Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 723/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 marca 2016 sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata L. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej organ II instancji, odwoławczy), utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta W., decyzję Specjalisty pracy socjalnej w Zespole Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (dalej organ I instancji) z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], odmawiającą przyznania A. K. (dalej skarżąca, strona) zasiłku celowego na dofinansowanie kosztów wynajęcia pokoju oraz zakupu szafy,

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że organ I instancji decyzją administracyjną z dnia [...] lipca 2015 r., po rozpatrzeniu żądań skierowanych do niego w lipcu 2015r., odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego na dofinansowanie kosztów wynajęcia pokoju oraz zakupu szafy. Skarżąca złożyła w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji. Wskazując na swoją sytuację osobistą, oświadczyła m.in., że potrzebuje spokoju, dlatego zwraca się " do MOPSU o wynajęcie pokoju".

W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, że według art. 39 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.; dalej jako "u.p.s."), zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Na gruncie przytoczonej regulacji Kolegium zauważyło, że okoliczności, określone w art. 39 ust. 2 u.p.s., których wystąpienie uprawnia do przyznania zasiłku celowego, wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Przyjęło zatem, że również każda inna potrzeba, o ile będzie potrzebą niezbędną, może stanowić podstawę przyznania uprawnienia w postaci tego rodzaju świadczenia. Jednakże ocenę okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku celowego pozostawiono w gestii organu administracji, orzekającego o przyznaniu zasiłku celowego, a który to organ orzeka w warunkach uznania administracyjnego. Z przepisów art. 39 ust. 1-2 u.p.s. nie wynika zatem indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, w tym zasiłku w określonej kwocie. Dalej wskazano, że osoby ubiegające się o przyznanie zasiłku celowego muszą, więc liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony. Podkreślono, że według art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012r., poz. 823), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł. Dalej organ odwoławczy powołując się na dotychczasowe ustalenia i dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazał, że skarżąca (lat [...]) nie ma dzieci. Jest czasowo zameldowana pod adresem pobytu (do dnia 10 lipca 2018 r.). Mieszka z rodzicami w lokalu socjalnym, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, co ustalono w trakcie wywiadu środowiskowego. Zajmuje jeden pokój, (który jest wyłącznie do jej dyspozycji), ma dostęp do kuchni, toalety i łazienki. Rodzice nie pomagają skarżącej finansowo, co też wykazano w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego. Kolegium zaznaczyło przy tym, że skarżąca nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Koszty te ponoszą jej rodzice. Rodzice oświadczyli także, że strona "bez pytania korzysta z ich żywności". Skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (do dnia 30 września 2016 r.). Na jej dochód składają się: zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek stały i dochód z prowadzonej działalności gospodarczej (44 zł - zgodnie z oświadczeniem strony). Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że zasiłek pielęgnacyjny został przyznany skarżącej w kwocie 153 zł, na okres od dnia 1 września 2013 r. do dnia 30 września 2016 r. W czerwcu 2015 r. udzielono jej pomocy w formie zasiłku celowego, a także wydano skierowanie do PCK po żywność. Skarżącej przysługuje także zasiłek stały (w czerwcu 2015 r. w wysokości 189 zł, a od lipca 2015 r. w wysokości 345 zł - decyzja z dnia [...] lipca 2015r., Nr [...]). Nadto organ pierwszej instancji przyznał stronie, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...]), zasiłek celowy w kwocie 300 zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu środków czystości, odzieży i obuwia.

Wobec powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że dochód skarżącej nie przekroczył ww. kryterium dochodowego. Organ pierwszej instancji nie pozostawił strony bez pomocy, jak skonstatowało Kolegium, biorąc pod uwagę przepis art. 3 ust. 4 u.p.s., zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ administracji publicznej musi zatem brać pod uwagę własne możliwości finansowe i konieczność zaspokajania elementarnych potrzeb bytowych również innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, a zwłaszcza takich, które w ogóle nie posiadają dochodu. Skarżąca natomiast posiada dochód.

Dalej Kolegium podkreśliło (za organem pierwszej instancji), że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wynajęcie pokoju i zakup szafy nie są niezbędnymi potrzebami bytowymi skarżącej, tj. takimi, bez których zaspokojenia skarżąca nie może samodzielnie egzystować lub, że bez ich zaspokojenia zagrożone zostaną warunki jej egzystencji, a zwłaszcza zdrowie lub życie. Tymczasem strona, w obecnym miejscu zamieszkania ma do dyspozycji odrębny pokój, z dostępem do kuchni, toalety i łazienki, a wszelkie opłaty mieszkaniowe ponoszą jej rodzice. Skarżąca ma zatem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Poza tym, organ pierwszej instancji poinformował skarżącą, że może skorzystać z możliwości zamieszkania w jednej z placówek pomocowych na terenie W., z której to formy pomocy strona już w przeszłości korzystała (przebywała w mieszkaniu chronionym).

W kwestii zakupu szafy organ odwoławczy zauważył, że - jak wynika z wywiadu środowiskowego - w zajmowanym przez stronę pokoju znajdują się podstawowe sprzęty domowe, w tym szafa. Wprawdzie drzwi szafy są uszkodzone, lecz nadaje się ona do użytkowania. Uszkodzenie szafy nie uzasadnia przyznania zasiłku celowego na zakup nowej szafy.

Organ II instancji podkreślił, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 u.p.s.). Pomoc społeczna ma charakter uzupełniający, nie musi zaspokajać zgłaszanych potrzeb w pełni. Nie może też zastępować własnych starań osoby ubiegającej się o udzielenie pomocy. Kolegium odwołało się do orzecznictwa, w którym podkreśla się, że działań organów pomocy społecznej nie można w żadnym razie utożsamiać z możliwością uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Interpretacja taka byłaby sprzeczna z intencją ustawodawcy, który wyznacza pomocy społecznej funkcję wspierania osób w ich wysiłkach, a nie ich zastępowania. Strona nie może więc żądać, aby każda jej potrzeba była finansowana lub dofinasowana ze środków publicznych.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że decyzje organów obu instancji nie wykluczają możliwości złożenia kolejnego wniosku przez skarżącą o udzielenie zasiłku celowego w celu zaspokojenia rzeczywiście niezbędnej potrzeby bytowej.

Strona pismem z dnia 23 września 2015 r. uzupełnionym pismem z dnia 13 października 2015 r. wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję, w uzasadnieniu wskazując na swoją trudna sytuację socjalno- bytową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest opisana na wstępie decyzja organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015r., którą to decyzją organ ten, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz powołując w uzasadnieniu art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 4 u.p.s., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od wydanej przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. odmawiającej przyznania skarżącej zasiłku celowego na dofinansowanie kosztów wynajęcia pokoju oraz zakupu szafy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Trafnie organy rozpoznające sprawę powołały jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., pomoc społeczna może mieć formę zasiłku celowego. Według powyższego przepisu prawa, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to – jak trafnie zauważyło Kolegium, wyliczenie przykładowe, co oznacza, że nie ma ono charakteru zamkniętego. Pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" jest prawnie niedookreślone, jego interpretacja i ocena należą do organu rozstrzygającego indywidualny przypadek. Dlatego zasiłek celowy przyznawany jest na podstawie uznania administracyjnego (por.wyr NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1192/12, z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1671/11, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), które obejmuje tu zarówno samą zasadę (uznanie zgłoszonej potrzeby za odpowiadającej celowi świadczenia), jak i wysokość świadczenia. Ma więc charakter fakultatywny. Upraszczając zagadnienie można stwierdzić, że uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania - oczywiście w granicach ustawowych przesłanek, co nie oznacza jednak dowolności. W takiej sprawie organ administracyjny musi jednak dysponować pełnymi dowodami pozwalającymi na dokonanie kompletnych ustaleń faktycznych, po to, aby je rozważyć pod kątem właściwych przepisów, nie przekraczając ram owego uznania. Generalnie wydając decyzję w sprawie organ winien ocenić całokształt sytuacji strony i jej rodziny, mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, w tym wiek, stan zdrowia, możliwości zarobkowania, wysokość uzyskiwanych dochodów itp., uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli podopiecznych danego ośrodka pomocy społecznej i posiadane środki, a więc analizując czynniki subiektywne i obiektywne, a przede wszystkim mając na uwadze cele pomocy społecznej wynikające z brzmienia art. 2 ust. 1 oraz zasady uregulowane w art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. oraz jej możliwości ( art. 3 ust. 4 u.p.s.).

Jednocześnie należy wskazać, że generalne kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 u.p.s.. Przepis ten co do zasady ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności. Przywołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 u.p.s. jednocześnie stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W art. 3 u.p.s. ustawodawca z kolei wskazał, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zatem zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust.1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Co istotne z przepisu tego wynika kolejne ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej – mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania. W art. 3 ust. 4 tej ustawodawca wskazał, że: "Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej." Innymi słowy możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwiania sprawy. Oczywiście tak jak to wskazuje organ w zaskarżonej decyzji nie wyklucza to wniesienia ponownego wniosku o zasiłek, jeśli tylko zostaną spełnione przez wnioskodawcę ustawowe przesłanki do jego otrzymania, a ośrodek pomocy społecznej będzie dysponował środkami, o jakich traktuje przytoczona norma prawna. Jak już zaznaczono, pomoc społeczna udzielana jest ze względu na trudne sytuacje życiowe. Ustawa nie konkretyzuje tych sytuacji, jedynie w art. 7 wymienia najczęstsze powody ich powstawania. Okolicznościami generującymi trudności życiowe są w pierwszej kolejności: ubóstwo, sieroctwo, bezdomność, bezrobocie i niepełnosprawność.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że skoro tak jak wyżej wskazano decyzja wydana na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy jest decyzją uznaniową, to organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że argumentacja organu co do odmowy lub też rozmiaru udzielonej pomocy musi odpowiadać regule art. 7 k.p.a. W myśl tego przepisu prawa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.

Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, skoro zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, to oznacza to, że zasiłek ten jest świadczeniem nieobligatoryjnym, biorąc pod uwagę sformułowanie użyte w powołanym art. 39 ustawy "może być przyznany".

Zdaniem Sądu, organy rozpoznające niniejszą sprawę w niczym powyższym przepisom prawa nie uchybiły. Odmawiając przyznania skarżącej zasiłku celowego na wskazane przez nią cele to jest wynajęcie pokoju i zakup nowej szafy organ pierwszej instancji w ślad za nim organ odwoławczy zasadnie podkreślił oraz mając na względzie zawarty w art. 39 ust. 2 ustawy przykładowy katalog "niezbędnych potrzeb bytowych", że należy przyjąć, że chodzi tu o zapewnienie potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych i aktualnych. Dlatego też trafnie zasadnie uznano, mimo przedstawionej i niekwestionowanej trudnej sytuację materialnej i osobistej skarżącej, niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym, której dochody w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie przekroczyły określonego w ustawie kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (art. 8 ust.1 pkt 1 u.p.s.), że przedstawione przez skarżącą potrzeby nie są takimi bez których zaspokojenia strona nie może samodzielnie egzystować. Nie stwierdzono bowiem zagrożenia warunków jej istnienia, a zwłaszcza zdrowia lub życia. Jak bowiem wynika z przeprowadzonego w dniu 20 lipca 2015r. wywiadu środowiskowego, skarżąca prowadząca osobne gospodarstwo domowe zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym wraz z rodzicami, z którymi jest skonfliktowana. Ma do dyspozycji oddzielny pokój z dostępem do kuchni i łazienki. Strona nie ponosi żadnych opłat związanych z pobytem, w wszelkie opłaty mieszkaniowe w całości ponoszą rodzice. Organ zasadnie zatem przyjął, że skarżąca posiada odpowiednie warunki mieszkaniowe. Innymi słowy, że w tym zakresie jej podstawowe potrzeby mieszkaniowe należy uznać za zaspokojone.

Jednocześnie zauważyć przy tym należy, że organy poinformowały stronę o możliwości zamieszkania w jednej z placówek pomocowych na terenie W., tym bardziej, że z takiej możliwości już skarżąca w przeszłości korzystała. Odnosząc się natomiast do wniosku o zakup szafy, podniesiono, że w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że w pokoju strony znajdują się podstawowe sprzęty domowe, w tym szafa ubraniowa. Wskazano ponadto, że wprawdzie drzwi szafy są uszkodzone, co jednak nie oznacza, że nie nadaje się ona do dalszego użytkowania. W tej sytuacji, uszkodzenie mebla nie jest przesłanką do zakupu kolejnej szafy ubraniowej ze środków pomocy społecznej, także biorąc pod uwagę fakt, że w pokoju skarżącej nie ma miejsca na kolejne meble. Organ odwoławczy, ponadto powołując się na omówioną wyżej zasadę subsydiarności oraz cele i możliwości pomocy społecznej wskazał, że strona nie została pozostawiona bez pomocy. Obok bowiem comiesięcznych świadczeń w formie zasiłku pielęgnacyjnego ( w kocie 153 zł) i zasiłku stałego (w kwocie 189 zł a od lipca 2015 r. 345 zł), decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. organ pierwszej instancji przyznał skarżącej zasiłek celowy w kwocie 300 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu środków czystości, odzieży i obuwia. Zauważyć należy, że konieczność zaspokojenia potrzeb nie tylko skarżącej, ale i innych osób objętych pomocą społeczną w tym w szczególności takich, które nie osiągają żadnego dochodu, przy istniejących środkach – niewystarczających, by zrealizować wszystkie oczekiwania, wymaga wyboru rozmiaru przyznanej pomocy oraz samego sposobu załatwienia wniosków o przyznanie pomocy społecznej (przyznać pomoc albo jej odmówić).

Organy orzekające w sprawie ten wybór należycie uzasadniły. Wyjaśnić także należy, że świadczenia przyznawane w ramach zasiłku celowego nie mają charakteru roszczeniowego. Uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie art. 39 u.p.s. sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola owych decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Czy zatem zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy decyzyjne nie uchybiły powyższym zasadom, a wydane przez nie decyzje w niczym nie naruszają zarówno prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej. Organy w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy i trafnie oceniły sytuację prawną skarżącej, a w wydanych w sprawie decyzjach wyczerpująco uzasadniły wybór rozstrzygnięcia sprawy. Zważyć należy, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i muszą realizować swoje ustawowe cele w określonych granicach. To zaś wymaga oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Wobec ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej, świadczenia powinny być rozdzielane proporcjonalnie na wszystkich potrzebujących, a w pierwszej kolejności zaspokajane są najbardziej pilne potrzeby. Marginalnie już tylko zauważyć należy, że biorąc pod uwagę okoliczności tej sprawy, nie sposób zakwestionować zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy mimo, że organ administracyjny jedną decyzją administracyjną rozpoznał dwa wnioski (złożone w dniach 7 i 9 lipca 2015 r.) o przyznanie zasiłków celowych. Nie sposób, bowiem nie zauważyć, ze wnioski objęte kwestionowanymi decyzjami dotyczyły potrzeb bytowych, których występowanie warunkuje przyznanie zasiłku celowego, zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Skarżąca złożyła kilka wniosków w jednym tygodniu co doprowadziło do ich kumulacji i prowadzenia wspólnego postępowania wyjaśniającego. W sytuacji bowiem, gdy w jednym czasie rozpoznawane winny być różne wnioski dot. zasiłku celowego, to uzasadnionym jest wydanie jednej decyzji w oparciu o ustalenia dokonane przez organ administracji w zakresie aktualnej sytuacji osobistej, majątkowej i zdrowotnej wnioskodawcy. O przyznaniu, rodzaju i rozmiarze świadczenia przesądzają bowiem aktualne potrzeby wnioskodawcy, a nie potrzeby istniejące w dacie złożenia wniosku. Skoro więc rozpoznanie różnych wniosków dot. zasiłku celowego zbiega się w czasie, to organ administracji winien je oceniać według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania rozstrzygnięcia.

Nie sposób przy tym nie zauważyć, że rozpoznanie przedmiotowych wniosków jedną decyzją znajduje oparcie w przepisie art.12 k.p.a., statuującym zasadę szybkości i ekonomiki postępowania. Przepisy k.p.a. nie określają w jakiej formie organ ma zadecydować o połączeniu spraw, zatem należy przyjąć, że może to zrobić w formie niezaskarżalnego postanowienia, ale nie ma takiego obowiązku. Brak zatem ewentualnego postanowienia o połączeniu spraw wszczętych z wniosków skarżącego nie stanowi naruszenia prawa. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 14 omawianej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wydaje się zatem, że wskutek braku unormowań szczególnych, należy przepis art. 62 k.p.a. - odnoszący się do instytucji współuczestnictwa formalnego, stosować na gruncie spraw z zakresu pomocy społecznej z modyfikacjami wynikającymi z procesowych i materialnych aspektów stosunków prawnych wynikających z uregulowań pomocy społecznej (por wyr. NSA z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1155/10).

Reasumując, stwierdzić należy że w niniejszej sprawie organy trefnie uznały i należycie uzasadniły swoje stanowisko o braku podstaw do przyznania skarżącej pomocy ze środków z pomocy społecznej na wskazane cele. Skoro zatem wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej, Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a.