Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1217/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia w części
Powołane przepisy: article: art. 119, 121 par. 2, 3, 4 i 5, art.  7 par. 2, art. 18, art. 15 par. 1, art. 125 par. 1, art. 126, art. 58 par. 1 i 2, art. 56 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 156 § 1 pkt 2, art. 63 par. 1-3, art. 10, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 lutego 2021 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części odnoszącej się do P. G.; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia H. S. i P. G., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wskazanego terminu do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia i w tym miejscu orzekł o uiszczeniu grzywny w terminie do dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wskazanego terminu wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych nr [...] oraz [...] i w tym miejscu wskazał termin do dnia [...] sierpnia 2020 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. (Nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej także jako "PINB") nakazał inwestorom i właścicielom H. S. i P. G. wykonać rozbiórkę tymczasowego obiektu letniskowego o powierzchni zabudowy [...] m˛, zrealizowanego na nieruchomości oznaczonej nr geod. [...], obręb W., gm. Ś.. Decyzji stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2017 r.

Organ I instancji ustalił, że nie wykonano rozbiórki powyższego obiektu zgodnie z powołaną ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego z [...] grudnia 2016r. W związku z powyższym PINB skierował do obu zobowiązanych upomnienie z dnia [...] maja 2017 r. do niezwłocznego dokonania obowiązku rozbiórki tymczasowego obiektu letniskowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb W., gm. Ś., wskazując, że niewykonanie obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia skutkować będzie wszczęciem przeciwko zobowiązanym postępowania egzekucyjnego.

W wyniku ponownej kontroli działki nr [...], obręb W., gm. Ś., PINB ustalił, że tymczasowy obiekt letniskowy nie został rozebrany zgodnie z powołaną wyżej ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego z [...] grudnia 2016r. pomimo upomnienia z dnia [...] maja 2017 r.

Następnie organ wystawił dwa tytuły wykonawcze – tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym z dnia [...] stycznia 2018 roku wskazujący zobowiązanego H. J. S. oraz tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym z dnia [...] stycznia 2018 roku wskazujący zobowiązanego P. G..

Z treści protokołu kolejnej kontroli obiektu budowlanego z dnia [...] lutego 2020 roku w sprawie budowy tymczasowego obiektu letniskowego na dz. o nr [...], obręb W., gm. Ś., wynika, że nie wykonano rozbiórki zgodnie z powołaną wyżej ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 roku.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 roku (Nr [...]), na podstawie art. 119 i art. 121 § 2 i § 4 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na właściciela P. G. oraz właściciela i inwestora robót H. S. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł. oraz opłatę za wydanie postanowienia w kwocie [...]zł i wezwał zobowiązanych a) do jej wpłacenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pod rygorem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; b) do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym o charakterze niepieniężnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wystawionym na H. S. i nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 wystawionym na P. G. – tj. wykonania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (letniskowego) o powierzchni zabudowy [...] m˛ – obiektu zlokalizowanego na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], obręb W., gm. Ś., w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego nakazanej rozbiórki obiektu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. S., która osobiście podpisała pismo. Zaskarżyła w całości postanowienie PINB w K. z dnia [...] lutego 2020 roku i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż zaskarżone postanowienie rażąco narusza zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa oraz poprzez wymierzenie kary grzywny w kwocie wielokrotnie przekraczającej wartość domku letniskowego, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki; naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające zebranie i rozważenie materiału dowodowego i tym samym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie zapewnienia czynnego udziału strony w czynnościach; naruszenie art. 80 k.p.a. wobec braku oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów; naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez brak wskazana w treści zaskarżonej decyzji przesłanek jej wydania.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2020 roku na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 18 u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia H. S. i P. G. z dnia [...] marca 2020 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wskazanego terminu do uiszczenia grzywny i w tym miejscu orzekł o uiszczeniu grzywny w terminie do dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wskazanego terminu wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych nr [...] oraz [...] i w tym miejscu wskazał termin do dnia [...] sierpnia 2020 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu skarżonego postanowienia organ przytoczył art. 15 § 1 u.p.e.a. i wskazał, że spełnione zostały wszelkie wymagane ustawowo formalności co do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wskazano nadto, że nałożenie jednej grzywny w celu przymuszenia na dwa podmioty zobowiązane, jak w niniejszej sprawie, nie może zostać uznane za działanie sprzeczne z prawem. Dodano, że w przypadku obowiązków wynikających z prawa budowlanego ustawodawca dał organom egzekucyjnym możliwość zastosowania grzywny w celu przymuszenia przed zastosowaniem środka w postaci wykonania zastępczego. Wykonanie zastępcze jako środek egzekucyjny powinno być dopiero efektem bezskuteczności zagrożenia wynikającego z grzywny w celu przymuszenia. WWINB uznał, że wysokość grzywny jest zasadna, a PINB wskazał jednocześnie, że biorąc pod uwagę wielkość i rodzaj obiektu, zastosowana wysokość grzywny jest środkiem skutecznie przymuszającym do wykonania nałożonego obowiązku. Wysokość grzywny nie jest także uzależniona od możliwości finansowych zobowiązanego. Według organu II instancji, PINB nie naruszył także zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności PINB zebrał wyczerpujący materiał dowodowy i rozpatrzył go w całości oraz nie wykroczył poza kodeksowe zasady oceny tego materiału. W tym celu przeprowadzone zostały trzy kontrole na terenie działki, gdzie zlokalizowano domek letniskowy podlegający obowiązkowi rozbiórki. Zdaniem organu II instancji, PINB nie naruszył także art. 10 i art. 11 k.p.a., co wynika z czynności podejmowanych przez organ w toku sprawy. Jednakże, zmiana treści postanowienia organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wynikała z art. 122 § 2 u.p.e.a., gdyż na organie ciąży obowiązek oznaczenia terminu wykonania tego środka egzekucyjnego, toteż w braku jego określenia przez PINB, WWINB ustalił go na dzień [...] sierpnia 2020 roku w związku z następującym upływem czasu.

H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie WWINB z dnia [...] maja 2020 roku, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podobnie jak w zażaleniu zarzuciła:

- naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż skarżone postanowienie rażąco narusza zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa oraz poprzez wymierzenie kary grzywny w kwocie wielokrotnie przekraczającej wartość domku letniskowego, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające zebranie i rozważenie materiału dowodowego i tym samym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie zapewnienia czynnego udziału strony w czynnościach;

- naruszenie art. 80 k.p.a. wobec braku oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów;

- naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez brak wskazana w treści zaskarżonej decyzji przesłanek jej wydania.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że jej stan zdrowia, odległość pomiędzy miejscem zamieszkania skarżącej a lokalizacją letniego domku oraz jej wiek nie pozwalają na rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Zdaniem skarżącej te okoliczności życiowe powinny być wzięte pod uwagę przez organ, czego nie uczynił. Sformułowano także polemikę z decyzją o nakazie rozbiórki, stwierdzając że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którym budowa domku letniskowego była sprzeczna, może ulec zmianie w każdym czasie, a sam domek nie jest trwale związany z gruntem, co umożliwia jego przeniesienie. Wskazano także na sytuację życiową drugiego zobowiązanego.

Nadto skarżąca podnosiła, że grzywna jest za wysoka, a termin do rozbiórki zbyt krótki. W skardze dodano, że organ pominął, że domek jest jedynie nietrwałym obiektem letniskowym. Zdaniem skarżącej, decyzja, na podstawie której nałożono obowiązek rozbiórki, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ domek letniskowy jest zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania terenu.

W skardze skarżąca sformułowała także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w całości do czasu rozpoznania skargi, wskazując na jego uzasadnienie obawę nieodwracalnych następstw, brak środków finansowych pozwalających na uiszczenie grzywny, wygórowaną wysokość grzywny, niemożliwość zaciągnięcia w instytucjach finansowych zobowiązań przez skarżącą jako emeryta.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, a w razie jej uwzględnienia o zasądzenie kosztów postępowania według stawek minimalnych.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 roku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienie. W związku z wniesieniem przez skarżącą zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 roku, sygn. akt II OZ [...], oddalił zażalenie.

Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2020 roku skarżąca przedłożyła do akt sprawy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 roku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. (Nr [...]) oraz zawiadomienie (Nr [...]) [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. o wszczęciu na wniosek H. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. o nakazie rozbiórki tymczasowego domku letniskowego. Podniesiono, że w świetle toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rozbiórce z uwagi na rażące naruszenie prawa, konieczne i w pełni uzasadnione jest wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w części z uwagi na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, a w pozostałej części podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodność treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana zasadniczo według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie o żądań i wniosków podniesionych w skardze – jednak w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia WWINB, Sąd doszedł do przekonania, że nie może się ono ostać w części odnoszącej się do P. G..

Kontrolą sądową w niniejszej sprawie objęte jest postanowienie WWINB z dnia [...] maja 2020 r. odnoszące się w swej istocie do środka egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci rozbiórki tymczasowego domku letniskowego (obiektu budowlanego).

W pierwszej kolejności, Sąd zbadał przesłanki stwierdzenia nieważności skarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność postanowienia w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Z akt sprawy administracyjnej w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że od wydanego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało złożone zażalenie. Taka czynność procesowa strony, by wywołać skutek prawny w postaci zaskarżenia, musi spełniać określone wymagania co do formy, treści, terminu i trybu jej dokonania. Elementy obligatoryjne każdego podania – w tym także zażalenia (zob. art. 63 § 1 k.p.a.) – zostały określone w art. 63 § 2 i 3 k.p.a., który stosownie do art. 18 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Podanie, w tym zażalenia, obejmują m.in. wskazanie osoby, od której podanie pochodzi, jej adresu i żądania, a jeżeli podanie zostało wniesione pisemnie, powinno ponadto być podpisane przez wnoszącego. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci obowiązku rozbiórki domku letniskowego zostało złożone jedynie przez H. S., albowiem tylko żaląca się podpisała zażalenie. Drugi z adresatów postanowienia nie wniósł zażalenia od niego, albowiem własnoręcznie nie podpisał zażalenia, ani nie umocował żalącej się H. S. do działania w jego imieniu. Przyjąć należy, że pomimo braku zażalenia P. G., organ II instancji rozpoznał sprawę również w stosunku do niego, uznając że zażalenie złożone przez H. S. zostało złożone także przez P. G.. Wskazuje na to treść części wstępnej zaskarżonego postanowienia, w której WWINB wskazał, że wydał je po rozpoznaniu zażalenia H. S. i P. G.. Zaskarżone postanowienia wydane w toku tak procedowanego postępowania egzekucyjnego w administracji przez organ II instancji spełnia przesłanki stwierdzenia jego nieważności z art. 156 k.p.a. w części odnoszącej się do P. G..

Obecnie na tle art. 18 u.p.e.a. nie ma wątpliwości, że instytucja nieważności odnosi się też do postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym. Należy jednak uwzględnić, że w postępowaniu egzekucyjnym przepisy te stosuje się odpowiednio. Stąd, jak stwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2017 r. (sygn. akt II OSK [...], dostępne www.orzeczenmia.nsa.gov.pl), odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. w rozumieniu art. 18 u.p.e.a., oznacza, że należy uwzględnić przy stosowaniu art. 156 § 1 k.p.a. przedmiot rozstrzygnięcia postanowienia objętego żądaniem stwierdzenia nieważności. W konsekwencji przy żądaniu stwierdzenia nieważności postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia należy uwzględnić, że zakres jego rozstrzygnięcia jest ograniczony z uwagi na to, że zobowiązanemu przysługują inne środki obrony, a zwłaszcza w stadium wszczęcia postępowania egzekucyjnego, środek obrony przed egzekucją (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2020).

Organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy w toku instancyjnej kontroli aktów administracyjnych organów niższej instancji nie ma kompetencji do działania z urzędu w celu weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, jak stało się w niniejszej sprawie w zakresie rozpoznania sprawy wskutek złożenia zażalenia tylko przez H. S. również w stosunku do P. G.. Postępowanie odwoławcze (w ramach niniejszej sprawy zażaleniowe) jest oparte na zasadzie skargowości, gdzie organ odwoławczy nie może działać z urzędu (wyrok NSA z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt OSK [...], dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Postanowienie wydane w trybie postępowania zażaleniowego w stosunku do obu zobowiązanych, mimo niewniesienia zażalenia przez jeden z podmiotów zobowiązanych, jak w niniejszej sprawie, jest postanowieniem oczywiście wadliwym w części i winno zostać usunięte z obrotu w tej części. Wobec braku zażalenia złożonego przez P. G., albowiem nie podpisał on zażalenia, organ nie mógł rozpatrzyć sprawy w stosunku do tego podmiotu. Zaskarżone postanowienie wydane w stosunku do P. G., w związku z niewniesieniem przez niego zażalenia, ze względu na brak podstawy do rozpoznania zażalenia w stosunku do P. G., dotknięte jest wadą nieważności w tej części, jako wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po [...]; wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa [...]; dostępne www.orzeczenie.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia w części odnoszącej się do P. G., jak w punkcie 1 wyroku.

W drugiej kolejności, Sąd poddał kontroli zaskarżone postanowienie w zakresie odnoszącym się do skarżącej.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w celu egzekucji obowiązku określonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2016 roku nakładającą na skarżącą i P. G. obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu letniskowego o powierzchni zabudowy [...] m˛, zrealizowanego na nieruchomości oznaczonej nr geod. [...], obręb W., gm. Ś.. Jak wynika z kontroli PINB oraz z oświadczeń skarżącej złożonych w zażaleniu oraz w skardze, obowiązek ten nie został wykonany (k. 2, 5, 6, 12 akt adm.).

Dopuszczalność nałożenia grzywny w celu przymuszenia w egzekucji nakazu rozbiórki jest niewątpliwa. Wskazać można na orzecznictwo NSA w tym zakresie, np. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2011 r. (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym to stwierdzono, że oczywistym jest, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie jest środkiem, który prowadzi bezpośrednio do wykonania nakazu rozbiórki, to przepis art. 121 § 5 u.p.e.a. jako lex specialis w stosunku do generalnej zasady wyrażonej w art. 7 § 2 u.p.e.a. zapewnia jednak możliwość stosowania grzywny w celu przymuszenia w egzekucji nakazu rozbiórki, jak w niniejszej sprawie.

Z treści art. 119 § 1 u.p.e.a. wynika, że grzywna w celu przymuszenia stanowi tzw. przymuszający środek egzekucyjny, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej na skłaniać zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Presja ta jednak ustaje z chwilą wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny w celu przymuszenia sprawia, że dolegliwość tego środka egzekucyjnego w przypadku wykonania obowiązku jest znikoma (art. 125 § 1 u.p.e.a., art. 126 u.p.e.a.). Grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym – nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – stanowi środek egzekucyjny.

Skarżąca sformułowała zarzuty odnoszące się zarówno do przepisów procedury jak i do przepisów materialnoprawych dotyczących charakterystyki grzywny.

Po kontroli toku prowadzonego postępowania w oparciu o zgromadzone akta administracyjne sprawy, Sąd wskazuje, że w toku postępowania egzekucyjnego nie wystąpiły naruszenia przepisów postępowania. Postanowienie o nałożeniu grzywny, odpowiada prawu. Organ egzekucyjny przeprowadzał odpowiednie kontrole dotyczące wykonania obowiązku rozbiórki nałożonego decyzją ostateczną, wystosował odpowiednie upomnienia. Skarżącej doręczone zostały rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, w szczególności odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożenie grzywny. Dopuszczalność nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie jest także uzależniona od sytuacji majątkowej zobowiązanych, ani ich wieku, czy odległości występującej pomiędzy ich miejscem zamieszkania a lokalizacją obiektu budowlanego, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Nie można, zatem kwestionować zastosowania grzywny w celu przymuszenia, twierdząc, że jest ona zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Funkcją grzywny w celu przymuszenia jest bowiem wywarcie dodatkowej presji w celu wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Prowadzone postępowanie spełniało zatem wymogi ustawowe, zatem za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 10, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Wysokość grzywny w celu przymuszenia oraz termin jej wykonania zostały także sformułowane w sposób odpowiadający przepisom prawa. Na gruncie rozpoznawanej sprawy zastosowanie znalazły art. art. 121 § 2, 3 i 4 u.p.e.a., a to z tego względu że, jak wskazał NSA w Warszawie w wyroku z dnia [...] grudnia 2002 r., sygn. akt IV SA [...] (ONSA 2004, nr [...], poz. 50), do obiektów budowlanych lub ich części, których rozbiórkę nakazano, a które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 u.p.e.a. Ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2, 3 i 4 u.p.e.a. (zob. także wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2009 r., II OSK [...], LEX nr 565724), co uczyniły organu egzekucyjne na gruncie kontrolowanej sprawy administracyjnej. Powyższe stanowisko NSA ma również zastosowanie w stosunku do wcześniejszego brzmienia przepisów, tj. na gruncie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.), na podstawie których uznano tymczasowy domek letniskowy jako obiekt budowlany, a to z tego względu że istniało na gruncie ustawy z 1974 roku także definicyjne rozróżnienie pomiędzy budynkami a innymi obiektami budowlanymi. Ta kwalifikacja tymczasowego domku letniskowego jako obiekt budowlany wynika z treści tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie, a podstawa określenia wysokości grzywny została poprawnie wskazana w postanowieniu organu I instancji. Wysokość [...] zł nie wykracza poza kwotę wskazaną w art. 121 § 2, 3 i 4 u.p.e.a. w stosunku do osób fizycznych.

Jeżeli natomiast chodzi o kontrolę wskazanego w skarżonym postanowieniu terminu do wykonania grzywny, w orzecznictwie podkreśla się konieczność oznaczenia w tym postanowieniu terminu, w jakim zobowiązany ma wykonać obowiązek, zaznaczając przy tym, iż brak jego określenia stanowi podstawę do uchylenia tego postanowienia (wyrok NSA w Warszawie z dnia [...] listopada 1998 r., sygn. akt I SA [...]; wyrok WSA w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr [...]; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się dlatego, że wskazanie terminu wykonania obowiązku jest ważnym elementem postanowienia o nałożeniu grzywny. Zobowiązany powinien mieć pełną wiedzę o nakładanej na niego grzywnie, terminie jej uiszczenia, o tytule, z którego wynika obowiązek podlegający wykonaniu, jak również o konsekwencjach jego niewykonania. Brak któregokolwiek z tych danych stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, że może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk [...]; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Termin sformułowany reformacyjnie przez organ II instancji odpowiada prawu w tym sensie, że jest datą wyznaczoną "na sztywno", pozostawia zobowiązanym czas na wykonanie obowiązku rozbiórki (w okresie letnim, gdy przeprowadzenie rozbiórki jest obiektywne możliwe do wykonania), a zatem jest terminem dopuszczalnym i sformułowanym w sposób poprawny (por. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK [...]; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd wskazuje nadto, że poza kontrolą Sądu pozostaje ostateczna decyzja PINB z dnia [...] grudnia 2016 r. jako nieobjęta zakresem zaskarżenia niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, zatem za niezasadne w toku rozpoznania niniejszej sprawy dotyczącej nałożenia grzywny w celu przymuszenia należy uznać te zarzuty skargi, które odnoszą się do decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2016 r. o nałożeniu obowiązku rozbiórki spornego obiektu jako niezwiązane z rozpoznawaną sprawą administracyjną. W szczególności nieskuteczny jest na gruncie niniejszej spawy zarzut nałożenia obowiązku rozbiórki pomimo - podnoszonej zdaniem skarżącej - zgodności budowy tymczasowego domku letniskowego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego czy nietrwałość obiektu letniskowego.

W związku z przedłożeniem przez skarżącą w toku sprawy sądowoadministracyjnej zawiadomienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (Nr [...]) z dnia [...] listopada 2020 r. o wszczęciu na wniosek H. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. (k. 82 akt sąd.) oraz postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 roku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. (Nr [...]) (k. 80-81 akt sąd.) Sąd wyjaśnia, że nie mają one wpływu na kontrolę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Postanowienie WWINB z dnia [...] listopada 2020 roku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2016 roku zostało wydane już po nałożeniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, co nastąpiło w dniu [...] maja 2020 roku (postanowienie organu II instancji).

Jednakże, Sąd poucza, że stosownie do art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania obowiązku. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje ex lege od daty, która stanowi podstawę zawieszenia. Inaczej mówiąc, postępowanie egzekucyjne jest zawieszone od momentu zdarzenia, które mieści się w katalogu przewidzianym przez art. 56 § 1 u.p.e.a., a wydane później postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego jedynie ten fakt stwierdza, jako że ma ono charakter deklaratoryjny (wyrok WSA w Opolu z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt II SA/Op [...]; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania obowiązku w oparciu o postanowienie WWINB należy zatem rozpatrywać na gruncie postępowania egzekucyjnego w kategoriach oświadczenia wiedzy dotyczącego istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, które stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu (wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt V SA/Wa [...]).

Stosownie natomiast do art. 58 § 1 i 2 u.p.e.a., w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych.

Wstrzymanie wykonania decyzji z [...] grudnia 2016r. na gruncie niniejszej sprawy wywołuje tylko ten skutek, że grzywna w celu przymuszenia została nałożona prawidłowo, ale na skutek zdarzenia, które powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, nie może być egzekwowana.

W tym stanie rzeczy, Sąd rozstrzygnął w punkcie 1 wyroku zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. ze względu na ujawnienie się, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przyczyny stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w części odnoszącej się do P. G., gdyż nie podpisał on zażalenia. Jednocześnie w pozostałej części, stosownie do art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, gdyż nie zawierała ona uzasadnionych podstaw, a zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia odpowiada prawu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości [...] zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), jak w pkt 3 wyroku.

Sąd sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 120 p.p.s.a, ze względu na zastosowanie trybu uproszczonego stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.