Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 815/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 4,art. 97 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. K. i F. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W.K. i F.K. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, które wydano w następującym stanie sprawy:

Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr 518, 519, 785, obręb nr [...] położone w P. postanowieniami z dnia [...] marca 2014 r. i z dnia [...] maja 2014 r. Prezydent Miasta [...]. zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału działek jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu. Rozstrzygnięcia te zostały uchylone postanowieniami SKO odpowiednio z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] zaopiniował pozytywnie przedłożony wstępny projekt podziału działek objętych postępowaniem, na poszerzenie pasa drogowego, jako zgodny z ustaleniami par. 4 ust. 9 pkt 1, § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1 - 7 oraz § 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1 - 5 i rysunkiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2009 r. (Dz.Urz. Województwa [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] maja 2009 r., dalej MPZP "[...]"), wskazując, że pozostałe po wydzieleniu działki użytkowane będą, zgodnie z planem miejscowym, jako tereny mieszkaniowe.

W zażaleniu na powyższe postanowienie W.K. i F.K. podnieśli, że uzasadnienie postanowienia pomija kwestie możliwości korzystania ze studni znajdującej się na terenie, na którym przewidywany jest pas drogowy. W ich ocenie, zgodnie z MPZP "[...]" studnia znajduje się po stronie pasa drogowego, a nie po stronie zabudowy mieszkaniowej.

Opisanym na wstępie postanowieniem SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej "K.p.a.") oraz art. 93 ust. 1 i ust. 4 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej "U.g.n."), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zasady podziału nieruchomości zostały określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami, w tym przepisach art. 93, 94, 95 i 97 U.g.n. Z brzmienia art. 93 ust. 4 U.g.n. wynika, że organ opiniujący (wójt, burmistrz albo prezydent miasta) wstępny projekt podziału nieruchomości na tym etapie postępowania ma jedynie kompetencje do badania zgodności proponowanego podziału z zapisami planu miejscowego nie przesądzając o jej faktycznym podziale. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie oceny zgodności wstępnego projekt podziału działek objętych postępowaniem z ustaleniami oraz rysunkiem MPZP "[...]" wskazując jednocześnie, że w postępowaniu opiniującym określono możliwe faktyczne przeznaczenie nowo wydzielonych działek, a podział ten jest niezbędny do realizacji celu publicznego obejmującego wydzielenie gruntów na poszerzenie istniejącej drogi gminnej – ul. Ł. oraz pod projektowaną publiczną drogę lokalną zgodnie z ustaleniami konturów oznaczonych symbolem 4 KDD i 1 KDL. Odnosząc się do zarzutów zażalenia naprowadził, że pozbawienie możliwości korzystania ze studni nie jest ani celem ani przedmiotem prowadzonego postępowania. Uwagi w tym zakresie powinny zostać złożone na etapie wyłożenia projektu przedmiotowego planu do publicznej wiadomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W.K. i F.K. powtórzyli podniesiony zarzut, że wstępny projekt podziału narusza ustalenia MPZP "[...]". Z treści planu wynika bowiem, że istniejąca studnia znajduje się po stronie zabudowy mieszkaniowej, a nie po stronie pasa drogowego. Kwestia ta zatem nie mogła być przedmiotem ustaleń na etapie sporządzania planu. Ponadto wbrew stanowisku organu, we wstępnym projekcie podziału nieruchomości powierzchnia wydzielonych działek określona została ściśle, a nie w przybliżeniu – linia rozgraniczenia posesji nr 518 i 519 ma przebiegać w odległości ok 1 m od istniejącej zabudowy. Wskazali także, że brak jest możliwości realizacji inwestycji celu publicznego z uwagi na zadłużenie miasta, a zatem wydzielone na skutek podziału nieruchomości nr 518 i 519 nie są możliwe do zagospodarowania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Obecny na rozprawie przed Sądem F.K. oświadczył, że nie kwestionuje przeznaczenia dzielonych działek pod budowę drogi publicznej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie zgadza się natomiast z projektowanymi granicami tego podziału. Dodał także, że jego zdaniem Gmina Miasto [...] nie posiada środków pieniężnych niezbędnych dla budowy drogi oraz wypłaty należnego odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga została oddalona przez Sąd, bowiem okazała się niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] o pozytywnym zaopiniowaniu wstępnego projektu podziału trzech działek stanowiących własności W.K. Materialnoprawne podstawy dla tego rodzaju aktów wyrażają przepisy rozdziału 1, działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami o tytule : Podziały nieruchomości.

Ustawodawca pozwala dokonać geodezyjnego podziału nieruchomości wyłącznie wówczas gdy jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 u.g.n.). Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 u.g.n.). Podział geodezyjny nie jest więc dopuszczalny, jeżeli byłyby sprzeczny z ustaleniami m.p.z.p., co do przeznaczenia terenu jak i możliwości zgodnego z tym przeznaczeniem zagospodarowania projektowanych działek. O zgodności projektowanego podziału z treścią m.p.z.p. rozstrzyga w formie zaskarżalnego postanowienia właściwy miejscowo wójt (burmistrz, prezydent miasta). Postanowienie opiniujące poprzedza wydanie decyzji administracyjnej skutkującej zatwierdzeniem podziału nieruchomości, co prowadzi do dwuetapowości postępowania podziałowego. Podziału nieruchomości można dokonać z urzędu (tak jak w niniejszej sprawie), jeżeli jest niezbędny dla realizacji celów publicznych. Wszczęcie postępowania z urzędu dopuszcza wyraźnie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.

Sąd odnosząc się do istoty kontrolowanego aktu oraz podnoszonych przez skarżących zarzutów, obowiązany jest wyjaśnić, że organ działając na podstawie art. 93 ust. 4 u.g.n., czyli opiniując zgodność projektu podziału z m.p.z.p., nie wypowiada się w sposób kategoryczny w innych kwestiach merytorycznych. Zatem wydanie opinii dotyczy wyłącznie stwierdzenia, czy proponowany podział jest zgodny z planem w zakresie przeznaczenia terenu i możliwości jego zagospodarowania. Dlatego też określenie ostatecznych, definitywnych wielkości działek, jakie mają powstać w wyniku podziału nie mieści się w zakresie rozstrzygnięcia o zgodności podziału z planem (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Op 438/13, LEX nr 1407110). Opinia odnosi się do proponowanego podziału nieruchomości, który nie musi spełniać warunków wymaganych dla dokumentów geodezyjnych, a zatem podane wielkości w przybliżeniu będą weryfikowane w kolejnym etapie postępowania podziałowego. Wydanie opinii nie przesądza, że podział nieruchomości w ogóle nastąpi, zaś postanowienie opiniujące w żaden sposób nie rozstrzyga też o prawie własności nieruchomości. Dla sprawy oceny prawidłowości działań organów nie ma jakiegokolwiek znaczenia to czy gmina w chwili wydawania postanowienia posiada środki na realizację celu publicznego. Dopiero gdy występuje zgodność proponowanego podziału z planem miejscowym, racjonalne jest poniesienie kosztów sporządzenia projektu podziału w formie odpowiednich dokumentów geodezyjnych (zob. uchwałę NSA z dnia 1 marca 1999 r., sygn. OPK 1/99, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 868/11, LEX nr 1264954).

Zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione bowiem zaskarżone do WSA postanowienie SKO odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Podnoszone w toku postępowania administracyjnego a także sądowego kwestie przebiegu granic projektowanych do wydzielenia działek, braku wystarczających środków na realizację celu publicznego w postaci drogi, nie mogły zadecydować o nielegalności skarżonego postanowienia, skoro jak już wyżej wyjaśniono nie przesądza ono, bo też nie może przesądzać, o przebiegu granic nowych działek a tym samym o ich powierzchni. Przyznać należało rację organowi pierwszej instancji, że przedmiotowe postanowienie nie pozbawia skarżących dostępu do studni wody, zaś o przeznaczeniu ich nieruchomości na budowę drogi rozstrzygnięto w ustaleniach obowiązującego m.p.z.p. [...]. Treść tego planu w tym przebieg granic konturów wyznaczających tereny o różnym przeznaczeniu, była dla organów opiniujących prawnie wiążąca. W postępowaniu podziałowym podważanie przeznaczenia terenu pod budowę drogi publicznej nie jest możliwe, stąd trafnie Prezydent Miast [...] zwrócił uwagę na obowiązywanie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.). To ich regulacje dawały skarżącym szanse na zmianę przeznaczenia terenu objętego kwestionowanym postanowieniem. Zadaniem organów w niniejszej sprawie było wyłącznie ustalenie czy projektowany podział jest zgodny z tym co wynika w sposób powszechnie obowiązujący z m.p.z.p.. Rozstrzygnięcie tej kwestii nastąpiło w oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które potwierdziło zaistnienie pozytywnych przesłanek podziału – art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. Z załączonego do postanowienia zestawienia wstępnego projektu podziału oraz wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bezsprzecznie wynika, że działki o nr 518, 519 są położone w konturach 4KDD – tereny dróg publicznych, oraz konturze 3 MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, natomiast działka nr 785 położona jest w konturze o symbolu 1KDL - teren drogi publicznej lokalnej oraz 8MN – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Planowane do wydzielenia działki na potrzeby realizacji dróg są nie tylko zgodne z przeznaczeniem w m.p.z.p., ale biorąc pod uwagę planowaną powierzchnię nowych działek, także z określoną w planie możliwością ich zagospodarowania. O zgodności planowego podziału z ustaleniami m.p.z.p. przekonany był F.K. składając na rozprawie przed WSA wyraźne oświadczenie potwierdzające tą zgodność a kwestionujące granice wydzielanych działek.

Wykazanie przez SKO legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie pozwoliło WSA podzielić wyrażonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Sąd działając z urzędu również nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które uzasadniałyby skorzystanie z posiadanych uprawnień kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego skargę jako niezasadną WSA oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.