Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 198/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1 i 2, art. 163 § 2 w zw. z art. 216
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2020r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019r. skarżący wskazał, iż przyczyną niezłożenia w terminie odwołania było nieskuteczne doręczenie decyzji. Podkreślił, że na dowodzie doręczenia dołączonym do przedmiotowej decyzji znajdują się dwie okrągłe pieczątki: jedna z datą [...].01.2019r., natomiast druga jest nieczytelna. Ponadto w pkt. 2 zwrotki, zdaniem skarżącego, wpisano nieczytelnie nazwę placówki pocztowej, w której pozostawiono awizowane pismo, a obok widnieje data [...].10.2019 r. ręcznie poprawiona z [...] na [...] października bez żadnej parafki. Jako sposób doręczenia awiza zaznaczono "umieszczono pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej". Brak jest również informacji o powtórnym awizowaniu. Zdaniem skarżącego nie wiadomo od jakiej daty należy liczyć 7 dni na odebranie pisma, a brak informacji o powtórnym awizowaniu nie pozwala na ustalenie daty doręczenia zgodnie z § 4. Ponadto skarżący podniósł, że niemożliwym było pozostawienie awizo w oddawczej skrzynce pocztowej, gdyż takiej po prostu nie ma. Podsumowując, zdaniem skarżącego awizo przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję w ogóle nie zostało zostawione, a wpisy na potwierdzeniu odbioru są częściowo nieprawdziwe chaotyczne, wewnętrznie sprzeczne i niepełne co potwierdza niedochowanie procedur odbiorczych, uniemożliwiających odbiór decyzji. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że dowiedział się o istnieniu przedmiotowej decyzji w dniu [...] października 2019r. od pracownika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., która przesłuchiwała go w charakterze świadka w innej sprawie. Natomiast w dniu [...] października 2019r. udał się do delegatury [...] Urzędu Celno-Skarbowego przy ul. [...] w B. i tam w obecności J. N. i innego pracownika uzyskał "możliwość przejrzenia dwóch ostatnich segregatorów z dokumentami".

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Organ podał, że z akt sprawy wynika, iż przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję, z powodu niemożności doręczenia w trybie art. 148 § 1-3 oraz art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019r. poz. 900) – dalej: "O.p.", pozostawiono w dniu [...] stycznia 2019r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie (co wynika z pieczątek na kopercie) w dniu [...] stycznia 2019 r. P. adresat nie podjął awizowanej przesyłki, została ona zwrócona w dniu [...] lutego 2019r. do nadawcy. Powyższe potwierdza wydruk ze strony https://emonitoring.poczta-polska.pl/ (śledzenie przesyłek) dla przesyłki o nr [...], zgodnie z którym data pierwszego awiza to [...] stycznia 2019r., drugiego awiza - [...] stycznia 2019 r., zwrot przesyłki -6 lutego 2019r.

Zatem decyzję należy uznać za prawidłowo doręczoną w dniu [...] lutego 2019r., tj. z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia i pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym. Termin do wniesienia odwołania, określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., rozpoczął więc swój bieg dnia [...] lutego 2019r. i upłynął dnia [...] lutego 2019r. Natomiast odwołanie skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym w T. w dniu [...] listopada 2019r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego o braku możliwości pozostawienia przez doręczyciela zawiadomień w skrzynce pocztowej organ wskazał na odpowiedź Poczty z której wynika, że przedmiotowa przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu [...] stycznia 2019 r. (1 awizowanie) i w dniu [...] stycznia 2019r. (awizowanie powtórne) oraz zwrócona do nadawcy w dniu [...] lutego 2019r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". Ponadto Poczta [...] wskazała, iż czynności wyjaśniające przeprowadzone w celu zbadania zgłoszonego problemu oraz uzyskane informacje pozwoliły ustalić, że listonosz przedmiotową przesyłkę starał się doręczyć osobiście pod wskazany adres i z uwagi na nieobecność adresata lub osób uprawnionych do odbioru pozostawił awizo, które umieścił w pocztowej skrzynce oddawczej adresata. W ocenie Dyrektora twierdzenie, że operator pocztowy nie pozostawił zawiadomień o próbie doręczenia przesyłki nie zasługuje na aprobatę. W tym zakresie organ wskazał na informacje zawarte w potwierdzeniu odbioru przesyłki, na kopercie i w wyjaśnieniach Poczty [...] S.A., co do faktu awizowania przesyłki, pozostawienia awiza w oddawczej skrzynce pocztowej adresata i dat awizowania.

Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że informację o wydaniu decyzji powziął w siedzibie organu podatkowego od pracownika w dniu [...] października 2019r.

Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący przyszedł do urzędu skarbowego w dniu [...] października 2019 r. w celu przesłuchania w charakterze świadka w innej sprawie i w tym dniu uzyskał informacje od pracownika tego organu o wydaniu i uprawomocnieniu decyzji. Natomiast w dniu [...] października 2019r. po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym udał się do delegatury [...] Urzędu Celno-Skarbowego na ulicę M. , i tam w obecności J. N. i innego pracownika uzyskał "możliwość przejrzenia dwóch ostatnich segregatorów z dokumentami" oraz zrobił "zdjęcia niektórych dokumentów, w tym dowody doręczeń". Zatem, zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, iż informację o wydaniu decyzji podatnik uzyskał w dniu [...] października 2019r. i z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od powołanej decyzji. Mając na uwadze powyższe wniosek o przywrócenie terminu nadany w dniu [...] listopada 2019r. został wniesiony z uchybieniem 7-dniowego terminu wynikającego z art. 162 § 2 O.p.

W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 162 § 1 i § 2 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie uzasadniają przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania podczas gdy w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019 r. i przyjęcie tzw. fikcji doręczenia było niezasadne, gdyż brak skutecznego doręczenia ww. decyzji wynikał z nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki leżące po stronie Poczty [...], polegających na nieprawidłowej awizacji przesyłki i niepozostawieniu awiza, a tym samym skarżący został pozbawiony możliwości zapoznania się z kierowaną do niego korespondencją i podjęcia celowej obrony swoich praw, a zatem w sprawie niewątpliwie doszło do niedochowania terminu do wniesienia odwołania z przyczyn, za które skarżący nie ponosi odpowiedzialności, a zatem organ podatkowy powinien przywrócić skarżącemu termin do wniesienia odwołania na podstawie regulacji przepisu art. 162 § 1 i § 2 O.p.; art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 200, art. 210 § 4 O.p. polegające na: sprzeczności ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i nieprawidłowym przyjęciu, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019r. niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, nieuwzględnieniu zgłaszanych przez stronę wniosków dowodowych w postaci przesłuchania skarżącego, świadka M. C. oraz świadka w osobie listonosza Poczty [...] (po wskazaniu jego danych osobowych przez Pocztę [...]), który to w dniu 21 lub [...].01.2019r. miał awizować przesyłkę zawierającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019r. podczas gdy dowody te niewątpliwie zmierzały do wykazania okoliczności, że skarżący nie wniósł odwołania w terminie z przyczyn, za które nie ponosi on odpowiedzialności i że nie ponosi on winy za uchybienie przedmiotowemu terminowi.

Skarżący podał, że dowiedział się o możliwości istnienia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019r. od pracownika organu podatkowego - pani Budziszewskiej, która przesłuchiwała go w charakterze świadka w innej sprawie, w dniu [...] października 2019r. Jednakże w tym momencie p. Budziszewska nie znała szczegółów. [...] października 2019r. próbował się bezskutecznie skontaktować telefonicznie z p. Budziszewską, a w rozmowie telefonicznej w dniu [...] października 2019r. otrzymał numer telefonu do J. N., z którym umówił się na przeglądanie dokumentów, co miało miejsce w dniu [...] października 2019r. Zatem dopiero w tym dniu zapoznał się z treścią decyzji.

Zdaniem skarżącego awizacja przesyłki zawierającej decyzję została dokonana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej. Ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu "doręczenia zastępczego" wynika, że przesyłka miała numer [...]. Na dowodzie są dwie okrągłe pieczątki, przy czym jedna z datą [...].01.2019 r. druga data jest nieczytelna. W punkcie 2. jest nieczytelna nazwa placówki pocztowej, w której pozostawiono pismo. Obok widnieje data datownika [...].01.2019 r., przy czym ta data jest ręczenie poprawiona na "22" bez żadnej parafki. W dalszej części jest odręczne zakreślenie sposobu pozostawienia awiza "umieszczono pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej". Brak jest informacji o powtórnym awizowaniu. Przy nieczytelnym podpisie doręczającego nie wpisano daty wypełnienia dowodu doręczenia. Z kolei na kopercie, w której były decyzje, widnieje pieczątka "awizowano nie zastano [...].10.2019" czyli z data inną, niż ta odręczenie wpisana na potwierdzeniu odbioru. Reasumując, nie wiadomo od jakiej daty należy liczyć 7 dni na odebranie pisma. Z kolei brak informacji o powtórnym awizowaniu nie pozwala na ustalenie daty doręczenia zgodnie z § 4.

Skarżący zauważył, że Poczta odpowiedzi na reklamację, pismem z dnia [...] stycznia 2020r. wskazała, iż "zarzuty Klientów dotyczące nieprawidłowości w doręczaniu i awizowaniu są trudne do jednoznacznego rozstrzygnięcia ze względu na to, że rozpatrując słuszność racji obu stron (pracownika i Klientów) można się opierać jedynie na oświadczeniach zainteresowanych osób".

Zatem zdaniem skarżącego Poczta z całą pewnością nie jest w stanie stwierdzić, że kierowana do skarżącego przesyłka zawierająca decyzję była prawidłowo awizowana. Stąd nie można przyjąć fikcji doręczenia.

Skarżący podkreślił również, że nie jest możliwe pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej, ponieważ takiej skrzynki nie ma.

Na poparcie stanowiska skarżący powołał szereg orzeczeń sądowych.

Reasumując zdaniem skarżącego mając na uwadze nieprawidłowości w doręczeniu i awizacji przesyłki, skutkujące niemożliwością uznania tzw. fikcji doręczenia, za zapoznania się z decyzją, a tym samym początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy przyjąć dzień [...] października 2019r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 - t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 – t.j., dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 i 2 oraz 163 § 2 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019r. poz. 900) – dalej: "O.p.". Zgodnie z nimi w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 162 § 1 O.p.); podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2), a przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). W sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy, a w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 163 § 1 i 2 O.p.).

Sąd stwierdził, iż organ nie podzielił stanowiska skarżącego dotyczącego wskazanego przez niego terminu (tj. [...] października 2019 r.), w którym powziął informację o wydaniu decyzji. Zdaniem organu odwoławczego należało przyjąć, iż informację o wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2019r., Nr [...] skarżący uzyskał w dniu [...] października 2019r., co stanowiło o tym, że skarżący nie dotrzymał terminu, o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 maja 2020r., II FSK 4/20, w świetle treści art. 162 § 1-3 O.p., dopiero uznanie, że wniesienie podania o przywrócenie terminu nastąpiło w przewidzianym w ustawie siedmiodniowym terminie, czyni aktualnymi prowadzenie dalszych rozważań i ustaleń co do uprawdopodobnienia braku winy, natomiast przyjęcie stanowiska przeciwnego, a więc, że termin ów nie został dochowany, czyni te rozważania bezprzedmiotowymi.

W ocenie WSA przyczyną uchybienia terminowi do złożenia odwołania jest brak wiedzy o wydaniu decyzji, a nie brak zapoznania się jej treścią. Przy czym Sąd wziął pod uwagę wymóg złożenia odwołania w raz z wnioskiem o przywrócenie terminu, oraz to, jakie wymogi powinno spełniać odwołanie. [...] w ocenie Sądu 7 dniowy termin, o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p. jest wystarczający by wszcząć postepowanie odwoławcze. Nie należy zapominać, iż w trakcie postepowania drugiej instancji strona może rozszerzać zarzuty i składać inne dowody.

Skoro skarżący we wniosku powołuje się na datę [...] października 2019r. jako na tę, kiedy dowiedział się o decyzji, to organ prawidłowo liczył 7 dniowy termin, o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p. w taki sposób, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu datowane na [...] listopada 2019r. było spóźnione. Rację ma organ nie rozstrzygając pozytywnie sprawy z wniosku skarżącego. Sąd przyjął datę [...] października 2019r. jako datę dowiedzenia się o istnieniu decyzji, gdyż tak wynika z wniosku skarżącego. Skarżący bezspornie dowiedział się o istnieniu przedmiotowej decyzji w dniu [...] października 2019r. od pracownika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., która przesłuchiwała go w charakterze świadka w innej sprawie. Natomiast w dniu [...] października 2019r. udał się do delegatury [...] Urzędu Celno-Skarbowego przy ul. [...] w B. i tam w obecności J. N. i innego pracownika uzyskał "możliwość przejrzenia dwóch ostatnich segregatorów z dokumentami". Skarżący nie wykazywał, by został pozbawiony możliwości zapoznanie się z decyzją od [...] października 20191r.

Nie wpływa na prawidłowość postanowienia bezprzedmiotowe rozważanie organu co do winy w uchybieniu terminu.

Oczywiście przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jasnym jest, że w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu nie można skutecznie kwestionować prawidłowości doręczenia decyzji. Wadliwość w tym zakresie skutkować bowiem będzie brakiem możliwości uznania, że decyzja została prawidłowo doręczona, a zatem, że w ogóle weszła do obrotu prawnego. W rezultacie stwierdzenie, że decyzja została wadliwie doręczona oznacza, że nie rozpoczął swojego biegu i nie upłynął termin do wniesienia odwołania.

Są to stwierdzenia zgodne z ugruntowana linią orzeczniczą, niemniej bezprzedmiotowe z racji nie dotrzymania przez skarżącego 7 dniowego nieprzywracalnego terminu na złożenie stosownego wniosku o przywróceniu uchybionego terminu.

Zatem podnoszone przez skarżącego kwestie opieczętowania koperty, nieczytelności zapisów [...] [...], zapisów co do tego, że "umieszczono pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej", braku informacji o powtórnym awizowaniu i tym podobnych wątpliwości było bezzasadne.

WSA stwierdził jedynie informacyjnie, że faktem notoryjnym jest to, że tut. Sąd rozpoznawał sprawę dotyczącą prawidłowości stwierdzenia przez organ wniesienia odwołania z uchybieniem terminu i oddalił skargi dwoma wyrokami, z 15 czerwca 2020r., I SA/Bd 197/20 oraz z 22 czerwca 2020r., I SA/Bd 199/20.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.