Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 967/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1 i § 2 oraz 163 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi W.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2022 r., nr 1801-IGC.48.28.2022.3 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wydał decyzję znak [...], w której:

1. stwierdził niewykonanie przez przewoźnika: W. B. (Skarżący) prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą FHUP "B. obowiązku określonego w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1857 - dalej ustawa SENT), poprzez nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu [...] o wymagane dane,

2. stwierdził niewykonanie przez ww. przewoźnika obowiązku określonego w art. 5 ust. 4 lit. c ustawy SENT, poprzez zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących numeru rejestracyjnego środka transportu w zgłoszeniach przewozu: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],

3. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT,

4.nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, w zgłoszeniu przewozu [...],

5. odstąpił od nałożenia na ww. przewoźnika kary pieniężnej, o której mowa wart. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, w stosunku do zgłoszeń przewozu:[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Powyższa decyzja została prawidłowo doręczona w dniu 12 kwietnia 2022 r.

Pismami z dnia 30 kwietnia 2022 r., nadanymi w dniu 30 kwietnia 2022 r. w placówce pocztowej R. [...], Skarżący:

- wniósł odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego oraz

- złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Organ odwoławczy ustalił, że termin do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego upływał 26 kwietnia 2022 r., a Skarżący odwołanie od przedmiotowej decyzji nadał w placówce pocztowej w dniu 30 kwietnia 2022 r. Dlatego postanowieniem znak [...] z dnia 20 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że po odebraniu decyzji wyjechał w celach służbowych. Podczas wyjazdu miała kontakt z osobą zarażoną COV/ID-19. Po powrocie Skarżący zauważył u siebie oznaki przeziębienia mogące wskazywać na zakażenie wirusem. W związku z powyższym, zmuszony był odbyć obowiązkową izolację domową. W konsekwencji nie miał możliwości przesłania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w terminie przewidzianym przepisami prawa. Skarżący podkreślił, że uchybienie terminowi wynikało z sytuacji losowej, nie wynikało z zaniedbania, lecz z konieczności wypełnienia narzuconego prawnie obowiązku izolacji po kontakcie z osobami zakażonymi COVID-19.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022r., znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego znak [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu podał, że w realiach niniejszej sprawy, Skarżący nie wykazał okoliczności, które uprawdopodobniły brak jej winy przy uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Podnoszona w tym zakresie kwestia narzuconego prawnie obowiązku izolacji została jednoznacznie wyjaśniona. Od 28 marca 2022 r. obowiązek izolacji i kwarantanny został zniesiony. Zatem argument ten nie może stanowić przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 8 kwietnia 2022 r., doręczonej Skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2022 r. Ponadto Skarżący nie wskazał innych przyczyn uniemożliwiających złożenie odwołania w ustawowym terminie. W związku z powyższym nie zaistniały przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie.

Na powyższe postanowienie organu odwoławczego Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. naruszenie przepisu art. 6 organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

2. art. 7 w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu łub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

3. art. 8 organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

4. art. 10 § 1 organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

5. art. 124 § 2 postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.

Skarżący zarzucił, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 124 § 2 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia postanowienia, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności wyłączających zastosowanie art. 58 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzoneracyjnych. Wnioski wysnute przez organ administracji publicznej nie są w tym wypadku oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, a są jedynie swobodną interpretacją dowodów rozpatrywanych wybiórczo.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zawartych w skardze w pierwszej kolejności należy zauważyć, że Skarżący formułując zarzuty wskazał jedynie numery artykułów które jego zdaniem organ naruszył, nie podaj jednak o jaką ustawę mu chodzi. Z uzasadnienia skargi można przypuszczać, że Skarżący zarzuca organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zasadności zarzutów naruszenia przepisów określonych w skardze (art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 58, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 k.p.a.), należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi nie mogło dojść do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ten akt nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Postępowania dotyczące nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązków określonych w ustawie SENT, jak i wszelkie inne kwestie proceduralne związane z tymi karami - w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie - prowadzone są na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej o.p.) co wynika z regulacji zawartej w art. 26 ust. 5 ustawy SENT.

Pomimo wskazanego deficytu skargi, uwzględniając fakt, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, należy zaskarżone postanowienie poddać ocenie. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 i § 2 oraz 163 § 2 o.p. Przepisy te stanowią, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 162 § 1 o.p.). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2 tego przepisu). W sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy, a w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 163 § 1 i § 2 o.p.).

Wskazane regulacje prawne zawierają cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

Ustanowiona w powołanym przepisie instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę.

Przy ocenie ww. spornych przesłanek należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. stosowną argumentacją powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, iż od uznania organu administracji publicznej zależy ocena w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stron. Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści przepisu art. 162 § 1 o.p. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna.

Skarżący we wniosku z 30 kwietnia 2022 r. podał jedynie, że po odebraniu decyzji wyjechał w celach służbowych. Podczas wyjazdu miał kontakt z osobą zarażoną COVID-19. Po powrocie zauważył u siebie oznaki przeziębienia mogące wskazywać na zakażenie wirusem. W związku z powyższym, zmuszony był odbyć obowiązkową izolację domową. W konsekwencji nie miał możliwości przesłania odwołania w terminie przewidzianym przepisami prawa. Podkreślił, że uchybienie terminowi wynikało z sytuacji losowej, nie wynikało z zaniedbania, lecz z konieczności wypełnienia narzuconego prawnie obowiązku izolacji po kontakcie z osobami zakażonymi COVID-19.

Wbrew zarzutom skargi, wyjaśnienie zawarte w piśmie z 30 kwietnia 2022 r. (przyczyna chorobowa) nie stanowi okoliczności, która w sposób obiektywny uzasadniałaby przywrócenie terminu. Skarżący winn był uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem (por. B. Adamiak, Ordynacja podatkowa Komentarz, UNIMEX 2015 str. 801). Lakonicze powołanie się jedynie na przyczyny chorobowe, w ocenie Sądu nie wypełniają dyspozycji art. 162 § 1 o.p., i nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Brak winy wymieniony w tym przepisie nie może być utożsamiany z zamiarem wyjaśnienia przez stronę okoliczności stanowiącej w istocie przedmiot decyzji, od której odwołanie miało być wniesione.

Słusznie zauważył organ, że Skarżący oprócz wniosku o przywrócenie terminu nie przedstawił żadnych innych okoliczności, które uprawdopodobniłyby, iż mimo swej staranności nie mógł z uwagi na niezależną od niego przeszkodę, przesłać odwołania w ustawowo przewidzianym terminie. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że faktycznie zaistniały przyczyny uniemożliwiające mu złożenie odwołania w ustawowym terminie. Nie wykazał, że zwrócił się o poradę lekarską, czy też że poddał się leczeniu. Organ trafnie zauważył, że prawne obowiązki izolacji na które powoływał się Skarżący zostały od 28 marca 2022 r. zniesione. Ponadto podkreślić należy, że z oświadczeń Skarżącego nie wynika, aby jego stan zdrowia nie pozwalał na dochowanie należytej staranności, czy też nie mógł zwrócić się o pomoc osób trzecich, aby skutecznie wywiązać się z obowiązku ustawowego.

W okolicznościach sprawy nie można było mówić o uprawdopodobnieniu przez Skarżącego, że złożenie odwołania z uchybieniem terminu nastąpiło bez jego winy w rozumieniu art. 162 § 1 o.p. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.