Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 43/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 159 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. Z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) oraz art. 159 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego - dalej jako "k.p.a." po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez [...]., E. i R. L., T. i M. C., K. i J. S.h oraz H. G., reprezentowanych przez M. R., w związku z postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2015 r. l.dz. [...], w sprawie wstrzymania wykonania postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...]marca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Miejski Konserwator Zabytków w [...], decyzją z dnia [...]lutego 2014 r. znak: [...]wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, po rozpatrzeniu wniosku [...]S.A., H. G., M. i T. C., J. i K. S. oraz R. i E. L. reprezentowanych przez pełnomocnika, zezwolił na prowadzenie robót budowlanych w otoczeniu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, a polegających na budowie przyłącza kanalizacji sanitarnej, sieci i przyłącza wodociągowego, instalacji gazowej, kanalizacji deszczowej, linii kablowej nn 0,4 kV i linii oświetleniowej z słupami oświetleniowymi oraz przyłącza elektrycznego na dz. nr [...], obręb [...], położonych przy ul. [...]oraz przy ul. [...]w [...].

Następnie, postanowieniem z dnia [...]marca 2015 r., znak: [...], Miejski Konserwator Zabytków w [...]sprostował oczywistą omyłkę pisarską w treści pozwolenia konserwatorskiego Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...]z dnia [...] lutego 2014 r. w ten sposób, że w treści zamiast podanych numerów działek: "[...] obręb [...]" wpisał prawidłowe numery działek: "[...] obr. [...]".

W dniu 24 lipca 2015 r., wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wstrzymał wykonanie ww. postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ nadzorczy wskazał, że w ww. postanowieniu organ pierwszej instancji nie dokonał sprostowania oczywistej omyłki, lecz zmienił zakres swojego pozwolenia z dnia [...] lutego 2014 r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli [...]S.A., E. i R. L., T. i M. C., K. i J. S. oraz H. G. reprezentowani przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2015 r. i umorzenie postępowania. Wnioskodawcy podnieśli, że postanowienie narusza art. 159 § 1 k.p.a., poprzez jego nadużycie. W ocenie wnioskodawców postanowienia uzupełniające, prostujące i wyjaśniające treść decyzji nie stanowią samodzielnych aktów - ich wykonalność zależy od wykonalności decyzji, której dotyczą. W sytuacji zatem, gdy decyzja jest z jakichkolwiek przyczyn niewykonywalna, wydane wobec niej postanowienie jest także niewykonywalne, zatem wstrzymywanie jego wykonywania jest bezprzedmiotowe.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...]września 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to w ocenie organu, że przepis obliguje organ nadzorczy do podjęcia działań w tym zakresie, uzależniając ten obowiązek wyłącznie od zaistnienia prawdopodobieństwa możliwości stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego indywidualnego. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że art. 159 § 1 k.p.a. wymaga jedynie prawdopodobieństwa, a nie stanu bezsporności, co do dotknięcia decyzji jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, organ nie bada całokształtu sprawy, a tym samym - nie przesądza o tym, czy dane rozstrzygnięcie w istocie dotknięte jest wadą nieważności.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zaistniało prawdopodobieństwo, o którym mowa w art. 159 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], zmienia treść rozstrzygnięcia decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. [...], poprzez rozszerzenie jego zakresu, zatem zmienia to rozstrzygnięcie w sposób istotny. W tym kontekście wykonywanie postanowienia z dnia [...] marca 2015 r. polega na dodaniu do tej decyzji treści, które w wersji pierwotnej w niej nie występują, zatem wstrzymania wykonania tego postanowienia nie można uznać za bezprzedmiotowe w sytuacji wstrzymania wykonania samej decyzji.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła H. G., wnosząc o jego uchylenie i o uchylenie postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżonemu postanowieniu zarzuciła:

naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1, w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nienależytą i niezgodną z prawem ocenę stanu faktycznego, w tym brak ustosunkowania się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie w następstwie ww. naruszeń oraz art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie pkt 1 i niezastosowanie pkt 2, co spowodowało utrwalenie nadużycia art. 159 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie do aktu niewykonywalnego, a następnie do aktu po stwierdzeniu jego nieważności.

Skarżąca zwróciła uwagę, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wstrzymał postanowieniem wykonanie tego aktu, który już był niewykonywalny z racji wstrzymania wykonania decyzji, wobec której akt ten został wydany. W odniesieniu do tego postanowienia został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wykazano, że wstrzymanie wykonania niewykonywalnego aktu administracyjnego jest bezprzedmiotowe, a tym samym narusza art. 105 § 1 k.p.a. i jednocześnie prowadzi do nadużycia art. 159 § 1 k.p.a.

W ocenie skarżącej postanowienie z dnia [...] września 2015 r., utrzymuje w mocy wcześniej wydane bezprzedmiotowe postanowienie i orzeczenie to zostało wydane po dacie stwierdzenia nieważności decyzji, która to nieważność obejmuje również akt, którego orzeczenie to dotyczy, co także prowadzi do nadużycia art. 159 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącej doszło do utrzymania w mocy postanowienia bezprzedmiotowego (wstrzymującego wykonanie aktu niewykonywalnego) i jednocześnie do wydania drugoinstancyjnego postanowienia wstrzymującego akt administracyjny, po tym jak została stwierdzona jego nieważność, czyli w czasie, w którym wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie było już możliwe.

Skarżąca wskazała, że postanowienia uzupełniające, prostujące i wyjaśniające treść decyzji administracyjnych nie stanowią samodzielnych aktów prawnych, a ich wykonalność uzależniona jest od wykonalności decyzji, których postanowienia te dotyczą. W sytuacji zatem, w której określona decyzja administracyjna jest niewykonywalna, wydane wobec niej postanowienie prostujące jest także niewykonywalne. W przypadku zaś stwierdzenia nieważności takiej decyzji, postanowienie ją prostujące także jest objęte tym stwierdzeniem.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015r, utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2015r. w przedmiocie wstrzymania wykonanie postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2015 r. w którym organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w treści pozwolenia konserwatorskiego Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w ten sposób, że w treści zamiast podanych numerów działek: "[...] obręb [...] " wpisał prawidłowe numery działek: "[...] obr. [...]".

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji/postanowienia, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

W doktrynie podkreśla się, że wstrzymanie wykonania decyzji/postanowienia administracyjnej na postawie art. 159 § 1 k.p.a. jest obligatoryjne, o ile organ stwierdzi prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Skoro bowiem celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej/postanowienia jest wyeliminowanie z obrotu rozstrzygnięcia dotkniętego ciężką wadą, to organ właściwy w sprawie ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji/postanowienia nieważnej, by pomniejszyć jej negatywne skutki, które mogłyby wystąpić do czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność.

Zaznaczyć także należy, że do wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia na podstawie powołanego wyżej art. 159 § 1 k.p.a. nie jest konieczne wykazanie przez organ, iż decyzja/postanowienie jest wadliwa. Wyjaśnienie tej kwestii następuje bowiem dopiero w trakcie dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Organ wydając postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji/postanowienia nie musi mieć pewności, że rozstrzygnięcie dotknięte jest kwalifikowaną wadą, określoną w art. 156 § 1 k.p.a., wystarczy jedynie uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia takiej wady.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo ocenił, że prawdopodobieństwo wystąpienia wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. miało miejsce, wydając zaś zaskarżone postanowienie organ wskazał na nie, wypełnił zatem obowiązki proceduralne i materialnoprawne wynikające z treści art. 159 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy zasadnie wskazał, iż postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], zmienia treść rozstrzygnięcia decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. [...], poprzez rozszerzenie jego zakresu, zatem zmienia to rozstrzygnięcie w sposób istotny. W tym kontekście wykonywanie postanowienia z dnia [...] marca 2015 r. polega na dodaniu do tej decyzji treści, które w wersji pierwotnej w niej nie występują, zatem wstrzymania wykonania tego postanowienia nie można uznać za bezprzedmiotowe w sytuacji wstrzymania wykonania samej decyzji.

Powyższe wskazywało, iż zachodzi prawdopodobieństwo, że Miejski Konserwator Zabytków w [...] rażąco naruszył art. 113 § 1 k.p.a.

Tym samym postanowieniu wstrzymującemu wykonanie postanowienia prostującego prawdopodobnie dotkniętego wadą nieważności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, iż są one chybione, bowiem zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu wykonania nosi datę [...] września 2015r. zaś postanowienia poprzedzającego [...] lipca 2015r. tak więc oba zapadły przed postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015r. stwierdzającego nieważność postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu tego organu z [...] lutego 2014r.

Tym samym bezpodstawna jest teza skargi, iż mamy do czynienia z wstrzymaniem wykonania niewykonywalnego aktu administracyjnego co czyni bezprzedmiotowym niniejsze postępowanie, a tym samym narusza art. 105 § 1 k.p.a. i jednocześnie prowadzi do nadużycia art. 159 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 ust 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w wyroku.