Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 859/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 140 ust. 3 pkt 3, art. 140 ust. 5
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 84 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 11 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 4 czerwca 2014 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego K. G. kwotę 624 (sześćset dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 czerwca 2014 r. nr [...] Starosta orzekł o ustaleniu K. G. opłaty podwyższonej za prowadzenie działalności polegającej na wydobywaniu kopalin bez koncesji z przestrzeni gruntowej działki nr [...], Obr. R., Gm. S., pow. , woj., w wysokości 20.776,00 zł. Organ orzekł, że opłatę należy wnieść w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna na rachunek bankowy Starostwa.

Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 140 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3, ust. 5 i 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.- Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 ze zm.).

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg, wszczętego w dniu

27 marca 2013 r., postępowania w sprawie. Sprawa była przedmiotem ponownego rozpoznania, po dwukrotnym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu pierwszej instancji z dnia 17 czerwca 2013 oraz z 04 grudnia 2013r. Prowadząc sprawę po wydaniu przez Kolegium ostatniej decyzji, organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego, w zakresie nagromadzenia materiału mineralnego w części działki nr [...] obręb R.. Opinię sporządził J. A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] i posiadającym uprawnienia geologiczne nr [...] w zakresie wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi kategorii III - poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin objętych prawem własności nieruchomości gruntowej. Zdaniem organu sporządzona opinia potwierdza, że pozyskanie 980 ton materiału mineralnego z działki nr [...] obręb R., nastąpiło ze złoża "R." zlokalizowanego w przestrzeni górotworu, w którym występuje wyrobisko. Pagórek z którego wydobywana była kopalina jest pochodzenia naturalnego, o czym świadczy fakt, że występujące w wyrobisku piaski są dobrze uławicone, co świadczy o ich naturalnym pochodzeniu. Po względem morfologicznym jest to teren moreny dennej, powstały w procesie akumulacji szczelinowej zlodowacenia północnopolskiego. W procesie tym powstał pagórek o kształcie eliptycznym i wyniesieniu 10-12 m. Argument K. G., że piasek pozyskiwano z wydmy, która powstała w wyniku budowy silosu uznano za bezzasadny, gdyż w miejscu pozyskania kopaliny stwierdzono wyłącznie zmiany antropogeniczne powstałe w związku z wydobywaniem kopaliny, a nie w wyniku budowy silosu. Bez wątpienia przy budowie silosu w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia wytworzono masy ziemne i piaski, jednak ukształtowanie morfologiczne określone na postawie pomiarów geodezyjnych nie uwidaczniają nadmiarów mas ziemnych w sąsiedztwie tego obiektu. Ziemie i piaski pozyskane przy budowie silosu wykorzystano zapewne w dużej części do obsypania betonowej konstrukcji silosu.

Organ stwierdził, że wydma, z której wydobywany był piasek w lutym i w marcu 2013r. bez wątpienia stanowiła naturalne nagromadzenie kopaliny i nie powstała

w wyniku działań związanych ze wznoszeniem obiektów budowlanych. W związku

z powyższym w sprawie należało zastosować art. 140 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, na mocy którego wydobycie bez odpowiedniej koncesji podlega opłacie podwyższonej. W wyniku przeprowadzonego działania matematycznego Naczelnik Wydziału Środowiska i Rolnictwa Starostwa Powiatowego obliczył, że należna opłata powinna wynieść 20.776,00 zł.

K. G. odwołał się od powyższej decyzji podważając bezstronność J. A. W., który sporządził opinię na rzecz organu pierwszej instancji, był on bowiem wcześniej pracownikiem Starostwa Powiatowego i wydawał opinię w przedmiotowej sprawie. Zdaniem odwołującego się powinno zostać też wzięte pod uwagę, że w dniu 04 lutego 2013r. zwracał się on pisemnie do Wójta Gminy o wydanie zezwolenia na obniżenie terenu na działce nr [...]. Podnosząc powyższe zarzuty K. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, z zaleceniem sporządzenia opinii przez innego biegłego. Nadto odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pięciu świadków.

W dniu 14 lipca 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Starosty o przesłanie akt spraw dotyczących zatwierdzenia dokumentacji geologicznej w kat C1 złoża piasku "R." oraz udzielenia K. G. koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "R.".

Decyzją z dnia 11 sierpnia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 79 - poz. 856), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz.267) oraz art. 140 ustawy z dnia 09 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że całość materiału zgromadzonego w sprawie wskazuje na to, że piasek pozyskiwany przez K. G. na działce [...] w obrębie R. pochodził ze złoża, stanowiącego naturalne nagromadzenie tej kopaliny.

Powołując się na treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, art. 143 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej organ odwoławczy wskazał, że prowadzenie wydobycia kopaliny w rozmiarze przekraczającym 10 m3, w jakimkolwiek celu, bez uzyskania koncesji jest zabronione. Sankcję administracyjną za takie wydobycie wprowadza art. 140 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym "działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej". Z kolei na mocy art. 140 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, "wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny ".

Zdaniem organu fakt prowadzenia wydobycia piasku przez K. G. nie podlegał żadnym wątpliwościom - powyższe wynika z takich dowodów jak notatka służbowa z wizji lokalnej na działce [...] z dnia 18 marca 2013r., fotografie znajdujące się w aktach sprawy, protokół z wizji ww. działki z dnia 08 kwietnia 2013r., pismo "M." S.A. z siedzibą w G. z dnia 06 maja 2013r. wraz z kopią rachunku za sprzedaż "materiału z rekultywacji" (z dnia 28 lutego 2013r.) oraz protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 27 maja 2013r. Mając na uwadze, że nie do końca jednoznaczna jest wielkość dokonanego wydobycia przyjęto ilość wydobycia piasku, która jest bardziej korzystna dla strony (980 ton).

Wątpliwości Kolegium w niniejszej sprawie budziło natomiast pochodzenie wydobywanego piasku, co miało istotne znaczenie dla możliwości wymierzenia opłaty, bowiem zgodnie z przepisami ustawy prawo geologiczne i górnicze koncesjonowane jest wyłącznie wydobycie kopaliny, którą jest naturalne nagromadzenie minerałów. Należało zatem ustalić czy pozyskany przez odwołującego piasek nie pochodził z nagromadzenia mającego charakter antropogeniczny, prowadził on bowiem w przeszłości prace budowlanych na działce [...] w obrębie R., co wiązało się z wydobywaniem/przesuwaniem mas ziemnych.

Powołując się na sporządzoną przez J. W. opinię oraz dokonane przez niego w dniu 02 września 2013r. oględziny skarpy wyrobiska organ stwierdził, że są one w pełni zgodne z dokumentacją geologiczną w kategorii C1 złoża piasku - "R.", którą strona przedłożyła w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia 22 lipca 2013r. o udzieleniu koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "R.". Wszystkie powyższe dowody łącznie świadczą zdaniem organu o naturalnym pochodzeniu minerału, który został nagromadzony na działce [...] w obrębie R.. Kopalina znajdująca się w przestrzeni wydmy położonej na działce nr [...] w obrębie R. jest naturalnym nagromadzeniem minerału, czyli kopaliną.

Odnosząc się do twierdzeń przedstawionych w odwołaniu oraz do argumentacji podnoszonej w toku całego postępowania Kolegium wskazało, że znajdujące się w przeszłości w obrębie wydmy masy piasku i ziemi, które K. G. przemieścił w związku z wybudowaniem budynku pełniącego funkcję silosu, nie mogą być obecnie uznane za kopalinę. Masy, jak sam wskazał odwołujący, zostały wykorzystane między innymi na obsypanie ścian silosu. Natomiast wydobycie bez koncesji dotyczyło piasku, który nie zalegał przy ścianach silosu, lecz który w dalszym ciągu znajdował się w obrębie wydm, co wynika również z załączników graficznych do opinii biegłego. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej bezstronności biegłego sporządzającego opinię w niniejszej sprawie Kolegium wskazało, że obecnie nie jest on już pracownikiem Starostwa Powiatowego, zatem brak jest stosunku podległości służbowej, który ewentualnie uzasadniałby jego stronniczość. Uprawnienia ww. osoby do wydania opinii w sprawie również nie budzą wątpliwości.

Co najważniejsze jednak, dokonana przez biegłego analiza w pełni koresponduje z danymi zawartymi w dokumencie, który strona przedłożyła w toku innego postępowania. Kolegium stwierdziło nadto, że z uwagi na długi okres czasu bezcelowym było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków, na okoliczność wykonywania w 1980r. prac przy budowie silosu. Tym bardziej, że jak wskazano powyżej, postępowanie prowadzone przez Starostę ego dotyczyło wydobycia piasku z wydmy, a nie jego pozyskiwania z hałd znajdujących się wokół silosu.

Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego braku uwzględnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności złożenia przez stronę do Wójta Gminy wniosku o wydanie zezwolenia na dokonanie obniżenia terenu, wskazano, że jest to kwestia zupełnie odrębna od uzyskania koncesji na wydobywanie kopaliny w celu jej sprzedaży.

W posumowaniu Kolegium stwierdziło, że w sprawie zaistniały wszelkie przesłanki do wymierzenia stronie opłaty na podstawie art. 140 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zaś opłata ta została przez organ pierwszej instancji wyliczona prawidłowo.

Skargę na wyżej opisaną decyzję wniósł K. G. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Skarżący zarzucił oparcie decyzji na opinii tego samego biegłego, który wpierw był pracownikiem Starostwa Powiatowego, następnie sporządził opinię w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego doszło do naruszenia bezstronności i wystąpienia zależności służbowej biegłego.

Zdaniem skarżącego sprawa została rozpoznania nieprawidłowo, gdyż pominięto podniesione przez niego zarzuty. Skarżący stwierdził, że biegły dokonał badania wyrobiska pod jego nieobecność, nadto biegły pominął dowody w postaci mapy działki nr [...], na której nie ma uwidocznionej kopaliny. Twierdził, że był tam wydobywany tylko piasek nagromadzony podczas budowy budynków gospodarczych w latach osiemdziesiątych, wnosił przy tym o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, którzy potwierdziliby, że tak w rzeczywistości było.

Skarżący twierdził, że w sprawie należało również ustalić, czy wydma powstała wcześniej niż 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło wydobycie, wskazując przy tym na treść art. 143 ust. 1 prawa geologicznego i górniczego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. ), dalej zwanej "p.p.s.a.".

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym

i prawnym skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 oraz z 2013 r. poz. 21 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", stanowi, że działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji. Natomiast w myśl art. 140 ust. 1 ustawy działalność wykonywana bez wymaganej koncesji podlega opłacie podwyższonej.

Opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania ( art. 140 ust. 3 pkt 3 i ust. 5 ustawy). Organem właściwym w sprawie ustalenia powyższej opłaty jest właściwy starosta. (art. 140 ust. 2 pkt 2 ).

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że bezsporna jest w sprawie okoliczność wydobywania przez skarżącego w miesiącu lutym i marcu 2013 r. piasku z przestrzeni gruntowej działki nr [...], Obr. R. w ilości 980 ton. Z powyższym wiąże się kwestia dokonania prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w kontekście zarzutu skarżącego, że wydobyty piasek nie był kopaliną.

Dokonując oceny działania organów we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, że ustalenia organów w powyższej kwestii zostały dokonane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia

20 stycznia 2014r., nr [...] przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 04 grudnia 2013r. było niewyjaśnienie w sposób nie budzący wątpliwości istotnej dla sprawy okoliczności, jaką jest powstanie wydmy na działce, na której nastąpiło wydobycie piasku, bowiem ustaleń tych dokonano zwłaszcza w oparciu o oględziny dokonane przez pracownika Starostwa. Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić dowód z opinii niezależnego biegłego na okoliczność sposobu powstania wydmy.

Orzekając w sprawie ponownie organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego, w zakresie nagromadzenia materiału mineralnego w części działki nr [...] obręb R.. Opinię sporządził J. A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] i posiadającym uprawnienia geologiczne nr [...] w zakresie wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi kategorii III - poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin objętych prawem własności nieruchomości gruntowej. Jak wynika z akt sprawy J. A. W. pracował wcześniej w Wydziale Środowiska i Rolnictwa Starostwa Powiatowego na stanowisku inspektora ds. geologii i to on, będąc jeszcze pracownikiem Starostwa, dokonał oględzin wyrobiska.

W odwołaniu od decyzji Starosty ego podniesiona została okoliczność, że autorem opinii wykorzystanej przy ustaleniu opłaty jest osoba, w stosunku do której istnieją wątpliwości co do jej bezstronności, zatem konieczne jest wydanie opinii przez innego biegłego. Tak sformułowany zarzut został zgłoszony przez skarżącego dopiero na etapie postępowania odwoławczego, zatem organ odwoławczy powinien był uznać go za wniosek o wyłączenie biegłego i odrębnie rozpatrzyć jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie. W orzecznictwie powszechnie przyjęte jest stanowisko, że wniosek taki podlega rozpatrzeniu w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (zob. wyrok NSA z dnia 29 maja 1990 r., SA/Po 1555/89, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 44; OSP 1992, z. 4, poz. 90). Postanowienie takie strona może zaskarżyć w odwołaniu (art. 142 k.p.a.).

Organ odwoławczy nie rozpatrzył ww. wniosku poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia biegłego, stwierdził natomiast w uzasadnieniu decyzji, że zarzut bezstronności jest nieuzasadniony, bowiem w momencie sporządzania opinii biegły nie był on już pracownikiem Starostwa Powiatowego , zatem brak jest stosunku podległości służbowej, który ewentualnie uzasadniałby jego stronniczość.

W myśl art. 84 § 2 k.p.a. biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a., a więc przewidzianych dla wyłączenia pracownika organu. W art. 24 § 1 k.p.a. wymienione zostały przesłanki wyłączenia z mocy prawa pracownika organu od udziału w postępowaniu, zgodnie zaś z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

Przesłanka wyłączenia pracownika, o której mowa w art. 24 § 3 k.p.a., odnosi się także do biegłego, co wynika wprost z treści art. 84 § 2 k.p.a. odsyłającej do całego unormowania art. 24.

Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że przepis art. 24 § 3 k.p.a. ma charakter gwarancyjny i służy zapewnieniu bezstronnego wykonywania czynności w postępowaniu administracyjnym. Jego istotą jest eliminacja nawet jedynie potencjalnych wątpliwości co do braku bezstronności pracownika organu, czy biegłego. Dla zastosowania art. 24 § 3 k.p.a. wystarczy więc uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących wywoływać wątpliwość co do bezstronności, a nie okoliczności powodujących stronniczość. Wystarczy zatem, że z uwagi na konkretną okoliczność nie jest pewne i jasne czy dana czynność procesowa zostanie wykonana w sposób bezstronny ( tak zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 47/12, LEX 1139341 oraz przywołane tam orzecznictwo i literatura).

W niniejszej sprawie przyczyną uchylenia decyzji przez organ odwoławczy

i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji była konieczność sporządzenia opinii przez niezależnego biegłego. Zdaniem Sądu, jeżeli przyczyną decyzji kasacyjnej organu odwoławczego były uchybienia w postepowaniu dowodowym związane z dokonanymi przez J. W. ( wówczas pracownika Starostwa ) oględzinami, które nie doprowadziły do wykazania sposobu powstania wydmy, wówczas ta sama osoba, jakkolwiek nie będąc już pracownikiem organu pierwszej instancji, lecz biegłym, nie powinna wydawać opinii w sprawie. Wskazane wyżej okoliczności wywołują bowiem wątpliwości co do bezstronności biegłego, który sporządził opinię w sprawie, przy czym opinia ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy

Tym samym zarzut skargi dotyczący powyższej kwestii Sąd uznał za zasadny.

Nie ma natomiast racji skarżący zarzucając, że biegły sporządzając opinię, dokonał badania wyrobiska bez jego obecności. Będąca podstawowym dowodem w sprawie opinia podlega ocenie według przepisów regulujących przebieg postepowania dowodowego. Oględziny nieruchomości przez biegłego sporządzającego taka opinię nie są oględzinami w rozumieniu art. 79 § 1 k.p.a., zatem ani organ ani biegły przygotowujący opinię nie mają obowiązku powiadamiania strony o prowadzonych działaniach.

Przyjęcie przez Sąd, że opinia w sprawie została sporządzona przez biegłego, który podlegał wyłączeniu od udziału w sprawie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. w związku z art. 84 § 2 k.p.a., skutkuje uznaniem, że brak jest w sprawie ustalenia stanu faktycznego w istotnym dla niej zakresie tj. wykazania, że wydobyty przez skarżącego piasek był kopaliną. Przedwczesne było więc przyjęcie przez organy w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, że skarżący wydobywał kopalinę bez wymaganej koncesji. Takie działanie organów stanowi z kolei naruszenie zasad wyprowadzonych z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., które nakładają na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

We wskazanym wyżej zakresie postępowanie administracyjne musi zostać więc uzupełnione poprzez sporządzenie przez biegłego nowej opinii na okoliczność sposobu powstania wydmy, z której skarżący wydobywał piasek i dopiero na podstawie stanu faktycznego ustalonego w wyniku tego uzupełnienia możliwe będzie wydanie prawidłowej decyzji administracyjnej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że również dotyczą one przebiegu postepowania dowodowego i dokonanego w jego wyniku ustalenia, że wydobyty piasek był kopaliną, czemu skarżący konsekwentnie zaprzecza. Zauważyć trzeba, że wątpliwości jakie skarżący podnosi w skardze, znajdą rozstrzygnięcie w sporządzonej na nowo opinii w sprawie. Sąd zwraca przy tym uwagę, że zgodnie z treścią art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Zatem skarżący chcąc by biegły odniósł się do jego twierdzeń odnośnie sposobu powstania wydmy, powinien, po zawiadomieniu o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, bądź po zawiadomieniu o możliwości zapoznania się z opinią, wystąpić z odpowiednim zapytaniem do organu, bądź wnieść uwagi do opinii.. W rozpatrywanej sprawie skarżący, pomimo zawiadomienia go o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, a potem o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, z takiej możliwości nie skorzystał.

W takim stanie sprawy należało uznać, że decyzje organów obu instancji podjęte zostały z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego nie mogą pozostać w obrocie prawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

W punkcie trzecim sentencji wyroku Sąd orzekł stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt. 2 sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego organ ponowie rozpatrujący sprawę będzie zobowiązany uwzględnić przedstawioną powyższej ocenę prawną i rozważania.