Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 702/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej H. N. kwotę 30 /trzydzieści / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją znak, [...] , z dnia 15. 05. 2002 r., Wojewoda [...] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46, póz. 543 z 2000r.-tekst jednolity/ oraz art. 138 § l pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania R. N. od decyzji Prezydenta Miasta [...] - miasta na prawach powiatu, z dnia [...]. 04. 2002, znak [...] orzekającej o odmowie zwrotu części działki nr [...] położonej w [...] obręb [...] , jednostka ewidencyjna [...] , objętej Kw [...], stanowiącej własność Gminy [...] , odpowiadającej części parceli [...] . kat. [...] o powierzchni 0,0048 ha na rzecz R. N. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [...] położonej w [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy [...] , odpowiadającej części parceli [...] . kat. [...] o pow. 0,0048 ha na rzecz H. N..

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, co następuje:

Część parceli [...] . kat. [...] położonej . w gm kat. [...] przejęta została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...] Nr; [...] , z dnia [...] grudnia 1975 r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla [...] i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6.07.1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz. U. Nr 27, poz. 192/. Parcela l.kat. [...] w wyniku dokonanej parcelacji zmieniła oznaczenie i konfigurację w taki sposób, że wydzielono z niej działkę nr [...] przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną, a pozostałą część o pow. 48m2 włączono do działki nr [...] w celu utworzenia drogi dojazdowej do nowoutworzonych działek budowlanych osiedla [...] .

W trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu przeprowadzonej w dniu [...] .10.2000r. organ I instancji ustalił, iż na przedmiotowym terenie, nadal użytkowanym przez poprzedniego właściciela, znajduje się betonowy mur oporowy wraz z ogrodzeniem stalowym na słupkach stalowych, zaś pozostała część terenu stanowi ogród wraz z budynkiem gospodarczym.

Powołując się na ustalenia dokonane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] , Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej stwierdził, iż przyczyną niemożności wykonania drogi osiedlowej było wybudowanie na granicy działki nr [...] /tj. na terenie byłej parceli [...]. kat. [...] przez wnioskodawcę muru i ogrodzenia, jeszcze przed wydaniem Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. R. N. winien był rozebrać istniejące obiekty budowlane, stosownie do decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] .12.1980r. nr [...] , do czego się jednak nie zastosował. Wskazana decyzja poddana była kontroli w trybie art. 156 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności zakończone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.09.2000r /sygn. akt IV S.A. 1356/987 oddalającym skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 05.1998r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji uznał, że nie zrealizowanie drogi, dla której przejęta została na rzecz Skarbu Państwa część parceli l.kat.. [...] , nie skutkuje jej zbędnością w myśl art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. "Nie można bowiem uznać za zbędną nieruchomość jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany."

Od wskazanej decyzji odwołanie złożył R. N.. Odwołujący, przedstawiając własną wersję stanu faktycznego sprawy, nie zgadza się z wydaną decyzją. Wskazuje, iż decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...].12.1980r. nr [...] o nakazie rozbiórki jest nieważna.

Rozpoznając złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda [...] stwierdził co następuje:

Decyzją administracyjną z dnia [...] stycznia 2001r., [...] Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, po rozpoznaniu wniosku H. N. reprezentowanej przez pełnomocnika R. N. z dnia [...] września 2000 r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części parceli [...]. kat. [...] o pow. 0,0048 ha odpowiadającej obecnie części działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] objętej Kw [...] , stanowiącej własność Gminy [...] . W uzasadnieniu organ orzekający wskazał, iż z wniosku Pani H. N. toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu części działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] m. [...] w granicach dawnej parceli l.kat. [...] . Wówczas to Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją administracyjną z dnia [...] .01.1996 roku nr [...] odmówił zwrotu tej nieruchomości, a Wojewoda Krakowski decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 roku nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Wyrokiem z dnia 25. 04. 1997 roku sygn. akt. II Są /Kr 842/96, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Krakowie oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] .

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej uznał, że skora sprawa zwrotu nieruchomości została już ostatecznie rozstrzygnięta, ponowne jej prowadzenie jest niedopuszczalne,, jako sprzeczne z zasadą trwałości decyzji administracyjnych, zawartą wart. 16 §1 k.p.a.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od wskazanej decyzji Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] .02.2001r., nr [...] , Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości, podzielając w pełni zawarty w niej pogląd dotyczący istnienia w sprawie powagi rzeczy osądzonej.

Po rozpoznaniu skargi H. N. na powołaną decyzję Wojewody [...] , Naczelny Sąd Administracyjny - OZ w Krakowie, wyrokiem z dnia 19. 12. 2001 r. /sygn. akt II S.A./Kr 986/01/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w pełni znajduje zastosowanie stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 06.07.2001 r. /sygn. akt III RN 116/00, OSNAP i US 2001/22/656/, w myśl którego nie zachodzi stan rzeczy osądzonej, gdy właściciel wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, opierając żądanie na podstawie art.216 w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli już wcześniej wystąpi, z żądaniami zwrotu tej samej nieruchomości, ale na innej podstawie (art. 69 ust. l i 3 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Reasumując - Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie przez ograny orzekające stanowiło uchybienie niewątpliwie mające wpływ na wynik sprawy, gdyż nie została ona merytorycznie rozpatrzona.

W wyniku ponownego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r., Nr : [...] orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [...] położonej w [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy [...] , odpowiadającej części parceli 1. kat. 607/2 o pow. 0,0048 ha na rzecz R. N.

Dokonując oceny rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] . 04. 2002 r., Nr[...] , Wojewoda [...]zważył , stwierdza co następuje:

Podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku H. N. reprezentowanej przez R. N., stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o u.g.n., regulujące kwestię zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Art. 136 ust. 3 ustawy stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wynika wprost z tej normy, że warunkiem koniecznym żądania poprzedniego właściciela zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest uznanie, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Kiedy natomiast nieruchomość uznaje się w rozumieniu ustawy za zbędną na cel wywłaszczenia, precyzuje przepis art. 137 ust. 1. Zgodnie z tym przepisem, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.

Aktualnie obowiązująca ustawa ściśle więc określa w powołanym przepisie 137 ust. l kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną , na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.- . Zarządzenie Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] . 12.1975 r. pozwala stwierdzić iż celem objęcia parceli 1. kat 607 tym zarządzeniem było dokonanie jej podziału na działki budowlane i włączenie w teren osiedla "[...]" . Teren budownictwa jednorodzinnego osiedla "[...] " i jego podział na działki budowlane wraz z drogami dojazdowymi do tych dziełek określał projekt podziału , stanowiący załącznik Nr l do Zarządzenia (kopia fragmentu planu podziału w aktach sprawy). Zgodnie z tym załącznikiem, objęta terenem budownictwa jednorodzinnego parcela 1. kat. [...] w części weszła w skład działki nr [...] , zaś w części - w skład działki nr [...] , przeznaczonej do urządzenia drogi dojazdowej.

Jak wynika z protokołu z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu przeprowadzonej w dniu [...].10.2000r, na części działki nr [...] , nadal użytkowanej przez poprzedniego właściciela, znajduje się betonowy mur oporowy wraz z ogrodzeniem stalowym na słupkach stalowych, zaś pozostała część terenu stanowi ogród wraz z budynkiem gospodarczym. Z mapy sytuacyjno -wysokościowej dotyczącej przedmiotowego terenu osiedla "[...] " wynika ponadto, iż na terenie objętym Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 roku, powstały działki budowlane wraz z drogami dojazdowymi dla poszczególnych budynków mieszkalnych. W wyniku porównania stanu nieruchomości w czasie wydania wskazanego wyżej zarządzenia ze stanem istniejącym obecnie, należy stwierdzić zasadniczą zgodność obu stanów. Fakt braku urządzenia na części działki nr [...] drogi osiedlowej nie zmienia takiego stwierdzenia. Należy bowiem podkreślić, iż celem przejęcia części parceli l.kat. [...] na rzecz Skarbu Państwa było dokonanie jej podziału na działki budowlane i włączenie w teren osiedla "[...] ". Działki budowlane zostały Wydzielone i zabudowane budynkami mieszkalnymi.

W świetle tych okoliczności nie można uznać za zasadny zarzut zbędności nieruchomości na cel jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Zdaniem Wojewody [...] należy podzielić pogląd zawarty w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia' 25. 04. 1997r. sygn. akt II S.A./Kr 842/96, iż "cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż przejęte nieruchomości przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną i tak zostały zagospodarowane. Fakt, iż z części wywłaszczonych nieruchomości w ramach kompleksowego projektu podziału tego terenu utworzono drogę dojazdową do jednej z działek niczego nie zmienia, gdyż jej utworzenie jest związane bezpośrednio z realizacją celu wywłaszczenia i jest niejako jego konsekwencją. Wydzielenie bowiem poszczególnych działek pociąga za sobą konieczność utworzenia także stosownych dróg dojazdowych, gdyż jest to warunkiem zapewnienia prawidłowego korzystania z nich " /k. 45/.

W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie organu I instancji, w kwestii zbędności części działki nr [...] obr. [...]na cel jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa, należy uznać za zasadne i prawidłowe.

Nie można jednak utrzymać w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z uwagi na naruszenie przez ten organ przepisów art. 4 pkt 4 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami/Dz. U. Nr 46, poz. .543 z 2000r.-tekst jednolity/.

Art. 136 ust. 3 powołanej ustawy w sposób precyzyjny określa krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu. Zgodnie z tym przepisem legitymację taką posiada przede wszystkim poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości. Poprzednim właścicielem, stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest natomiast osoba, "która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów". Stosownie do art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powyższe regulacje mają zastosowanie w postępowaniu o zwrot nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz. U. Nr 27, poz.. 192, z 1973 r. Nr 48, póz. 282 iż 1985 r. Nr 22, poz. 99). Skoro więc, na podstawie Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 roku, część parceli [...]. kat. [...] , stanowiącej własność H. N. przejęta została na rzecz Skarbu Państwa, to ewentualne zniesienie skutków "parcelacji" mogłoby nastąpić wyłącznie na wniosek i na rzecz H. N., jako poprzedniej właścicielki. W związku z powyższym wobec uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwrotu części działki nr [...] położonej w [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] na rzecz jej poprzedniego właściciela, Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej winien odmówić jej zwrotu na rzecz H. N.. R. N. nie jest bowiem poprzednim właścicielem wskazanej nieruchomości, natomiast w niniejszym postępowaniu reprezentuje interesy wnioskodawczyni – H. N., zgodnie z pełnomocnictwem, znajdującym się w aktach sprawy (karta 21).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] , H. N. zarzuciła, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a zatem podlega zwrotowi na rzecz poprzedniej właścicielki. Ustawa z dnia 31.08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwarza możliwość zwrotu części działki [...] , wraz z murem oporowym, który wykonany został jeszcze przed podziałem parceli nr [...] i nadal istnieje, podtrzymując ziemię na której stoi dom. .

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11.03. 2004 r. r-skargę oddalił, /k. 50, 59-637

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6.04. 2005 r. /sygn. akt OSK1251/04/ po rozpoznaniu skargi kasacyjnej H. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 11.03. 2004 r., sygn. akt IISA/Kr 1495/02, w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 15. 05.2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na stwierdzenie zawarte w uzasadnianiu zaskarżonego wyroku, że "celem wywłaszczenia spornej części parceli l.kat [...] było włączenie jej do terenu budowlanego przeznaczonego pod drogę wewnątrzosiedlową" , podczas gdy jednocześnie z akt administracyjnych wynika , że na przedmiotowej działce, jeszcze przed jej wydzieleniem został podstawiony mur oporowy, który warunkuje istnienie działki sąsiedniej , na której posadowiony jest dom skarżącej. W świetle tych okoliczności przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia art. 137 ust. l ustawy z dnia 21.08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest przedwczesna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę ponownie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 190 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Jak wynika z akt sprawy bezsporną jest okoliczność że część parceli l.kkat [...] położonej w gm, kat. [...] przejęta została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...] Nr: [...] , z dnia [...] . 12. 1975 r., w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla "[...] " i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6. 07. 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /DZ. U. Nr 27, poz. 1911.

Parcela [...]. kat [...] w wyniku dokonanej parcelacji zmieniła oznaczenie i konfigurację w taki sposób , że wydzielono z niej działkę nr [...] przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną , a pozostałą część o pow. 48 m2 włączono do działki nr [...] w celu utworzenia drogi dojazdowej do nowoutworzonych działek budowlanych osiedla [...] . Na działkach oznaczonych obecnie numerami [...] i [...], przylegających do nowopowstałej działki nr [...] z przeznaczeniem pod drogę dojazdową do działki nr [...] , znajdują się budynki mieszkalne , a na części działki nr [...] istnieje betonowy mur oporowy wzniesiony jeszcze przed wydaniem Zarządzenia o podziale Naczelnika Dzielnicy. Mur ten ma wysokość około 1,5 m. i na nim osadzono ogrodzenie stalowe na słupach stalowych.

/por. prot. oględzin k.-.27, mapę k.- 10 z stanem nieruchom. przed podziałem, k. - 9 mapa po podziale./

Mur oporowy utrzymuje w stanie stabilności masy ziemi na ww. działkach nr. [...] i nr [...] , zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i gospodarczymi. Stan i sposób zagospodarowania działki nr [...] obecny wraz ze znajdującym się na niej murem oporowym, stanowiącym umocnienie dla działki [...] , nie uległ zmianie na przestrzeni trzydziestu lat tj. od daty jej przejęcia na podstawie powołanego wyżej Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...] z 1975 r.

Przepis art. 216. ustawy o gospodarce nieruchomościami zamieszczony w przepisach przejściowych rozszerza zakres nieruchomości podlegających zwrotowi, wychodząc poza granice określone w ustawach wywłaszczeniowych, z 12. 03. 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, i z dnia 29. 04. 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W śród wymienionych w tym przepisie aktów prawnych na podstawie których Skarb Państwa przejął lub nabył nieruchomości znajduje się ustawa z dnia 6. 07. 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz. U. Nr 27,poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 iż 1985 r. Nr 22, poz. 99,/. Zatem do przedmiotowej nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy przewidziane w rozdziale 6 działu III, normujące kwestie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości

Przepis art. 136 ust. 3 u.g.n. statuuje zasadę zwracania wywłaszczonych nieruchomości, które stały się zbędne do realizacji celu za względu, na który zostały wywłaszczone (przejęte). W świetle tego przepisu zbędność wywłaszczonej nieruchomości stanowi przesłankę jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy. W związku z powyższym należało przy zastosowaniu reguł wynikających z przepisów zawartych w art. 137 ust, l pkt l i 2 u. g. n. ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel, dla którego została przejęta na rzecz Skarbu Państwa, a tym samym czy istnieje (lub nie ) przesłanka jej zwrotu..

Konkretny cel przejęcia tej nieruchomości wydaje się oczywisty. W świetle ustaleń organu odwoławczego przejęcie jej nastąpiło ; "pod drogę". Jednakże dalsze ustalenia nie zostały poddane właściwej analizie prawnej przy zastosowaniu przepisu art. 137 u. g. n. Mianowicie z ustalenia faktycznego, że na części działki przedmiotowej działki nigdy nie została zrealizowana droga, - (działka ta jest zabudowana murem oporowym , ani też skarżąca nigdy nie utraciła władztwa nad nią gdyż znajduje się w obrębie ogrodzonego terenu ogrodu) - wyprowadzono wnioski, co do dalszej aktualnej przydatności tego terenu na cel przejęcia, bez właściwego uzasadnienia takiej konstatacji. Co więcej nie ustosunkowano się do twierdzeń wnioskodawczyni H. N., że; przeznaczona na drogę dojazdową działka w istocie maiła prowadzić tylko do działki nr [...] nie objętej terenami budownictwa jednorodzinnego oś [...] , która miała i ma własny dojazd z drogi publicznej przez działkę nr [...] . Tym samym zbędność przedmiotowej działki na drogę dojazdową występowała już od momentu jej przejęcia na ten cel.

Trzeba mieć na uwadze, że ustawa z dnia 6. 07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach , nie tylko regulowała kwestię ustalania terenów budowlanych i trybu ich przejęcia przez Skarb Państwa ale również i kwestie związane z realizacją budownictwa na przeznaczonych pod to zadanie działkach, i z działaniami podejmowanymi w przypadku braku realizacji w terminie zakreślonym tą ustawą.

Skoro materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji ó wywłaszczeniu, tu, w Zarządzeniu Naczelnika Dzielnicy [...] , to organ orzekający jest obowiązany ustalić czy przesłanka ta zaistniała , a poczynione ustalenia będą podstawą rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

Pojęcie zbędności zostało zdefiniowane w przepisie art. 137 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami , który został przytoczony w całości w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. W tej normatywnej (ustawowej) definicji zbędności ustawodawca zawarł koniunkcję przesłanek, które muszą zaistnieć aby można było uznać nieruchomość za zbędną na określony przy wywłaszczeniu, cel. .W odniesieniu do normy zawartej wpkt l ust. l art. 137 u.g.n. są to dwa kryteria faktyczne: upływ czasu od dnia wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu (tu od Zarządzenia Naczelnika ) ł stan w jakim ona się znajduje w czasie podejmowania decyzji w przedmiocie jej zwrotu, Zaś wpkt 2 ust. l art. 137 u.g.n. są to kryteria prawno -faktyczne; utrata mocy obowiązującej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, i brak realizacji celu wywłaszczenia.

W świetle wskazanych wyżej okoliczności trzeba stwierdzić, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób wyczerpujący, nie dokonano oceny okoliczności świadczących o zbędności nieruchomości w oparciu o powyższe ustawowe kryteria przez co , naruszono prócz przepisów postępowania art. 7 i 77 k.p.a., przepis art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uwzględniając skargę orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par l pkt l lit "a" i "c", prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. p. s. a.