Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 296/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako Kolegium, organ II instancji) decyzją z 18 marca 2022r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm. – dalej k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. (dalej również jako organ I instancji) z [...] lutego 2022 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania W. W. (dalej również jako Skarżący) zakupu leków, lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego.

Wskazana na wstępie decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W. W. w dniu [...] stycznia 2022 r. złożył m.in. wniosek o dofinansowanie zakupu leków, lasek specjalistycznych, pasa stabilizującego (złożony w tym piśmie wniosek o dofinansowanie zakupu żywności został wyłączony do odrębnego postępowania).

Organ I instancji przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w sprawie w/w wniosku w dniu [...] lutego 2022 r. przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego w formie rozmowy telefonicznej. Organ ustalił sytuację życiową i materialną skarżącego w miejscu jego zamieszkania i stwierdził, że nie jest on aktywny zawodowo (przebywa na rencie), jest długotrwale chory i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (w lokalu należącym do E. W., współuczestnicząc w pokrywaniu kosztów). Zgodnie z treścią wyroku sądu z [...] października 2019 r. o sygn. akt [...] Skarżący ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. Dochód Skarżącego w grudniu 2021 r. stanowi renta z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie [...]zł (kryterium dochodowe dla osoby prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe wynosi [...] zł ). Ponadto Skarżący otrzymuje także świadczenie uzupełniające, które nie wlicza się do dochodu.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z [...] lutego 2022 r. Nr [...] działając na podstawie art. 2 do art. 4, art. 7 pkt. 2 i 15, art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 pkt. 1 i 2 ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 – dalej u.p.s.) oraz § 1 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296 – dalej rozporządzenie) odmówił W. W. przyznania dofinansowania do zakupu leków, lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego .

Organ I instancji oceniając treść wniosku W. W. uznał, iż zgłoszone przez niego potrzeby nie stanowią niezbędnych potrzeb bytowych, które można zaspokoić w formie zasiłku celowego. Biorąc pod uwagę stan zdrowia Skarżącego, organ I instancji postanowił - na podstawie art. 41 pkt. 1 i 2 u.p.s. - odmówić dofinansowania zakup leków - przedłożone przez Skarżącego nieczytelne faktury na leki opiewają na kwotę [...]zł którą zapłacił kartą w dniu wystawienia faktur. Poza tym organ rozpatrujący przedmiotowy wniosek uznał, iż nie jest możliwe przyznanie pomocy na zwrot kwoty za zakupione przez Stronę postępowania laski specjalistyczne, które nie są wyrobem medycznym, a także na pas stabilizujący. Obie te potrzeby Strona postępowania opłaciła we własnym zakresie, a zatem ich opłacenie nie leży w granicach możliwości finansowych organu pomocy społecznej zgodnie z celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 do art. 4 u.p.s. Niewątpliwie pomoc społeczna ma tylko wspierać osoby korzystającej ze środków pomocy społecznej, a nie może zaspokajać wszystkich zgłoszonych żądań i to w każdym rozmiarze.

Organ I instancji wskazał również, że o możliwości i wysokości przyznania pomocy decydują nie tylko nawet uzasadnione potrzeby wnioskodawcy, lecz także potrzeby innych osób , które znajdują się w gorszej sytuacji niż osoba wnioskująca w niniejszej sprawie o pomoc finansową.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. W. zarzucając rozstrzygnięciu organu I instancji niezgodność z prawem. Skarżący w treści odwołania stwierdził, iż ani posiadany dochód, ani świadczona przez organ pomocy społecznej pomoc, nie zaspokają jego podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych . Odmowa zwrotu wydatkowanych i pożyczonych środków finansowych powoduje jego niekomfortową sytuację.

Po rozpatrzeniu tego odwołania, Kolegium przywołaną na wstępie decyzją z 18 marca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, analizując ustalenia organu I instancji uznał, iż rozstrzygnięcie tego organu są zgodnie z prawem, bo leżą w granicach uznania administracyjnego. W ocenie Kolegium niespornym jest, iż przedmiotowa decyzja została poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym przy uwzględnieniu ustaleń w związku z aktualizacją wywiadu środowiskowego z [...] lutego 2022 r. - przeprowadzoną w formie rozmowy telefonicznej - oraz zebranych w sprawie dokumentów, w trakcie którego - w ocenie organu odwoławczego - organ I instancji prawidłowo ustalił sytuację dochodową oraz bytową Skarżącego - w sposób jednoznaczny - określając jego sytuację faktyczną i prawną, która uzasadnia odmowę przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zwrot kwot wydanych na zakup leków, lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W. W., zarzucając, że rozstrzygnięcie wydane zostało bez zapoznania się z treścią odwołania, które sprowadzało się do argumentu, iż do tej pory Ośrodek Pomocy Społecznej każdorazowo przyznawał zasiłek celowy na podstawie złożonych faktur, a więc po fakcie zakupu, refundując ponoszone koszty. Sytuacja taka miała miejsce w każdym miesiącu. Skarżący podniósł, że wystąpił z wnioskiem, aby nie być zmuszany do comiesięcznego zadłużania się, o ewentualne przyznawanie zasiłku celowego na zakup przed fizycznym ich wykupywaniem, na podstawie np. wyceny tych leków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Radca prawny P. P. będący pełnomocnikiem ustanowionym z urzędu, pismem procesowym z [...] lipca 2022r. złożył uzupełnienie skargi i zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1-3, art. 41 i art. 3 ust. 1-3 u.p.s. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w mocy w sytuacji, gdy decyzja ta powinna zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania z uwagi na fakt, iż skarżącemu przysługuje prawo do żądanej przez niego pomocy;

2. obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 §1 i art. 9 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w mocy, w sytuacji, gdy decyzja ta powinna zostać uchylona z uwagi na nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania przed organem pierwszej instancji w taki sposób, iż nie został zachowana zasada dążenia do wzmacniania zaufania uczestników do władzy publicznej, ani też nie informowano należycie Skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć znaczenie w jego sprawie;

3. obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 34 §1 k.p.a. i art. 10 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w mocy w sytuacji, gdy skarżący nie był w stanie samodzielnie reprezentować się w toku postępowania i zachodzą uzasadnione okoliczności w zakresie jego zdolności do czynności prawnych i samodzielnej egzystencji;

4. obrazę art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego w niniejszym postępowaniu;

5. obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w mocy w sytuacji, gdy decyzja ta powinna zostać uchylona z uwagi na niezgromadzenie całego materiału dowodowego, jego dowolną ocenę oraz pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Mając na względzie powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, przeprowadzenie dowodów z akt postępowania administracyjnego oraz dokumentów załączonych do niniejszego pisma, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu, zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa według norm przepisanych oraz rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. W przypadku oddalenia skargi - przyznanie pełnomocnikowi skarżącego zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik z urzędu wskazał, że pierwotną przyczyną uchybienia procedurom postępowania, mającym istotny wpływ na treść orzeczeń, są działania organu pierwszej instancji, który nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie dążył do jego wyjaśnienia. Pracownicy organu I instancji ograniczyli się wyłącznie do wymiany korespondencji i kontaktów telefonicznych z osobą, która nie jest w stanie samodzielnie zajmować się swoimi sprawami. Skarżący jest osobą cierpiącą na liczne choroby, w tym padaczkę i choroby psychiczne i nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji (dowód: opinia uzupełniająca oraz orzeczenie ZUS). Mógł się spodziewać, że pracownicy OPS będą znali jego sytuacje opisaną w poprzednich sprawach, zapoznają się z jego dokumentacją medyczną itd. Żaden pracownik nie przyszedł do niego i nie pomógł mu przeglądać dokumentów, nie przeprowadzono wywiadu na temat innych dokumentów, które w niniejszej sprawie mogłoby się okazać kluczowe - jak na przykład dokumentację medyczną wskazującą na potrzebę zakupu przedmiotów wskazanych we wniosku. Sam status formalny danego produktu, czy posiada jakiś certyfikat i jest ujęty na takiej, czy innej liście, albo czy jest sprzedawany przez taki, a nie inny podmiot nie powinno mieć znaczenia w niniejszej sprawie. Jeżeli w tym zakresie pojawiły się wątpliwości, należało je wyjaśnić. Co więcej, w niniejszej sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo, że Skarżący nie posiada już pełnej zdolności do czynności prawnych i powinien dla niego zostać ustanowiony kurator. W ocenie pełnomocnika nie ulega wątpliwości, że Skarżący wymaga pomocy i opieki ze strony instytucji do tego powołanych. Wszelkie działania, które nie zmierzają do spełnienia tego obowiązku są działaniami nieuprawnionymi, a efekty takich działań są w ocenie strony skarżącej wadliwe i wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. odmawiającej W. W. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup leków, lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego. Jak wynika z akt sprawy Skarżący jest osobą rozwiedzioną, w momencie składania wniosku zamieszkiwał na zasadzie użyczenia u E. W. (osoby obcej), gdzie prowadził odrębne gospodarstwo domowe, ale był zobowiązany do partycypowania w kosztach mieszkaniowych. Ma [...] lata, posiada znaczny stopień niepełnosprawności i jest całkowicie niezdolny do samodzielnej egzystencji do [...] stycznia 2022 r.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł.

Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygające w sprawie prawidłowo wskazały, iż dochód Skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w grudniu 2021r. wynosił [...] zł. i przekraczał kryterium dochodowe uprawniające do przyznania skarżącej zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s.

Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w sytuacji braku podstaw – ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego – do przyznania Skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 u.p.s zasadnie również oceniły, czy okoliczności sprawy uzasadniają rozważenie potrzeb Skarżącego w kategoriach specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu, o których mowa w art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1), a także zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (pkt 2).

W tym miejscu należy wyjaśnić, że przepis ten w sposób niebudzący wątpliwości przesądza o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego, względnie zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia na podstawie art. 41 u.p.s. nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. Szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu przywołanego przepisu to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów kwalifikacyjnych w stosunku do istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, czy tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ale do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). O tym, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy.

W tym miejscu należy podkreślić, że specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.

Zdaniem Sądu decyzja odmawiająca przyznania Skarżącemu pomocy finansowej (zakup leków, lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego) nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozpoznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań. Rozpoznając wniosek organ obowiązany jest wziąć pod uwagę nie tylko sytuację materialną Skarżącego, ale również sytuację życiową innych osób i rodzin, często bez żadnego dochodu, zgłaszających się w tym samym czasie po pomoc na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych. Osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej muszą zatem liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, gdyż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie tej pomocy. Zwłaszcza, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, które muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia.

Wskazywana przez Skarżącego sytuacja życiowa (z jednej strony trudna ze względu na stan zdrowia i niepełnosprawność, a z drugiej strony stabilna z uwagi na posiadanie stałego dochodu znacznie przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), nie jest sytuacją, która – jako taka – może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Jakkolwiek charakter zgłaszanych potrzeb w postaci zakupu leków, lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego związany jest z zaspokojeniem potrzeb bytowych Skarżącego, niemniej sytuacja Skarżącego jest w swoisty sposób stabilna, albowiem pobiera on świadczenie oraz korzysta z pomocy opieki społecznej, choć nie w tak dużym stopniu jak tego oczekuje. W tym miejscu należy też podkreślić, że nie jest tak, że organ w ogóle lekceważy potrzeby Skarżącego. Sądowi wiadomym jest i na to zwróciły również uwagę organy, iż Skarżący otrzymał pomoc w postaci specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie [...]zł. – vide decyzja Burmistrza Miasta i Gminy P. z [...] lutego 2022 r. Nr [...] w aktach sprawy, stanowiąca rozpoznanie wniosku o zakup żywności złożonego wraz z przedmiotowym wnioskiem o zakup leków, lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego. Organ podkreślił, że pomoc ta została przyznana ze środków z zadań własnych gminy, bowiem dochód Skarżącego przekracza kwotę 150% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej ([...]) i nie uprawnia go do świadczeń na zakup żywności w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu". Z akt sprawy wynika również, że Skarżący w okresie [...] stycznia 2020 r. do [...] marca 2022 r. tytułem specjalnych zasiłków celowych otrzymał pomoc w łącznej kwocie [...]zł.

Dodatkowo, gdy chodzi o konkretne potrzeby wskazane w przedmiotowym wniosku, to wskazać należy, że dopuszczalna była odmowa udzielenia pomocy na zakup leków. Skarżący co prawda przedłożył kserokopie faktur za leki oraz oświadczył, że jest pod stała opieką lekarzy specjalistów (m.in. neurologa, kardiologa, pulmonologa, chirurga i ortopedy), jednak przedstawione przez Skarżącego okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, iż pokrycie wskazanej potrzeby jawi się jako szczególnie uzasadniony przypadek. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych okoliczności, które podpadałyby pod art. 41 u.p.s. W doktrynie przyjmuje się, iż przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Tożsamą wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki z 28 sierpnia 2008 r., I OSK 1416/07 oraz z 12 maja 2011 r., I OSK 164/11, z dnia 16 maja 2018 r. o sygn. akt I OSK 179/18, czy z dnia 16 listopada 2018 r. o sygn. akt I OSK 3072/18 – opublikowany na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Specjalny zasiłek celowy powinien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Choroby na które wskazuje Skarżący nie są wynikiem nagłego gwałtownego pogorszenia zdrowia. Wskazuje na to m.in. stały charakter opieki sprawowanej prze lekarzy specjalistów wymienionych w oświadczeniu złożonym wraz z przedmiotowym wnioskiem.

W kwestii środków finansowych na zakup lasek specjalistycznych oraz pasa stabilizującego również zasadnym była odmowa udzielenia pomocy na ich zakup. Skarżący nie wykorzystał bowiem swoich uprawnień i możliwości w tym zakresie tzn. nie ubiegał się o przyznanie tego środka pomocniczego na zakup pasa stabilizującego w ramach refundacji z NFZ, na podstawie zlecenia lekarza specjalisty. Kwota dofinansowania w takim przypadku dla osoby dorosłej wynosi 100% . Świadczenia z pomocy społecznej są uzupełnieniem systemu. Podobnie w przypadku lasek specjalistycznych, których zakup skarżący potwierdził fakturą. Zakupione przedmioty nie są kulami ortopedycznymi, zaleconymi przez lekarza specjalistę, na podstawie zlecenia - zaopatrzenia w wyroby medyczne, które byłyby refundowane przez NFZ. Trudno zatem stwierdzić, że stanowią niezbędną potrzebę. Sąd podkreśla w tym miejscu, że w świetle okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie, brał pod uwagę, że Skarżący jest osobą posiadającą niewielki, lecz stały dochód, jak i to, że otrzymuje, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, świadczenia celowe na niektóre pilne potrzeby.

Reasumując, Sąd, zauważając, że sytuacja finansowa i życiowa Skarżącego jest trudna, stwierdza, iż jednak wobec uzyskiwanych dochodów nie można dopatrzeć się, aby znalazł się on w okolicznościach tak szczególnych i dotkliwych, które uzasadniałyby przyznanie mu świadczeń wymienionych w zaskarżonej decyzji. Stanowisko co do tego, że przedstawiona przez Skarżącego sytuacja nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", zostało również, wbrew stanowisku prezentowanym w piśmie procesowym złożonym przez pełnomocnika z urzędu, odpowiednio umotywowane. Odmowna decyzja organu I instancji została należycie uzasadniona i rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 78 §1 i art. 80 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się przy tym istotnych uchybień w przeprowadzonym postępowaniu. Z akt sprawy nie wynikało, by Skarżący był osobą upośledzoną w stopniu uniemożliwiającym samodzielne występowanie przed organem orzekającym w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

W przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika wydane zostanie postanowienie referendarza sądowego.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm.).