Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 197/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 ust.2 pkt 6 , art. 21 ust.2 pkt 4 w zw. z art. 21 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2008 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [....] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] września 2000 r. Nr [...] oraz decyzją ją poprzedzającą z dnia [...] lutego 2000 r. Nr [...] odmówił L.K. przyznania uprawnień kombatanckich.

Organ administracji wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i stanu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. L.K. był bowiem pracownikiem Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w O.

Skargę od powyższej decyzji wniósł L.K. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w wyniku rozpoznania skargi wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 2804/00 uchylił obydwie decyzje Kierownika Urzędu, zarzucając organowi administracji brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności bowiem L.K. podawał, iż został skierowany do pracy w PUBP przez konspiracyjne Wojsko Polskie co podkreślał także w trakcie postępowania weryfikacyjnego, dlatego też organy administracji winne poddać analizie materiał dowodowy pod kątem charakteru zatrudnienia strony.

Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2005 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 21 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371) odmówił przyznania uprawnień kombatanckich L.K.

Organ administracji publicznej w uzasadnieniu decyzji podał, że L.K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby wojskowej w okresie od [...] kwietnia 1946 r. do [...] lipca 1946 r. w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Zarząd Okręgowy ZKRPiBWP w K. w rekomendacji z dnia [...] 1997 r. odmówił poparcia wnioskowi strony.

W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania organ administracji ustalił, że strona zatrudniona była w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w O. jako funkcjonariusz w charakterze gońca a w aktach osobowych istniała jej informacja, iż w [...]1944 r. wstąpił jako uczeń plutonu orkiestry w [...]. i dnia [...] 1946 r. został zwolniony z wojska. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie pisma l PN w B. z dnia [...] czerwca 2004 r.

Zgodnie z zaleceniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu wystosował do strony pismo z dnia [...] lipca 2005 r. informujące o możliwości przedłożenia dowodów potwierdzających, że do służby w organach Urzędu Bezpieczeństwa została skierowana przez organizację niepodległościową lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy, co regulują przepisy art. 21 ust. 3 pkt 1 w/w ustawy. Strona została również poinformowana o możliwości przedłożenia dowodów potwierdzających, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 lit a i b wykonywała wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP.

W odpowiedzi strona podała, iż do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa została skierowana przez Konspiracyjne Wojsko Polskie oraz, załączyła oświadczenia świadków, którzy nie posiadają uprawnień kombatanckich z wnioskowanego przez stronę tytułu a wiedzę posiadają z relacji rodziców. Przesłuchani świadkowie w ramach pomocy prawnej też podali, iż wiedzę o udziale strony w konspiracji posiadają od swoich rodziców lub rodziny strony. Przesłuchani świadkowie nie potwierdzają faktu skierowania skarżącego do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa przez organizacje niepodległościowe.

Organ l instancji podał, że w sprawie nie znalazł zastosowania przepis art 21 ust.3 pkt 1 ustawy zgodnie z którym przepisów o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich nie stosuje się do osoby, która przedłoży dowody, że do wymienionych służb została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy.

Organ l instancji zaznaczył, zatem że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które były zatrudnione w organach Bezpieczeństwa Publicznego nawet jeśli istnieją podstawy do przyznania tychże uprawnień z tytułów określonych ustawą z 24 stycznia 1991 r. Zatem znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia świadków o przynależność strony do Konspiracyjnego Wojska Polskiego jak też dowody potwierdzające służbę wojskową w WP w 1946 o latach 1949-1952 nie mają znaczenia w sprawie.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniósł L K. Skarżący podał, że decyzja odmawiająca mu przyznania uprawnień kombatanckich jest dla niego krzywdząca. Zdaniem skarżącego prowadzona przez niego działalność wyczerpuje ustawowe przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z [...] 2007 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 ust. 2 pkt 6 oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. O kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2005 r.

Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w uzasadnieniu decyzji podał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie wskazał, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący powołuje się w swym wniosku, na fakt służby w Wojsku Polskim w czasie, kiedy miała prowadzić działania wymierzone przeciwko Wehrwolfowi. Skarżący podaje także, że był członkiem Konspiracyjnego Wojska Polskiego (oddział [...]), przez którą to organizację miał zostać skierowany do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa. L.K. zaopatrzony w fałszywe dokumenty miał wykonywać czynności wywiadowcze na rzecz tej organizacji.

Po upływie 5 miesięcy zdezerterował z U B zabierając broń i tajne dokumenty. Wskutek rozbicia oddziału Konspiracyjnego Wojska Polskiego, do którego należał, śmierci części członków i uwięzienia pozostałych nie udało mu się ponownie nawiązać kontaktu z organizacją podziemną. W ten sposób miała zakończyć się jego służba w strukturach organizacji założonej przez kpt. S.S.

Organ II instancji zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie znajduje jednak także zastosowanie art. 25 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w myśl, którego uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-56 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, a stosownie do art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit. "a" osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. W zakresie decyzji podejmowanej w oparciu o przepis 25 ust. 2 pkt. 1 lit. "a" ustawodawca nie pozostawił żadnej sfery uznania, bowiem znaczący jest tu tylko i wyłącznie element ze sfery faktu - zatrudnienie w strukturach Bezpieczeństwa Publicznego. Bez znaczenia jest przy tym funkcja pełniona w UB, bowiem współpraca z organami represji, jakimi były organy Bezpieczeństwa Publicznego nastawione na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniona negatywnie i to bez względu na to, o jakie stanowisko lub charakter zatrudnienia w tym chodzi. Sam udział w strukturach tego aparatu stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.

W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości fakt zatrudnienia strony w organach Bezpieczeństwa. Strona od [...]lipca 1946 r. do [...] grudnia 1946 r. była zatrudniona w organach Bezpieczeństwa Publicznego w O. (świadectwo pracy z KW Policji z dnia [...] 1997 r.). Okoliczność tę potwierdza również m.in. pismo IPN z dnia [...] maja 2004 r., jak również z dnia [...] czerwca 2004 r., z którego dodatkowo wynika, iż akta osobowe L.K. s. S. i W. z N. dotyczą L.W.K. s. S. i W. z N. ponieważ w/w funkcjonariusz w latach 40-tych podawał w dokumentach jedynie imię L. oraz datę urodzenia. Okoliczność służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa nie jest także kwestionowana przez stronę.

Z wyżej wskazanych względów Kierownik Urzędu podzielił stanowisko Zarządu Okręgowego ZKRPiBWP w K. zawarte w rekomendacji z dnia [...] 1997 r., w którym stwierdza się, iż w przedmiotowej sprawie brak jest ustawowych podstaw do korzystania przez L.K. z uprawnień kombatanckich.

Organ w toku postępowania zwrócił się także do Ogólnokrajowego Związku Byłych Żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego w R. o opinię w kwestii przynależności skarżącego do Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Z uwagi jednak na przedłużający się czas oczekiwania na opinię, która pomimo pisemnych i telefonicznych monitów ze strony Urzędu nie została sporządzona, organ uznając, iż stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony na podstawie pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym dokumentów i informacji historycznych), odstąpił od dalszego oczekiwania na jej sporządzenie.

Reasumując należy stwierdzić, iż przeprowadzone w toku postępowania czynności i zgromadzony materiał dowodowy nie doprowadziły do uzyskania informacji potwierdzających wersję wydarzeń strony.

Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł L K. . Skarżący zakwestionował legalność powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie. Wskazał, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia specyfiki minionych wydarzeń. Organ administracji publicznej bezpodstawnie oparł się bowiem na domysłach, które nie odzwierciedlają w pełni ówczesnej sytuacji.

Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.

Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby organ administracji wydając zaskarżone decyzje naruszył przepisy prawa materialnego czy przepisy postępowania administracyjnego w stopniu przesądzającym o niezgodności z prawem tych decyzji. Przeciwnie, trzeba stwierdzić, że obecnie organ administracji rozpatrujący sprawę ustalił i wyjaśnił wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, poprawie stosując właściwe przepisy prawa.

W szczególności w myśl art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wherwolfu

.

W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie w/w przepisu, podając że pełnił służbę wojskową w okresie od [...] 1944 r. do [...]1946 r. Nie wykazał jednak, jak prawidłowo przyjął organ administracji, aby podczas służby wojskowej uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii czy z grupami Wehrwolfu. Ustalenie przez organ administracji, że okoliczność taka nie miała miejsca nie pozostaje w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, ocenionym przy tym prawidłowo i zgodnie z uprawnieniami (art. 80 kpa), przysługującymi organowi administracji publicznej, rozpoznającemu sprawę.

Niezależnie od tego z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika nadto, że skarżący L.K. był zatrudniony w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w O. , jako goniec w okresie od [...] lipca 1946 r. do dnia [...] grudnia 1946 r. w pełnym wymiarze. Stosunek pracy został rozwiązany ze skarżącym z powodu jego dezercji w dniu [...] grudnia 1946 r. (świadectwo pracy wystawione przez Komendę Wojewódzką Policji w O. z [...]1997 r. karta [...] akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisu tego nie stosuje się (art. 21 ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy) się jeżeli osoba starająca się o przyznanie uprawnień kombatanckich przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub była przez te organizacje zwerbowana w celu udzielenia pomocy.

Wbrew jednak twierdzeniom skarżącego organ administracji prawidłowo przyjął, że w sprawie brak jest dowodów potwierdzających okoliczność, iż do pracy w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w O. skarżący skierowany został przez organizację niepodległościową Konspiracyjnego Wojska Polskiego a mianowicie przez oddział J.M. ps. "[...]". W szczególności okoliczności tej nie potwierdzają powołani przez skarżącego świadkowie G.T. i L.L. , których zeznania zostały ocenione przez organy administracji zgodnie z regułą wynikającą z art. 80 kpa. Jak wynika natomiast z treści pisma Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] 2004 r. (karta [...] akt administracyjnych) w akt osobowych skarżącego znajduje się jedynie informacja, że oprócz zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego skarżący w kwietniu 1944 r. wstąpił do wojska jako uczeń plutonu orkiestry w [...]. w G. i dnia [...]1946 r. został zwolniony z wojska.

W aktach osobowych skarżącego brak jest informacji o uczestniczeniu w walkach z formacjami zbrojnego podziemia.

Należy stwierdzić, że przepis art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego obciąża udowodnieniem okoliczności tam wskazanych osobę, która ma być pozbawiona uprawnień kombatanckich (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 września 2002 r. sygn. akt V SA 3140/01, LEX nr 149687). W przedmiotowej sprawie skarżący oprócz zeznań w/w świadków nie przestawił żadnych innych dowodów potwierdzających okoliczność, że do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa został skierowany przez organizacje niepodległościowe. Dowód zaś z zeznań tych świadków, jak wyżej wskazano, prawidłowo został uznany przez organ administracji za niewystarczający do udowodnienia twierdzenia zgłoszonego przez skarżącego.

W ocenie Sądu, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 2804/00 prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalając wszystkie niezbędne okoliczności do wydania zaskarżonych decyzji.

Mając zatem na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.