Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 163/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1, 6 i 6a
journal: Dz.U. 2019 poz 330
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia 10 grudnia 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku specjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w W. z dnia [...] października 2021 r. 2. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej na rzecz K. D. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W. (dalej jako "organ I instancji" lub "Dowódca nr [...]"), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowaniu administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej jako "K.p.a."), art. 80 ust. 1 pkt. 1 i art. 104 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 536 z późn.– dalej jako "u.s.w.ż.ż."), oraz § 4 pkt 1, § 5 , § 8 ust. 1 pkt 9 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażeniu zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 966 – dalej jako rozporządzenie) odmówił K. D. (dalej również jako "Skarżący") przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Skarżący zajmuje stanowisko służbowe steward/stewardesa i z dniem 10 maja 2021 r. został uprawniony do wykonywania lotów na samolocie [...] w charakterze członka personelu pokładowego, co zostało stwierdzone w Rozkazie Dziennym Nr [...] Dowódcy Jednostki Nr [...] z dnia 17 maja 2021 r.

Organ I instancji wskazał, iż w roku 2021 wskazany żołnierz wykonał 25 godzin i 9 minut lotu innym wojskowym statkiem powietrznym w rozumieniu § 8 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia oraz posiada łączny nalot w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w wysokości 25 godzin 9 minut, ustalony przy zastosowaniu współczynników, o którym mowa w § 8 ust. 7 rozporządzenia.

Po przytoczeniu treści przepisów prawa Dowódca nr [...] wskazał, iż uprawniony do dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych jest żołnierz zawodowy, który spełnia następujące przesłanki : w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz posiada Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach i w ciągu roku kalendarzowego wykonuje loty w określonym wymiarze.

Organ I instancji zaznaczył, iż skoro, na gruncie niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości, iż - zgodnie z ust. 2 pkt 17 zakresu obowiązków - Skarżący wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, posiadając ku temu stosowne uprawnienia, ustalenia wymaga, czy posiada on Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, w rozumieniu § 8 ust. 4 rozporządzenia.

Organ zaznaczył, iż zagadnienie Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach uregulowane zostało w Regulaminie lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL-2016) wprowadzonym do użytku decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 179/Szkoł/DG RSZ z dnia 02 sierpnia 2016 (sygn. SPow.19/2016). Organ I instancji zaznaczył, że § 1 ust. 1 ww. regulaminu określa jego rangę stanowiąc, iż Regulamin lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL- 2016), jest zasadniczym dokumentem normatywnym zawierającym przepisy lotnicze obowiązujące personel lotniczy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Z części "Definicje" na stronie 19 RL-2016 wynika, że Indywidualny Roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach i symulatorach nadaje się - zgodnie z zakresem obowiązków dla stanowiska służbowego - personelowi latającemu, czynnie wykonującemu loty.

Zgodnie z § 9 ust. 1 RL-2016, do wykonywania czynności lotniczych w lotnictwie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej uprawnieni są jedynie członkowie personelu lotniczego. W skład personelu lotniczego wchodzi personel latający i naziemny personel lotniczy (ust.2).

Po przytoczeniu treści § 9 ust. 3 i 5 RL-2016 Dowódca nr [...] podniósł, iż definicja personelu latającego zawarta w § 9 ust. 3 Regulaminu lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL-2016), ma charakter katalogu zamkniętego. Skoro zatem nie wymieniono stewardes/stewardów, grupa ta expressis verbis nie zalicza się do personelu latającego, a tym samym nie nadaje jej się Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach w rozumieniu przepisów regulujących omawianą materię. Nie ma też żadnych innych unormowań, które mogłyby stanowić podstawę prawną do nadania stewardesom/stewardom Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.

Ponadto organ I instancji wskazał, iż zmiana wprowadzona do regulaminu od 01 maja 2015 r. spowodowała usunięcie stewardes/stewardów z personelu latającego. Nie była to zresztą jedyna grupa, która została usunięta z tejże regulacji, podobnie rzecz się miała w odniesieniu np. do instruktorów spadochronowych (instruktorów pokładowych).

Dowódca nr [...] zaznaczył, że jednocześnie stewardesa/steward może wykonywać obowiązki (czynności) na pokładzie statku powietrznego nie będąc członkiem personelu latającego. Taką możliwość daje bowiem treść § 9 ust, 5 ww. regulaminu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący podnosząc, iż rozkazem personalnym nr [...] z dnia 7 maja 2020r. Dowódcy [...] został wyznaczony do pełnienia służby na stanowisku stewarda, obsługa pokładowa, sekcja obsługi pokładowej Eskadry wsparcia Grupy działań lotniczych [...].

Skarżący zwrócił uwagę, iż w zakresie jego obowiązków wpisano zadania dla członka personelu pokładowego pkt 1-12 oraz 14 -16 oraz zobowiązano go do udziału w lotach operacyjnych (pkt 12), szkoleniach , treningach doskonalących (pkt 13) i wykonywania lotów w składzie załogi wojskowych statków powietrznych zgodnie z indywidualnym rocznym planem szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.

Skarżący podniósł, iż po odbyciu szkoleń i uzyskaniu stosownych certyfikatów Rozkazem dziennym Nr [...] z dnia 08 lutego 2021 r. potwierdzono jego przydatność do służby w charakterze członka personelu pokładowego, a rozkazem dziennym Nr [...] z dnia 17 maja 2021r. nadano mu uprawnienia do lotów w charakterze członka personelu pokładowego na samolocie [...].

Skarżący wyjaśnił, iż od tego dnia do chwili sporządzania wniosku o przyznanie dodatku specjalnego posiadał łączny nalot 25 godzin 9 minut.

Decyzją nr [...] z dnia 10 grudnia 2021 r. Dowódca Jednostki Wojskowej (dalej jako "organ" lub "Dowódca") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, iż zagadnienia indywidualnego rocznego planu reguluje Regulamin lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL- 2016).

Organ wskazał, iż Skarżący pełniąc zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W. nie jest zaliczany do personelu latającego według treści RL-2016. Wobec powyższego nie spełnia warunków formalnych określonych w rozporządzeniu do otrzymania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie wojskowych statków powietrznych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. D. zarzucając jej naruszenie:

- art. 138 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 80 ust. 4 u.s.w.ż.z poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. nr [...] z dnia 26 października 2021 r., mocą której bezpodstawnie odmówiono Skarżącemu dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych;

- art. 80 ust. 6 u.s.w.ż.z w zw. z § 8 ust. 4 rozporządzenia poprzez jego bezpodstawne zastosowanie;

- z ostrożności procesowej również naruszenie art. 2 ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997 r. 1. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako: Konstytucja) tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, art. 7 Konstytucji - zasady legalizmu w zw. z art. 6 w zw. z art. 107 § 1 pkt. 4 i 6 k.p.a poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o Regulamin lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (RL-2016) wprowadzony decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 179/Szkol/DG RZS z dnia 2 sierpnia 2016 r., który to nie posiada waloru normatywnego i nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie powinien być wiążący dla organów orzekających w sprawie.

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w decyzji organu I instancji.

Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko podkreślając specyfikę struktury wojskowej wymagającej regulowania sytuacji prawnych przez regulaminy. Pełnomocnik wskazał, że ani w ustawie ani w rozporządzeniu nie zawarto definicji składu załogi statku latającego czy katalogu personelu latającego.

Na pytanie Sądu dotyczące przyczyn zmiany regulaminu odnośnie stewardów pełnomocnik podaje, że do przyczyn zmiany regulaminu nie dotarł. Wojsko jest instytucją, które podlega ciągłym zmianom. Skład statku powietrznego jest wskazywany w rozkazach. Pełnomocnik organu podaje, że rozkazy nie mają za zadanie określać dodatku tylko mają charakter porządkujący funkcjonowanie jednostek wojskowych i poszczególnych żołnierzy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej o utrzymaniu w mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w W. orzekającej o odmowie przyznania dodatku specjalnego.

Materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy obowiązującej w momencie wydawania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 536 z późn. zm. - zwanej dalej u.s.w.ż.z. oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 966 z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie").

Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.s.w.ż.z. żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego:

1) dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej;

2) dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych;

3) dodatek za długoletnią służbę wojskową;

4) dodatek motywacyjny - dla żołnierzy zawodowych pełniących służbę w korpusach podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych za uzyskanie w opinii służbowej oceny co najmniej dobrej oraz posiadanie klasy kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 46a, w specjalności zgodnej z zajmowanym stanowiskiem służbowym;

5) dodatek funkcyjny - za pełnienie funkcji powierzonych w trybie określonym w art. 25a;

6) dodatek kompensacyjny.

W tym miejscu wskazać należy, iż u.s.w.ż.z. poza wskazaniem, iż dodatek specjalny przysługuje za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie określa żadnych innych przesłanek przyznania dodatku specjalnego.

Jednakże należy mieć na względzie, że w art. 80 ust. 6 pkt 1 u.s.w.ż.z. zawarto upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej by w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określił, w drodze rozporządzenia wysokość, szczegółowe warunki i tryb przyznawania i podwyższania dodatków specjalnego, służbowego i motywacyjnego, a także, w zależności od występujących okoliczności i tytułu ich wypłaty, możliwość obniżania i wstrzymywania tych dodatków.

Istotne jest, iż w myśl art. 80 ust. 6a pkt 1a pkt 1 u.s.w.ż.z. rozporządzenie powinno uwzględniać w szczególności w odniesieniu do dodatku specjalnego:

a) przy ustalaniu tytułów, za które dodatek przysługuje:

– charakter wykonywanych czynności,

– zakres wykonywanych czynności służbowych i ich specyfikę,

- obciążenia psychofizyczne na stanowiskach służbowych,

–wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowisk służbowych,

b) przy ustalaniu wysokości dodatku - możliwość ustalenia wysokości dodatku z niektórych tytułów w zależności od:

– liczby wykonanych czynności,

– wprowadzenia rocznych norm wykonywania tych czynności,

– stopnia szkodliwości lub uciążliwości pełnienia służby wojskowej,

– stażu służby żołnierza na stanowiskach służbowych;

Mając na uwadze ww. upoważnienie Minister Obrony Narodowej wydał stosowne rozporządzenie regulując w nim m.in. przesłanki przyznania dodatku specjalnego.

W myśl § 4 rozporządzenia żołnierze zawodowi otrzymują dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby m.in. z tytułu: 1) wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych; 2) wykonywania bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych.

Powyższe zapisy zostały doprecyzowane w § 8 rozporządzenia. W myśl § 8 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia żołnierz zawodowy, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej wynoszącej 0,30 - inni członkowie załóg, którzy wykonali do 500 godzin lotu.

Ponadto należy mieć na uwadze, iż zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia dodatek specjalny w wysokości określonej w ust. 1 przyznaje się żołnierzowi zawodowemu, który zgodnie z Indywidualnym rocznym planem szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, zwanym dalej "indywidualnym rocznym planem", w ciągu roku kalendarzowego wykonuje loty w wymiarze nie niższym niż:

1) 30 godzin - samolotem naddźwiękowym albo

2) 40 godzin - innym wojskowym statkiem powietrznym.

W przypadku pełnienia służby wojskowej na stanowisku służbowym, o którym mowa w ust. 1, przez część roku kalendarzowego, przyjmuje się liczbę godzin lotów przypadającą proporcjonalnie do okresu pełnych miesięcy kalendarzowych, w których żołnierz jest uprawniony do otrzymywania dodatku na zajmowanym stanowisku służbowym. Liczbę godzin lotów zaokrągla się w górę do pełnych godzin.

Mając na względzie powołane przepisy u.s.z.ż.z. oraz rozporządzenia stwierdzić należy, iż dodatek specjalny przyznaje się żołnierzowi zawodowemu za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby zawodowej (art. 80 ust. 1 pkt 1 u.s.w.ż.z.), w szczególności z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozp.), nie wcześniej niż od stwierdzonego w rozkazie dziennym dnia spełnienia przez żołnierza, określonych w odrębnych przepisach, warunków uprawniających do wykonywania czynności, za które przysługuje ten dodatek (§ 5 rozp.), lecz temu żołnierzowi zawodowemu, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje w ciągu roku kalendarzowego odpowiedni czas godzin lotu (w przedziale "30/40-500 godzin lotu" do "powyżej 2000 godzin lotu") w składzie załóg wojskowych statków powietrznych (§ 8 ust. 1 pkt 1-9 w zw. z § 8 ust. 4 rozp.).

W tym miejscu ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej błędnego zastosowania przez organ przepisu § 8 ust. 4 rozporządzenia, który – jak wskazano w skardze – nie stanowi dookreślenia podstaw przyznania dodatku specjalnego, Sąd stoi na stanowisku, że ów przepis nie ustanawia – jak przyjął organ – warunku przyznania ww. dodatku od posiadania Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, lecz ustanawia dolną granicę liczby godzin lotu (30/40 godzin w zależności od rodzaju samolotu/statku powietrznego), od której ów dodatek przysługuje. W zatem kontekście brak jest podstaw, by upatrywać podstaw przyznania lub odmowy przyznania – jak przyjęły organy wojskowe – od okoliczności, czy dany żołnierz nie tylko posiada, lecz czy wedle postanowień Regulaminu Lotów lotnictwa Sił Zbrojnych RP (RL-2016) dany żołnierz zawodowy zobowiązany jest posiadać ów Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu.

W świetle powyższego rację należy przyznać pełnomocnikowi skarżącego tylko w takim znaczeniu, że przepis § 8 ust. 4 rozporządzenia stanowi odesłanie do zasad określania wysokości dodatku specjalnego przysługującego żołnierzowi zawodowemu, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, lecz jedynie w kontekście ustalenia na podstawie Indywidualnego rocznego planu wykonanych liczby godzin lotu.

W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 80 ust. 6 u.s.w.ż.z. w zw. z § 8 ust. 4 rozporządzenia poprzez jego bezpodstawne zastosowanie należy uwzględnić jedynie w tym zakresie, że organ uczynił jako odrębną przesłankę przyznania dodatku specjalnego posiadanie Indywidualnego rocznego planu. Tymczasem ów Indywidualny roczny plan jest jedynie dokumentem, który ma potwierdzać liczbę godzin lotu, od której to m.in. zależy przyznanie i wysokość dodatku specjalnego z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych.

Oceniając spełnienie powyższych przesłanek organ wskazał, iż nie budzi wątpliwości, że Skarżący wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, posiadając ku temu stosowne uprawnienia.

Natomiast, w ocenie organu, ustalenia wymaga, czy posiada on Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, w rozumieniu § 8 ust. 4 rozporządzenia.

Organ zaznaczył, iż zagadnienie Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach uregulowane zostało w Regulamin lotów lotnictwa Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL-2016), wprowadzony decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 179/Szkol/DG RSZ z dnia 2 sierpnia 2016 roku, dalej jako "RL-2016". Organ uznał, iż nie wymienianie stewardes/stewardów jako członków personelu pokładowego powoduje, że grupa ta expressis verbis nie zalicza się do personelu latającego, a tym samym nie nadaje jej się Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.

Tym samym w niniejszej sprawie w istocie podstawą odmowy przyznania dodatku specjalnego nie stanowiły przepisy rozporządzenia czy też ustawy ale zapisy RL-2016.

W ocenie Sądu przyjęte przez organu obu instancji stanowisko uznać należy za nieprawidłowe. Po pierwsze wskazać należy, iż RL-2016, jak wynika z decyzji MON z 2 sierpnia 2016 r. nr 179/Szkol/DG RSZ wprowadzony został celem nowelizacji zasad wykonywania lotów przez lotnictwo Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym RL-2016 w żadnym wypadku nie może modyfikować postanowień aktów normatywnych wyższego rzędu – u.s.w.ż.w. i rozporządzenia, które zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP stanowią – w przeciwieństwie do ww. decyzji MON – źródła powszechnie obowiązującego prawa.

W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426 ze zm.), na podstawie którego wydano ww. decyzję nr 179/Szkol/DG RSZ, nie zawierał upoważnienia do regulowania kwestii związanych z uposażeniem żołnierzy zawodowych, w tym przedmiotowego dodatku specjalnego. Określa on bowiem, że Minister Obrony Narodowej realizuje ponadto zadania w zakresie wydawania decyzji i innych dokumentów w sprawach wynikających z zakresu działania Ministra Obrony Narodowej. Tak zaś przepisy art. 80 ust. 6 i 6a u.s.w.ż.z., ani żadne inne przepisy tej ustawy, jak i przepisy rozporządzenia nie uprawniają Ministra Obrony Narodowej do wydawania aktów o charakterze generalnym i abstrakcyjnym dotyczących uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym.

Przepis art. art. 71 ust. 1 u.s.w.ż.z. stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie. Wedle art. 72 ust. 1 u.s.w.ż.z. uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Wśród innych należności pieniężnych przepis art. 73 ust. 1 u.s.w.ż.z. wymienia m.in. dodatkowe uposażenie roczne. Przepis art. 80 ust. 1 u.s.w.ż.z. precyzuje zaś, jakie żołnierze zawodowi otrzymują dodatki do uposażenia zasadniczego, wymieniając m.in. dodatek specjalny (pkt 1). Jednocześnie wymaga podkreślenia, iż zgodnie z art. 80 ust. 4 us.w.ż.z. dodatki do uposażenia przyznaje, w formie decyzji, organ, o którym mowa w art. 104, tj. co do zasady (art. 104 ust. 1) - dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.

W oparciu o powyższe przepisy należy zatem stwierdzić, że brak jest normatywnych podstaw, by dekodując pojęcie "załóg wojskowych statków powietrznych" na potrzeby ustalenia kręgu żołnierzy zawodowych uprawnionych do przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów wojskowymi statkami powietrznymi uprawnione i prawidłowe było odwołanie się do odmiennego pojęcia "personelu latającego" zdefiniowanego w akcie prawa wewnętrznego – w decyzji MON dotyczącej Regulamin lotów RL-2016.

Z tych względów nie można uznać, by uprawniona była konstatacja organów orzekających, że dodatek specjalny za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych przysługiwał tylko personelowi latającemu zdefiniowanemu w § 9 RL-2016.

Z przepisów art. 80 ust. 1 pkt 1 u.s.w.ż.z. w zw. z § 4 pkt 1, § 5 i § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia jasno wynika bowiem, że dodatek specjalny przysługuje żołnierzom zawodowym, a nie tylko personelowi latającemu, z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, nie wcześniej niż od stwierdzonego w rozkazie dziennym dnia spełnienia przez żołnierza, określonych w odrębnych przepisach, warunków uprawniających do wykonywania czynności, za które przysługuje ten dodatek, i to żołnierzowi zawodowemu, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje w ciągu roku kalendarzowego odpowiedni czas godzin lotu (w przedziale od "30/40-500 godzin lotu" do "powyżej 2000 godzin lotu").

Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Skarżący rozkazem personalnym nr [...] z dnia 7 maja 2020r. Dowódcy [...] został wyznaczony do pełnienia służby na stanowisku stewarda, obsługa pokładowa, sekcja obsługi pokładowej, eskadry wsparcia, grupy działań lotniczych [...].

Jak wynika z wyciągu rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia 2 marca 2020 r. w sprawie nadania "zakresu obowiązków dla stanowisk służbowych (pracy) podległych żołnierzy zawodowych, pracowników resortu obrony narodowej Jednostki Wojskowej [...] do zadań Stewarda/Stewardesy należy m.in. wykonywanie obowiązków na pokładach statków powietrznych zgodnie z przepisami lotniczymi oraz statutem JW [...] w celu zapewnienia bezpieczeństwa pasażerów oraz wysokiego standardu obsługi pasażerskiej i co istotne wykonywania lotów w składzie załogi wojskowych statków powietrznych zgodnie z indywidualnym rocznym planem szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.

Ponadto w niniejszej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, iż Skarżący w roku 2021 wykonała 25 godzin i 9 minut lotu innym wojskowym statkiem powietrznym w rozumieniu § 8 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia.

Warto również, w świetle zarzutów do skargi, a przede wszystkim załącznika do skargi, odnotować, iż Skarżący posiada roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.

Z tych też względów stanowisko organu, iż roszczenie Skarżącego jest sprzeczne z przepisami oraz zasadami normującymi przyznawanie dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych uznać należy za co najmniej przedwczesne.

Pomijając kwestię prawidłowości odwołania się i zastosowania zapisów RL-2016 warto wskazać, iż zgodnie z obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 marca 2017 r. w sprawie korpusów osobowych, grup osobowych i specjalności wojskowych żołnierzy w czynnej służbie wojskowej (Dz. U. poz. 734 oraz z 2021 r. poz. 105) steward/stewardesa obok personelu aeromedycznego, pokładowej obsługi ładunku (wymienionych w RL-2016 jako członkowie personelu latającego) zaliczeni zostali do grupy osobowej pokładowej.

Mając powyższe na względzie podzielić należy zarzut skargi naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji art. 138 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 i 4 u.s.w.ż.z. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dowódcy JW [...] o odmowie przyznania Skarżącemu dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Tak organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję, jak i organ I instancji wydając decyzję z 26 października 2021 r. dopuścili się naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.s.w.ż.z. z uwagi na błędną wykładnię przepisów § 4 pkt 1 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia i przyjęcie, że Skarżący jako żołnierz zawodowy pełniący służbę na stanowisku stewardesy nie pełni służby o szczególnej właściwości lub w szczególnych warunkach, to jest, iż nie wykonuje lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych.

Rozpoznając sprawę ponowienie organ, biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu, powinien przeanalizować wniosek Skarżącego z uwzględnieniem powyżej wskazanych regulacji normatywnych pamiętając przy tym, iż wydając decyzję w przedmiocie dodatku specjalnego brak jest podstaw do oceny braku spełnienia przesłanek do przyznania dodatku specjalnego na podstawie Regulaminu lotów (RL-2016).

Na marginesie Sąd wskazuje, co zostało już wyjaśnione w pismach do pełnomocnika strony, iż Sąd nie znalazł podstaw do odroczenia terminu rozprawy. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo, jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba, że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z kolei stosownie do art. 110 tej samej ustawy rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, która dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Stosownie do art. 99 p.p.s.a. sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny.

Pomijając, że takiego zgodnego wniosku w sprawie nie było, to odroczenia rozprawy nie może uzasadniać chęć osobistego przedstawienia ostatecznego stanowiska w sprawie, skoro strona od samego początku reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnik wskazywała swoje żądania. Ponadto należy mieć na uwadze, iż w sprawie nie było przeszkód aby owe stanowisko przedstawić na piśmie czy też na samej rozprawie korzystając z możliwości ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wynagrodzenie reprezentującego go adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) , pamiętając przy tym, iż na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d P.p.s.a. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych.