Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4248/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 190/20 w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 190/20 oddalił skargę G. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...], nakazującej skarżącej opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul [...] nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 - k.p.a.); art. 6a, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161, dalej: ustawa o Policji); § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170, dalej: rozporządzenie).

W uzasadnieniu ustalono, że na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1995 r. nr [...]. przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony Z. K., która zmarła 5 lutego 2015 r. W lokalu zamieszkuje G. K.

Organ II instancji wskazał, że określone w art. 44 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i ich rodzin (t.j. Dz. U. 1983 r., Nr 46, poz. 210 z dnia 12 sierpnia 1983 r., dalej ustawa emerytalna – akt utracił moc obowiązującą z dniem 26 maja 1994 r.) nabycie prawa do lokalu mieszkalnego po zmarłym emerycie, byłym funkcjonariuszu Milicji Obywatelskiej, następowało z mocy prawa pod warunkiem posiadania przez członków rodziny zmarłego uprawnień do renty rodzinnej po nim. Powołując się na pogląd Sądu Najwyższego stwierdzono, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów, prawa i obowiązki najemcy ze stosunku najmu nie wygasały, lecz stosownie do art. 44 ustawy emerytalnej przechodziły na członków rodziny uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym. Zatem szczególna ochrona skarżącej, nieuprawnionej do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, rozciągała się na okres, w którym najemcą lokalu była jego żona. Jej śmierć, jako uprawnionej do renty rodzinnej, spowodowała, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego, wygaśnięcie najmu przedmiotowego lokalu. Skutkiem tego, uprawnienia i obowiązki wynikające z umowy najmu nie przeszły na osobę wspólnie zamieszkałą z głównym najemcą, lecz wygasły.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca G. K. podnosząc, że jest ona niesłuszna.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę G. K. na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji ustalił, że przedmiotowy lokal w roku 1995 został przydzielony wdowie po emerycie policyjnym. W lokalu miała prawo zamieszkiwać również skarżąca. Po śmierci Z. K. skarżąca w dniu 18 maja 2015 r. zawarła z Zarządem Nieruchomości Komunalnych w [...] umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, która został wypowiedziana i rozwiązana ze skutkiem prawnym na dzień 31 marca 2019 r. z uwagi na zaległości w opłatach miesięcznego czynszu oraz opłat za świadczenia.

W dalszej części Sąd I instancji wskazał, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego przyznanego decyzją administracyjną głównemu najemcy, tj. policjantowi. Wyjątkowo tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może uzyskać członek rodziny zmarłego funkcjonariusza, emeryta lub rencisty. Możliwość taką przewiduje art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, t.j. Dz.U. 2020, poz.723, dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym), który stanowi, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego, określonego w ust. 1 przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Przywołany przepis przewiduje zatem możliwości uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Podkreślono, że art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej nie kreuje dożywotniego prawa do lokalu zastępczego. Zasadniczą funkcją tych przepisów - jest zapewnienie lokalu mieszkalnego policjantom, a nie pomoc (po ich śmierci) dorosłym dzieciom z uwagi na ich trudną sytuację mieszkaniową czy zdrowotną. Pomoc taka - jako wyjątek od zasadniczej funkcji przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla policjantów - przysługuje dzieciom tylko przez czas pobierania renty rodzinnej. Uprawnienia rencistów i emerytów policyjnych są ograniczone względem uprawnień funkcjonariuszy czynnych.

Zdaniem Sądu I instancji, nie ulegało wątpliwości, że skarżąca nie należy do kategorii osób określonych w powyżej przytoczonym przepisie, a tym samym nie może uzyskać tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. Tytułu tego nie może również uzyskać na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego, gdyż nie ma on zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. W myśl art. 95 ust. 4 przywołanej ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Dodatkowo art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, stanowi, że przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94, i 95 ust. 2-4 ustawy o Policji następuje w formie decyzji administracyjnej. Przywołana norma ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że decyzje wydane na jej podstawie mają status orzeczeń o charakterze związanym i nie są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. To zaś przesądza, że bez wpływu na prawidłowość wydawanych w tym trybie decyzji administracyjnych pozostaje sytuacja socjalno-bytowa, problemy zdrowotne, wiek, czy też nawet brak innego lokalu mieszkalnego osób będących ich adresatami. W zakresie prowadzenia przez organ Policji postępowania administracyjnego polegające na opróżnieniu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji jest zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz nie znajdują tu zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego. Lokal mieszkalny będący do dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny. Członkowie rodziny policjanta pomimo tego, że na podstawie art. 89 ustawy o Policji są uwzględniani przy przydziale lokalu mieszkalnego, nie posiadają samodzielnego, odrębnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego przyznanego policjantowi. Skarżąca nie należy do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wymienionych w art. 88 ustawy o Policji. Uznano, zatem, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego i bez możliwości jego uzyskania. Dodatkowo przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zawiera nakaz wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy osoba go zajmująca nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Decyzja taka ma charakter obligatoryjny i nie została pozostawiona organowi do uznania administracyjnego.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się G. K. i wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając ww. wyrok w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ przepisów art. 19 k.p.a. w. zw. z art. 90 oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji prowadzącego do nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez orzekanie w sprawie, w której organ nie był właściwy rzeczowo.

Z uwagi na powyższe, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym także kosztów związanych z udzieloną z urzędu pomocą prawną oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazano, że przesłanki określone w art. 90 i 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie zostały spełnione, ponieważ przedmiotowy lokal przestał być lokalem pozostającym w wyłącznej dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Warszawie, skutkiem działania właściciela lokalu. To Gmina pozbawiła organ władztwa nad lokalem, a nie skarżąca. Podkreślono, że skarżąca nie zajmowała lokalu nielegalnie. Gmina zawarła ze skarżącą umowę najmu, a następnie na podstawie tej umowy egzekwowała należności czynszowe. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego lokal został wynajęty skarżącej przez właściciela lokalu, tj. Gminę bez powiadamiania, czy zgody organu I instancji. Tytuł prawny do lokalu stanowiła umowa najmu, a nie decyzja o przydziale mieszkania, a co za tym idzie w sprawie właściwy rzeczowo jest sąd powszechny. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej kasacyjnie, organ powinien domagać się wydania lokalu od Gminy, a nie od skarżącej. Z kolei Gmina, aby uczynić zadość roszczeniom organu powinna odzyskać lokal na drodze postępowania sądowego. Mimo ustalenia, że skarżąca zajmuje tytuł prawny na podstawie umowy najmu, a nie na podstawie przydziału mieszkania organ I instancji wydał decyzję o opróżnieniu lokalu. Decyzję organu I instancji utrzymał w mocy Komendant Główny Policji. Na marginesie wskazano, że za interpretacją obowiązujących przepisów oraz przedstawionego stanu faktycznego, zgodnie z którymi w niniejszej sprawie właściwy jest sąd powszechny przemawia również art. 2 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

Przede wszystkim nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 19 k.p.a. w. zw. z art. 90 oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji prowadzącego do nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

"Przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji stanowi dyspozycję do wydania decyzji związanej o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Zgodnie z art. 90 na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Decyzja podejmowana w trybie art. 95 ust. 3 pkt 3 ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia określonej w tej normie przesłanki polegającej na zajmowaniu przez daną osobę lokalu, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji bez tytułu prawnego, organ Policji jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia nakazującego jej opróżnienie tego mieszkania. W sprawach, w których wprowadzona jest instytucja decyzji związanej, nie ma podstaw do stosowania luzu decyzyjnego ze względu na jednoznaczne oznaczenie sposobu rozstrzygnięcia przez ustawodawcę. Nie jest obowiązkiem organów Policji zabezpieczanie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 653/20 oraz z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 2887/14).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzające się w istocie do zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych i prawnych poczynionych przez organ, które nie zostały zauważone przez Sąd I instancji. Zakres postępowania wyjaśniającego jest zdeterminowany przepisami prawa materialnego, które przesądza o zakresie potrzebnych w sprawie ustaleń. To przepisy prawa materialnego określają przedmiot sprawy, a tym samym zakres postępowania i okoliczności mające znaczenie z punktu widzenia rozpoznania danej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione, przy czym nie wskazano zdarzeń, czy okoliczności wymagających przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających. Wydana w sprawie decyzja nie budzi także wątpliwości co do swej treści.

Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca posiadała jakikolwiek tytuł prawny uprawniający ją do zajmowania lokalu mieszkalnego, co słusznie przyjął organ, a Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję zaaprobował to rozstrzygnięcie, mając ku temu uzasadnione podstawy. Pojęcie tytułu prawnego do lokalu należy przy tym rozumieć w znaczeniu przepisów ustawy o Policji. Tytułem prawnym do lokalu będzie decyzja o jego przydziale, a nie umowa najmu czy też okoliczność zameldowania w lokalu. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 96 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu powołanego art. 95 ust. 3 pkt 3. Status zajmowanego przez skarżącą lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Lokale, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, służą realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, jak stanowi art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Natomiast przepis art. 89 tej ustawy wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, pozostających z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym. Zatem w drodze decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego to jedynie policjant (milicjant) uzyskiwał i uzyskuje tytuł prawny do lokalu, natomiast członkowie jego rodziny, wymienieni w decyzji, własnego tytułu prawnego nie uzyskują. Posiadają oni wyłącznie uprawnienie pochodne do tytułu prawnego funkcjonariusza, zamieszkiwania w lokalu. Wyjątkowo samoistny tytuł prawny do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych organów, może uzyskać członek rodziny zmarłego funkcjonariusza, emeryta lub rencisty policyjnego. Przewiduje to przepis art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, który stanowi w ust. 1, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast ust. 2 stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie jest policjantem, emerytem policyjnym lub osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym J. K. Nie mogła zatem uzyskać tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu po swoim ojcu. Tego tytułu nie mogła uzyskać także w oparciu o przepis art. 691 k.c. (wstąpienie w stosunek najmu po śmierci matki skarżącej). Przepis ten nie ma bowiem zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Problematyka ta wykracza bowiem poza zakres sprawy, której przedmiotem jest decyzja o opróżnieniu lokalu, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji, które nie nakładają na organy obowiązku badania sytuacji życiowej oraz możliwości samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osoby zobowiązane do wykwaterowania.

Niezasadne są również argumenty skarżącej, które kwestionują prawo dysponowania przez Policję zajmowanym przez nią lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...]. Przepis art. 90 ustawy o Policji stanowi, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, nie wiążąc owej dyspozycji z konkretną jednostką. Dysponowanie lokalem jest specyficznym pojęciem prawnym, różnym od własności, czy posiadania, czy innego stanu władania prawa. Jest oderwane zwłaszcza od własności. Zatem organy Policji mogą dysponować lokalami, którymi nie są właścicielami. Dysponowanie lokalem przez organy Policji nie musi wynikać z obowiązujących norm prawnych. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2001 r., sygn. akt I CKN 683/00, w którym Sąd ten wskazał, że lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ustawy o Policji jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi, a to oznacza, że dysponowanie lokalem związane jest z prawem organu Policji do decydowania o jego przydziale bądź opróżnieniu. Jak wynika z ustaleń poczynionych w sprawie, lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) w [...], pozostaje w zasobach i dyspozycji organów Policji. Potwierdza to m.in.: protokół zdawczo-odbiorczy lokalu mieszkalnego z 1 marca 1975 r., znak: [...] o przekazaniu mieszkania funkcyjnego przy ul. [...] m. [...] w [...] Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...], decyzja z [...] lutego 1995 r., nr [...] o przydziale tego lokalu Z. K. – matce skarżącej, pismo KWP w [...] z 5 maja 1997 r. pismo KWP w [...] z 8 sierpnia 2007 r., pismo Zarządu Nieruchomości Komunalnych w [...] z 27 września 2007 r., pismo Zarządu Nieruchomości Komunalnych w [...] Dział Windykacji z 28 listopada 2018 r., pismo KWP z 7 czerwca 2019 r. Jednocześnie podkreślić należy, że jak wynika z dokumentów zawartych w aktach sprawy oraz informacji zawartych w piśmie Działu Lokali Mieszkalnych w [...] z 17 czerwca z 2019 r. umowa zawarta pomiędzy ZNK w [...] z G. K. w dniu 18 maja 2015 r. została wypowiedziana pismem z dnia 1 lutego 2019 r. i rozwiązana ze skutkiem na 31 marca 2019 r. W związku z powyższym skarżąca od dnia 1 kwietnia 2019 r. zajmuje ów lokal bezumownie. Tym samym organy administracyjne orzekające w sprawie były właściwe do wydania decyzji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego, zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art.19 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. całkowicie nieuprawniony.

W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy orzekania przez Sąd I instancji, a ponadto ma on charakter wynikowy. Jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Oznacza to także, że prawidłowo został zastosowany przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Pełnomocnik skarżącej powinien złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Warszawie stosowny wniosek w tym przedmiocie.