Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1300/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
article: art. 217 par. 2, art. 210 par. 4 w zw. z  art. 219, art. 233 par. 1 pkt 1, art. 121 par. 1, art. 123, art. 122, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek Sędziowie WSA Maja Chodacka WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 15 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień 2019 r. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. o nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpoznaniu zażalenia A. M., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 7 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2019 r.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że w dniu 27 maja 2019 r. do Urzędu Skarbowego w P. wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za kwiecień 2019 r., w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 407.190 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 z późn. zm.) w zw. z art. 12 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.), termin ww. zwrotu przypadał na dzień 26 lipca 2019 r.

Do zwrotu nadwyżki podatku jednak nie doszło, bowiem kolejnymi postanowieniami przedłużano terminu owego zwrotu, i tak:

- postanowieniem nr [...] z dnia 9 lipca 2019 r. przedłużono termin zwrotu do dnia 26 września 2019 r. (rozstrzygnięcie utrzymane w mocy postanowieniem nr [...] z dnia 7 października 2019 r. i wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1369/19),

- postanowieniem z dnia 9 września 2019 r. nr [...] przedłużono termin zwrotu do dnia 30 listopada 2019 r,

- postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r. nr [...] przedłużono termin zwrotu do dnia 23 stycznia 2020 r. (rozstrzygnięcie utrzymane w mocy postanowieniem nr [...] z dnia 14 stycznia 2020 r. oraz wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 289/20),

- postanowieniem z dnia 8 stycznia 2020 r. nr [...] przedłużono termin zwrotu do dnia 23 lipca 2020 r. (rozstrzygnięcie utrzymane w mocy postanowieniem nr [...] z dnia 3 czerwca 2020 r. oraz wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 682/20),

- postanowieniem z dnia 2 lipca 2020 r. nr [...] przedłużono termin zwrotu do dnia 31 grudnia 2020 r. (rozstrzygnięcie utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 23 września 2020 r. nr [...] oraz wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1248/20).

W końcu, opisanym na wstępie postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 7 czerwca 2021 r. znak [...] przedłużono terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2019 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu przedstawiono szczegółowo przebieg przeprowadzonych czynności kontrolnych i wyjaśniono, że biorąc pod uwagę brak odpowiedzi na wystosowane do skarżącej wezwanie z dnia 14 maja 2021 r., toczące się czynności kontrolne nie zostaną zakończone do 30 czerwca 2021 r., który to termin wynikał z poprzedniego postanowienia. Dokonywana w ramach toczącej się kontroli celno-skarbowej weryfikacja rozliczenia strony w podatku od towarów i usług za kwiecień 2019 r. stanowiła dla organu podatkowego I instancji przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu.

W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 274b i art. 277 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.), poprzez przedłużenie terminu zwrotu kwoty całości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2019 r. w sytuacji, gdy na podstawie przekazanych dotychczas przez podatnika dokumentów oraz materiału zebranego w ramach czynności sprawdzających ustalono wielkość dostaw lub świadczenia usług realizowanych pomiędzy S. E. sp. z o.o. a I. L. sp. z o.o.;

2. art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, poprzez sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób uchybiający wzorcowi ustawowemu polegające na pominięciu motywów, dla których organ zdecydował się przedłużyć skarżącej termin zwrotu całej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, podczas gdy organ I instancji dysponuje dokumentacją pozwalającą ustalić wielkość podatku naliczonego przez S. E. sp. z o.o. objętego fakturami VAT wystawionymi z tytułu realizacji usług na rzecz I. L. sp. z o.o.;

II. nadto, z daleko posuniętej ostrożności procesowej na wypadek nieuwzględnienia ww. zarzutów, naruszenie art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług i art. 274b i art. 277 Ordynacji podatkowej, poprzez przedłużenie terminu zwrotu całości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2019 r., zamiast części podlegającej weryfikacji organu, czyli tej dotyczącej transakcji realizowanych pomiędzy skarżącą a I. L. sp. z o.o. i to w związku z faktem realizacji transakcji (pomiędzy) S. E. sp. z o.o. a I. L. sp. z o.o.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując się na treść art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług ocenił, że w przedmiotowej sprawie faktycznie zachodzi konieczność dodatkowej weryfikacji zasadności dochodzonego przez skarżącą zwrotu podatkowego.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 23 lipca 2019 r. zostały wszczęte wobec strony kontrole celno-skarbowe, których przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2017 r. do grudnia 2018 r. oraz od stycznia 2019 r. do kwietnia 2019 r.

W dniu 29 sierpnia 2019 r. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. wezwał stronę do dostarczenia ewidencji nabyć i dostaw prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług, dokumentów źródłowych będących podstawą zapisów w tych ewidencjach, ewidencji kont księgowych w zakresie zakupów i sprzedaży, rozrachunków z dostawcami i odbiorcami krajowymi oraz zagranicznymi, rozliczenia podatku naliczonego i należnego za badany okres. Jednocześnie skierowano do strony wezwanie do przedłożenia ksiąg podatkowych i dowodów księgowych dotyczących badanego okresu rozliczeniowego obejmujących faktury, wyciągi bankowe i księgi rachunkowe.

Ponadto w dniu 18 listopada 2019 r. oraz w dniu 11 grudnia 2019 r. strona została wezwana do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień w zakresie posiadanych środków trwałych i wyposażenia, użytkowania samochodów osobowych/ciężarowych, a także prowadzonej inwestycji oraz świadczenia pozostałych usług niezwiązanych z tą inwestycją. Wnioskowane dokumenty nie zostały jednak przesłane.

W dniach 11 września 2019 r. oraz 15 października 2019 r. organ ten skierował wezwania do podmiotu I. L. sp. z o.o. z siedzibą w K. do udostępnienia dokumentów/udzielenia wyjaśnień dotyczących transakcji z firmą A. A. M., które pozostały bez odpowiedzi. Po weryfikacji adresu okazało się, że nie jest tam prowadzona działalność gospodarcza, a biuro rachunkowe spółki przekazało wszelką dokumentację rachunkową prokurentowi spółki I. L. – w osobie Ł. M. (tj. małżonka strony). Pomimo skierowanego wezwania do spółki dokumentacji tej nie udało się uzyskać, a względem spółki wszczęto postępowanie kontrolne w zakresie sprawdzenia rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania za okres od 1 października 2018 r. do 31 lipca 2019 r.

W dniu 23 września 2019 r. skierowano także wezwanie do J. W. - Firma Handlowo-Usługowa "W. ", do złożenia wyjaśnień odnośnie do współpracy handlowej z firmą strony A. oraz umowy zawartej z podmiotem I. L. sp z o.o. na wykonanie robót budowlanych. W dniu 7 lutego 2020 r. J. W. przekazała dokumenty i wyjaśnienia, z których wynika, że Firma Handlowo-Usługowa "W." J. W. pełniła rolę wykonawcy robót ziemnych i stanu surowego otwartego budynku przy inwestycji w P. M. [...]. Z uwagi na nieścisłości pomiędzy treścią przesłanych wyjaśnień, a pozyskanym na wcześniejszym etapie kontroli materiałem dowodowym, wystosowano odpowiednie wezwania zarówno do J. W., jak i do Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "W. & P. " sp. z o.o., które pozostały jednak bez odpowiedzi.

Nieskuteczne okazały się również wezwania z dnia 9 stycznia i dnia 3 lutego 2020 r. skierowane do firmy S. E. sp. z o.o. mające na celu ustalenie szczegółów współpracy ze skarżącą, spółką I. L. oraz "W. & P.".

Dalej organ opisał również zakończone niepowodzeniem próby kontaktu z firmami M. P. W. oraz FHU E. K. K. i Wspólnicy Sp. Jawna, które to podmioty wystawiły na rzecz skarżącej faktury. Wobec P. W. zapadła tymczasem decyzja, w której zakwestionowano rzetelność faktur wystawionych na rzecz skarżącej, a spółka E. nie zatrudniała pracowników i nie składała deklaracji podatkowych. Organ wyjaśnił też, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie z dnia 12 stycznia 2021 r. dotyczące współpracy z tymi firmami.

Organ wyjaśnił nadto, że po kontroli dokumentów księgowych skarżącej w marcu 2021 r., w dniach 14 kwietnia oraz 13 maja 2021 r. wystosowano wezwania do spółki "W. & P.", które pozostały bez odpowiedzi.

W dniu 14 maja 2021 r. kontrolujący zwrócili się do skarżącej z ponownie bezskuteczną prośbą o złożenie wyjaśnień w przedmiocie refakturowania kosztów zakupu paliw i opłat drogowych na rzecz L. M. Ł. M..

Organ odwoławczy zaakcentował też powiązania personalne pomiędzy wymienionymi powyżej firmami. W tym zakresie wskazał, że funkcję prezesa zarządu spółki I. L. pełni A. K., zatrudniony w firmie skarżącej oraz w firmie jej męża L. M.. Wspólnikiem i prokurentem spółki był natomiast mąż skarżącej, Ł. M., a drugim prokurentem – E. M., zatrudniona również u skarżącej na stanowisku księgowej. Od 28 września 2018 r. wspólnikiem spółki I. L. jest natomiast szwagier skarżącej.

Organ podkreślił, że wspólnicy spółki S. E. (Ł. G. i W. D.), będącej jednym z dostawców spółki I. L., to osoby powiązane także z innymi podmiotami, w stosunku do których zachodzi uzasadnione podejrzenie wystawiania nierzetelnych faktur.

Finalnie organ wskazał, że z informacji uzyskanej w dniu 21 maja 2021 r. od Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego wynika, że w trakcie prowadzonych wobec strony czynności kontrolnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nadal gromadzony i analizowany jest materiał dowodowy (m.in. dokumentacja przekazana przez skarżącą w marcu 2021 r.). Jednocześnie zaznaczono, że skarżąca nie zareagowała na wezwanie z 14 maja 2021 r. do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień w zakresie refakturowania kosztów zakupu paliwa i opłat drogowych na rzecz firmy męża skarżącej. Ponadto kontrolujący nie otrzymali odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 kwietnia i 13 maja 2021 r. skierowane do Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "W. & P." sp. z o.o., w przedmiocie świadczonych na rzecz skarżącej usług przygotowania i weryfikacji dokumentacji przetargowej, doradztwa i konsultacji technicznych, nadzoru geodezyjnego, geologicznego i geotechnicznego, a także wykonania instalacji odgromowej wraz z materiałem na budowie hali i budynku biurowego w P. M. [...].

Mając na uwadze dokonywaną weryfikację przedmiotowego rozliczenia podatkowego w ramach toczącej się kontroli celno-skarbowej, organy obu instancji uznały, że należy przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ten miesiąc do dnia 31 grudnia 2021 r.

Wystarczającą przesłanką dla wykazania, że zaistniały okoliczności uprawdopodabniające występowanie wątpliwości co do zasadności zwrotu różnicy podatku, a tym samym uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu, były powiązania osobowe oraz okoliczności dotyczące współpracy pomiędzy wyżej wymienionymi podmiotami, a następnie na toczącą się wobec strony w tym zakresie kontrolę celno-skarbową.

Organ odwoławczy nadmienił, że w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, organ podatkowy decyduje wyłącznie o potrzebie dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, a nie o samej zasadności zwrotu, w związku z czym nie można oczekiwać, aby już w momencie wydania takiego postanowienia organy wykazały się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność wnioskowanego zwrotu podatku. Organ zapewnił też, że przedłużenie zwrotu nie oznacza pozbawienia podatnika prawa do zwrotu podatku. Zwrot podatku będzie dokonany, jeśli tylko wątpliwości co do jego zasadności zostaną usunięte.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisane na wstępie postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z 219 Ordynacji podatkowej poprzez:

a. zaniechanie wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu podatku naliczonego w fakturach VAT wystawionych przez inne podmioty niż I. L. sp. z o.o. w kwietniu 2019 r.;

b. brak powołania się na konkretne czynności weryfikacyjne w stosunku do transakcji dostawy lub świadczenia usług z kwietnia 2019 r. przez podmioty inne niż I. L. sp. z o.o.;

2. art. 233 § 1 pkt 1, art. 121 § 1 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy winno być ono uchylone wobec naruszenia zasady zaufania do organu podatkowego oraz braku wszechstronnego rozpoznania sprawy w tym stawianych w zażaleniu zarzutów,

3. art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na pominięciu danych z systemu JPK_VAT oraz dowodów przedłożonych przez skarżącą wskazujących na wysokość podatku naliczonego wymagającego, zdaniem organu, dalszej weryfikacji,

4. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierówne traktowanie interesu podatnika i Skarbu Państwa polegające na instrumentalnym posłużeniu się danymi z systemu JPK_VAT zgromadzonymi w trakcie czynności sprawdzających jedynie w celu przedłużenia terminu zwrotu całej nadwyżki, podczas gdy dane te nie pozwalały na wstrzymanie całości nadwyżki podatku naliczonego lecz określonej części, skutkiem czego naruszono zasadę neutralności i proporcjonalności podatku VAT,

II. naruszenie prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a to art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przedłużenie terminu zwrotu kwoty całości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2019 r., w sytuacji, gdy organ nie zgłaszał żadnych wątpliwości oraz potrzeby przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji w zakresie nadwyżki podatku naliczonego wynikającego z transakcji dostaw lub świadczenia usług dokonywanych na rzecz skarżącej przez inne podmioty niż I. L. sp. z o.o.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca zapewniła, że nie kwestionuje prawa organu do przedłużenia terminu zwrotu podatku naliczonego w części wynikającej z faktur wystawionych przez spółkę I. L.. Zwróciła natomiast uwagę na to, że duża część podatku wynika z faktur wystawionych przez innych, powszechnie znanych i renomowanych kontrahentów. W tym zakresie organ nie przedstawił żadnych wątpliwości ani potrzeby weryfikacji tych rozliczeń. Skarżąca podkreśliła ponadto, że sam fakt prowadzenia kontroli nie wypełnia przesłanek przedłużenia zwrotu podatku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie było postanowienie w sprawie przedłużenia skarżącej terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym w kwocie 407.190 zł wykazanej w deklaracji za kwiecień 2019 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. ze względu na konieczność dalszej weryfikacji zasadności zwrotu.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu.

Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że organ podatkowy może w określonej przez ustawodawcę sytuacji przedłużyć określony ustawowo 60-dniowy termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, który rozpoczyna swój bieg z dniem wpływu deklaracji do urzędu skarbowego. Przedłużenie terminu zwrotu następuje w formie postanowienia.

Wykładnia art. 87 ust. 2 cyt. ustawy prowadzi do wniosku, że takie postanowienie może zostać wydane, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, termin do dokonania zwrotu jeszcze nie upłynął. Po drugie, weryfikacja rozliczenia podatnika odbywa się w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bądź w toku postępowania kontrolnego. Po trzecie, stwierdzenie przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" opiera się na co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy podjęte przez organ podatkowy rozstrzygnięcie w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku zostało wydane z poszanowaniem zasad postępowania podatkowego oraz przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Nie jest przy tym sporne i kwestionowane w skardze, że organ II instancji wykazał wątpliwości co do zwrotu części nadwyżki przypadającej na faktury wystawione przez I. L. sp. z o.o. na rzecz skarżącej. Zarzuty skargi skupiają się na braku wykazania przez organy podstaw do zakwestionowania pozostałej, dającej się zdaniem skarżącej wyodrębnić części rozliczenia, to jest odpowiadającej fakturom wystawionym na rzecz skarżącej przez podmioty wyliczone w skardze (str. 4). Zdaniem skarżącej faktury te związane są z odrębną (transportową) częścią działalności skarżącej i pochodzą od wiarygodnych podmiotów, w tym banków, czy instytucji leasingowych.

Analizując spełnienie ww. warunków należy rozstrzygnąć przede wszystkim, czy istniały uzasadnione powody przedłużenia terminu zwrotu całości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2019 r., to jest czy istniały w tym przedmiocie wątpliwości co do zasadności zwrotu różnicy podatku i czy organ dostatecznie uprawdopodobnił ich występowanie, a tym samym, czy uzasadnione było przedłużenie terminu zwrotu.

Należy w tym miejscu wskazać, że dnia 23 lipca 2019 r. zostały wszczęte wobec skarżącej kontrole celno-skarbowe, których przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług m.in. za okres od stycznia 2019 r. do kwietnia 2019 r. Nie jest zatem prawdą, co stara się wywodzić skarżąca, że wątpliwości dotyczą wyłącznie faktur wystawionych przez spółkę I. L.. Kontrolą objęta jest bowiem całość rozliczeń, w tym prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez wymienionych przez nią w skardze kontrahentów. Wbrew przekonaniu skarżącej fakt, że faktury te są wystawione przez wiarygodne i powszechnie znane podmioty nie sprawia, że rozliczenia te są wyłączone z zakresu kontroli. Czym innym jest bowiem wiarygodność wystawcy faktury, a czym innym prawo do odliczenia podatku wynikającego z wystawionej przez niego faktury.

Wskazując na liczne wątpliwości co do zasadności zwrotu organy słusznie zwróciły uwagę na powiązania osobowe pomiędzy badanymi firmami oraz decyzje, które zapadły w stosunku do kontrahentów skarżącej, w których zakwestionowano rzetelność faktur wystawionych na rzecz skarżącej.

Słusznie organ zaakcentował również postawę skarżącej, która utrudnia sprawne przeprowadzenie postępowania, a także brak współpracy ze strony niektórych jej kontrahentów, co w oczywisty sposób utrudnia postępowanie.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia otóż wynika, że w ramach kontroli wystosowano do skarżącej szereg opisanych powyżej wezwań.

I tak, w dniu 29 sierpnia 2019 r. skarżąca została wezwana do dostarczenia ewidencji nabyć i dostaw prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług, dokumentów źródłowych będących podstawą zapisów w tych ewidencjach, ewidencji kont księgowych w zakresie zakupów i sprzedaży, rozrachunków z dostawcami i odbiorcami krajowymi oraz zagranicznymi, rozliczenia podatku naliczonego i należnego za badany okres. Jednocześnie skierowano do skarżącej wezwanie do przedłożenia ksiąg podatkowych i dowodów księgowych dotyczących badanego okresu rozliczeniowego obejmujących faktury VAT-JPK_FA, wyciągi bankowe-JPK_WB, księgi rachunkowe-JPK_KR. Skarżąca nie wykonała w całości powyższego wezwania.

W dniu 18 listopada 2019 r. oraz w dniu 11 grudnia 2019 r. strona została wezwana do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień w zakresie posiadanych środków trwałych i wyposażenia, użytkowania samochodów osobowych/ciężarowych, a także prowadzonej inwestycji oraz świadczenia pozostałych usług niezwiązanych z tą inwestycją. Wnioskowane dokumenty i wyjaśnienia zostały przez skarżącą przekazane za pismem z dnia 24 lutego 2020 r., jednak po ich weryfikacji stwierdzono brak faktur VAT-JPK_FA oraz wyciągów bankowych-JPK_WB i ksiąg rachunkowych-JPK_KR.

W dniu 14 maja 2021 r. kontrolujący ponownie zwrócili się do skarżącej z bezskuteczną prośbą o złożenie wyjaśnień w przedmiocie refakturowania kosztów zakupu paliw i opłat drogowych na rzecz L. M. Ł. M.. To ostatnie wezwanie przeczy jednocześnie tezie skarżącej, jakoby faktury związane z jej działalnością transportową, wystawione przez rzetelnych kontrahentów były poza zakresem prowadzonej względem niej kontroli podatkowej.

Nie zasługuje na aprobatę postawa skarżącej, która w ramach prowadzonego postępowania nie odpowiada na wezwania organu, bądź przedkłada niekompletną dokumentację, utrudniając tym samym jego przebieg, a następnie kwestionuje przedłużający się bieg tego postępowania.

W świetle powyższego Sąd aprobuje stanowisko organów podatkowych, że w okolicznościach faktycznych rozpoznanej sprawy, w świetle art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, istniały przesłanki uzasadniające powstanie wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku, a tym samym do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu jego zwrotu.

W ocenie Sądu powyższe powody, które spowodowały dokonanie kwestionowanego przedłużenia terminu zwrotu podatku zostały przez organy obu instancji w sposób wystarczający uzasadnione. W tym miejscu należy podkreślić, na co zwrócił uwagę także organ odwoławczy, że w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, organ podatkowy decyduje wyłącznie o potrzebie dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, a nie o samej zasadności zwrotu, czy też jej braku. Zatem od organów podatkowych nie można oczekiwać, aby już w momencie wydania takiego postanowienia wykazały się konkretnymi ustaleniami, co do faktów podważających zasadność wnioskowanego zwrotu podatku. Przepis art. 87 ust. 2 cyt. ustawy nie wymaga bowiem dla przedłużenia terminu zwrotu udowodnienia, że zwrot jest bezzasadny.

W opinii Sądu skarżąca otrzymała jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu podatku. Organy obu instancji przedstawiły okoliczności bezpośrednio dotyczące skarżącej, uzyskane z dostępnych organowi I instancji informacji pozyskanych w trakcie czynności sprawdzających i współpracujących z nią bezpośrednio lub pośrednio kontrahentów. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 217 § 2, art. 210 § 4 w zw. z art. 219, art. 233 § 1 pkt 1, art. 121 § 1, art. 123, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej.

Organ opisał powiązania osobowe oraz okoliczności dotyczące współpracy pomiędzy wskazanymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podmiotami i wskazał na wątpliwości towarzyszące tym transakcjom, które skłoniły organ podatkowy do rozpoczęcia ich weryfikacji w następstwie toczącej się wobec skarżącej w tym zakresie kontroli celno-skarbowej. Organ opisał działania podjęte względem skarżącej oraz podmiotów I. L. sp. z o.o. w K., B. Sp. z o.o. w K., J. W. - Firma Handlowo-Usługowa "W.", Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "W. & P." sp. z o.o., a także osób będących piastunami organów ww. spółek. Co więcej, z chronologii opisanych działań wyraźnie wynika, że nie było możliwości, aby kontrola zasadności zwrotu podatku zakończyła się w terminie wynikającym z poprzedniego postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu, a stało się tak m.in. z uwagi na brak odpowiedzi skarżącej na wezwania organu z kwietnia i maja 2021 r.

Reasumując, zdaniem Sądu organy trafnie oceniły, że w przedmiotowej sprawie znajdują uzasadnienie dalsze działania zmierzające do zweryfikowania, czy dane przedstawione w deklaracji podatkowej VAT-7 są rzetelne i uzasadniają zwrot podatku w żądanej wysokości, a wydane przez ten organ postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ II instancji słusznie zaznaczył przy tym, że przedłużenie zwrotu nie oznacza pozbawienia podatnika prawa do zwrotu podatku zapłaconego na poprzednim etapie obrotu. Zwrot podatku jest jedynie czasowo wstrzymany i będzie dokonany, jeśli tylko wątpliwości, co do jego zasadności zostaną usunięte. Ponadto podatnik, który chce uzyskać zwrot podatku wykazany w deklaracji mimo wątpliwości co do zasadności tego zwrotu, może go uzyskać w terminie wynikającym z treści art. 87 ust. 2, jeżeli złoży zabezpieczenie majątkowe w wysokości odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku, jak o tym stanowi art. 87 ust. 2a cyt. ustawy. W przedmiotowej sprawie należy raz jeszcze podkreślić, że sama skarżąca ma istotny wpływ na szybkie zakończenie weryfikacji spornego zwrotu poprzez podjęcie współpracy z organami podatkowymi.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.