Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 829/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74f par. 1, art. 74h par. 14, art. 74h par. 12, art. 80 par. 2, art. 74e par. 2-4, art. 74 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1796
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi P.B. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] marca 2018 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego powołana zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2017 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 179 i z 2018 r. poz. 110 dalej "Komisja II"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2017 r. poz. 229 dalej "pon") po rozpatrzeniu odwołania P. B. (dalej "Skarżący" lub "zdający"), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego (dalej "Komisja I").

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Komisja II wyjaśniła, iż wskazaną wyżej uchwałą został ustalony negatywny wynik z egzaminu notarialnego - zdający z pierwszego projektu aktu notarialnego otrzymał ocenę dostateczną z drugiego projektu aktu notarialnego ocenę niedostateczną natomiast z projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności ocenę dostateczną.

Komisja wskazała także, że w myśl art. 74 f § 1 ustawy Prawo o notariacie - pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej jego części osiągnął wynik pozytywny.

Skarżący zakwestionował ocenę z projektu drugiego aktu notarialnego, którego przedmiotem była umowa sprzedaży oraz umowa o ustanowieniu służebności przesyłu. Zgodnie z założeniami zadania egzaminacyjnego:

- przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość stanowiąca własność Miasta L., stanowiąca zabudowaną działkę o powierzchni 0.1200 ha, przy czym w księdze wieczystej dla tej nieruchomości w dziale III figuruje wpis: prawo odkupu na rzecz sp. z o.o., wpisane na mocy aktu notarialnego z 2015 r.,

- budynek usytuowany na w/w działce wpisany jest od 1971 r. do wojewódzkiego rejestru zabytków,

- dla nieruchomości nie ma planu zagospodarowania przestrzennego i nie wydano dla niej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie jest ona lasem, nie jest objęta uproszczonym planem urządzenia lasu ani decyzją, o której mowa w art. 19 ust.3 ustawy i lasach, natomiast objęta jest ona działaniem uchwały Rady Miasta Ł. o wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i objętego rewitalizacją z ustanowieniem prawa pierwokupu na rzecz Miasta L. nieruchomości położonych w tym terenie i na terenie Specjalnej Strefy Rewitalizacyjnej,

- sp. z o.o. uprawniona z tytułu w/w prawa odkupu, postawiona jest obecnie w stan likwidacji, a likwidator (członek ostatniego zarządu spółki) - nie jest jeszcze ujawniony w Rejestrze Przedsiębiorców; spółka ta zrzekła się w/w prawa odkupu,

- nabywcą nieruchomości - bez obciążeń - ma być Politechnika, uczelnia publiczna, powołana dekretem RM z 1945 r., nie prowadząca działalności gospodarczej,

- obie strony umowy sprzedaży reprezentowane są przez organy, a nie przez pełnomocników;

- Miasto Ł. podjęło uchwałę o zasadach zbywania nieruchomości, w oparciu o którą Politechnika ma kupić w/w nieruchomość, przy czym wartość nieruchomości wynosi 1.000.000 zł, zastosowana ma być bonifikata od ceny w wysokości 60% w związku z wpisem przedmiotowego budynku do rejestru zabytków, zapłata ceny ma nastąpić w ratach - pierwsza rata płatna przed zawarciem umowy, pozostałe raty płatnie rocznie, z należnym oprocentowaniem i w maksymalnym dopuszczalnym wg przepisów terminie,

- co do obowiązku zwrotu bonifikaty nabywca poddać się ma egzekucji w akcie notarialnym nabycia nieruchomości,

- w akcie nabycia Politechnika ustanowić ma na nabytej nieruchomości na rzecz Miasta Ł. służebność przesyłu, związaną z istniejącą na działce siecią wodociągową, o ustalonej trasie przebiegu tego prawa; służebność ustanawiana jest za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 10.000 zł.

Skarżący w odwołaniu od uchwały wskazał m.in., iż w swojej pracy:

- podniósł wszystkie zagadnienia z Opisu istotnych zagadnień dla Komisji Kwalifikacyjnej oraz powołał wszystkie podane w nim dokumenty,

- stwierdził, że jedynym wspólnym zarzutem postanowionym mu przez egzaminatorów jest brak zabezpieczenia części ceny płatnej do dnia sprzedaży, a jedynie zabezpieczenie reszty ceny, co jest zdaniem Skarżącego niesłuszne, gdyż zgodnie z zadaniem pierwsza rata podlega zapłacie do dnia zawarcia umowy, a kolejne raty roczne wraz z oprocentowaniem płatne są w maksymalnym okresie dopuszczonym przepisami, zaś z Opisu istotnych zagadnień wynika, że zdający mieli zabezpieczyć w akcie notarialnym "resztę ceny",

- stwierdził, że "ustanowienie hipoteki zabezpieczające pierwszą ratę zapłaconą do dnia 6 września 2017 roku w/w stanie faktycznym, tj. przed ujawnieniem hipoteki w księdze wieczystej, powodowałoby, że nie ma żadnego śladu prawnego przyszłej wierzytelności. Wobec tego taka wierzytelność nie może zostać zabezpieczona hipoteką". Reszta ceny została zdaniem zdającego prawidłowo zabezpieczona,

- podniósł, że wielowątkowe zadanie egzaminacyjne rozwiązano prawidłowo, powołano dokumenty decydujące o ważności czynności, jak zgoda konserwatora, kontrasygnata skarbnika, wykaz nieruchomości, statut uczelni, uchwalę rady gminy i oświadczenie o zrzeczeniu się prawa odkupu, a w uzasadnieniu ocen cząstkowych brak jest podstaw potwierdzających słuszność wystawienia zdającemu oceny niedostatecznej.

Komisja II uznała, że odwołanie Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Komisja zaakceptowała rozstrzygnięcie organu I instancji i wystawienie zdającemu oceny niedostatecznej za projekt drugiego aktu notarialnego. Zdaniem Komisji II zawiera on bowiem rozwiązania stanowiące naruszenie prawa, świadczące dodatkowo o braku zabezpieczenia słusznych praw i interesów stron, co jest naruszeniem podstawowego obowiązku notariusza wynikającego z art. 80 § 2 pon.

Odnosząc się do argumentów zdającego podniesionych w odwołaniu, Komisja II stwierdziła, że zdający nie wykonał wszystkich zagadnień wskazanych w opisie istotnych zagadnień i nie powołał podanych w nim dokumentów w sposób prawidłowy. W jej ocenie nie ma też racji zdający, że jedynym wspólnym zarzutem egzaminatorów był brak zabezpieczenia zapłaty ceny, gdyż obaj egzaminatorzy wskazali także na wadliwość rozłożenia ceny na raty, wadliwy styl pracy, co powoduje jej niezrozumiałość, błędnie zaprojektowany dokument w postaci "zarządzenia likwidatora" o zrzeczeniu się prawa odkupu, brak wiedzy co do wymogów przywołania świadectwa charakterystyki energetycznej budynków, czy wadliwe powołanie zgody Ministra ds. Szkolnictwa Wyższego. Skarżący zdaniem Komisji źle ponadto interpretuje treść art.70 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 1997 r. Nr 115 poz. 741). Komisja wyjaśniła w sposób szczegółowy prawidłowe zastosowanie przedmiotowego przepisu do stanu faktycznego opisanego w zadaniu egzaminacyjnym.

Zdaniem Komisji II, zdający naruszył także art. 94 § 1 zdanie drugie pon, projektując zapisy sprzeczne z wolą stron, naruszył też art. 80 § 2 tej ustawy, poprzez brak prawidłowego zabezpieczenia w akcie praw i interesów stron. Ponadto Komisja II zwróciła uwagę, iż Skarżący zastosował błędne akty prawne i dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów (ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o gospodarce nieruchomościami), nieprawidłowo rozwiązał kwestię uchwały rady gminy na zbycie nieruchomości, nie zabezpieczył obowiązku zapłaty ceny poprzez oświadczenie o poddaniu się egzekucji, wadliwie zabezpieczył obowiązek zapłaty ceny w postaci ustanowienia hipoteki, nieprawidłowo zaprojektował żądania wniosku wieczystoksięgowego co do treści wpisu służebności hipoteki, wadliwie ustanowił służebność przesyłu oraz błędnie sporządził oświadczenia o poddaniu się egzekucji co do obowiązku zwrotu bonifikaty.

W ocenie Komisji II, w wyniku rozpoznania odwołania zdającego podniesione przez egzaminatorów błędy w jego pracy znalazły potwierdzenie, a ich znaczenie jest istotne, gdyż Skarżący nie wykazał się znajomością ustawy o gospodarce nieruchomościami na poziomie dostatecznym, wadliwie odniósł się do trybu składania oświadczeń przez likwidatora sp. z o.o., a także nie zabezpieczył w stopniu dostatecznym praw i słusznych interesów stron umowy. W tych okolicznościach sprawy wystawiona ocena niedostateczna z egzaminu notarialnego jest zdaniem Komisji II w pełni uzasadniona.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę Komisji II Skarżący zarzucił naruszenie art. 74e §2-4 ustawy Prawo o notariacie, które miało wpływ na ustalenie negatywnego wyniku egzaminu notarialnego, poprzez przyznanie oceny niedostatecznej z drugiego projektu aktu notarialnego, podczas gdy analiza ww. projektu prowadzi do wniosku, że ocena ta powinna być co najmniej dostateczna, a w konsekwencji pozytywny wynik z egzaminu notarialnego. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:

• uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i ustalenie oceny co najmniej dostatecznej z drugiego projektu aktu notarialnego, a w konsekwencji stwierdzenie, iż uzyskał on pozytywny wynik z egzaminu notarialnego;

• powołanie niezależnego biegłego do oceny pracy;

• zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż jego praca zawierała poprawnych 16 rozwiązań z Opisu Istotnych Zagadnień na 16 opisanych w wytycznych. Ponadto 8 na 8 wymaganych dokumentów w wytycznych zostało opisanych przy opracowanym przez skarżącego akcie notarialnym. Skarżący powtórzył także argumentację zawartą w odwołaniu, odnoszącą się do zarzutu nieprawidłowego zabezpieczenia zapłaty ceny i wskazał, że rozwiązał całe zadanie egzaminacyjne w sposób prawidłowy, zgodny z zasadami logiki prawniczej.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r., poz. 202, zwaną dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że

w działaniu organów orzekających w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości,

w tym - w zakresie zarzutów podniesionych w skardze - które uzasadniałyby wyeliminowanie uchwały Komisji I i II z obrotu prawnego.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 74 f § 1 ustawy - Prawo o notariacie (pon), pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje wyłącznie zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną. W sprawie zakończonej zaskarżoną uchwałą, Komisja I stwierdziła, że Skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu notarialnego, gdyż otrzymał ocenę niedostateczną z części drugiej tego egzaminu, na którą składały się dwie oceny cząstkowe niedostateczne za projekt drugiego aktu notarialnego. Skarżący zarzucił niewłaściwe ustalenie oceny za projekt drugiego aktu notarialnego, wnosząc o jej zmianę na ocenę pozytywną i w konsekwencji o zmianę wyniku egzaminu na ocenę pozytywną.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że ustawa - Prawo o notariacie zawiera upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia m.in. trybu i sposobu działania Komisji Odwoławczej (art. 74h § 14 pkt 4 ww. ustawy). Minister Sprawiedliwości, na podstawie tej delegacji wydał rozporządzenie z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (Dz. U. Nr 114, poz. 955).

W § 5 rozporządzenia został uregulowany sposób postępowania Komisji Odwoławczej. Z kolei w przepisie art. 74h § 12 pon podkreślono, że do postępowania przed Komisją Odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane, zaś ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio zastosowany. Odpowiednie zastosowanie przepisów z jednej regulacji prawnej w innej regulacji, w żadnym wypadku nie może niweczyć rozwiązań przyjętych w regulacji, w której te przepisy mają być stosowane. Uchwała Komisji podjęta po rozpatrzeniu odwołania tworzy nowy stan prawny, który musi pozostawać w zgodzie z odpowiednimi unormowaniami ustawowymi, w szczególności z przepisami ustawy - Prawo o notariacie, określającymi cel egzaminu notarialnego i kryteria oceny.

Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie Komisja II stopnia, jako komisja odwoławcza, szczegółowo odniosła się do zarzutów odwołania, w przypadku niektórych zarzutów przeprowadziła obszerne wywody merytoryczne. Analiza uzasadnienia ocen cząstkowych oraz zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że dokonując oceny pracy Skarżącego, kierowano się wskazówkami zawartymi w art. 74e § 2 pon, indywidualizując je w ramach tejże pracy egzaminacyjnej.

W ocenie Sądu, uchwała Komisji II stopnia zapadła po wszechstronnym i wnikliwym zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy. Również jej uzasadnienie jest zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie zostały ustalone wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych.

Sąd stwierdza, że argumentacja zawarta w zaskarżonej uchwale wykazała prawidłowość oceny kwestionowanej przez zdającego i bezpodstawność zarzutów poczynionych przez niego na tym tle. Powyższa ocena jest wynikiem ocen pracy egzaminacyjnej Skarżącego, dokonanych niezależnie od siebie przez dwóch egzaminatorów, którzy sporządzili przy tym pisemne uzasadnienia tych ocen.

W sporządzonych ocenach, wyważając negatywne i pozytywne aspekty pracy, egzaminatorzy wskazali nie tylko błędy, ale również pozytywne jej elementy. Fakt skoncentrowania się organu odwoławczego - Komisji II stopnia, na brakach i błędach zadania tj. drugiego projektu aktu notarialnego wynikał natomiast z niesprzecznego faktu, że to te elementy były wyłączną przyczyną negatywnej oceny z części drugiej egzaminu, a w konsekwencji całości egzaminu notarialnego, do którego przystąpił Skarżący.

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przytoczono w sposób drobiazgowy mankamenty tejże pracy egzaminacyjnej, stąd nie ma potrzeby powtarzania ich w tym miejscu. Wykazane przez Komisję II Stopnia błędy dotyczące projektu drugiego aktu notarialnego w istocie determinują rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem są one nader istotne, gdyż ich skutki dotykają bezpośrednio nie tylko samego notariusza sporządzającego akt notarialny, ale także strony tego aktu. Zatem popełnione przez Skarżącego błędy w projekcie drugiego aktu notarialnego, dostrzeżone przez Komisję Egzaminacyjną i ponownie wskazane przez Komisję odwoławczą, nie uzasadniały podwyższenia oceny z tej części egzaminu i – w ocenie Sądu – brak jest podstaw do kwestionowania tego stanowiska. Należy zgodzić się z organem, że zaproponowany przez Skarżącego sposób rozwiązania przedmiotowego kazusu, wskazuje na to, że szereg zasadniczych kwestii w omawianym zadaniu, Skarżący rozwiązał wadliwie. Ponadto w pracy znalazły się liczne błędy mniej istotne, które także niewątpliwie wpływają na jej końcową ocenę.

Wbrew zarzutom skargi, organ wyważył pozytywne i negatywne elementy ocenianej pracy, czego wyrazem jest treść uzasadnienia zakwestionowanej uchwały. Dla odparcia powyższego poglądu strony, jako niezasadnego, wystarczy przywołać treść uchwały Komisji II stopnia, a w szczególności jej fragmenty zawarte na stronach 4-11, w których Komisja wskazuje i szczegółowo uzasadnia błędy popełnione przez zdającego. Dalej Komisja podaje, że w pracy znalazły się ponadto, w znacznej liczbie, opisane szczegółowo w uchwale błędy mniej istotne, które przy uwzględnieniu ich liczby i wagi całkowicie dyskwalifikują pracę. Podkreślić przy tym trzeba, że Komisja II stopnia uzasadniając swoje stanowisko wskazała na konkretną argumentację prawną przemawiająca za słusznością podjętego rozstrzygnięcia.

Należy zauważyć, iż prowadzenie przez notariusza praktyki zawodowej wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy teoretycznej oraz umiejętności praktycznych, dających gwarancję należytego wykonywania zawartych zobowiązań, tzn. wykonywania ich zgodnie z określonymi standardami merytorycznymi. Egzamin zawodowy stanowi formę weryfikacji umiejętności zawodowych kandydata na notariusza. W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik egzaminu powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej). Należy zaakcentować, że do ustawowych obowiązków notariusza należy: czuwanie, przy dokonywaniu czynności notarialnych, nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność notarialna może powodować skutki prawne (art. 80 § 2 ww. ustawy – Prawo o notariacie), udzielanie stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej (art. 80 § 3 ww. ustawy – Prawo o notariacie), odmowa dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem (art. 81 ww. ustawy – Prawo o notariacie). Przy tak ukształtowanych obowiązkach ustawowych notariusza, podstawową kwestią jest znajomość przepisów prawa.

Uwzględniając podstawowy obowiązek notariusza wynikający z art. 80 § 2 Prawa o notariacie, zdający egzamin notarialny ma zabezpieczyć słuszne prawa i interesy stron stawających do aktu. Oznacza to m.in. że w razie dostrzeżonych rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie odnośnie danego problemu prawnego zdający powinien uzasadnić przyjęty sposób rozstrzygnięcia sprawy, wskazując z jakich powodów uznaje, że przyjęte rozwiązanie byłoby najlepsze dla hipotetycznych stron czynności. Komisja II stopnia szczegółowo opisała dlaczego uznała, również w świetle argumentacji przedstawionej przez Skarżącego, że projekt drugiego aktu notarialnego zawiera także szereg rozwiązań obarczonych istotnymi błędami, obniżającymi ocenę pracy. W tym zakresie podniosła, że zapisy zaproponowane przez Skarżącego świadczą o nieznajomości przepisów przykładowo: fragment, "oświadczenie obejmujące zarządzenie likwidatora w przedmiocie zrzeczenia się prawa odkupu" jest wadliwe ponieważ zarządzenia wydają organy administracji , a nie likwidator, który działa w oparciu o ksh i kc, dalej brak oświadczenia o poddaniu się egzekucji oznacza, że gmina nie uzyskała tytułu egzekucyjnego w zakresie obowiązku zapłaty ceny co stanowi naruszenie art.80 § 2 ustawy pon. To tylko przykładowe mankamenty spornego projektu.

W motywach uchwały Komisja II stopnia konkretnie i wyczerpująco opisała zauważone błędy i dokonała ich oceny w aspekcie wymagań przedmiotowego egzaminu zawodowego. Ocena ta jest, zdaniem Sądu, pełna, logiczna i wyważona, a zarzuty skargi jej nie podważają. WSA zauważa, że ocena pracy egzaminacyjnej i związanej z tym nierozłącznie przydatności do zawodu, z natury rzeczy nie pozwala pominąć specyficznej pozycji notariusza w polskim systemie prawnym. Notariusz zajmuje pozycję osoby zaufania publicznego, której powierzone zostały przez państwo zadania publiczne, a także ponosi odpowiedzialność, tak jak funkcjonariusz publiczny, piastując funkcję strażnika obowiązującego porządku prawnego na mocy art. 2 § 1 i 2 ustawy Prawo o notariacie. Notariusz daje pewność transakcji, zapewnia kontrolę państwa nad stosunkami prawnymi pomiędzy podmiotami, gwarantuje bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz bezpieczeństwo przechowywanych dokumentów. Istotą notariatu jest to, że notariusz jest osobą zaufania publicznego mającą za zadanie w sposób bezstronny reprezentować interesy obu stron czynności prawnej. Co więcej, notariusz wykonuje swoje obowiązki nie tylko we własnym imieniu, ale w imieniu państwa. Czynności notarialne dokonane przez notariusza mają charakter dokumentów urzędowych (art. 2 § 2 ustawy Prawo o notariacie). Oznacza to, że dokumenty sporządzone przez notariusza mają szczególną moc prawną, moc gwarantowaną przez państwo. Podobnie jak sądy, notariusze mogą wykonywać niektóre czynności prawne. W odróżnieniu od adwokata, czy radcy prawnego który, reprezentując swojego klienta, występuje w jego imieniu, notariusz występuje w imieniu państwa. Te okoliczności mają niewątpliwie również wpływ na sposób postrzegania zalet i ewentualnych wadliwości w zakresie rozwiązania zadania egzaminacyjnego kandydata pretendującego do wykonywania zawodu notariusza. Skoro zdanie egzaminu notarialnego ma uprawniać do wykonywania zawodu, sposób rozwiązania przyjęty przez egzaminowanego powinien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny, nienaruszający podstawowych obowiązków notariusza. Celem postępowania jest przede wszystkim sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu do którego aplikuje. Wszelka niejasność, czy brak precyzji w akcie zawsze może być w przyszłości źródłem sporu i konfliktu. Akt notarialny powinien być tak przygotowany, aby zminimalizować możliwość wystąpienia sporów na tle jego wykonywania.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 74e § 2-4 ww. ustawy – Prawo o notariacie, oceny rozwiązania każdego z zadań z części egzaminu notarialnego dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie Komisji Egzaminacyjnej, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu. Każdy z członków Komisji sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie Przewodniczącemu Komisji, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu notarialnego.

Ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka Komisji sprawdzającego pracę pisemną, przy czym: 1) oceny pozytywne to: a) celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00, b) bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50, c) dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50, d) dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50; 2) ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50.

Zważywszy że ustawa – Prawo o notariacie przewiduje, przy wielości ocen (pochodzących od poszczególnych egzaminatorów), ustalanie przez Komisję Egzaminacyjną oceny ostatecznej jako średniej arytmetycznej i wskazuje sposób obliczania takiej średniej, to logicznie uzasadnione jest, w świetle art. 74f § 1 tej ustawy, posłużenie się tą metodą także przy wystawieniu oceny końcowej za całą część egzaminu.

Podkreślić trzeba, że każdy z egzaminatorów jest prawnikiem, specjalistą w danej dziedzinie, którego wiedza, doświadczenie i autorytet daje rękojmię prawidłowej oceny pod kątem sprawdzenia, czy osoba przystępująca do egzaminu wykazuje się wiedzą do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza (art. 74 § 3 ww. ustawy). Inne (łagodniejsze) podejście do pracy zdającego przez jednego z egzaminatorów nie może uzasadniać stwierdzenia, że ostrzejsze podejście drugiego z nich czyni jego ocenę nieprawidłową. Skoro egzamin notarialny ma stanowić podstawę do stwierdzenia, iż egzaminowany wykazuje się wiedzą do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, to sporządzony na egzaminie projekt aktu notarialnego musi odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym tak, jak akt notarialny sporządzony przez notariusza, a więc jako akt ważny i skutecznie zabezpieczający prawa i interesy stron. Dlatego ocenie egzaminatorów i w następstwie Komisji II Stopnia (w zakresie zarzutów stawianych w odwołaniu) podlegają wszystkie, bez wyjątku, elementy projektu aktu sporządzonego przez osobę zdającą, zaś stwierdzone uchybienia i błędy mają wpływ na ocenę tych projektów aktów notarialnych i na ocenę końcową.

Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu notarialnego, któremu poddał się Skarżący. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Organy te nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie uchwały należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.