Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 687/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 81c ust. 1,2, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. B. i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy dotyczącej robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozpoznając sprawę robót budowlanych związanych z przebudową poddasza budynku mieszkalnego w [...], wykonanych bez pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art.123 K.p.a. art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zmianami), nałożył na A. i P. B. obowiązek dostarczenia ekspertyzy dotyczącej robót budowlanych wykonanych na strychu budynku mieszkalnego w [...], w terminie do [...] r.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż wpłynęło do niego pismo współwłaścicielki ww. budynku mieszkalnego – J. S., w którym wnioskuje ona o zbadanie zgodności wykonanej nadbudowy, rozbudowy i dokonanych zmian konstrukcyjnych poddasza z wymaganymi prawem budowlanym warunkami technicznymi podając, że wskazane roboty budowlane polegały na adaptacji pomieszczeń strychowych na odrębne mieszkanie, wymianie części dachu na nowy, zmianie okien na piętrze od frontu budynku, z dobudowaniem przez nich balkonu, a także tarasu wraz z przeszklonym pomieszczeniem gospodarczym od strony podwórka.

W związku z powyższym zgłoszeniem, w dniu [...] r. inspektorzy PINB przeprowadzili kontrolę, podczas której ustalili m. inn., że na poddaszu przedmiotowego budynku mieszkalnego (składającego się obecnie z czterech mieszkań) wykonane zostały roboty budowlane polegające na przystosowaniu części pomieszczeń strychowych na pomieszczenia mieszkanie ( mieszkanie 2 - pokojowe z łazienką i kuchnią). W tym celu wykonano roboty polegające na wstawieniu okien dachowych (szt. 5), ocieplono dach i wymieniono dachówkę, wymieniono istniejąca stolarkę okienną z powiększeniem otworów okiennych oraz wykonano dodatkowy balkon od strony zachodniej budynku zajmujący te pomieszczenia. P. B. wyjaśnił, iż zamieszkuje w przedmiotowym mieszkaniu od ok. 8 lat, a w/w roboty budowlane wykonywał jego nieżyjący dziadek ok. 1998 - 1999r. Współwłaścicielem nieruchomości stał się ok. 2001r. Okazał również "projekt wewnętrznej instalacji gazowej z podłączeniem kotła i kuchenki gazowej w budynku mieszkalnym dwurodzinnym", zatwierdzonej decyzją Starosty znak [...]r.). W opisie technicznym w/w opracowania znalazł się zapis "w istniejącej kuchni zasilanej gazem propan-butan."

Według J. S. roboty te były wykonywane ok. 2005r. przez P. B.

Wskazując, iż zgodnie z art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane powyższe roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia, a z zebranego materiału dowodowego wynika, że takie pozwolenie nie było wydane, organ stwierdził, że opisana przebudowa części obiektu została wykonana bez nadzoru osób uprawnionych. Powstają zatem uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przebudowanej części obiektu i przydatności do użytkowania. Z chwilą uzyskania praw do tej nieruchomości A. i P. B., jako następcy prawni, odpowiadają za powstałą samowolę budowlaną, wobec czego organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. i P. B., obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, ponieważ przebudowa części obiektu została wykonana bez nadzoru osób uprawnionych, dlatego wątpliwości co do stanu technicznego i przydatności do użytkowania są uzasadnione.

Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli A. i P. B., podnosząc zarzuty :

- naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 kpa w związku z art. 199 Kc, poprzez nienałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy na wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego w [...]",

- naruszenia art. 124 § 2 kpa w związku z art. 81 c ust 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez nie wykazanie podstaw faktycznych ani prawnych, w oparciu o które organ zidentyfikował przesłanki do nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej obiektu budowlanego.

Odwołujący się podnoszą, iż PINB oparł się na przypuszczeniu, a nie na "uzasadnionych wątpliwościach", nakładając na nich obowiązek przeprowadzenia ekspertyzy. Ponadto, ze względu na współwłasność budynku, obowiązek dostarczenia przedmiotowej ekspertyzy spoczywa na wszystkich współwłaścicielach.

Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów organ odwoławczy przypomniał, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przedmiotowe roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie zaś z treścią art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Przesłanką do nałożenia obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych oraz ekspertyz, jest zatem powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.

Jak wynika z akt sprawy, Państwo B. nie przedłożyli żadnych dokumentów związanych z przeprowadzonymi robotami budowlanymi (pozwolenie na budowę, dziennik budowy, zatwierdzony projekt budowlany itp.) o które wnosił organ powiatowy w zawiadomieniu z dnia 06 grudnia 2012 r. w sprawie przeprowadzenia oględzin przedmiotowych robót. Organ I instancji bezspornie ustalił, iż inwestor nie uzyskał w sprawie wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

PINB podjął działania na skutek pisma współwłaścicielki budynku – J. S. z dnia [...] r., która wniosła o zbadanie zgodności technicznych warunków nadbudowy i rozbudowy oraz zmian konstrukcyjnych poddasza, z wymaganymi prawem budowlanym warunkami dotyczącymi adaptacji pomieszczeń strychowych na odrębne mieszkanie, wskazując, iż na skutek wskazanych prac budowlanych "uwidoczniły się m.in. pionowe pęknięcia murów" i pogorszył się stan techniczny budynku.

Ze względu na fakt, iż przeprowadzone roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną, a inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów dotyczących przeprowadzonych robót, co może świadczyć o braku nadzoru osób uprawnionych, a także ze względu na treść skargi, na podstawie której podjęto działania, organ odwoławczy stwierdza, iż "uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego" w sprawie istnieją. W przypadku pojawienia się takich uzasadnionych wątpliwości w przypadku samowolnie wykonywanych robót budowlanych obowiązkiem organu powiatowego było wnieść o przedłożenie takiej ekspertyzy, co też uczyniono w sprawie.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1264/11 "uzasadnione wątpliwości, o których mowa w ort. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, z reguły występować będą w razie samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego czy samowolnego wykonania innych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wątpliwości te uzasadnione być muszą stwierdzonymi okolicznościami sprawy."

Nałożenie obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie kończy postępowania w sprawie, ale służy wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego. Ma ona zatem charakter dowodowy.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się okoliczności, na podstawie których powiatowy inspektor nadzoru budowlanego miałby skierować zobowiązanie do przedłożenia ekspertyzy do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Zgodnie z wyjaśnieniami P. B., złożonymi do protokołu oględzin, przedmiotowe poddasze składające się z 2 pokoi, kuchni oraz łazienki od 8 lat jest zamieszkiwane wyłącznie przez A. i P. B. Ponadto zgodnie z przedłożoną umową darowizny (akt notarialny z dnia [...] r., repertorium A numer [...]), P. B. otrzymał prawo do wyłącznego korzystania z jednego pokoju usytuowanego na poddaszu oraz do zagospodarowania tego poddasza w celu dokonania nadbudowy i wyodrębnienia lokalu mieszkalnego, co świadczy o wyłączności w zakresie uzyskania prawa do wykonania robót - po uzyskaniu zgody właściwych organów.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy uznał, iż zasadne jest wydanie przez organ powiatowy zaskarżonego postanowienia jedynie wobec A. i P. B.

Powyższe postanowienie A. i P. B. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając :

1. Naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 kpa w związku z art. 199 kc. poprzez nienałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy na wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego w [...], w sytuacji gdy nieruchomość należy do czterech współwłaścicieli w częściach ułamkowych, bez wyodrębnienia poszczególnych lokali.

2. Naruszenie art. 124 §2 kpa. w zw. z art. 81 c ust 2 ustawy z dnia 7 .07.1994 r. Prawo budowlane, poprzez niewykazanie w uzasadnieniu podstaw faktycznych ani prawnych, w oparciu o które organ zidentyfikował przesłanki do nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej obiektu budowlanego. Uprawnienia do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, zachodzą gdy powstaną uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych, czy też stanu technicznego. Sformułowanie ustawowe "uzasadnione wątpliwości" nie oznacza, więc obligatoryjności takiego działania organu, lecz obowiązek uprzedniego stwierdzenia, czy takie wątpliwości istotnie występują,

3. Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez złamanie zasady dwuinstancyjności i nie przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji, poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym - wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty na podstawie art. 145 §1 pkt 1 a P.p.s.a. skarżący wnieśli o uchylenie skarżonego postanowienia w całości oraz wstrzymanie przez Sąd jego wykonania.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzają, iż przedmiotowa nieruchomość nie posiada żadnego dokumentu wskazującego jej stan techniczny czy rozkład pomieszczeń i ich przeznaczenie.

W zakresie zastrzeżeń co do stanu technicznego nieruchomości, zgłoszonych przez J. S., organ nie dokonał żadnych oględzin i nie sporządził żadnego protokołu w dniu przeprowadzonej kontroli. Organ nie wysłuchał świadków wnioskowanych zarówno przez J. S., jak i skarżących, na okoliczność potwierdzenia stanu nieruchomości i rzekomo przeprowadzonych prac adaptacyjnych.

Nałożenie obowiązku uzasadnione jest wówczas, gdy stan techniczny budzi uzasadnione wątpliwości. W sytuacjach standardowych wątpliwości te zwykle znajdują odbicie w jakichś widocznych wadach obiektu, stwierdzanych protokolarnie. Orzecznictwo sądowe kładzie nacisk na wykazanie przez organ, jakie konkretnie zastrzeżenia budzi dany obiekt. (vide : wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2011 r. IISA/GI1343/10).

Aktem notarialnym - umową darowizny z dnia [...] r. darczyńcy przekazali skarżącemu poddasze budynku, składające się z jednego pokoju na poddaszu użytkowym, nie określając jego powierzchni i ilości okien dachowych. Akt notarialny nie zawierał żadnej dokumentacji inwentaryzacyjnej, opierał się na zwykłych, nieprecyzyjnych oświadczeniach złożonych przed notariuszem. Faktycznie, już w dniu darowania, jedno wielkie pomieszczenie na poddaszu użytkowym było przedzielone szafami i lekkimi ściankami z płyty gipsowej, co dla współwłaścicieli A. i P. B. daje podstawę do stosowania nazewnictwa powstałych w ten sposób pomieszczeń - 2 pokoje, kuchnia i łazienka i nie kwalifikowało się - zgodnie z obowiązującym stanem prawnym - do konieczności zgłaszania tego faktu jakimkolwiek organom nadzoru budowlanego.

Jakiekolwiek prace remontowe prowadzone w nieruchomości stanowiącej współwłasność wykonywane były za zgodą i wiedzą oraz przy współudziale finansowym ówczesnych współwłaścicieli. Ma to szczególne odniesienie do przypisywanej A. i P. B. wymianie pokrycia dachowego. Pokrycie dachowe wymienione zostało nad częścią nieruchomości, zajmowaną aktualnie przez skarżących jak i J. S., a także wspólną klatką schodową. Poprzedni współwłaściciel I. B. ( siostra J. S. ) nigdy nie miała zastrzeżeń do zrealizowanych prac dotyczących wymiany pokrycia dachowego, a zatem w pełni je akceptowała.

Nieruchomość w [...] stanowi współwłasność A. i P. B., J. S. oraz Ż. i W. O., w częściach ułamkowych. Nieruchomość nie ma wyodrębnionych samodzielnych lokali mieszkalnych, a jej stan prawny wskazuje księga wieczysta o numerze [...].

W swojej treści księga wieczysta, nie wskazuje, który ze współwłaścicieli z jakiej części nieruchomości uprawniony jest do korzystania, dlatego skarżący złożyli wniosek o zniesienie współwłasności, aby w postępowaniu cywilnym dokonać zniesienia współwłasności i dokonać wykupu udziału we współwłasności należącego do J. S., z uwagi na brak jej zainteresowania stanem nieruchomości wspólnej. Złożenie wniosku o zniesienie współwłasności podyktowane było także sporami współwłaścicieli, którzy w przeszłości jak i aktualnie nie mogą dojść do porozumienia w kwestii posiadania konkretnych pomieszczeń oraz ich przeznaczenia. Z uwagi na zmiany pokoleniowe wśród współwłaścicieli, ich następcy prawni za każdym razem, w różnej formie (czy to aktu notarialnego, czy to postępowania spadkowego) otrzymują przede wszystkim udział ułamkowy w nieruchomości oraz niepełny, nieprecyzyjny lub zbyt szeroki opis nieruchomości do rzekomo "wyłącznego korzystania", bez konieczności składania oświadczeń w tym zakresie przez pozostałych współwłaścicieli, którzy zmieniają się z biegiem lat.

Nałożony przez organ obowiązek dostarczenia ekspertyzy dotyczyć ma części pomieszczeń strychowych oraz dachu. Brak jest zatem podstawy prawnej do obciążania obowiązkiem dostarczenia ekspertyzy wyłącznie państwa B., albowiem, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem, odpowiedzialność za stan techniczny budynku, za przeprowadzane przebudowy i remonty obciążają wszystkich współwłaścicieli.

Stąd też kierowanie obowiązku przedstawienia oceny technicznej do jednego tylko ze współwłaścicieli nie może być uznane za prawidłowe i jest niesprawiedliwe. Dopóki w postępowaniu cywilnym nie zostanie pomiędzy współwłaścicielami budynku przeprowadzony jego podział do użytkowania poprzez zniesienie współwłasności, to wszelkie prace budowlane, jak też korzystanie z części wspólnych, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, którzy odpowiadają także wspólnie za stan techniczny współwłasności. Dlatego też zobowiązanie do przedłożenia oceny technicznej wykonanych funkcjonujących instalacji oraz ewentualne zobowiązanie do usunięcia stwierdzonych uchybień i naruszeń skierowane może być tylko do wszystkich współwłaścicieli.

Niepokój skarżących budzi fakt kompletnego braku obiektywizmu w postępowaniu organu nadzoru budowlanego jako instytucji państwowej, która powołana została dla realizacji celów publicznych związanych z realizacją procesów budowlanych, a faktycznie, w tym konkretnym przypadku, jest narzędziem do realizacji planów nękania z powodu wzajemnych animozji współwłaścicieli nieruchomości.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

O oddalenie skargi wniosła również uczestniczka postępowania J. S.

Pozostali uczestnicy do skargi się nie ustosunkowali.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowo – administracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów przez organ administracji. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej Pp.p.s.a."). Legalność decyzji bada się więc zarówno pod względem formalnym jak też i materialno-prawnym przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego stanowi postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydane w oparciu art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 - zwaną dalej Prawo budowlane). Przepis ten zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy - Prawo budowlane zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno-budowanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda od właścicieli obiektów budowlanych lub inwestorów wykazania (udowodnienia) np. jakości wykonanych robót budowlanych, użytych materiałów budowlanych czy też stanu technicznego obiektu. W tym celu organ nadzoru budowlanego może zażądać do podmiotów wskazanych w art. 81 c Prawa budowlanego dostarczenia dokumentów określonych w tym przepisie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 2016/98 (niepubl.), stwierdził, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Obowiązek dostarczenia w odpowiednim terminie ocen technicznych obiektu budowlanego dotyczy zatem tak właścicieli (współwłaścicieli) danego obiektu jak i uczestników procesu budowlanego czyli konkretnego inwestora (inwestorów).

Jak wynika z akt postępowania, zostało ono wszczęte w "w sprawie robót budowlanych wykonanych przez państwa B. związanych z adaptacją części strychu budynku mieszkalnego w [...] na odrębne mieszkanie, bez pozwolenia właściwego organu".

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie zostało skierowane do A. i P. B. Na podstawie zebranego materiału, w szczególności aktu notarialnego z dnia [...] organ ustalił, że P. B., w ramach przysługującego mu udziału we współwłasności obiektu budowlanego posiada prawo do wyłącznego korzystania z pokoju usytuowanego na poddaszu oraz do zagospodarowania tego poddasza w celu dokonania nadbudowy i wyodrębnienia lokalu mieszkalnego. W sposób niesporny organ nadzoru budowlanego ustalił również, że skarżący dokonali zagospodarowania tego poddasza, dokonując jego przebudowy i rozbudowy, w tym przebudowy dachu i że prace te wykonali bez uzyskania wymaganego w tym wypadku pozwolenia na wykonanie tych robót budowlanych, a zatem także bez wymaganego nadzoru budowlanego osób uprawnionych do takiego nadzoru.

Wszczęte w tym przedmiocie postępowanie zmierza albo do zalegalizowania tych robót, w przypadku stwierdzenia ich zgodności z prawem, w tym z przepisami budowlanymi i techniczno – budowlanymi, tak pod kątem jakości tych robót prawidłowości przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych jak i użytych materiałów budowlanych lub też innego sposobu usunięcia skutków tej samowoli - w trybie przepisów art. 50, 51 Prawa budowlanego.

Oczywiście sam fakt stwierdzenia popełnienia samowoli budowlanej nie uzasadnia sam przez zastosowanie art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego. Może to mieć miejsce tylko w przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości.

Zawarte w ww. przepisie sformułowanie ustawowe "uzasadnione wątpliwości", wymaga uprzedniego stwierdzenia, że takie wątpliwości istotnie występują. Ze względu na fakt, że Państwo B. nie przedłożyli żadnych dokumentów związanych z przeprowadzonymi robotami budowlanymi (pozwolenie na budowę, dziennik budowy, zatwierdzony projekt budowlany itp.) o które wnioskował Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wszczynając postępowanie w przedmiocie popełnionej samowoli budowlanej, co oznacza również brak nadzoru osób uprawnionych w zakresie przeprowadzonych robót budowlanych, a nadto, że względu na okoliczność, iż działania w sprawie podjęto na skutek pisma J. S., zaniepokojonej stanem technicznym budynku po dokonanej rozbudowie i przebudowie poddasza, stwierdzić należy, iż uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego w sprawie istnieją, w szczególności w sytuacji, gdy roboty te dotyczyły też wymiany części połaci dachowej, co wymagało fachowej wiedzy budowlanej w zakresie konstrukcji budowlanych. Kwestie te mają szczególne znaczenie dla oceny, czy zastosowane rozwiązania i ich wykonanie są zgodne z warunkami technicznymi, które winien spełniać obiekt budowlany oraz sztuką budowlaną.

Należy mieć na uwadze, iż każda przebudowa i rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego, a w szczególności przeprowadzone zmiany konstrukcyjne powodują zmiany obciążeń. Nieprawidłowe ich przeprowadzenie może grozić katastrofą budowlaną.

Okoliczności tych organ nie może ustalić w oparciu jedynie o oględziny nieruchomości i przeprowadzonych robót. Wyeliminowaniu wątpliwości w tym zakresie służy właśnie uprawnienie organu wskazane w art. 81 c ust. 2.

Mając na uwadze, iż to skarżący byli sprawcami stwierdzonej przez organ samowoli budowlanej, lub są następcami prawnymi sprawców, a zatem są "uczestnikiem procesu budowlanego" w rozumieniu art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego oraz są stroną wszczętego postępowania w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych, Sąd uznał, iż obciążenie jedynie ich obowiązkiem z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego było w tym wypadku uzasadnione i nie narusza prawa.

Natomiast twierdzenie skarżących, iż została złamana zasada dwuinstancyjności określona w art. 15 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego jest niezrozumiałe, skoro skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji, zaś organ II instancji, rozpatrując ich zażalenie, wypowiedział się w przedmiocie danego zagadnienia, w ramach swoich kompetencji. Jak wskazano w treści postanowienia z dnia [...], nałożenie obowiązku dostarczenia przedmiotowej ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót budowlanych, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie kończy postępowania w sprawie, służy natomiast wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego, ma zatem dowodowy charakter. Postanowienie to bowiem stanowić będzie istotny dowód w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

W tym stanie rzeczy skargę – zgodnie z dyspozycją art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.