Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 135/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 898
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 399/09 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 399/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę T. G. i uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a także określił, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

W dniu [...] kwietnia 2007 r. T. G. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: ARiMR) w O. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007.

Wniosek obejmował:

- pakiet rolnictwo ekologiczne realizowany w wariantach:

1) S02b01 trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) na obszarze 131,98 ha, wnioskowana kwota [...] zł,

2) S02d01 uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na obszarze 16,26 ha, wnioskowana kwota płatności [...] zł;

- pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych - wariant PO Ib półnaturalne łąki dwukośne na obszarze 131,98 ha, wnioskowana kwota płatności [...] zł.

Skarżący zadeklarował również, że wnioskuje o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietów na obszarze NATURA 2000.

W dniu 11 grudnia 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wykaz z jednostki certyfikującej [...] Sp. z o.o., z którego wynikło, że gospodarstwo skarżącego spełniło w 2007 r. wymogi rolnictwa ekologicznego na powierzchni 53,36 ha w ramach wariantu S02b01, 29,64 ha w ramach wariantu S02b02 oraz na powierzchni 16,26 ha w ramach wariantu S02d01.

W dniu [...] stycznia 2008 r. producent złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. zmianę do wniosku deklarując ostatecznie realizację w roku 2007 następujących wariantów: 1) pakiet rolnictwo ekologiczne realizowany w wariantach: S02b01 trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) na obszarze 53,36 ha, wnioskowana kwota [...] zł, S02b02 trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na obszarze 29,64 ha, wnioskowana kwota [...] zł oraz S02d01 uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na obszarze 16,26 ha, wnioskowana kwota płatności [...] zł.; 2) pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych - POlb wariant półnaturalne łąki dwukośne na obszarze 83,00 ha, wnioskowana kwota płatności [...] zł. Skarżący zadeklarował również, że wnioskuje o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietów na obszarze NATURA 2000.

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową, zgodnie z deklaracją strony zawartą we wniosku po dokonaniu zmiany. Łącznie z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2007 organ przyznał płatność w wysokości [...] zł.

Od tej decyzji odwołał się T. G. kwestionując ją w części dotyczącej płatności za nieruchomość oznaczoną jako działka [...] o powierzchni 29,64 ha. Zakwestionował potraktowanie tej działki jako działki certyfikatem, co uprawnia do niższej płatności, w sytuacji gdy przez cały sezon wegetacyjny działka nie miała certyfikatu. Wskazał, że certyfikat otrzymał w końcu września 2007 r., zatem realizował na działce pakiet S02b01 – trwałe użytki zielone bez certyfikatu. Na kwestionowanej działce realizował w 2007 r. pakiet łąki ekologiczne bez certyfikatu.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 299/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi T. G. uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR po ponownym rozpoznaniu sprawy w II instancji uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał skarżącemu płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2007 w łącznej wysokości [...] zł, w tym m.in. dla działki [...] o powierzchni 29,64 ha kwotę [...] zł z tytułu realizacji pakietu S02b02 (n 2000) – trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że ze względu na fakt uczestnictwa spornej działki nr [...] w programie rolnośrodowiskowym (pakiet rolnictwo ekologiczne od 1 marca 2005 r.), uwzględniwszy datę zgłoszenia działalności w rolnictwie ekologicznym oraz fakt, iż płatność udzielana przez ARiMR przyznawana jest do powierzchni działek, a nie plonu, przysługuje do niej płatność wg stawki jak dla łąk trwałych z certyfikatem zgodności.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji T. G. ponownie wskazał, że do części gruntów została mu przyznana płatność według stawki dla upraw z certyfikatem zgodności, a certyfikat ten uzyskał dopiero we wrześniu 2007 r., czyli po okresie wegetacyjnym. Wskazał, że w dniu złożenia wniosku dane w nim zawarte były zgodne ze stanem faktycznym. Wniósł o odrzucenie złożonej zmiany do wniosku i o rozpatrzenie sprawy w oparciu o wniosek pierwotny.

W toku postępowania przed organem II instancji w dniu 14 maja 2009 r. do organu tego wpłynęło pismo jednostki certyfikującej [...] Sp. z o.o. z dnia 11 maja 2009 r., w którym jednostka ta poinformowała, że do certyfikatu nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. nie został wydany załącznik, ponieważ dokument ten określa jakie produkty i w jakiej ilości gospodarstwo może wprowadzić do obrotu jako ekologiczne, natomiast w gospodarstwie skarżącego brak było takich produktów.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł T. G. Podniósł w szczególności, że organ powinien zbadać jaki pakiet był zrealizowany na spornej działce w 2007 r. – pakiet S02b01 (bez certyfikatu – w okresie przestawienia), czy pakiet S02b02 (z certyfikatem).

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.

Sąd pierwszej instancji przypomniał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w pierwszym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały po tym wyroku.

Stosownie do wytycznych zawartych w pierwszym wyroku WSA we Wrocławiu organy administracyjne miały przede wszystkim dokonać ustaleń mających na celu jednoznaczne stwierdzenie, czy skarżący w 2007 r. dla spornej działki [...] o powierzchni 29,64 ha realizował pakiet S02b02 (trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności), czy też program S02b01 (trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności).

Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przyjął, iż skarżący w roku 2007 realizował na pow. 29,64 ha pakiet rolnictwo ekologiczne w wariancie trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności (S02b02). Tymczasem w dacie złożenia wniosku tj. w dniu [...] kwietnia 2007 r. skarżący nie posiadał certyfikatu zgodności. Certyfikat ten (nr [...]) skarżący uzyskał dopiero na początku października 2007 r., z okresem ważności od dnia 26 września 2007 r. do 25 września 2008 r., a zatem prawidłowo zadeklarował na spornej działce [...] o powierzchni 29,64 ha realizację pakietu rolnictwo ekologiczne - trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z pierwszym wyrokiem organy administracyjne miały także określić dla spornej działki faktyczny okres konwersji (przestawienia). Okres konwersji wynosi przynajmniej dwa lata przed wysiewem lub w przypadku łąki, co najmniej dwa lata przed jej wykorzystaniem jako paszy z rolnictwa ekologicznego.

W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że okres przestawienia trwał od 17 maja 2005 r. do dnia 17 maja 2007 r. Jednakże w okresie tym skarżący - pomimo tego, że już stosował metody produkcji ekologicznej - nie mógł uzyskanych w tym czasie płodów sygnować i sprzedawać jako produkty ekologiczne. Skarżący mógł "wyprodukowaną łąkę" wykorzystać jako paszę znakowaną, czyli jako produkt ekologiczny, z chwilą zakończenia się okresu przestawienia (17 maja 2007 r.), aczkolwiek dopiero po uzyskaniu certyfikatu (październik 2007 r.). Organ stwierdził także, iż samowolne przesunięcie wydania certyfikatu przez jednostkę certyfikującą uniemożliwiło skarżącemu sprzedaż płodów jako certyfikowanych.

Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro w rozpoznawanej sprawie produkcja rolna zakończyła się zbiorem plonów i wprowadzeniem produktów do obrotu przed przyznaniem certyfikatu (skarżący skosił działkę na początku lipca 2007 r.), to skarżący nie mógł sygnować tych plonów jako produkty ekologiczne. To zaś – zdaniem Sądu pierwszej instancji – nakazywałoby przyjąć, że produkcja dokonana była w warunkach uprawniających do zastosowania stawek płatności dla wariantu bez certyfikatu zgodności.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy administracyjne miały ponadto obowiązek ustalić, czy okoliczność, że skarżący uzyskał certyfikat przed wydaniem decyzji organu I instancji, niemniej jednak dopiero na początku października 2007 r., miała wpływ na sposób obliczenia płatności za rok 2007, a w konsekwencji na wysokość przyznanej pomocy.

Sąd stwierdził, że wysokość stawki podstawowej, stanowiącej podstawę dla ustalenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, zróżnicowana została w zależności od tego, czy produkcja rolna danej uprawy lub użytku prowadzona była z certyfikatem, czy też bez certyfikatu potwierdzającego jej zgodność z wymogami rozporządzenia Rady nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198 z dnia 22 lipca 1991 r., str. 1, ze zm.). Pojęcie produkcji obejmuje zaś wszystkie czynności wykonywane w gospodarstwie rolnym zaangażowanym w produkcję, pakowanie i wstępne etykietowanie produktów produkcji ekologicznej wytwarzanych w tym gospodarstwie (vide art. 4 pkt 2 rozporządzenia nr 2092/91). Etapem końcowym tak ujmowanej produkcji ekologicznej jest więc wprowadzenie do obrotu jej produktów (płodów rolnych przetworzonych lub nie) jako produktów ekologicznych. Możliwość takiego wprowadzenia następuje natomiast z chwilą, kiedy rolnik uzyska stosowne potwierdzenie jej zgodności, czyli certyfikat. Skoro zatem skarżący uzyskał certyfikat zgodności dopiero w październiku 2007 r., to oczywistym jest, że z wynikających z tego uprawnień mógł skorzystać dopiero po tej dacie.

Za uzasadnione zatem uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko skarżącego, że ze względu na datę uzyskania certyfikatu i okres jego ważności, przez cały 2007 r. realizował on pakiet bez certyfikatu, zaś plon z certyfikatem mógł sprzedać dopiero w 2008 r. Sąd podkreślił ponadto, że stosownie do treści pkt 1.1 i 1.3 załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 2092/91, płatność udzielana przez ARiMR w ramach programów rolnośrodowiskowych przyznawana jest do powierzchni działek, a nie plonu.

II

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi organ administracji wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, to jest § 3 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.) w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, poz. 898, ze zm.) w związku z pkt 1.1 i pkt 1.3 załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 2092/91 poprzez przyjęcie, że uzyskanie certyfikatu zgodności jest konieczne dla przyznania wnioskodawcy kolejnej kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej – S02b02 trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) oraz iż skarżący we wniosku kontynuacyjnym o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007 nieprawidłowo zadeklarował na spornej działce [...] o powierzchni 29,64 ha realizację pakietu rolnictwa ekologicznego, trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności – mimo, że wnioskodawca figuruje w przekazanym organowi przez upoważnioną jednostkę certyfikującą wykazie producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu nr 2092/91.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ administracji stwierdził, że WSA dokonał błędnej wykładni § 3 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym oraz w związku z p.1.1 i 1.3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) 2092/91. Zgodnie z powołanym art. 9 ust. 1.pkt 1 ustawy w odniesieniu do gospodarstw realizujących pakiet "Rolnictwo ekologiczne" jednostka certyfikująca przekazuje każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi ARiMR wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu Rady (EWG) 2092/91.

Płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego. Powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawny oraz status poszczególnych działek w rolnictwie ekologicznym producent rolny deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnych ze stanem faktycznym. Podpis ten obejmuje także oświadczenie, które m.in. wskazuje, że znane są wnioskodawcy zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Organ wskazał, że ARiMR nie jest zobowiązana do weryfikacji, czy uzyskane plony zostały sprzedane jako certyfikowane, ani czy w ogóle zostały sprzedane, bowiem płatność nie następuje do plonu, ale do powierzchni poszczególnych grup upraw, na których prowadzona jest działalność rolnicza zgodnie z wymogami rolnictwa ekologicznego. ARiMR, jako agencja płatnicza, nie weryfikuje zdarzeń w postaci zbywania produktów jako ekologicznych, ani też nie weryfikuje, czy dany producent jest w posiadaniu certyfikatu, a tym bardziej czy korzysta z uprawnień wynikających z tego faktu. Dokument certyfikatu, zgłoszenie do Jednostki Certyfikującej, czy też zaświadczenie o okresie przestawiania są załącznikami jedynie do wniosku pierwszorocznego (inicjującego), nie zaś do wniosku kontynuacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. G. stwierdził, że skarga kasacyjna jest całkowicie nieuzasadniona. Wskazał, że rolnik może realizować wariant "z certyfikatem" tylko wtedy, gdy ten certyfikat posiada. Stwierdził, że złożył "ostateczną" wersję wniosku pod wpływem szantażu organu, który "pouczył" stronę, iż odmowa złożenia "zmiany wniosku" spowoduje odmowę przyznania jakiejkolwiek płatności w tym zakresie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na jednej ustawowej podstawie kasacyjnej tj. naruszeniu przepisów prawa materialnego.

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Kasator zarzuca błędną wykładnię § 3 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym w związku z p.1.1. i p.1.3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) 2092/91 poprzez przyjęcie, że uzyskanie certyfikatu zgodności jest konieczne dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej z certyfikatem także w sytuacji, gdy skarżący figuruje w wykazie producentów spełniających wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, a w zmienionym wniosku zadeklarował produkcję z certyfikatem.

Przed przystąpieniem do rozpatrywania powyższych zarzutów kasacyjnych wskazać należy, że sprawa rozpoznawana była przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dwukrotnie. Pierwszy wyrok WSA z dnia 14 lipca 2008 r. uchylający decyzję organu II instancji nie został zaskarżony i uprawomocnił się, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w tym wyroku były wiążące dla organu administracji oraz dla sądu rozpoznającego sprawę po raz drugi.

W pierwszym wyroku WSA dokonał wykładni art. 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym i wyjaśnił, że z przepisów tych wynika jedynie, że jednostki certyfikujące uprawnione są do kwalifikowania konkretnych produktów z gospodarstwa rolnego na rynek rolnictwa ekologicznego. Nie mają zaś uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek do przyznania płatności rolnośrodowiskowych ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Wykaz producentów, którzy spełnili wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym nie może być dokumentem, na podstawie którego kompetentny organ nalicza płatności. Dalej Sąd ten wyjaśnił, że umieszczenie producenta rolnego przez jednostkę certyfikującą w wykazie producentów, którzy spełniali wymagania dotyczące produkcji ekologicznej w 2007 r. nie jest wystarczające dla uzasadnienia sposobu naliczania płatności. Dla ustalenia wysokości płatności istotne jest, czy rolnik posiadał certyfikat i czy skorzystał z uprawnień wynikających z tego certyfikatu. Przywołana ocena prawna jest wiążąca i nie może być przedmiotem zarzutu kasacyjnego. Tak więc zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym przez błędne uznanie, że umieszczenie rolnika w wykazie producentów, którzy w danym roku spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, nie wystarcza do uznania, że realizował on pakiet "z certyfikatem" - jest nieusprawiedliwiony. Kwestia ta została przesądzona w pierwszym wyroku, w którym Sąd wyjaśnił, że dla uznania, iż realizowany był wariant "z certyfikatem", konieczne jest posiadanie przez producenta certyfikatu. Pogląd ten, w sposób oczywisty prawidłowy, jest wiążący i nie może być podważany na obecnym etapie postępowania.

Dalsze przepisy wymienione w petitum skargi kasacyjnej także nie zostały naruszone poprzez uznanie, że dla realizacji pakietu "z certyfikatem" konieczne jest posiadanie certyfikatu. Wymieniony w skardze kasacyjnej, jako naruszony, § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa udzielana jest producentowi rolnemu do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska. Sprawa niniejsza dotyczy płatności do działki [...] zakwalifikowanej jako trwałe użytki zielone. Charakter użytków nie jest sporny między stronami i właściwie nie wiadomo, dlaczego ten właśnie przepis został wskazany przez kasatora jako naruszony, ani też nie wiadomo na czym polegało jego naruszenie. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i treścią zarzutów kasacyjnych muszą one być na tyle jasne, aby można było ocenić ich zasadność. Omawiany zarzut warunku tego nie spełnia i nie może być uznany za usprawiedliwiony.

Kolejny przepis wymieniony przez kasatora jako naruszony, to § 12 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. Przepis ten określa, jakie dokumenty dołącza się do wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w przypadku rolnictwa ekologicznego. Dokumentami tymi są: certyfikat zgodności, albo dokument poświadczający, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przestawienia na produkcję metodami ekologicznymi, albo dokument poświadczający, że gospodarstwo rolne jest objęte planem kontroli. Dokumenty te wydawane są przez upoważnioną jednostkę certyfikującą. Także i w tym przypadku kasator nie wskazał, w jaki sposób Sąd pierwszej instancji naruszył wymieniony przepis, w szczególności w sytuacji, gdy chodzi o płatność w trzecim roku od zgłoszenia pierwszego wniosku o płatność rolnośrodowiskową, a istota sporu sprowadzała się do kwestii, czy posiadanie przez rolnika certyfikatu jest warunkiem niezbędnym do uznania, że realizowany był pakiet "z certyfikatem" oraz kiedy rolnik musi uzyskać certyfikat, aby można było uznać, że prowadził produkcję "z certyfikatem" i kwestia ta została już przesądzona w pierwszym wyroku WSA. Zarzut naruszenia powołanego przepisu jest więc nieusprawiedliwiony.

Nie zostały naruszone także przepisy p.1.1 i p.1.3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2092/91. P.1.1. dotyczy długości okresu przestawienia na produkcję ekologiczną i przewiduje okres konwersji, w przypadku łąki, na co najmniej 2 lata rozpoczynając od daty zgłoszenia i przedstawienia do kontroli. Przepis p.1.3 przewiduje możliwość przedłużenia przez organ kontrolny okresu konwersji. W sprawie niniejszej nie występował spór co do długości okresu konwersji, ani też co do daty jego zakończenia. Sąd pierwszej instancji przyjął, że z materiału dowodowego wynika początek i koniec okresu konwersji (od 17 maja 2005 r. do 17 maja 2007 r.), a okoliczność ta nie jest kwestionowana przez organ. Jak już to było wielokrotnie wyjaśniane, po upływie okresu konwersji i przeprowadzeniu stosownych kontroli, organ uprawniony do certyfikacji wydaje certyfikat zgodności. Zostało przesądzone, że dopiero uzyskanie certyfikatu pozwala na przyjęcie, że prowadzona była produkcja "z certyfikatem". Nie wiadomo zatem w jaki sposób, w ocenie kasatora, Sąd pierwszej instancji naruszył powołane przepisy dotyczące okresu konwersji i jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia omawianych przepisów nie jest więc usprawiedliwiony.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że z całokształtu uregulowań dotyczących płatności rolnośrodowiskowych wynika, że ich celem jest zrekompensowanie rolnikowi kosztów i nakładów, które musi ponieść w związku z prowadzeniem produkcji ekstensywnej, ekologicznej, "przyjaznej" dla środowiska naturalnego. Także zróżnicowanie stawek płatności rolnośrodowiskowych w okresie przestawienia gospodarstwa na produkcję ekologiczną ma zrekompensować zwiększone nakłady na gospodarstwo w okresie, kiedy jeszcze uzyskane plony nie mogą być sprzedawane jako ekologiczne i nie mogą przynosić związanych z tym większych dochodów. Uzyskanie certyfikatu i związana z tym możliwość oznakowania i sprzedaży plonów jako produktów ekologicznych ma znaczenie decydujące dla wysokości płatności. Dlatego właśnie rozporządzenie RM z dnia 20 lipca 2004 r. w Załączniku nr 4 różnicuje stawki płatności w zależności od posiadania certyfikatu. Nie można zatem przyjąć, że rolnik, który nie miał możliwości oznakowania swych plonów jako ekologicznych, gdyż nie posiadał jeszcze certyfikatu, realizował w danym roku pakiet "z certyfikatem".

W sprawie niniejszej skarżący uzyskał certyfikat w październiku 2007 r., zatem mógł skorzystać z uprawnień z nim związanych dopiero po tej dacie. Ustalono zaś bezspornie, że w październiku nie miał już żadnych plonów objętych certyfikatem. W tym stanie rzeczy umieszczenie skarżącego przez jednostkę certyfikującą w wykazie producentów ekologicznych pozostaje bez znaczenia dla wysokości płatności w 2007 r. Wysokość płatności jest bowiem powiązana z realizowaniem produkcji "z certyfikatem", a nie z umieszczeniem w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym.

Na marginesie tylko zaznaczyć należy, że błędny jest pogląd organu, iż rolnik może po upływie terminu składania wniosku przewidzianego w § 11 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. w sposób dowolny zmieniać treść wniosku w sposób wiążący dla organu, zatem nietrafna jest wszelka argumentacja organu dotycząca związania organu zmianą wniosku dokonaną przez rolnika w styczniu 2008 r.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.