Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 986/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2017 poz 2365 art. art. 135 ust. 2 pkt 1, 136bc ust. 5, 136bze ust. 1 pkt 2
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka–Klimas (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant ref. staż. Maria Pawlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej (Komendant) orzeczeniem z [...] kwietnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 136bze ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia

12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1486 ze zm.),

po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez st. chor. SG J. M.

(funkcjonariuszka, skarżąca) od orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (Komendant Oddziału) z [...] lutego 2022 r. w przedmiocie uznania ww. winną tego, że zniesławiła ustaloną osobę o inicjałach M.P., poprzez złożenie w dniu [...] lutego 2018 r. w Sądzie Rejonowym dla [...] wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z wyłączeniem ww. ustalonej osoby ze względu na przypuszczenie utraty przez nią przymiotu bezstronności, czym nie dopełniła obowiązków funkcjonariusza wynikających ze złożonego ślubowania, nie przestrzegając pkt I ppkt 5 oraz pkt III ppkt 1 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem Nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KGSG poz. 7),

tj. popełniła czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej,

za który zgodnie z art. 134 i 134a ustawy o Straży Granicznej podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej i wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia, uchylił orzeczenie wydane w pierwszej instancji przez Komendanta Oddziału

i umorzył postępowanie poprzedzające jego wydanie.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia Komendanta doszło

w następującym stanie sprawy.

Raportem z [...] marca 2019 r. st. chor. SG J. M. poinformowała Komendanta Oddziału o toczącym się postępowaniu sądowym, w którym występowała w charakterze oskarżonej o czyn z art. 212 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2021 r. poz. 2345 ze zm.). Z raportu wynikało,

że funkcjonariuszka zniesławiła ustaloną osobę o inicjałach M.P. poprzez złożenie

w dniu [...] lutego 2018 r. w Sądzie Rejonowym dla [...] wniosku

o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z wyłączeniem tej osoby ze względu

na przypuszczenie utraty przez nią przymiotu bezstronności.

Komendant Oddziału postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2019 r.

wszczął wobec funkcjonariuszki postępowanie dyscyplinarne zarzucając jej

naruszenie dyscypliny służbowej polegające na tym, że zniesławiła ustaloną osobę

o inicjałach M.P., poprzez złożenie w dniu [...] lutego 2018 r. w Sądzie Rejonowym

dla [...] wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego

z wyłączeniem ww. ustalonej osoby ze względu na przypuszczenie utraty przez nią przymiotu bezstronności, czym nie dopełniła obowiązków funkcjonariusza

wynikających ze złożonego ślubowania, nie przestrzegając pkt I ppkt 5 oraz pkt III ppkt 1 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem Nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca

2003 r. (Dz. Urz. KGSG poz. 7), tj. popełnienie czynu określonego w art. 135 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, za który zgodnie z art. 135 ust. 1 powołanej ustawy podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Następnie Komendant Oddziału postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.

W dniu [...] listopada 2021 r. do [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w przedmiocie uznania st. chor. SG J. M. winnej tego, że w dniu [...] lutego 2018 r. w W. na piśmie wniesionym

do Sądu Rejonowego dla [...] w W. w sprawie o sygn. akt

[...], pomówiła M. P. o to, że toczy się wobec niego postępowanie karne

o czyn z art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2021 r. poz. 2345 ze zm.), nie posiada zdolności psychofizycznych do sporządzania opinii, leczył się psychiatrycznie i w przeszłości zdarzały mu się pobyty w szpitalach psychiatrycznych, czyli o takie właściwości, które mogą narazić M. P. na utratę

zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu biegłego sądowego z dziedziny

techniki samochodowej i rekonstrukcji przebiegu wypadków drogowych, tj. czynu

z art. 212 § 1 Kk. W powyższym wyroku Sąd na podstawie art. 66 § 1 Kk. oraz art. 67

§ 1 Kk. warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby 2 lat.

W konsekwencji Komendant Oddziału postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2021 r. podjął zawieszone postępowanie dyscyplinarne.

Komendant Oddziału orzeczeniem nr [...] z [...] lutego 2022 r., działając

na podstawie art. 136bu ust. 2 ustawy o Straży Granicznej zmienił kwalifikację prawną czynu zarzucanego funkcjonariuszce na cyt.: " (...) popełniła czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1486 z późn. zm.), za który zgodnie z art. 134 i 134a ustawy z dnia 12 października 1990 r.

o Straży Granicznej podlega ona odpowiedzialności dyscyplinarnej (...)" i uznał ją

winną zarzucanego czynu oraz wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia.

Jak stwierdził Komendant Oddziału w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, czynności sprowadzające się do zmiany wcześniej ogłoszonej kwalifikacji prawnej są

w jej ramach faktycznych i prawnych, a tym samym mają walor wyłącznie formalny, ponieważ nie wnoszą nowych elementów, istotnych z punktu widzenia obwinionej. Wydanie orzeczenia w oparciu o zmodyfikowaną kwalifikację prawną nie narusza podstawowego prawa obwinionej, jakim jest prawo do obrony, albowiem, jak podał Komendant Oddziału, należy jeszcze raz podkreślić, iż modyfikacja ta ograniczona jest ramami jego kwalifikacji prawnej, przyjętej w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i wcześniej znaną obwinionej na okoliczność, których był przesłuchiwany oraz miał prawo składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Ponadto zmiana kwalifikacji prawnej podyktowana była zmianą przepisów ustawy.

W ocenie Komendanta Oddziału zgromadzony materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości umożliwił ustalić stan faktyczny w niniejszej sprawie.

Wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia zostały dostatecznie wyjaśnione,

a poczynione ustalenia faktyczne zostały poparte zebranym materiałem dowodowym.

Zdaniem Komendanta Oddziału przestępstwo zniesławienia popełnione przez funkcjonariuszkę w pełni koresponduje z zarzutem postawionym jej w postępowaniu dyscyplinarnym. Uznał, że formułowanie nieprawdziwych stwierdzeń i zarzutów,

których użyła obwiniona nie przystoi funkcjonariuszowi Straży Granicznej zarówno

w sferze prywatnej jak i służbowej. Funkcjonariuszka powinna mieć świadomość, że takim zachowaniem godzi w wizerunek zarówno Straży Granicznej jak i jej funkcjonariuszy. Na niekorzyść funkcjonariuszki w tym konkretnym przypadku wpływa wieloletni staż służby. Jako doświadczony funkcjonariusz Straży Granicznej powinna przede wszystkim kierować się przestrzeganiem przepisów prawa, ponadto posiadając wykształcenie prawnicze, tym bardziej powinna zdawać sobie sprawę

z konsekwencji, jakimi mogło zostać obarczone jej działanie.

Komendant Oddziału podkreślił, że w wyniku stwierdzenia winy

funkcjonariuszki, tj. popełnienia przez nią czynu zniesławienia z art. 212 § 1 Kk.,

została ona pozbawiona przymiotu posiadania nieposzlakowanej opinii, której posiadanie jest jednym z głównych wymogów ustawowych stawianych przed funkcjonariuszami Straży Granicznej.

Jak wskazał Komendant Oddziału, okolicznościami łagodzącymi, wpływającymi na wymiar kary jest pozytywna opinia służbowa, a także aktualna ocena sposobu wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariuszkę, z której dodatkowo wynika, że ww. od [...] lutego 2018 r. rzetelnie wykonuje obowiązki służbowe,

a podejmując działania w służbie przejawia inicjatywę. Jest zaangażowana

w realizację zadań służbowych, posiada duże doświadczenie w kontroli granicznej

na I linii. W trakcie kontroli granicznej efektywnie wykorzystuje sprzęt do weryfikacji autentyczności dokumentów, posiada dobre przygotowanie merytoryczne, zna obowiązujące przepisy.

Komendant Oddziału stwierdził w konsekwencji, że przywołane okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do wymierzenia obwinionej kary dyscyplinarnej upomnienia. Orzeczona kara jest właściwie wyważoną, mieszczącą się w granicach uznania zakreślonego ramami art. 136bw ust. 1 i 2 ustawy, a także zawiera się

w katalogu kar przewidzianych w przepisie art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.

Funkcjonariuszka złożyła odwołanie od powyższego orzeczenia Komendanta Oddziału, zarzucając naruszenie ustawy o Straży Granicznej oraz zarządzenia nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez:

1) przyjęcie, że odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie zasad etyki podlega zachowanie funkcjonariusza w służbie, jak i poza nią, podczas gdy odpowiedzialność za delikt dyscyplinarny dotyczy jedynie sytuacji, gdy czyn niedozwolony został popełniony w czasie pełnienia służby, co doprowadziło

do błędnego uznania winną zarzucanego czynu;

2) podejmowanie czynności procesowych pomimo wydania postanowienia

o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego;

3) dowolną i autorytarną ocenę materiału dowodowego i wyciąganie wniosków nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym;

4) przewlekłe i opieszałe prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, w tym naruszenie art. 136bo ust. 2 ustawy o Straży Granicznej;

5) uznanie, że brak zamieszczenia w aktach sprawy wniosku rzecznika dyscyplinarnego o zawieszenie postępowania jest istotnym brakiem mającym wpływ

na wynik sprawy;

6) wymierzenie kary upomnienia podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zasadnym było umorzenie postępowania z uwagi na to, że zarzucany obwinionej czyn nie wypełnia znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne, gdyż nie jest czynem prawem zakazanym.

Wobec tak postawionych zarzutów funkcjonariuszka wniosła o:

1) powołanie komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia;

2) ponowną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem

zarzucanego obwinionej deliktu dyscyplinarnego, w tym w szczególności zbadanie czy zarzucany ww. czyn jest prawem zabroniony;

3) uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz umorzenie postępowania

w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia z [...] kwietnia 2022 r. Komendant przywołał treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie

oraz przywołał poczynione w tej sprawie ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygania.

Jak wskazał Komendant, czyn zarzucony obwinionej był przedmiotem postępowania karnego, w którym funkcjonariuszka została uznana za winną

popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 Kk. Zgodnie z art. 136bc ust. 5 ustawy pragmatycznej w przypadku, gdy przewinienie dyscyplinarne stanowi jednocześnie przestępstwo lub wykroczenie albo przestępstwo skarbowe lub wykroczenie

skarbowe, przedawnienie karalności dyscyplinarnej następuje z upływem okresu przedawnienia ich karalności. Jednakże powyższe ma zastosowanie w sytuacji, gdy zarzucany obwinionemu czyn koresponduje z prowadzonym wobec niego postępowaniem karnym lub w sprawie o wykroczenie albo postępowaniem

o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W niniejszej sprawie postanowieniem nr [...] Komendanta Oddziału z [...] czerwca 2019 r. funkcjonariuszce zarzucono popełnienie czynu określonego w art. 135 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, za który zgodnie z art. 135 ust. 1 powołanej ustawy podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Komendant zauważył, że organ pierwszej instancji nie zastosował w kwalifikacji prawnej zarzutu dyscyplinarnego odniesienia do art. 134 ustawy o Straży Granicznej w wówczas obowiązującym brzmieniu. Obwinionej zarzucono naruszenie Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, co

nie koresponduje z karnoprawnym charakterem popełnionego przez ww. czynu. Jednocześnie Komendant podkreślił, że zmiana kwalifikacji prawnej zarzucanego

czynu dokonana orzeczeniem nr [...] z [...] lutego 2022 r. była działaniem podjętym na niewłaściwym etapie postępowania i przekraczała dyspozycję zawartą w 136bu ust. 2 ustawy o Straży Granicznej.

W związku z powyższym Komendant stwierdził, że w niniejszej sprawie nie

może mieć zastosowania regulacja dotycząca przedawnienia odpowiedzialności

za delikty dyscyplinarne będące jednocześnie przestępstwami. Podkreślił, że zarówno opis zarzucanego obwinionej czynu, jak i jego kwalifikacja prawna nie korespondowały z zarzutem w postępowaniu karnym.

Komendant wyjaśnił, że w myśl art. 136bc ust. 3 ustawy o Straży Granicznej nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 2 lat od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Jednakże, zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy

z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,

o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 1610) do przewinień dyscyplinarnych popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe o przedawnieniu. Wskazał, że zdarzenie będące przedmiotem niniejszej sprawy zaistniało na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów. Zgodnie z wówczas obowiązującym art. 137 ust. 2 ustawy

o Straży Granicznej nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu.

Komendant podniósł, że zgodnie z raportem obwinionej z [...] marca

2019 r. oraz zawartymi w aktach sprawy wyrokami sądów karnych czyn, którego dotyczy niniejsze postępowanie, został popełniony w dniu [...] lutego 2018 r., a więc wszczęcie postępowania nastąpiło po roku i 128 dniach. Powyższe wskazuje, że

w momencie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przekroczony został termin karalności określony w art. 137 ust. 2 ustawy pragmatycznej w wówczas obowiązującym brzmieniu za delikt dyscyplinarny, o którym mowa w art. 135 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej. Z uwagi na powyższe Komendant stanął

na stanowisku, że postępowanie dyscyplinarne w niniejszej sprawie nie może skutkować wymierzeniem kary dyscyplinarnej z uwagi na upływ ww. terminu do jej wymierzenia. Jednocześnie Komendant wskazał, że z uwagi na zapadły, prawomocny wyrok sądu karnego, nie zachodzą przesłanki do uniewinnienia funkcjonariuszki od zarzucanego jej czynu.

W ocenie Komendanta wskazane uchybienia nie pozwalają na utrzymanie

w mocy zaskarżonego orzeczenia i stanowią podstawę do uchylenia orzeczenia pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji. W konsekwencji odnoszenie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu jest niezasadne.

Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Komendanta z [...] kwietnia 2022 r. nr [...].

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie Konstytucji, bowiem zdaniem skarżącej godzi ono w naczelne zasady demokratycznego państwa prawnego.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji, przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio

w związku z czym zaskarżona decyzja, jak stwierdziła skarżąca, została wydana

z naruszeniem art. 78 Konstytucji, tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że rolą organu odwoławczego jest jedynie weryfikacja (kontrola) zaskarżonej decyzji, a nie ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie.

Skarżąca podniosła zarzut naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

1. art. 136by ust. 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez uznanie, że stwierdzenie naruszenia przez Komendanta Oddziału przepisów dotyczących upływu karalności deliktu dyscyplinarnego oraz regulacji obligujących go do umorzenia prowadzonego postępowania dyscyplinarnego zwalnia organ odwoławczy z obowiązku

merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym z obowiązku odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, podczas gdy skutecznie wniesiony środek odwoławczy gwarantuje stronie ponowne rozpoznanie sprawy przez właściwy organ wyższego stopnia, odniesienie się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym oraz

uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu co do meritum;

2. art. 136bzb ust. 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego oraz wyciągnięcie wniosków nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym podczas, gdy organ zobligowany jest podjąć wszelkie czynności umożliwiające dokładne

wyjaśnienie stanu faktycznego i okoliczności sprawy, dokonać swobodnej oceny dowodów uwzględniając przy tym zasady prawidłowego rozumowania, wiedzę oraz doświadczenie zawodowe, a następnie na tej podstawie ustalić, czy dana okoliczność została udowodniona, czy też brak jest dowodów potwierdzających jej istnienie;

3. art. 136bx ust. 1 pkt 6 oraz art. 136bx ust. 3 ustawy o Straży Granicznej

w zw. z art. 11 k.p.a., art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł podczas, gdy uzasadnienie powinno zawierać ocenę całości zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych w konkretnej sprawie przepisów oraz prawidłową subsumcję ustalonego stanu faktycznego.

Ponadto skarżąca sformułowała zarzut naruszenia prawa materialnego

w postaci art. 135 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 134 i art. 134a ustawy o Straży Granicznej w związku z pkt I ppkt 5 oraz pkt III ppkt 1 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej określonych zarządzeniem Nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2003 roku, poprzez uznanie, że złożenie wniosku dowodowego w postępowaniu sądowym stanowiło niedopełnienie przez skarżącą obowiązków funkcjonariusza wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów zawartych w ustawie o Straży Granicznej i przepisów wydanych

na jej podstawie, w sytuacji, gdy prawo do składania wniosków dowodowych jest działaniem prawem dopuszczalnym, nienaruszającym przepisów prawa, nie

godzącym w dobro innych osób, ani w dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy, w związku z czym nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a co za tym idzie uznania funkcjonariusza winnym naruszenia dyscypliny służbowej.

W ocenie skarżącej wskazane powyżej naruszenia Konstytucji, prawa procesowego oraz prawa materialnego doprowadziły do błędnego uznania, iż nie zachodzą przesłanki do uniewinnienia skarżącej od zarzucanego jej czynu.

Mając na względzie powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie orzeczenia Komendanta w całości oraz stwierdzenie nieważności orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.

Jak podała skarżąca, zarzuty postawione w postępowaniu karnym

i w postępowaniu dyscyplinarnym nie były tożsame, a co za tym idzie wydane w toku postępowania karnego rozstrzygnięcie nie może być podstawą do uznania skarżącej

za winną popełnienia deliktu administracyjnego. Wskazała, że organy Straży

Granicznej zostały zobligowane przez ustawodawcę do samodzielnego prowadzenia postępowań dyscyplinarnych. Świadczą o tym uregulowania zawarte w art. 136aa ustawy o Straży Granicznej stanowiące, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć

w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne dokonane przez

organ w oparciu o wszystkie przeprowadzone dowody, przy czym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny rozstrzygają samodzielnie zagadnienia

faktyczne i prawne oraz nie są związani rozstrzygnięciem sądu lub innego organu. Tymczasem ani organ pierwszoinstancyjny, ani organ odwoławczy nie przeprowadziły postępowania dowodowego i pomimo tego, powołując się jedynie

na zapadły w postępowaniu karnym wyrok, uznały skarżącą winną zarzucanego jej deliktu dyscyplinarnego, który nie był tożsamy z czynem, którego dotyczyło postępowanie karne.

Zdaniem skarżącej Komendant Oddziału zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w sposób umożliwiający stwierdzenie, czy zarzucany obwinionej czyn został popełniony i czy jego znamiona wypełniają przesłanki uzasadniające wszczęcie

i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Takich czynności nie przeprowadził.

Nie zostały one również wykonane w toku postępowania drugoinstancyjnego. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia winy skarżącej, tymczasem organ drugiej instancji, mimo braku materiału dowodowego obciążającego skarżącą, arbitralnie stwierdził, że "(...) brak jest przesłanek do uniewinnienia Skarżącej od zarzucanego jej czynu". Oznacza to de facto, jak przyjął Komendant, że skarżąca dopuściła się deliktu dyscyplinarnego w sytuacji, gdy złożenie wniosku dowodowego w postępowaniu sądowym było i jest prawnie dopuszczalne, a co za tym idzie nie może być uznane za działanie naruszające zasady etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Skarżąca stwierdziła, że nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia zawartego

w orzeczeniu Komendanta. Wskazała, że przedmiotem zaskarżenia jest uzasadnienie, które jako integralna część tego orzeczenia nie spełnia wymogów prawem przewidzianych.

W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2022 r., poz. 329, zwana dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź

przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,

albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie

miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżyła skarżąca, a nie interpretację indywidualną,

o której mowa w art. 57a P.p.s.a..

Skargę oddalono, gdyż kwestionowane orzeczenie nie narusza prawa

i w niniejszej sprawie nie mogło zapaść inne rozstrzygniecie niż wyżej wskazane. Trafne jest stanowisko organu dyscyplinarnego, prezentowane w zaskarżonym orzeczeniu, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego szczegółowego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaje je za własne.

Zgodnie z art. 136bze ust1 pkt 2 ustawy o Straż Granicznej Komendant po rozpatrzeniu odwołania albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w przypadku powołania komisji - po otrzymaniu sprawozdania, o którym mowa w art. 136bzd ust. 1, wydaje orzeczenie o uchyleniu w całości lub w części orzeczenia wydanego

w pierwszej instancji i w tym zakresie orzeczeniu co do istoty sprawy lub uchyleniu

tego orzeczenia i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji.

Zgodnie natomiast z art. 136bc ust. 3 tej ustawy nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 2 lat od dnia popełnienia

przewinienia dyscyplinarnego.

W ustawie z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach

dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych

innych ustaw (Dz.U. 1610) w art. 22 ust. 3 wskazano, że do przewinień dyscyplinarnych popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje

się przepisy dotychczasowe o przedawnieniu.

Jak słusznie zauważył Komendant Główny Staży Granicznej zdarzenie będące przedmiotem niniejszej sprawy zaistniało na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, jak wynika bowiem z akt sprawy, w tym wyroków sądów karnych, czyn, którego dotyczy niniejsze postępowanie został popełniony w dniu [...] lutego 2018 r.

a wszczęcie postępowania nastąpiło postanowieniem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. a więc po roku

i 128 dniach od zaistnienia zdarzenia. Zgodnie z wówczas obowiązującym art. 137 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stanął na stanowisku, że postępowanie dyscyplinarne w niniejszej sprawie nie może skutkować wymierzeniem kary dyscyplinarnej z uwagi na upływ ww. terminu do jej wymierzenia. Sąd stanowisko to w pełni podziela i akceptuje.

Ponadto Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nie mógł mieć zastosowania art. 136bc ust. 5 ustawy pragmatycznej,

który stanowi, że w przypadku gdy przewinienie dyscyplinarne stanowi jednocześnie przestępstwo lub wykroczenie albo przestępstwo skarbowe lub wykroczenie

skarbowe, przedawnienie karalności dyscyplinarnej następuje z upływem okresu przedawnienia ich karalności, czyli w sprawie nie mógł mieć zastosowania termin przedawnienia przewidziany dla czynu z art. 212 Kk. – zniesławienia, który był zarzucany skarżącej w postępowaniu karnym, w którym to postępowaniu st. chor. SG J. M. została uznana za winną przestępstwa z art. 212 § 1 Kk..

W ocenie Sądu art. 136bc ust. 5 ustawy pragmatycznej ma zastosowania wtedy, gdy zarzucany obwinionej czyn korespondowałby z prowadzonym wobec niej postępowaniem karnym lub w sprawie o wykroczenie albo postępowaniem

o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Obwinionej w postanowieniu

o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zarzucano naruszenie Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, co nie koresponduje z karnoprawnym charakterem popełnionego przez ww. czynu. Organ zakwalifikował powyższy czyn

jako określony w art. 135 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, tym samym pominął obowiązujący wówczas art. 134 ustawy o Straży Granicznej obowiązujący w dacie wydania postanowienia, który stanowił, że funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia – niezależnie

od odpowiedzialności karnej.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, z którego wynika, że Komendant Główny

Straży Granicznej winien rozpoznać sprawę merytorycznie. W pierwszej kolejności należy bowiem wskazać, że przesłanką uchylenia orzeczenia organu pierwszej

instancji i umorzenia postepowania były przeszkody natury formalnoprawnej. Organ pierwszej instancji wszczynając niniejsze postępowania naruszył bowiem art. 137

ust. 2 ustawy o Straży Granicznej (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia o wszczęciu), który stanowił, że nie można wymierzyć

funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu.

W niniejszej sprawie od zaistnienia czynu do wszczęcia postępowania upłynął 1 rok

i 128 dni. Skoro więc organ nie mógł wszcząć postępowania dyscyplinarnego to tym bardziej organ drugiej instancji nie mógł wydać orzeczenia merytorycznego w sprawie.

Sąd nie podziela również zarzutu, że w orzeczeniu o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego – w jego uzasadnieniu organ nie mógł zawrzeć następującej

konkluzji: "z uwagi na zapadły, prawomocny wyrok sądu karnego, nie zachodzą przesłanki do uniewinnienia st. chor. SG J. M. od zarzucanego jej czynu." Pomimo powyższego sformułowania zawartego w uzasadnieniu orzeczenia nie mogło

w sprawie zapaść inne rozstrzygnięcie, gdyż orzeczenie organu wraz

z uzasadnieniem w pełni wyjaśniają tok rozumowania Komendanta w niniejszej sprawie, które to rozumowanie zdaniem Sądu było w pełni prawidłowe.

Odnosząc się do powyższego sformułowania należy wskazać, że w niniejszej sprawie mamy przypadek przedawnienia karalności czynu zarzucanego skarżącej, jednak nie oznacza to, że organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia nie mógł się powołać na ustalenia wynikające z wyroków sądów karnych.

Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.