Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1045/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 29-31
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7,8,10,80, 107 par. 3, art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art.152, art. 135,200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją samowolnie wykonanych robót I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nałożył na K.W. obowiązek dostarczenia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją samowolnie wykonanej przebudowy instalacji elektrycznej w lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]. Wedle wskazań organu, ocena techniczna powinna odnieść się do wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), ze szczególnym uwzględnieniem Polskich Norm, które zostały tam przywołane, uzgodnień i opinii oraz innych pozwoleń wymaganych przepisami szczególnymi oraz zawierać rozwiązania projektowe pozwalające na usunięcie ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości. Ocena techniczna winna być wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane z dołączoną kopią uprawnień budowlanych i zaświadczenia potwierdzającego przynależność do właściwej izby samorządu zawodowego.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ nadzoru budowlanego podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] stwierdzono wykonanie w nim przebudowy instalacji elektrycznej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestorem wykonanych na przełomie [...] r. robót jest K.W.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.W. podniosła, że decyzję wydano bez podstawy prawnej, gdyż będąc posiadaczem własnościowego prawa do lokalu spółdzielczego nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym, ani inwestorem. Na poparcie swych twierdzeń przywołała wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzające, że w postępowaniu administracyjnym członek spółdzielni mieszkaniowej, posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, jest reprezentowany przez statutowo właściwe organy spółdzielni. W obrocie publicznym członków spółdzielni reprezentuje zarząd. Dlatego, zdaniem odwołującej się, stroną i inwestorem jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], która jest właścicielem nieruchomości i instalacji. Odwołująca się zarzuciła organowi, że nie umożliwił jej wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed podjęciem decyzji.

W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Z przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że remont, o którym mowa w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 1, wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor przedmiotowe roboty budowlane, niezależnie od ich zakresu, tj. przebudowy czy remontu, wykonał bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w tym zakresie, bądź uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sprawie dokonano niezgodnego z prawem budowlanym wykonania robót budowlanych innych niż samowolne wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, tym samym postępowanie należy prowadzić w oparciu o art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

Przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane nie określają adresata rozstrzygnięć wydawanych na ich podstawie. Zasadnym jest jednak przyjęcie, że adresatem tych rozstrzygnięć w pierwszej kolejności jest inwestor -sprawca samowoli budowlanej. Dopiero w przypadku, gdy sprawca samowoli budowlanej nie włada już nieruchomością będącą przedmiotem samowoli budowlanej i tym samym nie mógłby wykonać nakazanego mu obowiązku, adresatem rozstrzygnięć wydanych na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, jest następca prawny sprawcy samowoli budowlanej.

Organ podkreślił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż to K.W. jest sprawczynią przedmiotowej samowoli budowlanej, która nadal włada lokalem mieszkalnym w którym przebudowała instalację elektryczną, przy czym włada tym lokalem na podstawie przysługującego jej ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Ponadto organ nadmienił, że pismem z dnia [...] r., pełnomocnik strony – J.S. został powiadomiony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranego materiału w sprawie. Pismo J.S. informujące o tym, że nie jest już pełnomocnikiem strony, wpłynęło do organu w dniu [...] r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wyżej opisaną decyzję złożyła K.W. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego,

- art. 8 K.p.a., bowiem organ odwoławczy nie przyczynił się do starannego i zgodnego z prawem prowadzenia postępowania dla zagwarantowania równości stron wobec prawa, podważając zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa,

- art. 10 K.p.a., z powodu nie wezwania strony, przed wydaniem decyzji, do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego,

- art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegającego na nie wykazaniu w uzasadnieniu decyzji dlaczego organ jednym dowodom przyznał wiarygodność, innym zaś tej wiarygodności odmówił,

- art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem decyzję skierowano do osoby nie będącej stroną.

W uzasadnieniu skargi K.W. powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że przed wykonaniem zmiany instalacji elektrycznej uzyskała informację w dziale technicznym administracji [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...], że nie musi ze Spółdzielnią niczego uzgadniać ani niczego zgłaszać, tym bardziej na piśmie. Podała, że przysłany przez dział techniczny Spółdzielni elektryk ocenił, że jest możliwe podłączenie przewodu zasilającego kuchenkę indukcyjną do sieci zasilającej znajdującej się na klatce schodowej budynku. Elektryk oświadczył, że chętnie wykona wszystkie prace związane z instalacją elektryczną, łącznie z podłączeniem jej do sieci zasilającej na klatce schodowej. Oświadczył również, że jeśli zrobi to prywatnie to będzie to dużo taniej niż zlecenie tych robót Spółdzielni. Prace nad instalacją elektryczną wykonał więc etatowy pracownik, elektryk z uprawnieniami, [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...].

Skarżąca podniosła, że działający w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym pełnomocnik nie otrzymał zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 134 powołanej ustawy, sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi i wskazaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakładają na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli zaskarżonego orzeczenia w pełnym zakresie, który obejmuje sprawdzenie z urzędu, czy w sprawie nie doszło do takich uchybień przepisom prawa, które winny skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Taka sytuacja powodująca uwzględnienie skargi, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione a dostrzeżonych przez Sąd, wystąpiła w niniejszej sprawie.

Głównym motywem skargi jak i złożonego w postępowaniu administracyjnym odwołania, stał się podnoszony przez K.W. zarzut błędnego uznania ją za stronę postępowania.

Nie jest okolicznością sporną w sprawie, że prace polegające na wykonaniu instalacji elektrycznej w lokalu mieszkalnym przy ul. [...], które miały na celu umożliwienie podłączenia w tym lokalu płyty indukcyjnej, zrealizowane zostały w ramach samowoli budowlanej. W pierwszej kolejności należało zatem odpowiedzieć na pytanie, kto jest sprawcą samowoli budowlanej oraz kto winien być adresatem rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego.

W ocenie skarżącej, posiadanie przez nią spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oznacza, że nie może ona dysponować lokalem a co za tym idzie nie może być uznana za inwestora i stronę postępowania.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 342, poz. 1623 ze zm.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy tym w orzecznictwie sądowym prezentowany jest również pogląd, że w ramach postępowań związanych z legalizacją samowoli budowlanych, zakres stron może być szerszy niż w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. I tak, w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 616/08, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że stronami postępowania legalizującego samowolę budowlaną inną niż ta określona w art. 48, prowadzonego na podstawie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, są wszystkie te podmioty, których interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. dotyczy to postępowanie, a więc są to inwestor jako sprawca samowolnych prac budowlanych oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) jako właściciel budynku.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uczyniły adresatem decyzji skarżącą, uznając ją za inwestora i sprawcę samowoli budowlanej. W związku z koniecznością prawidłowego ustalenia, czy dany podmiot może być uznany za inwestora należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, komu można przypisać rolę inwestora w procesie budowlanym. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej pojęcia inwestor. Według definicji słownikowej, inwestor to osoba lub przedsiębiorstwo dokonujące inwestycji. Inwestycja zaś to nakład gospodarczy, którego celem jest stworzenie nowych lub powiększenie istniejących środków trwałych (za Słownikiem języka polskiego, pod red. M Szymczaka, wyd. PWN, Warszawa 1996). Inwestor, jako podstawowy uczestnik procesu inwestycyjnego, jest zwykle inicjatorem zamierzenia inwestycyjnego, dysponentem kapitału oraz bezpośrednim realizatorem przedsięwzięcia, bądź zlecającym wykonawstwo specjalistycznej firmie, a także często właścicielem wykonanego obiektu (skutku, efektu) inwestycyjnego. Inwestorem może być osoba fizyczna lub prawna, angażująca kapitał w realizację przedsięwzięcia gospodarczego w nadziei czerpania korzyści o charakterze ekonomicznym lub finansowym (wpływy, dochody, obroty, przychody, zyski, dywidendy, itp.) lub innym (np. społecznym) w długim horyzoncie czasowym. Inwestor może być sam fizycznym organizatorem procesu przygotowania i wykonania obiektu, bądź przez zlecenie wykonawstwa wyspecjalizowanym firmom inwestycyjno-budowlanym (szerzej: W. Flak "Inwestor. Inwestycje rzeczowe", wyd. C. H. Beck, Warszawa 2000).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że inicjatorem wykonania instalacji elektrycznej, która umożliwiałaby podłączenie płyty indukcyjnej w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] była K.W. Skarżąca również zleciła wykonanie tych prac konkretnemu elektrykowi. To K.W. również sfinansowała te prace. Nieuzasadnione zatem są twierdzenia skargi, że za inwestora winna być uznana Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. Spółdzielnia ta nie była także wykonawcą nowej instalacji elektrycznej. Fakt, że jeden z jej pracowników, w ramach zawartej ze skarżącą umowy cywilnej, wykonał określone prace nie oznacza, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] była w jakikolwiek sposób zaangażowana w to przedsięwzięcie. Również wyjaśnienia skarżącej nie pozwalają na przyjęcie, jakoby przyjmującym zlecenie wykonania nowej instalacji elektrycznej w mieszkaniu przy ul. [...] była Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].

Odnosząc się do składanych przez skarżącą wyjaśnień, że została błędnie poinformowana przez pracowników Spółdzielni co do wymogów formalnych związanych z realizacją samego przedsięwzięcia należy stwierdzić, że okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę legalności przeprowadzonych prac oraz tego, że to skarżąca została prawidłowo uznana za inwestora i zarazem sprawcę samowoli budowlanej.

Po zweryfikowaniu ustaleń organów, kto winien posiadać w sprawie przymiot inwestora i sprawcy samowoli budowlanej, kolejną kwestią wymagającą rozważenia stało się zbadanie podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji i prawidłowości określonych w niej obowiązków. Wydając decyzje organy obu instancji powołały się na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wedle tego przepisu, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Z uwagi na mogący budzić trudności interpretacyjne sposób sformułowania art. 51 ustawy Prawo budowlane, należy wyjaśnić, że usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego, podlega trybowi art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Postępowanie legalizacyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego może dotyczyć różnorodnych stanów faktycznych. W odniesieniu do robót wykonanych bez wymaganego zgłoszenia (sytuacja z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy) w postępowaniu legalizacyjnym znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 oraz ust. 3.

Zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy, jeżeli roboty zostały już wykonane, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ma zastosowanie, gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem (por. Prawo budowlane, Komentarz, red. Z.Niewiadomski, Warszawa 2011, s. 568-569). W takim przypadku organ nakazuje zaniechanie dalszych robót (co w stosunku do prac już wykonanych nie będzie miało zastosowania), rozbiórkę obiektu budowlanego lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. Wówczas wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny.

Jeżeli natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowanie okaże się, że jest możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wydanie takiej decyzji winno być zatem poprzedzone ustaleniami faktycznymi co do możliwości zalegalizowania samowoli.

Zatem usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonywaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego, podlega trybowi z art. 50 i 51 Prawa budowlanego z tym, że w stosunku do robót już wykonanych art. 50 nie znajduje zastosowania.

W niniejszej sprawie organ doszedł do przekonania, że w sprawie winien wydać decyzję opartą na art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładając na skarżącą obowiązek dostarczenia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją samowolnie wykonanej przebudowy instalacji elektrycznej. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 mogą dotyczyć tylko i wyłącznie czynności faktycznych i wykonania konkretnych robót budowlanych, nie odnoszą się natomiast do dostarczenia dokumentów lub uzupełnienia materiału dowodowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 940/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 322/11). Do wniosku takiego skłania również lektura uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, który porównując treść obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. stwierdził, że w ustawie z 1974 r. prawodawca "jednoznacznie wskazywał, że jeżeli chodzi o nakazanie czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, to mogą być to tylko takie czynności, zmiany lub przeróbki (czyli roboty budowlane), które dotyczą stanu faktycznego budowy, a nie wyjaśniania sprawy pod względem procesowym, a w tym gromadzenia środków dowodowych, np. składania stosownych oświadczeń przez inwestora. Chodzi więc o znaczenie materialnoprawne objętych nakazem wydawanym w formie decyzji administracyjnej "czynności", a nie o czynności w znaczeniu procesowym, z zakresu prawa formalnego, dowodowego. Istotą rozstrzygnięcia bowiem jest nakazanie wykonania czynności lub robót budowlanych w celu "doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem", a przedstawienie żadnych środków dowodowych (w tym oświadczenia o prawie do terenu na cele budowlane) nie może doprowadzić do spełnienia takiego celu, służą bowiem one wyłącznie ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Należy w konsekwencji przyjąć, że wolą ustawodawcy wprowadzającego ustawę - Prawo budowlane z 1994 r., którą uchylono ustawę z 1974 r., było to, aby pojęcie "czynności", których wykonanie jest objęte nakazem zawartym w decyzji organu nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, odnosiło się również do takich działań inwestora, które mają charakter materialnoprawny, a nie dotyczą kwestii procesowych, formalnych."

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy, pomimo powołania się na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie nałożyły na skarżącą obowiązku wykonania konkretnych czynności lub robót budowlanych, zobowiązując ją wyłącznie do przedłożenia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją samowolnie wykonanej przebudowy instalacji elektrycznej. Zdaniem Sądu, dokumenty, ekspertyzy i oceny stanowią element postępowania dowodowego, mogąc stanowić podstawę żądania ich przedstawienia opartego na mocy art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W myśl tego przepisu, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie, odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Obowiązek taki nakłada się nie w formie decyzji ale postanowienia, na które przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Istotna różnica, która wynika z zastosowania trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane wiąże się również z możliwymi skutkami nie wykonania nałożonego obowiązku. Stosownie do art. 81c ust. 2 ww. ustawy, organ może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

W myśl art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie tego przepisu może być uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wybór adresata obowiązku należy do organu, przy czym decydujące pozostają wówczas ustalenia stanu faktycznego w konkretnej sprawie. Niewątpliwie inwestor, będący jednocześnie tym, który jako jedyny miał odnieść korzyści z wykonanych prac, powinien być w pierwszej kolejności uznany za adresata takiego postanowienia.

Ustosunkowując się do zarzutu skargi dot. nie wezwania przez organ skarżącej do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Po pierwsze, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. organ nie ma obowiązku wzywania stron postępowania a jedynie zawiadomienia ich o prawie do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Po drugie, skarżąca nie wykazała jaki ewentualny wpływ na wynik sprawy miałoby mieć to uchybienie organu, w kontekście postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po trzecie, z akt sprawy wynika, że organ I instancji zawiadomił pełnomocnika skarżącej o uprawnieniach przysługujących jej z mocy art. 10 § 1 K.p.a., o czym świadczy zawiadomienie z dnia 27 czerwca 2012 r. doręczone pełnomocnikowi 29 czerwca 2012 r. W związku z tym, że w postępowaniu przed organem II instancji nie uzupełniano materiału dowodowego i organ orzekał na podstawie dokumentacji zgromadzonej przez organ I instancji, uchybienie organu odwoławczego obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 K.p.a., w ocenie Sądu, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując, pomimo nie uwzględnienia zarzutów skargi Sąd stwierdził, że wobec charakteru nałożonego na skarżącą obowiązku zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, co skutkować musiało ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152, zaś o kosztach rozstrzygnął zgodnie z art. 200 ww. ustawy.

Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy organ winien uwzględnić przedstawione w wyroku zapatrywania co do możliwości zastosowania powołanych przepisów Prawa budowlanego.