Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 423/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 3 ust. 3.
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7. art. 77, art. 80.
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 28 kwietnia 2017 r., nr [...], nakazującą rozbiórkę [...] konstrukcji reklamowej, licząc kolejność zgodnie z przebiegiem autostrady od [...] w kierunku [...], której odległość od linii autostrady wynosi 30,3 m, zlokalizowanej w [...] na działce nr a.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Na skutek interwencji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], Rejon w [...] z dnia 5 grudnia 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] (zwany dalej: PINB) w dniu 23 lutego 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności 4 konstrukcji reklamowych usytuowanych na działce o nr a w [...]. W toku postępowania wyjaśniającego, w tym przeprowadzonych oględzin w dniu 18 marca 2015 r., stwierdzono wystąpienie na ww. działce: 1) stalowej konstrukcji reklamowej posadowionej na fundamencie o powierzchni pod reklamę ok. 3 m x 2 m. Konstrukcja ta zlokalizowana jest w odległości ok. 35 metrów od najbliższej krawędzi jezdni autostrady [...] (km 249+550); 2) stalowej konstrukcji reklamowej posadowionej na fundamencie o powierzchni reklamy ok. 3 m x 2 m i napisem: "[...]" (km 249+580), która usytuowana jest ok. 30 metrów od najbliższej krawędzi jezdni przebiegającej obok autostrady [...]; 3) stalowej konstrukcji reklamowej posadowionej na fundamencie w odległości ok. 25 metrów od najbliższej krawędzi jezdni autostrady [...] (km 249+630); 4) stalowej konstrukcji reklamowej usytuowanej na fundamencie i zlokalizowanej w odległości ok. 25 metrów od najbliższej krawędzi jezdni autostrady [...] (km 249+670). Reprezentujący inwestora R. L. oświadczył, że przedmiotowe konstrukcje reklamowe wybudowane zostały w latach [...], a firma A jest ich właścicielem. Z kolei, w dniu 20 marca 2015 r. inwestor przedłożył PINB dokumentację techniczną związaną z budową hal produkcyjno-biurowo-handlowych wraz z infrastrukturą na działkach nr b i a oraz decyzję o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji z dnia 24 marca 1999 r., nr [...]. Natomiast pełnomocnik Spółki pismem z dnia 18 lipca 2016 r. wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania, podnosząc, że przedmiotowe konstrukcje reklamowe zostały wybudowane zgodnie z pozwoleniem na budowę.

PINB w powiecie [...], wskazując na przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 - zwanej dalej ustawą Prawo budowlane), decyzją z dnia 12 września 2016 r., nr [...], nakazał Spółce rozbiórkę 2 konstrukcji reklamowych usytuowanych wzdłuż autostrady [...] (km 249+630 oraz km 249+670 w kierunku [...]) na terenie nieruchomości w [...], działka nr a. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podał, że konstrukcje te naruszają przepisy planu zagospodarowania, ustawy z dnia 1 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, z poźn. zm.). Po dokonaniu analizy planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego przez Radę Miejską w [...] w dniu 29 września 2004 r., uchwałą nr [...], PINB w powiecie [...] uznał, że w tym stanie rzeczy inwestora obowiązywały mniejsze odległości sytuowania obiektów względem najbliższej krawędzi jezdni. Zdaniem organu, inwestor naruszył warunki techniczne przewidziane dla tego rodzaju obiektów, w związku z czym wydanie nakazu rozbiórki tych obiektów uznał za uzasadnione.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Spółkę, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (zwany dalej: OWINB) decyzją z dnia 12 grudnia 2016 r., nr [...], uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że PINB nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a z wydanego rozstrzygnięcia nie wynika dlaczego w sprawie zastosowano art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w tym: czy rozbiórka 2 konstrukcji reklamowych usytuowanych wzdłuż autostrady [...] (km 249+630 oraz km 249+670 w kierunku [...]) dotyczy obiektów wybudowanych poza uzyskanym przez inwestora pozwoleniem na budowę nr [...], z dnia 24 marca 1999 r., czy też dotyczy obiektów wybudowanych w ramach uzyskanego ww. pozwolenia na budowę.

Dodatkowo, OWINB w Opolu wydał postanowienie nr [...], z dnia 5 stycznia 2017 r. w przedmiocie wyłączenia z urzędu PINB w powiecie [...] od udziału w postępowaniu dotyczącym legalności 4 konstrukcji reklamowych usytuowanych na działce nr a i wyznaczył do załatwienia niniejszej sprawy PINB w powiecie strzeleckim.

PINB w powiecie strzeleckim, w ramach postępowania dowodowego uzyskał od Starosty [...] wyjaśnienie pisemne z dnia 16 lutego 2017 r., w którym stwierdził, że Spółka - jako inwestor zgłosiła rozpoczęcie robót budowlanych oraz pobrała dziennik budowy w dniu 13 kwietnia 1999 r., czyli przed terminem upływu ważności pozwolenia, które nie zostało wygaszone przez organ. Jednocześnie zwrócono uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 24 marca 1999 r., nr [...], obejmowała budowę hal produkcyjno-biurowych branży stalowej wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr b i a i nie mogła obejmować budowy 20 konstrukcji reklamowych, gdyż byłoby to niezgodne z wnioskiem inwestora oraz wymagałoby ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a dołączona do wniosku inwestora decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 30 lipca 1998 r., nr [...] oraz jej zmiana z dnia 3 września 1998 r. nie obejmowała takiej inwestycji. W załączeniu do ww. pisma Starosta [...] przekazał PINB kopię wniosku inwestora o pozwolenie na budowę wraz z kopią decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...], a także załączoną do wniosku inwestora decyzję o warunkach zabudowy oraz decyzję zmieniającą.

W dniu 16 lutego 2017 r. PINB w powiecie strzeleckim przeprowadził ponowne oględziny w sprawie legalności 4 konstrukcji reklamowych na działce nr a w [...]. Przy udziale stron, tj. Spółki oraz GDDKiA Oddział w [...] - Rejon w [...], dokonano pomiarów odległości poszczególnych konstrukcji stalowych masztów reklamowych. Odległość została ustalona poprzez pomiar odległości od miejsca najdalej wysuniętego fragmentu masztu do krawędzi jezdni autostrady. Odległość dla masztu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, tj. [...] konstrukcji reklamowej zlokalizowanej na działce nr a, licząc kolejność zgodnie z biegiem autostrady od strony [...] w kierunku [...] wynosi 30,3 m. Ponadto ustalono, że stalowa konstrukcja reklamy zbudowana jest z trzech słupów stalowych o profilu zamkniętym, trwale zakotwiona w fundamencie (żelbetowy strop fundamentowy) za pomocą śrub. Fundamenty posadowione są górną powierzchnią na poziomie terenu. Przy czym, przedstawiciel reprezentujący Spółkę nie przedłożył żadnych dokumentów związanych z ich budową, a mianowicie dziennika budowy oraz dokumentów potwierdzających fakt zgłoszenia rozpoczęcia i zakończenia budowy. Jednakże oświadczył on do protokołu, że pozwolenie budowlane oraz dokumentację projektową szyldów reklamowych "właściciel przekazał do PINB w [...], natomiast pozostałe posiadane przez firmę A dokumenty dotyczące realizacji powyższej inwestycji zostaną przekazane do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Strzelcach Opolskich w terminie 14 dni od dnia przeprowadzenia oględzin. Ponadto w przypadku braku posiadania innej niż przedłożona wcześniej dokumentacja, firma złoży stosowne wyjaśnienia w tej sprawie."

Pismem z dnia 23 marca 2017 r. PINB w powiecie strzeleckim zawiadomił strony postępowania o konieczności przeprowadzenia 4 odrębnych postępowań względem poszczególnych konstrukcji reklamowych, w celu wydania odrębnej decyzji dla każdego obiektu. Podano, że postępowanie dot. III konstrukcji reklamowej, której odległość od linii autostrady wynosi 30,3 m, zlokalizowanej w [...] na działce nr a, będzie prowadzone pod numerem sprawy [...]. Natomiast pozostałe sygnatury spraw to: [...], [...], [...].

PINB w powiecie strzeleckim, działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wydał decyzję nr [...], z dnia 28 kwietnia 2017 r., nakazującą Spółce rozbiórkę [...] konstrukcji reklamowej, której odległość od linii autostrady wynosi 30,3 m - zlokalizowanej na działce nr a. Organ wskazał na ustalenia dokonane w tej sprawie, podkreślając, iż ta konstrukcja reklamowa jest wolnostojącym obiektem budowlanym trwale zakotwionym w fundamencie - żelbetowym stropie fundamentowym, za pomocą śrub, zatem jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Zdaniem organu, opisana reklama została wybudowana z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ wskazał również na fakt, że posadowione przez inwestora konstrukcje reklamowe na działce nr a nie wynikają z zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Starosty [...] z dnia 24 marca 1999 r., nr [...]. Organ wyjaśnił, że prowadzenie postępowania legalizacyjnego możliwe jest w przypadku spełnienia warunków wymienionych w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i uzależnione jest od stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Jednocześnie organ stwierdził, że sporna konstrukcja reklamowa jest samowolą budowlaną, wybudowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jej lokalizacja jest niezgodna z obowiązującym na tym terenie planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego też należało wydać decyzję nakazującą rozbiórkę w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Alternatywnie wnioskowała o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Odwołująca nie zgodziła się z ustaleniami PINB dotyczącymi budowy obiektu bez pozwolenia na budowę. Zdaniem Spółki, niezgodne z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu posadowienie słupów reklamowych nie stanowi dowodu, że pozwolenie na budowę nie obejmowało tychże słupów. W jej ocenie, istotą postępowania nie jest sprawdzenie czy pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z prawem, lecz czy słupy reklamowe zostały wybudowane na podstawie uzyskanego przez inwestora pozwolenia. Spółka uznała, że dysponowała pozwoleniem na budowę oraz w terminie rozpoczęła prace. Jej zdaniem, umiejscowienie słupów reklamowych jest zgodne z dokumentacją budowlaną przekazaną organowi w ramach prowadzonego postępowania.

W wyniku rozpoznania odwołania OWINB w Opolu przywołaną na wstępie decyzją z dnia 7 lipca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając, że jest ono zgodne z przepisami prawa. W ocenie OWINB, wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu, PINB dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołał i zastosował przepisy Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podał, iż istota sporu w tej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii: czy roboty budowlane polegające na posadowieniu konstrukcji reklamowej nr [...] na działce nr a, w odległości 30,3 m od linii autostrady [...] wymagało zgłoszenia właściwemu organowi, czy też uzyskania pozwolenia na budowę, czy możliwe było przeprowadzenie procedury legalizacyjnej oraz czy przedmiotowy obiekt wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę nr [...], z dnia 24 marca 1999 r., jak sugeruje to Spółka. W ustalonym stanie faktycznym, zdaniem organu, należało wykluczyć budowę ww. [...] konstrukcji reklamowej na podstawie pozwolenia na budowę, co także potwierdził m.in. organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydający ww. pozwolenie, wskazując, że obejmowało ono budowę hal produkcyjno-biurowych branży stalowej wraz z infrastrukturą techniczną w [...] przy ul. [...] na działkach nr b, a i nie obejmowało budowy 20 konstrukcji reklamowych, gdyż byłoby to niezgodne z wnioskiem inwestora oraz wymagałoby ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednocześnie stwierdzono, że dołączona do wniosku inwestora decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 30 lipca 1998 r., nr [...] oraz jej zmiana z dnia 3 września 1998 r. nie obejmowały takiej inwestycji. Przywołując brzmienie przepisów art. 3 pkt 3, pkt 6 - 7 i pkt 12, art. 28, art. 29, art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ wyjaśnił, że nośniki reklamowe (w formie tablicy bądź innego urządzenia reklamowego) w rozumieniu przepisów tej ustawy, mogą być instalowane na istniejących obiektach budowlanych (w trybie zgłoszenia) lub wykonywane jako wolnostojące trwale związane z gruntem (w trybie pozwolenia na budowę). Mając na względzie powyższe regulacje, organ wskazał, iż art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane ma wyłącznie zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3. Wskazując z kolei na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ podniósł, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania stopy fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (tak np. wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. II OSK 323/11 i przywołane w nim wyroki). Zatem cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć, spowodować przesunięcie czy przewrócenie. W tej sprawie, przedmiotowa konstrukcja reklamowa nr [...] o dużej powierzchni, co ustalono w trakcie postępowania dowodowego, jest trwale związana z gruntem. Dokonując natomiast oceny trwałości związania organ argumentował, iż takie wolnostojące obiekty wymagają niewątpliwie trwałego związania z gruntem. Analizując konstrukcję, rozmiar i sposób posadowienia przedmiotowego nośnika reklamowego, organ stwierdził, że jej wykonanie wymagało pozwolenia na budowę, jest to bowiem budowla w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, a nie urządzenie wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zdaniem organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że inwestor wybudował przedmiotową konstrukcję reklamową w warunkach tzw. samowoli budowlanej, tj. z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż jak ustalono w chwili rozpoczęcia ich budowy nie legitymował się odpowiednim pozwoleniem. Realizacja tego rodzaju obiektu, wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jej brak świadczy o samowoli budowlanej uzasadniającej zastosowanie trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Cytując brzmienie art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ argumentował, iż ocenę możliwości zalegalizowania wolnostojącego nośnika reklamowego, należało odnieść do obowiązujących w dacie rozstrzygania przepisów o planowaniu przestrzennym, a zwłaszcza zapisów uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 29 września 2004 r., Nr [...]. Bezsporne natomiast jest to, że teren na którym wybudowano przedmiotową konstrukcję objęty jest ww. miejscowym planem, przy czym nieruchomość, na której posadowione są wszystkie 4 konstrukcje reklamowe, oznaczono symbolem [...] z przeznaczeniem podstawowym na działalność produkcyjną, zabudowę składów i usług, dla którego nieprzekraczalna linia zabudowy została wyznaczona w odległości 15 m od granic działki nr a od strony autostrady [...] (§ 3 ust. 6 pkt 32 uchwały). Po dokonaniu analizy posadowienia [...] konstrukcji reklamowej, przy której wzięto pod uwagę ustaloną w trakcie oględzin odległość od linii autostrady wynoszącą 30,3 m oraz nałożoną planem zagospodarowania przestrzennego nieprzekraczalną linią zabudowy, organ stwierdził, że konstrukcja ta posadowiona jest za blisko granicy działki nr a od strony autostrady [...]i wykracza poza nieprzekraczalną linię zabudowy ustaloną dla tej nieruchomości. Powyższe potwierdza analiza zebranej w sprawie dokumentacji, co oznacza, że lokalizacja tego obiektu jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu, wobec niezgodności tej inwestycji z ustaleniami ww. miejscowego planu, brak było możliwości legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego. Dlatego też, z uwagi na oczywisty brak możliwości legalizacji, organ orzekł o rozbiórce przedmiotowego obiektu, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

We wniesionej skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy w całości. Zdaniem skarżącej, nie podjęto też żadnych kroków w celu doprowadzenia "rzekomo nielegalnych konstrukcji" do stanu zgodnego z prawem.

W odpowiedzi na skargę OWINB w Opolu wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zaprezentowane szczegółowo stanowisko w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu w sprawie wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do przedmiotu kontroli przypomnieć na wstępie przyjdzie, że zaskarżoną decyzją Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 28 kwietnia 2017 r., nr [...], nakazującą skarżącej Spółce rozbiórkę [...] konstrukcji reklamowej, licząc kolejność zgodnie z przebiegiem autostrady od [...] w kierunku [...], której odległość od linii autostrady wynosi 30,3 m, zlokalizowanej w [...] na działce nr a.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2016 r. poz. 290, z późn. zm., zwanej nadal ustawą Prawo budowlane), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (pkt 1), albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2).

Do pełnego wyjaśnienia stanu prawnego niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie obowiązków inwestora oraz organu na gruncie art. 28-30 omawianej ustawy, dotyczących pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Na wstępie zauważyć trzeba, że ustawodawca przewidział realizację budowy w dwóch trybach. Pierwszym, podstawowym trybem, jest prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, drugim zaś, w sytuacjach ściśle określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane - na podstawie zgłoszenia. Z cytowanego zapisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika zatem, że regułą jest konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (przed rozpoczęciem robót budowlanych), a wyjątkiem od tej reguły - prowadzenie robót budowlanych po dokonaniu zgłoszenia. Forma zgłoszenia jest trybem uproszczonym i może mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych w art. 29, 30 ust. 1 i 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne przed organami nadzoru budowlanego zostało wszczęte z urzędu, w związku z interwencją GDDKiA Oddział w [...], a jego przedmiotem była budowa [...] konstrukcji reklamowej na terenie działki o numerze ewid. gruntu a w [...]. W celu ustalenia charakteru wybudowanego obiektu oraz trybu postępowania, organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokonał dwukrotnej kontroli obiektu i jego oględzin oraz przesłuchał inwestora, jak i zasięgnął informacji pisemnej od organu architektoniczno-budowlanego. W wyniku czynności wyjaśniających organ ustalił, że na działce nr a inwestor wybudował wolnostojący obiekt budowlany, jako konstrukcja reklamowa, trwale zakotwiony w fundamencie - żelbetowym stropie fundamentowym, za pomocą śrub. Dokonując szczegółowego opisu wykonanych robót budowlanych organy jednoznacznie wykazały, że przedmiotowa konstrukcja reklamowa o dużej powierzchni jest bezsprzecznie trwale związana z gruntem, albowiem jest to konstrukcja stalowa, zbudowana z trzech słupów stalowych o profilu zamkniętym, trwale zakotwiona w fundamencie. Fundamenty posadowione są górną powierzchnią na poziomie terenu. Taka konstrukcja fundamentów, nosi cechy trwałego związania z gruntem. Dokonując natomiast oceny trwałości związania z gruntem organy akcentowały w szczególności aspekt bezpieczeństwa obiektu, jakim jest umiejscawiana na gruncie reklama. Wszystkie lokalizowane obiekty reklamowe bezpośrednio na gruncie i w sąsiedztwie pasa drogowego, które z uwagi na swoje duże gabaryty i działanie sił natury (wiatr) mogą ulec przewróceniu i doprowadzić do powstania szkód na osobie lub mieniu, lub w ruchu publicznym, wymagają trwałego związania z gruntem i są budowlą w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a nie urządzeniem wymienionym w art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy.

Podnieść też należy, że organy ustaliły, iż inwestor zrealizował przedmiotową reklamę i posadowił ją jako obiekt budowlany w określonym miejscu, tj. na działce nr a w [...], na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Jednocześnie organy wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, co potwierdza dokumentacja dowodowa w tej sprawie, że obiekt ten został wybudowany bez pozwolenia na budowę.

Stąd też, biorąc pod uwagę zakres wykonanych robót, jak również usytuowanie obiektu objętego postępowaniem, jego stabilność oraz sposób wykonania i związania z gruntem, a także jego charakter i przeznaczenie, zdaniem Sądu stwierdzić należy, że organy dokonały prawidłowej kwalifikacji tego obiektu uznając, iż doszło do wykonania obiektu wolnostojącego i trwale związanego z gruntem, wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę i w konsekwencji do zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane, dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej.

W świetle przytoczonego już na wstępie art. 48 ust. 1 ustaw Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jedynie w sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację, określone w art. 48 ust. 2, tj. gdy dokonana samowolnie budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz gdy budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Należy zaznaczyć, że stosownie do ww. przepisu nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, w tym znaczeniu, iż stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma bowiem obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w pierwszej kolejności organ administracyjny powinien ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy). Pozytywne ustalenie w tym zakresie pozwala organowi przystąpić do dalszych czynności legalizacyjnych określonych treścią art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. zbadania czy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Natomiast w sytuacji ustalenia, że dany obiekt narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podejmowanie dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne, a wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1347/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1809/11 - dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). W sytuacji natomiast, gdy nie można stanowczo wykluczyć, iż budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów we wskazanym zakresie, to należy inwestorowi umożliwić zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

Zasadnie zatem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji - organy rozważyły kwestię legalizacji dokonanej przez skarżącą Spółkę samowoli budowlanej w kontekście art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Oceniając tę kwestię organy prawidłowo ustaliły, że działka nr a w [...], położona jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie ul. [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia 29 września 2004 r., Nr [...]. Natomiast nieruchomość, na której posadowiony jest sporny obiekt – [...] konstrukcja reklamowa - oznaczona jest symbolem [...] z przeznaczeniem podstawowym na działalność produkcyjną, zabudowę składów i usług. Nieprzekraczalna linia zabudowy dla tego terenu została wyznaczona w odległości 15 m od granic działki nr a od strony autostrady [...], co wynika z postanowienia § 3 ust. 6 pkt 32 ww. miejscowego planu. Przedmiotowa konstrukcja reklamowa została wykonana w odległości 30,3 m od linii autostrady, czyli za blisko granicy działki nr a od strony autostrady [...] i wykracza poza nieprzekraczalną linię zabudowy ustaloną dla tej nieruchomości. To oznacza, że lokalizacja spornego obiektu jest niezgodna z obowiązującym na tym terenie planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego, zasadnie organy przyjęły, że niezgodność samowolnie wykonanego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia jego legalizację, co w rezultacie skutkuje brakiem prawnych możliwości legalizacji. Ponieważ budowa przedmiotowej konstrukcji reklamowej narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], nie istnieje możliwość jej legalizacji, co organy prawidłowo wykazały, a zatem nakaz rozbiórki jest prawidłowy.

Ponadto w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, nie okazały się także zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, a dokładniej art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia w zakresie zastosowania normy prawnomaterialnej. Przy czym skarżąca Spółka na żadnym etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie zakwestionowała faktu samowolnie wykonanego obiektu budowlanego, ani też nie wskazała jakichkolwiek argumentów. Natomiast przywołane pozwolenie na budowę z dnia 24 marca 1999 r. nie obejmowało budowy spornej konstrukcji, skoro też i wniosek inwestora nie wskazywał na tę inwestycję. Dodać trzeba, że z kolei sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ nadzoru kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.