Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1034/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
article: par. 7,  par. 8,  par. 9
journal: Dz.U. 2009 nr 107 poz 895
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spraw.) Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sądową i prokuratorską - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2011 r., wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa

i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania P.S., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską

i prokuratorską.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K., na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy

o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, odmówił przyjęcia P.S. na aplikację sędziowską i prokuratorską.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską i prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, przy uwzględnieniu limitu miejsc na tej aplikacji wyznaczonego przez Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 10) oraz zarządzeniem z tej samej daty w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 11) wyznaczył limity po 75 miejsc na każdej aplikacji. Dyrektor KSSiP ustalił miejsce P.S. na liście klasyfikacyjnej na pozycji [...]. Wobec zatem wyczerpania miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej, Dyrektor KSSiP odmówił przyjęcia P.S. na aplikację specjalistyczną.

P.S. odwołał się od powyższej decyzji do Ministra Sprawiedliwości. W uzasadnieniu odwołania zarzucił przyjęcie za podstawę decyzji listy kwalifikacyjnej, sporządzonej przez Dyrektora KSSiP na podstawie zaniżonej punktacji z pierwszego, siódmego, ósmego i dziewiątego sprawdzianu wiedzy. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędną jego wykładnię, do której doszło na skutek określonej przez § 29 zarządzenia Dyrektora KSSiP nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad odbywania praktyk przez aplikantów aplikacji sędziowskiej, prokuratorskiej oraz ogólnej, zasady obliczania średniej arytmetycznej ocen z praktyk mimo niebudzącej wątpliwości w tej materii regulacji rangi ustawowej, co miało oczywisty wpływ na ustalenie miejsca na liście klasyfikacyjnej i doprowadziło do nieprzyjęcia P.S. na aplikacje specjalistyczne. W uzasadnieniu odwołania P.S. wskazał, że cztery sprawdziany wiedzy zostały błędnie ocenione przez komisje egzaminacyjne. P.S. wskazał, że w toku postępowania odwoławczego dopuszczalne jest badanie wyników uzyskiwanych przez odwołującego się poprzez sprawdzenie zakwestionowanych sprawdzianów, z uwagi na fakt, że nie podlegają one zaskarżeniu w odrębnym trybie, a są istotnym elementem mającym wpływ na treść decyzji. Ponadto zarzucił organowi, że interpretacja przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polegająca na przyjęciu, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów i średniej ocen uzyskanych z praktyk, stanowi rażące złamanie tego przepisu.

Minister Sprawiedliwości, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2011 r. [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. organ odwoławczy podniósł, iż

w przedmiotowej sprawie przyczyną wydania decyzji o odmowie przyjęcia P.S. na aplikację sędziowską i prokuratorską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem go na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu określonego zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości.

Organ podkreślił przy tym, że sporządzenie listy klasyfikacyjnej stanowi czynność materialno-techniczną, niewywołującą bezpośrednio skutków prawnych. Skoro jednak miejsce na liście w sposób pośredni skutki takie wywołuje, przy ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji, konieczne było zbadanie, czy czynność ta dokonana została zgodnie z prawem, a w wypadku stwierdzenia ewentualnych naruszeń przepisów proceduralnych, stwierdzenie, czy mogło to mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Badając w tym zakresie postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zgodnie z arkuszem "oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk" wystawionej przez patrona koordynatora, ocena ta w przypadku P.S. wyniosła 5 (pięć). Ze sprawdzianów i praktyk wyniosła [...], co stanowiło podstawę umieszczenia go się na liście klasyfikacyjnej, o której mowa

w art. 26 ust. 2 ustawy na miejscu [...]. Organ podał, że miejsce to zostało ustalone prawidłowo, w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Skoro zatem P.S. bezspornie został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na miejscu [...], to znalazł się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację sędziowską i prokuratorską. Ostatni

z aplikantów przyjętych na aplikację sędziowską zajmował na liście klasyfikacyjnej pozycję 91 a na aplikację prokuratorską pozycję 154. Organ podkreślił, że badając sprawę nie stwierdził, ażeby przy wyliczaniu punktów Dyrektor KSSiP popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa

w rozporządzeniu.

Odnosząc się do zarzutów P.S., zawartych w odwołaniu,

a dotyczących przeprowadzania sprawdzianów przez komisje egzaminacyjne oraz ocen wystawianych przez te komisje, to Minister Sprawiedliwości podkreślił, że sprawdziany, o których mowa w powyżej, zgodnie z § § 7 ust. 2 rozporządzenia, przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora KSSiP spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów. Komisja ta, na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia, opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzania oraz oceny każdego sprawdzianu. Organ podkreślił, że komisja jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości podobnie jak Dyrektor KSSiP nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów; podobnie Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora.

W postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską bądź prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora KSSiP, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk.

Ze względu na przyjęty w ustawie sposób przeprowadzania trybu odwoławczego należy uznać, że do kompetencji Dyrektora KSSiP należy dokonanie ostatecznego ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Ustalenie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk pozostaje zaś w sferze ustaleń faktycznych organu podejmującego decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną.

Z tej przyczyny organ I instancji ma obowiązek odniesienia się do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo.

Organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu oraz ocen wystawionych przez patronów

i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora KSSiP, np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma, podobnie jak Dyrektor KSSiP, uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu, lub ocen wystawionych przez patronów za praktyki.

Minister Sprawiedliwości, nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor KSSiP popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję.

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędnie, tj. niezgodnie z dyspozycją art. 26 ust. 3 ustawy, wyliczoną sumę punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, a w konsekwencji wadliwe ustalenie pozycji na liście klasyfikacyjnej aplikantów, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że nie jest on zasadny. W ocenie organu dokonana przez odwołującego wykładnia powyższego przepisu jest niedopuszczalna. Dokonana jest bowiem w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, że ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna za wszystkie praktyki, przy czym warunkiem jej uzyskania jest wcześniejsze uzyskanie minimum 2 punktów za poszczególne praktyki, jako elementy składowe wystawianej następnie przez patrona koordynatora łącznej oceny). Wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy prezentowana przez odwołującego czyniłaby zaś ocenę łączną patrona koordynatora,

o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy, bezprzedmiotową i bezcelową.

Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena końcowa).

Także systemowa wykładnia przepisów art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy, prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny

z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy.

Minister Sprawiedliwości podał, że dokonując wykładni przepisów prawa organ stosujący prawo ma bezwzględny obowiązek przyjęcia, że ustawodawca tworząc przepisy prawa, działa w sposób racjonalny i celowy. Dlatego zaprezentowane

w odwołaniu stanowisko, że o miejscu na liście decyduje zliczenie punktów ze sprawdzianów i punktów z praktyk jest sprzeczne z zasadą racjonalnego tworzenia prawa. Sporządzenie przez patrona koordynatora łącznej oceny z przebiegu wszystkich praktyk nie ma bowiem żadnego innego celu, niż przyjęcie jej za podstawę ustalenia miejsca na liście klasyfikacyjnej, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy. Przy czym patron koordynator nie wystawia oceny subiektywnie. Jego rola polega, w tym wypadku, na podsumowaniu ocen ze wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta w czasie trwania aplikacji. Łączna ocena z praktyk jest bowiem, stosownie do brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, oceną wystawioną przez patrona koordynatora ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Za takim sposobem obliczania sumy punktów przemawia także treść § 9 ust. 2 rozporządzenia, który statuuje, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem jednej łącznej oceny) są sumowane z punktami ze sprawdzianów.

Taki sposób rozumienia powyższych przepisów, w ocenie organu, znajduje potwierdzenie także w wykładni celowościowej. W myśl bowiem art. 52 pkt 2 ustawy, Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia m. in. sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska (...) oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów (...). Przywołany przepis

w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje zatem, że intencją ustawodawcy było, aby ocena wiedzy i kwalifikacji aplikantów była jednolita i obiektywna. Obiektywizm

i jednolitość kryteriów oceny aplikanta realizowane są w pełnej formie w toku sprawdzianów przeprowadzanych dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same, jednolite kryteria oceny. Tylko zatem taka ocena będzie spełniała jednocześnie wszystkie kryteria wymienione w wytycznych upoważnienia ustawowego zawartego w art. 52 pkt 2 ustawy. Natomiast punkty

z praktyk przyznaje patron, do którego aplikant został przydzielony w danym wydziale sądu. Liczba punktów z praktyki jest więc ze swej istoty subiektywną oceną patrona na temat wiedzy i kwalifikacji aplikanta, który ocenia wyłącznie aplikanta przydzielonego mu do odbycia praktyki, nie mając w zasadzie porównania z poziomem wykonywania praktyk przez innych aplikantów. Dokonana w ten sposób ocena nie będzie więc miała charakteru oceny jednolitej i obiektywnej. Zobiektywizowaniu tej oceny służy właśnie łączna ocena wszystkich praktyk dokonywana przez patrona koordynatora na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy, w sposób wskazany w § 9 ust. 2 rozporządzenia i jest wystawiana przez patrona koordynatora na podstawie ocen uzyskiwanych przez aplikantów ze wszystkich praktyk.

Przyjęcie wykładni zaprezentowanej przez P.S. oznaczałoby natomiast w efekcie, iż o dostępie do aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej decydują przede wszystkim oceny z praktyk, a nie ze sprawdzianów. Tymczasem to na sprawdzianach weryfikowano, w precyzyjnie określonych warunkach, umiejętności aplikantów nabyte w trakcie trwania poprzedniego zjazdu i pogłębione na praktyce lub praktykach.

Organ zaznaczył jednocześnie, że sposób obliczania sumy punktów warunkującej miejsce na liście klasyfikacyjnej był jednakowy dla każdego aplikanta.

W skardze na powyższą decyzję, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.S. zarzucił organowi:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez wyrażenie błędnego poglądu, iż wykładnia obu tych przepisów prowadzi do wniosku, iż o miejscu na liście klasyfikacyjnej, o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, decyduje suma punktów uzyskanych z wszystkich sprawdzianów i jedna ocena łączna, będąca średnią arytmetyczną wszystkich ocen uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich praktyk, podczas gdy prawidłowa interpretacja obu tych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma wszystkich punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk,

2) nieuwzględnienie i całkowite pominięcie w toku postępowania odwoławczego podniesionego w odwołaniu zarzutu nietrafnego przyjęcia za podstawę obliczania miejsca na liście klasyfikacyjnej decydującej o przyjęciu na aplikację, przepisu § 29 zarządzenia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad odbywania praktyk przez aplikantów aplikacji sędziowskiej, prokuratorskiej oraz ogólnej, zasady obliczania średniej arytmetycznej ocen z praktyk mimo, iż zarządzenie to wydane zostało bez delegacji ustawowej w zakresie odnoszącym się do zasad klasyfikacji aplikantów, na skutek czego doszło do naruszenia prawa materialnego, a konkretnie art. 26 ust. 3 ustawy, poprzez odejście od zasad ustalania kolejności na liście klasyfikacyjnej określonej w powołanym przepisie

3) naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez wyrażenie nieuprawnionego poglądu, że obowiązujące prawo nie pozwala na jakąkolwiek ingerencję w oceny wystawione przez komisje sprawdzające poszczególne sprawdziany wiedzy.

W związku z powyższym wniósł o przeprowadzenie dowodu, poprzez zobowiązanie Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do sporządzenia listy klasyfikacyjnej na podstawie art. 26 ust. 3 powołanej ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury przy zastosowaniu prawidłowej interpretacji tego przepisu, tj. zsumowaniu wszystkich punktów uzyskanych przez skarżącego w trakcie trwania aplikacji ogólnej, zarówno ze sprawdzianów jak i poszczególnych praktyk, w celu ustalenia jego pozycji na tak sporządzonej liście oraz ustalenie, czy zajmowana wówczas przez skarżącego pozycja na tej liście, uprawniałaby go do kontynuowania szkolenia na aplikacji prokuratorskiej lub sędziowskiej. Wniósł również o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przypomniał stan sprawy i wskazał, że nie zgadza się

z decyzją Ministra, akceptującą jego miejsce na liście klasyfikacyjnej, uznając, że lista ta została sporządzona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał, że zwrot "suma punktów z wszystkich sprawdzianów i praktyk" jednoznacznie wskazuje, że przy ustalaniu miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej powinna być brana pod uwagę zarówno suma ocen ze wszystkich sprawdzianów, jak też suma wszystkich praktyk. Słowo "suma" ujęte w tym przepisie w sposób jednoznaczny, zdaniem skarżącego, odnosi się do wszystkich sprawdzianów i praktyk. Litera "i" użyta w tym przepisie pomiędzy słowami "sprawdzianów" i "praktyk" jest spójnikiem łącznym, co oznacza, że spójnik ten łączy dwa zdania lub ich części, pozostające względem siebie w związku łączności czasowej lub przestrzennej (słownik języka polskiego). Oznacza to zatem, że słowo "suma" użyte w art. 26 ust. 3 ustawy odnosi się zarówno do sprawdzianów jak

i praktyk. Wskazał też, że wykładnia językowa tego przepisu nie nastręcza żadnych wątpliwości bowiem zapis jest precyzyjny i jasny. Sięganie zatem przez organ po wykładnię systemową lub funkcjonalną, uznał skarżący, za niedopuszczalną. Skarżący dodał też, że interpretacja ustawy przyjęta przez organ jest niesprawiedliwa, bowiem ze wszystkich praktyk miał piątki i wskutek takiej interpretacji przepisu, jakiej dokonał organ nie znalazł się na liście klasyfikacyjnej. Wskazał też na osoby znajdujące się na liście klasyfikacyjnej na pozycjach: 125, 111 i 108 i wniósł o sprawdzenie, czy w przypadku prawidłowo sporządzonej listy osoby te również zajmowałyby miejsca uprawniające do ubiegania się do kontynuowania szkolenia na aplikacji specjalistycznej, szczególnie, że osoby te zrezygnowały z dalszej nauki.

Podkreślił też, że w ocenie organu prezentowana przez niego wykładnia przepisu art. 26 ust. 3 ustawy czyniłaby ocenę łączną patrona koordynatora, o której mowa w art. 25 ust. 5 cytowanej ustawy, bezprzedmiotową i bezcelową. Nie zgodził się również

z twierdzeniem, że ocena łączna jest średnią arytmetyczną bowiem słowo "łączna" nie może oznaczać średniej arytmetycznej.

Zarzucił, że ustawodawca w żadnym przepisie nie wspomina o uśrednieniu ocen uzyskanych przez aplikanta z poszczególnych praktyk. Nie wspomina też w jakiej skali ma być punktowana ocena wydawana przez koordynatora. Skala ocen od 0 do 5, określona w § 9 ust. 1 rozporządzenia odnosi się bowiem tylko do ocen uzyskiwanych przez aplikantów w toku poszczególnych praktyk. Nie ma oddzielnego uregulowania wskazującego jak ma wyglądać ocena patrona koordynatora. Biorąc pod uwagę treść art. 25 ust. 5 ustawy powinna to być ocena łączna ze wszystkich praktyk, a więc ich suma. Skarżący zakwestionował również stwierdzenie organu, że oceny wystawione przez patronów poszczególnych praktyk są ocenami subiektywnymi natomiast ocena wystawiona przez patrona koordynatora jest oceną obiektywną. Skarżący wskazał, że jego zdaniem zamiarem ustawodawcy nie było marginalizowanie ocen dokonanych przez poszczególnych patronów. Skarżący zarzucił również, że celem ustawodawcy było ażeby oceny z praktyk miały decydujące znaczenie zwłaszcza, że aplikanci otrzymali tylko 9 ocen ze sprawdzianów a 15 z praktyk.

Skarżący powołał się również na chwałę Rady Programowej nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., w której wskazano, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż łączna ocena

z przebiegu praktyk, o której mowa w art. 25 ust. 5, jest średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk. Wskazał, że Minister nie odniósł się do treści tej uchwały.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji Minister obszernie ustosunkował się do podniesionego w odwołaniu zarzutu zastosowania średniej arytmetycznej ocen

z praktyk, wskazując m.in., że podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie są obowiązujące przepisy. Wskazał również, że wbrew zarzutom skargi ustosunkował się również do zarzutu sposobu oceniania sprawdzianów przez komisję egzaminacyjną, omawiając zakres kontroli Dyrektora KSSiP i Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj

w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga P.S. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasady odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), zwana dalej ustawą, oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895).

Ustawa z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wprowadziła nowy sposób przeprowadzenia naboru na aplikację sędziowską

i prokuratorską. W miejsce zdecentralizowanego modelu przyjęć na aplikację, prowadzonego oddzielnie dla prokuratur i sądów przez 36 ośrodków szkolenia aplikantów sędziowskich i prokuratorskich, ustawa buduje zcentralizowany model aplikacji. Aplikacja ta przez pierwsze 12 miesięcy ma charakter ogólny, wspólny dla kandydatów na aplikantów prokuratorskich i sądowych. Kolejny etap stanowią aplikacje specjalistyczne: sędziowska i prokuratorska. W tym modelu aplikację prowadzi jeden wyspecjalizowany podmiot, jakim jest Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury. Nowy model aplikacji ma służyć temu, aby z jednej strony lepiej przygotować przyszłych sędziów i prokuratorów do potrzeb współczesnego wymiaru sprawiedliwości, a z drugiej obniżyć koszty prowadzenia aplikacji (uzasadnienie do projektu ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, strona 1 i 2, opublikowane na www.ms.gov.pl).

W myśl art. 16 ust. 2 ww. ustawy, Minister Sprawiedliwości zarządza,

w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje.

Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy (art. 25 ust. 1 ustawy), a warunkiem jej ukończenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji (art. 26 ust. 1 ustawy). W trakcie aplikacji ogólnej aplikanci odbywają zajęcia w Krajowej Szkole oraz praktyki zgodnie z programem aplikacji (art. 25 ust. 3 ustawy).

Na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej; jak stanowi art. 25 ust. 5 ustawy, Dyrektor KSSiP, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyk

i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyk. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant.

Z kolei w myśl § 7 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, po każdym cyklu zajęć i praktyk przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk (ust. 1). Sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora KSSiP spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów (ust. 2). Komisja opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu (ust. 3). Oceny sprawdzianu są formułowane w systemie punktowym od 0 do 5 punktów. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów (ust. 4).

Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia, oceny praktyk dokonuje patron

w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a punkty uzyskane przez aplikanta

w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów (§ 9 ust. 2).

Dyrektor KSSiP, stosownie do przepisu art. 26 ust. 2 ustawy, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. W ust. 3 powyższego artykułu postanowiono, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk

w czasie aplikacji ogólnej. Na tej podstawie Dyrektor KSSiP, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.

Zasadnicza istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu ustalenia liczby punktów, jakie uzyskuje aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinującej określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej.

Przepis art. 26 ust. 3 ustawy stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Jak trafnie zauważył Minister Sprawiedliwości, dokonując wykładni art. 26 ust. 3 ustawy, nie można pomijać treści jej art. 25 ust. 5, który posługuje się pojęciem "łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant". Zgodnie z treścią powyższego przepisu

w oparciu o opinie i oceny wystawione przez patronów poszczególnych praktyk, patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że literalna wykładnia art. 26 ust. 3 w powiązaniu z art. 25 ust. 5 ustawy prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny łącznej z praktyk (wystawionej przez patrona koordynatora).

Za takim sposobem rozumieniem art. 26 ust. 3 ustawy przemawia, zdaniem Sądu, także treść przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem punkty uzyskane w wyniku oceny łącznej wystawionej przez patrona koordynatora) są sumowane

z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów.

Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i jednej oceny łącznej z praktyk wystawionej przez patrona koordynatora.

Zasadne, zdaniem Sądu, jest stanowisko organu, iż za takim sposobem ustalania miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej przemawia również wykładnia celowościowa przepisów ustawy. Zgodnie bowiem z art. 52 pkt 2 ustawy, stanowiącym upoważnienie ustawowe dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia m. in. sposobu ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, winien mieć on na względzie konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Taką jednolitość i obiektywizm zapewniają najpełniej sprawdziany przeprowadzone dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same jednolite kryteria oceny. Nie bez znaczenia jest ponadto okoliczność, iż sprawdzian stanowi formę całościowej weryfikacji wiedzy, obejmującą zarówno wiedzę uzyskaną podczas zajęć teoretycznych, jak i umiejętności jej stosowania nabyte w toku praktyk, co wynika z treści § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Ponadto zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 2, w przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów, co oznacza nadanie przez ustawodawcę prymatu ocenom ze sprawdzianów, a nie praktyk.

Konsekwencją przyjęcia, iż o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów i jednej oceny łącznej

z przebiegu wszystkich praktyk, było określenie sposobu ustalenia owej "łącznej oceny" z praktyk. Zdaniem Sądu przyjęcie, iż ową "łączną ocenę" ustala się jako średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk jest zasadne, bowiem taki sposób wystawienia oceny łącznej z praktyk jest najbardziej miarodajny, obiektywny

i sprawiedliwy dla wszystkich aplikantów, a nadto mieści się w skali punktowej określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia.

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego przez przyjęcie, że obowiązujące prawo nie pozwala na jakąkolwiek ingerencję w oceny wystawione przez komisje sprawdzające poszczególne sprawdziany wiedzy. Zarówno ustawa, jak i rozporządzenie, nie zawierają regulacji przewidujących tryb odwoławczy od ocen wystawionych przez komisje sprawdzające sprawdziany wiedzy. Jak już wcześniej podniesiono, ocena sprawdzianu pod względem merytorycznym należy do wyłącznej kompetencji komisji. Co prawda w myśl art. 16 ust. 1 ustawy, Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską, lecz nie oznacza to, że może ingerować

w kompetencje komisji w zakresie oceniania prac. Jego rola sprowadza się, w ocenie Sądu, do kontroli formalnej polegającej przykładowo na sprawdzeniu, czy wystawione oceny mieszczą się w przewidywanej skali i czy zostały one uzasadnione. Niedopuszczalne jest natomiast wnioskowanie, iż w toku postępowania odwoławczego Minister Sprawiedliwości może ingerować w zasadność wystawionej przez komisję oceny. Ponadto z treści art. 29 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy wynika, że odwołanie przysługuje jedynie od decyzji Dyrektora KSSiP w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Oznacza to, że organ odwoławczy, czyli Minister Sprawiedliwości może korygować w ujęciu formalnym błędy rachunkowe, dotyczące również ocen wystawianych tak przez komisje, jak również przez patronów

i patrona koordynatora. Jest ponadto uprawniony do kontroli błędów w decyzji Dyrektora KSSiP, np.: w sytuacji, gdy odmówił on przyjęcia na aplikację specjalistyczną pomimo wysokiej pozycji aplikanta na liście klasyfikacyjnej, mieszczącej się w ramach ustalonych limitów.

Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu poprzez zobowiązanie Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do sporządzenia listy klasyfikacyjnej z uwzględnieniem interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy zgodnie z jego stanowiskiem, należy stwierdzić, iż taki wniosek jest niedopuszczalny. Zgodnie bowiem z przepisem art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do rozpoznania istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tymczasem dowodu z dokumentu, o jaki wnioskował skarżący, fizycznie nie ma, stąd też nie sposób rozstrzygnąć w przedmiocie jego dopuszczenia. Natomiast żądanie, by Sąd zobowiązał Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury do sporządzenia przedmiotowej listy, nie znajduje oparcia

w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnośnie zaś podnoszonej w skardze uchwały Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy, to należy podkreślić, iż uchwała ta nie jest aktem normatywnym wiążącym Dyrektora KSSiP, jest tylko opinią Rady. Dyrektor KSSiP oraz Minister Sprawiedliwości mają natomiast obowiązek stosować się do obowiązujących przepisów prawa.

Tak więc uznać należy, że zaskarżona decyzja o odmowie przyjęcia skarżącego na aplikację sędziowską i prokuratorską była prawidłowa i zgodna z treścią art. 29 ust. 2 o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Łączna ocena punktów uzyskanych przez skarżącego w toku aplikacji ogólnej wyniosła [...], co w konsekwencji spowodowało umieszczenie go na [...] pozycji na liście klasyfikacyjnej aplikantów.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.