Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 590/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5, art. 124 ust. 1, art. 128 ust. 4, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 35 ust. 1 i 2, art. 36 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], odmawiającą M. G. ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości położonej w C. przy ul. B. [...], na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1979 r., nr [...], zezwalającej na budowę magistrali ciepłowniczej.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 35 ust. 1 i ust. 2 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.), Prezydent Miasta C. udzielił Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli wiejskich w C. zezwolenia na zajęcie m.in. działki nr [...] o powierzchni [...] ha z przeznaczeniem na budowę magistrali ciepłowniczej w C. Przedmiotowa działka stanowiła współwłasność W. P., W. W. (matki M. G.) i M. L. K. Postanowieniem Sądu Rejonowego w C., sygn. akt [...] z dnia [...] października 1984 r. została zniesiona współwłasność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], a właścicielem tej nieruchomości stał się M. G. Działka ta obecnie jest oznaczona numerem [...]. Prawo własności zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C.

Decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 1979 r. ograniczone zostało prawo własności nieruchomości w pasie 20 metrów od krawędzi wykopu w obie strony dla składowania ziem i materiałów, natomiast po zakończeniu realizacji inwestycji w pasie 15 metrów od osi wykopu nie wolno było sadzić drzew oraz wznosić trwałych budynków i budowli. Zobowiązano ponadto wnioskodawcę inwestycji, tj. Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w C. do inwentaryzacji powstałych szkód w obecności właściciela nieruchomości oraz do wypłaty odszkodowania w ciągu 30 dni od dnia powstania szkody na podstawie szacunku biegłego i protokołu opisu nieruchomości ustalającego faktycznie poniesione straty. Inwestor zobowiązany był również do niezwłocznego zasypania i splantowania wykopów, nawiezienia ziemi humusowej oraz usunięcia wszelkiego zbędnego sprzętu i materiałów.

Przed zajęciem części nieruchomości była ona wykorzystywana do produkcji warzyw pod folią oraz porośnięta krzewami owocowymi i drzewami. M. G. w piśmie z dnia [...] marca 1982 r. skierowanym do Prezydenta Miasta C. wnioskował o zmianę trasy budowy magistrali ciepłowniczej, która koliduje częściowo z budynkiem, zobowiązując się do jego rozebrania. Wniosek ten został przesłany pismem z dnia [...] marca 1982 r. do Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Miejskiego w C. oraz do wiadomości Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w C. wraz z odpisem wniosku, (pisma te zachowały się w archiwum Urzędu Miasta C.). Prezydent Miasta C. pismem z dnia [...] marca 2011 r. wystąpił do następcy prawnego Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w C. - Zarządu Nieruchomości Wojewódzkich w L. z prośbą o przesłanie dokumentów archiwalnych dotyczących inwentaryzacji powstałych szkód oraz wypłaty odszkodowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zarząd Nieruchomości Wojewódzkich w L. poinformował, że w archiwum zakładowym nie zachowały się żadne dokumenty. Natomiast Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w C., jako użytkownik magistrali ciepłowniczej, w piśmie z [...] marca 2011 r., Ldz. [...], wyjaśnił, że od zakończenia inwestycji upłynęło ponad 20 lat i wiele dokumentów z powodu zakończenia okresu archiwizacji zostało zniszczonych lub zaginęło w wyniku likwidacji instytucji.

Prezydent Miasta C. wystąpił ponadto pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Archiwum Zakładowego Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o przesłanie jakichkolwiek archiwalnych dokumentów związanych z realizacją inwestycji na przedmiotowej działce. Z udzielonej pismem z dnia [...] maja 2011 r., informacji wynika, że brak jest w zasobach archiwalnych dokumentów dotyczących inwentaryzacji szkód oraz wypłaty odszkodowania.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r., skierowanym do Prezydenta Miasta C., M. G. zażądał ustalenia odszkodowania w kwocie [...] zł z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości położonej w C. przy ul. B. [...], oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha. Do wniosku dołączył sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego opinię dotyczącą oszacowania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. w C. z części tej nieruchomości oraz wynagrodzenia za ustanowienie na rzecz tej spółki służebności przesyłu z uwagi na posadowiony kanał ciepłowniczy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta C. odmówił ustalenia wnioskowanego odszkodowania.

W odwołaniu od tej decyzji M. G. wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 80 i art. 107 k.p.a.

Wojewoda L., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazał, że wbrew zarzutom odwołania, nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej. Organ podjął niezbędne kroki dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, występując m.in. z pismami do wskazanych w uzasadnieniu decyzji jednostek w celu zebrania archiwalnych dokumentów w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego, zarzut skarżącego o naruszeniu przepisów art. 77 § 1, i art. 80 k.p.a. również nie znalazł potwierdzenia w materiale dowodowym rozpatrywanej sprawy. Strony prawidłowo zostały powiadomione o terminie rozprawy administracyjnej i miały możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Organ pierwszej instancji w dniu [...] czerwca 2011 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem stron. W dniu [...] czerwca 2011 r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron (protokół w aktach sprawy). Z treści protokołu wynika, że M. G. posiada wiedzę na temat sposobu ustalenia odszkodowania za szkody powstałe w związku z budową ciepłociągu. Potwierdził, że wypłacone zostało odszkodowanie za zniszczone drzewa i krzewy, a po zakończeniu budowy wykonano rekultywację powierzchni gruntu. W toku rozprawy pełnomocnicy Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej sp. z o.o. w C. okazali do wglądu projekt zmiany trasy ciepłociągu opracowanej według sugestii M. G. Stwierdzili, że budynki gospodarcze, szklarnia oraz nasadzenia drzew i krzewów dokonane zostały w pasie 15 m, co było niedopuszczalne na mocy decyzji o zezwoleniu na budowę magistrali ciepłowniczej.

Wojewoda L. nie podzielił również zarzutu skarżącego, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy wskazał, że unormowania zawarte w przepisach art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. z 2010 r. Nr 102. poz. 651 ze zm., zwanej dalej u.g.n.) i art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 1958 r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości służyły i służą zarówno ochronie prawa własności przed samowolnymi działaniami jednostek, które posiadały zezwolenia na lokalizacje inwestycji, jak też usunięciu przeszkód spowodowanych negatywnym stanowiskiem właściciela sprzeciwiającego się udostępnieniu nieruchomości dla realizacji tych inwestycji. Konieczność uzyskania zezwolenia nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek podporządkowania się decyzji administracyjnej.

Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie doszło do bezprawnego pozbawienia władztwa nad nieruchomością. Z uzupełnionego przez pełnomocnika Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej sp. z o.o. w C. materiału dowodowego wynika, że sieć ciepłownicza przebiegająca przez nieruchomość M. G. została wyłączona z użytkowania w dniu [...] listopada 2011 r.

Zgodnie z dyspozycją art. 128 ust. 4 u.g.n., właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Art. 36 ust. 1 ustawy z 1958 r. stanowił, iż odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 strony ustalają na podstawie wzajemnego porozumienia, w razie sporu wysokość odszkodowania ustalał na wniosek zainteresowanej strony prezydent miasta. Odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o odszkodowanie. Roszczenie o takie odszkodowanie przedawniało się z upływem 3 lat od powstania szkody.

Z wyżej przedstawionych ustaleń wynika, że były właściciel przedmiotowej nieruchomości otrzymał takie odszkodowanie. W tej sytuacji słusznie organ pierwszej instancji uznał, iż obecnemu właścicielowi nieruchomości M. G. nie przysługuje roszczenie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.

Organ odwoławczy powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt I Aca 1095/05, w którym sąd rozważał, czy wynagrodzenie przysługuje również w wypadku publicznoprawnego ograniczenia wykonywania prawa własności nieruchomości na podstawie decyzji wydanych w trybie art. 35 ust. 1 art. 70 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustaw z 1958 r., z 1985 r i z 1997 r. W wyroku tym wyrażono pogląd, że odrębność uregulowania, publicznoprawny charakter ograniczenia oraz to, że przepisy ustaw nie przyznają w takim wypadku wynagrodzenia, przemawiają za tym, że to wynagrodzenie nie przysługuje. Właściciel ma jedynie prawo do odszkodowania, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód.

W tak ustalonym stanie prawnym nie ma, w ocenie Wojewody L., wątpliwości, że roszczenia skarżącego o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w kwocie [...] zł oraz o wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie [...] zł nie mogą zostać uwzględnione.

Skargę na powyższą decyzję wniósł M. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący otrzymał odszkodowanie, którego dotyczył wniosek. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów sądowych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że z literalnego brzmienia wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. wynika wprost, iż skarżący domagał się odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności swojej nieruchomości, przewidzianego w art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinno odpowiadać i wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. W ocenie skarżącego, jest oczywiste, że na skutek lokalizacji kanału ciepłowniczego zmniejszyła się wartość nieruchomości wnioskodawcy na skutek ograniczenia możliwości jej zabudowy oraz korzyści, które właściciel mógłby uzyskać, gdyby obciążenie nieruchomości nastąpiło na podstawie odpłatnego stosunku prawnego (np. najem, dzierżawa, użytkowanie, odpłatna służebność). Dlatego też do wniosku M. G. dołączył jako pomocniczą opinię rzeczoznawcy majątkowego określającą wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości i wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, przy czym opinia ta została wydana na potrzeby dochodzenia roszczeń cywilnych, kiedy nie wiadomo było, że lokalizacja kanału ciepłowniczego była poprzedzona decyzją wywłaszczeniową. Natomiast odszkodowanie przewidziane w art. 128 u.g.n. nie ma charakteru cywilnoprawnego. Użyty w tej ustawie termin "odszkodowanie" jest tylko językowo zbieżny z takim samym określeniem z kodeksu cywilnego." Stosownie do treści art. 130 ust. 1 i ust. 2 u.g.n., odszkodowanie ustala się w drodze opinii rzeczoznawcy majątkowego według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu stanu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W myśl § 43 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), przy ustalaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 u.g.n., uwzględnia się zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępniania nieruchomości na cele czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Zdaniem skarżącego, poza sporem powinno być, że ani on, ani jego poprzednicy prawni nigdy nie otrzymali odszkodowania z wyżej wymienionych tytułów. Ponadto niewątpliwe jest, iż powyższe roszczenia "zawierają się" w cywilnoprawnym odszkodowaniu za korzystanie z cudzej nieruchomości i wynagrodzeniu za ustanowienie służebności przesyłu. Skoro ustawa o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie rozstrzyga, iż odszkodowanie ustala się w drodze opinii rzeczoznawcy majątkowego, to ustawowym obowiązkiem organu pierwszej instancji było przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawcy, który powinien ustalić okoliczności wymienione w § 43 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wyceny (...) i ich wpływu na zmniejszenie wartości nieruchomości wnioskodawcy. Skoro sposób ustalenia odszkodowania jest uregulowany prawnie, to jakakolwiek inicjatywa wnioskodawcy w tym względzie była zbędna, a wywody [...] sp. z o.o. w zakresie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania do realiów niniejszej sprawy.

Skarżący wskazał, że podobnie rzecz się ma w zakresie zamierzonej przez [...]C sp. z o.o. zmiany trasy przebiegu kanału ciepłowniczego. Nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem odszkodowanie powinno być ustalone według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej. Okoliczność ta mogła być co najwyżej wzięta pod rozwagę przez rzeczoznawcę majątkowego przy ustalaniu odszkodowania w aspekcie okresu ograniczenia prawa własności wnioskodawcy.

Wszystkie podniesione wyżej argumenty wnikające z przepisów obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami mają, zdaniem skarżącego, zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ, jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, ma ona zastosowanie także do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

Skarżący podkreślił, że ani on, ani jego poprzednicy, wbrew stanowisku prezentowanym w decyzji, nigdy nie otrzymali odszkodowania objętego wnioskiem, a jedynie odszkodowanie za starty w roślinności oraz z tytułu rekultywacji gruntów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Kontrolą sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja wydana w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości położonej w C. przy ul. B. [...], dokonanego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1979 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 129 ust. 5 oraz art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl pierwszego z powołanych przepisów, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu:

1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;

2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;

3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Natomiast, stosownie do treści art. 128 ust. 4 u.g.n., odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

W związku z tym, iż ograniczenie własności nieruchomości położonej w C. przy ul. B. [...] nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy dyspozycje wyżej powołanych przepisów art. 129 ust. 5 i art. 128 ust. 4 u.g.n. mają zastosowanie w sytuacji, gdy ograniczenie własności nieruchomości nastąpiło po rządami nieobowiązującej już ustawy z dnia 12 marca 1958 r. bez ustalenia odszkodowania, a właściciel (bądź jego następca prawny) domaga się ustalenia tego odszkodowania na podstawie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wyjaśniając to zagadnienie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że z ogólnej zasady dotyczącej obowiązywania aktu prawnego wynika, że wchodzi on w życie z dniem ogłoszenia albo w innym wyraźnie wskazanym terminie i ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych od tego dnia. Jeśli natomiast wolą prawodawcy jest stosowanie aktu prawnego do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tego aktu, to zamieszcza w tej materii odpowiedni przepis.

Obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., zatem co do zasady jej przepisy, w tym art. 129 ust. 5 i art. 128 ust. 4, obowiązują od tej daty. Powołana ustawa zawiera przepisy przejściowe, które regulują zakres jej obowiązywania w odniesieniu do stanów faktycznych i prawnych mających miejsce przed dniem jej wejścia w życie.

Jednym z nich jest art. 216 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym, przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wynika z powyższego, że do stanów faktycznych, które wystąpiły pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r., przepisy obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się jedynie w zakresie obejmującym przesłanki i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (rozdział 6 dział III).

Tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy jest roszczenie o odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego w celu założenia magistrali ciepłowniczej, dokonane na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Obecnie zasady i tryb ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości m.in. przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej uregulowane są w art. 124 – 124a u.g.n., który zamieszczony został w rozdziale 4 działu III tej ustawy.

Ani art. 216 ust. 1 u.g.n., w którym mowa jedynie o odpowiednim stosowaniu przepisów rozdziału 6 działu III tej ustawy dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, ani żaden inny przepis tej ustawy, nie rozciągają zakresu jej obowiązywania do nieruchomości, których sposób korzystania został ograniczony na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Stąd wniosek, że dyspozycji art. 129 ust. 5 oraz art. 128 ust. 4 u.g.n. nie stosuje się do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tej ustawy, a zatem do spraw, w których przed tą datą wydano decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o wywłaszczeniu nieruchomości, albo przejęto nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa bez ustalenia odszkodowania. Skoro obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., a żaden jej przepis nie rozszerzył zakresu obowiązywania art. 129 ust. 5 oraz art. 128 ust. 4 na stany faktyczne zaistniałe pod rządami poprzednio obowiązujących ustaw, to w zakresie ustalania odszkodowań ma ona zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych od dnia 1 stycznia 1998 r. (tak m.in. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2006 r., II SA/Rz 260/06, ONSAiWSA 2007, Nr 4, poz. 92).

Potwierdzeniem powyższej tezy jest treść uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 1421 z 12.03.2003 r., str. 79), którą do art. 129 dodany został ustęp 5. Wynika z niej bowiem jednoznacznie, że intencją ustawodawcy nie było objęcie tą regulacją spraw, w których ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, wywłaszczenie, czy względnie nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1998 r.

Zatem, w związku z tym, że sposób korzystania z należącej do skarżącego nieruchomości został ograniczony na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera przepisu, który upoważniałby do ustalenia odszkodowania z tego tytułu, organy administracji zasadnie odmówiły ustalenia skarżącemu odszkodowania w niniejszej sprawie.

Jak zasadnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r. (II SA/Rz 849/10, niepubl.), powyższy pogląd znajduje uzasadnienie również w tym, że roszczenie odszkodowawcze w związku z ograniczeniem prawa do nieruchomości ma charakter cywilistyczny, zatem wszelkiego rodzaju administracyjne formy działania w tym aspekcie powinny być traktowane jako przypadki szczególne, wymagające wykładni zawężającej.

W związku z powyższym, skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu w oparciu o dyspozycję art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).