Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 921/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2, art. 35
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: art. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 262
law: Ustawa z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych - Ratajczyk, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ć. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 9 maja 2006 r. wpłynął do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniosek J. Ć. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W przedmiotowym wniosku, w sekcji VIII - "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" wnioskodawca zadeklarował jedenaście działek rolnych oznaczonych literami:

A- trwałe użytki rolne o powierzchni 1,88 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 222,

B- trwałe użytki rolne o powierzchni 0,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 233,

C- trwałe użytki rolne o powierzchni 0,46 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 240,

D- trwałe użytki rolne o powierzchni 1,38 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 274,

E- trwałe użytki rolne o powierzchni 1,36 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 284,

F- trwałe użytki rolne o powierzchni 1,90 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 288,

G- trwałe użytki rolne o powierzchni 1,14 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 291,

H- trwałe użytki rolne o powierzchni 10,65 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 330,

I- trwałe użytki rolne o powierzchni 0,56 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 343,

J- trwałe użytki rolne o powierzchni 11,36 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 344,

K- trwałe użytki rolne o powierzchni 3,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 381.

Wskazane powyżej działki rolne położone były, zgodnie z deklaracją strony, na następujących działkach ewidencyjnych wskazanych w sekcji VII - " Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych":

Nr 222 o powierzchni całkowitej- 1,8800 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,88 ha,

Nr 233 o powierzchni całkowitej- 4,5000 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 0,70 ha,

Nr 240 o powierzchni całkowitej- 4,1600 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 0,46 ha,

Nr 274 o powierzchni całkowitej- 6,6900 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,38 ha,

Nr 284 o powierzchni całkowitej- 1,3600 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,36 ha,

Nr 288 o powierzchni całkowitej- 1,9000 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,90 ha,

Nr 291 o powierzchni całkowitej- 1,6000 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1, 14 ha,

Nr 330 o powierzchni całkowitej- 11,4500 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 10,65 ha,

Nr 343 o powierzchni całkowitej- 0,7400 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 0,56 ha,

Nr 344 o powierzchni całkowitej- 20,1800 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 11,36 ha.,

Nr 381 o powierzchni całkowitej- 5,5100 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 3,70 ha.

Wnioskodawca wskazał w sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne", iż działki rolne położone na w/w działkach ewidencyjnych zlokalizowane były w obrębie ewidencyjnym S., w gminie R., w powiecie [...], w województwie [...].

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, w łącznej wysokości 20693,63 zł., uwzględniając żądanie wnioskodawcy w całości.

Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w R., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania J. Ć. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.

Organ wskazał, że w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, przeprowadzona została w dniach [...] i [...] r. przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrola zasadnicza całego gospodarstwa metodą "inspekcji terenowej". Strona nie została poinformowana o planowanym terminie przeprowadzenia kontroli.

W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, iż działka rolna "A" położona na działce ewidencyjnej nr 222 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,88 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 1,88 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody dotyczące działek rolnych'" dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR25: "Działka rolna położona na obszarze o jednolitym sposobie użytkowania znacznie większym od zadeklarowanej powierzchni bez możliwości identyfikacji jej granic. Kod informacyjny". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu — " Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu " Prawdopodobnie na części działki znajduje się zasadzony las i odłóg ale nie ma możliwości pomiaru części która nie jest użytkowana rolniczo. Brak możliwości pomiaru łąki".

Działka rolna "B" położona na działce ewidencyjnej nr 233 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,70 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenie" oraz kodu błędu DR 18: "W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu - "Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Brak możliwości pomiaru, cała działka ewidencyjna to las".

Działka rolna "C" położona na działce ewidencyjnej nr 240 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,46 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 0,54 ha. i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13-: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "D" położona na działce ewidencyjnej nr 274 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,38 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 1,38 ha i stanowi "JPO".

Działka rolna "E" położona na działce ewidencyjnej nr 284 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,36 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: "Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenia oraz kodu błędu DR18: " W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu — "Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Działka w kompleksie, brak możliwości pomiaru".

Działka rolna "F" położona na działce ewidencyjnej nr 288 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,90 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 1,73 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzeni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "G" położona na działce ewidencyjnej nr 291 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,14 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 0,46 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "H" położona na działce ewidencyjnej nr 330 o deklarowanej przez

producenta rolnego powierzchni 10,65 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o

powierzchni 6,69 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "I" położona na działce ewidencyjnej nr 343 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,56 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: "Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenie" oraz kodu błędu DR18: " W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu - "Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu " Działka w kompleksie, brak możliwości pomiaru".

Działka rolna "J" położona na działce ewidencyjnej nr 344 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 11,36 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 12,17 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13-: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "K" położona na działce ewidencyjnej nr 381 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 3,70 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 3,03 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie " oraz kodu błędu DR22: "Działka rolna jest niespójna (zadeklarowano kilka działek rolnych, niesąsiadujących ze sobą na których prowadzone są uprawy z tej samej grupy płatności, jako jedną działkę rolną). Kod informacyjny. "

Kopia protokołu z czynności kontrolnych została przekazana wnioskodawcy drogą pocztową w dniu 18 stycznia 2008 r.

Ze względu na rozbieżności pomiędzy deklarowaną powierzchnią i uprawami we wniosku o płatności do gruntów rolnych, a protokołem z czynności kontrolnych Kierownik Biura Powiatowego w R. wezwał J. Ć. do złożenia wyjaśnień w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe J. Ć. w dniu 11 lutego 2008 r. złożył pisemne wyjaśnienia, dotyczące wyników kontroli na miejscu, w których, m.in. wskazał, że : "B działka nr 233 o pow. 0,30 ha jest to łąka położona nad stawem, z utrudnionym dostępem łodzią przez staw, lub po spuszczeniu stawu, wykaszana w różnym czasie w zależności od poziomu wody w stawie. E działka nr 248 o pow. 1,36 ha jest to łąka nad stawem, wykaszana w zależności od poziomu wody w stawie, często koszona zimą w czasie mrozu ze względu na bardzo trudny dojazd sprzętem. W 2007 r. częściowo wykoszona ze względu na wysoki poziom wody w stawie i duże zniszczenia terenu przez dziki". Wskazał, że działka I nr 321 o pow. 0,10 ha jest łąką, a kontrolerzy na niej nie byli ze względu na pomyłkę w nr, bo podał we wniosku działkę nr 343 zamiast 321. Podniósł ponadto, że działka H o nr 330 mierzona GPS-em za każdym razem ma inną powierzchnię, ze względu na swój kształt, stąd niezgodność, natomiast działka L o nr 180 nieprawidłowo została zakwalifikowana jako odłóg, bo w bieżącym roku podsiano na niej trawę i koszono kosiarką. Zwrócił się z prośbą o uznanie korekty i zaliczenie powierzchni wyjaśnianych działek o powierzchnię łączną 3,54 ha, co z wykazaną według raportu kontroli stanowiłoby łączną powierzchnię do dopłat 33,42 ha.

W dniu 18 lutego 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego w R. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. z prośbą o ponowną weryfikację ustaleń kontroli wykonanej w dniu [...] r. przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ŁOR ARiMR w oparciu o zastrzeżenia wniesione przez producenta.

W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. wskazał, że po ponownej analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, stwierdzono że kontrola została przeprowadzona prawidłowo, z zachowaniem obowiązujących przepisów.

W dniu 26 marca 2008 r. J. Ć złożył w Biurze Powiatowym pismo dotyczące wyjaśnień do raportu z kontroli znak [...] z dnia [...] r., w którym zwrócił się ponownie z prośbą o rozpatrzenie wyjaśnień dotyczących różnic powierzchni i numerów działek, zgłoszonych do dopłat na rok 2007. W piśmie tym wnioskodawca wskazał, iż w zakresie działki rolnej B deklarowaną powierzchnię do dopłat dokonał na podstawie mapy i wypisu z rejestru gruntów. Z mapy tej wynika, że na działce 233 jest łąka o pow. 0,70 ha, łąka ta jest koszona od wielu lat, natomiast możliwym jest, że aktualnie łąka ta należy do sąsiedniej działki o numerze 244. Wnioskodawca wniósł o uznanie wykoszonej w 2007 roku łąki o pow. 0,50 ha. W odniesieniu do działki rolnej E wnioskodawca wskazał, iż w numerze działki nastąpiła pomyłka, zamiast wpisać numer 248 wpisał 284. Łąka na działce numer 248 jest koszona od lat, także w latach 2004-2007. J. Ć. wniósł o skorygowanie tej pomyłki i przyznanie dopłat do działki nr 248. W zakresie działki rolnej I producent wyjaśnił, iż w 2006 r. korygował pomyłkę numeru działki z numeru 343 na 321, natomiast w zakresie działki rolnej H dokonał ponownego pomiaru działki. Wg nowych pomiarów jej powierzchnia wynosi 10,20 ha. J. Ć. nie zgodził się również z wynikami kontroli w zakresie działek rolnych L i M, które inspektorzy terenowi zakwalifikowali jako odłóg i wskazał, że działka L była koszona dwukrotnie i częściowo została podsiana trawą, natomiast działka rolna M została wykoszona wiosną 2007 r.

Wnioskodawca zgodził się z ustaleniami zawartymi w protokole z kontroli w zakresie działek rolnych F, G i K, co do których kontrola stwierdziła zawyżenie zadeklarowanej powierzchni.

W odpowiedzi na powyższe pismo Kierownik Biura Kontroli na Miejscu pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. poinformował, że upłynął 14 dniowy termin na zgłoszenie zastrzeżeń do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli na miejscu zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.).

W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 w pomniejszonej wysokości.

W dniu 8 lipca 2008 r. J. Ć. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, w którym zarzucił braki formalno-prawne polegające na całkowitym pominięciu dwóch jego pisemnych oświadczeń z dnia 18 lipca 2007 roku, które w tej dacie wpłynęły do Biura Powiatowego Agencji, jak również załącznika do nich w postaci formularza oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, w których dokonano sprostowania: nieprawidłowej numeracji działki nr 284 na prawidłową 248 /tzw. czeski błąd/ oraz innych działek, a także działki nr 343, wobec stwierdzenia, iż nie jest na niej prowadzona działalność rolnicza. Ponadto zarzucił nieprzeprowadzenie dodatkowej kontroli w obecności strony.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu organ administracji wskazał, iż zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych zostały uregulowane m. in. w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.). Podkreślił, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44, poz. 262), nakazującym stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań w sprawach przyznania płatności, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie przedmiotowej ustawy (tj. do dnia 15 marca 2008r.).

Podał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003 r. str. 1 ze zm.) jeżeli m. in. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy – pod pojęciem normy rozumiemy: "normy w rozumieniu art. 2 pkt 33 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004" z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 cyt. wyżej (Dz. Urz. (WE) z 2004 r. nr L141 z 30 kwietnia 2004 r. str. 18-58 ze zm), który wskazuje na "normy określone przez Państwa Członkowskie zgodnie z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 oraz załącznikiem IV (...)".

Artykuł 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wskazuje, że "Państwa Członkowskie zapewniają, że wszystkie grunty rolne, w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (...)".

Zgodnie zaś z treścią § 1 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r., nr 46, poz. 306), "grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku łąk i pastwisk – okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (...)".

Grunty rolne nie powinny być porośnięte krzewami, za wyjątkiem tych drzew i krzewów, które nie podlegają wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody lub mają znaczenie dla ochrony wód i gleb lub tez krzewy te nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną (§ 4 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r.).

Dalej organ wskazał na regulację art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 zawierającą wymogi co do informacji zawartych we wniosku o płatności, oraz przepisy dotyczące przeprowadzania kontroli.

"Kontrolę administracyjną i kontrolę na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności" (art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).

"Kontrolę na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia (...)". "Z każdej kontroli na miejscu będącej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się raport (...)". W przypadku wykrycia nieprawidłowości, rolnik powinien zostać zapoznany z jej wynikami, powinien otrzymać kopię w/w raportu oraz powinno się umożliwić podpisanie notatki z omówienia kontroli na miejscu, zanim właściwe władze wyciągną wnioski z jej wyników i zadecydują o możliwości zmniejszenia płatności lub o jej wykluczeniu (art. 25, 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).

Organ podkreślił, że z protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] r. w gospodarstwie rolnym J. Ć., metodą inspekcji terenowej, bez powiadomienia producenta rolnego, jak również z treści pism BKM: z dnia 27 lutego 2008 r. oraz z dnia 4 kwietnia 2008 r., wynika, że działki zlokalizowane w ramach działek ewidencyjnych nr: 233, 284, 343 nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. W toku prowadzonego postępowania producent nie uprawdopodobnił, w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom prawa, iż zadeklarowanie działek rolnych na działkach ewidencyjnych porośniętych lasem, nastąpiło z wyłączeniem winy.

Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie działki rolnej B, zadeklarowanej jako łąka o powierzchni 0,70 ha, położonej na działce ewidencyjnej 233, organ I instancji w sposób prawidłowy wykazał, iż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Przemawia za tym bowiem wynik kontroli na miejscu oraz załączone do niego fotografie tej działki oznaczone nr: l, 2 i 3.

Zauważyć należy, iż strona wskazała w sekcji VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych", iż działka rolna B o powierzchni 0,70 ha jest położona na działce ewidencyjnej nr 233.

Ponadto w sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne" producent wskazał, iż na działce ewidencyjnej nr 233 o powierzchni 4,5000 ha położona jest działka rolna B o powierzchni 0,70 ha.

W sekcji VII wskazano działkę ewidencyjną nr 244 o powierzchni 29,1700 ha ale bez wskazania działki rolnej położonej w jej granicach.

W toku prowadzonego postępowania strona podnosiła, iż powierzchnia działki rolnej B wynosi nie 0,70 ha lecz 0,30 ha, wskazując, iż z mapy i z wypisu z rejestru gruntów wynika, że na działce 233 jest łąka o pow. 0,70 ha wykaszana od wielu lat. Strona wskazała również, że możliwe jest, że łąka ta należy do sąsiedniej działki o nr 244 oraz że wnosi o uznanie wykoszonej w 2007 r. łąki o powierzchni 0,50 ha. Organ zwrócił ponadto uwagę na podnoszony przez wnioskodawcę fakt, iż grunty wspomniane nabył bez okazania granic. Nie jest to jednak, w ocenie organu II instancji, okoliczność wyłączająca winę producenta. Strona wskazała, iż do pomiaru działek używała GPS-a. Dokonując pomiaru działki rolnej przy pomocy tego urządzenia, identyfikuje się zarazem położenie działki ewidencyjnej, w granicach której, zlokalizowana jest działka rolna, przy założeniu, że wykonawcy pomiaru znane są współrzędne mierzonej działki.

Z uwagi na powyższe organ administracji stwierdził, że nie ma podstaw do tego, aby uznać, iż strona użytkowała działkę rolną, zlokalizowaną w granicach sąsiadującej działki o nr 244.

W ocenie organu odwoławczego, znamienna jest również regularność występowania omawianego błędu. Zarówno w sekcji VII, jak i VIII wniosku strona konsekwentnie wykazywała, iż działka rolna B położona jest na działce ewidencyjnej nr 233.

Organowi z urzędu wiadome było, iż w latach: 2004, 2005 oraz w roku 2007 strona również deklarowała do płatności działkę rolną położoną na działce o geodezyjnym numerze 233.

Ponadto na załączniku graficznym, który stał się integralną częścią wniosku, poczynając od roku 2006 producent dokonywał oznaczenia położenia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej nr 233, nie zaś 244. Załączniki graficzne, dołączane do wniosku są czytelne, można z nich odczytać granice działki ewidencyjnej oraz jej numer. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż na załączniku widoczne są działki ewidencyjne, sąsiadujące z daną działką. Pozwala to zlokalizować położenie działki rolnej w ramach działki ewidencyjnej, także przez szereg innych punktów odniesienia, jak np. wody, budynki, drogi, zadrzewienia i inne stałe elementy krajobrazu. W ocenie organu II instancji strona nie wykazała, iż nie ponosi winy zaistniałego stanu rzeczy.

Producent powielał błąd w toku czterech kampanii. Jego wyjaśnienie nastąpiło dopiero w momencie, kiedy strona stawiła się w biurze powiatowym w celu złożenia wyjaśnień, w zakresie stwierdzonych we wniosku za 2007 r. nieprawidłowości.

Organ wskazał, że producent rolny mógł z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany do wniosku, obejmujący zmiany dotyczące dodania działki rolnej czy też zmianę jej użytkowania, do dnia 31 maja, co skutkowałoby tym, że nie zostałyby na niego nałożone sankcje. Powinien był dokonać zmiany w formie pisemnej, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu jeśli taka kontrola stwierdzi nieprawidłowości (art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).

Wnioskodawca mógł również skutecznie złożyć formularz wycofania części wniosku, obejmujący wycofanie pojedynczych działek ewidencyjnych i rolnych bądź całości wniosku, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli taka kontrola stwierdzi nieprawidłowości (art. 22 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).

Z uwagi na powyższe, producent nie mógł dokonać modyfikacji danych we wniosku w dniu 18 października 2007 r., tym bardziej, że złożona korekta i oświadczenia dotyczyły jedynie wniosku za 2007 r. Oznacza to, że deklarowana we wniosku powierzchnia działki jest brana pod uwagę pomimo tego, że w korekcie wniosku strona wskazała, iż powierzchnia działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr 233 wynosi 0,00 ha. Przy obliczeniu powierzchni deklarowanej, brana jest pod uwagę powierzchnia z wniosku, przy obliczaniu powierzchni stwierdzonej brana jest pod uwagę powierzchnia z kontroli na miejscu. Dokonanie zmniejszenia powierzchni działki do 0,30 ha nie może zostać uwzględnione, gdyż nastąpiło po stwierdzeniu nieprawidłowości w toku kontroli na miejscu. Ponadto w toku kontroli stwierdzono kod DR 10 w odniesieniu do całej działki.

Tym samym zarzut podniesiony w odwołaniu jest niezasadny. Organ II instancji zauważył, że materiał dowodowy został utrwalony i dołączony do akt sprawy oraz był kompletny na dzień wydania decyzji.

Dokonane ustalenia pozwoliły organowi na postawienie tezy, iż wnioskodawca nie użytkował w dacie złożenia wniosku na rok 2006 żadnej z w/w działek ewidencyjnych (233 i 244). Producent skorzystał z możliwości złożenia zastrzeżeń do wyników kontroli. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu ŁOR ARiMR odniósł się do nich, lecz nie stwierdził żadnych nieprawidłowości.

W zakresie działki rolnej E o uprawie łąka o powierzchni 1,36 ha położonej na działce ewidencyjnej 284 organ I instancji w sposób prawidłowy wykazał, iż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Przemawia za tym wynik kontroli na miejscu oraz załączone do niego fotografie tej działki oznaczone nr: 12 i 13. Podniesiono również, iż strona wskazała w sekcji VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych", iż działka rolna E o powierzchni 1,36 ha jest położona na działce ewidencyjnej nr 284. Ponadto w sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne" producent wskazał, iż na działce ewidencyjnej nr 284 o powierzchni 1,3600 ha położona jest działka rolna E o powierzchni 1,36 ha. W sekcji VII wskazano działkę ewidencyjną nr 248 o powierzchni 5,2500 ha ale bez wskazania działki rolnej położonej w jej granicach. W toku prowadzonego postępowania strona podnosiła, iż omyłkowo wskazała działkę rolną E na działce 284, zaś pomyłka miała charakter "czeskiego błędu" .

Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony. Wskazał, że wniosek na 2006 r. został wypełniony odręcznie, a tego rodzaju błędy popełnia się zazwyczaj przy szybkim pisaniu na maszynie lub komputerze. Zwrócił też uwagę na regularność występowania omawianego błędu. Zarówno w sekcji VII, jak i VIII wniosku strona konsekwentnie wykazywała, iż działka rolna E położona jest na działce ewidencyjnej nr 284. Ponadto, organowi z urzędu wiadome było, iż w latach: 2004, 2005 oraz 2007 strona deklarowała do płatności działkę rolną położoną na działce 284. Ponadto na załączniku graficznym, który stał się integralną częścią wniosku, poczynając od roku 2006 producent dokonywał oznaczenia położenia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej nr 284, nie zaś 248. W ocenie organu II instancji strona nie wykazała, iż nie ponosi winy zaistniałego stanu rzeczy.

Producent powielał błąd w toku czterech kampanii. Jego wyjaśnienie nastąpiło dopiero w momencie, kiedy strona stawiła się w biurze powiatowym w celu złożenia wyjaśnień w zakresie stwierdzonych we wniosku za 2007 r. nieprawidłowości.

Organ podkreślił, że producent rolny mógł z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany do wniosku, zawierający zmiany dotyczące dodania działki rolnej, zmianę użytkowania działki rolnej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ponownie przywołał regulację z art. 15 ust. 2 i 3 oraz art. 22 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i stwierdził, że korekta wniosku, mimo załączenia jej do akt nie wpłynęła na rozstrzygnięcie.

Organ podsumował, że dokonane ustalenia pozwalają na postawienie tezy, iż wnioskodawca nie użytkował w dacie złożenia wniosku na rok 2006 żadnej z tych działek (248 i 284). I nie ma podstaw, aby zastosować przepis art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 dotyczący sprostowania oczywistych omyłek.

Podobnie, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w zakresie działki rolnej I o powierzchni 0,56 ha położonej na działce ewidencyjnej 343 w sposób prawidłowy wykazał, iż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze na dzień 30 czerwca 2003 r. Przemawia za tym wynik kontroli na miejscu oraz załączona do niego fotografia tej działki oznaczona nr 4. Strona wskazała w sekcji VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych", iż działka rolna I o powierzchni 0,56 ha jest położona na działce ewidencyjnej nr 343.

Ponadto w sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne" producent wskazał, iż na działce ewidencyjnej nr 343 o powierzchni 0,7400 ha położona jest działka rolna I o powierzchni 0,56 ha.

W sekcji VII wskazano działkę ewidencyjną nr 321 o powierzchni 1,2400 ha ale bez wskazania działki rolnej położonej w jej granicach.

Organ wskazał, że wykonawca kontroli uwzględnił powierzchnie i położenie działek wskazane we wniosku za 2007 r. Korekta oraz dołączone do niej oświadczenia pomimo tego, że zostały złożone przed terminem kontroli, nie odpowiadały przepisom dopuszczającym uwzględnienie danych w nich zawartych.

Dokonane ustalenia pozwoliły na postawienie tezy, że wnioskodawca nie użytkował w dacie złożenia wniosku na rok 2006 żadnej z wskazanych działek ewidencyjnych (343 i 321).

Natomiast w zakresie działek rolnych: F,G,K stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej. Wnioskodawca zgodził się z tymi ustaleniami zawartymi w protokole z kontroli na miejscu. W zakresie działki H o uprawie łąka o powierzchni 10,65 ha położnej na działce ewidencyjnej 330 organ wskazał, że z protokołu kontroli wynika, iż powierzchnia działki wynosi 6,69 ha. Jednak zawyżenie to dotyczy kampanii 2007 r.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności obejmują jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatności uzupełniające (UPO).

Producent rolny zadeklarował we wniosku działki rolne o łącznej powierzchni 35,09 ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO). Deklarowana uprawa – trwałe łąki na wszystkich działkach rolnych wskazanych we wniosku o powierzchni 35,09 ha, kwalifikowała się do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. (Dz. U. nr 42, poz. 280).

W związku z przeprowadzoną w dniu [...] r. kontrolą na miejscu, powierzchnia stwierdzona wynosi: A+C+D+F+G+H+J+K, czyli 1,88 ha + 0,46 ha + 1,38 ha + 1,90 ha + 1,14 ha + 10,65 ha + 11,36 ha + 3,70 ha = 32,47 ha. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej nie uwzględniono powierzchni działek rolnych: B, E i I o łącznej powierzchni 2,62 ha, z uwagi na to, że podczas kontroli na miejscu stwierdzono na tych działkach kod nieprawidłowości DR 10. Zastosowany kod oznacza, że działki ewidencyjne w granicach których, zgodnie z deklaracją, położone były działki rolne, nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Pozostałe nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli dotyczą tylko roku 2007. Jedynie kod DR 10 ma zastosowanie do wszystkich poprzedzających rok 2007 kampanii.

W zakresie jednolitej płatności obszarowej organ ustalił, że wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu wynosi 8,07 %. Zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. (WE) z 2004 r. nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1-84 ze zm.) należna w roku bieżącym kwota płatności została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Kwota przyznanej płatności oszacowana została na 7.523,10 złotych.

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2006 wynosiła 35,09 ha. Powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosiła 32,47 ha. Wysokość tej płatności została określona zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 października 2006 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2006 r. (Dz. U. nr 186, poz. 1366). Zaś kwota została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy, zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i wyniosła zatem 8.535,24 złotych.

W skardze złożonej w dniu 24 października 2008 r. J. Ć. zarzucił niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, zebranego w sprawie poprzez nieuznanie tzw. czeskiego błędu, dotyczącego wskazania nieprawidłowej numeracji działki nr 284 zamiast 248 oraz naruszenie interesu strony wobec nieprzeprowadzenia ponownej kontroli z udziałem zainteresowanych. Podkreślił iż przeprowadzenie kontroli bez udziału wnioskodawcy, pozbawiło go możliwości działania. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało przezeń nabyte od PGR w całości, bez udziału geodety. Składa się ono ze 180 działek, położonych miedzy innymi nad stawami, co utrudnia ich lokalizację oraz identyfikację granic. Wszelkie popełnione w toku kolejnych kampanii błędy nie mają zatem cech "wprowadzenia w błąd" a jedynie zwykłej omyłki, wynikającej ze specyfiki gospodarstwa i terenu. W ocenie skarżącego, ponowna kontrola na miejscu, z jego udziałem, pozwoliłaby na ich wyjaśnienie i zweryfikowanie.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 21 lutego 2009 r. J. Ć. złożył pismo wyjaśniające załączając oświadczenie D. Ć., z którego wynika, że osobiście prowadzi dokumentację związaną z dopłatami obszarowymi. Ponadto dowody potwierdzające, że ARiMR była informowana przed kontrolą o zmianach w stosunku do składanych wcześniej wniosków o dopłaty. Podkreślił nadto, że jego celem jest wykazanie, że działał w sposób nieumyślny i niezawiniony, a zaistniałe omyłki skorygował jeszcze przed kontrolą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie wskazać należy w szczególności, iż płatności, o które ubiega się skarżący są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 3 i art. 33 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.), stanowiąca podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć (wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie oraz przepisami wspólnotowymi, normującymi zasady przyznawania płatności), jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.września 2003 r. ustanawiającego wspólne systemy wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE L 270, str. 1), szczegółowo powołanego w jej treści. Ustawa ta, określa zasady i tryb przyznawania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. (Dz. U. nr 42, poz. 280).

Decyzja o przyznaniu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności obszarowej uzupełniającej wydana została w dniu [...] r., rozstrzygając wniosek strony z dnia 9 maja 2006 r. Orzeczenie to stało się ostateczne z dniem 7 grudnia 2006r. O wznowieniu postępowania w tym przedmiocie orzeczono natomiast postanowieniem z dnia 14 lutego 2008 r., jako podstawę wznowienia wskazując art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postanowienie to stanowiło zaś podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 2 k.p.a.). Regułą jest przy tym, że ustalenie co do istnienia podstawy wznowienia odbywa się w oparciu o stan prawny, istniejący w dacie wydawania orzeczenia, objętego wznowionym postępowaniem, natomiast orzekanie co do istoty sprawy – w oparciu o stan faktyczny i prawny, obowiązujący w dacie orzekania (we wznowionym postępowaniu). Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1984 r., sygn. akt I SA 86/8 publikowany w ONSA 1984/1/59 oraz z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 730/05, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 209471).

W rozpoznawanej sprawie, przepis art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 44, poz. 262) stanowi, że do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1 (z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Oznacza to, że właściwe w sprawie są przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz prawo wspólnotowe: - rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003",

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004",

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1973/2004".

Artykuł 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 (1ha), a wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw m. in. trwałych użytków zielonych, położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (ust. 2). Wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni (ust.4).

Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę (art. 138 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1973/2004)

Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru.

Zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności odnoszące się do kryteriów kwalifikowalności powinny z zasady nie być stosowane w przypadku gdy rolnik dostarczył zgodne z faktami informacje lub jeśli może udowodnić, że wina nie leży po jego stronie (pkt 67 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

W rozpoznawanej sprawie, spór dotyczył powierzchni upraw na działkach, oznaczonych literami B (działka o geodezyjnym numerze 233 i powierzchni upraw zadeklarowanych na 0,70 ha), E (działka o geodezyjnym numerze 284 i powierzchni upraw zadeklarowanych na 1,36 ha) oraz I (działka o geodezyjnym numerze 243 i powierzchni upraw zadeklarowanych na 0,56 ha). Powierzchnia upraw na pozostałych, zgłoszonych do dopłat działkach, jakkolwiek zakwestionowana podczas przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli, nie miała bowiem wpływu na wysokość dopłat, przyznanych wnioskodawcy za rok 2006 r.

Z protokołu kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu [...] r. w gospodarstwie rolnym J. Ć., metodą inspekcji terenowej wynika, że działki, o geodezyjnych numerach ewidencyjnych 233, 284 i 343 nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003 r. Działki wspomniane były bowiem porośnięte lasem. Okoliczności tej skarżący zresztą nie kwestionował w odniesieniu do działek nr 284 i 343. Podniósł jedynie, iż ich zgłoszenie w tym zakresie dokonane zostało omykowo, bowiem w istocie płatnościom podlegać winny działki nr 248 o powierzchni 5,25 ha oraz nr 321 o powierzchni 0,10 ha. Jeśli zaś chodzi o działkę nr 233 wskazał, że powierzchnia upraw na tejże działce wynosi 0,30 ha. Wnosząc o przeprowadzenie ponownej kontroli wskazał, iż specyfika prowadzonego przezeń gospodarstwa (rybackiego), rodzi konieczność jego udziału w podejmowanych czynnościach.

Odnosząc się zatem do kwestii "omyłkowego" zgłoszenia do dopłat działek nr 284 i 343 podzielić należy stanowisko organów, iż uchybienie skarżącego nie ma charakteru oczywistej omyki w rozumieniu art.19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Działka nr 284 została bowiem przezeń zgłoszona wraz ze wskazaniem jej powierzchni (1,36 ha), istotnie odmiennej od powierzchni działki nr 248 (5,25 ha). W tym zakresie nie może zaś być mowy o "czeskim błędzie", polegającym na prostym przestawieniu cyfr. Z tej samej przyczyny, nie sposób też traktować zgłoszenia działki nr 343 jako "oczywistej omyłki", w sytuacji gdy działka nr 321 (wskazana w skardze jako omyłkowo niezgłoszona w miejsce działki 343) posiada inną powierzchnię od zadeklarowanej. Rozbieżności we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, dotyczące ilości działek rolnych, ich powierzchni i rodzajów użytków nie mogą być traktowane jako oczywiste błędy, w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji (UE) nr 796/2004, bowiem opisują w części inny stan faktyczny niż wskazany we wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 346/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 219283). Ponadto skarżący na żadnym etapie postępowania nie podnosił, że działki nr 248 i 321 były przezeń uprawiane w sposób, uzasadniający ubieganie się o płatności obszarowe. Oznacza to też, że błędy w tym zakresie nie mogły być przezeń skorygowane w każdym czasie po złożeniu wniosku. Cezurę czasową dla dokonania ewentualnych zmian stanowią w tym przypadku czynności, określone w art. 15 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 tj. poinformowanie wnioskodawcy o nieprawidłowościach stwierdzonych we wniosku lub powiadomienie go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości.

W rozpoznawanej sprawie żaden z przedłożonych przez skarżącego dowodów nie wskazuje, by o dostrzeżonych błędach powiadomił organ w czasie właściwym. W szczególności, pismo skarżącego z dnia 18 października 2007 r., informujące o błędzie we wniosku o przyznanie płatności obszarowych w zakresie działki nr 284 i 343 dotyczyło korekty wniosku za 2007 r. Ponadto złożone zostało na wyraźne wezwanie organu, w związku z dostrzeżonymi nieprawidłowościami we wniosku za tenże okres. Co się zaś tyczy działki nr 321, wymienienie tejże działki w zestawieniu tabelarycznym nie dowodzi intencji wnioskodawcy, skoro zestawienie wspomniane zawiera 138 działek (w tym także działkę nr 343).

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu nieprawidłowości, w zakresie ustaleń powierzchni upraw na działce nr 233 wskazać trzeba, iż zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności załączona dokumentacja fotograficzna, zasadności tego zarzutu nie potwierdza. Nie budzi bowiem wątpliwości, że liczebność oraz wielkość drzew i krzewów na tej działce, widoczna na zdjęciach nr 1, 2 i 3 wykluczają, by działka wspomniana mogła być utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Już w dacie składania wniosku, ubiegający się o pomoc finansową producent rolny powinien zaś wskazywać tylko te grunty rolne, które spełniają warunki do przyznania tych płatności, to znaczy są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami , jeżeli w przypadku łąk i pastwisk – okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw, a w przypadku łąk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie określonym w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, jednak nie później niż do dnia 31 października. Grunty rolne nie powinny być porośnięte krzewami, za wyjątkiem tych drzew i krzewów, które nie podlegają wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody lub mają znaczenie dla ochrony wód i gleb lub też krzewy te nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną (§ 1 ust. 1 pkt 2b i § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r., nr 46, poz. 306).

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, dotyczących nienależytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. na skutek nieprzeprowadzenia "powtórnej kontroli" w terenie z udziałem skarżącego wskazać należy, iż przepisy wspólnotowe normują zasady dokonywania weryfikacji wniosków producentów rolnych w sposób częściowo odmienny od regulacji krajowej, przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. O ile zatem przeprowadzenie dowodu z oględzin, wymaga zawiadomienia strony i o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (art. 79 k.p.a.), o tyle kontrola na miejscu jest, co do zasady, niezapowiedziana (art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Nie budzi przy tym wątpliwości, iż intencją ustawodawcy wspólnotowego, znajdującą wyraz we wspomnianej regulacji jest zapewnienie skuteczności przeprowadzanych kontroli, zapewniających przestrzeganie przepisów dotyczących systemów pomocy zarządzanych w ramach systemu zintegrowanego oraz skuteczną weryfikację zgodności z warunkami, zgodnie z którymi przyznawana jest pomoc (art.23 ust. 1 powołanego rozporządzenia). Ich niezapowiedziany charakter służyć ma natomiast wykluczeniu ewentualnych "przygotowań" do kontroli ze strony rolnika. Kontrole na miejscu dotyczące obszaru składają się z dwóch części, z których pierwsza odnosi się do weryfikacji i dokonania pomiaru zgłoszonych działek rolnych na podstawie posiadanego materiału graficznego, zdjęcia lotniczego itd. Druga część obejmuje fizyczną inspekcję działek w celu weryfikacji zgłoszonej uprawy i jej jakości, jak również rzeczywistych rozmiarów działek rolnych. W razie konieczności powinno się przeprowadzić pomiary (pkt 36 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

Z każdej kontroli na miejscu sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Raport taki wykazuje w szczególności skontrolowane programy pomocy i wnioski. Rolnik może podpisać raport w celu zaświadczenia o swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje spostrzeżenia. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli (art. 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

W rozpoznawanej sprawie wszelkie, wskazane wyżej warunki formalne i merytoryczne, regulujące sposób przeprowadzenia kontroli na miejscu zostały zachowane, brak było zatem podstaw do żądania powtarzania, kontestowanej przez skarżącego, czynności. Fakt zaś, iż nie został on o jej terminie powiadomiony, przez co nie mógł wziąć weń udziału nie stanowi, w świetle powołanej wyżej regulacji wspólnotowej, uchybienia przepisom procedury. Przepisy wspólnotowe modyfikują bowiem w tym zakresie reguły postępowania, określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, umocowując do przeprowadzenia kontroli na miejscu, bez udziału zainteresowanego. Dodatkowo podnieść też należy, że skarżący nie wyjaśnił, na czym polegać miały, w jego ocenie, nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli, nie przedstawił nadto żadnego dowodu wskazującego, że ustalenia kontroli co do sposobu zagospodarowania działki nr 233 są nieprawidłowe. Bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że skarżący prowadzi gospodarstwo rybackie, posiadając około 300 ha gruntów, które zostały przezeń przejęte bez identyfikacji granic poszczególnych działek. Wystąpienie o płatności obszarowe nie jest bowiem obowiązkiem lecz uprawnieniem rolnika, zaś przyznawane środki mają charakter publiczny i służą wsparciu określonej działalności rolniczej. Beneficjent tychże środków winien zatem dołożyć należytej staranności, by ubiegając się o środki publiczne, spełniać przesłanki, określone w przepisach prawa. Z tej przyczyny zasadne było wznowienie postępowania, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wobec ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji z dnia 24 października 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich, a nieznanych uprzednio organowi, skutkujących uchyleniem uprzednio wydanej decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Trafnie też, rozstrzygając sprawę co do istoty sprawy, organy zastosowały przepisy rozporządzeń Komisji (WE) nr 1973/2004 (art. 173) i nr 796/2004 (art.81) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 października 2006 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2006 r., prawidłowo dokonując wyliczenia należnych skarżącemu płatności obszarowych w wysokości pomniejszonej o dwukrotność ustalonej różnicy. Wątpliwości nie budzi też zarówno szczegółowo przedstawiony sposób kalkulacji pomniejszenia jak również arytmetyczne wyliczenie płatności obszarowej jednolitej i uzupełniającej.

Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

A.R.