Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 515/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 90, art. 106, art. 15
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...]. o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] D. R. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...]. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za [...] w wysokości [...].

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że D. R. prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej paliw stałych, ciekłych, gazowych oraz produktów pochodnych. W dniu [...] strona złożyła w Urzędzie Skarbowym w S. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT - 7 za [...]. Następnie w dniu [...] D. R. złożył korektę deklaracji za wyżej wymieniony miesiąc, w której wykazał, że podatek należny wynosi [...], podatek naliczony [...], w związku z powyższym wykazał zobowiązanie podatkowe w wysokości [...].

W wyniku kontroli pracownicy Urzędu Skarbowego w S. ustalili, że skarżący w ewidencji zakupu za [...] oraz w deklaracji podatkowej VAT - 7 za ten miesiąc uwzględnił faktury VAT wystawione za zakup oleju napędowego

w łącznej ilości [...] litrów wystawione przez firmę "X" w G. Wskutek przeprowadzonych czynności sprawdzających ustalono, że wyżej wymieniona firma nie istnieje. Powyższy fakt został także potwierdzony przez Urzędy Skarbowe w Z. i w G., które poinformowały, iż w ich ewidencjach nie figuruje podmiot o nazwie "X".

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego

w S, mając na uwadze art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a oraz art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535) jak i przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

27 kwietnia 2004 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy

o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 970) uznał, iż [...] kwestionowanych faktur VAT z [...], wystawionych przez wspomnianą firmę na łączną kwotę [...], nie stanowi dla podatnika podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Stosownie do przytoczonych przepisów podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Natomiast przez kwotę podatku naliczonego należy rozumieć sumę kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów

i usług. Organ podatkowy wskazał, iż w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi, wystawionymi przez podmiot nieistniejący, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

W zaistniałej sytuacji, D. R. ujmując kwestionowane faktury

w ewidencji zakupu, a następnie rozliczając je w deklaracji podatkowej VAT - 7 za [...], zawyżył podatek naliczony o kwotę [...]. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik wyżej wymienionego Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia [...], określił D. R. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] w wysokości [...].

W dniu [...] strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania

w przedmiotowej sprawie. D. R. poinformował, iż w związku z wystawieniem przez nieistniejący podmiot faktur złożył doniesienie do Prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez firmę "X". Skarżący dodał również, iż Komenda Miejska Policji w S. prowadzi postępowanie mające na celu ustalenie miejsca prowadzenia działalności przez wyżej wymienioną firmę, a także wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Strona stwierdziła, iż przedmiotowym zobowiązaniem podatkowym powinna być obciążona firma wystawiająca faktury. Ponadto wskazał, iż posiada pokwitowania otrzymania należności za faktury, w związku z czym dla niniejszego postępowania, istotne jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organy ścigania.

Po rozpatrzeniu odwołania i przeanalizowaniu materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do jej uchylenia w świetle obowiązujących przepisów prawa. Organ odwoławczy podzielając stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., jednocześnie podkreślił, iż ustawodawca uznając fakturę za podstawowy dokument stwierdzający nabycie towarów i usług, określił wymogi formalne jakim ten dokument powinien odpowiadać. Ponadto wskazał, iż Minister Finansów określił zasady wystawiania faktur, sposób ich przechowywania oraz listy towarów i usług do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatków od towarów i usług, określił również podmioty uprawnione do wystawiania faktur VAT. Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

27 kwietnia 2004 roku ( Dz.U. nr 97, poz. 971) do wystawienia faktur oznaczonych jako "Faktura VAT" uprawnieni są zarejestrowani podatnicy jako podatnicy czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej. Dyrektor przyznał rację organowi pierwszej instancji, który uznał, iż w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi, wystawionymi przez podmiot nieistniejący, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Organ odwoławczy podkreślił, iż prawo dokonania obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest przywilejem, z którego podatnik może skorzystać po spełnieniu przez niego określonych warunków. Jak wskazał organ dobra wiara podatnika przy zawarciu transakcji nie ma wpływu na wymiar podatku od towarów

i usług oraz możliwości obniżenia podatku należnego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, bowiem ustawa nie łączy skutków prawnych w zakresie obowiązków i praw podatnika z dobrą lub złą wiarą nabywcy. Jak zauważył organ podatkowy, w interesie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest sprawdzenie wiarygodności kontrahentów, czego skarżący nie uczynił.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie za nietrafne uznał również żądanie podatnika obciążenia firmy "X" ustalonym zobowiązaniem podatkowym. Jak słusznie uzasadnił organ, nabywca towarów i usług może potrącić tylko podatek uiszczony przez zbywcę. Nieuiszczony podatek obciążą nabywcę, nawet jeśli działał w dobrej wierze.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. odniósł się również do sugestii D. R., dotyczącej istotnego znaczenia dla niniejszego postępowania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Komendę Miejską w S. i Prokuraturę Rejonową w S. Organ uznał, iż postępowanie prowadzone przez Prokuraturę i Policję jest odrębnym postępowaniem i nie ma wpływu na ocenę przesłanek, stanowiących podstawę określenia prawidłowej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc [...]. Jak zaznaczył organ podatkowy przedmiotem postępowania karnego jest ustalenie czy zostało popełnione przestępstwo w związku z wystawieniem faktur VAT przez nieuprawniony podmiot.

D. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. wniósł o uchylenie wydanej decyzji w całości i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżący ponownie powołał się na zdarzenia o których napisał w odwołaniu, ponadto podniósł, iż nie mógł podejrzewać, że firma nie dopełni płatności podatku VAT. Strona podkreśliła, iż jest osobą uczciwą i prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "Y" i z uwagi m. in. na publiczne posługiwanie się swoim nazwiskiem nie miał zamiaru postępować nieuczciwie. Skarżący wskazał, iż gdyby chciał dopuścić się oszustwa, wówczas zrobiłby to w celu polepszenia warunków bytowych swojej rodziny, a nie narażając ją na stratę mieszkania zajmowanego przez niego wraz z [...] dzieci i [...] wnuków.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, bowiem nie można organom skarbowym skutecznie zarzucić, że przy wydawaniu decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub postępowania podatkowego.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd ustalił, że D. R. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej paliw stałych, ciekłych, gazowych oraz produktów pochodnych, w dniu

[...] złożył w urzędzie skarbowym deklarację dla podatku od towarów i usług VAT - 7 za [...]. Następnie skarżący złożył korektę tej deklaracji i wykazał zobowiązanie podatkowe w wysokości [..] (wskazując, iż podatek należny wynosi [...] a podatek naliczony [...]).

W wyniku kontroli pracownicy Urzędu Skarbowego w S. ustalili, że skarżący w ewidencji zakupu za [...] oraz w deklaracji podatkowej VAT - 7 za ten miesiąc uwzględnił [...] faktur VAT wystawionych przez firmę "X" w G. za zakup oleju napędowego w łącznej ilości [...] litrów, na łączną kwotę netto [...], co do których łączny podatek VAT wynosił [...]. Ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów wynika, że wyżej wymieniona firma, wystawiająca przedmiotowe faktury, nie istnieje. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, iż skarżący zaniżył podatek należny o kwotę [...].

Podatek od towarów i usług, będący podatkiem od wartości dodanej, jest podatkiem, którego zasadniczą cechą konstrukcyjną jest ustanowione prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

W myśl art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku

o podatku od towarów i usług podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Natomiast przez kwotę podatku naliczonego należy rozumieć sumę kwot podatku określonych

w fakturach, otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Realizacja prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony następuje w momencie obliczenia przez podatnika podatku i wyrażona jest

w deklaracji podatkowej, jaką podatnik obowiązany jest składać.

Wyżej wymieniona ustawa nakłada również na podatnika obowiązek prowadzenia ewidencji zawierającej: kwoty określone w art. 90 (kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego), dane niezbędne

do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej(...).

Ponadto w art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług wskazano,

iż podatnicy o których mowa w art. 15 (czyli osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, zdefiniowaną w ust. 2 tego przepisu, bez względu na cel

i rezultat takiej działalności) są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą

w szczególności dokonanie sprzedaży, datę jej dokonania, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy(...).

Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 roku w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług,

do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług

(Dz.U. nr 97, poz. 971) do wystawienia faktur oznaczonych jako "Faktura VAT" uprawnieni są zarejestrowani podatnicy jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej. A zatem zobowiązanym do wystawiania faktur VAT jest wyłącznie podmiot do tego uprawniony, tj.: posiadający NIP nadany na mocy decyzji właściwego urzędu skarbowego - zgodnie z art. 2 ustawy z dnia

13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników

(Dz. U. Nr 142, poz. 702 ze zm.), będący podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik podatku od towarów i usług.

Należy mieć również na uwadze to, iż Minister Finansów w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w rozporządzeniu w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 27 kwietnia 2004 roku (Dz.U. Nr 97, poz. 970) w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, wskazał, iż w przypadku gdy sprzedaż towarów została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi, wystawionymi przez podmiot nieistniejący, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Jak wynika z powyższego w podatku od towarów i usług faktury VAT pełnią podstawową rolę. Dokumenty te stanowią potwierdzenie dokonania sprzedaży zawartej transakcji, są podstawą do zaewidencjonowania zdarzenia gospodarczego, stanowią podstawę dla nabywcy towaru do odliczenia podatku naliczonego. W polskim systemie opodatkowania podstawę opodatkowania stanowi pełny obrót, jednakże od podatku obliczonego od takiej podstawy opodatkowania, podatnik ma prawo odjąć podatek naliczony przez dostawców towarów, które zostały wykorzystane przy prowadzeniu działalności opodatkowanej. Jednakże nabywca towarów może skorzystać z tego uprawnienia o ile sprzedający odprowadzi podatek VAT do budżetu państwa.

Podatnik ma prawo do skorzystania z możliwości obniżenia podatku należnego, po spełnieniu warunków ściśle określonych w ustawie. Jednakże na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że te warunki zostały spełnione. Skarżący D. R. nie miał prawa odliczyć podatku naliczonego z [...] faktur VAT, które zostały wystawione przez nieistniejącą firmę "X". Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w S. nabywca towarów może odliczyć tylko podatek uiszczony przez zbywcę. Nieuiszczony podatek obciąża nabywcę towarów, nawet jeśli działał w dobrej wierze. Ustawodawca w art. 107 ustawy o podatku od towarów i usług przewidział możliwość sprawdzenia wiarygodności kontrahenta poprzez zwrócenie się nabywcy do wystawiającego fakturę z pisemnym żądaniem udostępnienia do wglądu oryginału lub uwierzytelnionego notarialnie odpisu potwierdzenia zgłoszenia rejestracyjnego lub pisemnego potwierdzenia złożenia deklaracji podatkowej, w której została ujęta faktura, w terminie 14 dni.

Ponadto, skarżący mógł zwrócić się do właściwego urzędu skarbowego

o potwierdzenie zarejestrowania kontrahenta jako podmiotu gospodarczego. Mając na uwadze, to że transakcja nie była jednorazowa i opiewała na wysokie kwoty, skarżący powinien zachować szczególną ostrożność przy wyborze kontrahenta.

Co do zarzutu skarżącego, iż na zmianę zaskarżonej decyzji może mieć wpływ wynik postępowania prowadzonego przez Prokuraturę i Policję, należy przyznać rację organowi podatkowemu, który słusznie zauważył, iż jego przedmiotem jest ustalenie czy zostało popełnione przestępstwo w związku z wystawieniem faktur VAT przez nieuprawniony podmiot i nie ma ono wpływu na ocenę przesłanek, stanowiących podstawę określenia prawidłowej kwoty zobowiązania w podatku

od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna

z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga z braku podstaw do uwzględnienia, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.