Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 949/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Mienie zabużańskie
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 790/15 w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 790/15) oddalił skargę H. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Wojewoda Małopolski na podstawie art. 7 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1090) oraz art. 104 K.p.a., po rozpoznaniu wniosku H. S. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. S. parcel wydzielonych z majątku [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej odmówił wnioskodawcy potwierdzenia tego prawa.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Minister Skarbu Państwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego majątki [...] były odrębnymi nieruchomościami, nawet jeżeli funkcjonalnie tworzyły jedną całość. Wnioskodawca wyraźnie i jednoznacznie wskazał zakres przedmiotowy wniosku. Dotyczył on m. in. potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości gruntowej [...]. We wniosku tym nie wskazano nieruchomości gruntowej [...], a zgłoszenie roszczenia o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nią nastąpiło po upływie ustawowego terminu z art. 5 ust. 1 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Skargę na powyższą decyzję złożył H. S., zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 6, art. 7, art. 8 i art. 80 K.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 K.p.a., art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 75 § 1 i § 2 oraz art. 76 § 1 i § 3 K.p.a. i art. 80, art. 6 w zw. z 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7, art. 77 i art. 8 K.p.a., art. 2 i art. 45, art. 5 i art. 7 Konstytucji, a także art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 oraz 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i art. 2, art. 7, art. 31 oraz art. 64 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do tej Konwencji.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ją za nieuzasadnioną. Opisując postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zostało ono wszczęte wnioskiem, w którym w siedmiu punktach wskazano, za jakie nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wnioskodawcy domagają się rekompensaty (tj. nieruchomości gruntowe: [...]). W piśmie wnioskodawców, które do organu wpłynęło 13 października 2009 r. w punkcie 2.II wskazano, że na dzień 1 września 1939 r. spadkobiercy posiadali nieruchomość gruntową [...]. Organ I instancji podzielił wniosek na kilka postępowań, którymi objął nieruchomości wymienione w obu pismach. Niniejsze postępowanie dotyczyło nieruchomości gruntowej [...].

Zdaniem Sądu I instancji, wnioskiem z dnia 19 grudnia 2008 r. nie objęto roszczenia o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości stanowiące majątek [...]. Z odpisów wyciągów hipotecznych z karty stanu majątkowego, własności i ciężarów m.in. majętności "[...], wydanych dnia 5 października 1934 r. i z dnia 27 września 1938 r. wynika, że wskutek uchwały lwowskiego c.k. Sądu krajowego z dnia 10 lipca 1886 r. wymienione na Karcie [...] parcele zostały wydzielone z majętności [...] zostały przeniesione do osobnego wykazu hipotecznego L.751. Natomiast pozostała majętność [...] objęta wykazem hipotecznym [...] otrzymała dla odróżnienia nazwę [...]. Do 1886 r. istniał majątek [...] objęty wykazem hipotecznym [...]. W 1886 r. majątek ten został podzielony w ten sposób, że z części parcel został utworzony majątek [...], który został przeniesiony do wykazu hipotecznego [...] zaś część parcel, która z majątku [...] pozostała w wykazie hipotecznym [...] otrzymała nazwę [...]. Istnienie obu tych majątków potwierdza także umowa o dział spadku po W. S. sporządzona we Lwowie 19 marca 1936 r. Tak więc po 1886 r. funkcjonowały dwa majątki powstałe z majątku [...] i wpisane były do dwóch odrębnych wykazów hipotecznych. Okoliczności te były znane także wnioskodawcom w dacie składania wniosku z 19 grudnia 2008 r., gdyż dysponowali oni ww. wykazami hipotecznymi, co potwierdziła wnioskodawczyni J. L. We wniosku z 19 grudnia 2008 r., sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika, z dawnego majątku [...] została zgłoszona tylko nieruchomość gruntowa [...]. Natomiast majątek [...], jako wydzielony z majątku [...], pojawia się dopiero w piśmie z dnia 13 października 2009 r., a więc po terminie zakreślonym w art. 5 ust. 1 ustawy. Zgłoszenie roszczenia po dniu 31 grudnia 2008 r. skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ to roszczenie wygasło. Takie rozstrzygnięcie zapadło w zaskarżonych decyzjach, a zatem decyzje te są zgodne z prawem.

Zdaniem Sądu nie można uznać, że wniosek z 19 grudnia 2008 r. dotyczył również nieruchomości [...]. Wyraźnie w tym wniosku wymieniono tylko część dawnego majątku [...], która po 1886 r. nosiła nazwę [...]. Co do tej nieruchomości, tj. [...], Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. potwierdził w całości prawo do rekompensaty.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "P.p.s.a.", oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył H. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1. art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 oraz ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polski, zwanej dalej "ustawą", poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do zaakceptowania w zaskarżonym orzeczeniu bezpodstawnego ograniczenia przez organ administracji potwierdzenia prawa do rekompensaty tylko co do części nieruchomości [...], pozostawionej poza granicami RP, przez poprzednika prawnego skarżącego, tj. z wyłączeniem nieruchomości gruntowej opisywanej jako [...], podczas gdy prawo do rekompensaty powinno obejmować także część majątku [...] opisywaną jako [...], stanowiąca integralną część całego majątku [...], co do którego złożono w sprawie stosowny wniosek i wykazano spełnienie wszelkich ustawowych przesłanek do potwierdzenia prawa do rekompensaty na gruncie przywołanych przepisów;

2. art. 2, art. 7, art 31 oraz art. 64 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do ww. Konwencji, poprzez ich niezastosowanie prowadzące do naruszenia podstawowych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zasady działania na podstawie i w granicach prawa, zapewnienia praw człowieka i obywatela, w tym ochronę dziedziczenia oraz zakazu ograniczenia obywatelowi praw skutkujące zaakceptowaniem w zaskarżonym orzeczeniu braku potwierdzenia prawa do rekompensaty za część majątku (nieruchomości) pozostawionego na Kresach Wschodnich przez spadkodawców skarżącego, co jest szczególnie rażące w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (z 08.11.1989 K 7/89, OTK 1989 Nr 1 poz. 8, SN uzasadnienie wyroku z 10.10.2003 II CK 36/02) oraz treści wyroku Wielkiej Izby ETPC w Strasburgu z 22 czerwca 2004 r. w sprawie skargi Broniowski przeciwko Polsce,

- naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art 5 ust. 1 ustawy, w zw. z art. 9 w zw. z art 61 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy a prowadzące do bezpodstawnego oddalenia skargi i przyjęcia, iż wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z dnia 19 grudnia 2008 r. dotyczył tylko części nieruchomości [...] pozostawionej poza granicami RP przez poprzednika prawnego skarżącego, tj. nie dotyczył nieruchomości gruntowej opisywanej jako [...], podczas gdy dotyczył on całego majątku [...] wraz z częścią opisywaną jako [...], stanowiącą integralną część majątku [...],

2. naruszenie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy a prowadzące do bezpodstawnego oddalenia skargi wskutek:

a) naruszenia w toku postępowania zasady legalizmu i praworządności, zasady podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, zasady przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

b) arbitralnego i pozbawionego jakichkolwiek podstaw odmówienia mocy dowodowej wszystkim dowodom pozytywnym dla stron z których bezsprzecznie wynika, że majątek "[...]", na który wskazano we wniosku z dn. 19.12.2008 r. był tożsamy z majątkiem [...], natomiast przyznanie wyciągom hipotecznym i umowie o dział majątku spadkowego po W. S. większej mocy dowodowej aniżeli innym dokumentom źródłowym pozyskanym od organów administracji publicznej, wobec czego ustalony został jako udowodniony negatywny dla strony stan faktyczny sprawy,

c) niewyczerpującego i fragmentarycznego rozpatrzenia materiału dowodowego, skutkującego błędnym ustaleniem okoliczności faktycznej w oparciu o wybiórczo wybrany i niekorzystny dla strony materiał dowodowy, podczas gdy z oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego pochodzącego z różnych okresów czasu i z różnych źródeł (zeznania świadków - źródła osobowe, dokumenty i publikacje, pisma urzędowe, dokumenty urzędowe, opinie rzeczoznawcy majątkowego) jednoznacznie wynika, że majątek "[...]" jest tożsamy z majątkiem [...], a ponadto z wniosku z dnia 19.12.2008 r., jak i kolejnych pism wnioskodawców w żadnej mierze nie wynika, jakoby ograniczyli oni swój wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za jakąkolwiek części majątku [...],

d) niezachowania zasady legalizmu i praworządności i nieuwzględnienie, w okolicznościach sprawy, słusznego interesu obywatela, jak też dokonanie interpretacji przepisów oraz subsumcji faktów do norm prawnych w sposób nie budzący zaufania obywateli do organów władzy publicznej, lecz w sposób rażący naruszający to zaufanie, także poprzez uznanie wbrew stanowisku wnioskodawcy, iż we wniosku z dnia 19.12.2008 r. wnosili o potwierdzenie prawa do rekompensaty wyłącznie za majątek [...], tj. bez nieruchomości [...], a nie za cały majątek [...],

3. naruszenie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art, 134 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 75 § 1 § 2 K.p.a. oraz art. 76 § 1 i § 3 kpa i 80 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy a prowadzące do bezpodstawnego oddalenia skargi wskutek niepopartego jakimikolwiek dowodami zakwestionowania zakresu przedmiotowego wniosku z dnia 19.12.2008 r.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2015 r. i przekazanie Wojewodzie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W uzasadnieniu kasacji podkreślono, że w świetle dokumentów i oświadczeń składanych w sprawie wolą wnioskodawców było łączne wystąpienie o całość majątków po ich wstępnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną jest związany jej granicami, o czym stanowi art. 183 § 1 P.p.s.a. Jednak niezależnie od tego, Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania badając, czy w sprawie występują przesłanki określone w art. 183 § 2 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności, zatem Naczelny Sąd Administracyjny mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy, należy stwierdzić, że zarzut ten jest niezasadny. Powołany art. 2 stanowi, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie wymogi określone w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia tego przepisu, albowiem podstawą prawną odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w postaci majątku [...] był przepis art. 7.ust.2 w zw. z art.5 ust.1 ustawy, a nie powoływany art. 2 ustawy. Zgodnie z powołanym art.5 ust.1 ustawy, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r., zaś art. 7 ust. 2 ustawy stanowi, że w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art.2, art.3 i art.5 ust.1 i 2 wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Mając na uwadze, że wniosek dotyczący nieruchomości [...] został złożony w dniu 13 października 2009 r. (data wpływu do organu) organ wydał decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty na podstawie art.7 ust.2 w zw. z art.5 ust.1 ustawy. Tym samym organ nie stosował art. 2 ustawy, a w konsekwencji nie wypowiadał się na temat przesłanek określonych w art. 2 ustawy. Stąd też zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ustawy jest niezasadny.

Chybiony jest także zarzut drugi skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 2, art. 7, art 31 oraz art. 64 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do ww. Konwencji, poprzez ich niezastosowanie. Powołane przepisy Konstytucji wyrażają zasady konstytucyjne, których naruszenia w procesie stosowania prawa skarga kasacyjna nie wykazała. Nie można też uznać, że zostały naruszone powołane postanowienia Konwencji.

Powołany w zarzucie wyrok Sąd Najwyższego z dnia 10.10.2003 r. dotyczył problematyki art.418 k.c., którego po utracie mocy wiążącej na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., nie można stosować do oceny skutków zdarzeń cywilnoprawnych, które miały miejsce od chwili jego wejścia w życie do chwili utraty mocy obowiązującej. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do tego powołanego w zarzutach wyroku SN, co sprawia, że odniesienie się do tego zarzutu jest niemożliwe, a w konsekwencji zarzut ten jest bezzasadny. Z kolei w powołanym w zarzucie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08.11.1989 r., K 7/89 Trybunał orzekł, że przepisy art. 10 zdanie pierwsze w związku z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53) w części zmieniającej art. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268) są niezgodne z art. 8 ust. 1 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Mając na uwadze, treść powołanego w zarzutach wyroku Trybunału Konstytucyjnego, oraz brak jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do powołanego wyroku, ustosunkowanie się do tego zarzutu jest niemożliwe. Jeśli zaś chodzi o powołany w zarzutach wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie Broniowski, to należy się zgodzić z poglądem zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że celem ustawy było ułatwienie dochodzenia roszczeń zaburzańskich. Nie można jednak niedostrzegać, że ustawa wprowadziła w art.5 ust.1 zasadę, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Tym samym zainteresowane strony dysponowały ponad trzyletnim okresem na złożenie stosownego wniosku, właśnie dlatego, że zebranie materiału dowodowego było utrudnione. Natomiast w niniejszej sprawie pierwszy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty skarżący złożył w dniu 19 grudnia 2008 r. i wniosek ten został uwzględniony, zaś wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczący nieruchomości [...] złożony został dopiero w dniu 13 października 2009r.

Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postepowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 art. 61 art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w powiązaniu z art. 134 § 1 P.p.s.a.

W przepisach tych wyrażone są zasady: zasada legalizmu (art. 6 K.p.a.), która obliguje organy do działania na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, zasada prawdy obiektywnej (art.7 K.p.a.), która nakłada na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia, konkretyzację tej zasady stanowi art. 77 § 1 K.p.a., zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art.8 K.p.a.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art.6 K.p.a.). Z kolei w art. 9 K.p.a. wyrażona została zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano ponadto, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy, którym jest fakt, że majątek [...] jako integralna część nieruchomości [...] był objęty wnioskiem skarżącego złożonym w 2008 r. Powyższe zarzuty są niezasadne, albowiem Sąd I instancji prawidłowo dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie oceny zebranego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń faktycznych. Sformułowany zarzut, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy, którym jest fakt, że majątek [...] stanowi integralną część majątku ziemskiego [...], jest błędny. Odmowa przyznania prawa do rekompensaty nastąpiła wyłącznie z powodu daty złożenia wniosku dotyczącego tych nieruchomości co nastąpiło w dniu 13 października 2009 r. a więc po terminie 31 grudnia 2008 r. Należy wyraźnie podkreślić, że postępowanie w sprawie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza że to strona określa treść i zakres wniosku. Organ jest powołany do badania jego zasadności w ramach swych kompetencji procesowych. Skarżący 19 grudnia 2008 r złożył wniosek, który nie dotyczył majątku [...]. W powołanym wniosku wyraźnie wskazano na nieruchomość [...]. Z niewątpliwych ustaleń organu wynika, że w 1886 r. majętność [...] podzielona została na dwie odrębne nieruchomości: [...].

Należy zatem stwierdzić, że ostateczną granicą czasową, do której wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogły być składane, czy też skutecznie modyfikowane poprzez wskazanie kolejnych nieruchomości, które nie były objęte pierwotnym wnioskiem jest ustalona przez ustawodawcę data 31 grudnia 2008 r. Warunkiem koniecznym do pozytywnego rozpatrzenia żądania w sprawie rekompensaty jest złożenie stosownego wniosku do dnia 31 grudnia 2008 r. Zachowanie tego terminu stanowi zatem dodatkową przesłankę, od której ustawodawca uzależnił możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia. Skoro termin na składanie powyższych wniosków ma charakter materialny, to oczywistym jest, że nie można go przywracać ani usprawiedliwiać skutków jego upływu, a tym samym okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu, nie mogą mieć znaczenia prawnego. Po upływie zakreślonego przez ustawodawcę terminu uprawnienia do skutecznego domagania się rekompensaty wygasają. Terminem prawa materialnego jest bowiem okres, w którym ma nastąpić całkowite ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach określonego stosunku materialnego. Jest to więc okres, który ustawodawca zakreśla dla osób uprawnionych do złożenia wyraźnego oświadczenia czy i w jakim zakresie domagają się oni zrealizowania przysługujących im praw podmiotowych. Jeżeli przepis wskazuje datę, do której osoby uprawnione mogły złożyć wniosek o przyznanie im rekompensaty, a świadczenie to przysługuje za konkretne nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Polski, to w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - oczywistym jest, że zainteresowani w zakreślonym terminie muszą uzewnętrznić nie tylko wolę skorzystania z przywilejów przyznanych im ustawą, lecz najpóźniej do dnia 31 grudnia 2008 r. zobowiązani byli wskazać, za jakie konkretnie nieruchomości żądają przyznania im rekompensaty (por. wyrok NSA 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 594/12). Dlatego też sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.