Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 529/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek (sprawozdawca), asesor WSA Piotr Dębkowski, Protokolant referent stażysta Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od lutego do października 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. A.B. (dalej także jako: "Strona" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej też jako "Minister" lub "organ odwoławczy") decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej też jako "Prezes Zarządu PFRON" lub "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2015 r. ustalającą solidarną odpowiedzialność Skarżącej wraz z S. sp. z o.o. w likwidacji (dalej też jako "Spółka") za jej zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej też jako "PFRON" lub "Fundusz") za poszczególne miesiące od lutego do października 2011 r. w kwocie głównej 156.308 zł i odsetkach 65.243 zł naliczonych na dzień wydania decyzji oraz koszty postepowania egzekucyjnego w kwocie 22,40 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Prezes Zarządu PFRON ustalając w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. solidarną odpowiedzialność Skarżącej wraz ze Spółką za jej zaległości z tytułu wpłat na PFRON za poszczególne miesiące od lutego do października 2011 r., wskazał, że Skarżąca w okresie od 11 lutego 2011 r. do 29 listopada 2011 r. pełniła funkcję prezesa zarządu Spółki. Powyższe organ I instancji ustalił na podstawie Uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 9 lutego 2011 r. oraz Uchwały z dnia 29 listopada 2011 r. Zgromadzenia Wspólników Spółki w sprawie rozwiązania Spółki i otwarcia jej likwidacji. Tym samym, zdaniem organu zobowiązania za okres od lutego do października 2011 r. powstały w okresie sprawowania przez Skarżącą funkcji prezesa zarządu w Spółce.

Organ pierwszej instancji uznał także, że w trakcie postępowania Strona nie wykazała, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku ani wniosku o przeprowadzenie postępowania układowego. Nie wskazała również mienia Spółki, z którego egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zaległości w znacznej części. Składniki majątkowe Spółki w postaci 6 wentylatorów, 6 silników elektrycznych do wentylatorów, rur wentylacyjnych i stalowych elementów konstrukcyjnych nie przedstawiały, według Prezesa zarządu PFRON, realnej wartości z której w toku egzekucji nastąpi zaspokojenie zaległości Spółki wobec PFRON przynajmniej w połowie.

Ponadto organ uznał, iż Skarżąca pełniąc funkcję prezesa zarządu miała pełną wiedzę o stanie finansowym Spółki i winna liczyć się z wynikającymi z tego faktu konsekwencjami prawnymi. Jego zdaniem w sytuacji zaistnienia niewypłacalności Spółki, Skarżąca winna była zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, nawet kosztem likwidacji miejsc pracy, gdyż umożliwiałoby to spłatę istniejących już zobowiązań w ramach postępowania upadłościowego.

Skarżąca w odwołaniu z 5 stycznia 2016 r. zarzuciła naruszenie:

1) art. 116 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.; dalej: "O.p.") poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na odwołaniu się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112; dalej jako "u.p.u.n."), a tym samym założeniu, iż przez termin "we właściwym czasie" należy rozumieć moment, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy;

2) art. 116 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 i 2 u.p.u.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, że do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy wystarczające jest zaprzestanie wykonywania przez niego zobowiązań bez względu na to, czy zobowiązania te mają istotną wartość i czy problem z ich regulowaniem ma charakter przejściowy.

Skarżąca pismem z dnia 7 stycznia 2016 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, zarzuciła decyzji naruszenie:

1) art 116 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na odwołaniu się do przepisów u.p.u.n., a tym samym założeniu, iż przez termin "we właściwym czasie", należy rozumieć moment, o którym mowa w art. 11 ust. 1 u.p.u.n.;

2) art 116 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 i 2 u.p.u.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na uznaniu, że do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy wystarczające jest zaprzestanie wykonywania przez niego zobowiązań bez względu na to, czy zobowiązania te mają istotną wartość i czy problemy z ich regulowaniem mają charakter przejściowy, oraz;

3) art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, iż przez wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części, do czego odwołuje się art. 116 § 1 pkt 2 O.p. należy uznać wskazanie majątku, z którego egzekucja umożliwi zapłatę przynajmniej połowy zaległości;

4) mogące mieć istotne znaczenie na wynik sprawy naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Minister decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2015 r.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci Uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 9 lutego 2011 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. Wydział [...] Gospodarczy wydanego w związku z Uchwałą Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 29 listopada 2011 r. potwierdza, że Skarżąca w okresie od 11 lutego 2011 r. do dnia 29 listopada 2011 r. pełniła w Spółce funkcję Prezesa Zarządu, w związku z czym odpowiada za zobowiązania Spółki powstałe w tym okresie.

Ponadto w jego ocenie w sprawie zaistniała także druga przesłanka odpowiedzialności członka zarządu Spółki w postaci bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce. Mając powyższe na uwadze zauważył, że z akt sprawy wynika, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w J. postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] stwierdził bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki wobec bezskuteczności egzekucji zaległości w związku z tytułami wykonawczymi wystawionymi przez PFRON za okresy od sierpnia do listopada 2011 r., od lutego do maja 2011 r. oraz za czerwiec i lipiec 2011 r.

Jednocześnie w przekonaniu Ministra w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność Strony za zaległości Spółki, gdyż organ I instancji prawidłowo wykazał, że Skarżąca nie wykazała, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości, ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku.

Ponadto nie zgodził się z twierdzeniem Strony, że miała ona podstawy do niezgłoszenia wniosku o upadłość z tego powodu, że w 2011 r. była w trakcie negocjowania kontraktu ze spółką G. z siedzibą w Luksemburgu, który miał stanowić główne źródło dochodów Spółki i w związku z którym przeprowadzone zostały działania restrukturyzacyjne Spółki mające na celu obniżenie kosztów pracowniczych. Zauważył, że z dokumentów księgowych znajdujących się w aktach niniejszej sprawy w tym sprawozdań finansowych za okres od maja do października 2010 r. wynika, że Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, nie regulowała wymagalnych zobowiązań wobec dostawców, ZUS oraz PFRON.

Minister odnosząc się do informacji odnośnie istnienia składników majątku Spółki, z których mogłoby dojść do zaspokojenia zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON w postaci sześciu wentylatorów, sześciu silników elektrycznych do wentylatorów oraz rur wentylacyjnych i elementów konstrukcyjnych, posłużył się stanowiskiem NSA zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lutego 2017 r. zapadłym w sprawie o sygn. akt I FSK 1118/15 zgodnie z którym wskazane mienie musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zwracając uwagę, że pierwsza zaległość z tytułu wpłat na PFRON dotyczy lutego 2011 r., w związku z powyższym terminem wpłaty na PFRON był dzień 20 marca 2011 r., doszedł do przekonania, iż wobec niedokonania ww. wpłaty wniosek o upadłość Spółki Skarżąca powinna złożyć do dnia 4 kwietnia 2011 r. W jego ocenie skoro pierwsza przesłanka, wynikająca z art. 11 u.p.u.n., tj. niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, świadcząca o niewypłacalności Spółki i obligująca ją do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaistniała z chwilą, gdy podmiot ten przestał regulować kolejne zobowiązania wobec PFRON nie zasługuje na uwzględnienie podniesiona w odwołaniu argumentacja, z której wynika, że zaległości wobec PFRON były nieznaczne i zostałyby zapłacone z bieżących dochodów Spółki, a wniosek o zgłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie. Tym samym w sytuacji, gdy przepisy u.p.u.n. nie uzależniają obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od jednoczesnego ziszczenia się obu przesłanek, o których mowa w powołanym art. 11 ww. ustawy, to nawet dysponujący majątkiem dłużnik będzie uznany za upadłego, jeżeli zaprzestał wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor stanął na stanowisku, że Skarżąca nie złożyła wniosku o upadłość we wskazanym powyżej, właściwym czasie, pomimo zaistnienia do tego podstawy, ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku. Nie wskazała też mienia Spółki, z którego skuteczna egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Jednocześnie Strona nie wskazała składników majątku Spółki, z których zaspokojenie wierzytelności będzie skuteczne, czyli faktycznie możliwe i to w stopniu znacznym.

Strona skargą z 17 stycznia 2018 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zarzuciła naruszenie:

1) art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na odwołaniu się do przepisów u.p.u.n., a tym samym założeniu, iż przez termin "we właściwym czasie", należy rozumieć moment, o którym mowa w art. 11 ust. 1 u.p.u.n., co z kolei miało wpływ na wynik sprawy w postaci braku zastosowania przesłanki egzoneracyjnej;

2) art. 116 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 i 2 u.p.u.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca jest niewypłacalny jeżeli zaprzestanie wykonywania zobowiązań bez względu na to, czy zobowiązania te mają istotną wartość oraz czy opóźnienie w regulowaniu zobowiązań ma charakter przejściowy, co z kolei miało wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że Skarżąca była zobowiązana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki;

3) art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i tym samym przyjęcie, że przez wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części należy rozumieć mienie, które umożliwi realne zaspokojenie przynajmniej połowy zaległości, co z kolei miało wpływ na wynik sprawy w postaci braku zastosowania przesłanki egzoneracyjnej;

4) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

5) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 180 § 1, art. 188 oraz art. 199 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącej jako strony na okoliczność wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących działalności Spółki w 2011 r., prowadzonych negocjacji z kontrahentami, sytuacji finansowej Spółki, w tym w szczególności, w zakresie możliwości regulowania zobowiązań przez Spółkę w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem;

6) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy biorąc pod uwagę podniesione zarzuty należało zastosować art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. i tym samym uchylić zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzyć postępowanie.

Skarżąca uzasadniając zarzuty skargi podniosła, że pomimo faktu, iż przepisy O.p. nie wyjaśniają, co należy rozumieć pod pojęciem "we właściwym czasie", Minister interpretując przepis art. 116 O.p. swoją analizę ograniczył do powołania się na art. 21 ust. 1 w związku z art. 11 u.p.u.n. W jej przekonaniu fakt, iż termin ten został niesprecyzowany na gruncie O.p. nie daje żadnych podstaw do twierdzenia, iż jego interpretacja powinna bazować wyłącznie na przepisach u.p.u.n. Tym samym uznała, że skoro jednak ustawodawca zdecydował się wyłącznie na wskazanie terminu "we właściwym czasie" bez jego doprecyzowania, stwierdzić należy, iż jego określenie wymaga dogłębnej analizy okoliczności indywidualnego przypadku.

Mając powyższe na uwadze doszła do przekonania, że ocena czy zaistniały przesłanki do złożenia wniosku o głoszenie upadłości, powinna zostać oparta o gruntowną analizę sytuacji finansowej i gospodarczej Spółki oraz sytuacji społecznej, a nie o przesłanki wynikające wyłącznie z przepisów u.p.u.n. W jej przekonaniu przez "właściwy czas" należy uznać bowiem, sytuację w której wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swoich zobowiązań. Określenie tej chwili powinno być ujmowane elastycznie w zależności od okoliczności konkretnego wypadku.

W związku z tym Strona uznała, że zarówno Prezes Zarządu PFRON jak i Minister nie mogli dokonać prawidłowej oceny, czy przesłanka egzonerująca, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. została spełniona, ponieważ niezasadnie ograniczyli zakres okoliczności branych pod uwagę w trakcie orzekania.

Ponadto według Skarżącej stanowisko Ministra pomija celowościowy charakter art. 11 u.p.u.n., jak również odbiega od rzeczywistości ekonomicznej i biznesowej prowadzenia działalności gospodarczej. Zwróciła tym samym uwagę, iż w piśmie z dnia 7 stycznia 2016 r. uzupełniającym odwołanie od decyzji Prezesa Zarządu PFRON przedstawiła obszerną argumentację wykazującą, że zaprezentowany przez Ministra model prowadzenia działalności ma charakter teoretyczny, który w skrajnych przypadkach mógłby de facto pozbawiać członków zarządu możliwość faktycznego skorzystania z instytucji wyłączenia odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 O.p.

Według Skarżącej Spółka nie zaprzestała całkowitego spłacania zobowiązań. Uregulowała część zobowiązań handlowych tj. na łączną kwotę 4.641.459 zł. Opracowała szczegółową strategię rozwoju firmy opartą na analizie rynku oraz prognozach finansowych, zgodnie z którą dzięki zawarciu nowych umów oraz kontynuacji dotychczasowych kontraktów, Spółka miała rzeczywiste możliwości rozwoju swojej działalności. Dodatkowo, Spółka dysponowała majątkiem, którego wartość rynkowa na wypadek zbycia pozwalała uregulować jej zobowiązania. Zdaniem Strony mienie Spółki wskazane w toku postępowania stanowiło około 40% zaległości Spółki na rzecz PFRON, co niezaprzeczalnie dowodzi, że uzyskanie zaspokojenia w takiej wysokości nie byłoby zauważalne i odczuwalne dla PFRON.

W przekonaniu Strony oceniając możliwość realnego zaspokojenia zaległości Spółki organ powinien przede wszystkim ustalić jaka część zaległości podlegałaby zaspokojeniu w przypadku przeprowadzenia starannej egzekucji z mienia.

Ponadto Skarżąca zwróciła uwagę, że kwoty uzyskane z egzekucji komorniczych skrajnie odbiegały od wartości rynkowej aktywów Spółki czego dowodzi fakt, że sprzedając aktywa na własną rękę Spółka w 2012 r. zbyła aktywa o wartości księgowej 469.202,50 zł za cenę blisko dwukrotnie wyższą.

Strona zarzuciła, iż ocena sytuacji finansowej Spółki została przeprowadzona wyłącznie w oparciu o sprawozdania finansowe, które przedstawiają jednak wartość księgową majątku Spółki, a nie wartość rynkową. W jej ocenie zarówno organ I instancji, jak również Minister wadliwie zawęzili zakres badanych dowodów ograniczając się do analizy wartości bilansowej aktywów Spółki. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenia zarówno dla ustalenia, czy Spółce można przypisać status niewypłacalnej co mogłoby aktualizować obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również czy mienie wskazane przez Skarżącą umożliwiało zaspokojenie zaległości Spółki w znacznej części.

Strona za zgodne z prawdą uznała własne twierdzenia jakoby wartość rynkowa aktywów wielokrotnie przewyższała ich wartość bilansową, w sytuacji, gdy w 2012 r. Spółka zbyła aktywa o wartości księgowej odpowiadającej kwocie 469.202,50 za cenę 805.832,49 zł. Zwróciła jednocześnie uwagę, iż w badanym okresie Spółka wśród swoich składników majątku posiadała wysokiej jakości urządzenia o wartości rynkowej znacznie przekraczającej wartość księgową w tym m.in.: [...] - linia do nanoszenia sitodruku o wartości księgowej w wysokości 223.723,91 zł oraz wartości rynkowej 59.000 euro oraz System gięcia i hartowania szkła-piec hartowniczy [...] o wartości księgowej 56.652,09 oraz wartości rynkowej 250.000 euro.

Końcowo zarzuciła Ministrowi, iż nie przeprowadził wnioskowanego przez nią dowodu z przesłuchania jej jako strony w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących działalności Spółki w 2011 r., jej sytuacji finansowej, w tym w szczególności w zakresie możliwości regulowania zobowiązań przez Spółkę w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem - w celu wykazania, że wbrew stanowisku Prezesa Zarządu PFRON, w okresie objętym postępowaniem nie doszło do ziszczenia się przesłanki, która świadczyłaby o niewypłacalności Spółki. Skarżąca podkreśliła, iż brała udział w negocjacjach istotnych kontraktów, posiadała kluczową wiedzę na temat ich przebiegu oraz wpływu na działalność Spółki, jej sytuację finansową, a tym samym możliwość regulowania zobowiązań.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2015 r., ustalającą, na podstawie art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1 i art. 116 § 1 i 2 O.p., solidarną odpowiedzialność Skarżącej wraz z S. sp. z o. o. w likwidacji za jej zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące od lutego do października 2011 r.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w poddanym kontroli Sądu postępowaniu zastosowanie na podstawie przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej, zgodnie z którym do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu PFRON.

Granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej. W analizowanej sprawie przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., w sprawie znajdują bowiem zastosowanie regulacje obowiązujące przed 1 stycznia 2016 r., a to na podstawie art. 1 pkt 91 ustawy z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). Zgodnie z tym przepisem do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

W myśl art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej).

Stosownie do art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 Ordynacji podatkowej.

Z treści powołanych przepisów wynika, że przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można podzielić na dwie grupy:

a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz

b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

Do pozytywnych przesłanek zalicza się bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej oraz powstanie zobowiązania podatkowego w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, o którego odpowiedzialności się orzeka. Natomiast wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa, traktuje się jako przesłanki negatywne. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

W toku postępowania w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności uwalniające od odpowiedzialności.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi ujętym w punktach od czwartego do szóstego, przebieg postępowania dowodowego potwierdza, iż w sprawie niniejszej organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawidłowo przypisały Skarżącej odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie zaznaczyć należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu z akt niniejszej sprawy wynika, że organy (zarówno Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak i Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych), uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany powyżej dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. W szczególności, w ocenie Sądu, nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 180 § 1, art. 188 oraz art. 199 O.p., z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącej, skoro w toku postępowania miała ona możliwość przedstawienia szczegółowo swojego stanowiska, z której to możliwości skorzystała, przedkładając szereg pism i dokumentów, prezentując swoją ocenę co do braku zasadności ponoszenia przez nią solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON.

W sprawie bezspornym jest, że w dacie wymagalności zobowiązań Spółki z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od lutego do października 2011 r. Skarżąca pełniła w Spółce funkcję Prezesa Zarządu. Sprawowanie tej funkcji przez Skarżącą przypadało bowiem na okres od dnia 11 lutego 2011 r. do dnia 29 listopada 2011 r. a zgodnie z art. 49 ustawy o rehabilitacji pracodawcy dokonują wpłat na PFRON w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat.

Ponadto, zdaniem Sądu, wbrew podnoszonej w skardze argumentacji, organy udowodniły także spełnienie kolejnej z pozytywnych przesłanek analizowanej odpowiedzialności, jaką jest bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.

W niniejszej sprawie postanowieniami z dnia [...] lipca 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w J. stwierdził bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki prowadzonej na podstawie jednego tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w dniu 9 maja 2012 roku (sygn. akt [...]) i dwóch kolejnych wystawionych przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w dniu 24 lipca 2013 roku ([...]). Łącznie ww. tytuły wykonawcze obejmowały zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON dotyczące wszystkich okresów, za które obciążano odpowiedzialnością solidarną Skarżącą. Komornik sądowy w uzasadnieniu swych postanowień wskazał, że w drodze postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku dłużnika podlegającego zajęciu. Zatem prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, co wypełnia dyspozycję pozytywnej przesłanki odpowiedzialności Skarżącej statuowaną w art. 116 § 1 O.p.

Na prawidłowe ustalenia organów w tym zakresie nie wpływa podniesiona uprzednio w odwołaniu, jak też w skardze okoliczność istnienia majątku Spółki w postaci wentylatorów, silników elektrycznych czy też rur, które nie zostały sprzedane w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczności bowiem dotyczące przebiegu samego postępowania egzekucyjnego, jego efektywności na poszczególnych etapach, nie mogą mieć wpływu na omówione wyżej stwierdzenie stanu bezskuteczności. To wynik postępowania egzekucyjnego (bezskuteczność), a nie jego przebieg, determinuje przesłanki materialnoprawne odpowiedzialności Skarżącego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują przy tym, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji (p. wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1008/17 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu). Powyższe stanowisko sąd orzekający w sprawie w pełni podziela.

Istotnym jest, że odpowiedzialność członków zarządu z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej aktualizuje się wówczas, gdy zaistnieją podstawy do ogłoszenia upadłości spółki kapitałowej. Okoliczność ta stanowi przy tym nadal przesłankę pozytywną konieczną do przypisania analizowanej odpowiedzialności, a nie okoliczność podlegającą badaniu dopiero przy przesłankach ezgoneracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II FPS 3/09) podkreślił, że ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło w tzw. czasie właściwym, powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego, które regulowane jest przepisami ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze.

Nie ma zatem racji Skarżąca, zarzucając organom, że bezpodstawnie dokonały one wykładni art. 116 O.p. w świetle przesłanek uzasadniających zgłoszenie upadłości przyjętych na gruncie ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Również w najnowszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że o tym, jaki w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. czas jest właściwy do złożenia wniosku decydują przepisy prawa upadłościowego, tj. art. 11 i art. 21 p.u.n. (p. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 64/18, LEX nr 2529131).

Zatem odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, kiedy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. W uchwale powyższej omawiano stan prawny obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r., jednakże stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w tej uchwale znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie, jako że zarówno w stanie prawnym w zakresie prawa upadłościowego, obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r., jak i po tym dniu, przesłanki odpowiedzialności członka zarządu należy odnosić do przesłanek ogłoszenia upadłości jako takich. Trafnie podkreśla się w powołanej powyżej uchwale, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Tylko bowiem niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Do takiego wniosku prowadzi wnioskowanie a contrario: skoro członek zarządu nie odpowiada, jeśli we właściwym czasie zgłoszono upadłość, to odpowiadać może tylko wtedy, kiedy upadłości we właściwym czasie nie zgłoszono.

Z tych też względów ustalenia w przedmiocie niewypłacalności spółki oraz daty powstania tego stanu muszą nastąpić na etapie ustalania tzw. pozytywnych przesłanek analizowanej odpowiedzialności.

Podkreślić natomiast należy, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji poczynił dostateczne ustalenia w przedmiocie powstania niewypłacalności Spółki i stwierdził prawidłowo, że taki stan zaistniał, a wystarczającą w tym zakresie była wskazana podstawa zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych określona w art. 11 ust. 1 u.p.u.n. Stosownie do art. 10 u.p.u.n. (a zatem w brzmieniu obowiązującym przed 2016 r.), upadłość ogłasza się do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 u.p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.u.n., dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego wniosku o ogłoszenie upadłości, przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak również nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność (wyrok WSA w Lublinie z 29 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 717/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 203/09).

Nieistotne jest także to, z jakich przyczyn dłużnik tych zobowiązań nie wykonuje. Podkreślić należy także, że niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków pieniężnych na regulowanie swoich zobowiązań, lecz także wtedy, gdy możliwości płatnicze posiada, posiada zatem środki pieniężne, ale nie wykonuje zobowiązań pieniężnych. Pojęcie niewypłacalności jest zatem oderwane od posiadania środków na pokrycie zobowiązań, lecz zostało powiązane z rzeczywistym niespłacaniem zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli.

A zatem, co należy w ocenie sądu orzekającego w sprawie podkreślić, członek zarządu odpowiadać może tylko wtedy, kiedy upadłości we właściwym czasie nie zgłoszono, w sytuacji kiedy istniały przesłanki do jej ogłoszenia i dlatego istniał prawny obowiązek członka zarządu wystąpienia z takim wnioskiem.

W sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił, a okoliczności te nie były kwestionowane przez Skarżącą, że Spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań z tytułu z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych począwszy od lutego 2011 r. Organ odwoławczy wywiódł z powyższego, że Skarżąca, jako Prezes Zarządu Spółki winna zgłosić w Sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, wobec niedokonania wpłaty już za luty 2011 roku, do dnia 4 kwietnia 2011 r.

Podkreślenia wymaga, że tak samo jak przesłanki upadłościowe, tak również czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należało w niniejszej sprawie analizować na gruncie przepisów prawa upadłościowego (tak też NSA w uchwale 7 sędziów z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09), w niniejszej sprawie w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Zgodnie, zatem z art. 21 ust. 1 u.p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub z innymi osobami (ust. 2). Dwutygodniowy termin liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a więc od momentu ustalenia daty powstania niewypłacalności dłużnika.

Skoro dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań a niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (tak np. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 656/13), Sąd podziela stanowisko organu, że z uwagi na zaprzestanie wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych począwszy od lutego 2011 r., Skarżąca winna złożyć wniosek o upadłość. Nawet uznając, że termin 4 kwietnia 2011 roku został wyznaczony zbyt rygorystycznie z uwagi na jednorazową zaległość, to nie ulega wątpliwości, że już brak wpłaty za kolejne dwa okresy rozliczeniowe wskazuje na trwałe zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań przez Spółkę. W tym okresie Skarżąca, aż do dnia 29 listopada 2011 r. pełniła funkcję Prezesa Zarządu Spółki a pomimo tego stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nie złożyła.

Na marginesie zauważyć należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy Sprawozdania finansowego Spółki za okres od 1 stycznia do 29 listopada 2011 roku wynika, że w tym okresie oprócz wymagalnych zobowiązań wobec podmiotów gospodarczych (przede wszystkim wobec firmy S. Sp. z o. o.), Spółka zalegała z szeregiem wpłat nie tylko na rzecz PFRON, ale również na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czy też opłat z tytułu ochrony środowiska (za I półrocze 2011 roku).

Jednakże podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy swoje ustalenia w zakresie wskazania czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki oparł na przesłance trwałego zaprzestania regulowania przez Spółkę długów a nie na statuowanej w art. 11 ust. 2 u.p.u.n. przesłanki przekroczenia przez zobowiązania wartości majątku osoby prawnej. Jak już uprzednio wspomniano, wystąpienie każdej ze wskazanych powyżej okoliczności stanowi samodzielną przesłankę obligującą dłużnika do zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości. Przepis art. 11 ust. 1 u.p.u.n. odnosi się bowiem do wszystkich podmiotów, które mogą zostać ogłoszone upadłymi. Nawet zatem "dobra sytuacja finansowa" dłużnika rozumiana jako brak przesłanki z art. 11 ust. 2 u.p.u.n. nie zwalnia go od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie reguluje (expressis verbis nie wykonuje) on wymagalnych zobowiązań. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać swe wymagalne zobowiązania w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich i wszystkie zobowiązania, w tym z tytułu podatków i innych danin publicznych. Tym bardziej zatem musi obowiązywać przedsiębiorców (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2014 r., II FSK 61/12, wyrok WSA w Warszawie z 24 września 2014r., III SA/Wa 3133/13, dost. orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). W ocenie Sądu, nieregulowanie zobowiązań przez Spółkę miało charakter trwały, a nie przejściowy i w związku z tym stanowiło samodzielną przesłankę upadłości, dającą podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość, która zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Jak już Sąd wskazał wyżej, jest to przesłanka niezależna od stanu majątkowego Spółki, tj. oceny pasywów i aktywów. Zatem podnoszona w skardze okoliczność posiadania przez Spółkę aktywów trwałych o znaczącej wartości rynkowej (jak podkreśla Skarżąca, przekraczającej wartość księgową), pozostaje bez znaczenia dla wystąpienia stanu niewypłacalności Spółki obligującego Skarżącą, jako Prezesa jej Zarządu, do złożenia stosownego wniosku o upadłość Spółki.

Podobnie obowiązku tego nie znoszą podejmowane przez Skarżącą, jako Prezesa Zarządu Spółki, działania ukierunkowane na dalsze funkcjonowanie Spółki na rynku, w tym próby negocjacji kontraktów, mających na celu uzyskanie środków na spłatę wymagalnych zobowiązań Spółki (np. ze spółką G. z Luksemburga). Nie można oczywiście odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (p. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1462/17).

W tej sytuacji konieczne jest dokonanie oceny, czy w sprawie nie zaistniała wskazywana w skardze, a uprzednio także w odwołaniu, jedna z przesłanek egzoneracyjnych wymieniona w art. 116 § 1 pkt 2) O.p., tj. wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, z uwagi na powołanie się przez Skarżącą na istnienie składników majątkowych Spółki w postaci wentylatorów, silników elektrycznych do wentylatorów, rur wentylacyjnych i stalowych elementów konstrukcyjnych. Wbrew twierdzeniom skargi, nie można postawić organom zarzutu nieprawidłowości postępowania w kwestii wykazania, że przesłanka ta nie została spełniona. Zwrócić należy bowiem uwagę na znaczenie użytego w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. zwrotu legislacyjnego "egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części". Określenie "w znacznej części" oznacza, że nie wystarczy wskazanie składników majątkowych, z których egzekucja tylko częściowo, w stopniu innym, niż "znaczny", zaspokoi wierzyciela podatkowego. W grę wchodzi tylko skuteczna egzekucja pozwalająca na zaspokojenie wierzyciela w przeważającej części. Jak wskazał natomiast organ pierwszej instancji, łączna kwota zobowiązań Spółki wobec PFRON wraz z odsetkami za zwłokę na dzień 4 lutego 2015 roku wyniosła 221 551zł, natomiast wskazane mienie, zgodnie z wyceną Strony warte jest 90 000 złotych. Jak słusznie zauważył przy tym organ pierwszej instancji, kwota ta pomniejszona zostałaby nadto o koszty transportu w celu złomowania oraz koszty komornicze. Sąd podziela tym samym stanowisko organu pierwszej instancji, że wskazane mienie, nie przedstawia takiej wartości, że jego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości z tytułu wpłat na PFRON przez Spółkę w znacznej części. Ponadto pamiętać należy, że wobec Spółki przeprowadzone zostało postępowanie egzekucyjne, które okazało się całkowicie bezskuteczne a wypłacalność dłużnika stanowi jeden z warunków wystąpienia omawianej przesłanki egzoneracyjnej (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II FSK 2200/17).

Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw prawnych umożliwiających odstąpienie od orzeczenia wobec Skarżącej odpowiedzialności za ww. zaległości Spółki we wpłatach na rzecz PFRON, a to wobec wykazania przesłanek tej odpowiedzialności i wobec braku podstaw do stwierdzenia, że w sprawie ziściły się okoliczności wyłączające tę odpowiedzialność.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekający w sprawie doszedł do przekonania, że wszystkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania należało uznać za niezasadne. W niniejszej sprawie organy podatkowe zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy, który poddany został starannej analizie i ocenie, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji. Odmienna ocena tego samego materiału dowodowego dokonana przez Skarżącą nie może stanowić sama w sobie podstawy do stwierdzenia, że ocena dokonana przez organ podatkowy jest niewłaściwa czy też dowolna.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.