Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 155/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 10 pkt 1,  par. 11,  par. 12 ust. 1,  par. 26
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 8 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. Z. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej w skrócie: ARiMR) z dnia 8 lutego 2018 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z siedzibą w Lewinie Brzeskim z dnia 15 listopada 2017 r., nr [...], w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 6 czerwca 2016 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z siedzibą w Lewinie Brzeskim z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej ([...]). Do płatności w ramach pakietu zrównoważony sposób gospodarowania ([...]) zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, natomiast w ramach pakietu międzyplon ozimy ([...]) wskazano działki rolne o areale [...] ha. Na działkach rolnych A, B, oraz C zadeklarowano rośliny: groch siewny, pszenżyto jare oraz rzepak ozimy, wchodzące w skład poplonu ozimego.

Po przeprowadzeniu w okresie od 17 listopada 2016 r. do 24 listopada 2016 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z siedzibą w Lewinie Brzeskim kolejną decyzją z dnia 15 listopada 2017 r., nr [...] (wcześniejsza decyzja organu pierwszej instancji z dnia 27 czerwca 2017 r została uchylona przez organ odwoławczy):

- przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w łącznej wysokości 12.056,40 zł w ramach wariantu: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania (kod[...], krajowa pozycja budżetowa[...]), w tym środki budżetu Unii Europejskiej 7.671,48 zł, środki krajowe 4.384,92 zł (pkt 1);

- odmówił przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej, o którą ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu: 8.2.1 Międzyplon ozimy i nałożył sankcję w wysokości 3 906,00 zł (pkt 2). Jednocześnie organ podał, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Decyzja została wydana na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1856, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą oraz § 2, § 3, § 10 pkt 1, § 11, § 12 ust. 1 i ust. 6, § 15 ust. 2, § 18 ust. 1 pkt 1, § 20 i § 26 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.

W uzasadnieniu decyzji odnośnie do wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy organ wskazał, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynosiła [...] ha. Organ ustalił też na podstawie przeprowadzonych kontroli, że na zdeklarowanych działkach rolnych A, B i C wysiana została niewłaściwa mieszanka, składająca się z grochu siewnego, pszenżyta jarego i rzepaku ozimego. Tym samym, zdaniem organu, nie został spełniony warunek przyznania pomocy określony w § 12 ust. 6 rozporządzenia, z którego wynika, iż w ramach wariantu 8.2.1 należy wykonać po zbiorze plonu głównego siewu roślin ozimych. W związku z powyższym działki z deklaracją wariantu 8.2.1 zostały wykluczone z płatności i nałożono sankcje. Organ stwierdził, że wyliczona różnica procentowa między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku w ramach powyższego wariantu międzyplon ozimy a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli wynosi 100%. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z 2014 r. Nr 181, str. 48, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Mając na uwadze powyższe odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariant: 8.2.1 Międzyplon ozimy i wymierzono karę w wysokości 3 906,00 zł, przyjmując stawkę płatności do 1ha w kwocie 420 zł, określoną w rozporządzeniu.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:

- art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez błędne rozpatrzenie całego materiału dowodowego, tj. z pominięciem informacji wynikających z raportu z kontroli na miejscu w zakresie stwierdzonego rodzaju mieszanki uprawnej w międzyplonie dla pakietu 8.2.1 na działkach rolnych B, C i A;

- § 4 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że nie był w gospodarstwie przestrzegany wymóg wysiania po zbiorze plonu głównego roślin ozimych jako międzyplonu ozimego do dnia 15 września i w związku z tym nie przysługuje stronie płatność w wariancie 8.2.1 do powierzchni ww. działek rolnych;

- art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez błędne zastosowanie do sytuacji uprawy w międzyplonie mieszanki upraw jarych w miejsce ozimych;

- art. 77 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez brak jego zastosowania przy analizie zasadności nakładania na rolnika sankcji w postaci kar administracyjnych za popełnione uchybienia.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o zmianę kwestionowanej decyzji poprzez przyznanie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący domagał się również zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 8 lutego 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy i przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy i rozporządzenia. Następnie organ przypomniał, że skarżący zadeklarował w ramach wariantu 8.2.1 uprawę międzyplonu ozimego składającego się z grochu siewnego, pszenżyta jarego oraz rzepaku ozimego na trzech działkach rolnych B, C oraz A. W ramach przeprowadzonej kontroli na miejscu została potwierdzona uprawa mieszanki zgodna z deklaracją we wniosku. Organ nie zgodził się ze skarżącym, że kontrola na miejscu nie potwierdziła uprawy pszenżyta jarego, ponieważ z protokołu z czynności kontrolnych, wynika, iż stwierdzona uprawa w międzyplonie to: groch siewny, pszenżyto jare, rzepak ozimy (str. 8 protokołu z czynności kontrolnych - działka rolna A, str. 11 protokołu z czynności kontrolnych - działka rolna B, str. 12 protokołu z czynności kontrolnych - działka rolna C). Stwierdził też, że dokumentacja z kontroli jest czytelna i kompletna, a tym samym należy uznać, że przeprowadzona kontrola w zakresie spornych działek nie wykazała nieścisłości z punktu widzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją zawartą we wniosku co do składu wskazanej mieszanki w międzyplonie ozimym a stwierdzonym w terenie stanem faktycznym. Następnie organ stwierdził, że co prawda dowód w postaci protokołu z czynności kontrolnych ma zasadnicze znaczenie, lecz skarżący składając wniosek zadeklarował skład mieszanki w międzyplonie jako groch siewny, pszenżyto jare oraz rzepak ozimy. Bez wątpienia taki skład mieszanki nie stanowi rodzaju mieszanki wskazanej przez ustawodawcę a mianowicie w przypadku międzyplonu ozimego mieszanka musi składać się z roślin ozimych. W omawianych przypadku, zadeklarowana przez skarżącego oraz potwierdzona w ramach kontroli mieszanka składała się zarówno z roślin ozimych, jak i jarych. Taki skład mieszanki jest sprzeczny z § 12 ust. 6 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których po plonie głównym są uprawiane rośliny ozime jako międzyplon ozimy - w przypadku wariantu drugiego. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącego, że stwierdzony skład mieszanki można było by rozważać jako niespełnienie wymogu, tym samym należałoby zastosować pomniejszenie płatności jako właśnie niespełnienie jednego z wymogów. W tym zakresie organ argumentował, że skarżący ubiegając się o płatność musi spełniać podstawowe warunki ubiegania się o nią. Przy czym należy rozróżnić warunki ogólne wspólne dla poszczególnych pakietów, jak i warunki przypisane do poszczególnych wariantów. Zdaniem organu, treść przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia stanowi warunek niezbędny do ubiega się o płatności w ramach pakietu 8.2.1. Dopiero po ocenie spełniania warunku można dokonywać oceny spełnienia poszczególnych wymogów przypisanych do pakietów. Natomiast płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, jeżeli m.in. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Tym samym, w ocenie organu, po niespełnieniu warunku podstawowego wymagania nie można dokonywać oceny spełnienia wymogów, lecz należy, jak to uczynił organ pierwszej instancji wykluczyć powierzchnię z płatności. Organ wyjaśnił też, że warunki przyznania pomocy zostały określone ogólnie w § 2 ust. 1 rozporządzenia, a szczegółowo (w odniesieniu do poszczególnych pakietów) w kolejnych przepisach rozporządzenia (§ 9-17 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Wymogi natomiast zostały określone w § 4 ust. 2 i w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Różnica między warunkami przyznania pomocy, a wymogami przejawia się przede wszystkim w skutkach, jakie są związane z ich niespełnieniem lub nieprzestrzeganiem. Konsekwencją niespełnienia warunków przyznania pomocy jest odmowa jej przyznania. Natomiast konsekwencją nieprzestrzegania wymogów jest zasadniczo zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w danym roku (§ 38 ust. 1 rozporządzenia) oraz windykacja z tytułu art. 35 rozporządzenia 640/2014. Właściwie zatem w wyniku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji uznał wnioskowaną do wariantu 8.2.1 powierzchnię [...] ha (łączną powierzchnię działek rolnych B, C oraz A) jako powierzchnię zawyżoną i zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 odmówił przyznania pomocy oraz nałożył sankcję wieloletnią. Organ wyjaśnił też, że gdyby np. w deklaracji podmiotu wnioskującego o płatności w ramach wariantu [...] stwierdzono w ramach mieszanki jedynie 2 rośliny ozime (zgodnie z wymogami mieszanka powinna składać się z 3 roślin uprawnych - ozimych) to należało uznać, iż warunek został spełniony z racji wysiewu jedynie roślin ozimych, lecz nie został spełniony wymóg wysiewu 3 roślin uprawnych - ozimych. I taka sytuacja wymagałaby zastosowania zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w danym roku (§ 38 ust. 1 rozporządzenia). Końcowo organ przedstawił szczegółowe wyliczenia płatności w ramach poszczególnych wariantów.

W skardze na powyższą decyzję T. Z. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu w zakresie naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy, § 4 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia oraz art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014.

W związku z tym zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

W motywach skargi podniósł, że wbrew twierdzeniom organów ARiMR stan faktyczny stwierdzony w trakcie kontroli przeprowadzonej jesienią 2016 r. w zakresie rodzaju upraw stwierdzonych w mieszance w wariancie 8.2.1 na przedmiotowych działkach rolnych nie pozwala na konstatację, że skarżący nie dokonał siewu mieszkanki składającej się z trzech gatunków roślin ozimych, jak to ostatecznie przyjęły organy obu instancji. Podniósł, że formularz z czynności kontrolnych został niewątpliwie wygenerowany do kontroli na podstawie danych zawartych we wniosku skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016. Wpisane w tabelach dane nie są uzupełniane przez inspektorów w trakcie czynności kontrolnych, gdyż nie dysponują oni możliwością drukowania stron raportu w trakcie inspekcji na terenie gospodarstwa. Potwierdzeniem powyższej tezy jest okoliczność, że raport w kształcie opracowanym na komputerze zza biurka rolnik otrzymuje od ARiMR dopiero po ukończeniu czynności kontrolnych celem jego podpisania i odesłania 1 egz. do organu. Skarżący wskazał też, że w formularzu 12.11. dla spornych działek dokonano następujących ustaleń w zakresie gatunku rośliny: rzepak, groch, pszenżyto. W części 20. w odpowiedzi na pytanie "Mieszanka uprawna wysiana na działce rolnej/działkach rolnych składa się co najmniej z 3 gatunków roślin, przy czym gatunek dominujący w mieszance lub gatunki zbóż wykorzystywane w mieszance nie przekraczają 70% jej składu" inspektorzy zaznaczyli odpowiedź "tak" dla wszystkich trzech działek rolnych. Formularze te zostały podpisane przez skarżącego w obecności kontrolujących, stanowią integralną część protokołu z kontroli i z żadnego ich fragmentu nie wynika, by stwierdzono w terenie mieszankę, która nie składała się z roślin ozimych. Tymczasem organy przyjęły, że dokumentacja kontrolna jest kompletna, czytelna i nie budzi wątpliwości, choć porównanie danych ze str. 8, 11 i 12 z danymi z załącznika 12.11. nie pozwala na tak jednoznaczne wnioski. Skarżący podkreślił, że wysiał na polu mieszankę roślin ozimych zgodnie wymogami programu i wariantu 8.2.1, a organ czyniąc swoje ustalenia w sposób wynikający z zaskarżonej decyzji naruszył art. 21 ust. 2 pkt 2, ponieważ nie rozpatrzył materiału dowodowego w jego całokształcie, tj. przy uwzględnieniu ustaleń zawartych w załączniku 12.11. do raportu z czynności kontrolnych. Dalej skarżący dowodził, że nawet przy założeniu, iż nie skomponował mieszkanki 3 roślin ozimych w międzyplonie, organy ARiMR w sposób wadliwy zastosowały do takiej sytuacji faktycznej § 4 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia, a w konsekwencji art. 19 ust. 2 rozporządzenia 640/2014, który stanowi podstawę prawną do sankcjonowania rolnika za zawyżenie powierzchni. W tym zakresie skarżący argumentował, że obowiązek skomponowania przez rolnika mieszkanki składającej się z minimum 3 gatunków roślin ozimych wynika z załącznika nr 3 do rozporządzenia, a jego nieprzestrzeganie skutkuje sankcjami w wysokości wynikającej z załącznika nr 7 do rozporządzenia. Jest to zatem wymóg dla tego wariantu, a nie warunek przyznania pomocy, który miałby zdaniem organów ARiMR, wynikać z § 12 ust. 6 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej w dniu 24 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Dodatkowo w kwestii wysiania pszenżyta i innych roślin powołał się na zasady doświadczenia życiowego, a także pewnej logiki zdarzeń, jakie miały miejsce w gospodarstwie i na tej podstawie wywiódł, że w dacie kontroli kontrolerzy nie byli w stanie odróżnić, czy mamy do czynienia z odmianą ozimą, czy jarą. W tym czasie pszenżyto jare by nie wzrosło. Skarżący podtrzymał stanowisko i wywody swojego pełnomocnika. Wyjaśnił również, że wniosku o przyznanie płatności nie wypełniał samodzielnie, co jest regułą. Wypełnia go pracownik ODR. Natomiast po odebraniu wypełnionego wniosku, skarżący zawiózł go do organu pierwszej instancji. Skarżący dowodził, że osoba, która wypełniała wniosek to pracownica ODR-u w [...] i to ona najprawdopodobniej odruchowo wpisała słowo "jare" przy pszenżycie. Wskazał też, że miał swoje nasiona, a okoliczności na które się powołuje, związane z wysianiem odpowiedniej odmiany pszenżyta wynikają z programu rolnośrodowiskowego, ale przede wszystkim z zapisów rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Pełnomocnik skarżącego dodał, że treść formularza 12.11 nie stwierdza nieprawidłowości co do składu mieszanki poplonu, a więc nie było przeszkód, aby go podpisać.

Na rozprawie sądowej w dniu 6 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, a pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, prezentując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że skarżący wystąpił o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r., deklarując realizację pakietu zrównoważony sposób gospodarowania (1.1) na areale [...].ha oraz pakietu międzyplon ozimy ([...]) na powierzchni [...] ha (działka A- [...]ha, działka B – [...] ha, działka C – [...] ha).

Rozstrzygnięciem z dnia 15 listopada 2017 r., utrzymanym w mocy zaskarżoną decyzją, organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu w ramach wariantu 1.1 płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w łącznej wysokości 12.056,40 zł (pkt 1), odmawiając przyznania płatności w ramach wariantu 8.2.1, z powodu wysiewu na działkach rolnych A, B oraz C niewłaściwej mieszanki roślin. Jednocześnie organ nałożył na skarżącego sankcję w wysokości 3.906 zł, potrącaną z płatności realizowanych przez organ w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że skarżący wniósł o przyznanie płatności na rok 2016 r., kontynuując podjęte w roku 2012 zobowiązanie rolnośrodowiskowe i deklarując określone działki do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 8.2 1 . W wyniku kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej stwierdzono, że wnioskodawca w ramach wariantu międzyplon ozimy na działkach A, B i C wysiał mieszankę następujących roślin: groch siewny, pszenżyto jare, rzepak ozimy. Zdaniem organów, skarżący nie spełnił tym samym warunku przyznania pomocy określonego w § 12 ust. 6 rozporządzenia, z którego wynika obowiązek wykonania siewu roślin ozimych po zbiorze plonu głównego.

W przekonaniu skarżącego, stanowisko organów ARiMR jest nieuzasadnione, ponieważ dokonał na polu wysiewu mieszanki roślin ozimych. Skarżący zakwestionował też ustalenia zawarte w formularzu z czynności kontrolnych oraz dowodził, że nawet przy założeniu, iż nie została wysiana prawidłowa mieszanka roślin, nieprawidłowość tę należy kwalifikować jako naruszenie wymogów, a nie warunków przyznania płatności.

Odnosząc się do tak zarysowanego sporu, w pierwszej kolejności odnotować trzeba, że stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1-4 cyt. już wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Istotne jest, że łączne spełnienie wyżej wskazanych przesłanek stanowi podstawę do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Jedną z nich jest, spełnienie warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu (pkt 4).

W myśl natomiast § 12 ust. 6 rozporządzenia, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 (pakiet nr 8), płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których po plonie głównym są uprawiane rośliny:

1) jako wsiewka poplonowa - w przypadku wariantu pierwszego;

2) ozime jako międzyplon ozimy - w przypadku wariantu drugiego;

3) jare jako międzyplon ścierniskowy - w przypadku wariantu trzeciego.

Powyższe wskazuje, że warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla pakietu 8, wariant 2, którego realizację zadeklarował skarżący, jest uprawianie - po plonie głównym - roślin ozimych jako międzyplonu ozimego. Ustawodawca przewidział zatem płatność w pakiecie 8 tylko do takich działek, na których po plonie głównym, określone rośliny są uprawiane.

W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie rolnym skarżącego w okresie od 17 listopada do 24 listopada 2016 r. wykazała natomiast, że skarżący na działkach rolnych nr A, B i C w ramach deklarowanej uprawy międzyplonu ozimego wysiał mieszankę składającą się z grochu siewnego, pszenżyta jarego oraz rzepaku ozimego. Ustalenia z kontroli zostały utrwalone w formie protokołu nr[...], który - wbrew twierdzeniom skarżącego - potwierdził wysiew niewłaściwej mieszanki roślin. Nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego, że dane zawarte w protokole, potwierdzające nieprawidłowość występującą na spornych działkach, zostały automatycznie wygenerowane na podstawie deklaracji we wniosku a brak jest adnotacji inspektorów, czy tego rodzaju mieszanka została rzeczywiście stwierdzona. Jak trafnie dostrzegł organ odwoławczy, po pierwsze skarżący był obecny przy kontroli, a następnie bez zastrzeżeń podpisał protokół. Po drugie, protokół ten zawiera nie tylko dane zadeklarowane przez wnioskodawcę, ale równię dane z kontroli na miejscu. We wniosku skarżący natomiast bezspornie zadeklarował wysiew mieszanki, zawierającej również pszenżyto jare, a kontrola jedynie wykazała, że skarżący dokonał tego rodzaju wysiewu. Istotne jest również to, że przesłany przez organ materiał dokumentacyjny w postaci zdjęć planu rolnośrodowiskowego oraz rejestru działalności rolnośrodowiskowej (Tabela A Rejestr działań agrotechnicznych) potwierdza, że skarżący na spornych działkach rolnych dokonał wysiewu mieszanki o składzie: rzepak ozimy, groch i pszenżyto jare. Tym samym nieuprawnione okazały się twierdzenia skarżącego, że powyższe dowody potwierdzają, iż wnioskodawca dokonał wysiewu właściwej mieszanki.

Zdaniem Sądu, w świetle omówionych dowodów bez wątpienia prawidłowe jest ustalenie i ocena organów, że skarżący nie spełnił warunku przyznania wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, określonego w przepisie § 12 ust. 6 rozporządzenia, a mianowicie nie uprawiał po plonie głównym roślin ozimych jako międzyplonu ozimego. Konsekwencją powyższego była odmowa przyznania skarżącemu pomocy w ramach pakietu 8.2.1.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo dokonały też oceny okoliczności faktycznych sprawy w kontekście przesłanek zawartych w 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. W tym zakresie słusznie stwierdziły, że niespełnienie przez skarżącego odnośnie do spornych działek warunku ubiegania się o przyznanie płatności do międzyplonu ozimego, oznacza, że skarżący zawyżył w 100% powierzchnię deklarowaną do płatności, co skutkowało nie tylko odmową przyznania pomocy, ale jednocześnie nałożeniem kary. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 zd. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli natomiast różnica ta przekracza 50% (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18 (art. 19 ust. 2 rozporządzenia). Organy właściwe również wyliczyły wysokość nałożonej na skarżącego sankcji, uwzględniając stawkę płatności do 1ha, która została określona w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym na kwotę 420 zł.

Ponadto, zdaniem Sądu, organy - wbrew zarzutom skargi - w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy w zakresie potrzebnym do rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy. Natomiast nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącego oraz dokonanie innej niż przedstawiona w skardze i w odwołaniu wykładni zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie świadczy o naruszeniu przepisów procesowych. W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że z art. 21 ust. 2 i 3 ustawy wynika, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w dosyć istotny sposób zmodyfikowane. Ustawodawca między innymi wyłączył stosowanie zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a. W świetle art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy, na organach Agencji nie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a jedynie jego wyczerpujące rozpatrzenie. Ponadto art. 21 ust. 3 ustawy stanowi, że organy Agencji nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów. Strona i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz przedstawiać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że ustawodawca zmodyfikował obowiązki organu wynikające z art. 7 i art. 77 K.p.a. i w omawianym zakresie powołane przepisy nie mają zastosowania w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy, w tym o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, gdyż postępowania te toczą się z uwzględnieniem uregulowań szczególnych (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 351/16, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił własnego dowodu podważającego wiarygodność dokonanych przez organ ustaleń. Tym samym nieuprawnione są zarzuty skarżącego, że organ błędnie rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy.

Reasumując Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi. Odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy w ramach pakietu 8.2.1, organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy i przedstawił w tym zakresie trafne stanowisko. Ponadto organ odwoławczy, stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania.

W tym stanie rzeczy, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.