Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1620/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA del. Ewa Rojek (sprawozdawca), Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1538/16 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

6Sygn. akt I FSK 1620/17

Uzasadnienie

1.1 Zaskarżonym wyrokiem z 8 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1538/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., oddalił skargę P. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej we W. (dalej: spółki) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu), z 20 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

2.1 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez zaakceptowanie działań organów polegających na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, oraz niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, polegającego na uznaniu, iż fakt odesłania przez syndyka decyzji na błędny adres pełnomocnika nie jest okolicznością, która uprawdopodabnia brak winy podatnika, lecz świadczy o niedochowaniu należytej staranności w działaniach strony, która winna zweryfikować prawidłowość adresu do doręczeń przed dokonaniem wysyłki;

- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez zaakceptowanie działań organów polegających na stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i pozbawienie skarżącej prawa do instancyjnej kontroli zapadłego rozstrzygnięcia, co jest sprzeczne z obowiązkiem działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zaakceptowanie przez sąd ustaleń organu i nie odniesienie się w sposób wyczerpujący do dowodów przedstawionych przez stronę na okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od spornej decyzji, a mianowicie: pisma syndyka z 16 maja 2016 r., oświadczenia syndyka z 10 sierpnia 2016 r., kserokopii z książki nadawczej, jak również pobieżna i niezgodna z logiką i zasadami doświadczenia życiowego ich ocena skutkująca błędnym ustaleniem, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu;

- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że organy przeprowadziły pełne i wszechstronne postępowanie dowodowe i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcie, pomimo, iż organy zaniechały przeprowadzenia powołanych przez stronę skarżącą dowodów w postaci przesłuchania syndyka masy upadłościowej spółki P. Spółka z o.o. i prezesa zarządu spółki P. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na okoliczność zakresu udzielanych pełnomocnictw, daty odbioru przedmiotowej przesyłki, formy przekazania decyzji właściwym do sporządzenia odwołania od ww. rozstrzygnięcia podmiotom, braku zawinienia strony w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia;

- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przywrócenia terminu pomimo, że zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy;

- art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjścia przez sąd I instancji przy rozpoznawaniu sprawy poza zawarte w skardze zarzuty i w konsekwencji zaniechanie zbadania z urzędu całej sprawy w zakresie zgodności z prawem postępowania i rozstrzygnięcia organów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

3.1 W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez wskazane podstawy i wnioski, co oznacza, że to jej autor określa zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie ich wpływu na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2018 r. I FSK 1869/16, dostępny cbois.nsa.gov.pl).

3.2 Skarga kasacyjna wywiedziona została w oparciu o zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a, art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 120 ord. pod., art. 121 § 1 ord. pod., art. 187 § 1 ord. pod. i 191 ord. pod. poprzez niewystarczające ustalenia faktyczne co doprowadziło do uznania, że strona skarżąca ze swojej winy nie dochowała terminu do złożenia odwołania.

3.3 Wskazując na naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił w czym upatrywał naruszenia ich naruszenia, co powoduje niemożność ich rozpoznania. Informacyjnie wyjaśnić jedynie należy, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd I instancji orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że naruszenia tego przepisu można przypisać sądowi gdy wydane orzeczenie oprze na własnych ustaleniach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Tego typu zarzutów skarga kasacyjna nie zwiera. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje jakie elementy zawierć powinno prawidłowo sporządzone uzasadnienie sądowego rozstrzygnięcia. Nie jest to natomiast instrument służący kwestionowaniu dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych.

3.4 Zarzucając sądowi pierwszej instancji zaakceptowanie niewłaściwych ustaleń faktycznych organu, autor skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wskazywał na niepoprawność doręczenia decyzji wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z 13 lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. W jego ocenie decyzja winna być doręczona bezpośrednio ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi nie zaś syndykowi masy upadłościowej spółki. Poprawnie jednak sąd za organem podatkowym wyjaśnił, że syndyk udzielił Małgorzacie Piekoś pełnomocnictwa jedynie do udzielania odpowiedzi na pisma organu. Nie mając dalszych umocowań M.P. nie mogła skutecznie udzielić szerszego pełnomocnictwa wskazanemu w aktach sprawy adwokatowi. Skoro zatem udzielone przez nią pełnomocnictwo substytucyjne było nieskuteczne, to poprawnie przyjęto, że decyzję doręczyć należało syndykowi. Nie można w tym zakresie pominąć faktu, że sprawa skuteczności tego doręczenia została przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku zapadłym w sprawie I FSK 1619/17 a dostępnym w bazie CBOSA.

3.5 Drugą nieprawidłowo ustaloną w ocenie kasatora kwestią było przyjęcie, że syndyk z własnej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania, poprzez doręczenie zapadłej decyzji na niewłaściwy adres pełnomocnika, którego wcześniej (18 lipca 2016 r.) umocował do wniesienia odwołania. W konsekwencji pełnomocnik wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero w dniu 10 sierpnia 2016 r. Powyższe okoliczności faktyczne sporne nie były. Sporem objęta była jedynie ocena zawinienia w uchybieniu terminu. Kasator nie zgodził się bowiem z zaakceptowanym przez sąd pierwszej instancji wnioskiem organu, że przed dokonaniem wysyłki syndyk winien się upewnić o poprawności adresu odbiorcy. Kwestionując powyższe, autor skargi kasacyjnej nie wskazał w czym ocena ta jest sprzeczna z logiką czy życiowym doświadczeniem. W związku z brakiem uzasadnienia zarzutu wyjaśnić jedynie należy, że niezależnie od okoliczności, kanonem dochowania należytej staranności przez wysłaniem jakiejkolwiek przesyłki (w tym w szczególności, gdy moment doręczenia otwiera bieg terminów zaskarżenia), jest upewnienie się o poprawności adresu odbiorcy. Polemika z wyciągniętym przez organ wnioskiem, że skoro pełnomocnictwo do wniesienia odwołania od decyzji, dla adwokata C. udzielone zostało 18 lipca 2016 r., to już z tą datą dowiedział się on o treści decyzji, była gołosłowna. Wniosek wyciągnięty przez organ był w całokształcie okoliczności sprawy logiczny, a kasator nie przedstawił dowodów, że było inaczej. W realiach rozpoznawanej sprawy okoliczność daty udzielenia pełnomocnictwa miała jednak znaczenie drugorzędne, skoro niespornym było, że uchybienie w terminie do złożenia odwołania spowodowane było działaniem samej strony tj. wysłaniem decyzji ustanowionemu wcześniej pełnomocnikowi na niewłaściwy adres. Inne podnoszone przez autora skargi kasacyjnej okoliczności, nie odnosiły się do oceny zawinienia w działaniu strony. Tyczyły bowiem sposobu zbierania materiału dowodowego w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez syndyka M.P., która to kwestia jak wskazano w pkt 3.4 została już prawomocnie rozstrzygnięta. Skoro zatem skarżąca kasacyjnie spółka, nie podważyła ustaleń w zakresie jej zawinionego działania w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, to skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona.

3.6 Mając powyższej na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.