Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2622/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2011 nr 217 poz 1292
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej
article: Art. 141 § 4, art. 190 zd. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 7 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 107 poz 895
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej.
article: art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia WSA del. Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1040/13 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1040/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmówił przyjęcia T. K. na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską.

Po rozpatrzeniu odwołania T. K. od powyższej decyzji Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że jednym z podstawowych warunków decydujących o wydaniu decyzji o przyjęciu lub też o wydaniu decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską lub sędziowską jest pozycja danego kandydata na liście klasyfikacyjnej. Minister Sprawiedliwości, badając postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, stwierdził, że miejsce T. K. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) zostało ustalone prawidłowo. Odwołujący został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na miejscu 266, znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej. Organ podał, że zgodnie ze znajdującym się w dołączonych aktach przebiegu aplikacji ogólnej – arkuszem oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, wystawionej przez patrona koordynatora, ocena ta wynosiła 4,9411. Ze sprawdzianów uzyskał on 34 punkty. Suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk wyniosła 38,9411, co stanowiło podstawę umieszczenia odwołującego na pozycji 266 listy klasyfikacyjnej. Minister Sprawiedliwości wskazał, że badając sprawę nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu.

Ponadto wskazano, że sprawdziany wszystkich aplikantów są sprawdzane przez komisję sprawdzianową, a procedura sprawdzania polega na referowaniu pracy przez jednego z nich i wspólnym podejmowaniu decyzji przez wszystkich członków komisji, co do oceny. Organ podkreślił, że o wspólnym procedowaniu świadczą podpisy wszystkich członków komisji sprawdzianowej na protokołach, będących częścią ich pracy.

Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego błędnego wpisania do protokołu komisji oceny, którą odwołujący się uzyskał ze sprawdzianu z dnia 7 lutego 2011 r. z organ zauważył, że analiza wskazanej w odwołaniu pracy wskazuje na wystawienie oceny "-4" z dopiskiem w nawiasie "dobry minus". W protokole komisja wpisała liczbę punktów 3,5 przy numerze kodu, odpowiadającego numerowi kodu pracy odwołującego. Organ wskazał, że odwołujący błędnie założył, że ocenę "-4" należy zrównać z liczbą 4. Ocena dobry minus oznacza bowiem, że jest to ocena niższa niż dobry, a to oznacza, że musi być ona niższa o 0,5 punktu. Taką też decyzję podjęła komisja egzaminacyjna, która sporządziła protokół po przeprowadzonym egzaminie.

Organ wskazał także, że brak uwag członków komisji egzaminacyjnej na pracy pisemnej odwołującego nie ma istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości przeprowadzenia wyżej wymienionego sprawdzianu, a w konsekwencji nie może mieć wpływu przy dokonywaniu przez organ odwoławczy ustaleń odnośnie kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów.

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję sprawdzianową, gdyż jest ona niezależna, co oznacza, że Minister nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów. Jednak organ I instancji ma obowiązek odnieść się w postępowaniu do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. Choć oceny ze sprawdzianów i praktyk nie podlegają zaskarżeniu w odrębnym trybie, są istotnym elementem mającym pośredni wpływ na treść decyzji wydawanej przez Dyrektora Krajowej Szkoły.

Odnosząc się zaś do egzaminu z dnia 17 stycznia 2011 r. organ podał, że na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły ma prawo ingerować w formalną prawidłowość prac komisji sprawdzianowej. Uchybienie w trakcie przeprowadzania egzaminu w dniu 17 stycznia 2011 r. miało właśnie taki charakter, bowiem na skutek błędu część aplikantów miała dostęp do rozwiązania kazusu. Ingerencja Dyrektora Szkoły była jego obowiązkiem i nie naruszała niezależności komisji sprawdzianowej.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia z 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 609/12 oddalił przedmiotową skargę.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej T. K., wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2471/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu podniesiono, że dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd obowiązany jest wskazać podstawy prawne zaskarżonej decyzji, w tym przede wszystkim przepis prawa materialnego będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W razie zmiany w wyniku nowelizacji, Sąd obowiązany jest wskazać przepis prawa obowiązujący w dniu wydania decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wywiódł na podstawie jakiego stanu prawnego przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji, choć wskazał, że istota sprowadza się do sposobu ustalenia liczby punktów, jakie uzyskał skarżący po zakończeniu aplikacji ogólnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że podstawę materialnoprawną stanowi art. 26 ust. 3 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157, obecnie obowiązujący tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1230). Regulacja prawna art. 26 ust. 3 powołanej ustawy została w sposób istotny zmieniona ustawą z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 203, poz. 1192). Według pierwotnego brzmienia art. 26 ust. 3 "O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów. Przepis art. 18 ust. 2 stosuje się odpowiednio". Według aktualnego brzemienia art. 26 ust. 3 tej ustawy "O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Przepis art. 18 ust. 2 stosuje się odpowiednio". Minister Sprawiedliwości rozpoznał sprawę na podstawie obowiązującej regulacji prawnej. W zaskarżonym wyroku Sąd przyjął: "(...) zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy (w brzmieniu sprzed nowelizacji, która nastąpiła z dniem 12 października 2011 r.) o kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej". I dalej Sąd wskazał, że "Badając w tym zakresie postępowanie przeprowadzone przez organ, stwierdzić należy, że miejsce T. K. na liście kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy zostało ustalone prawidłowo (...)". Dalej jednak Sąd stosuje do ustaleń stanu faktycznego nową regulację, wywodząc, że jak wynika ze znajdującej się w aktach oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk (...).

Dalej Sąd wskazał, że zastrzeżenia budzi również przyjęcie reguł obowiązywania rozporządzeń wykonawczych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1040/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zastosowanie w sprawie ma przepis art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157, ze zm.), zmieniony przez art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 203, poz. 1192) w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 października 2011 r. Zastosowanie w sprawie nowego stanu prawnego wynika z faktu, że ani ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r., ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz.1292) nie zawierają przepisów przejściowych odnośnie skutków nowego sposobu ustalania łącznej oceny przebiegu praktyk oraz sumy punktów ze sprawdzianów, decydujących (wraz z łączną oceną przebiegu praktyk) o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej. Brak przepisów przejściowych oznacza, że nowa regulacja może być stosowana do zdarzeń, które miały miejsce po jej wejściu w życie, tj. po 12 października 2011 r. Skoro zatem lista klasyfikacyjna aplikantów aplikacji ogólnej, którą ukończył skarżący została ogłoszona w dniu 13 grudnia 2011 r., to zastosowanie w jego sprawie będzie miał zmieniony przepis art. 26 ust. 3 powołanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał również, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury lista klasyfikacyjna aplikantów jest ogłaszana przez Dyrektora Krajowej Szkoły w Biuletynie Informacji Publicznej w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej. Skoro więc lista klasyfikacyjna została ogłoszona w dniu 13 grudnia 2011 r., to zakończenie aplikacji ogólnej nastąpiło po dniu 12 października 2011 r., a zatem do ustalania łącznej oceny przebiegu praktyk oraz sumy punktów ze sprawdzianów decydującej o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej miały zastosowanie nowe zasady, które weszły w życie z dniem 12 października 2011 r.

Zdaniem Sądu I instancji, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, w wyniku którego ustaliły wskazane wyżej miejsce skarżącego na liście klasyfikacyjnej. W toku postępowania odwoławczego dotyczącego umieszczenia na liście klasyfikacyjnej mogą być bowiem poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisje, nie podlega natomiast merytorycznemu badaniu sama ocena wystawiona przez komisje.

W ocenie Sądu I instancji niezasadne są w zarzuty dotyczące prawidłowości wystawienia przez komisje ocen ze sprawdzianów. Minister Sprawiedliwości dokonał badania w tym zakresie i stwierdził, że o wspólnym procedowaniu przez członków komisji świadczą arkusze ocen z podpisami trzech członków komisji sprawdzianowej oraz protokoły komisji egzaminacyjnej.

Niezasadny, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest również zarzut dotyczący oceny wystawionej ze sprawdzianu z dnia 7 lutego 2011 r. Wystawienie oceny ze sprawdzianu w systemie punktowym od 0 do 5 jest podyktowane przepisem § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. Podkreślono, że system punktowy był jedynym dopuszczalnym sposobem dokonywania oceny prac pisemnych ze sprawdzianów przeprowadzonych w KSSiP, a to oznacza, że ilość punktów z pracy skarżącego "- 4" niewątpliwie nie mieściła się w skali punktowej. Zasadnie zatem wobec dostrzeżonej niespójności ocen sprawdzianu z dnia 7 lutego 2011 r. (zawierających + i -) komisja pismem z dnia 7 marca 2011 r. poinformowała Dyrektora KSSiP o przyjęciu wspólnej zasady przyznawania punktacji na sprawdzianie z dnia 7 lutego 2011 r., z której wynika m.in., że ocena "- 4" oznaczać miała 3,5 punktu. Oceny dokonywała powołana specjalnie w tym celu komisja – podmiot ekspercki, także przyjęcie wspólnej zasady przyznawania punktacji na sprawdzianie w dniu 7 lutego 2011 r., nie stanowi o wadliwości podjętej decyzji. Skoro zatem ten system został wprowadzony w stosunku do wszystkich aplikantów podchodzących do sprawdzianu w dniu 7 lutego 2011 r., to nie może być mowy o istotnym naruszeniu prawa, tylko z tego powodu, że komisja pod oceną "-4", wpisała ocenę w systemie punktowym "3,5", oraz że powtórzyła następnie tę ocenę w protokole, będącym dokumentem urzędowym zawierającym punktację z konkretnego sprawdzianu.

Przepisy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przewidują wniesienia odwołania od oceny wystawionej ze sprawdzianu. Należy zatem przyjąć, iż komisja egzaminacyjna ma prawo do autokontroli własnych rozstrzygnięć. Jednakże jest to decyzja autonomiczna podmiotu eksperckiego, podejmowana niezwłocznie po wystawieniu oceny i mimo wszystko z urzędu, choćby zainicjowana sugestiami aplikantów.

Sąd I instancji nie podzielił również zarzutu skarżącego w zakresie naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 11 cytowanej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem do zadań Dyrektora Krajowej Szkoły należy wydawanie zarządzeń i poleceń porządkowych. Jednocześnie, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy, Dyrektor realizuje zadania związane z prowadzeniem m.in. aplikacji ogólnej oraz przygotowywaniem i przeprowadzaniem naboru m.in. na aplikację sędziowską. Oznacza to, że Dyrektor Szkoły posiada uprawnienie do wydawania zarządzeń mających na celu zapewnienie prawidłowości prowadzenia aplikacji, czy prawidłowości naboru na aplikację sędziowską. Ustawodawca określając zadania Dyrektora Krajowej Szkoły użył w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy zwrotu "w szczególności", co oznacza, że zadania wymienione w punktach 1-11 nie stanowią katalogu zamkniętego zatem działanie Dyrektora Krajowej Szkoły polegające na unieważnieniu sprawdzianu dla aplikantów mieści się w zakresie realizowania zadań związanych z prowadzeniem aplikacji (art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. K., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 190 zd. 1 P.p.s.a., a do którego doszło poprzez ponowne nie ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia, tj. z jednej strony wskazanie, że w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. z 2011 r. Nr 217, poz. 1292), przy jednoczesnym powołaniu się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 895);

b) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a., a do którego doszło poprzez nieodniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do podniesionego zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci § 29 zarządzenia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. nr 130/2010 w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej poprzez nie sporządzenie uzasadnienia oceny pracy pisemnej wykonanej przez skarżącego w dniu 7 marca 2011 r., podczas gdy w świetle jednoznacznego brzmienia wyżej wskazanego przepisu członkowie komisji egzaminacyjnej byli zobowiązani do zajęcia stanowiska w sprawie.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, do którego doszło poprzez pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy wydaniu zaskarżonego wyroku naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji następujących przepisów:

a) art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu po nowelizacji wskazanej ustawy przeprowadzonej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 203, poz. 1192), podczas gdy w sprawie winien zostać zastosowany art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu przed nowelizacją, co spowodowało naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz zasady nie działania prawa wstecz;

b) § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej oraz § 29 zarządzenia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. nr 130/2010 w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej i wystawienie oceny pracy pisemnej sporządzonej przez skarżącego w dniu 7 lutego 2011 r. przez jednego z członków komisji sprawdzianowej, a nie przez komisję w pełnym składzie;

c) § 27 zarządzenia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. nr 130/2010 w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej poprzez obniżenie oceny pracy pisemnej sporządzonej przez skarżącego w dniu 7 lutego 2011 r., podczas gdy w świetle jednoznacznego brzmienia wyżej wskazanego przepisu dopuszczalne jest jedynie podwyższenie oceny o 0,5 punktu;

d) § 29 zarządzenia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. nr 130/2010 w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej poprzez nie sporządzenie uzasadnienia oceny pracy pisemnej wykonanej przez skarżącego w dniu 7 marca 2011 r., podczas gdy w świetle jednoznacznego brzmienia wyżej wskazanego przepisu członkowie komisji egzaminacyjnej są zobowiązani do zajęcia stanowiska w wyżej opisanej sprawie;

e) art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez wydanie zarządzenia Dyrektora KSSiP nr 26/2011 w dniu 14 lutego 2011 r. w sprawie unieważnienia sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 17 stycznia 2011 r. i zarządzeniu jego ponownego przeprowadzenia, podczas gdy z wyżej wskazanych przepisów nie wynika kompetencja Dyrektora KSSiP do takiej ingerencji w działalność komisji sprawdzianowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesiona w sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 190 zd. 1 P.p.s.a., stwierdzić należy, że jest on nieusprawiedliwiony. Zgodnie z treścią 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku jest aktem o doniosłym znaczeniu społecznym, a przede wszystkim procesowym pełniącym dwojaką funkcję. Z jednej strony ma charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego. Strona, chcąc skutecznie zaskarżyć wyrok Sądu I instancji musi poznać przyjęty przez sąd stan faktyczny sprawy oraz argumenty przemawiające za rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku pozwalające na należyte wywiedzenie zarzutów skargi kasacyjnej. Z drugiej strony, uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Jest to niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Zatem do sytuacji kiedy wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Sytuacja ta nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, wyczerpująco wyjaśniające podstawy rozstrzygnięcia. Co do zarzutu naruszenia art. 190 zd. 1 P.p.s.a. to zauważyć należy, że Sąd zobowiązany był wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013r. do wskazania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę kontroli zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że kontrola zaskarżonej do tego sądu decyzji odbywa się na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania to jest na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157, ze zm.), zmieniony przez art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 203, poz. 1192) w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 października 2011 r. Zastosowanie w sprawie nowego stanu prawnego wynika z faktu, że ani ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r., ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz.1292) nie zawierają przepisów przejściowych. W doktrynie jak i w praktyce ugruntowany jest podgląd, że wobec braku przepisów przejściowych prawo nowe stosuje się do stanów powstałych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Z tego względu nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP. (zarzut IIIa skargi kasacyjnej) Nie ulega wątpliwości, że na stronie 9 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji powołał § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej sędziowskiej i prokuratorskiej. W ocenie Sądu jest to uchybienie nie mające istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a tylko takie może być podstawą do skutecznego podważenia zapadłego w sprawie wyroku. Uchybienie to nie jest skuteczne, bowiem zacytowany przepis jest tożsamy z treścią aktualnie obowiązującego § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. z 2011 r. Nr 217, poz. 1292), W pozostałych fragmentach uzasadnienia Sąd I instancji wskazuje na aktualnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Z tego względu nie można wykluczyć, że wobec identycznie brzmiących przepisów starego rozporządzenia (§ 7 ust. 4) i nowego rozporządzenia (§ 6 ust. 4) doszło do omyłki pisarskiej w podaniu daty rozporządzenia, które na dodatek ma taki sam tytuł.

Zarzuty z pkt. II oraz pkt. III b, c i d skargi kasacyjnej, wbrew wskazaniu ich jako zarzutów naruszających prawo materialne, są zarzutami prawa procesowego, co wynika z faktu, iż znajdują się w rozporządzeniach (zarzut II i III b) oraz w zarządzeniach Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (zarzut III c i d) regulujących kwestie procedur stosowanych przy naborze do szkoły. W skardze kasacyjnej nie wykazano, nawet gdyby przyjąć, że do naruszenia tych przepisów doszło, by to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazane zarzuty stanowią polemikę z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd I instancji w sposób wyczerpujący odniósł się do tych zarzutów Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że brak uzasadnienia wystawionej oceny przez każdego z członków komisji sprawdzianowej, wobec braku podstaw prawnych do zaskarżenia wystawionej oceny, nie ma wpływu na samą ocenę pracy z dnia 7 marca 2011r. Podobnie bez znaczenia na ogólną ocenę, a w konsekwencji na punktację, było postawienie na pracy z dnia 7 lutego 2011r. oceny przez jednego z członków komisji sprawdzianowej.

Nie miało także wpływu na ogólną punktację to, że oceniający pracę skarżącego z dnia 7 lutego 20011r. postawił ocenę 4 – którą następnie przeliczono na punkty wobec przyjęcia przez komisję jednolitego dla wszystkich aplikantów sposobu przeliczania ocen na punkty.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z powołanym przepisem do zadań Dyrektora Krajowej Szkoły należy wydawanie zarządzeń i poleceń porządkowych. Jednocześnie, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy, Dyrektor realizuje zadania związane z prowadzeniem m.in. aplikacji ogólnej oraz przygotowywaniem i przeprowadzaniem naboru m.in. na aplikację sędziowską i prokuratorską. Oznacza to, że Dyrektor Szkoły posiada uprawnienie do wydawania zarządzeń porządkowych mających na celu zapewnienie prawidłowości prowadzenia aplikacji, czy prawidłowości naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską. (pkt.11). Zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt, że ustawodawca określając zadania Dyrektora Krajowej Szkoły użył w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy zwrotu "w szczególności", co oznacza, że zadania wymienione w punktach 1-11 nie stanowią katalogu zamkniętego. Zatem działanie Dyrektora Krajowej Szkoły polegające na unieważnieniu sprawdzianu dla aplikantów mieści się w zakresie realizowania zadań związanych z naborem na aplikację (art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy). Wobec dostrzeżonych uchybień unieważnienie sprawdzianu przeprowadzonego 17 stycznia 2011r. było wręcz obowiązkiem dyrektora.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mniemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art.184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.