Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2135/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c)
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego L. P. 2 867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na L. P. zwanego dalej także "skarżącym" prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. [...] kary pieniężnej w wysokości 15000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] lipca 2013 r. we [...] na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan P. J., który wykonywał przejazd z ładunkiem folii do sianokiszonki w imieniu przedsiębiorcy Pani K. C. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą K. Załadowcą przewożonego towaru był Pan L. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Na tej podstawie przeciwko stronie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15000 zł. W trakcie postępowania stwierdzono bowiem na podstawie wyników ważenia, że doszło do przekroczenia dmc pojazdu o 2,75 tony oraz nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,6 tony zaś podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Karą pieniężną został ukarany L. P. jako załadowca towaru na samochód. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prawa o ruchu drogowym.

Od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. L. P. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 140 aa ust. 1-3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z art. 43 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Przewozowe oraz przepisów prawa proceduralnego tj.:

a) art. 35 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły,

b) art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i przyczynie takiego stanu rzeczy.

Odwołujący wskazał także na naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a. a także z art. 12 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie,

lub ewentualnie

2) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że na drodze krajowej nr 1, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedyńczej osi napędowej do 11,5 ton.

Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu z zastrzeżeniem ust. 2-13 nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego pojazdu samochodowego 18 ton.

Miejsce, w którym dokonano ważenia pojazdu legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] lutego 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Samochód został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10c o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminami ważności do dnia 31 lipca 2013 r. i 31 października 2014 r.

Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Protokół z kontroli kierowca podpisał bez uwag.

W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu organ I instancji stwierdził przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej o 2,6 tony (ok. 22,6 % dopuszczalnej normy), przekroczenie dmc o 2,75 t (ok. 15,28 % dopuszczalnej normy).

W tej sytuacji, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie, jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 140 aa ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym odpowiedzialność za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia może dotyczyć także podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Jednakże przesłankami, warunkującymi odpowiedzialność załadowcy za przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu są jedynie jego wpływ lub godzenie się na powstanie naruszeń.

Według oceny Głównego Inspektora Transportu Drogowego Pan L. P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A., jako załadowca towaru miał wpływ oraz godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Przekroczenie dmc o 20,75 tony miało przełożenie na przekroczenie dopuszczalnych nacisków poszczególnych osi.

Mimo tego załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Zdawał sobie on sprawę z tego, że każda z ośmiu palet przewożonego ładunku ważyła 1380 kg. Mając zatem na uwadze masę własną pojazdu (9960 kg) i wagę przewożonego towaru (8 x 1380 kg = 11040 kg), załadowca zdawał sobie sprawę, że rzeczywista masa rzeczywista pojazdu (9960 kg + 11040 = 21000 kg) przekraczała dopuszczalne 18 ton. W tym stanie rzeczy załadowca był świadomy, wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach, że zostaną przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej pojazdu i dopuszczalnych nacisków osi pojazdu.

Zdaniem organu II instancji niezasadne są także zarzuty strony dotyczące nieścisłości zawartych jej zdaniem w zeznaniach kierowcy. Z zeznań świadka P. J. wynika, że to pracownicy skarżącego załadowali kontrolowany pojazd. Kierowca także podał, że żaden z pracowników załadowcy nie poprosił go o okazanie dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz wyjaśnił, że przewożony przez niego ładunek w całości został załadowany na terenie przedsiębiorstwa strony niniejszego postępowania.

Na poparcie zajętego stanowiska organ II instancji przytoczył fragmenty wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 1503/10 oraz z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 329/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1013/11.

Ustosunkowując się do argumentacji skarżącego, że dostawa towarów miała nastąpić zgodnie z zasadą EXW, organ podniósł, że klauzula ta nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności administracyjnej oraz nie świadczy bynajmniej, że strona nie może mieć statutu załadowcy. Klauzula ta oznacza bowiem, że sprzedający wydaje towar przewoźnikowi w wyznaczonym miejscu. Nie wyklucza jednak, że sprzedający pełni rolę jednocześnie załadowcy wydawanego przez siebie towaru.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego przewlekłości postępowania w sprawie, organ II instancji wskazał, że aczkolwiek miała ona miejsce, jednakże nie wpłynęła ona na sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Niezasadne są także pozostałe zarzuty odwołania, wskazujące na naruszenie przez organ I instancji szeregu przepisów k.p.a., w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. L. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 140 aa ust. 1 – 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe,

2) naruszenie przepisów prawa proceduralnego tj. art. 35 par. 3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób przewlekły,

3) wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 § 1, 8, 10 § 1, 79 § 1 i 2 oraz art. 12 § 1 k.p.a.

Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła:

1) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. p. 270 z późn. zm.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przede wszystkim na uwzględnienie zasługują te zarzuty skargi, które wskazują na niewyjaśnienie przez organy obu instancji wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy przyznać rację stronie skarżącej, że w sprawie nie poczyniono dokładnych ustaleń, kto zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pełnił w niniejszej sprawie rolę załadowcy oraz czy taką funkcję można faktycznie, jak to czynią organy przypisać skarżącemu. W tej mierze organ oparł się wyłącznie na zeznaniach kierowcy, natomiast nie rozważył należycie wyjaśnień strony na temat warunków sprzedaży i dostawy folii do sianokiszonki do kontrahenta R. G., które to wyjaśnienie wraz z dowodami z dokumentów przedstawiła strona w odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] lipca 2013 r., stanowiące zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Strona w toku całego postępowania administracyjnego konsekwentnie twierdziła, że w dniu [...] lipca 2013 r. dokonała sprzedaży 480 sztuk folii do sianokiszonki [...] na rzecz K. na warunkach EXW, gdyż nie była w stanie zaoferować klientowi zadowalającej go ceny transportu zakupionego towaru. W dniu [...] lipca 2013 r. został zorganizowany przez R. G. odbiór towaru z magazynu skarżącego w T. Wobec tego, że po towar został przysłany samochód bez tzw. windy, pracownik skarżącego grzecznościowo z uwagi na dalszą współpracę przy pomocy elektrycznego wózka paletowego podał na krawędzi skrzyni ładunkowej samochodu udostępnione do odbioru palety. W skrzyni ładunkowej towar został rozmieszczony przez kierowcę przy pomocy ręcznego wózka paletowego, który znajdował się w pojeździe. Powyższe wyjaśnienie skarżącego różniące się od zeznań kierowcy nie zostały w żaden sposób zweryfikowane przez organy orzekające w sprawie, co przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji, w której Główny Inspektor Transportu Drogowego oparł się jednostronne na zeznaniach kierowcy i wyłącznie na tej podstawie przyjął, że skarżący był załadowcą zakupionego towaru oraz, że miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia tj. przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego, co skutkowało ostatecznie nałożeniem na niego kary pieniężnej stosownie do art. 140 aa ust. 3 pkt 2 i art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prawa o ruchu drogowym.

W tym stanie rzeczy wobec naruszenia przez organy art. 7, 8, 10, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Sąd uchylił stosownie do art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd. Zeznania kierowcy winny być skonfrontowane poprzez przesłuchanie bądź odebranie pisemnych oświadczeń od R. G., na jakich warunkach odbywał się załadunek i transport zakupionego towaru. Pożądane byłoby także odebranie zeznań od pracowników magazynu skarżącego, obecnych przy ładowaniu folii na samochód, który był poddany kontroli drogowej. Poczynienie ustaleń po podstawie powyższych dowodów pozwoli organowi na wydanie stosownego rozstrzygnięcia, które winno być uzasadnione zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a. Na obecnym etapie, skoro nie wszystkie okoliczności w sprawie nie zostały dostatecznie wyjaśnione przedwczesne jest ustosunkowanie się do zarzutów merytorycznych, podniesionych w skardze.

Zarzut przewlekłości postępowania, jeśli miał miejsce w sprawie, winien być zwalczany stosowną skargą procesową, natomiast nie ma on wpływu na podjęte przez organy rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie jak w pkt 2) i 3) wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.