Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 260/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.3 ust. 1 pkt 3 lit. a, pkt. 4 lit. b, par. 9 ust. 2 pkt. 1, par. 10, par. 11
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: art. 9
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 36, art. 39 ust. 1 i ust.2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
article: art. 2, art. 32, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Dnia 11 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. oddala skargę, II. przyznaje r. pr. J. M., Kancelaria Prawna ul. [...] od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] ([...]) złotych. /-/B. Sokołowska /-/M. Kosewska /-/B. Koś


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870) - odmówił M. Z. przejęcie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

W uzasadnieniu kierownik Biura wskazał, że w dniu 1 lutego 2006 r. wydał decyzję o przyznaniu K. Z. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Zaznaczył przy tym, iż K. Z. we wniosku o przyznanie powyższej płatności oświadczył, iż zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w celu restrukturyzacji gospodarstwa: nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Organ podał, że w dniu 25 maja 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął akt notarialny rep. A [...] z dnia [...] r., w którym K. Z. przekazał w formie darowizny swojemu synowi M. Z. całe swoje zabudowane gospodarstwo rolne składające się z działek ewidencyjnych o numerach 16, 6, 14, 20 położonych w miejscowości P. oraz H. Do aktu notarialnego rolnik przedłożył ponadto zaświadczenie o stanie zdrowia, informacje o wyniku badań psychologicznych, kartę informacyjną leczenia szpitalnego, postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie pobicia go.

Organ wskazał, że na podstawie posiadanych dokumentów w dniu 8 grudnia 2008 r. wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego uzasadniając swoje stanowisko faktem niedotrzymania warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich – w dalszej części zwanego rozporządzeniem. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ II instancji.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego zaznaczył, że w dniu 10 marca 2009 r. M. Z. złożył pismo, w którym w imieniu własnym – z ostrożności procesowej – wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przejęcie płatności w ramach programu wspieranie gospodarstw niskotowarowych po K. Z. oraz złożył niniejszy wniosek.

Oceniając zasadność przedmiotowego wniosku organ podkreślił, że w § 11 powołanego rozporządzenia przewidziano przejęcie płatności tylko w przypadku, gdy nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności gospodarstwa złoży stosowne oświadczenie. Kierownik Biura Powiatowego zaznaczył przy tym, iż we wskazanym przypadku mamy do czynienia z terminem materialnoprawnym, który należy do kategorii terminów nieprzywracalnych. Poza tym organ zwrócił uwagę, że K. Z. nie jest beneficjentem programu renty strukturalne i z tego względu M. Z. nie może przejąć płatności w ramach działania 2 Wspieranie Gospodarstw Niskotowarowych. Ponadto podkreślił, że płatność o przejęcie której ubiega się M. Z. została wstrzymana dla gospodarstwa niskotowarowego na podstawie prawomocnej decyzji.

Wobec powoływania się przez wnioskodawcę na treść art. 36 rozporządzenia 817/2004 WE, Kierownik Biura Powiatowego wskazał, że przepisy powołanego rozporządzenia nie sprzeciwiają ani celom, ani wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1258/99 z dnia 17 maja 1999 r., obowiązującym dla okresu budżetowego 2004 – 2006.

W konkluzji uzasadnienia decyzji organ ponownie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki z § 11 rozporządzenia, przeniesienie własności nie nastąpiło bowiem na następcę producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z. zarzucił;

- naruszenie prawa materialnego poprzez nierozpatrzenie sprawy w zakresie przejęcia zobowiązań przez następcę prawnego gospodarstwa niskotowarowego – tj. naruszenie przepisu art. 36 w zw. z art. 39 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 817/2004 WE oraz

- naruszenie prawa procesowego poprzez niedoinformowanie strony postępowania o przysługujących jej prawach i obowiązkach tj. naruszenie art. 9 k.p.a.

Wobec powyższego odwołujący wniósł o uchylenie niniejszej decyzji i przyznanie mu płatności lub uchylenie niniejszej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania producent rolny podniósł, iż w trakcie realizacji przedmiotowego działania stan zdrowia jego ojca znaczenie się pogorszył, w konsekwencji czego otrzymał orzeczenie lekarskie o okresowej całkowitej niezdolności do pracy. Zaznaczył, że gdy stan zdrowia jego ojca pogorszył się na tyle, iż nie był już w stanie dalej pracować w gospodarstwie przekazał mu je. Odwołujący wskazał, że o przekazaniu gospodarstwa wielokrotnie informował Biuro Powiatowe ARiMR, z prośbą o udzielenie informacji jakich czynności ma dokonać, by płatność przeszły na niego. Jednak stwierdził, że w Biurze Powiatowym nie udzielono mu żadnych informacji.

Powołując art. 36 oraz art. 39 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 817/2004, odwołujący stwierdził, że bezspornie u jego ojca wystąpiła niezdolność do wykonywania zawodu, o której mowa w ostatnio powołanym przepisie.

Zdaniem wnioskodawcy, brak złożenia przez niego wniosku o przejęcie płatności wynika ewidentnie nie tyle z niedoinformowania go przez ARiMR, ale wręcz wprowadzeniu go w błąd, a to stanowi ewidentnie naruszenie art. 9 k.p.a.

Dodatkowo odwołujący zarzucił niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy – naruszenie art. 7 k.p.a oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całości materiału dowodowego – naruszenie art. 77 k.p.a.

Decyzją z dnia 4 lutego 2010 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na stan faktyczny sprawy oraz powołał argumentację w przeważającej części tożsamą ze stanowiskiem organu I instancji. Dokonując merytorycznej oceny wniosku odwołującego, Dyrektor powołał § 11, § 3 ust.1 pkt 4 lit. b oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Odnośnie powołanego przez producenta rolnego art. 36 rozporządzenia nr 817/2004 WE, organ II instancji zwrócił uwagę na pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/PO 249/09, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. regulujące przejęcie przyznanego dofinansowania dla gospodarstwa niskotowarowego w sytuacji przeniesienia własności gospodarstwa przez beneficjenta podczas okresu ważności zobowiązania, nie sprzeciwiają się ani celom, ani wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Rady. W opinii organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 39 Komisji (WE) nr 817/2004. Organ zwrócił uwagę, iż odwołujący odniósł się jedynie do ust.1 lit. b art. 39 powołanego rozporządzenia nr 817/2004, a winien mieć również na względzie ust. 2 art. 39. Przy czym odpowiednia regulacja została zawarta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w § 9 ust. 2 pkt 1. Ustawodawca przewidział bowiem, iż – w sytuacji podobnej jak wskazana art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004 – jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa, m.in. z powodu długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, przy czym przepis wymaga oświadczenia producenta rolnego o zaistnieniu tych okoliczności. Organ odwoławczy zauważył jednak, iż okoliczności, o których mowa w § 9 i zawarte w nim zastrzeżenia, odnoszące się m.in. do długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego mogłyby być wzięte pod uwagę wyłącznie w przypadkach, w tym przepisie określonych tj. jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, a nie w przypadku przeniesienia własności gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji zasady wynikającej z art. 9 k.p.a. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego podkreślił, że K. Z. składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej dla gospodarstwa niskotowarowego złożył jednocześnie oświadczenie, że zobowiązuje się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności. Dodatkowo na formularzu wniosku zawarto pouczenie, że zobowiązanie powyższe nie dotyczy przeniesienia własności gospodarstwa na rzecz następcy wnioskodawcy, któremu przyznano rentę strukturalną. Przekazujący gospodarstwo podpisał również oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego i że jest świadom skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu.

Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że udzielanie stronie należytej i wyczerpującej informacji przez organ administracji w konkretnej sprawie, należy odróżnić od doradztwa prawnego. Z tych również przyczyn za niezasadny organ II instancji uznał także zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. Organ podkreślił, iż w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma bowiem żadnego dowodu wskazującego na to, że przed dniem 9 maja 2007 r. tj. przed dniem zawarcia umowy darowizny, zarówno K. Z., czy też M. Z. zwracali się o udzielenie jakiejkolwiek informacji, bądź informowali Organ I instancji o okolicznościach związanych z otrzymywaną pomocą finansową.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. Z. powyższej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego poprzez nierozpatrzenie sprawy w zakresie przejęcia zobowiązań przez następcę prawnego gospodarstwa niskotowarowego - tj. naruszenie przepisu art. 36 w zw. z art. 39 ust. 1 lit. b rozporządzenia 817/2004 WE.

2. Naruszenie prawa materialnego poprzez nierozpatrzenie sprawy w zakresie przejęcia zobowiązań przez następcę prawnego gospodarstwa niskotowarowego – tj. naruszenie przepisu art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r.

3. Naruszenie prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie art. 47 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r.

4. Naruszenie prawa procesowego poprzez niedoinformowanie strony postępowania o przysługujących jej prawach i obowiązkach tj. naruszenie art. 9 k.p.a.

Wobec powyższego skarżący wniósł o:

1. uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie prawa do zobowiązań i płatności lub

2. uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,

3. zwolnienie go od kosztów postępowania,

4. zasądzenie kosztów postępowania,

5. przeprowadzenie wnioskowanych dowodów.

W uzasadnieniu skargi producent rolny powołując art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) podkreślił, że przepis ten w żaden sposób nie różnicuje sposobu przekazania na własność gospodarstwa rolnego, a tym bardziej nie ogranicza jego obowiązywania tylko i wyłącznie do przekazania gospodarstwa rolnego w przypadku przejścia beneficjenta na rentę strukturalną. Skarżący wskazał ponadto, że powyższego wymogu nie przewiduje również art. 36 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. W konsekwencji, zdaniem wnioskodawcy § 3 ust. 1 pkt 4 lit b oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na Wspieranie Gospodarstw Niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich jest niezgodny z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz z art. 92 ust. 1, art. 2 i art. 32 Konstytucji, przez to, że ograniczył prawo do przejścia płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych w sytuacji przeniesienia własności gospodarstwa rolnego wyłącznie na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną. W ocenie skarżącego powyższe prowadzi do wniosku, że przepisy § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, a tym samym są sprzeczne z art. 92 Konstytucji. Wnioskodawca zaznaczył, iż z delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. nie wynika, aby Rada Ministrów została upoważniona do zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych w sytuacji przeniesienia własności gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącego powyższa regulacja przez nieracjonalność zróżnicowania podmiotów, jest niezgodna z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

W dalszej części skargi producent rolny wskazał na zasadę bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego, jego pierwszeństwa przed prawem krajowym, podkreślił prawny nakaz dokonywania wykładni przepisów prawa krajowego zgodnie z prawem wspólnotowym, uwzględniający istotę i cel regulacji prawnej w ramach wspólnej polityki rolnej.

Skarżący zwrócił uwagę, iż w niniejszej sprawie, aktami prawa wspólnotowego istotnymi z punktu widzenia określenia i zdefiniowania celu regulacji nakierowanej na wspieranie rozwoju obszarów wiejskich były i są rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) oraz wydane w jego wykonaniu rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 16/98 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do treści art.1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270) zwanej dalej jako p.p.s.a, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji, wobec wniosków zawartych w skardze, stwierdzić należy, iż sąd administracyjny nie ma możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.

Dokonana przez Sąd ocena legalności decyzji organów obu instancji odmawiających skarżącemu przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, prowadzi do wniosku, iż zostały one wydane zgodnie z prawem procesowym i materialnym.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), wydanego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Przepis § 3 powołanego rozporządzenia określa przesłanki, jakie muszą być spełnione, aby producent rolny mógł uzyskać płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Treść wymaganych przesłanek, a w szczególności, wymóg posiadania prawa własności gospodarstwa rolnego (§ 3 ust.1 pkt 3 a) oraz zobowiązanie się producenta rolnego do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego ( § 3 ust.1 pkt 4b) wskazuje, że pomoc finansowa na wspieranie gospodarstw niskotowarowych poddana została bardziej rygorystycznym regułom niż inne formy pomocy finansowej, przyznawane w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Jednym zaś z istotnych wymogów jest właśnie wyłączenie możliwości przeniesienia prawa do płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w przypadku zbycia przez producenta rolnego gospodarstwa niskotowarowego, stąd też obowiązek zobowiązania się przez producenta do nieprzenoszenia własności gospodarstwa przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności, a także określenie, sankcji, jakie są stosowane w przypadku, gdy mimo złożonego zobowiązania, producent rolny przeniesie prawo własności gospodarstwa.

Zgodnie z § 10 powołanego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem § 11.

Natomiast stosownie do § 11 powyższego rozporządzenia w przypadku gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży oświadczenie, w którym zobowiąże się do:

1) realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz

2) nieprzenoszenia własności tego gospodarstwa

- do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego właściciela tego gospodarstwa (ust. 1).

Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:

1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której nastąpiło przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego, oraz

2) kopię decyzji przyznającej płatność dla gospodarstwa niskotowarowego poprzedniemu właścicielowi tego gospodarstwa (ust. 2).

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego nie podlega zwrotowi (ust. 3).

Z powyższej regulacji wynika, że przejęcie płatności jest możliwe pod warunkiem, iż przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego nastąpiło na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności gospodarstwa złoży stosowane oświadczenie.

Z niekwestionowanych okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżący aktem notarialnym z dnia 9 maja 2007 r. nabył gospodarstwo rolne od swojego ojca K. Z., który był uprawniony do płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, przyznanej decyzją z dnia 1 lutego 2006 roku. Ubiegając się o przedmiotową płatność ojciec skarżącego K. Z. zobowiązał się - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 b i ust. 3 powyższego rozporządzenia - do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem, że zobowiązanie to nie dotyczy przeniesienia własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną. Mimo podjętego zobowiązania, K. Z. w dniu 9 maja 2007r., na podstawie umowy darowizny, przeniósł własność gospodarstwa na rzecz syna M. Z., nie uzyskawszy przy tym renty strukturalnej. W konsekwencji decyzją z dnia 8 grudnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego – działając na podstawie § 10 powołanego rozporządzenia -wstrzymał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznaną K. Z. Powyższa decyzja została utrzymana przez organ odwoławczy, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 29 września 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Po 249/09 oddalił skargę K. Z. Zatem płatność, o przejęcie której ubiega się skarżący została wstrzymana dla gospodarstwa niskotowarowego na podstawie prawomocnej decyzji o wstrzymaniu płatności.

Wobec powyższego, w rozpatrywanej sprawie organy zasadnie ustaliły, iż głównym powodem odmowy przyznania skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego jest brak wystąpienia przesłanki z §11 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. tj. przeniesienie własności nie nastąpiło na następcę producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną.

Skarżący w zarzutach podniesionych w skardze, wskazał na naruszenie przepisu art. 36 i art. 39 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji I Gwarancji Rolnej (EFOR) (Dz.U.UE.L.04.153.30) oraz naruszenie przepisu art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE L 2006.368.15) polegające na – jak wskazał - nierozpatrzeniu sprawy w zakresie przejęcia zobowiązań przez następcę prawnego gospodarstwa niskotowarowego. Dodatkowo zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie art. 47 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r.

Podkreślenia wymaga fakt, iż przepisy art. 36 i art. 38 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817 z dnia 29 kwietnia 2004r. są zbliżone w swojej treści odpowiednio do przepisów art. 44 ust. 1 i art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Należy bowiem zauważyć, iż art. 64 ostatnio powołanego rozporządzenia uchyla z dniem 1 stycznia 2007 r. rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004, z tym że stanowi, iż rozporządzenie to ma nadal zastosowanie do środków zatwierdzonych przed dniem 1 stycznia 2007 r. na mocy rozporządzenia (WE) nr 1257/1999. Zatem w przedmiotowej sprawie nadal znajduje zastosowanie rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 (decyzja przyznając płatność dla gospodarstwa niskotowarowego została wydana 1 lutego 2006 r.), a nie obowiązujące od 1 stycznia 2007 r. rozporządzenie Komisji Wspólnoty Europejskiej nr 1974/2006.

Oceniając zasadność zarzutów skargi Sąd pragnie zauważyć, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 września 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Po 249/09 dotyczącej wstrzymania K. Z. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób obszerny odniósł się do zarzutu naruszenia art. 36 i art. 39 rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 oraz zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. , którą to argumentację Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.

W ocenie Sądu, wskazane wyżej zarzuty są bezzasadne.

Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, prawo wspólnotowe, w tym obowiązujące dla okresu budżetowego 2000 – 2006 rozporządzenie Rady (WE) nr 1258/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. U.UE L 160 z 26 czerwca 1999), poza wskazaniem celów i warunków przyznawania pomocy finansowej, zezwalało państwom członkowskim na ustanowienie dalszych lub bardziej restrykcyjnych warunków, dla przyznania wsparcia Wspólnoty dla rozwoju wsi, pod warunkiem jednak, że warunki te będą zgodne z celami i wymaganiami zawartymi w niniejszym Rozporządzeniu ( art. 37 rozporządzenia).

Zdaniem Sądu, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r., regulujące przejęcie przyznanego dofinansowania dla gospodarstwa niskotowarowego, w sytuacji przeniesienia własności gospodarstwa przez beneficjenta podczas okresu ważności zobowiązania, nie sprzeciwiają się ani celom, ani wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Rady. Skarżący zaś, w tym zakresie, nie przedstawił żadnych przeciwnych temu stanowisku argumentów.

Zdaniem Sądu, nie doszło również do naruszenia przepisu art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004.

Skarżący wskazując na ten przepis, odwołuje się wyłącznie do ust. 1, zgodnie z którym, bez uszczerbku dla rzeczywistych okoliczności, które należy uwzględnić w indywidualnych przypadkach, Państwa Członkowskie mogą uznać, w szczególności, następujące kategorie siły wyższej:

a) śmierć rolnika;

b) długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli wywłaszczenie to nie mogło być przewidziane w dniu podjęcia zobowiązania;

d) klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa; gospodarskich;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należących do rolnika zwierząt.

Tymczasem, z tego samego przepisu art. 39 ust. 2 wynika, iż o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Ten termin może zostać przedłużony o 20 dni roboczych, w przypadku gdy taka możliwość przewidziana jest w dokumencie programowania.

Odpowiednia regulacja zawarta została w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r, w § 9 ust. 2 pkt 1.

Ustawodawca przewidział bowiem, iż w sytuacji podobnej, jak we wskazanym art. 39 rozporządzenia nr 817/2004, tj. jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa, m.in. z powodu długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona. Przepis wymaga jednak również tutaj oświadczenia producenta rolnego o zaistnieniu tych okoliczności.

Zauważyć jednak należy , że okoliczności, o których mowa w § 9 i zawarte w nim zastrzeżenia, odnoszące się, m.in., do długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, mogłyby być wzięte pod uwagę wyłącznie w przypadkach, w tym przepisie określonych, tj., jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1.

W przypadku przeniesienia własności gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności, tak , jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, podstawą wstrzymania płatności jest przepis § 10 rozporządzenia, który wyraźnie stanowi, że przyznana płatność podlega wstrzymaniu i zwrotowi.

Jedynym zaś zastrzeżeniem jest tutaj wyłącznie § 11, a w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki tam wskazane.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady udzielania stronie informacji, a skarżący nie uzasadnił tego zarzutu w sposób pozwalający na inną ocenę.

Należy bowiem zauważyć, iż ojciec skarżącego K. Z. składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej dla gospodarstwa niskotowarowego, złożył jednocześnie zobowiązanie – które było warunkiem przyznania mu tej pomocy – w którym zobowiązał się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności.

W formularzu wniosku, który złożył K. Z., wnioskując o przyznanie pomocy, poza treścią zobowiązania, o którym mowa, znajduje się pouczenie, iż zobowiązanie to nie dotyczy przeniesienia własności gospodarstwa na rzecz następcy wnioskodawcy, któremu przyznano rentę strukturalną.

K. Z. podpisał również oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego i że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych".

Treść zobowiązania oraz pouczenie, o których mowa wyżej, zawierają dokładnie treści wynikające z przepisów § 10 i § 11 rozporządzenia. Nie można zatem uznać, wbrew stanowisku skarżącego, iż on, bądź jego ojciec nie posiadali informacji, w jakich okolicznościach może dojść do przekazania gospodarstwa, nie tracąc jednocześnie prawa do wypłaty przyznanej pomocy finansowej.

Ponadto, co nie budzi wątpliwości, zgodnie z art. 9 kpa, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Zakres przedmiotowy udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ obowiązany jest zatem do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem konkretnej sprawy administracyjnej, od chwili jej wszczęcia, aż do zakończenia decyzją. Z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie, nie wynika, aby po wydaniu decyzji o przyznaniu K. Z. płatności z dnia 1 lutego 2006r., do chwili wystąpienia przez niego z pismem z dnia 21 maja 2007r., w którym zwrócił się do organu o przekazanie dalszej pomocy synowi M. Z. i poinformował o przekazaniu gospodarstwa na rzecz syna, dołączając akt notarialny z dnia 9 maja 2007r., toczyło się przed organem jakiekolwiek postępowanie, które obligowałoby organ do działania na podstawie art. 9 kpa.

Podkreślić bowiem należy, iż udzielanie stronie należytej i wyczerpującej informacji przez organ administracji w konkretnej sprawie, należy odróżnić od doradztwa prawnego. Artykuł 9 k.p.a. nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa. Nie może być również utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych, (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2006r. I OSK 1148/05).

Nie ma w sprawie żadnego dowodu wskazującego na to, iż przed dniem 9 maja 2007r., tj. przed dniem zawarcia umowy darowizny, skarżący, bądź jego ojciec zwracał się do organu o udzielenie mu jakiejkolwiek informacji.

W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut niezgodności § 3 ust. 1 pkt 4 lit.b oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz art. 92 ust. 1, art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Zgodnie bowiem z art. art. 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską. Zdaniem Sądu właśnie szczegółowymi warunkami udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, są wymogi określone w § 3 ust. 1 pkt 4 lit.b oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Dodatkowo należy zauważyć, iż z powołanej treści art. 3 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy wynika, iż Rada Ministrów sporządzając przedmiotowe rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2004 r. zobowiązana była uwzględnić ustalenia dokonane z Komisją Europejską. W konsekwencji niezasadne są twierdzenia skarżącego o niezgodności niniejszego rozporządzenia z prawem wspólnotowym oraz naruszenia art. 92 ust. 1, art. 2 Konstytucji. Dodatkowo, wbrew stanowisku skarżącego, rozporządzenie Rady Ministrów nie narusza wyrażonej w art. 32 Konstytucji zasady równości obywateli. Podkreślenia bowiem wymaga fakt, iż rozporządzenie to jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i tym samym wprowadza dla wszystkich producentów rolnych równe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 250 powołanej ustawy oraz i § 14 ust.2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

/-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś