Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1723/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska Asesor sądowy Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej – Prokurator J.W. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2002r. oddala skargę /-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska /-/ W. Zygmont


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy Decyzją z dnia [...]2004r. nr [...] na podstawie art.21 § 1 pkt 1, art.21 §3, art.47 §3, art.51 § 1, art.52 § 1 pkt 2 oraz art.53 §§ l, 3, 4 i 5 O.p., art.2 ust.3 pkt 5, art.10 ust.2, art.15 ust.3, art.18 ust.l, art.26 ust.1, art.33b ust.4 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze m.), określił podatnikowi spółce "A" J. L., Z. W. w R., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń, luty i październik 2002r., zobowiązanie podatkowe za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2002r. oraz kwotę zwrotu różnicy podatku za listopad i grudzień 2002r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podatnik:

-dokonywał zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku z tytułu nabycia produktów rolnych od rolników ryczałtowych pomimo, iż w dokumentach stwierdzających dokonanie zapłaty należności za produkty rolne nie podano daty wystawienia faktury, a także

- dokonywał zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku w rozliczeniu za miesiąc poprzedzający miesiąc, w którym dokonano zapłaty,

-zaniżył też podstawę opodatkowania oraz należny podatek, gdyż nie wykazał usług uboju i badania przed i po ubojowego trzody chlewnej świadczonych nieodpłatnie, a ponadto,

- za maj, lipiec i grudzień 2002r. wystąpiły nieuzasadnione różnice pomiędzy kwotami podatku naliczonego wynikającymi z ewidencji zakupu, a zadeklarowanymi w deklaracjach VAT-7.

W odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie powyższej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 122 O.p. przez nie uwzględnienie zasady prawdy obiektywnej w trakcie postępowania kontrolnego, art. 121 O.p. przez prowadzenie postępowania kontrolnego w sposób pozbawiający zaufania do organów skarbowych. Stwierdził, że brak na niektórych przelewach bankowych numerów faktur potwierdzających zakup żywca od rolników indywidualnych (faktur VAT RR) nie powinien stanowić przeszkód do odliczenia przez spółkę od podatku należnego podatku naliczonego zawartego w tych fakturach. Są to błędy formalne, które nie powinny być brane pod uwagę.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 10 ust. 2, art. 33b ust. 4 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) utrzymał powyższą decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie podał, że podatnik zwiększył podatek naliczony o kwotę zryczałtowanego zwrotu pomimo, iż w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty podano jedynie nr faktur, a nie podano daty ich wystawienia (faktury [...],[...] i [...], w których wykazana kwota zryczałtowanego podatku wyniosła łącznie [...] zł). Zgodnie z art. 33b ust. 4 pkt 3 ustawy podatkowej, zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych podatek naliczony, o którym mowa w art. 19 ust. 2 i 2a tej ustawy, w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty m.in. pod warunkiem, że w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych. Wykładnia językowa przepisu prowadzi do wniosku, iż skoro podatnik nie spełnił jednego z warunków, zryczałtowany zwrot podatku określony w fakturach nie zwiększa u niego podatku naliczonego.

W skardze podatnik domagał się uchylenie w całości powyższej decyzji oraz zasądzenie od Izby Skarbowej kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucił błędną interpretację art. 33 b ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług w jego brzmieniu obowiązującym w 2002r., zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. l22 O.p.) oraz prowadzenia postępowania kontrolnego w sposób pozbawiający nas zaufania da organów skarbowych (art.121 O.p). Uzasadniając skargę podatnik podał, że przy interpretacji art. 33b ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług należy kierować się wykładnią, systemową a przede wszystkim celowościową. Uchybienie formalne polegające na nie umieszczeniu daty wystawienia faktury na przelewach jest niewspółmierne do ustalonej kary i stoi w sprzeczności z zasadami postępowania podatkowego.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody.

Brak podstaw do uznania za trafny zarzut, że przy interpretacji art. 33b ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług należy kierować się wykładnią systemową a przede wszystkim celowościową bowiem ich stosowanie w osądzanej sprawie prowadziłoby do wyeliminowania wykładni gramatycznej, która jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa.

Kwota zryczałtowanego zwrotu podatku jest wypłacana rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę produktów rolnych, który z kolei ma prawo do zwiększenie podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku.

Do dnia 2.09. 2001r. podmiot dokonujący zakupów musiał spełnić następujące warunki:

1) zakup produktów rolnych musiał być związany ze sprzedażą opodatkowaną

2) zapłata należności za produkty rolne obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku musiała nastąpić na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego,

3) w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, podano numer i data wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych.

Po nowelizacji ustawy podatkowej, od dnia 3.09.2001r., nabywca mógł skorzystać z prawa do zwiększenia podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku pod warunkiem, że:

1) zakup produktów rolnych związanych był ze sprzedażą opodatkowaną,

2) zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14 dnia od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik ma zawartą umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne na dłuższy termin płatności,

3) w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych.

Tak więc bez wątpienia jednym z wymogów ustawowych było i pozostało podanie na dokumencie zapłaty numeru i daty wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych.

Przepis art. 33b ust. 4 ustawy podatkowej jest jasny i nie wymaga dalszej wykładni, co oznacza, że w przypadku, gdy zastosowanie reguł wykładni językowej doprowadziło do wyjaśnienia wątpliwości interpretacyjnych, nie ma potrzeby stosowania reguł wykładni pozajęzykowej systemowej lub celowościowe (clara non sunt interpretanda). Nie zachodzą w sprawie podstawy by odstąpić od sensu językowego wykładni, gdyż w osądzanej sprawie nie prowadzi ona do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, ani nie przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne.

Reasumując: w osądzanej sprawie brak na dokumencie zapłaty daty wystawienia faktury VAT RR - w świetle art.34b ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług podatku akcyzowym powoduje, że nabywca produktów rolnych traci uprawnienia do zwiększenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 19 ust. 2 i ust. 2a ustawy, przez obniżenie podatku należnego wynikającego z wystawionych przez niego faktur (por. wyrok NSA z dnia 13.04.2005r. FSK 1681/04 ONSAiWSA 1/2006/35).

Brak na dokumencie zapłaty daty wystawienia faktury nie jest błędem formalnym, który nie powinien być brany pod uwagę. Podatek od usług jako podatek sformalizowany ustanawia rygory prawne, po których spełnieniu podatnik nabywa uprawnienia. Ustawodawca zezwolił podatnikom nabywającym produkty rolne na zmniejszanie swoich obciążeń podatkowych pod określonymi warunkami, i podatnicy chcący skorzystać z tego uprawnienia obowiązani są ściśle wypełniać te warunki.

Takie rozumienie powyższego przepisu nie narusza zasady neutralności podatku Vat. Wprowadzenie wymogu by na dokumencie zapłaty widniała m.in. data wystawienia faktury, miało na celu zapobieżenie sytuacji, w której rolnik ryczałtowy nie otrzymałby zwrotu podatku od nabywcy, a ten na podstawie faktury podatek ten by odliczył.

Organy podatkowe nie naruszyły art. 122 O.p. bowiem dokonały w sprawie ustaleń faktycznych zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej , ani art. 121 O.p. bowiem prowadziły postępowanie kontrolne w sposób nie uprawniający do twierdzenia, że pozbawiał on podatników zaufania do organów skarbowych. Przywoływane przez podatnika pismo Ministerstwa Finansów z dnia 15.12.1994r. nr MWM-6513/94 zalecające nie kwestionowanie faktur, w których stwierdzono "wątpliwości mniejszej wagi", nie mogło stanowić podstawy rozstrzygnięcia sprawy bowiem organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.).

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł sąd jak w sentencji wyroku.

/-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska /-/ W. Zygmont