Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1264/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i 2, uat. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Dnia 17 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 roku sprawy ze skargi T.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 sierpnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w Ł. z dnia [...] lipca 2015r., nr [...].

W sprawie ustalono, że w związku z wydaną w dniu [...] maja 2015 r. decyzją nr [...], wnioskiem z dnia 26 maja 2015 r. T. W. wystąpił o umorzenie lub o rozłożenie na raty wszelkich należności podlegających spłacie a wykazanych w w/w decyzji. Wniosek motywował bardzo trudną sytuacją materialną i rodzinną oraz tym, że jest jedynym żywicielem rodziny.

Pismem z dnia 16 czerwca 2015 r., na podstawie art. 64 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, T. W. został wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez złożenie dokumentów dotyczących pomocy publicznej. W tym samym dniu do wniosku zostały załączone niżej wymienione dokumenty:

- pismo z dnia 16.06.2015r., w którym pełnomocnik skarżącego, wniósł o umorzenie nieopłaconych składek oraz odsetek niepodlegających abolicji (w ramach pomocy de minimis) a w przypadku odmowy umorzenia wniósł o rozłożenie ich na raty w wysokości 200,00 zł. miesięcznie, płatne do 10-go dnia każdego miesiąca,

- oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis,

- formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, z którego wynika między innymi, że skarżący nie spełnia kryteriów do objęcia postępowaniem upadłościowym.

Z kolei w dniu 22 czerwca 2015 r., do Zakładu wpłynęło oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nie prowadzącej pełnej księgowości, z którego wynika, że skarżący jest żonaty, z tytułu prowadzonej działalności w 2012 r. osiągnął dochód w wysokości 3.492,15 zł., natomiast w 2013 r. poniósł stratę w wysokości 2.723,69 zł, a w 2014r. w wysokości 5.539,11 zł., na dzień 31 grudnia 2014 r., posiadał zobowiązania firmowe krótkoterminowe wobec ZUS, nie posiadał natomiast zobowiązań prywatnych, nie pracuje zarobkowo, nie pobiera emerytury ani renty, osiąga dochody z wynajmu (pokoi, mieszkania itp.) w wysokości 1.300,00 zł., nie osiąga dochodów z tytułu prowadzenia innej działalności gospodarczej, produkcji rolnej, prac dorywczych, alimentów i innych, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy, ponosi wydatki z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, energia, gaz, itp.) w wysokości 900,00 zł. oraz koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty) w wysokości 200,00 zł., nie ponosi innych wydatków, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która osiąga dochody w wysokości 1.300,00 zł. netto - umowa czasowa zawarta na okres od 8 czerwca 2015 r. do 26 czerwca 2015 r. oraz 26-letnim synem, który nie osiąga dochodów, jest współwłaścicielem (w 1/2 części) lokalu mieszkalnego nr 3, położonego w Ł. przy ul. A 14/24 o powierzchni 60 m2, nie posiada domu, gospodarstwa rolnego, innych nieruchomości i praw majątkowych, jest właścicielem sprzętu RTV i AGD, którego wartość wycenił na łączną kwotę 5.000,00 zł., nie posiada wierzytelności, nie znajduje się w likwidacji ani upadłości, prowadzi działalność na rynku lokalnym i nie jest eksporterem towarów i usług do innych państw członkowskich Unii Europejskiej, jako proponowany sposób uregulowania należności wskazał "umorzenie w ramach pomocy de minimis nieopłaconych składek i odsetek niepodlegających abolicji, a w przypadku odmowy umorzenia rozłożenie na raty powyższych należności w ramach pomocy de minimis".

W oświadczeniu nie wypowiedziano się odnośnie posiadanych przez skarżącego maszyn, urządzeń i środków transportu, polecenie przelewu / wpłata gotówkowa - dotyczy opłat kosztów egzekucyjnych - szt. 3, "komputerowa księga przychodów i rozchodów za 2015 r."., z której wynika między innymi, że w okresie od marca 2015 r. do maja 2015 r., z tytułu prowadzonej działalności skarżący osiągnął przychody w łącznej wysokości 7.463,42 zł. oraz poniósł koszty w łącznej wysokości 3.313,63 zł.

W celu rozpatrzenia wniosku Zakład przeprowadził z urzędu dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił, że zgłoszenia danych płatnika składek - osoby fizycznej na druku ZUS ZFA skarżący dokonał z dniem 1 stycznia 1999 r., 1 września 2000 r., 19 czerwca 2008 r., 29 marca 2011 r. i 23 marca 2015 r. Natomiast wyrejestrowania płatnika składek na druku ZUS ZWPA dokonał odpowiednio z dniem 1 sierpnia 2000 r., 19 czerwca 2006 r., 22 września 2010 r. i 1 stycznia 2015 r. Jest ponadto zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. We wspólności ustawowej małżeńskiej jest właścicielem nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 14, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...] - w księdze został dokonany wpis hipoteki przymusowej na rzecz ZUS z tytułu nieopłaconych składek w łącznej wysokości 8.511,90 zł. Należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i na Fundusz Pracy za okres od grudnia 2000 r. do maja 2002 r. i od maja 2006 r. do czerwca 2006 r., ubezpieczenie zdrowotne za miesiące listopad 1999 r., listopad 2003 r. i luty 2005 r., objęte są postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora [...] Oddziału ZUS w Ł..

W dniu [...] maja 2015 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. wydał decyzję nr [...], określającą warunki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na Fundusz Pracy za okres od grudnia 2000 r. do maja 2002 r. i od maja 2006 r. do czerwca 2006 r., natomiast na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2009 r. do lutego 2009 r., w której wskazał, że warunkiem umorzenia tych należności jest spłata należności niepodlegających umorzeniu.

W wyniku rozpatrzenia sprawy, w dniu 28 lipca 2015 r., Zakład wydał decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, na podstawie art. 28, art. 31 i art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2015 r., na podstawie przepisu art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek.

We wniosku podniósł, że powyższe podyktowane jest błędną interpretacją złożonych oświadczeń i dokumentów, być może pomyłki polegającej na uwzględnieniu cudzych dokumentów w jego sprawie, o czym świadczy fakt, że nie posiada on małoletnich dzieci ani drugiego mieszkania, a prowadzona działalność jest formą samozatrudnienia wynikającą z wykonywanego zawodu - nigdy nie zatrudniał pracowników.

Ponadto wskazano, że od początku prowadzenia działalności gospodarczej traktował ją jako alternatywę dla pozostawania osobą bezrobotną i nigdy nie zatrudniał pracowników (tzw. samozatrudnienie), zatem stawianie go w jednym szeregu z przedsiębiorcami, których działania mają na celu osiąganie dochodów z osobą jedynie w tej formie wykonującą swój zawód jest nieporozumieniem. Zdaniem skarżącego, dowodem tego jest fakt, że wielokrotnie podejmował zatrudnienie pełnoetatowe o ile łódzki rynek pracy dawał taką możliwość, co było o wiele bardziej korzystne niż samozatrudnienie na działalności. W świetle powyższego, nie ponosi odpowiedzialności za to, że przez tyle lat samozatrudnienie nie przyjęło formy ustawowej stawiając na równi zakłady produkcyjne i usługowe z wykonującymi dla nich pracę pracownikami. Skarżący podkreślił, że błędnie zinterpretowano dane z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, poprzez nieuwzględnienie ponoszonych kosztów - w 2013 r. wystąpiła strata w wysokości 2.723,60 zł., natomiast w roku 2014 w wysokości 5.539,11 zł. "Dochód z działalności gospodarczej jest liczony poprzez odjęcie od przychodu wykazanych kosztów".

Nadmienił ponadto, że informację o stanie majątkowym i rodzinnym przyjął pracownik ZUS w formie oświadczenia i nie wymagał od niego jakichkolwiek dokumentów potwierdzających to oświadczenie, dlatego nie dołączył do wniosku karty informacyjnej osoby bezrobotnej, dotyczącej żony, K. W., która pozostaje jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od ponad 5 lat. Nie wynajmuje mieszkania osobom trzecim. Posiadana własność czyli mieszkanie, w którym mieszka z rodziną nie zostało zakupione na rynku wtórnym, ale zostało wykupione od Urzędu Miasta w 1997 r. i jest obciążone hipoteką ZUS, w związku z czym nie może go sprzedać. W ocenie skarżącego celem ubezpieczeń społecznych nie są działania mające na celu pozbawienie płatnika jedynego mieszkania. Stałe niezbędne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, opłaceniem mediów oraz zakupem żywności i leków są dla jego rodziny dużym obciążeniem, co wykazuje oświadczenie majątkowe i dokumenty z urzędu pracy. W okresie od 23 marca 2015 r., do chwili obecnej opłaca składki ZUS, co stanowi znaczne obciążenie finansowe. W związku z przytoczonymi powyżej argumentami, skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie nieopłaconych składek lub rozłożenie ich na raty w sposób umożliwiający ich realne spłacenie - częściowe umorzenie.

W wyniku przeprowadzonego z urzędu dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że skarżący jest nadal zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jego żona, K. W., ostatnio, w okresie od 8 czerwca 2015 r. do 27 czerwca 2015 r., zgłoszona była do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, natomiast od dnia 3 lipca 2015r., zgłoszona jest do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba bezrobotna niepobierająca zasiłku. Syn skarżącego M. W. zgłoszony jest do ubezpieczeń jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, od dnia 3 sierpnia 2015 r.

W dniu 17 września 2015 r., pełnomocnik skarżącego zapoznała się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek i "celem sprostowania" poinformowała, że w złożonym w dniu 22 czerwca 2015 r., oświadczeniu o stanie rodzinnym błędnie wpisana została wartość dochodów z innych źródeł, tj. wpisano kwotę 1.300,00 zł., natomiast dochód ten wynosi 900,00 zł. i wynika z najmu terenu pod parking.

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. organ wskazał iż zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Opisał, kiedy zachodzi całkowita nieściągalności, zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy. Jednocześnie organ wskazał, że art. 28 ust. 3a, w związku z art. 32 ww. ustawy i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365), w uzasadnionych przypadkach przewiduje umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Celem rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku, organ dokonał ponownej analizy sytuacji materialno - finansowej i rodzinnej skarżącego. Reasumując organ stwierdził, że średni miesięczny dochód, przypadający na jednego członka trzyosobowego gospodarstwa domowego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych - tj. zakup żywności, opłaty za media, odzież i obuwie, ochrona zdrowia, higiena osobista, transport i łączność oraz pozostałe wydatki, przekracza minimum socjalne. Minimum socjalne przypadające na osobę w trzyosobowym gospodarstwie pracowniczym, na zaspokojenie w/w podstawowych potrzeb życiowych wynosi aktualnie 943,18 zł. W związku z powyższym organ uznał, że w przypadku osiągania dochodów na członka rodziny przekraczających kwotę minimum socjalnego, nie będzie spełniona przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Orgn wskazał, iż skarżący nie załączył do wniosku żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jego żona jest osobą niezdolną do pracy, bądź, że w jej przypadku stwierdzono przeciwwskazania do podjęcia i wykonywania pracy zarobkowej, co mogłoby w znacznym stopniu ograniczać lub trwale uniemożliwiać osiąganie dochodów, sama aktywnie poszukiwała lub poszukuje pracy - fakt zarejestrowana się żony w Powiatowym Urzędzie Pracy nie pozwala stwierdzić, czy miała ona lub ma problemy ze znalezieniem pracy. Ponadto organ wskazał, iż na Zakład został nałożony obowiązek dochodzenia należności z tytułu składek. Nie wystarczy jedynie wskazanie przez skarżącego na uciążliwość i trudności w zapłacie narosłych zobowiązań, gdyż winien on liczyć się z koniecznością zapłaty należności, ponieważ należy to do jego obowiązku, a odstąpienie od tego obowiązku ma charakter wyjątkowy.

W świetle powyższego organ uznał, że w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka zdefiniowana w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Nie mają również zastosowania przesłanki wynikające z § 3 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia.

Do wniosku nie zostały załączone żadne dokumenty, z których wynikałoby, że choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia skarżącego możliwości uzyskiwania dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia. Ponadto organ zauważył, że aktualnie skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, jego syn jest osobą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, natomiast żona zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna poszukująca pracy.

Organ uznał również, że nie została stwierdzona całkowita nieściągalność zdefiniowana w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto w stosunku do skarżącego nie ma zastosowania przesłanka wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dodatkowo organ zwrócił uwagę na uznaniowy charakter, uprawnień organów rentowych do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek.

Organ wyjaśnił ponadto, że za przedsiębiorcę uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym o charakterze niezarobkowym, bez względu na jego formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania. Z kolei zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 02.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami osoba prowadząca pozarolniczą działalność, jako płatnik składek ma ustawowy obowiązek opłacania składek za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zakończenia i nie jest uzależniony od osiągania dochodów czy też ponoszenia strat w związku z prowadzoną działalnością.

Biorąc pod uwagę to, że z załączonej do wniosku "komputerowej księgi przychodów i rozchodów za 2015 r.", wynika, że w okresie od marca 2015 r. do maja 2015 r., z tytułu prowadzonej działalności skarżący osiągnął przychody w wysokości 7.463,42 zł. i poniósł koszty w łącznej wysokości 3.313,63 zł., co stanowi, że średni miesięczny dochód osiągnięty przez Pana w tym okresie wyniósł 1.383,26 zł. brutto, organ uznał, że nie potwierdza się zarzut, iż błędnie zostały zinterpretowane przez Zakład dane zawarte w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.

Wskazano ponadto, że zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Ponadto organ podkreślił, iż dopiero wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego z dnia 17 września 2015 r., doprecyzowały wysokość i tytuł dochodów osiąganych z najmu terenu pod parking, nie zaś z wynajmu mieszkania.

Na powyższą decyzję T. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił nietrafność jego sytuacji materialnej, dokonanej w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Nie kierowano się ekonomicznymi parametrami jak minimum socjalne, koszty uzyskania przychodu, powszechnie dostępnymi w GUS. Wobec posiadanych zobowiązań wynikających z comiesięcznych zobowiązań finansowych takich jak czynsz, prąd i zakup leków nie jest w stanie regulować tak wysokich zobowiązań wobec ZUS. Skarżący dodał, że ze względu na poważne problemy zdrowotne zmuszony był zawiesić prowadzona działalność gospodarczą co wiąże się z brakiem przychodów z tytułu jej wykonywania. Nie jest w stanie wywiązywać się ze zobowiązań wobec ZUS bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniósł o uchylenie lub zmianę (skierowanie do ponownego rozpatrzenia) zaskarżonej decyzji

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wprawdzie obecna sytuacja finansowa skarżącego uniemożliwia jednorazową spłatę zadłużenia, jednakże może on wystąpić ponownie z wnioskiem o rozłożenie istniejącego zadłużenia na raty.

W piśmie procesowym z dnia 11 lutego 2016 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2015r. odmawiające T. W. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W ocenie sądu, organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Cytowany powyżej art. 28 ust. 1 u.s.u.s., dopuszcza zatem możliwość umorzenia w całości lub w części przez ZUS należności z tytułu składek, z uwzględnieniem ust. 2-4, gdzie wyodrębniono dwie podstawy i odpowiadające im przesłanki umorzenia. Do pierwszej zaliczono sytuacje, w których występuje całkowita nieściągalność należności (ust. 2 i ust. 3), jeżeli w wyniku egzekucji nie uzyska się efektywnych kwot, zmniejszających zobowiązanie dłużnika. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zawierającym upoważnienie do wydania przez właściwego ministra rozporządzenia do określenia szczegółowych zasad umarzania takich należności z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, sformułowano zalecenie w postaci brania pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki, w tym gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Tak więc uwzględniając powyższe regulacje, w orzecznictwie podkreśla się, że przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Do nich zalicza się także przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie. Przy ich umarzaniu należy więc zawsze oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09).

Podkreślić przy tym również należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 "u.s.u.s." lub art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek, nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji z umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

W kontekście przesłanek określonych w powołanym powyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem to strona w treści wniesionego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. ZUS w toku postępowania, powinien natomiast wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 K.p.a. Oczywistym jest jednak fakt, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o zaistniałych przeszkodach w spłacie zadłużenia.

Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 80 K.p.a., organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki.

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany wskazanymi powyżej zasadami określonymi w K.p.a., oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji podjął działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w oparciu o przedłożone dokumenty, wyjaśnił dochody i wydatki strony, jej możliwości zarobkowe, sytuację materialną, majątkową i rodzinną. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy rozważał możliwości uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ wziął pod uwagę cały zebrany materiał dowodowy zaś w uzasadnieniach swoich decyzji wskazano podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięć. Po analizie całego zebranego materiału dowodowego ZUS doszedł do przekonania, że nie istnieją przesłanki do stwierdzenia, iż skarżący nie jest lub nie będzie w stanie w przyszłości spłacić zaległości składkowe. Ocenie organu nie można postawić zarzutu dowolności. W ocenie sądu postępowanie przeprowadzono zgodnie z wymogami określonymi w art.7,8,9,11,77 § 1 i 80 K.p.a. a przyjęte rozstrzygnięcie zostało wystarczająco uzasadnione.

W niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w art.28 ust.3 ustawy z 13 października 1998r. W szczególności nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art.28 ust.3 pkt.5 u.s.u.s. Wobec T. W. prowadzone jest bowiem postępowanie egzekucyjne i organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku z którego można egzekwować należności. Skarżący jest współwłaścicielem w ½ lokalu mieszkalnego nr 3 położonego w Ł. przy ul. A 14/24 i na tej nieruchomości dokonano wpisu hipoteki przymusowej na rzecz ZUS z tytułu nieopłaconych należności składkowych.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że nie zostały spełnione przesłanki częściowej nieściągalności, o których mowa w art.28 ust.3a u.s.u.s. Szczegółowe przesłanki umorzenia zostały określone w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. W ocenie sądu trafna jest ocena ZUS, że nie spełniona została żadna z przesłanek określonych w wymienionym przepisie.

Jeżeli chodzi o przesłankę, o której mowa w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia to jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący prowadzi działalność gospodarczą przy czym w 2013r. poniósł stratę w wysokości 2723,69 zł zaś w 2014r. 5539,11 zł. Natomiast w okresie od marca do maja 2015r. osiągnął dochód w wysokości 4149,79 zł (1383,26 zł miesięcznie). Nadto osiąga dochód z wynajmu terenu pod parking – 900 zł miesięcznie. Żona skarżącego od 5 lat jest bezrobotna z wyjątkiem okresu do 8 czerwca 2015r. do 27 czerwca 2015r. kiedy to była zatrudniona na podstawie umowy o pracę i osiągnęła wynagrodzenie 1300 zł netto. T. W. mieszka wraz z żoną i synem, który od dnia 3 sierpnia 2015r. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Stałe miesięczne wydatki to 900 zł – czynsz, opłata za energię elektryczną, gaz i.t.p. oraz 200 zł – wykup leków, badania, wizyty lekarskie. Analiza dochodów osiągniętych przez rodzinę skarżącego wskazuje, że są one wyższe od minimum socjalnego (minimum to w gospodarstwie trzyosobowym wynosi 943,18 zł na 1 osobę).

Podkreślić należy, iż T. W. nie wyjaśnił dokładnie całej swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Wprawdzie to na organie administracji spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego lecz szczegółowe informacje dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej osoby ubiegającej się o umorzenie składek posiada jedynie wnioskodawca. To zatem strona winna szczegółowo wyjaśnić tę sytuację. Skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podniósł, że żona nie pracuje od 5 lat bez prawa do zasiłku (z wyjątkiem okresu od 8 czerwca 2015r. do 27 czerwca 2015r. kiedy to była zatrudniona) zaś od 3 lipca 2015r. jest zarejestrowana jako bezrobotna w urzędzie pracy. T. W. nie wyjaśnił jednak jakie wykształcenie i zawód posiada żona, czy wcześniej była zarejestrowana jako bezrobotna i czy poszukiwała jakiejś pracy przez okres 5 lat. Nie wiadomo zatem dlaczego żona skarżącego przez tak długi okres czasu nie była zatrudniona a mianowicie czy wynikało to z braku ofert pracy czy też z braku jej aktywności w poszukiwaniu zatrudnienia. Podkreślić należy, iż sytuacja na rynku pracy w Ł. jest trudna lecz jeżeli chodzi o zatrudnienie w charakterze pracownika fizycznego w różnych zawodach to istnieje szereg różnych ofert pracy o czym świadczą liczne ogłoszenia w prasie lokalnej czy w urzędach pracy. Kwestia braku zatrudnienia żony skarżącego od 5 lat jest tym bardziej istotna, że działalność T. W. przynosi straty od 2013r. (z wyjątkiem okresu od marca do maja 2015r.).

Nadto skarżący nie poinformował organu o podjęciu zatrudnienia przez syna od dnia 3 sierpnia 2015r. na podstawie umowy o pracę. Syn T. W. podjął pracę w czasie toczącego się postępowania administracyjnego lecz skarżący nie poinformował ZUS-u o tym fakcie ani o przyznanym wynagrodzeniu za pracę. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ rentowy ustalił ten fakt z urzędu na podstawie własnego systemu informatycznego.

Brak wyjaśnienia okoliczności pozostawania bez pracy żony skarżącego przez okres 5 lat oraz niepoinformowanie o podjęciu zatrudnienia przez syna skarżącego wskazuje, że T. W. nie wyjaśnił w pełni organowi rentowemu całej swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Okoliczności te świadczą, że skarżący przedstawił organowi tylko takie informacje, które byłyby dla niego korzystne w sprawie umorzenia jego zadłużenia składkowego. Okoliczność tę również należy uwzględnić przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji.

W przekonaniu sądu sytuacja materialna rodziny skarżącego jest trudna lecz organ rentowy słusznie uznał, że w sytuacji gdy osiągnięte dochody przekraczają minimum socjalne to nie została spełniona przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r.

W ocenie sądu nie została również spełniona przesłanka umorzenia wymieniona w § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby skarżący poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia uniemożliwiającego zapłatę składek.

W przekonaniu sądu nie została także spełniona przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało aby T. W. był niezdolny do pracy z powodu przewlekłej choroby lub musiał sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Zaznaczyć należy, że nawet w sytuacji spełnienia przesłanek o których mowa w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. nie oznacza to automatycznie konieczności umorzenia należności z tytułu składek. Mimo spełnienia takich przesłanek organ administracji może zatem odmówić uwzględnienia wniosku strony o umorzenie gdyż to do organu administracji należy, w ramach uznania administracyjnego, sposób rozstrzygnięcia sprawy. ZUS w takim przypadku winien jednak wskazać ważny interes publiczny przemawiający za odmowa uwzględnienia wniosku strony. (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007r. w spr. II GSK 141/07 – Lex nr 368197 i z 14 marca 2012r. w spr. II GSK 203/11 – Lex nr 1137911, wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2006r. w spr. III SA/Wa 495/06 – Lex nr 213825 i z 13 grudnia 2006r. w spr. III SA/Wa 2927/06 – Lex nr 306955).

W rozpoznawanej sprawie nawet gdyby przyjąć, ze spełniona została któraś z przesłanek z § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. to i tak należałoby uznać, że ważny interes publiczny przemawia przeciwko umorzeniu zaległości składkowych. T. W. jest w średnim wieku (ma 50 lat) a więc długi okres pracy zawodowej jest jeszcze przed nim. Działalność gospodarcza od 1 stycznia 2013r. do chwili obecnej przynosi mu straty (z wyjątkiem okresu od marca do maja 2015r.) lecz nie można z góry zakładać, ze działalność ta w przyszłości również będzie generować straty. Być może sytuacja się zmieni i działalność gospodarcza zacznie przynosić zyski w przyszłości. Być może również żona skarżącego podejmie jakieś zatrudnienie co poprawi sytuację materialną rodziny. Dodać także należy, iż syn skarżącego od dnia 3 sierpnia 2015r. podjął już pracę na podstawie umowy o pracę co poprawiło sytuację materialną rodziny. Umorzenie należności z tytułu składek to definitywna rezygnacja z odzyskania zaległości z tego tytułu. Umorzenie obecnie takich należności uniemożliwia organowi odzyskanie zaległości w przypadku ewentualnej poprawy w przyszłości sytuacji materialnej rodziny skarżącego czego nie można wykluczyć, Uzasadnione jest zatem przyjęcie wniosku, że umorzenie obecnie należności z tytułu składek byłoby przedwczesne.

Podnieść również należy jeszcze jeden aspekt sprawy. W sytuacji gdy działalność gospodarcza skarżącego od kilku lat przynosi jedynie same straty (z wyjątkiem okresu marzec – maj 2015r.) to należałoby się zastanowić nad sensem jej dalszego prowadzenia. Decyzja w tej kwestii należy oczywiście do skarżącego ale skoro T. W. od kilku lat jedynie "dokłada" do prowadzenia działalności zaś jego żona od 5 lat nigdzie nie pracuje (z wyjątkiem okresu 8 – 27 czerwca 2015r.) to należałoby się zastanowić na postawieniem takiego pytania. Przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie składek należy bowiem również zbadać realne możliwości uzyskania przez dłużnika dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 maja 2007r. w spr. II UK 216/06).

W ocenie sądu skarżący posiada taką możliwość. Jest osobą w średnim wieku, zdolną do pracy i posiadającą pewne doświadczenie zawodowe. Ma zatem możliwość podjęcia jakiegokolwiek innego zajęcia, które przynosiłoby mu stały dochód nawet jeżeli jest to dochód niewielki. Podkreślić należy, że minimalne wynagrodzenie za pracę w 2016r. wynosi 1850 zł. Wprawdzie jest to kwota niewysoka lecz stanowi ona dochód a nie stratę, jaką przynosi od kilku lat prowadzenie działalności gospodarczej przez T. W. Decyzja w tej kwestii jest ważną decyzją życiową i wymaga ona dogłębnego rozważenia. Nie można jednak jej pominąć przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie składek. W sytuacji materialnej w jakiej znajduje się T. W. a w szczególności posiadania dużego zadłużenia wobec ZUS i konieczności jego spłaty, jest rzeczą zrozumiałą, że powinien on rozważyć możliwość podjęcia takiego zajęcia, które przynosiłoby mu dochód i umożliwiało chociażby częściową i ratalną spłatę zaległości. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby skarżący podjął próbę znalezienia jakiegokolwiek innego zajęcia, które przynosiłoby dochód. Ten aspekt sprawy również należy uwzględnić przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie składek.

Instytucja umorzenia należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy. W każdej tego typu sprawie należy brać pod uwagę zarówno interes wnioskodawcy jak i interes społeczny. Sądowi w obecnym składzie z urzędu znane są tego rodzaju sprawy rozpoznawane w tutejszym sądzie gdzie wnioskodawcami są na ogół ludzie starsi, schorowani, często posiadający orzeczenia o co najmniej częściowej niezdolności do pracy, którzy większość swoich skromnych dochodów wydają na lekarstwa, bez żadnego zawodu i praktycznie nie mający perspektyw na znalezienie jakiejkolwiek pracy z uwagi na wiek i stan zdrowia. Uzasadnia to umorzenie ich zadłużenia gdyż w zasadzie nie ma możliwości aby zaległości te zostały spłacone. W przypadku skarżącego żadna z wymienionych okoliczności nie występuje.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że nie miała miejsce sytuacja całkowitej nieściągalności, o której mowa w art.28 ust.3 s.u.s. ani tez częściowej nieściągalności określona w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Organ administracji w sposób wszechstronny rozważył cały zebrany materiał dowodowy w kontekście przepisów regulujących zasady umarzania należności z tytułu składek. Wyjaśnił dlaczego wniosek skarżącego nie został uwzględniony zaś ocenie organu, w ramach uznania administracyjnego, nie można postawić zarzutu dowolności. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę T. W.

ds