Komendanta Komisariatu Policji w T. P. z [...] lipca 2021 r. L.dz. [...] z którego wynika, że w rozmowie z K. Z. w dniu 22 lipca 2021 r. ustalono, że od [...] listopada 2019 r. wraz z synami J. S., M. S. i T. S. nie mieszka i nie przebywa w domu przy ul. [...] w miejscowości C. a aktualne miejsce ich pobytu jest w W. ul. [...]. K. Z. poinformowała, że powodem wyprowadzki były groźby karalne i znęcanie się nad rodziną przez R. Z.. Sprawa toczy się w sądzie. Aktualnie są trakcie rozwodu. K. Z. dodała, że wyprowadziła się w sposób nietrwały, gdyż zamierza powrócić do wspólnego domu, jak tylko będzie to możliwe. Ponadto mąż zmienił zamki w drzwiach i nie ma ona możliwości wejścia do ich wspólnego domu. W piśmie wskazano, że w rozmowie z W. Z. (sąsiad) ustalono, że w ostatnich tygodniach nie widuje ww.

Do akt sprawy został dołączony Wyrok Sądu Rejonowego P. - G. i J. w P. w Wydziale [...] z [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt [...], w którym uznano R. Z. za winnego tego, że "w bliżej nieokreślonym czasie, od około 2006 roku i nie później niż do dnia [...] maja 2019 r. w C. znęcał się psychicznie nad żoną K. Z. oraz synami Tymoteuszem, M. i J. S. (wówczas Z. ) (...)". Sąd orzekł również wobec R. Z. zakaz zbliżania się do żony i dzieci.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji przyjął, iż nie została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie żony wnioskodawcy wraz z dziećmi, ponieważ w opisanej sprawie trudno mówić, o tym, iż ww. osoby z własnej woli opuściły miejsce stałego pobytu, a zostały do tego zmuszone. Przesłanki skutkujące wydaniem decyzji o wymeldowaniu muszą zostać spełnione łącznie, zgodnie z przepisem art. 35 u.e.l., stąd brak przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu skutkuje brakiem możliwości wymeldowania.

Końcowo organ I instancji wyjaśnił, ze w związku z orzeczonym przez Sąd zakazem zbliżania się, nie ma możliwości wezwania i przesłuchania świadków w obecności wnioskodawcy, żony oraz synów.

R. Z., złożył odwołanie do Wojewody zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 77 k.p.a. polegające na niedopełnieniu przez Wójta Gminy T. P. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także zaniechaniu podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, na podstawie którego nie wymeldowano M. S. z miejsca pobytu stałego w C. przy ul. [...]. Wnoszący odwołanie zarzucił również naruszenie art. 35 u.e.l. poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego przeświadczenia organu I instancji, iż brak jest podstaw do wymeldowania M. S., podczas gdy syn wnioskodawcy dobrowolnie i bez przymusu opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego w C. przy ul. [...]. Na tej podstawie wnoszący odwołanie wniósł o zmianę zaskarżanej decyzji i wydanie wymeldowanie M. S. z miejsca pobytu stałego w C. przy ul. [...], względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wnoszący odwołanie wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych oświadczeń Państwa Bullertów, B. K.-P. , A. Z.,, K. K., Państwa L. w celu potwierdzenia, że M. S. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego w C. przy ul. [...], wyprowadzając się do innego miejsca w sposób nieprzymuszony i dobrowolny. Odwołujący wskazał, że organ I instancji nie podjął żadnych działań w celu ustalenia czy przedłożony do akt wyrok karny Sądu Rejonowego P. - G. i J. w P. jest prawomocny. Wyrok ten został zaskarżony apelacją i orzeczony nim zakaz zbliżania się nie obowiązuje, zatem wnioskodawca korzysta z zasady niewinności. R. Z. oświadczył, że nigdy nie dopuszczał się aktów agresji i przemocy wobec żony i synów, natomiast wymienieni popierają oskarżenie o czyn, aby uzyskać korzystne uzgodnienia co do przyszłego podziału majątku. W toku postępowania karnego M. S. wnioskował o eksmitowanie odwołującego, jednak Sąd Rejonowy uznał, że brak ku temu podstaw. W ocenie odwołującego organ I instancji niezasadnie odstąpił od wezwania i przesłuchania świadków w obecności odwołującego i tym samym ograniczył postępowanie dowodowe. Wymieniony wyprowadził się w sposób przemyślany i bez poczucia presji, gdyż on wraz z braćmi i matką zorganizowali sobie pomoc przy przewozie swoich rzeczy osobistych i innych składników majątku wspólnego małżonków.

Wojewoda w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji przywołał treść art. 35 i art. 25 u.e.l. i przedstawił stan faktyczny sprawy. Odnosząc się szczegółowo do nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego P. - G. i J. w P. z [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt [...] wskazano, że wyrokiem tym uznano za winnego R. Z. występku z art. 207 § 1 kodeksu karnego i wymierzający mu karę 1 roku pozbawienia wolności, z zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 3 lat. W pkt. 4. wyroku orzeczono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonych K. Z., J. S., M. S. i T. S. kwoty po [...] zł, tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy. Nadto w pkt. 5. wyroku orzeczono wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych K. Z., J. S., M. S. i T. S. na odległość mniejsza niż [...] metrów na okres [...] lat, z wyłączeniem spraw sądowych oraz zakaz kontaktowania się z ww. pokrzywdzonymi przez okres [...] lat. Z uzasadnienia ww. wyroku wynika, że wyrok zapadł na podstawie dowodów z zeznań: K. Z., J. S., M. S., T. S., W. G., R. G., M. L., oraz dokumentów: Niebieskiej karty i pisma Ośrodka Pomocy Społecznej w T. P.. Do dowodów nieuwzgłędnionych (niewiarygodnych) sąd zaliczył wyjaśnienia oskarżonego, zeznania H. G. oraz A. Z.. Ponadto, Sąd nie uwzględnił wniosku pokrzywdzonych o orzeczenie wobec Pana R. Z. nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi, z uwagi na fakt, że wymienieni nie zamieszkują razem.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że M. S. w chwili obecnej nie zamieszkuje i nie koncentruje swoich interesów życiowych w lokalu przy ul. [...] w miejscowości C.. Wymieniony opuścił ww. lokal wskutek nagannych działań ojca uniemożliwiających normalne w nim funkcjonowanie. R. Z. od około 2006 r. do [...] maja 2019 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad wymienionym, jego matką i braćmi. Podczas ich nieobecności w lokalu wymienił zamki w drzwiach oraz w furtce. M. S. nie wyzbył się więzi psychicznej z ww. lokalem wskazując, że obecna sytuacja ma charakter przejściowy, i wyrażając wolę powrotu do niego, kiedy będzie to możliwe. Tak więc nie można uznać, że M. S. w sposób trwały i definitywny zerwał więzi z lokalem, a tym samym, że istnieją podstawy do wymeldowania jego z miejsca stałego pobytu. Dowody zgromadzone w aktach sprawy, w szczególności treść uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego P. - G. i J. w P. z [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt [...], zawierającego zeznania świadków w zakresie okoliczności stanowiących powód opuszczenia przez wymienioną miejsca stałego pobytu, świadczą w ocenie organu odwoławczego o tym, że brak jest faktycznych i prawnych podstaw do podjęcia decyzji o wymeldowaniu M. S. z miejsca pobytu stałego.

W ocenie organu odwoławczego, w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego i prawnego, zarzuty odwołania należy uznać za nieuzasadnione. Wójt Gminy T. P. podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu stron postępowania. Organ I instancji zrealizował w pełnym możliwie zakresie wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, która nakłada na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Konkretyzacja tej zasady następuje w art. 77 § 1 k.p.a. nakładającym na organy obowiązek w sposób wyczerpujący zebrania materiału dowodowy, czyli uwzględnienia wszystkiego, co jest dla organu dostępne, jak stanowi art. 75 § 1 k.p.a. W decyzji przytoczono przepisy prawa, które uzasadniały wydanie przedmiotowej decyzji oraz dokonano prawidłowej ich wykładni prawnej, posiłkując się orzecznictwem sądów administracyjnych. Wójt Gminy T. P., w związku z orzeczonym przez sąd zakazem zbliżania się wnioskodawcy do M. S., nie miał możliwości wezwania i przesłuchania świadków w obecności stron postępowania.

Organ II instancji nie uwzględnił żądania odwołującego dotyczącego przeprowadzenia dowodów z oświadczeń wskazanych przez niego osób na okoliczność nieprzymuszonego i dobrowolnego opuszczenia przez M. S. miejsca pobytu stałego, bowiem stan faktyczny został już bezspornie wyjaśniony. Informacje podane przez M. S., że przyczyną opuszczenia miejsca stałego pobytu była stosowana fizyczna i psychiczna, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku sądu karnego, na podstawie którego odwołującego skazano za znęcanie się fizyczne i psychiczne nad członkami rodziny. Odwołując się do wydanego w sprawie wyroku organ odwoławczy wskazał, że wyrok zapadł po przeprowadzeniu postępowania sądowego, w którym zeznania K. Z., J. S., M. S., T. S., W. G., R. G., M. L., oraz dokumenty: Niebieska karta i pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w T. P. zostały uznane jako dowody będące podstawą ustalenia faktów. Sąd nie uwzględnił dowodów (niewiarygodnych) z wyjaśnień oskarżonego, zeznania H. G. oraz A. Z.. W uzasadnieniu wyroku ujawniony został konflikt pomiędzy małżonkami oraz opisane naganne działania odwołującego wobec żony i synów w okresie od około 2006 r. do dnia [...] maja 2019 r. W świetle przytoczonego wyroku nie zachodziła konieczność uzupełniania materiału dowodowego przez organ II instancji, albowiem potwierdził on stan faktyczny wypływający z informacji przekazanych przez M. S.. Organ odwoławczy stwierdził, że dołączone do odwołania oświadczenia osób, nie mogą być wzięte pod uwagę, bowiem mają ograniczoną moc dowodową, jako że nie zostały złożone pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Ponadto oświadczenie A. Z., siostry odwołującego, jak wcześniej w postępowaniu sądowym, może cechować się stronniczością i przedstawiać fakty korzystne dla R. Z.. Wyrok Sądu, o którym mowa powyżej, stanowi istotny element stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, który organ administracji ma każdorazowo obowiązek wziąć pod uwagę oceniając - na dzień wydania decyzji - zaistnienie przesłanek z art. 35 u.e.l.

R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę od wskazanej na wstępie decyzji Wojewody. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu za udowodniony fakt popełnienia rzekomego przestępstwa (art.. 207 § 1 k.k.) na szkodę M. S. przez skarżącego, co potwierdza, iż uczestniczk nie opuścił dotychczasowego stałego miejsca pobytu w C. przy ul. [...] w sposób dobrowolny, podczas gdy wyrok karny jest nieprawomocny i został skutecznie zaskarżony przez R. Z., co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych na podstawie, którego nie wymeldowano M. S., art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z 75 § 1 k.p.a. poprzez zbyt śpieszne i błędne przyjęcie, iż niniejsza sprawa nie wymaga dalszego gromadzenia dowodów, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy (w szczególności nieprawomocny wyrok karny) potwierdza brak dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu przez M. S. i błędnym pominięciu dowodów zawnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy T. P., podczas gdy organ II - ej instancji powinien działać przy załatwianiu sprawy nie tylko szybko, ale również wnikliwie, posługując się przy tym środkami zaoferowanemu jemu przez stronę, art. 7, art. 10 i 77 k.p.a. polegające na niedopełnieniu przez organ II - ej instancji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także zaniechaniu podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych na podstawie, którego nie wymeldowano M. S., art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od przesłuchania M. S. w obecności skarżącego, albowiem orzeczono wobec niego zakaz zbliżania się do uczestniczki, podczas gdy wyrok karny w tym zakresie jest nieprawomocny a strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania oraz składać wyjaśnienia, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych na podstawie, którego nie wymeldowano M. S., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I — ej instancji. Skarżący zarzucił również mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 35 u.e.l. poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego przeświadczenia organu II — ej instancji, iż brak jest podstaw do wymeldowania M. S., podczas gdy syn skarżącego dobrowolnie i bez przymusu opuścił dotychczasowe miejsca stałego pobytu w C. ul. [...].

Z uwagi na powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji, zwrot kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022r. poz. 329 - dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożonym wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie skarżący w złożonej skardze wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a organ oraz uczestnik postępowania, któremu przesłano odpis skargi zawierającej powyższy wniosek nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji stanowił art. 35 u.e.l. zgodnie z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 powołanej ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się (art. 33 u.e.l.). Decyzja o wymeldowaniu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z 20 maja 2016 r., II OSK 2065/14, wyrok NSA z 26 sierpnia 2020 r., II OSK 256/20 - zob. www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

Ponadto należy zaznaczyć, że "Na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny)." (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r., II OSK 2337/19, CBOSA).

O opuszczeniu miejsca stałego pobytu w sposób trwały można mówić, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Także opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

W przedmiotowej sprawie organy orzekające w sprawie ustaliły, że M. S. w chwili obecnej nie zamieszkuje i nie koncentruje swoich interesów życiowych w lokalu przy ul. [...] w miejscowości C.. Organy orzekające w sprawie opierając na oświadczeniu M. S. oraz nieprawomocnym wyroku Sądu Rejonowego P. - G. i J. w P. z [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt [...] uznającym za winnego R. Z. występku z art. 207 § 1 kodeksu karnego i wymierzający mu karę 1 roku pozbawienia wolności, z zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 3 lat ustaliły, że M. S. opuścił ww. lokal wskutek nagannych działań ojca uniemożliwiających normalne w nim funkcjonowanie. W uzasadnieniu w/w wyroku wskazano bowiem, że R. Z. od około 2006 r. do [...] maja 2019 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad wymienionym, jego matką i braćmi. Podczas ich nieobecności w lokalu wymienił zamki w drzwiach oraz w furtce. Na tej podstawie organy orzekające uznały, M. S. nie wyzbył się więzi psychicznej z ww. lokalem wskazując, że obecna sytuacja ma charakter przejściowy, i wyrażając wolę powrotu do niego, kiedy będzie to możliwe. Organy orzekające w sprawie powołały się przy tym na przywołane w uzasadnieniu wyroku zeznania K. Z., J. S., M. S., T. S., W. G., R. G., M. L., oraz przywołanych w uzasadnieniu wyroku dokumentów Niebieskiej karty i pisma Ośrodka Pomocy Społecznej w T. P..

Powyższe wskazuje, że zasadniczą część stanu faktycznego niniejszej sprawy stanowiły ustalenia przeprowadzone w trakcie postępowania sądowego zakończonego nieprawomocnym wyrokiem karnym. Jak słusznie zauważył jednak skarżący sądy administracyjne oraz organy administracji są związane ustaleniami wyroku karnego, w zakresie ustaleń odnoszących się co do stwierdzonego wyrokiem faktu popełnienia przestępstwa. W przypadku sądów związanie takie wynika wprost z art. 11 p.p.s.a, który stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Związanie wyrokiem organów administracji wynika zaś z dyspozycji art. 76 k.p.a. gdyż wyrok sądowy jest dokumentem urzędowym i w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Uwadze organów orzekających w sprawie umknęło jednak, że organ może przyjąć taki dowód za samodzielną i wystarczającą podstawę do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, z pominięciem innych zmierzających do zaprzeczenia faktów nim stwierdzonych dowodów wyłącznie wtedy, gdy wyrokowi takiemu przysługuje przymiot prawomocności (por. wyrok WSA w Lublinie z 17.04.2018 r. sygn. akt III SA/Lu31/18 Legalis). Nie wiążą bowiem sądu administracyjnego, a przez to także organów administracji publicznej, ustalenia zawarte w wyrokach karnych nieprawomocnych, uniewinniających lub umarzających postępowanie (warunkowo oraz bezwarunkowo zob. wyr. WSA w Rzeszowie z 4 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 1127/13 NSA z 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 393/13, NSA z 3 lipca 2018 r. sygn. akt II GSK 2826/16 Legalis), jak również ustalenia wynikające z orzeczeń skazujących wydanych przez inne organy niż sąd karny (tj. inne niż sąd powszechny, sąd wojskowy, Trybunał Stanu), a także ustalenia wynikające z orzeczeń skazujących wydanych poza postępowaniem karnym (tj. z orzeczeń dyscyplinarnych oraz z orzeczeń w sprawach o wykroczenia; tak trafnie wyr. NSA z 22.2.2011 r. sygn. akt II FSK 1592/09, NSA z 8.4.2011 r. sygn. akt II FSK 2070/09, NSA z 19.6.2012 r. sygn. akt II OSK 517/11, NSA z 21.9.2017 r. sygn. akt II GSK 3708/15 - Legalis).

W tym miejscu zaznaczyć należy, że w procedurze administracyjnej nie istnieje konstrukcja prawa, która nakazuje uznać za wiarygodny materiał dowodowy tylko wtedy, kiedy został oceniony prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Powyższe w przypadku braku prawomocnego wyroku karnego wymaga jednak aby organy administracyjne przeprowadziły własne postępowanie dowodowe i dokonały samodzielnej oceny materiału dowodowego, który może być po części wspólny i tożsamy z tym, którym dysponował sąd orzekając w sprawie karnej. W sprawie niniejszej organy orzekające w sprawie przywołały jednak wyłącznie ustalenia poczynione w postepowaniu sądowym i przyjęte za podstawę faktyczną nieprawomocnego wyroku karnego Sądu Rejonowego P. – G. i J. w P. z [...] sierpnia 2021r. sygn. akt [...] oraz oświadczenia M. S. i na tej podstawie ustaliły, że opuszczenie przez M. S. miejsca stałego zameldowania nie miało charakteru dobrowolnego. Organy orzekające w sprawie nie prowadziły jednak żadnego własnego postepowania dowodowego opierając się w całości na ustaleniach zawartych w nieprawomocnym wyroku karnym, w którym wykazano, że opuszczenie lokalu było wynikiem znęcania i gróźb karalnych R. Z. oraz oświadczeniu M. S., którego dotyczyło postepowanie o wymeldowanie. Zauważyć należy, że w aktach brak jest Niebieskiej Karty i pisma OPS w T. P. będących podstawą ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu sądowym zakończonym nieprawomocnym wyrokiem karnym. W aktach brak również zeznań świadków potwierdzających fakty będące podstawą przyjętych ustaleń faktycznych.

Powyższe zaniechania podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji gdy strona skarżąca już w odwołaniu powoływała się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisów postępowania administracyjnego w tym podnoszonym w skardze art. 8 § 1, art. 12 § 1 i 2, art. 75 § 1 i art. 76 § 1 k.p.a., skutkującym wadliwością wydanych w sprawie decyzji uzasadniających uchylenie decyzji organu odwoławczego jak i organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie jego pełnomocnika zawodowego ustalone według stawek minimalnych, zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie [...] zł., jak w punkcie 2 wyroku.

Wójt Gminy T. P. ponownie prowadząc postępowanie uzupełni dowodowe ustalając czy w sprawie zachodzą przesłanki do wymeldowania J. S. z uwzględnieniem wytycznych zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji w pierwszej kolejności ustali czy wyrok Sądu Rejonowego P. – G. i J. w P. z [...] sierpnia 2021r. sygn. akt [...] uznający R. Z. za winnego występku z art. 207 § 1 k.k. jest już prawomocny. W przypadku braku prawomocności w/w wyroku organ I instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe w tym przesłuchanie świadków w tym osób, których oświadczenia załączono do odwołania z zachowaniem praw procesowych przysługujących skarżącemu, w tym praw wynikających z art. 79 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy i wyda decyzję spełniającą wymogi określone w art. 107 k.p.a. Stanowisko organu musi być oparte na analizie wszystkich elementów prawidłowo zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) w ich wzajemnym powiązaniu. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawi w sposób klarowny tok rozumowania ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśni podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem znajdujących zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym przepisów prawa. Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące odniesienie się do wszystkich zarzutów, wniosków i twierdzeń stron. Konieczne będzie także przeanalizowanie stanu prawnego i jednoznaczna subsumpcja.