Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 337/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 e
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 30 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 64 e § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. ), dalej : u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia X na postanowienie Dyrektora [...]Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł, powstałych w toku prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] r. strona wniosła

o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. Dyrektor [...]Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...]r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł.

W zażaleniu na powyższe postanowienia skarżący wskazał, m. in., że nie uchylał się od obowiązków wobec ZUS. Nie otrzymywał informacji dotyczących należności z tytułu obowiązujących składek ZUS ani w przedmiocie kosztów egzekucyjnych.

Organ II instancji w uzasadnieniu postanowienia powołał się na przepis art. 64 e § 1 u.p.e.a, zgodnie z którym organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.

Zgodnie natomiast z § 2 art. 64 e koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest wstanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Organ podkreślił, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest uprawnieniem,

a nie obowiązkiem i pozostaje w sferze uznania administracyjnego. Co do zasady, to zobowiązany ponosi koszty egzekucyjne.

W przedmiotowej sprawie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]r. stwierdził, że skarżący jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne

i ubezpieczenie zdrowotne, a zadłużenie wraz z odsetkami za zwłokę, naliczonymi na dzień wydania decyzji, wynosi [...] zł.

Wobec zaległości wynikających z powyższej decyzji w dniu [...] r. wystawiono tytuły wykonawcze. Organ I instancji w dniu [...] r. skierował zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego.

Na skutek wniosku skarżącego, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. rozłożył na [...]raty zapłatę kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...] zł. Na dzień złożenia wniosku ([...] r. ) zaległość z tytułu kosztów egzekucyjnych wynosiła [...]zł.

Ponadto, ustalono w toku prowadzonego postępowania przed organem II instancji, że skarżący nie posiada zaległości z tytułu kosztów egzekucyjnych ( strona uregulowała należne koszty egzekucyjne wynikające z postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. ), zatem jest wobec niego prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości z tytułu składek ZUS.

Poza tym wskazano, że skarżący osiąga dochody w kwocie [...] zł miesięcznie ([...]). Jego miesięczne wydatki wynoszą natomiast [...] zł. Posiada majątek : [...].

Organ wskazał, że skarżący dysponuje miesięcznymi dochodami przekraczającymi miesięczne wydatki.

Zdaniem organu II instancji, w sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych wskazane w art. 64 e § 2 u.p.e.a.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji z dnia [...] r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] r.,

zarzucając naruszenie :

- art. 64 e § 1 u.p.e.a. poprzez niezasadne obciążenie strony kosztami egzekucyjnymi bez dokonania analizy jej sytuacji majątkowej

- art. 12 kpa w zw. z art. 37 § 1 pkt. 2 kpa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania ( od [...] r. )

- art. 9 kpa

- art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez dokonanie niewyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego.

Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

W niniejszej sprawie Dyrektor [...]Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

decyzją z dnia [...]r. stwierdził, że skarżący jest dłużnikiem

z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, a zadłużenie wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydanie decyzji wynosi [...] zł.

W dniu[...] r. wystawiono tytuły wykonawcze, a organ I instancji

w dniu[...] r. skierował zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji rozłożył na [...]raty zapłatę kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...] zł.

Na dzień złożenia wniosku ([...]r. ) zaległość z tytułu kosztów egzekucyjnych wynosiła [...] zł. Dyrektor [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł.

Organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia strony utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji wydały swoje postanowienia zgodnie

z obowiązującymi przepisami prawa.

Zgodnie z art. 64 e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.

Jak wynika zaś z § 2 art. 64 e koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest wstanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Organy zasadnie stwierdziły, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest uprawnieniem organu, istniejącym w ramach uznania administracyjnego. Nie jest to zatem obowiązek organu.

Organ podejmując swoją decyzję w tym zakresie winien jednak wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko, w szczególności dokonując analizy sytuacji finansowej strony zobowiązanej.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie organu II i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uzasadnione w prawidłowy sposób.

Organ II instancji dokonał odpowiedniej analizy sytuacji finansowej skarżącego. Wskazał, m. in., że skarżący osiąga dochody w kwocie [...] zł miesięcznie ([...]). Jego miesięczne wydatki wynoszą natomiast [...] zł. Posiada majątek: [...].

Zdaniem Sądu zatem, w przedmiotowej sprawie nie było wskazanych w treści § 2 art. 64 e u.p.e.a. przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Zasadnie organ II instancji uznał, że w sprawie nie stwierdzono nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku. Prowadzone jest bowiem postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległych składek ZUS. Jest to postępowanie skuteczne, co oznacza, że istnieją składniki majątkowe ( majątek nieruchomy i ruchomy ), mogące stanowić przedmiot takiego postępowania.

Zobowiązany nie wykazał, jak słusznie ocenił organ, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Wskazuje na to zarówno sytuacja finansowa skarżącego jak i wysokość spornych kosztów egzekucyjnych. Ponadto, co podkreślił organ, skarżący uregulował wymagane koszty egzekucyjne.

Organ trafnie uznał ponadto, w ocenie Sądu, że za umorzeniem nie przemawia ważny interes publiczny. Kategoria ta dotyczy bowiem sytuacji wyjątkowych, odnoszących się do pojęcia interesu publicznego. Taka wyjątkowa sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Organ zasadnie wskazał

w uzasadnieniu postanowienia, że co do zasady koszty egzekucyjne dotyczą należności związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w przedmiocie należności o charakterze publicznoprawnym. Wyjątki od zasady ponoszenia kosztów egzekucyjnych winny być w tym kontekście stosowane jedynie w nadzwyczajnych przypadkach.

W sprawie nie zaistniała ponadto kolejna przesłanka umożliwiająca umorzenie kosztów ( ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne ).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane zgodnie z prawem, w szczególności zgodnie

z art. 64 e § 1 i § 2 u.p.e.a.

Z tego względu Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).