Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 324/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących M. S. i M. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

wyroku z dnia 21 maja 2012r.

Burmistrz [...] decyzją z dnia 31 października 2011 r. znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku B. i C. Z. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowie stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...]".

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyli M. S. i M. S..

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 20 grudnia 2011r. znak: [...] orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu napisano, że planowana inwestycja lokalizowana będzie na działce nr [...] przy ul. [...] w T. przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr [...] – [...] oraz drogi gminnej. Dojazd do działki objętej inwestycją będzie możliwy od ulicy wojewódzkiej tj. ul. [...]. Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] działka ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 36U tj. tereny zabudowy usługowej (komercyjnej i publicznej), gdzie dopuszcza się realizację inwestycji typu stacje paliw.

Ze znajdujących się w aktach sprawy raportów września 2010 r. i grudnia 2010 r. sporządzonych przez A. G. oraz aneksu do oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zaakceptowanego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.) wynika, że uciążliwości w zakresie funkcjonowania w tym miejscu stacji paliw zamkną się w granicach przedmiotowej działki. Jak stwierdzono w raporcie projektowane przedsięwzięcie będzie miało wpływ na powietrze, klimat akustyczny, gospodarkę wodną, gospodarkę ściekową i gospodarkę odpadami.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w ocenie autora w/w raportu planowana inwestycja będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza takich jak: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, tlenek węgla i węglowodory alifatyczne. Według dokonanych obliczeń (przy zastosowaniu formuły dyfuzji atmosferycznej Pasguilla) stwierdzono, iż korzystanie ze środowiska poprzez emisję w/w zanieczyszczeń będzie przebiegało w sposób nie powodujących przekroczenia dopuszczalnych norm.

Następnie Kolegium wskazało, że w kwestii hałasu, autor raportu trafnie wskazał, iż klimat akustyczny w analizowanym obszarze kształtuje głównie bezpośrednie sąsiedztwo drogi wojewódzkiej nr [...]- ul. [...]. Droga ta jest bowiem w znacznym stopniu obciążona ruchem tranzytowym i lokalnym. Jest to fakt powszechnie znany wszystkim mieszkańcom tego terenu, jak i terenów położonych dalej np. [...]. Autor raportu dokonał obliczeń na okoliczność emisji hałasu. Na podstawie tych obliczeń stwierdzono, że na granicy z najbliższymi terenami chronionymi nie występują przekroczenia norm akustycznych, a określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826). W najbliżej położonym od inwestycji punkcie obserwacji (po drugiej stronie ul. [...] w kierunku południowo- wschodnim) poziom hałasu powodowany przez stację dla pory dnia wyniesie 41,7 dB (przy dopuszczalnym poziomie 50 dB, a dla pory nocnej 38,9 (przy dopuszczalnym poziomie 40 dB).

W następnej kolejności organ II instancji podniósł, że w zakresie gospodarki wodnej stwierdzono, iż stacja paliw nie będzie bezpośrednio korzystała z zasobu wód podziemnych oraz powierzchniowych. Jednak zainstalowane na terenie stacji piezometry pozwolą na monitoring wód podziemnych w celu kontroli ewentualnego zanieczyszczenia środowiska. Odnośnie gospodarki ściekowej wskazano, iż wody opadowe z dachów i innych czystych powierzchni będą odprowadzane do przydrożnego rowu pod warunkiem wszakże uzyskania pozwolenia wodno-prawnego. Z kolei ścieki technologiczne z myjni oraz ścieki sanitarne będą odprowadzane do miejskiej kanalizacji. Co się zaś tyczy gospodarki odpadami to na zasadach ogólnych wynikających z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 nr 185, poz. 1243 z póz. zm.), na transport, odzysk lub unieszkodliwianie odpadów powinny zostać zwarte umowy z odbiorcami posiadającymi zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, a dotyczącego załączników nr 4 i 5 do raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, na podstawie których odwołujący uznali, iż mają przymiot strony, Kolegium stwierdziło, iż z treści raportu wynika, że oddziaływanie inwestycji zamknie się granicach działki nr [...]. Zdaniem Kolegium istotne w niniejszej sprawie są właśnie ustalenia szczegółowo opisane w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i to właśnie wskazania zawarte w treści raportu winny być odniesieniem do ustalenia kręgu stron przedmiotowego postępowania.

W ocenie Kolegium na podstawie raportu można zatem było stwierdzić, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zamykało się w granicach działki, na której miała funkcjonować stacja paliw. Jak bowiem ustalono, związany z planowaną działalnością hałas nie miał przekroczyć prawnie dopuszczalnych norm poza terenem inwestycji, brak było także danych, które pozwoliłyby przyjąć, że funkcjonowanie stacji paliw zmniejszy stan wód podziemnych. Organ odwoławczy podniósł, że co do wytwarzanych odpadów, inwestor będzie poddany rygorom ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz. U. z 2007 nr 39 poz. 251). Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że teren lokalizacji inwestycji był zgodny z planem miejscowym, który zakładała powstanie w tym miejscu tego typu inwestycji. Kolegium stwierdziło, że biorąc pod uwagę analizy przeprowadzone w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazać należało, iż skoro oddziaływanie inwestycji nie obejmowało działek należących do odwołujących, to tym bardziej M. i M. S. nie legitymowali się interesem prawnym, który dawał podstawę do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym.

W konkluzji napisano że konsekwencją przyjęcia, iż odwołujący nie byli stronami postępowania było umorzenie postępowania odwoławczego.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. znak: [...] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. S. i M. S..

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

l. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) art. 7 kpa. w zw. z art. 74 ust. 1 pkt 3 i art. 66 i ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199. poz. 1227 z późn. zm.) - dalej jako "uiś" - poprzez przyjęcie, że:

- formalny wymóg dołączenia do wniosku o wydanie decyzji poświadczonej kopii mapy ewidencyjnej z zakreślonym na tej mapie przez wnioskodawcę zakresem oddziaływania inwestycji na środowisko jest wystarczający i tym samym determinuje krąg stron tego postępowania i nie podlega on kontroli na podstawie innych dowodów, a w szczególności znanych z urzędu organowi l i II instancji dokumentów z których wynika, że zakres tego oddziaływania na środowisko był w rzeczywistości inny niż podawali to wnioskodawcy,

- opracowany przez wnioskodawców raport determinuje zakres oddziaływania inwestycji na środowisko i nie podlega weryfikacji na podstawie innych znanych z urzędu organowi l i II instancji dokumentów zawierających dane, które kwestionują rzetelność opracowania tego raportu,

b). art. 77 § 1, 2 i 4 kpa oraz art. 7 kpa w zw. art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że w niniejszym postępowaniu nie miało znaczenia, że skarżący w umorzonej wcześniej sprawie [...] byli stronami pomimo, że organowi odwoławczemu wiadome było w chwili orzekania z urzędu, że obecna sprawa dotyczy ciągle tego samego przedsięwzięcia co w sprawie [...], a z dokumentacji zalegającej w aktach tej sprawy wynikało że podawany w przez wnioskodawców w sprawie [...] zakres oddziaływania przedsięwzięcia był niezgodny z rzeczywistością, tzn. jest zawężony,

art. 136 kpa i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 77 § 1 i 2 kpa i art. 28 kpa poprzez nieustosunkowanie się przez SKO jako organ odwoławczy i merytoryczny do wniosków dowodowych skarżących zmierzających do wykazania ich interesu prawnego w tej sprawie, tzn. że byli oni stronami tego postępowania ze względu na rzeczywisty zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na ich nieruchomości, co wynikało z wnioskowanych przez skarżących dokumentów zalegających w aktach Urzędu Miejskiego w [...] znak [...] znanych temu organowi z urzędu,

art. 77 § 1 i 4 kpa w zw. z 28 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez przyjęcie za udowodniony fakt, że nieruchomości skarżących tj. dz. nr [...] i [...] leżały poza zakresem oddziaływania przedmiotowej inwestycji bez uprzedniego zweryfikowania tego zakresu na podstawie wnioskowanych przez strony dowodów, zalegających w aktach Urzędu Miejskiego w [...] znak [...], znanych temu organowi z urzędu,

e) co przekłada się na naruszenie art. 7 kpa tj. zasady prawdy obiektywnej z której wynika obowiązek organu do wyjaśnienia całego stanu faktycznego sprawy, co w tym przypadku oznaczało ustalenie, czy podany przez wnioskodawców we wniosku oraz raportach zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko był zgodny z rzeczywistością w konfrontacji z danymi dotyczącymi tejże inwestycji zawartymi w aktach Urzędu Miejskiego w [...] znak sprawy [...], znanymi organowi l i II instancji z urzędu,

f) ostatecznie uchybienia te doprowadziły do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 3 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez umorzenie postępowania odwoławczego zainicjowanego przez skarżących oraz utrzymanie decyzji organu l instancji w mocy bez uprzedniego wyjaśnienia całego stanu faktycznego sprawy,

2. Naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności błędną wykładnię art. 28 kpa w zw. z art. 140 Kc i 144 Kc oraz art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 nr 25 poz. 150) - dalej jako "poś" - w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 3 uiś oraz art. 82 ust. 1 pkt 5, poprzez :

przyjęcie że skarżący jako właściciele działek nr [...] i [...] mieli jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy i w związku z tym nie posiadali interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu pomimo, że z akt sprawy wynikało że zakres oddziaływania przedmiotowej inwestycji na dz. nr [...] i [...] stał się przedmiotem sporu i w tym zakresie skarżący jako właściciele tych nieruchomości posiadają interes prawny zmierzający do ustalenia z ich udziałem tego zakresu w rzeczywistości za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, w tym znanych z urzędu organowi l i II instancji dokumentów zalegających w aktach UM znak [...], co do których to dowodów nie wypowiedziały się ani organ l, ani II instancji;

błędne przyjęcie, że skarżący posiadali jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu tej sprawy nie poparty jednak przepisami powszechnie obowiązującego prawa, co nie było prawdą ponieważ interes skarżących wynikał z przepisów prawa rzeczowego, a jego taką ochronę zapewniają skarżącym:

- przepisy prawa sąsiedzkiego tj. art. 140 Kc i 144 Kc określające ograniczenia właściciela nieruchomości w korzystaniu ze swej własności - w tym konkretnym przypadku ograniczenia szkodliwych immisji z działki inwestora na nieruchomości sąsiednie należące do skarżących;

- dodatkowe rygory nakładające obowiązek ustalenia strefy ograniczonego użytkowania zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2011 r. prawo ochrony środowiska w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 3 uiś, czy nałożenia na inwestora obowiązku wybudowania ekranów akustycznych oraz sporządzenia analizy porealizacyjnej zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 5 .uiś.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji

W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzja SKO w [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. znak sprawy [...] dotyczyła odwołania skarżących z dnia 14 listopada 2011 r. od decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 października 2011 r. znak sprawy [...]. Głównym zarzutem podniesionym w odwołaniu od tej decyzji było naruszenie art. 28 kpa przez organ l instancji, które polegało na tym, że skarżący nie zostali dopuszczeni do sprawy jako strony, co nastąpiło bez uprzedniego zbadania całego stanu faktycznego sprawy. Zaskarżoną decyzją SKO w [...] umorzyło zainicjowane przez M. i M. S. postępowanie odwoławcze, gdyż doszło do wniosku, że nie posiadają oni interesu prawnego w rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie, a zatem nie posiadali statusu strony w myśl art. 28 kpa. Jednocześnie od wyżej wymienionej decyzji Burmistrza [...] w dniu 1 grudnia 2011 r. odwołanie wniosła jedna ze stron, tj. M. H.. W przedmiocie odwołania M. H. SKO w [...] wydało w dniu 5 stycznia 2012 r. odrębną decyzję - znak [...], która utrzymała zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] w mocy.

Opisane wyżej rozstrzygnięcia, choć wydane w dwóch różnych decyzjach dotyczą w ocenie skarżących tego samego postępowania odwoławczego, którego przedmiotem jest decyzja Burmistrza [...] (z dnia 31 października 2011 r. – dopisek Sądu) Zatem rozstrzygnięcie SKO polegające na utrzymaniu zaskarżonej przez M. i . M. S. decyzji w mocy oraz o umorzeniu postępowania odwoławczego w zakresie wniesionego przez nich odwołania mogły zostać zawarte w jednej decyzji. Daniem skarżących zachodziły ku temu podstawy, tym bardziej, że ich odwołanie i odwołanie M. H. opierało się w zasadzie na tych samych zarzutach. Istotą tych odwołań był zarzut uchybienia przez organ l instancji zasadzie prawdy obiektywnej, gdzie bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności zakresu rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została wydana przez Burmistrza [...] zaskarżona decyzja.

Dalej w uzasadnieniu skargi M. i M. S. podnieśli, że gdyby SKO uznało zasadności ich udziału w postępowaniu administracyjnym jako stron, to zachodziłaby konieczność merytorycznego ustosunkowania się do podniesionych przez nich w odwołaniu zarzutów. SKO wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 136 kpa nie ustosunkowało się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, czy wnioski dowodowe skarżących zmierzające do wykazania ich interesu prawnego w niniejszej sprawie były zasadne, czy też nie, a jeżeli były nieuzasadnione to dlaczego.

Następnie skarżący stwierdzili, że nie zgadzają się ze stanowiskiem SKO zgodnie z którym, brak było podstaw do uznania ich za strony postępowania ze względu na brak interesu prawnego.

W dalszej kolejności skarżący wskazali, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnieśli, iż decyzja Burmistrza [...] z 31 października 2011 r. została wydana bez ich udziału w postępowaniu jako stron, co nie było przez nich zawinione. Nie zostali bowiem dopuszczeni przez Burmistrza [...] do tego postępowania jako strony pomimo wniosku z dnia 29 czerwca 2010 r. Zdaniem skarżących przedmiot postępowania w tych sprawach (tzn. [...] i [...] - dopisek Sądu) był taki sam, a "jedyna" różnica była taka. że "obecnie planowana stacja paliw ma mieć o wiele większa moc przerobowa w stosunku do tej jaka podawali pierwotnie wnioskodawcy w sprawie [...]". Skarżący dodali, że po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie [...] wnioskodawcy niemalże natychmiast, bo już 15 kwietnia 2010 r. sporządzili ponowny wniosek, który złożyli do UM w [...] już w dniu 31 maja 2010 r., by zainicjować niniejsze ."nowe" postępowanie w zawężonym już kręgu stron, ti. z wyłączeniem M. S. i M. S. jako właścicieli działek nr [...] i [...].

Zdaniem M. i M. S. powodem umorzenia tego postępowania w skutek cofnięcia wniosku przez wnioskodawców było to, że w sprawie [...] został sporządzony w czerwcu 2009 r. na zlecenie wnioskodawców raport o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko. Skarżący wskazali, że z raportu tego wynikało, że stanowiące ich własność działki nr [...], i [...] leżały w sferze oddziaływania planowanej inwestycji i z tego powodu wnioskodawcy pierwotnie wskazali skarżących jako strony tego postępowania. "Po naszych (skarżących – dopisek Sądu) zasadnych odwołaniach w sprawie [...] wnioskodawcy jednak zmienili zdanie i postanowili się nas pozbyć ze sprawy cofając pierwotny wniosek i zakładając nową sprawę".

Dalej skarżący podnieśli, iż Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji przyjęło, że w toku postępowania odwoławczego ustalono, że zostały umieszczone na stronie internetowej BIPu: zawiadomienie Burmistrza [...] o wszczęciu postępowania w sprawie [...] z dnia 17 czerwca 2010 r. oraz obwieszczenie Burmistrza [...] z dnia 23 czerwca 2010 r. o wystąpieniu do Regionalnego Dyrektora ochrony Środowiska w K. i Państwowego Powiatowego znak [...]. SKO na uzasadnienie trafności swych ustaleń wskazało, że fakt publikacji wyżej wymienionych dokumentów wynikał z akt sprawy i w ten sposób obowiązek informacyjny wynikający z art. 33 pkt 3 uiś. został dopełniony.

W ocenie M. i M. S. takie uzasadnienie jak powoływanie w sposób ogólny na akta sprawy, a nie konkretne dokumenty tam zalegające, jest uchybieniem, które wypacza rzeczywisty obraz sprawy. SKO winno powołać się na konkretne dokumenty, z których wynikałoby, że obowiązek publikacji w świetle art. 33 pkt 3 uiś. został przez Burmistrza [...] zachowany, a tym samym zagwarantowane zostały prawa społeczeństwa do udziału w tym postępowaniu. Z zalegających w aktach niniejszej sprawy dokumentów wynikało, że wbrew temu co twierdzi SKO, obowiązek publikacyjny nie został przez Burmistrza [...] zachowany. Późniejsze zaś działania Burmistrza [...] zmierzały do stworzenia mylnego wrażenia, że do publikacji wyżej wymienionych dokumentów zgodnie wymogami procedury doszło. Ponadto skarżący dodali, iż te same zarzuty dotyczyły obwieszczenia Burmistrza [...] z dnia 23 czerwca 2010 r. o wystąpieniu do Starostwa Powiatowego w [...] oraz do Wydziału Terenowego Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w T. o wyrażenie opinii co do obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Zgodnie z tym obwieszczeniem miało ono być umieszczone na stronie internetowej UM [...] do 7 lipca 2010 r. Przedstawione wydruki ze strony internetowej BIP-u z dnia 1 lipca 2010 r. w ocenie skarżących, temu przeczą.

Następnie skarżący podnieśli, że raport z września 2010 r. nie uwzględniał ich działek ([...] i [...]) jako znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W opinii skarżących na tej jedynej podstawie SKO przyjęło w zaskarżonej decyzji, że nie posiadają oni przymiotu stron w tej sprawie ponieważ "z przedstawionych przez wnioskodawców dokumentów wynika, że nasze nieruchomości leżą poza sferą oddziaływania inwestycji oraz na tej podstawie że inwestor we wniosku stwierdził, że zakres oddziaływania stacji paliw zamknie się w granicach jego działki".

Kontynuując skarżący wskazali, że w sprawie [...] SKO uznało, że posiadają oni status strony w postępowaniu dotyczącym tejże inwestycji. Wyrazem tego było uwzględnienie odwołania M. i M. S. od decyzji Burmistrza [...] wydanej w sprawie [...] – "w tej sprawie SKO nie miało najmniejszych wątpliwości, że posiadamy interes prawny jako właściciele działek [...] i [...], ponieważ zgodnie z przedstawioną dokumentacją (wniosek i raport z czerwca 2009 r.) nasze nieruchomości znajdują się w sferze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Jak już zostało to podane wyżej, jedyną różnicą jaką można zauważyć pomiędzy przedmiotem postępowań w sprawie [...] i [...] jest zwiększona moc przerobowa planowanego przedsięwzięcia realizowanego w tej sprawie w stosunku do mocy przerobowej podanej pierwotnie w sprawie [...]. Okoliczność ta wynika z porównania z danych zawartych we wniosku i raporcie w sprawie [...] z danymi zawartymi we wniosku i raportach w niniejszej sprawie".

W końcowej części skargi stwierdzono, że ustalenie zakresu oddziaływania przedmiotowej inwestycji przełożyło się na możliwość obrony praw, w tym uprawnień wynikających z przepisów prawa rzeczowego , tj art 140 kc. i 144 kc. Uprawnienia wynikające z przepisów prawa cywilnego znalazły w niniejszej sprawie oparcie w instrumentach prawa ochrony środowiska, w zakresie stworzenia strefy ograniczonego użytkowania (art. 135 poś.), budowy dodatkowych ekranów akustycznych, czy też zobowiązania inwestora do przeprowadzenia analizy porealizacyjnej.

Podsumowując skarżący stwierdzili, że ich interes prawny w niniejszej sprawie jest podwójnie uzasadniony. Po pierwsze wynika on z przepisów prawa administracyjnego w zakresie prawa do obiektywnego rozstrzygnięcia spornej kwestii zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko. Te ustalenia z kolei mają znaczenie dla ochrony uprawnień skarżących wynikających z prawa własności, tj. art. 140 kc i 144 kc. (a contrario). W wyjaśnieniu podano, że chodzi tutaj o zapobieżenie sytuacji, w której immisje z nieruchomości wnioskodawców będą ponad przeciętną miarę zakłócać korzystanie przez M. i M. S. z ich nieruchomości na skutek braku obiektywnej weryfikacji zakresu tych immisji.

Po drugie ochronę interesów skarżących wynikających z prawa własności zapewniają przepisy prawa administracyjnego, a w szczególności regulacje związane z ewentualnym ustaleniem obszaru ograniczonego użytkowania zgodnie z art. 135 prawa ochrony środowiska i na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). W ocenie skarżących chodzić tu może o nałożenie na inwestora obowiązku poczynienia dodatkowych zabezpieczeń w zakresie immisji hałasu (np. montaż ekranów akustycznych), zanieczyszczeń gleby, wody i powietrza, cz też poddania weryfikacji przedsięwzięcia poprzez nałożenie obowiązku sporządzenia analizy porealizacyjnej. Zdaniem M. i M. S. jest to uzasadnione ponieważ planowana inwestycja miała być zlokalizowana w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej.

W odpowiedzi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – w dalej przywoływanej jako "ppsa." – Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ppsa.).

Zgodnie z art. 134 §1 ppsa. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

Przechodząc do rozważań wskazać należy, iż przedmiotem mniejszego postępowania sądowego jest kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] uchylająca decyzję Burmistrza [...] z dnia 31 października 2011 r. znak: [...]. Ostatnia z wymienionych decyzji dotyczyła środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowie stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...]".

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie jaki podmiot może być uznany za stronę postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...]".

Zdaniem Kolegium skarżący M. S. i M. S. nie legitymowali się interesem prawnym, który dawałby podstawę do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, gdyż biorąc pod uwagę analizę zawartą w raporcie o oddziaływaniu na środowisko w/w inwestycji z września i grudnia 2010 r. sporządzonych przez A. G., oddziaływanie inwestycji nie obejmowało działek należących do skarżących tj. działki nr [...] oraz działki nr [...] zlokalizowanych w T. przy ul. [...].

W ocenie Sądu przedstawione wyżej stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest błędne, a wnioski z niego wyprowadzone co najmniej przedwczesne. Jednoznaczny i kategoryczny argument, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zamyka się w granicach działki nr [...], na której ma funkcjonować stacja paliw jest nie do zaakceptowania biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Przede wszystkim zdaniem składu orzekającego odpowiedzi na pytanie, czy skarżący posiadają atrybut strony w przedmiotowej sprawie należy poszukiwać w treści art. 28 k.p.a., gdyż przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227) na podstawie m.in. której organ I instancji określił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji pn.: ,"Budowie stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...]", nie określają kto jest stroną postępowania w sprawie określenia w/w uwarunkowań.

Odmawiając skarżącym atrybutu strony Kolegium nie rozważyło argumentów szeroko przedstawionych przez nich w odwołaniu od decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 października 2011 r., a przemawiających za przyznaniem skarżącym przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, którzy uważają, że przymiot strony im przysługuje właśnie dlatego, by mogli oni brać w nim udział, a tym samym skutecznie podnosić zarzuty i dowodzić swoich racji.

Stosownie do art. 28 k.p.a stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, iż elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Przychylić należy się do stanowiska wyrażonego w uchwale 7 sędziów przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 3 lutego 1997 ( OPS 9/96 ONSA/1997/3/102 ), że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa ujmowanego szeroko, a więc prawa materialnego administracyjnego, finansowego, prawa pracy i prawa cywilnego, musi być norma lub normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub niekiedy postanowienia). W wypadku normy prawnej uprawniającej określony podmiot może (czy też powinien) uzyskać rozszerzenie sfery swoich możliwości zachowań zgodnych z prawem, a w wypadku normy zobowiązującej może (powinien) być obarczony powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem zawartym w normie ustawowej. Taka przewidziana w przepisach prawa materialnego możliwość (lub obowiązek) konkretyzacji uprawnień i obowiązków określonego podmiotu oznacza, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza w istocie związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić decyzją administracyjną, stanowiącą rozstrzygnięcie sprawy, czyli autorytatywne ustalenie tych uprawnień lub obowiązków. Sąd zwrócił uwagę, że interes prawny musi mieć postać kwalifikowaną. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r. sygn. IV SA 1254/88, nie publ.). Uzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie, że interes prawny przysługuje podmiotowi tylko w jego "własnej" sprawie administracyjnej".

Z treści uzasadnienia skargi wynika, że skarżący upatrują swojego interesu prawnego w naruszeniu ich prawa własności przez negatywne immisje w postaci hałasu związanego z funkcjonowaniem stacji paliw znajdującej się na nieruchomości sąsiedniej.

W rozpoznanej sprawie organ II instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśnił, czy skarżącym z przesłanek wynikających z treści art. 28 k.p.a. służy przymiot strony w postępowaniu, a jedynie z góry założył, iż skarżący nie są stroną postępowania bez zbadania, czy i w jakim zakresie decyzja Burmistrza [...] z dnia 31 października 2011r. znak: [...] określająca środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji pn.: "Budowie stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...]" dotyczy ich interesu prawnego. Uzasadnieniem dla odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony nie może być w ocenie Sądu stwierdzenie, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zamyka się w granicach działki na której ma ono być zrealizowane, wobec czego nieruchomości skarżących (działka nr [...] i [...] przy ul. [...] w T.) nie znajdują się w obszarze oddziaływania stacji paliw przy ul. [...] w T. oraz że skarżący nie będą odczuwali dolegliwości związanych z funkcjonowaniem stacji paliw. Stanowisko takie wynika z analizy zawartej w raporcie o oddziaływaniu na środowisko w/w inwestycji z września i grudnia 2010 r. sporządzonych przez A. G.. Tymczasem skarżący nie zgadzają się z tym poglądem i trafnie podnoszą, że jako strony przedmiotowego postępowania administracyjnego, chcą w nim uczestniczyć i wyrazić w tym zakresie swój pogląd, wskazując na wady raportu. Wskazać zatem należy, że posiadają oni interes prawny oraz przymiot strony w udziale w postępowaniu administracyjnym dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji pn.: "Budowa stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...]", co w dalszej części tego postępowania, winno być przez organ uwzględnione.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym o kosztach na zasadzie art. 200 w/w ustawy.