Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 729/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 2 kwietnia 2019 r. spółka A (dalej jako: "skarżąca", "spółka") wystąpiła do Wójta Gminy o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr "[...]",

o pow. 0,0125 ha, położoną w obrębie K., gm. S. Wskazała, że działka ta przejęta została pod drogę gminną na podstawie decyzji podziałowej Wójta Gminy nr "[...]"

z dnia "[...]" r.

W odpowiedzi pismem z 26 kwietnia 2019 r. Wójt Gminy poinformował skarżącą, że działka nr "[...]" wydzielona została pod drogę dojazdową wewnętrzną

i nie przeszła z mocy prawa na własność Gminy. Działka pełni funkcję drogi wewnętrznej dojazdowej, prowadzącej do zlokalizowanych na terenie "[...]" przedsiębiorstw. Droga ta nie stanowi elementów ogólnodostępnych ciągów komunikacyjnych. W ocenie Gminy jedynymi użytkownikami dróg są wspomniane firmy oraz ich kontrahenci, co powoduje, że nie ma ona charakteru drogi publicznej, w związku z czym nie ma zastosowania art. 98 u.g.n.

Wnioskiem z 10 maja 2019 r. spółka wystąpiła do Starosty o ustalenie i wypłatę odszkodowania za opisaną działkę nr "[...]". Wniosek złożony został w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782, obecnie t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 65), dalej jako: "u.g.n.".

Decyzją z "[...]" r., znak: "[...]", Starosta odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotową działkę. Uznał, że w związku z wydaniem decyzji podziałowej nie doszło do odjęcia prawa własności gruntu pod drogę publiczną. Stwierdził, że zgodnie z decyzją podziałową działka nr "[...]" została wydzielona pod poszerzenie drogi gminnej, ale nie wynika z niej, aby przeszła ona z mocy prawa na rzecz Gminy, lecz nadal pozostaje we własności skarżącej, co potwierdzają wpisy w ewidencji gruntów budynków oraz zapisy w księgach wieczystych. Tymczasem warunkiem ustalenia w trybie administracyjnym odszkodowania na rzecz właściciela za grunt wydzielony pod drogę publiczną jest uznanie, iż konkretna działa gruntu została przejęta pod drogę publiczną, przy czym musi to jednoznacznie wynikać z treści decyzji podziałowej oraz uprzednie przejście prawa własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.

Zaskarżoną decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Dyrektor Wydziału Infrastruktury i Nieruchomości w Urzędzie Wojewódzkim, działając z upoważnienia Wojewody (dalej jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania spółki, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n. Podniósł, że dla przyjęcia, że spełnione są przesłanki przysługiwania odszkodowania konieczne jest przejście działki gruntu na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z mocy prawa, na skutek wydzielenia jej jako drogi publicznej, z nieruchomości która podlegała podziałowi. Przy czym przejście prawa własności na rzecz gminy nie dokonuje się z mocy samej decyzji w sprawie podziału, lecz z mocy prawa. Zatem skutek decyzji podziałowej wymaga wnikliwego przeanalizowania ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydzielenie działki pod drogę publiczną może nastąpić wyłącznie w sytuacji, jeżeli obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Treść decyzji podziałowej orzekająca o charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. To właśnie treść planu zagospodarowania przestrzennego winna przesądzać o przeznaczeniu działki i o charakterze kategorii planowanej drogi publicznej z uwagi na daleko idące skutki polegające na przejściu prawa własności działek drogowych na właściwe podmioty. W związku z powyższym decydujące znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma ustalenie, czy wydzieloną działkę można uznać za drogę publiczną na podstawie jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i w trybie ustawy o drogach publicznych. W ocenie organu II instancji obowiązujący na dzień wydania decyzji podziałowej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał przeznaczenia działki nr "[...]" pod drogę publiczną. Działka ta położona była w granicach obszaru oznaczonego symbolem Kr4P określonego jako "strefa przemysłowo-składowa". W ustaleniach dotyczących niniejszego obszaru wskazano preferencję lokalizacji przemysłu terenochłonnego wymagającego obsługi bocznicą kolejową. Powyższe świadczy o tym, że wydzielona droga nieprzewidziana w miejscowym planie ma charakter drogi wewnętrznej, co wyklucza jej przejście z mocy prawa w trybie art. 98 u.g.n. na własność gminy. Zauważono, że decyzja podziałowa Wójta Gminy nie odwołuje się w swojej sentencji, jak również w uzasadnieniu do art. 98 ust. 1 u.g.n. W podstawie prawnej powyższej decyzji wskazano przepisy art. 93 ust. 1 i 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 u.g.n. Organ odwoławczy uwzględnił też, że obecnie w dziale II księgi wieczystej Nr "[...]", dotyczącej m.in. działki nr "[...]" jako właściciel nadal wpisana jest skarżąca spółka, a w dziale III wpisana jest m.in. "nieodpłatna i na czas nieoznaczony służebność gruntowa, na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości gruntowej objętej KW Nr "[...]", polegająca na prawie przejścia i przejazdu przez nieruchomość gruntową oznaczoną jako działki nr "[...]". Fakt ustanowienia na przedmiotowej działce nr "[...]" służebności gruntowej świadczy o tym, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia istoty prawa własności nieruchomości, skoro nadal skarżąca może korzystać z tej działki i dysponować nią. Jest nade wszystko jej właścicielem, nie zaś gmina.

Odnosząc się do przytoczonego w odwołaniu wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie nr 22531/05 Bugajny i inni przeciwko Polsce oraz wykształconego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, zgodnie z którym w związku z wydzieleniem działek może dojść do tzw. nieformalnego wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości na cele drogowe,

z czym powinien wiązać się obowiązek ustalenia i wypłaty odszkodowania, organ odwoławczy stwierdził, że wyrok ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ zapadł na gruncie odmiennego stanu faktycznego. Wydana w niniejszej sprawie decyzja podziałowa nie miała wpływu ani na to kto jest właścicielem wydzielonej działki ani na zakres władania nieruchomością. Skoro wyłącznym dysponentem wydzielonej pod drogę działki jest spółka, która też tak się zachowywała, o czym świadczy ustanowienie służebności, to nie można było uznać, że w niniejszej sprawie doszło do tzw. nieformalnego wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości na cele drogowe. Zważono, że skarżąca nadal ma możność korzystania z działki

i dysponowania nią.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie obu decyzji instancyjnych

i zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc naruszenie: art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na:

- nieprzeprowadzeniu czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności czy droga urządzona na działce nr "[...]" jest częścią sieci komunikacyjnej gminy, jest dostępna nie tylko dla właścicieli działek powstałych w wyniku podziału, odbywa się przez nią transport publiczny w efekcie czego organ bezpodstawnie przyjął, że działka nr "[...]" nie została przeznaczona pod drogę publiczną;

- niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. nieprzeprowadzeniu dokładnej analizy planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" r., w konsekwencji nieuwzględnienia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz funkcji jaką zgodnie z zapisami tego planu ma pełnić działka nr "[...]";

- nieprzeprowadzeniu dowodu z decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr "[...]" z dnia "[...]" r., wskazanej w treści przedmiotowej decyzji podziałowej w konsekwencji nieuwzględnienia zapisów tej decyzji oraz funkcji jaką zgodnie z zapisami tej decyzji ma pełnić działka nr "[...]".

W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w powołanym wyroku Europejski Trybunał Praw Człowieka wskazał, że dla oceny statusu prawnego nieruchomości wydzielonej pod drogę podstawowe znaczenie ma nie jej administracyjna kwalifikacja, ale zasady jej użytkowania oraz dostępność. Zatem drogi połączone z siecią dróg publicznych, a nieprzeznaczone do wyłącznego użytku mieszkańców zamkniętego osiedla, lecz ogólnodostępne, służące nieograniczonej liczbie potencjalnych użytkowników, należy zaliczyć do dróg publicznych. Skarżąca skonstatowała, że kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest zweryfikowanie czy przedmiotowa działka stanowi drogę służącą wyłącznie właścicielowi działek, czy też ma charakter ogólnodostępny jako ulica będąca elementem układu komunikacyjnego w sieci dróg ogólnodostępnych, niezależnie od kwestii formalnego zaliczenia jej do dróg publicznych. Spółka przekonywała, że za przyjęciem, iż działka nr "[...]" przeznaczona została pod drogę publiczną przemawia już sama treść przedmiotowej decyzji podziałowej, w której zapisane jest, że zgodnie z ustaleniami do planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" r. oraz decyzją Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr "[...]" z dnia "[...]" r., działka "[...]’ przeznaczona jest na poszerzenie drogi gminnej oraz obowiązuje zakaz jakiejkolwiek zabudowy w stosunku do tej działki. Nadto, położenie i kształt działki wskazują, że wspólnie z innymi działkami (np. "[...]") w rzeczywistości stanowi ciąg komunikacyjny (oznaczona na aktualnym planie miejscowym jako 01L20/lx7,0/) zapewniający dojazd działkom sąsiednim do drogi publicznej, tj. do ul. "[...]". Przedmiotowa działka, wspólnie z działką "[...]" ma szerokość umożliwiającą budowę na niej jezdni o parametrach właściwych dla dróg publicznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z tym rozporządzeniem droga klasy L to droga lokalna, jedna z klas dróg publicznych. Droga klasy D to droga dojazdowa, najniższa z klas dróg publicznych. Przedmiotowa droga spełnia także wymogi techniczne wskazane w planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" r. (rozdział II, pkt 9 "Komunikacja", s. 37).

W ocenie skarżącej, działka nr "[...]" spełnia wszelkie przesłanki do uznania jej za drogę publiczną, ponieważ jest połączona z siecią dróg publicznych, jest dostępna dla ogółu użytkowników i nie ma możliwości ograniczenia dostępu do drogi na rzecz konkretnych użytkowników. Co więcej zgodnie z aktualnym planem miejscowym przedmiotowa droga ma stanowić połączenie ulicy "[...]" z drogą krajową nr "[...]" poprzez planowaną drogę gminną "[...]", zatem faktycznie ma służyć nieograniczonej liczbie użytkowników co bezwzględnie stanowi ojej publicznym charakterze. Skarżąca nie zgodziła się z organem odwoławczym, że fakt ustanowienia na przedmiotowej działce nr "[...]" służebności gruntowej świadczy o tym, że w niniejszej sprawie podziału nieruchomości nie dokonano na podstawie art. 98 u.g.n. ust. 1. Co istotne, w decyzji podziałowej nie został zastrzeżony warunek określony w art. 99 u.g.n. Wskazała, że analiza planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" r. nie potwierdza, że w wyniku podziału działki nr "[...]" wydzielono działkę gruntu pod drogę wewnętrzną. W części graficznej planu przedstawionej przez Starostę wskazana została droga oznaczona numerem "[...]’ (obecnie działka "[...]" także objęta wnioskiem skarżącego), która w decyzji podziałowej z dnia "[...]", Nr "[...]", została wprost określona jako droga gminna. Zatem, położenie i kształt działki "[...]", potwierdza, że faktycznie działka ta została przeznaczona na poszerzenie drogi gminnej. Ponadto, w ustaleniach dotyczących obszaru Kr 4 P wskazano, iż na teren należy opracować miejscowy szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w ustaleniach dotyczących obszaru Kr 5 RP, znajduje się zapis dotyczący zabezpieczenia w planie zagospodarowania dwóch wjazdów od ulicy "[...]" na teren oznaczony Kr 4 P (str. 105). Podała, że w punkcie 50 planu uregulowane zostały "ustalenia do komunikacji", które w obrębie K., przewidują funkcjonowanie dróg

i ulic oznaczonych symbolami: K 1, K 7, K 20, K 22, K 24. Natomiast część graficzna do planu, przedłożona przez Starostę nie przedstawia ww. ustaleń do komunikacji. Nie wskazuje także klasyfikacji i standardów technicznych dróg. Z tego względu, pismem z dnia 24.07.2020 r., skarżąca zwróciła uwagę na konieczność przeprowadzenia dowodu z części graficznej planu, która obejmuje ustalenia do komunikacji w obrębie Korpele. Potwierdza to również zapis w pkt III tabeli wskazującej klasyfikację i standardy techniczno-użytkowe układu komunikacyjnego, a mianowicie "układ pomocniczy pokazany na mapie" (rozdział II, pkt 9 "Komunikacja", s. 37). Zasadność wniosku skarżącej wynika także z treści przedmiotowej decyzji podziałowej. Ponadto, organ odwoławczy zupełnie pominął decyzję Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr "[...]" z dnia "[...]" r., wskazaną w treści przedmiotowej decyzji podziałowej. Decyzja podziałowa dotycząca przedmiotowej działki została wydana także zgodnie z tym aktem prawa, zatem dla wyjaśnienia niniejszej sprawy, konieczne było także zbadanie jego zapisów. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 93 ust. 6 u.g.n. (obowiązującym w czasie wydania przedmiotowej decyzji podziałowej) "Jeżeli ustalenia planu miejscowego nie zawierają szczegółowych zasad podziału nieruchomości, warunki podziału ustala się w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Zdaniem skarżącej opisując drogi publiczne, w sposób sztuczny jako drogi "wewnętrzne" i działki "przemysłowo-składowe", Gmina dąży do uchylenia się od obowiązku wypłaty odszkodowania za nieruchomość de facto wywłaszczoną na cele publiczne. Za nadużycie prawa należy uznać przerzucenie przez Gminę na skarżącą własnych zadań związanych z budową i utrzymaniem dróg.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że obowiązujący na dzień wydania decyzji podziałowej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał przeznaczenia działki nr "[...]" pod poszerzenie drogi publicznej. Działka ta położona była natomiast w granicach obszaru oznaczonego symbolem Kr4P określonego jako "strefa przemysłowo-składowa". W związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia, że w wyniku podziału powstała działka, która stała się z mocy prawa własnością Gminy. Zatem nieprzeprowadzenie czynności i niewyjaśnienie okoliczności, które w ocenie skarżącej stanowią naruszenie przepisów postępowania, nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje :

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.). Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.").

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd związany jest bowiem granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2507/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Na zasadzie tego przepisu Sąd nie może więc w niniejszym postępowaniu uczynić przedmiotem oceny aktu administracyjnego, który podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Zatem kontroli Sądu nie może podlegać

w niniejszym postępowaniu decyzja podziałowa, na podstawie której skarżąca domaga się odszkodowania za działkę wydzieloną pod drogę. Organ administracji publicznej, do którego właściwości należy orzekanie w przedmiocie odszkodowania jest związany treścią zawartego w decyzji podziałowej rozstrzygnięcia. O charakterze wydzielonej drogi nie przesądza zatem organ rozstrzygający wniosek o odszkodowanie (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 986/11; wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13, publ. w CBOSA). W powoływanej przez strony decyzji podziałowej jedynie w uzasadnieniu decyzji, które co do zasady nie ma mocy wiążącej, zawarte zostały stwierdzenia, że działka nr "[...]" przeznaczona jest na poszerzenie drogi gminnej oznaczonej numerem "[...]" i obowiązuje zakaz jej zabudowy. W decyzji podziałowej nie wymieniono w ogóle art. 98 u.g.n. ani nie informowano o przejściu

z mocy prawa własności tej działki na Gminę, co wprawdzie nie przesądza o skutkach tej decyzji, ale wskazuje, że nie jest ona jednoznaczna w swej treści. W konsekwencji strony rozbieżnie interpretują zawarte w decyzji podziałowej ustalenia. Wójt Gminy odpowiadając na wniosek skarżącej o przyznanie odszkodowania, oświadczył, że objęta wnioskiem działka stanowi drogę dojazdową wewnętrzną i nie przeszła z mocy prawa na własność Gminy. Gmina nie uznaje swojego prawa do działki objętej wnioskiem. Zgodnie z księgą wieczystą skarżąca jest w dalszym ciągu właścicielem działki nr "[...]’, która obciążona została nieodpłatnie na czas nieoznaczony służebnością gruntową, na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości gruntowej objętej KW NR "[...]", polegającą na prawie przejścia i przejazdu. W takiej sytuacji organy orzekające nie miały podstaw do ustalenia odszkodowania, gdyż są związane treścią księgi wieczystej, z której wynika, że własność działki nr "[...]" nie przeszła na Gminę.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a za te działki gruntu, zgodnie

z art. 98 ust. 3 u.g.n., przysługuje odszkodowanie. Przejście działek wydzielonych pod drogi publiczne na rzecz podmiotów publicznych jest zatem wywłaszczeniem, które następuje z mocy prawa i z tego względu przysługuje odszkodowanie, które zgodnie

z nakazem zawartym w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP musi być odszkodowaniem słusznym. Aby jednak można było mówić o prawie do słusznego odszkodowania zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n. musi zostać spełniona przesłanka z art. 98 ust. 1 tej ustawy, to jest nastąpić przejście prawa własności nieruchomości wydzielonych pod drogi publiczne na rzecz podmiotów w tym przepisie wymienionych. Zatem zasadniczym elementem ustaleń stanu faktycznego sprawy jest czy działka gruntu przeszła na własność samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, z mocy prawa, na skutek wydzielenia jej jako drogi publicznej, z nieruchomości, która podlegała podziałowi. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który skład orzekający podziela, zgodnie z którym o przejściu własności działki z mocy prawa na podstawie art. 98 u.g.n. rozstrzyga sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej, względnie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywisty stanem prawnym (tak: NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1453/19, publ. w CBOSA). W wyroku z 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 815/16 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin" (por. też wyrok NSA z 8 sierpnia 2014 r., sygn. I OSK 1857/14). Także w wyroku z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2398/17 Naczelny Sąd Administracyjny akcentował, że w przypadku sporu co do stanu prawnego działki w sprawie o odszkodowanie organ administracji nie może samodzielnie rozstrzygać tego sporu. Wyjaśnił, że nie można pomijać wpisów w księdze wieczystej dokonywanych na podstawie decyzji podziałowych. Dostrzec należy, że przy wpisaniu działki nr "[...]" do księgi wieczystej musiała być uwzględniona decyzja podziałowa, na podstawie której ustalono stan prawny tej działki. Jeżeli skarżąca nie zgadzała się ze stanowiskiem Gminy co do własności działki to mogła wystąpić

z roszczeniem o usunięcie niezgodności w księdze wieczystej, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2204). Na zasadzie art. 3 ust. 1 tej ustawy prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wprowadza domniemanie prawne, które jest wzruszalne. Dopóki domniemanie to nie zostanie obalone, to ma charakter wiążący. Zgodnie z art. 234 k.p.c. domniemania ustanowione przez prawo (domniemania prawne) wiążą sąd; mogą być jednak obalone, ilekroć ustawa tego nie wyłącza.

Z powyższych względów nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione

w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące braku zebrania

i przeprowadzenia przez organy orzekające dowodów mających na celu wyjaśnienie charakteru spornej działki.

Dodatkowo, odnosząc się do powoływanego w uzasadnieniu skargi wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie nr 22531/05 Bugajny i inni przeciwko Polsce, wskazać należy, na co zasadnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 931/18, że wyrok ten nie tworzy prawa i nie wiąże bezwzględnie innych sądów swoim rozstrzygnięciem, a zawiera jedynie wskazówkę interpretacyjną. Wyrok ten nie mógł stanowić wskazówki interpretacyjnej w niniejszej sprawie, z uwagi na to że zapadł w odmiennym stanie faktycznym. W sprawie "Bugajny" nie wykazano, że dostęp do drogi był obwarowany ograniczeniami poprzez ustanowienie prawa służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu, co zasadniczo różni stan faktyczny tamtej sprawy od stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej. W sytuacji, gdy wyłącznym dysponentem przedmiotowej działki jest skarżąca, która też zachowywała się jak właściciel, o czym świadczy ustanawianie stosownej służebności, nie można uznać, że w niniejszej sprawie doszło do tzw. nieformalnego wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości na cele drogowe (por. wyrok NSA z 15 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2548/12, dostępny w Internecie). Skoro zatem skarżąca jest nadal właścicielem wskazanej działki, nie jest słuszne domaganie się od Gminy odszkodowania za przejście prawa własności, do którego w istocie nie doszło, co znajduje potwierdzenie we wpisach do księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.