Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 470/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 42 ust. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Komendant Policji decyzją Nr [...] z dnia 10 marca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania mł. asp. w stanie spoczynku W. D., od decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia uprawnień W. D. do wzrostu uposażenia z tytułu pracy wykonywanej przez niego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia 22 stycznia 1993 r. do dnia 17 lipca 1998 r. oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego od dnia 18 lipca 1998 r. do dnia 19 maja 1999 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Do Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęło, złożone w ustawowym terminie, odwołanie mł. asp. w stanie spoczynku W. D., od decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 roku, którą na podstawie art. 104 oraz art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 42 ust. 4 oraz art. 100 i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2011 roku Nr 287, poz. 1687 - ze zmianami) umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia uprawnień W. D. do wzrostu uposażenia z tytułu pracy wykonywanej przez niego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia 22 stycznia 1993 r. do dnia 17 lipca 1998 r. oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego od dnia 18 lipca 1998 r. do dnia 19 maja 1999 r.

W odwołaniu mł. asp. w stanie spoczynku W. D. zarzucił wymienionej decyzji naruszenie: 1) przepisów art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie; 2) przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie; 3) przepisów § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732), w związku z art. 101 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 ustawy o Policji; 4) przepisu art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 43, poz. 277) poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie; 5) przepisu art. 42 ust. 6 i 7 ustawy o Policji.

Uzasadniając odwołanie wskazano, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że treść art. 42 ust. 4 ustawy o Policji przesądza o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie zmiany wysługi lat z uwagi na brak uprawnień do uposażenia zasadniczego. Odwołujący się zarzucił, że organ bezpodstawnie ustalił jako okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia: wystąpienie okoliczności powodujących niemożność pełnienia służby - "po dniu zwolnienia ze służby", podczas gdy przepis art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, jako moment istotny dla ustalenia wystąpienia okoliczności powodujących niemożność pełnienia służby, wskazuje moment zgłoszenia policjanta do służby po przywróceniu do niej. Zauważył, że przywrócenie funkcjonariusza do służby nastąpiło na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji z dniem 14 marca 2014 roku, tj. z dniem, w którym stał się prawomocny wyrok uniewinniający go od postawionego mu zarzutu oraz, że po tej dacie nie wystąpiła żadna nowa okoliczność, o której mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, która spowodowałaby niemożność pełnienia przez niego służby. Ponadto wskazał na treść przepisów § 5 ust. 2, 3 i 4 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którymi decyzja o zmianie wysługi lat określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Jednocześnie przywołał art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Zaznaczył, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności uzasadniające zmianę jego uposażenia na skutek zmiany wysługi lat poprzez uwzględnienie pracy w gospodarstwie rolnym, powstały jeszcze przed rozpoczęciem służby. Jednocześnie dodał, że zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 cyt. ustawy wysługa lat jest jednym z czynników kształtujących wysokość uposażenia policjanta. Według strony fakt, iż po przywróceniu do służby mł. asp. w stanie spoczynku W. D. nie nabył uprawnień do uposażenia zasadniczego w żaden sposób nie może rzutować na jego prawo do wydania decyzji o zmianie wysługi lat i określenia terminu, od którego w związku z wysługą lat uposażenie powinno być zmienione i w przypadku wnioskodawcy termin ten pokrywa się z rozpoczęciem służby. Ponadto dodał, że w dniu 5 grudnia 2011 r. złożył po raz pierwszy wniosek o zmianę wysługi lat poprzez doliczenie lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz własnym. Nadmienił, że wniosek ten nie został uwzględniony z uwagi na fakt, iż w momencie jego złożenia policjant nie pozostawał w służbie. Dodał również, że w dacie złożenia drugiego wniosku o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym pozostawał w służbie po przywróceniu do niej, co jego zdaniem powoduje, iż wydanie decyzji o umorzeniu postępowania nie znajduje należytej podstawy prawnej. Stwierdził też, że zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji wnioskodawcy przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za część okresu pozostawania poza służbą.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez ustalenie w decyzji zmieniającej wysługę lat wnioskodawcy, określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową wysokość wzrostu uposażenia zasadniczego lub ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Miejskiego Policji.

Do odwołania odniósł się Komendant Miejski Policji, który stwierdził, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2010 r. zwolniono mł. asp. W. D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, z dniem 30 sierpnia 2010 roku. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2010 r. utrzymano w mocy zaskarżony rozkaz personalny ustalając nową datę zwolnienia na dzień 30 września 2010 roku. Komendant Miejski Policji nadmienił, że w dniu 19 marca 2014 r. wpłynęło pismo mł. asp. W. D., w którym wymieniony zgłosił gotowość podjęcia służby w związku z prawomocnym wyrokiem uniewinniającym, zapadłym w dniu 14 marca 2014 r. Nadmienił, że W. D. orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej NR [...] MSWiA z dnia 20 sierpnia 2010 r. oraz orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW z dnia [...] 2012 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do III grupy inwalidzkiej. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji i trwa nadal. Dodał, że w dniu 16 maja 2014 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia mł. asp. W. D. ze służby w Policji w trybie art. 42 ust. 3, w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. Zauważył, że w toku przedmiotowego postępowania w dniu 11 czerwca 2014 r. strona złożyła wniosek o zaliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresów pracy wykonywanej w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika oraz we własnym gospodarstwie rolnym. Nadmienił, że w sprawie przedmiotowego wniosku, w dniu 6 października 2014 r. wydano decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie. Komendant Miejski Policji stwierdził, że decyzja o umorzeniu postępowania wynikała z faktu, iż mł. asp. W. D. po przywróceniu do służby z dniem 14 marca 2014 r. prawomocnym wyrokiem uniewinniającym, nie został do niej dopuszczony z uwagi na zaistnienie okoliczności powodujących niemożność jej pełnienia, czyli orzeczenie komisji lekarskiej. Nadmienił, że wymieniony po przywróceniu do służby nie nabył prawa do uposażenia zasadniczego. Brak było zatem podstawy prawnej do rozstrzygania w przedmiocie składników uposażenia. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika mł. asp. W. D. Komendant Miejski Policji stwierdził, że są one bezzasadne i nie znajdują odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach.

Mając powyższe na uwadze Komendant Miejski Policji wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy analizując całość zebranego materiału stwierdził, że rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2010 r. mł. asp. W. D. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, z dniem 30 sierpnia 2010 r. Decyzja ta była podyktowana upływem 12 miesięcznego okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych. Wymieniony bowiem od dnia 13 marca 2009 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji był zawieszony w czynnościach służbowych. Rozkaz ten został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2010 r., w którym datę zwolnienia ustalono na dzień 30 września 2010 r.

W dniu 19 marca 2014 r. do Komendanta Miejskiego Policji wpłynęło pismo mł. asp. W. D., w którym zgłosił gotowość podjęcia służby w związku z prawomocnym uniewinniającym go wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 14 marca 2014 r.

W. D. orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Nr [...] MSWiA z dnia [...] 2010 r., został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do III grupy inwalidów - inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Natomiast w orzeczeniu nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW z dnia [...] 2012 r. stwierdzono, że inwalidztwo trwa nadal oraz wyznaczono kolejny termin badania kontrolnego na wrzesień 2015 r. W przesłanym przez ZER MSW zaświadczeniu wskazano, że wymieniony pobiera świadczenia rentowe na podstawie art. 19 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).

W dniu 16 maja 2014 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia mł. asp. W. D. ze służby w Policji w trybie art. 42 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2014 r. W. D. zwrócił się o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia 22 stycznia 1993 r. do dnia 17 lipca 1998 r. w charakterze domownika oraz w okresie od dnia 17 lipca 1998 r. do dnia 19 maja 1999 r. w charakterze właściciela gospodarstwa rolnego.

Decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. umorzono postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jego prawa do wzrostu uposażenia z tytułu zaliczenia do wysługi okresów pracy wykonywanej w indywidualnym gospodarstwie rolnym.

Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 roku mł. asp. W. D. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 15 listopada 2014 r. na podstawie art. 42 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 42 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Rozkaz ten stał się prawomocny z dniem 29 października 2014 r.

Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Z kolei zgodnie z art. 100 ustawy o Policji uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Natomiast stosownie do art. 101 cyt. ustawy wysokość uposażenia zasadniczego jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz posiadanej wysługi lat. Zatem otrzymywanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez policjanta jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można zatem mówić tylko wówczas, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i obowiązki te faktycznie wykonuje, a samo przywrócenie do niej nie oznacza, iż reaktywuje się prawo funkcjonariusza do uposażenia. Uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie, funkcjonariusz otrzymuje z tytułu pełnienia służby, a zgodnie z art. 99 ust. 1 cyt. ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe.

W przedmiotowej sprawie funkcjonariusz mimo przywrócenia go do służby z mocy wyroku sądowego, nie został mianowany na stanowisko służbowe. Wskazano, że wyrok sądowy zobowiązuje jedynie strony postępowania oraz innych uczestników obrotu prawnego do traktowania wymienionego policjanta jako pozostającego w stosunku służbowym, a nie faktycznie pełniącego służbę w Policji. Datą podjęcia służby jest data rozpoczęcia wykonywania czynności służbowych na stanowisku, na które po przywróceniu policjant został mianowany. W tym przypadku to nie nastąpiło ponieważ mł. asp. w stanie spoczynku W. D. nie został dopuszczony do służby, z uwagi na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW, którym został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji.

Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji powoduje konieczność ponownego nawiązania stosunku służbowego. Uchylenie tej decyzji nie powoduje jednak automatycznego nawiązania stosunku prawnego. Zadaniem organu po zgłoszeniu się policjanta do służby jest stwierdzenie, czy nie zachodzą powody, dla których pomimo zgłoszenia gotowości do służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony. Działania te polegają też na określeniu stanowiska, na jakim przywrócony do służby policjant ma pełnić służbę oraz ustaleniu składników jego uposażenia, jeśli w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego, tj. pomiędzy zwolnieniem ze służby, a przywróceniem do służby uległy one zmianie. Dlatego okres pomiędzy uprawomocnieniem się wyroku powodującego uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby, a podjęciem służby przez policjanta jest okresem pozostawania poza służbą, chyba że po zgłoszeniu do służby istniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby.

Biorąc powyższe pod uwagę zauważono, że art. 42 ustawy o Policji wyczerpująco reguluje sytuację prawną funkcjonariusza przywróconego do służby. Jednocześnie przepis art. 42 ust. 5 cyt. ustawy, który stanowi, że policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Młodszemu aspirantowi w stanie spoczynku W. D. świadczenie to zostało wypłacone za pełne 6 miesięcy. Ponadto zgodnie z art. 42 ust. 6 okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby uwzględnianego przy ustalaniu okresu, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1 ustawy o Policji.

Zgodnie z § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia termin nabycia prawa do

wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Trzeba zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie, pomimo przywrócenia wymienionego do służby oraz zgłoszenia jego gotowości do jej podjęcia, nie nastąpiło mianowanie go na stanowisko służbowe, a co za tym idzie służba faktycznie nie została przez niego podjęta i tym samym nie przysługiwało mu uposażenie.

W związku z tym nie można było zaliczyć mł. asp. w stanie spoczynku W. D. okresów pracy wykonywanej w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 104 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie przepisu art. 105§ 1 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie zauważono, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej, mogącej być przedmiotem postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada wówczas, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się niemożliwe ze względu na brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W tym przypadku ten cel nie może być osiągnięty, ponieważ przepisy cyt. rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., dotyczą wyłącznie funkcjonariuszy, którzy pełnią służbę w Policji. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, dotyczącego zaliczenia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wskazanych przez wymienionego okresów pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ wymieniony nie pełnił faktycznie służby w Policji mimo przywrócenia go do niej prawomocnym wyrokiem sądu. W związku z tym organ pierwszej instancji podjął prawidłową decyzję o umorzeniu tego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Skargę na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 marca 2015 r., Nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. D. Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie;

- art. 42 ust. 4 i 7 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i pominięcie przepisu art. 121 ust. 1 ustawy o Policji;

- § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego z dnia 6 grudnia 2001 r. (Dz.U. Nr 152, poz. 1732) w związku z art. 101 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 ustawy o Policji.

W oparciu o powołane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W pierwszym rzędzie skarżący zarzucił, że stanowisko organów obydwu instancji nie jest prawidłowe, albowiem pomija brzmienie przepisu art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który powinien być brany pod uwagę przy stosowaniu art. 42 ust. 4 i 7 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.

Podniósł, że organy w oparciu o treść przepisu art. 42 ust. 4 i 7 wyprowadzają niezasadny wniosek, że skarżący po przywróceniu do służby na skutek wyroku sądu uniewinniającego nie nabył prawa do uposażenia zasadniczego. W ocenie skarżącego prawidłowo przeprowadzona wykładnia gramatyczna i funkcjonalna art. 42 ust. 4 i 7 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji przy uwzględnieniu art. 121 ust. 1 tej ustawy powinna prowadzić do odmiennego wniosku. Przepis art. 42 ust. 4 ustawy o Policji stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Z kolei przepis art. 121 ust. 1 stanowi, iż m.in. w sytuacji pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W ocenie skarżącego w stanie faktycznym, jaki wystąpił w przypadku skarżącego, polegającym na tym, iż skarżącego bez weryfikacji jego stanu zdrowia po dacie przywrócenia do służby uznano za niezdolnego do służby z przyczyn zdrowotnych, w związku z czym nie dokonano wobec skarżącego przydziału służbowego, a następnie po upływie kilku miesięcy wszczęto postępowanie w przedmiocie ponownego zwolnienia skarżącego z Policji, nie zachodzą żadne przesłanki do pominięcia stosowania względem skarżącego art. 121 ust. 1 ustawy o Policji gwarantującego policjantowi pozostającemu bez przydziału prawo do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń.

Skoro skarżącemu po przywróceniu do służby w Policji przysługiwało prawo do uposażenia zasadniczego, nie można zgodzić się z twierdzeniem organów, że treść art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, przesądza o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wniosku W. D. o wydanie decyzji w przedmiocie zmiany jego wysługi lat, z uwagi na brak nabycia uprawnień do uposażenia zasadniczego.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołując się na cytowany już przepis art. 42 ust. 4 ustawy o Policji wskazał, iż po zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia z uwagi na orzeczenie komisji lekarskiej o jego całkowitej niezdolności do służby w Policji. To ustalenie organu pierwszej instancji zaakceptowane zaskarżoną decyzją jest niezgodne ze stanem faktycznym, albowiem orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające niezdolność skarżącego do służby zapadło jeszcze przed pierwszą decyzją o zwolnieniu W. D. ze służby w Policji - w dniu 20 września 2010 r., a więc nie po zwolnieniu ze służby.

Ponadto zauważono, że organ drugiej instancji akceptuje bezpodstawne ustalenie Komendanta Miejskiego Policji, który jako okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia wskazuje wystąpienie okoliczności powodujących niemożność pełnienia przez skarżącego służby - "po dniu zwolnienia ze służby", podczas, gdy przepis art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, jako moment istotny dla ustalenia wystąpienia okoliczności powodujących niemożność pełnienia służby wskazuje moment zgłoszenia policjanta do służby po przywróceniu do niej. Przywrócenie wnioskodawcy do służby nastąpiło na zasadzie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji z dniem 14 marca 2014 r., to jest z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego wnioskodawcę od postawionego mu zarzutu. Jak ustalił organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wnioskodawca w terminie dni siedmiu od daty prawomocności wyroku zgłosił powrót do służby. Po tej dacie nie miała miejsce żadna nowa okoliczność, o której mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, która spowodowałaby niemożność pełnienia służby, w szczególności nie przeprowadzono badania lekarskiego, którego wynik pozwoliłby na stwierdzenie niezdolności do służby skarżącego z przyczyn zdrowotnych.

Niezależnie od powyższej argumentacji wskazano na treść przepisów § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego z dnia 6 grudnia 2001 r. (Dz.U. Nr 152, poz. 1732), zgodnie z którymi decyzja o zmianie wysługi lat określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Przedmiotowe przepisy należy interpretować mając na uwadze treść przepisu art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Podnoszone przez skarżącego okoliczności uzasadniające zmianę jego uposażenia na skutek zmiany wysługi lat poprzez uwzględnienie pracy w gospodarstwie rolnym, powstały jeszcze przed rozpoczęciem służby przez skarżącego. Z kolei zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy o Policji wysługa lat jest jednym z czynników kształtujących wysokość uposażenia policjanta.

W związku powyższym, nawet gdyby przyjąć, iż po przywróceniu do służby W. D. nie nabył uprawnień do uposażenia zasadniczego, to przedmiotowe ustalenie w żaden sposób nie może rzutować na jego uprawnienie do wydania w jego sprawie decyzji o zmianie wysługi lat i określenia terminu, od którego w związku z wysługą lat uposażenie powinno być zmienione.

Skarżący w dniu 5 grudnia 2011 r. złożył po raz pierwszy wniosek o zmianę wysługi lat poprzez doliczenie lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz własnym. Przedmiotowy wniosek nie został uwzględniony z uwagi na to, iż w momencie jego złożenia skarżący nie pozostawał w służbie. Jednakże w dacie złożenia drugiego wniosku skarżący niewątpliwie pozostawał w służbie po przywróceniu do niej, co świetle powyżej przytoczonych przepisów rozstrzyga o fakcie, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem o zmianę wysługi lat nie znajduje należytej podstawy prawnej.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzją decyzję Komendanta Miejskiego Policji, nie chce zauważyć, iż wydanie decyzji zmieniającej wysługę lat skarżącego nie spowoduje skutków ex nunc, lecz skutki ex tunc, zgodnie z treścią przepisów art. 106 ust. 1 w związku z art. 101. ust. 1 ustawy o Policji, a jedynym czynnikiem limitującym oddziaływanie takiej decyzji wstecz będą w takim przypadku przepisy o przedawnieniu roszczeń dotyczących wyrównania uposażenia.

Wreszcie zauważono, że na zasadzie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji skarżącemu przysługiwało prawo do świadczenia pieniężnego równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za część okresu pozostawania poza służbą ustalonego stosowną decyzją na 6 miesięcy.

W ocenie skarżącego w świetle obowiązujących przepisów ustawy o Policji, nie ma przeszkód do tego, by wyliczenie świadczenia pieniężnego przysługującego wnioskodawcy za okres pozostawania poza służbą było poczynione w oparciu o wysokość uposażenia zasadniczego uwzględniającego zmienioną wysługę lat skarżącego. W związku z tym skarżący złożył stosowny wniosek, który jest rozpoznawany w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Kontrola działalności organów administracyjnych sprawowana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 marca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień W. D. do wzrostu uposażenia z tytułu pracy wykonywanej przez niego w indywidualnym gospodarstwie rolnym.

Sąd w procesie kontroli bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skoro przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja o charakterze procesowym, tj. decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., to rozstrzygające w niniejszej sprawie było ustalenie, czy postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień do wzrostu uposażenia z tytułu pracy wykonywanej przez skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym było bezprzedmiotowe.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Z kolei art. 101 cyt. ustawy stanowi, że wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Należy zatem przyjąć, że w sytuacji, gdy właściwy organ w ramach władztwa administracyjnego kształtuje bądź kwestionuje prawo do uposażenia albo wysokość tego uposażenia wskazywaną przez wnioskodawcę, wypowiedź organu w tej kwestii ma cechy rozstrzygnięcia o indywidualnej i konkretnej sytuacji prawnej podmiotu stojącego na zewnątrz struktury administracyjnej, a zatem spełnia kryteria decyzji administracyjnej w jej materialnym rozumieniu.

Podejmując decyzję o umorzeniu postępowania organy powołały się na treść art. 42 ust. 4, art. 100 i art. 101 ust. 1 ustawy o Policji i stanęły na stanowisku, że w sytuacji, gdy skarżący nie nabył prawa do uposażenia, to bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do wzrostu uposażenia i jako takie podlega ono umorzeniu.

Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie (art. 99 ust. 2). Z kolei z art. 106 ust. 3 ustawy wynika, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Według art. 106 ust. 1 i 2 ustawy, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana uposażenia nastąpiła w ciągu miesiąca, uposażenie na czas do końca miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za każdy dzień, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Ustalanie uposażenia zasadniczego policjanta jest zatem związane z istnieniem prawa do tego uposażenia. Jeżeli prawo to nie istnieje, to nie ma podstaw do ustalania wysokości uposażenia zasadniczego, a w konsekwencji rozważania grupy zaszeregowania stanowiska służbowego policjanta oraz posiadanej wysługi lat.

W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skoro W. D. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 września 2010 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy, to w związku z tym utracił prawo do uposażenia. Istotną kwestią jest, czy w związku z prawomocnym wyrokiem uniewinniającym wydanym przez Sąd Okręgowy Wydział IV Karny Odwoławczy z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt: [...] W. D. nabył prawo do uposażenia. W ocenie Sądu przepisy regulujące status policjanta uniewinnionego prawomocnym wyrokiem sądowym, który z tytułu wszczętego przeciwko niemu postępowania karnego poniósł konsekwencje prawne związane z zawieszeniem go w czynnościach służbowych, a następnie zwolnieniem ze służby, ukierunkowane są na zminimalizowanie negatywnych skutków w zakresie statusu prawnego uniewinnionego policjanta i w taki sposób powinny być interpretowane, aby wyrok uniewinniający miał na ten status korzystny wpływ, skoro w istocie wyrok taki potwierdza z perspektywy czasu, że dotychczasowe rozstrzygnięcia, chociaż zgodne z prawem, nie były słuszne w stosunku do policjanta, tak jak i niesłuszne okazały się kierowane przeciwko niemu oskarżenia.

Analiza treści art. 42 ustawy o Policji wykazuje, że ustawodawca rozróżnia kwestie przywrócenia do służby w Policji, zgłoszenie gotowości podjęcia służby, dopuszczenia do służby oraz podjęcia służby, łącząc z nimi różne konsekwencje prawne. Wykładnia językowa i systemowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że samo zgłoszenie gotowości podjęcia służby, a nawet dopuszczenie do służby nie może być utożsamiane z jej podjęciem. Trafnie wskazują organy, że podjęcie służby należy rozumieć jako faktyczne przystąpienie do wykonywania obowiązków służbowych. W istocie ta cecha wyróżnia podjęcie służby od stanu gotowości jej podjęcia.

Zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Wynikający z tego przepisu wniosek, że prawo do uposażenia jest bezpośrednio powiązane z faktem podjęcia służby potwierdza treść art. 42 ust. 5 ustawy. Z przepisu tego wynika, że policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3, stanowiącym, że jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Ustawodawca przewidział zatem inne świadczenie niż uposażenie w sytuacji, gdy następuje przywrócenie do służby a nawet zgłoszenie gotowości do jej pełnienia. Świadczenie to zostało określone jako "świadczenie pieniężnie równe uposażeniu", co oznacza, że nie jest ono uposażeniem.

Z akt sprawy wynika, że W. D. raportem datowanym na dzień 18 kwietnia 2014 r. (data wpływu 19 marca 2014 r.) zgłosił gotowość służby w Policji w związku z prawomocnym wyrokiem uniewinniającym wydanym przez Sąd Okręgowy Wydział IV Karny Odwoławczy z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt: [...], jednakże nie został do tej służby dopuszczony i jej nie podjął, zostało natomiast wszczęte postępowanie w sprawie zwolnienia W. D. ze służby w Policji, o czym zawiadomiono skarżącego pismem z dnia 16 maja 2014 r. W toku tego postępowania skarżący pismem z dnia 7 czerwca 2014 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o zaliczenie lat pracy wykonywanej przez niego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia 22 stycznia 1993 r. do dnia 17 lipca 1998 r. oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego od dnia 18 lipca 1998 r. do dnia 19 maja 1999 r. do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego.

Dla ustalenia, czy skarżącemu przysługuje prawo do uposażenia, a w konsekwencji czy dopuszczalne jest ustalanie wysokości uposażenia z uwzględnieniem m.in. posiadanej wysługi lat, konieczne było zbadanie przesłanek z art. 42 ust. 4 ustawy o Policji. Przepis ten wprawdzie łączy prawo do uposażenia z dniem podjęcia służby, jednakże z istotnym zastrzeżeniem. Prawo do uposażenia powstaje bowiem z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Konieczne jest zatem dokonanie wykładni tego przepisu na gruncie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji merytoryczne zbadanie sprawy ustalenia wysokości uposażenia zasadniczego policjanta.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Bezprzedmiotowość postępowania nie może być utożsamiana z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż – jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie – umorzenie postępowania w takim przypadku jest niezgodnym z prawem uchyleniem się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r., IV SA 3439/02, LEX nr 156962, wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r., IV SA 12/98, LEX nr 77609). Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Wbrew twierdzeniom organów obydwu instancji istnieje podstawa prawna do rozstrzygania w przedmiocie składników uposażenia.

Ze szczególnym naciskiem należy zaakcentować na gruncie niniejszej sprawy, że nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Jeżeli zatem wnioskodawca – W. D. wyraźnie domagał się rozstrzygnięcia kwestii wysokości jego uposażenia zasadniczego, to obowiązkiem organów administracji było merytoryczne rozpoznanie sprawy, a nie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz narusza interes strony skarżącej (zob.: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2002 r., II SA/Gd 1266/00, LEX nr 76113).

Niezależnie od tego, że nie jest konsekwentne rozważanie przez organy wątków merytorycznych w uzasadnieniu decyzji o charakterze procesowym, Sąd jest zobowiązany do ustosunkowania się do stanowiska organu i zarzutów skargi istotnych w niniejszej sprawie. W tym kontekście należy stwierdzić, że szczególnie istotne jest zbadanie, czy po zgłoszeniu się skarżącego do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Należy mieć na uwadze, że w przepisie art. 42 ust. 4 ustawy o Policji przesłanka zaistnienia okoliczności usprawiedliwiających niepodjęcie służby dotyczy momentu powstania prawa do uposażenia, a nie samego prawa. O ile zaistnieją okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby, prawo do uposażenia nie powstaje w określonym momencie, tj. nie powstaje z dniem podjęcia służby, co jednak nie oznacza, że automatycznie policjant zostaje pozbawiony prawa do uposażenia. W konsekwencji rolą organów w takich sytuacjach jest ustalenie chwili powstania prawa do uposażenia na podstawie ogólnych regulacji ustawy o Policji. Należy w takich sytuacjach rozważać treść art. 99 ust. 1 Prawa o policji, zgodnie z którym prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki stosunku służbowego stanowiącego konsekwencję prawomocnego wyroku uniewinniającego policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy. Sprawy mianowania policjanta na stanowisko służbowe rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnych, jakimi są rozkazy personalne, co zapewnia ochronę policjantowi również w sytuacji, gdy organ takiej decyzji nie wydaje. Jak podkreśla się w orzecznictwie NSA przywrócenie do służby rodzi prawo do mianowania na stanowisko, a rozkaz personalny określając wówczas możliwość i warunki wykonywania czynności na danym stanowisku, konkretyzuje treść tego stosunku prawnego (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2014 r., I OSK 1685/14). "Przywrócony do służby policjant nabywa prawo do mianowania na stanowisko równorzędne do stanowiska zajmowanego przed zwolnieniem go ze służby. Zatem jeżeli spełnione zostaną pozostałe warunki przewidziane w ustawie (złożenie oświadczenia, o jakim mowa w art. 42 ust. 2, zdolność do służby), to organy Policji zobowiązane są ustalić policjantowi nowe stanowisko służbowe i określić należne na tym stanowisku uposażenie. Tylko w tym zakresie wymagana jest autorytatywna konkretyzacja przez organ praw i obowiązków przywróconego do służby policjanta, a tym samym tylko takie czynności prawne wymagają dokonania ich przez organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej" (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., I OSK 1409/13).

Ponadto konieczne jest dokonanie wykładni sformułowania "okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby". Zwrócić należy przy tym uwagę, że okoliczności te mogą być brane pod uwagę, gdy zaistnieją po zgłoszeniu do służby. Muszą to być okoliczności nowe z punktu widzenia powrotu policjanta do służby (regulacja art. 42 ustawy dotyczy bowiem kwestii przywrócenia do służby), tj. zarówno okoliczności powstałe po zgłoszeniu się do służby, jak i takie które dopiero po tym zgłoszeniu mogą być brane pod uwagę. Ponadto muszą to być okoliczności usprawiedliwiające zgłaszającego się, skoro omawiana regulacja dotyczy przede wszystkim prawa policjanta do uposażenia, a dopiero w dalszej kolejności wpływa na sposób realizowania kompetencji przez organy orzekające w sprawie. Przesłanka "okoliczności usprawiedliwiających niepodjęcie służby" nie może być interpretowana jako przesłanka pozbawiająca prawa do uposażenia, skoro usprawiedliwić coś, zgodnie z językowym znaczeniem tego zwrotu to m.in. potwierdzać słuszność czegoś (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, s. 482). Chodzi o sytuacje, w których zgłaszający się nie może faktycznie podjąć obowiązków służbowych z przyczyn istniejących po zgłoszeniu do służby, które go usprawiedliwiają. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny, według brzmienia art. 42 ust. 4 ustawy o Policji "prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Ustawa o Policji posługuje się różnymi zwrotami językowymi nawet na określenie tego samego albo zbliżonego stanu, co oczywiście nie jest pożądane, ale jedynym rozwiązaniem tego problemu jest odpowiednia interpretacja odpowiedniej normy prawnej. Taki sposób legislacji nie pozwala na zastosowanie w tym procesie wyłącznie zasad językowych. Należy wiec sięgnąć do innych metod wykładni prawa. Podjęcie służby w rozumieniu tego przepisu oznacza faktyczne wykonywanie zadań funkcjonariusza Policji w ramach istniejącego stosunku służbowego. A więc w okolicznościach sprawy, w której stosunek służbowy istniał, bo został przywrócony, lecz funkcjonariusz nie został dopuszczony do podjęcia służby, niepodobna twierdzić, aby ją podjął, ergo aby należało mu się uposażenie. Zresztą wobec niezdolności do służby taka konkluzja jest usprawiedliwiona. Skoro więc skarżący kasacyjnie faktycznie nie podjął służby, nie realizował zadań wynikających ze stosunku służbowego, to uposażenie za ten okres się mu nie należało" (por. cytowany wyżej wyrok NSA z dnia 22 października 2014 r., I OSK 1685/14).

Kwestia niezdolności do służby uniemożliwiająca jej podjęcie istotna jest zatem zarówno, gdy chodzi o prawo przywróconego do służby policjanta do mianowania na stanowisko równorzędne do stanowiska zajmowanego przed zwolnieniem go ze służby, jak i w zakresie ustalenia przesłanki z art. 42 ust. 4 ustawy o Policji. Kwestia ta wymaga zatem zbadania na gruncie niniejszej sprawy. W tym celu konieczne jest przeanalizowanie przez organy orzeczeń lekarskich, z których niezdolność ta wynika, z uwzględnieniem faktu, że ostatnie orzeczenie lekarskie diagnozujące niezdolność W. D. do służby w Policji zostało wydane w dniu [...] 2012 r., kolejne badanie kontrolne przewidziane zostało na wrzesień 2015 r., a okoliczności, z którymi skarżący wiąże swoją niezdolność do służby uległy zmianie w związku z prawomocnym wyrokiem uniewinniającym, co powinno zostać poddane weryfikacji komisji lekarskiej w celu ustalenia aktualnego zakresu zdolności skarżącego do służby w Policji.

Organy obydwu instancji przyjmując, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jest bezprzedmiotowe i wydając decyzje o jego umorzeniu naruszyły art. 105 § 1 k.p.a., a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło skarżącego prawa do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy administracyjnej.

Skarga i podnoszone w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się zatem z tego punktu widzenia zasadne, natomiast zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego poprzez ich wadliwe zastosowanie w realiach niniejszej sprawy, nie poddają się kontroli w tej sprawie w związku z przedmiotem zaskarżenia, którym była decyzja o charakterze procesowym.

Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wskazane wyżej uchybienia dotyczą orzeczeń organów obydwu instancji i nie mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem drugiej instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym uchylenie orzeczeń organów obydwu instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy winny w sposób prawidłowy przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji w przedmiocie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu pracy wykonywanej przez skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym we wskazanych przez niego okresach, uwzględniając powyższe uwagi i oceny prawne.

W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające je orzeczenie komisji pierwszej instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.