Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 851/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 36s ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: par. 8 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 60 poz 373
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły  lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. B. na zarządzenie Burmistrza Miasta [...] z dnia 6 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora gimnazjum 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. zasądza od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącej J. B. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2016r., nr [...] Burmistrz Miasta unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr [...] w R. wszczęty na podstawie zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta z dnia 22 kwietnia 2016r. oraz zarządził ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego.

W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że zgodnie z treścią § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 ze zm.) organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.

Organ wyjaśnił, iż konkurs na dyrektora Gimnazjum Nr [...] odbył się w dniu 23 maja 2016 r. i do tego konkursu przystąpiły cztery osoby. Podczas przesłuchiwania pierwszych dwóch kandydatów Komisja Konkursowa obradowała bez żadnych zakłóceń. Każdy z kandydatów posiadał określony przez Komisję Konkursową 15 minutowy czas wypowiedzi. Natomiast podczas przedstawiania koncepcji przez trzeciego z kandydatów do sali wtargnęła osoba fizyczna przerywając wypowiedź kandydata, jak i posiedzenie Komisji, czym zakłóciła jej przebieg. Osoba ta domagała się uczestnictwa w obradach pracy Komisji i przyznania jej prawa do przysłuchiwania się wypowiedzi tego kandydata. Przewodniczący Komisji zarządził wówczas przerwę. Po 20 minutach wznowiono posiedzenie Komisji i na salę ponownie poproszono kandydatkę, która kontynuowała przedstawienie swojej koncepcji funkcjonowania Gimnazjum Nr [...].

W dniu 25 maja 2016 r. wpłynęło pismo kandydatki, której na skutek zaistniałego zdarzenia przerwano prezentowanie koncepcji. W piśmie tym kandydatka podniosła, iż zdarzenie to uniemożliwiło jej zaprezentowanie koncepcji w sposób prawidłowy, zwięzły i logiczny. Powodem było agresywne zachowanie Pani, która domagała się obecności w tym konkursie. W ocenie organu prowadzącego przerwa w obradach mogła wywołać u kandydatki obawy co do dalszego przebiegu i sposobu pracy Komisji Konkursowej oraz zagwarantowania jej warunków w jakich mogłaby prezentować przedmiotową koncepcję, które odpowiadałyby warunkom zapewnionym przez komisję pozostałym kandydatom. Incydent ten mógł u kandydatki znacznie wpłynąć na sposób dokonywania przez nią prezentacji. Potwierdza to przeprowadzona analiza protokołu z posiedzenia komisji, jak i pisemna opinia przewodniczącego komisji konkursowej. W związku ze znacznym zakłóceniem pracy komisji i uniemożliwieniem jednemu z kandydatów przedstawienia koncepcji na takich samych zasadach, jak w przypadku pozostałych kandydatów organ prowadzący szkołę podniósł, iż nie została zachowana zasada równego traktowania uczestników konkursu co do czasu wypowiedzi, jak i warunków podczas prezentowania koncepcji.

Doszło zatem do nieprawidłowości w przebiegu konkursu, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Zdaniem organu obie te przesłanki wystąpiły jednocześnie.

Na powyższe zarządzenie skargę wniosła J. B., zarzucając mu naruszenie § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. W uzasadnieniu skargi wskazała, że do konkursu, który odbył się w dniu 23 maja 2016r. stanęło czworo kandydatów na stanowisko Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w R. Wśród nich była skarżąca oraz H. B.. Przyczyną unieważnienia konkursu przez Burmistrza było zakłócenie jego przebiegu wskutek wtargnięcia osoby trzeciej na salę w której odbywał się konkurs. Sytuacja ta według Burmistrza miała ujemny wpływ na sposób dokonania prezentacji przez jedną z kandydatek – H. B. i doprowadziła do naruszenia zasady równego traktowania kandydatów.

Zdaniem skarżącej przybycie na salę obrad komisji osoby trzeciej i zarządzenie przerwy w obradach nie mogło mieć wpływu na prezentację kandydatki. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że H. B. uzyskała 2 głosy członków Komisji, zaś pozostali kandydaci, którzy prezentowali swe kandydatury po przerwie nie otrzymali żadnych głosów. Skarżąca wskazała, że jej zdaniem nie występuje jakikolwiek związek funkcjonalny między wtargnięciem osoby trzeciej na salę obrad komisji, a wynikiem konkursu. Po przerwie kandydatka H. B. mogła bez żadnych zakłóceń kontynuować swą prezentację. Trudno przerwę uznać, za wystarczający powód do unieważnienia konkursu tym bardziej, że zarządzenie przerwy może nastąpić wskutek różnorakich zwykłych zdarzeń życia codziennego. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że nie wniesiono żadnych uwag do protokołu komisji konkursowej z dnia 23 maja 2016r., a zatem żaden z 9 członków komisji nie miał wątpliwości co do prawidłowości przebiegu konkursu. Subiektywne odczucia i wątpliwości kandydatki nie mogą, zdaniem skarżącej stanowić podstawy do podważenia ważności prawidłowo przeprowadzonego konkursu. Zarządzenie przerwy wskutek wejścia osoby trzeciej na salę nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik konkursu i nie stanowiło nieprawidłowości uzasadniającej unieważnienie wyniku konkursu.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta R. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę zakwestionowano interes prawny skarżącej w zaskarżeniu uchwały o unieważnieniu konkursu. Zdaniem Burmistrza skarżąca nie wykazała naruszenia prawa, mającego bezpośredni wpływ na jej sytuację prawną. Już z tego powodu skarga powinna zostać oddalona. Z ostrożności procesowej w odpowiedzi na skargę podniesiono także, że w protokole posiedzenia komisji konkursowej odnotowano bezsporny fakt wtargnięcia osoby trzeciej na salę w której odbywało się posiedzenie. Miało to miejsce w trakcie prezentacji koncepcji przez jedną z kandydatek H. B.. Wcześniej kandydatka została poinformowana o tym, że ma czas 15 minut na przedstawienie koncepcji. Jednakże po ośmiu minutach nastąpiła przerwa w prezentacji i po dwudziestominutowej przerwie kandydatka mogła kontynuować prezentację. W dniu 25 maja 2016r. do Burmistrza wpłynęła skarga kandydatki – H. B., która wskazała na to, że zdarzenie które miło miejsce w toku konkursu wywołało u niej stres i zdenerwowanie, mające przełożenie na sposób przedstawienia koncepcji. Znalazła się zatem w odmiennej sytuacji niż inni kandydaci. Zdarzenie to zdezorganizowało pracę komisji, co mogło mieć wpływ na ocenę przedstawianej przez nią koncepcji. Burmistrz, po analizie postępowania konkursowego podzielił zarzuty H. B. i uznał, że zaistniałą sytuacja doprowadziła do uniemożliwienia jej przedstawienia koncepcji na takich samych zasadach jak w przypadku innych kandydatów. Doszło zatem do nieprawidłowości, które zdeterminowały wynik konkursu w stopniu uzasadniającym jego unieważnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu podniesionego w odpowiedzi na skargę, dotyczącego braku naruszenia interesu prawnego po stronie skarżącej, legitymującego ją do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie Burmistrza w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. Zarzut ten jest bezpodstawny. Skarżąca wygrała konkurs, który unieważniono zaskarżoną uchwałą. Art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 poz. 2156 ze zm.) stanowi, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu, oraz że kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora.

Zatem skarżąca, jako kandydatka na dyrektora szkoły wyłoniona w drodze konkursu miała prawo żądać, by powierzono jej stanowisko dyrektora. To prawo zostało naruszone w drodze zaskarżonego zarządzenia, którym unieważniono konkurs, z którego wyprowadzała swe prawo do objęcia stanowiska dyrektora. Niewątpliwie zatem doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ocenie w ramach niniejszego postępowania podlegało natomiast to, czy naruszenie to znajdowało oparcie w przepisach prawa, czy też nie.

Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60 poz. 373 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem stanowi, że organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia:

1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;

2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;

3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1;

4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.

Z treści § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 8 kwietnia 2010 r. wynika, że unieważnienie konkursu na tej podstawie winno nastąpić, jeżeli po pierwsze, stwierdzono nieprawidłowości (inne niż wymienione w pkt 1-3) w szeroko rozumianym postępowaniu konkursowym, po drugie, ustalono, że nieprawidłowości te mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Obie te przesłanki muszą przy tym zachodzić jednocześnie. Ustalenia, czy takie okoliczności miały miejsce i ich ocena, należą do organu prowadzącego szkołę, ale nie mogą mieć one charakteru dowolnego i arbitralnego. Powinny być one szczegółowo wywiedzione i należycie uargumentowane w uzasadnieniu zarządzenia o unieważnieniu konkursu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2016r. sygn. akt I OSK 278/16).

Zdaniem sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę unieważnione zaskarżonym zarządzeniem postępowanie konkursowe nie było obciążone nieprawidłowościami, mogącymi mieć wpływ na wynik konkursu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że pojawienie się na sali, w której odbywało się posiedzenie komisji konkursowej osoby trzeciej, nieupoważnionej do udziału w posiedzeniu zostało słusznie uznane za zdarzenie uzasadniające zarządzenie przerwy w pracach komisji.

Po wznowieniu pracy komisji kandydatka, której prezentację przerwano miała pełne prawo, by zwrócić się z prośbą do komisji o wyjaśnienie ile czasu pozostało jej do wykorzystania, ewentualnie nawet o to, by umożliwiono jej ponowne rozpoczęcie prezentacji. W protokole posiedzenia komisji konkursowej brak jest jakiejkolwiek informacji o tym, by tego rodzaju pytania, czy prośby ze strony H. B. padły. Zresztą ani z jej pisma kierowanego do Burmistrza, ani z pisma przewodniczącego komisji nie wynika, by takie pytania zadano lub, by zwrócono się z taką prośbą.

Podkreślenia wymaga, że o stanowisko dyrektora szkoły ubiegają się wysoko kwalifikowani nauczyciele, którzy z założenia posiadać powinni umiejętność właściwego zachowania, także w sytuacji w pewnym stopniu niespodziewanej i nietypowej. W rozpatrywanym przypadku kandydatka, której prezentacja została przerwana nie domagała się sprecyzowania ilości pozostałego jej po przerwie czasu, ani nie wnosiła o przerwanie konkursu, ani o umożliwienie jej powtórzenia prezentacji. Natomiast po dwóch dniach i po ogłoszeniu wyniku konkursu zgłosiła zastrzeżenia oparte na jej subiektywnych odczuciach związanych z przebiegiem konkursu i wpływem zakłócenia jego przebiegu na dokonywaną prezentację.

Procedura konkursu na stanowisko dyrektora szkoły powinna mieć charakter spójny i skoncentrowany w czasie. Dopuszczenie do tego, by zgłaszane dopiero po zakończeniu konkursu zastrzeżenia jego uczestnika, dotyczące jego emocji i samopoczucia, miały być uznane za nieprawidłowości mające wpływ na wynik konkursu, prowadziłoby do poddania rozstrzygnięcia zbyt daleko posuniętemu i dlatego niedopuszczalnemu z punktu widzenia ochrony transparencji konkursu, uznaniu organu prowadzącego szkołę.

Uznać należało zatem, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisu § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.

W tym stanie sprawy sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania, wobec uwzględnienia skargi, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.