Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 960/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 148 par. 1 i 2, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 2 pkt 1, par. 4 ust. 1-3, par. 21 ust. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 68
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu J.S., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Z. przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu E. J. z urzędu. a.tp.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Wojewoda Łódzki po rozpatrzeniu odwołania E. J., od decyzji Starosty [...] z [...] nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] z [...]., znak: [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz E. J. za nieruchomość położoną w K., w gminie P., oznaczonej jako działka nr 423/7, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że w piśmie z 28 maja 2018 r. E. J. wniósł do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...]r. i wypłatę odszkodowania za wycięcie drzew na działce nr 427/3. Skarżący podniósł, że przy wypłacie odszkodowania za grunt nie uwzględniono drzewostanu.

Postanowieniem z [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 i 4 k.p.a., Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...]r. o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w K., w gminie P., oznaczoną jako działka nr 423/7 o powierzchni 0,0027 ha. Organ pierwszej instancji stwierdził, że z wcześniejszej korespondencji W. J. – matki skarżącego wynika, że o fakcie istnienia drzew na działce W. J. wiedziała przed wydaniem decyzji ustalającej odszkodowanie. Strony wówczas zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z dokumentacją i wypowiedzenia się przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem, czego nie uczyniły. Mogły też wnieść odwołanie, z czego nie skorzystały. Decyzja stała się ostateczna i wykonalna.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, Wojewoda [...] postanowieniem z [...]., nr [...] uchylił postanowienie Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał na konieczność doprecyzowania podstawy żądania strony i zarzucił powołanie się przez organ na stanowisko osoby trzeciej, która nie miała przymiotu strony zakończonego postępowania i nie przedłożyła stosownego pełnomocnictwa.

Postanowieniem z [...]., nr [...] organ pierwszej instancji wznowił na wniosek skarżącego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie.

Decyzją z [...]., wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., organ pierwszej instancji odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżącego za nieruchomość położoną w K., w gminie P., oznaczoną jako działka nr 423/7.

Od decyzji tej E. J. wniósł odwołanie.

Organ drugiej instancji, wydając opisaną na wstępie decyzję, wskazał, że we wniosku z 28 maja 2018 r. o wznowienie postępowania skarżący nie podał, na którą z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1, 2 i 3, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. powołuje się żądając wznowienia postępowania. W piśmie z 20 listopada 2018 r. odpowiadając na wezwanie organu z 15 listopada 2018 r. skarżący wskazał na podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. oraz stwierdził, że dowody "ustalone dla sprawy" są nieprawidłowe, "rzeczoznawca jak był na wizji lokalnej przy wycenie" nie wiedział, że "tam są wieloletnie akacje". Nie uczestniczył w postępowaniu "ze względu na odległość". W odpowiedzi na wezwanie organu z 11 lutego 2019 r. skarżący w piśmie z 8 marca 2019 r. powołał się na podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz wskazał na wycięcie drzew w 1987 r. na działce nr 423/7 bez zgody właściciela i wykupienia działki. W każdym z wystąpień skarżący podkreślał, że domaga się nieuwzględnionego w decyzji z [...] odszkodowania za drzewa.

Organ drugiej instancji wskazał następnie, że skarżący mógł wnieść skutecznie podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Okoliczność tę stanowi fakt, że nieruchomość wcześniej porastał drzewostan, którego wartość nie została uwzględniona przy obliczaniu wysokości należnego odszkodowania. Zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy, drzewostan został wycięty w 1987 r. (pisma: z 8 marca i 8 maja 2019 r.). O fakcie, że nieruchomość, której dotyczy ustalone decyzją z [...]r. odszkodowanie, porastał wcześniej drzewostan, wnioskodawca dowiedział się od robotników pracujących przy poszerzeniu drogi w 1987 r. i widział "poukładane drzewo opałowe" (pismo z 8 maja 2019 r.). W ocenie organu drugiej instancji, wniosek o wznowienie postępowania został złożony w maju 2018 r., a zatem dochowany byłby kodeksowy termin, gdyby wnioskodawca o fakcie wycięcia drzew dowiedział się przynajmniej miesiąc wcześniej. Z oświadczenia wynika natomiast, że fakt ten był znany wnioskodawcy przed terminem jednego miesiąca licząc wstecz od daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Niedochowanie terminu jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania niesie za sobą skutek w postaci odmowy wznowienia. Jednocześnie organ drugiej instancji wskazał, że organ jest zobowiązany odmówić wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.), gdy wykaże, że strona dowiedziała się o okolicznościach dających podstawę do wznowienia postępowania wcześniej niż w terminie jednego miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Wznowienie postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Wznowienie postępowania organ zobligowany jest prowadzić jedynie z powodu przesłanek wymienionych w art. 145 k.p.a., które w przypadku wznowienia na wniosek, zgłoszone być muszą w określonych ramach czasowych. Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie dają podstaw, by można było wznowić postępowanie z urzędu. Żądanie skarżącego nie jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 k.p.a. (bez punktu 4 § 1). Obowiązek wznowienia z urzędu ma miejsce wyłącznie w razie znalezienia przyczyny wznowienia. Zdaniem organu drugiej instancji, uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyklucza możliwość dokonania merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym, a zatem nie można było wydać orzeczenia o charakterze merytorycznym, jak uczynił to organ pierwszej instancji w decyzji z [...]r. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, jest dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. W ocenie organu drugiej instancji, z powyższych względów należało uchylić wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, a wznowione postępowanie pomimo braku zaistnienia przesłanek ku temu – umorzyć, ponieważ zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze na powyższą decyzję E. J. podniósł, że jest inwalidą wymagającym opieki drugiej osoby przez całą dobę. Jest po amputacji obu rąk w ramionach w wieku 14 lat. Ma 56 lat i utrzymuje się z renty, która z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi miesięcznie 1 157 zł. Nie ma protez i jest chory na cukrzycę. Nie ma pieniędzy i żyje ma granicy ubóstwa. Państwo i urzędnicy w 1987 r. zabrali jego własność, pas gruntu pod poszerzenie drogi nr 478. Wycięli drzewa i zabrali bez jego zgody. Skarżący stwierdził, że nie ma się czym ogrzać. Organy obu instancji nie zwróciły uwagi, dlaczego nie wykupiono działki w 1987 r. Skarżący wskazał, że czekał i stara się o odszkodowanie 28 lat. Państwo i urzędnicy mieli obowiązek najpierw wykupić grunt i rosnące drzewa pod poszerzenie drogi, czego nie zrobili.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 25 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu oświadczył, że popiera skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż przepis ten dotyczy skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających).

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek z wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania. W związku z tym należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 k.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi.

Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. art. 145b § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4); 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art. 145a § 1 k.p.a.). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2016 r., poz. 1219), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną (art. 145b § 1 k.p.a.). Wykładnia rozszerzająca podstaw wznowienia nie jest dopuszczalna (por. wyrok NSA z 26 października 1999 r., IV SA 1739/97).

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W sytuacji określonej w art. 145a § 1 k.p.a. skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a § 2 k.p.a.). W sytuacji określonej w art. 145b § 1 k.p.a. skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu (art. 145b § 2 k.p.a.).

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek taki oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145b § 1 k.p.a. oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych odpowiednio w art. 148, art. 145a § 2 i art. 145b § 2 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżący w piśmie z 20 listopada 2018 r. (data wpływu 22 listopada 2018 r.) wskazał na wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Stwierdził przy tym, że "dowody jaki ustalono są nieprawidłowe. Rzeczoznawca jak była na wizji, to nie widziała, że są tam wieloletnie akacje". "Nie został powiadomiony o wizji". "Nie uczestniczył w postępowaniu bo za daleka droga". W piśmie z 8 marca 2019 r. (data wpływu 15 marca 2019 r.) skarżący stwierdził, że wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż "Skarb Państwa popełnił kradzież" jego własności w 1987 r. Nie wykupił działki bez jego zgody i wiedzy. "Wyciął drzewa i je zabrał". Działka była obsadzona "10 szt. akacji wieloletnich".

Z uwagi na wskazane podstawy wznowienia skarżący winien udowodnić, że dochował terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia w wypadku przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 k.p.a., zaś w wypadku przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o istnieniu kwestionowanej decyzji (por. np. wyroki NSA: z 30 maja 2019 r., II OSK 1333/18; z 12 marca 2020 r., II OSK 233/19; wyrok WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2014 r., II SA/Po 841/13). Nie jest wystarczające uprawdopodobnienie złożenia wniosku o wznowienie postępowania w powyższym ustawowym miesięcznym terminie.

W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie lub niewskazania przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...]r. złożył 28 maja 2018 r. We wniosku tym zarzucił, że wypłacone odszkodowanie za grunt nie uwzględnia drzewostanu znajdującego się na działce zajętej pod drogę. Było tam "15 szt. akacji (robinii) z 1938 r.". We wniosku skarżący nie wskazał ani podstawy wznowienia postępowania, ani okoliczności świadczących o zachowaniu terminu do jego złożenia. Podstawy te sprecyzował dopiero w pismach z 20 listopada 2018 r. (data wpływu 22 listopada 2018 r.) i z 8 marca 2019 r. (data wpływu 15 marca 2019 r.).

Z akt sprawy wynika, że wbrew twierdzeniom skarżącego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...]r. organ administracji zapewnił mu w nim udział. 7 października 2015 r. doręczono skarżącemu wezwanie na rozprawę administracyjną w sprawie o ustalenie odszkodowania za zajętą pod drogę wojewódzką nr 478 działkę nr 423/7. Z protokołu rozprawy z 21 października 2015 r. wynika, że skarżący się nie stawił. 22 października 2015 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie z 21 października 2015 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem. Decyzję z [...] doręczono skarżącemu 9 listopada 2015 r. Decyzja ta stała się ostateczna i 9 grudnia 2015 r. wypłacono skarżącemu na jej podstawie odszkodowanie. Skarżący nie wykazał, że zachował jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o którym stanowi art. 148 § 2 w związku z art. 148 § 1 k.p.a.

Z akt sprawy wynika również, że o wycięciu drzew w 1987 r. znajdujących się na działce nr 423/7 podczas prac związanych z poszerzaniem drogi krajowej nr 478 relacji R. – K.– K. skarżący wiedział znacznie wcześniej, bo już w 1987 r. W piśmie z 8 maja 2019 r. (data wpływu 13 maja 2019 r.) skarżący stwierdził, że nie był świadkiem wycięcia drzew i zabrania drewna. Nie pilnował, bo nie miał warunków. Dowiedział się od robotników fizycznych, którzy pracowali przy poszerzaniu drogi i "widział m3 poukładanego drzewa opałowego. K. jest wioską małą, wszyscy o wszystkim wiedzą i wiedzą co każdy ma przy drodze a nawet w podwórku". W piśmie tym R. K. złożył oświadczenie, że w 1987 r. był pracownikiem fizycznym na drodze nr 478. Na działce tej rosły akacje.

Z pisma 8 lutego 2016 r., znak: [...] Wójta Gminy P. dotyczącego wycinki drzew bez zezwolenia wynika, że już wcześniej W. J. – matka skarżącego, zamieszkała pod tym samym adresem co skarżący: S. 38, [...] P., domagała się odszkodowania za wycięte drzewa. W piśmie z 4 marca 2016 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Ł. poinformował W. J. o tym, że odszkodowanie ustalane w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie może obejmować drzew wyciętych przed 29 października 1998 r. Rozstrzygnięcie w tych sprawach należy do właściwości Starosty [...], który prowadzi postępowanie. W piśmie z 8 lutego 2018 r. W. J. zwróciła się do Starosty [...] z żądaniem oględzin działek, na których w 1987 r. wycięto drzewa w związku z poszerzeniem drogi. W piśmie, które wpłynęło do Wójta Gminy P. 13 lutego 2018 r. W. J. zarzuciła, że wypłacone w 2015 i 2016 r. odszkodowania za grunt nie obejmowały drzew wyciętych w 1987 r. W piśmie z 5 marca 2018 r. Starosta [...] poinformował W. J. o wydanych decyzjach w sprawie odszkodowań za nieruchomości zajęte pod drogę oraz o tym, że są one ostateczne. W piśmie z 10 marca 2018 r. skierowanym do Starosty [...] W. J. ponownie zwróciła się z żądaniem wypłaty odszkodowania za wycięte w 1987 r. drzewa. W piśmie z 10 kwietnia 2018 r. Starosta [...] ponownie poinformował W. J. o wydanych decyzjach w sprawie odszkodowań za nieruchomości zajęte pod drogę oraz o tym, że są one ostateczne. W piśmie z 20 kwietnia 2018 r. skierowanym do Starosty [...] W. J. ponownie podniosła kwestię wycinki drzew w 1987 r. bez odszkodowania. Stwierdziła, że czekała 28 lat. W piśmie, które wpłynęło 30 kwietnia 2018 r. do Wojewody [...], W. J. wniosła o wypłatę odszkodowania za drzewa wycięte 1987 r.

Co więcej, w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie sygn. akt II SA/Łd 959/19 (sygn. akt II SPP/Łd 233/19) skarżący stwierdził, że w 1987 r. zajęto grunt i wycięto drzewa. "Do 2001 r. starał się o zapłatę za grunt i drzewa na gębę".

Z akt sprawy poza tym wynika, że w 1987 r., kiedy wycięto drzewa skarżący miał 24 lata (urodził się 31 stycznia 1963 r.), a więc był już był już pełnoletni.

W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że skarżący wykazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Za prawidłowe uznać należy ustalenie organu drugiej instancji, że o okoliczności mającej, zdaniem skarżącego, stanowić podstawę wznowienia postępowania – wycince drzew w 1987 r., wiedział on wiele lat wcześniej i uchybił określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zasadnie także stwierdził organ drugiej instancji, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie dają podstaw by wznowić postępowanie z urzędu.

Obowiązek badania wymogów formalnych wniosku o wznowienie postępowania jest aktualny na każdym etapie postępowania w sprawie. Skoro naruszenie wymogu formalnego wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego terminu złożenia wniosku zostało ustalone przed drugą instancją, to Wojewoda [...] prawidłowo uchylił decyzję Starosty [...] z [...]r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z [...]r. o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną i umorzył postępowanie pierwszej instancji (por. wyr. NSA z 31 stycznia 2013 r., II OSK 1718/11; wyrok WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2014 r., II SA/Po 841/13). Jeżeli organ pierwszej instancji błędnie wznowił postępowanie, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie (postanowieniem z [...]r.), to nie oznacza to, że w przypadku późniejszego stwierdzenia tej okoliczności może on wydać jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a. Zachowanie terminu stanowi, bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeżeli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć, tak jak uczynił organ drugiej instancji w niniejszej sprawie. Skutkiem powyższego brak jest możliwości przejścia do drugiego, merytorycznego etapu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania i analizy zasadności przesłanek wznowienia, a następnie wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 151 k.p.a.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1, § 4 ust. 1-3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 68).

B.A.