Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2308/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi H. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie reformy rolnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]września 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2005 r. którą, po rozpatrzeniu wniosku spadkobierczyni byłego właściciela, odmówiono stwierdzenia, iż nieruchomość położona w R., o powierzchni [...] ha, nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz.13 ze zm.).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że pod działanie dekretu podlegały nieruchomości ziemskie, o ile ich łączny areał przekraczał progi określone w dekrecie (odpowiednio 50 ha użytków rolnych lub 100 ha powierzchni ogólnej). Właścicielem przedmiotowej nieruchomości był P. K.. Był on równocześnie właścicielem nieruchomości ziemskiej położonej we W. o powierzchni [...] ha. Stąd normy obszarowe wskazane dekretem zostały przekroczone. Bez znaczenia w sprawie pozostaje kwestia, iż majątki były położone oddzielnie i stanowiły odrębne nieruchomości.

W skardze na decyzję Ministra, H. B. - spadkobierczyni dawnego właściciela znacjonalizowanej nieruchomości - zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W skardze wskazano, iż w sprawie nie wyjaśniono, czy nieruchomość lub jej część mogła być wykorzystana na cele reformy rolnej tj. czy nadawała się do produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej przez małorolnych rolników oraz do dokonywania nadziałów (naruszenie art. 7 i 77 §. 1 K.p.a.).

Wskazano, iż przejęta nieruchomość nie miała żadnych związków gospodarczych z drugą, znacznie oddaloną, nieruchomością tego samego właściciela – P. K. - (nie wykazano powiązań organizacyjnych, finansowych bądź terytorialnych), nie podlegała więc przejęciu. Konstatacja taka wynika z zastosowania właściwej wykładni pojęcia "nieruchomość". Nieruchomością jest bowiem część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą (pierwszeństwo wieczystoksięgowego modelu nieruchomości). Postawiono także dalej idącą tezę, iż w myśl art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, w ogóle niedopuszczalne było sumowanie powierzchni odrębnych nieruchomości, należących do tego samego podmiotu, ponieważ celem dekretu nie było przejmowanie

Sygn. akt IV SA/Wa 2308/07

rozdrobnionych nieruchomości, choćby ich areał przekraczał granice wskazane w dekrecie.

Podniesiono, iż pominięto wykładnię przepisów dekretu dokonaną w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 sygn. akt W 3/89. W (opublik. w OTK z 1990 r. z. 1, poz. 26), czym naruszono art. 6-8 K.p.a. Zarzucono brak właściwego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.) a także naruszenie treści art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), poprzez pominięcie oceny prawnej oraz wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku NSA sygn. akt IV SA 5146-5148/02.

W skardze przyznano ich nieruchomość miała charakter rolny (s. 7 wrs. 1-2, str. 10 wrs. 2-3), jednak zwrócono uwagę, iż nigdy nie prowadzono tam działalności rolniczej. Stanowiła ona nieużytki a w świetle współczesnego orzecznictwa SN nieruchomość rolna nie obejmuje nieużytków. Nieruchomość była uprzednio własnością pasjonata historii, który nie prowadził tam działalności rolniczej, lecz zamierzał prowadzić wykopaliska. Kolejny właściciel nie podjął także działalności rolniczej lecz postawił tam wyłącznie kościół. W skład nieruchomości wchodzą również okalające wyspy wody, które nie nadawały się do wykorzystania na cele wskazane w art. 1 dekretu.

W ocenie Strony skarżącej zastosowano rozszerzającą interpretację dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co jest niedopuszczalne skoro pozbawia on prawa własności. Jednocześnie podniesiono zarzut niekonstytucyjności dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wskazano, iż wprawdzie Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie ze skargi konstytucyjnej w tym przedmiocie (sygn. akt SK 5/2001). Jednak w ocenie Strony skarżącej ocena konstytucyjności dekretu byłaby zasadna w świetle innych tez wyrażonych w orzecznictwie Trybunału.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sygn. akt IV SA/Wa 2308/07

Organ administracji trafnie odwołał się do treści dekretu o

przeprowadzeniu reformy rolnej, w wersji po jego nowelizacji dokonanej

w 1945 roku. Dekret, w tym brzmieniu, różni się w swej treści od jego

pierwotnej wersji, w której art. 2 ust. 1 zdanie wstępne wskazywał, że

przejęciu podlegają jedynie nieruchomości ziemskie o charakterze rolnym.

Późniejsza zmiana dokonana dekretem z dnia 17 stycznia 1945 r. w sprawie

zmiany dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu

reformy rolnej (Dz.U. Nr 3, poz. 9), w ramach której m.in. usunięto wyrazy

"o charakterze rolnym", wskazuje jednoznacznie, iż wolą ówczesnego

prawodawcy było przejęcie, z powołaniem "na cele reformy rolnej" także

nieruchomości, które nie mają ściśle charakteru "rolnego". W ocenie Sądu

wskazanej zmiany dekretu, po wejściu w życie noweli, nie można uznać,

jako bezskutecznej, tzn. nie wywołującej skutków prawnych przy

orzekaniu w przedmiocie przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej,

niezależnie od obecnej oceny zastosowanej wówczas techniki legislacyjnej.

Polegała ona, na zmianie przepisu, rodzącego co do zasady skutki prawne

w postaci przejścia na rzecz Państwa wskazanych w nim nieruchomości w

momencie jego wejścia w życie. Zdaniem Sądu, oceniając skutki prawne

wprowadzonych niegdyś regulacji nie można odwoływać się wprost do

stosowanych aktualnie standardów tworzenia prawa,

niekwestionowanych w praworządnym państwie, jakim jest obecnie Polska. Ocena, iż zastosowane w przeszłości rozwiązania legislacyjne były wadliwe, z punktu widzenia przyjętych aktualnie standardów stanowienia prawa, nie może prowadzić w praworządnym państwie do kwestionowania wynikających z nich skutków prawnych, gdyż naruszałoby to inne fundamenty państwa praworządnego m.in. zasadę pewności prawa. Ocena taka powinna raczej prowadzić, poprzez przyjęcie nowych aktów normatywnych, do ukształtowania systemu prawnego, który zapewni zrekompensowanie szkód poniesionych na skutek wprowadzenia rozwiązań uznawanych za wadliwe.

Stąd miarodajna dla oceny przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji jest treść dekretu z uwzględnieniem nowelizacji dokonanej w 1945 roku. Zasada legalizmu wymaga aby organ administracji orzekający w sprawie generalnie stosował prawo w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania, o ile z przepisów szczególnych nie wynika zasada odwoływania się do regulacji wcześniejszych.

Zgodnie z art. 2 ust 1 lit. e dekretu, na cele reformy rolnej przeznaczone miały być nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych,

Sygn. akt IV SA/Wa 2308/07

a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione m.in. w punkcie e, przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1 dekretu, część druga.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji trafnie ustaliły, iż przedmiotowa nieruchomość miała charakter nieruchomości ziemskiej. W skardze podniesiono, iż znaczenie może odgrywać w sprawie okoliczność, faktycznego nie prowadzenia na terenie nieruchomości działalności rolniczej (stanowiła nieużytki), a część nieruchomości stanowiło jezioro, które nie mogło być przydatne do produkcji rolnej jak i na cele dekretu.

Z uwagi na brak normatywnej definicji pojęcia nieruchomości ziemskiej (definicji legalnej na poziomie regulacji rangi ustawowej), rozważenia wymaga, czy wskazane okoliczności mogą mieć znaczenie z punktu widzenia skutków prawnych wynikających z wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W ocenie Sądu, okoliczności te nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii podpadania nieruchomości w R. pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Do wniosku takiego prowadzi przede wszystkim prosta wykładania językowo - logiczna (gramatyczna) użytego w dekrecie pojęcia nieruchomość ziemska. Dodatkowo trafność takiej wykładni potwierdza sięgniecie do pozostałych reguł wykładni - systemowej czy celowościowej.

Posługując się najprostszymi środkami interpretacji norm prawnych -wykładnią językowo - logiczną trzeba podnieść, co następuje.'

Przede wszystkim w samej treści art. 2 ust. 1 lit. e dekretu wskazano na objęcie nim nieruchomości ziemskich zależnie od powierzchni ogólnej bądź wielkości użytków rolnych, przy czym wielkość tych użytków na obszarze trzech województw pozostawała bez znaczenia. Zestawienie obu wskazanych przypadków, odwołujących się do parametrów wielkości powierzchni nieruchomości ziemskiej wskazuje, że dekretem o przeprowadzeniu reformy rolnej były objęte nie tylko takie nieruchomości ziemskie, w których użytki rolne przekraczały powierzchnię 50 ha, lecz również i takie nieruchomości ziemskie, których powierzchnia ogólna, obejmująca nie tylko użytki rolne, przekraczała 100 ha. Z brzmienia przepisu wynika wprost, iż jednoznacznie wyrażonym zamiarem prawodawcy było objęcie na obszarze niektórych województw przepisami dekretu nieruchomości mających ponad 100 ha, nawet gdy użytki rolne nie

Sygn. akt IV SA/Wa. 2308/07

stanowiły ich 50% (tzn. 50 ha - jak w przypadku innych województw). Podważa to koncepcję, iż z treści dekretu wynikała zasada przejmowania nieruchomości wykorzystywanych aktualnie do prowadzenia działalności rolnej.

Odwołując się w dalszym ciągu do treści samego dekretu trzeba wskazać na szeroko zarysowany cel przejmowania nieruchomości ziemskich (patrz np. art. 1 ust. 2 lit. d i e dekretu). Szerokie określenie celu wyklucza przyjęcie, iż zamiarem prawodawcy nie było generalnie przejmowanie nieruchomości nie służących bezpośrednio produkcji rolnej. Kwestią odrębną jest zagadnienie późniejszej rzeczywistej przydatności niektórych nieruchomości dla realizacji celów reformy. Dotyczy to jednak oceny celowości wprowadzenia określonych regulacji, w ramach których przyjęto zasadę wystąpienia skutku w postaci przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa z mocy prawa, bez ustanowienia obligatoryjnej procedury w celu dokonywania wstępnej oceny przydatności określonej nieruchomości na cele reformy (patrz art. 2 ust. 1 zd. infine).

Powyższe prowadzi do konkluzji, iż z treści samego dekretu wynika zasada przejmowania także nieruchomości stanowiących nieużytki bądź grunty pokryte wodami (np. jeziora), o ile w ówczesnym pojęciu stanowiły one nieruchomość ziemską, co potwierdza sięgnięcie do wykładni systemowej. Nie można bowiem pominąć faktu, iż wydanie dekretu prowadziło do odmiennego uregulowania realizacji reformy rolnej, w stosunku do wcześniej przyjętych zasad. Ówczesny prawodawca liczył się ze skutkami prawnymi wynikającymi z funkcjonowania systemu prawnego ukształtowanego w Polsce w okresie międzywojennym, o czym świadczy uchylenie w art. 19 (według tekstu jednolitego z 1945 roku) ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej (Dz.U. z 1926 r., Nr 1 poz. 1 ze zm.). Jednocześnie Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, w manifeście z dnia 22 lipca 1944 r. (zał. do Dz.U. Nr. 1) wskazał, iż jego wolą jest "urzeczywistnienie na terenach wyzwolonych szerokiej reformy rolnej'' a w art. 1 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej wskazano, iż reforma będzie realizowana "zgodnie z zasadami manifestu lipcowego" (zd 1). Należy stąd wnioskować, iż "urzeczywistniając" reformę rolną ówczesny prawodawca rozumiał pojęcie "nieruchomości ziemskiej" analogicznie do jej rozumienia w regulującej wcześniej tę problematykę ustawie o wykonaniu reformy rolnej. Z kolei z treści tej ustawy wynikało jednoznacznie, iż tereny oraz pod wodami traktowane są co do zasady jako "nieruchomości ziemskie" (patrz np. art. 3 pkt 2, art. 4 pkt 2 zd. wstępne, pkt 3, art. 27 pkt 1), choć ustawa całkowicie odmienne w stosunku do późniejszego dekretu

Sygn. akt IV SA/Wa 2308/07

regulowała zasady ewentualnego przejmowania tego rodzaju nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej. W ocenie Sądu, ponieważ chodzi o ocenę zdarzeń, które nastąpiły ex legę w związku z przyjęciem określonych regulacji dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, rozważając kwestię właściwego rozumienia pojęcia "nieruchomość ziemska", właściwe jest odwoływanie się do ówcześnie funkcjonujących w obrocie prawnym aktów normatywnych, w których posługiwano się tym pojęciem,. Natomiast ograniczona przydatność ma interpretacja jego znaczenie w oparciu o nienawiązujące do niego bezpośrednio akty normatywne, takie jak ustawa - Prawo rzeczowe z 1946 roku czy obecnie obowiązujący K.c.

Interpretacji regulacji dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, jako instrumentu dla przejmowania nieruchomości ziemskich wyłącznie przydatnych na cele reformy rolnej sprzeciwiają się także konkretne względy pragmatyczne. Szczegółowe ustalenie okoliczności faktycznych sposób wykorzystywania gruntów przez dotychczasowego właściciela, w okresie wdrażania reformy rolnej byłoby w wielu przypadkach trudne. Ustalenia faktyczne dotyczące kwestii czysto ocennych musiałyby dotyczyć w zasadzie okresu poprzedzającego wybuch wojny. Trudno uznać, iż racjonalny prawodawca mógł oprzeć system reformy rolnej (której skutki w postaci przejęcia majątku następowały z mocy prawa) na odwoływaniu się do niedoprecyzowanych przesłanek odnośnie przejmowania nieruchomości.

Prowadzić to musi do uznania, iż pojęcie nieruchomości ziemskiej obejmowało także nieużytki o charakterze rolnym. Trzeba przy tym podkreślić, iż w niniejszej sprawie Strona skarżąca nawet w skardze nie kwestionuje, iż przedmiotowa nieruchomość miała charakter rolny (patrz (s. 7 wrs. 1-2, str. 10 wrs. 2-3). Podkreśla jedynie, iż działalność rolna nie była prowadzona, wskazując n brak wykazania związków gospodarczych z gospodarstwem rolnym tego samego właściciela (P. K.). Przepisom dekretu podlegały także grunty pod wodami stanowiące część nieruchomości ziemskiej.

Pojęcie nieruchomości ziemskiej, użyte w art. 2 ust 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, było przedmiotem wykładni dokonywanej także przez Trybunał Konstytucyjny w powołanej w skardze uchwale sygn. akt W 3/89. Wynika z niej, że pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie podlegają należące do tego samego właściciela, co przejmowana nieruchomość ziemska działki gruntu, o ile zostały one prawnie wyodrębnione i utraciły charakter użytku rolnego. W ocenie Trybunału nieruchomości takie nie stanowiły nieruchomości

Sygn. akt IV SA/Wa 2308/07

ziemskich w rozumieniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W rozpoznawanej sprawie sytuacja nie jest analogiczna do rozpoznawanej przez Trybunał, gdyż z ustaleń w sprawie nie wynika aby nieruchomość nie miała charakteru rolnego (przyznaje to strona w skardze), pomimo, iż działalność rolnicza zdaniem Strony skarżącej nie była tam prowadzona. W tym kontekście bezzasadny jest zarzut skargi, iż rozstrzygnięcie Ministra pozostaje w sprzeczności z wykładnią dekretu dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w tym zarzut naruszenia art. 6-8 K.p.a.. Jedynie na marginesie można dodatkowo wskazać, iż wykładnia prawa dokonana przez Trybunał Konstytucyjny, w świetle Konstytucji RP z 1997 r., nie ma już mocy wiążącej.

Trafnie w skardze wskazano, iż w szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowana była linia orzecznicza, w której wskazuje się na potrzebę zawężającego traktowania przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej odnośnie przejęcia nieruchomości ziemskich. W przypadku przejmowanych gruntów wskazuje się na konieczność wykazania rzeczywistego związku pomiędzy ich wykorzystaniem a prowadzeniem produkcji rolnej.

Poglądy te znalazły odzwierciedlenie m.in. w uzasadnieniu uchwały sygn. aktOPS 2/06. Poglądy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym wyrażone w uchwale mają jednak, w świetle art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), moc wiążącą jedynie w zakresie przesądzonym treścią sentencji uchwały nie zaś odnośnie tez jej uzasadnienia. Wskazuje na to treść m.in. art. 268 ustawy, z którego należy wnosić, że uzasadnienie uchwały nie stanowi jej części. Trzeba mieć przy tym na uwadze konstytucyjnie zamknięty katalog źródeł prawa, a więc konieczność dokonywania ścisłej wykładni regulacji mogących dotyczyć konstytucyjnie gwarantowanej niezawisłości sądów (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.). Sąd w niniejszej sprawie jest więc związany wyłącznie konkretnymi tezami wskazanej uchwały.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przepisy dekretu muszą być interpretowane ściśle z jego prawidłowo odczytywanym brzmieniem nie zaś zawężająco (z uwagi np. na zasadę ochrony własności) lub rozszerzająco (z uwagi na inne cele pragmatyczne). Dokonując wykładni przepisów, które jak trafnie wskazał Trybunał Konstytucyjny wywołały skutki prawne w momencie ich wejścia w życie, należy mieć bowiem na uwadze potrzebę racjonalnego wyważania wartości ochrony własności oraz stabilności prawa. Dekret bowiem wywołał skutki prawne przed ponad 60-ciu laty, a wstępnie znacjonalizowane nieruchomości stały

Sygn. akt IV SA/Wa 2308/07

się w dużej mierze przedmiotem obrotu. Także więc przez wzgląd na ochronę własności przepisy dekretu muszą być rozumiane ściśle.

Odnosząc się do niezasadnego, zdaniem Strony skarżącej, sumowania, powierzchni nieruchomości ziemskich należących do tego samego właściciela (kwestia wieczystoksięgowego modelu nieruchomości), należy wskazać, iż zasada dodawania powierzchni poszczególnych nieruchomości należących do tego samego właściciela, dla celu oceny czy przekroczone są progi wskazane dekrecie, wynika wprost z treści przepisu art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, w którym wskazuje się, iż określone w nim normy dotyczą łącznego obszaru nieruchomości. O ile nie byłoby wolą prawodawcy sumowanie powierzchni odrębnych nieruchomości użycie wyrazu łączny byłoby bezzasadne. Trudno także wnosić, iż z punktu widzenia celów aksjologicznych ówczesnego prawodawcy kwestia objęcia nieruchomości ziemskich jedną lub kilkoma księgami wieczystymi miałaby mieć znaczenie z punktu widzenia skutków polegających na nacjonalizacji majątków określonej grupy osób - stanu ziemiańskiego (względy wykładni celowościowej). Podobnie w ocenie Sądu istotnego znaczenia nie mógł odgrywać fakt położenia nieruchomości w sąsiedztwie lub znacznej odległości. Istotne w sprawie może być tylko ustalenie, czy nieruchomości należące do tego samego właściciela, których powierzchnie podlegają sumowaniu są w istocie nieruchomościami ziemskimi, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Jedynie na marginesie należy wskazać, iż zasada sumowania powierzchni nieruchomości należących do tego samego właściciela, z punktu widzenia oceny ewentualnego przekroczenia norm obszarowych określonych w art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, wyrażana jest także w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, co zauważa Strona skarżąca w skardze (patrz wyrok NSA sygn. akt IV SA 1045/97).

Wobec powyższych uwarunkowań prawnych i faktyczny zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego.

Wobec wskazanych uwarunkowań prawnych bezzasadne są także zarzuty skargi odnośnie nie wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie (kwestia rolniczego wykorzystywania nieruchomości, związków funkcjonalnych z inną nieruchomością ziemską, przydatności do celów reformy), bowiem zagadnienia te, jak wskazano, nie miały znaczenia dla meritum orzeczenia (kwestia naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a.).

Sygn. akt IV SA/Wa 2308/07

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 99 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem przepis ten w sprawie nie znajdzie zastosowania, skoro wyrok NSA w sprawie sygn. akt IV SA 5146-5148/02 nie dotyczył przedmiotowo tej samej sprawy.

Sąd w pełni podziela pogląd, iż bezzasadne byłoby badanie zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej w kontekście orzekania na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), gdyż dekret wywołał skutki prawne w dniu wejścia w życie jego stosownych przepisów (nacjonalizacja z mocy prawa), a orzeczenie ma charakter wyłącznie deklaratoryjny.

Wprawdzie organ orzekający w sprawie, wydając decyzję odmowną w stosunku do wniosku Strony skarżącej, stosunkowo zwięźle odniósł się do zarzutów odwołania, jednak w uzasadnieniu decyzji zawarto wszystkie kwestie istotne dla meritum rozstrzygnięcia. Sam fakt, iż prezentowane w uzasadnieniu decyzji konkluzje, w kwestii oceny uwarunkowań formalnoprawnych (wykładnia przepisów dekretu) były odmienne od stanowiska prezentowanego przez stronę, nie dowodzi, iż uzasadnienie orzeczenia nie spełnia wymagań wskazanych w art. 107 § 3 K.p.a.

Przy orzekaniu w niniejszej sprawie, poza oceną Sądu musiały pozostać kwestie oceny rozwiązań prawnych przyjętych w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej, mocą którego, bez stosownego zadośćuczynienia dokonano wywłaszczenia tysięcy obywateli. Wykonanie dekretu w zasadzie prowadziło do całkowitego wywłaszczenia osób zaliczanych do stanu ziemiańskiego. Sąd uprawniony jest do kontroli legalności zaskarżonej decyzji jedynie pod kątem jej zgodności z obowiązującym prawem, co wynika z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Kwestie przyszłego, stosownego zrekompensowania krzywd wynikających z przyjęcia określonego prawodawstwa pozostają w obecnym, polskim porządku prawnym wyłącznie w gestii władzy ustawodawczej.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.