Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3447/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 136 ust 1 i 3, art 137 ust 1 i i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 poz. 782) po rozpatrzeniu odwołania R. Z.od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. orzekającej o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. oznaczonej jako działki ew. nr [...], [...], [...] nr i [...] - część z obrębu [...], utrzymał w mocy ww decyzję Starosty [...] w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] września 1984 r. R. Z. zbyła na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną we wsi i gminie J., przy ulicy [...], stanowiącą zabudowaną działkę gruntu nr [...] o pow. 19 arów. Postanowienia powołanego aktu notarialnego z dnia [...] września 1984 r. stanowią, że opisana sprzedaż została dokonana w trybie przepisów art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64 ze zm.), zaś przedmiotowa nieruchomość została wykupiona pod budowę O. [...], zgodnie z decyzją z dnia [...] kwietnia 1978 r. Nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji wydaną przez Prezydenta W.

Wnioskiem złożonym do Urzędu Rejonowego w L. w dniu 18 lutego 1991 r. R. Z. wystąpiła o zwrot części wywłaszczonej (wykupionej) nieruchomości tj. ok. 800 m 2 podnosząc, iż przez środek działki biegnie ulica i część od strony J. jest wolna i nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Następnie wnioskodawczyni pismem z dnia 29 lutego 2012 r. złożonym do Starostwa Powiatowego w L. wniosła o zwrot całej działki hip. nr [...].

W toku postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej w dacie wywłaszczenia (wykupu) jako działka ew. nr [...] ustalono, że obecnie nie istnieje ona jako wydzielona działka, gdyż dokonano nowego podziału geodezyjnego tego obszaru oraz dokonane zostało, na terenie objętym wnioskiem o zwrot, scalenie i podział nieruchomości, zgodnie z uchwałą Rady Miasta L. Nr [...] z dnia [...] r. Aktualnie teren dawnej działki nr [...] stanowią działki ewidencyjne nr nr [...], [...], [...]-część i [...] wszystkie z obrębu [...]. Przedmiotowe działki stanowią własność Gminy Miejskiej L., na podstawie decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 1997 r. Działka ewidencyjna nr [...] w wyniku opisanego wyżej scalenia i podziału stała się przedmiotem użytkowania wieczystego S. [...] w L. (księga wieczysta prowadzona przez Sąd Rejonowy w L. [...]).

Decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r., znak [...], ustalono miejsce i warunki realizacji inwestycji budowlanej pn. [...] oznaczone w załączniku graficznym Nr [...] na terenie położonym w L. o pow. ok. 59 ha. Ze szkicu Nr [...] wynika jedynie zasięg terytorialny decyzji oraz ogólna treść tej inwestycji - budowa osiedla mieszkaniowego. Do decyzji tej w załączniku Nr 2 określone zostały wytyczne urbanistyczne kompleksowe oraz wytyczne i zalecenia jakim powinien odpowiadać plan realizacyjny inwestycji. Oprócz budynków mieszkalnych w skład inwestycji weszły także inne obiekty budowlane (szkoła, poczta, handel, administracja itp), zieleń wypoczynkowa, a także komunikacja w tym ciągi piesze i dopuszczenie budowy parkingów. W zakresie inżynierii inwestycja obejmuje wodociągi, kanalizację, elektroenergetykę, telekomunikację, ciepłownictwo i gaz. Szczegółowe przeznaczenie pod poszczególne elementy składowe tej inwestycji określono w planie realizacyjnym [...] zatwierdzonym decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] września 1979 r. znak [...].

Wywłaszczona (wykupiona) nieruchomość znajduje się w granicach inwestycji objętej w/w planem realizacyjnym. Z rysunku planu wynika, iż zgodnie z kompleksowymi wytycznymi do opisanej wyżej decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] kwietnia 1978 r., na przedmiotowej nieruchomości zaprojektowano urządzenia infrastruktury podziemnej: kanalizację deszczową, sanitarną, wodociąg, kabel energetyczny oraz kanał c.o., zaś na powierzchni gruntu zaprojektowana została jedynie zieleń, trawniki, nasadzenie drzew, a także ciągi piesze. Zgodnie z wytycznymi urbanistycznymi pozostawiono również zadrzewienie już istniejące. Załącznik graficzny do planu realizacyjnego częściowo na wywłaszczonej nieruchomości przewidywał jako rezerwę budynek mieszkalny nr [...], jednakże już na etapie projektu planu realizacyjnego odstąpiono od umieszczenia tego budynku w planie, rezerwując przedmiotowy teren jedynie pod zbiorcze sieci podziemne przy wykorzystaniu terenu jako skwer na skraju osiedla. W planie realizacyjnym osiedla zieleń osiedlowa przedstawiona jest w sposób szkicowy, poprzez zaznaczenie jedynie nasadzeń drzew bez wskazania terenów pod trawniki, a także bez wskazania gatunków drzewostanu. Na wywłaszczonym terenie zrealizowano infrastrukturę podziemną: podziemne linie kablowe niskiego i średniego napięcia, kolektor tłoczny DN 800 mm, kanał grawitacyjny DN 600 mm, przewód wodociągowy DN 150 mm, kanał sanitarny grawitacyjny nieczynny - wyłączony z eksploatacji DN 600 mm, sieć cieplną kanałową 2xDN200 i 2xDN125, sieć cieplną preizolowaną 2xDN40 oraz sieć telekomunikacyjną. Fakt rozpoczęcia planowanych inwestycji już w 1982 roku, jeszcze przed sporządzeniem opisanego wyżej aktu notarialnego z dnia [...] września 1984 r., potwierdza pismo S. w W. - inwestora osiedla mieszkaniowego w L. z dnia 22 lutego 1983 r. znak [...] skierowane do Skarżącej. Zgodnie z jego treścią teren na którym zlokalizowana jest nieruchomość R. Z. przeznaczony był pod ulice osiedlowe wraz z ciągami uzbrojenia miejskiego i osiedlowego; kanalizację deszczową, sanitarną, gaz, sieci cieplne i energetyczne. Nadto w treści pisma stwierdzono, że uzbrojenie miejskie w postaci kanalizacji deszczowej głębokiej w ul. [...] zostało już częściowo wykonane w 1982 roku (tj. przed datą zawarcia powołanego aktu notarialnego), na pozostałym odcinku prowadzone są roboty przygotowawcze - zdjęcie humusu i odwodnienie terenu, zaś pozostałe roboty uzbrojenia miejskiego i osiedlowego realizowane będą w bieżącym roku (tj. w 1983 r.).

W niniejszej sprawie kilkukrotnie były wydawane przez organ I instancji (uprzednio Kierownika Urzędu Rejonowego w L., następnie Starostę [...]) i organ II instancji (uprzednio Wojewodę [...] następnie Wojewodę [...]), decyzje w przedmiocie odmowy zwrotu części przedmiotowej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], odnosząc się wyłącznie do treści pierwotnego wniosku o zwrot. Przedmiotowe decyzje, utrzymywane w mocy przez organ II instancji były uchylane przez Naczelny Sąd Administracyjny (ostatni wyrok zapadł w dniu 27 października 2003 r. sygn. akt I SA 220/02).

Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Starosta L. orzekł o zwrocie części wywłaszczonej (wykupionej) nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne o nr [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...]-część i nr [...] z obrębu [...]. Powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak [...] i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując po raz kolejny przedmiotową sprawę Starosta L. decyzją z dnia [...] marca 2015r. orzekł o odmowie zwrotu części powyższej nieruchomości tj. działek ew. nr [...], [...], [...] nr i [...] -część z obrębu [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał na zmianę obowiązującej regulacji prawnej i stwierdził, iż treść podejmowanego rozstrzygnięcia odpowiada przepisom art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami po nowelizacji oraz treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. odnoszących się do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Wojewoda [...] rozpoznając wniesione od powyższej decyzji odwołanie uznał, że została ona wydana prawidłowo. Podniósł za ustaleniami zawartymi w decyzji Starosty [...], że cel wywłaszczenia - w dacie nie późniejszej niż do 22 września 2004 r. został zrealizowany. Uznał, że w kontrolowanej decyzji Starosta L. zawarł prawidłową wykładnię przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn w wersji zgodnej z interpretacją dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. o sygn. akt P 38/11, badając zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia w świetle ww. wyroku.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R. Z. zarzucając naruszenie przepisu art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 roku poz. 782) a ponadto art. 7, art.8, art.10, art.12 i art.77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. poz. 267 z późniejszymi zmianami).

Mając na uwadze powyższe uchybienia, na podstawie art 145 §1 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi wskazała, że ustalenie celu wywłaszczenia jest pierwszym, niezbędnym elementem do rozstrzygnięcia wniosku o zwrot. Ustalenie tego celu musi być konkretne, gdyż z jednej strony art. 136 ustęp 1 ugn wyraża podstawową regułę, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z drugiej zaś strony art. 137 ustęp 1 precyzuje kiedy nieruchomość uznaje się za zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ocenie Skarżącej doprecyzowanie celu wywłaszczenia winno nastąpić na podstawie całej dostępnej dokumentacji sporządzonej i opracowanej dla celów wywłaszczenia nieruchomości. Niezbędnym jest, zatem najściślejsze określenie celu wywłaszczenia, doprecyzowanego w sposób wykluczający wątpliwości. Podstawowym dowodem będzie w omawianym przypadku umowa sprzedaży Skarbowi Państwa w dniu [...] września 1984 roku w dniu [...] września 1984 roku S. w L. Dowodem będzie także decyzja lokalizacyjna z dnia [...] kwietnia 1978 roku nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji wydana przez Prezydenta W. na terenie położonym w L. i J. Podniosła, że w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty nie można wywnioskować, aby cel wywłaszczenia został zrealizowany. Wobec treści zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji uznała, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona niejako "na rezerwę" lub "na zapas". Na poparcie powyższego przywołała zdanie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o treści: "załącznik graficzny do planu realizacyjnego częściowo na wywłaszczonej nieruchomości przewidywał jako "rezerwę" budynek mieszkalny nr [...], jednakże już na etapie projektu planu realizacyjnego odstąpiono od umieszczania tego budynku w planie "rezerwując" przedmiotowy teren jedynie pod zbiorcze sieci podziemne przy wykorzystaniu terenu jako skwer na skraju osiedla". Skarżąca podniosła, że wobec powyższego cel wywłaszczenia na wykupionej nieruchomość nie został zrealizowany, nie zrealizowano żadnej innej inwestycji na dz. [...], nie zrealizowano również żadnej zieleni dla Osiedla.

Wskazała nadto, że organ II instancji był związany wcześniejszymi prawomocnymi wyrokami zapadłymi w niniejszej sprawie. W kolejnych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny formułował ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania w odniesieniu do wybudowania infrastruktury na terenie przedmiotowej działki nr [...] uznając, że nie stanowi to argumentu uzasadniającego odmowę zwrotu wywłaszczonej działki, a które to wskazania nie zostały przez organy uwzględnione. Podniosła również, że przed wykupem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] września 1984r. nie były przeprowadzane z nią żadne negocjacje w sprawie wywłaszczenia, a powyższy wymóg był obligatoryjny.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ decyzje obu organów nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Sąd wydając orzeczenie uznał, iż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga podlegała oddaleniu. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Nadto zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy, który powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, mając na uwadze całokształt prowadzonego przez organu obu instancji postępowania administracyjnego, należało uznać, iż nie uchybiły one powołanym wyżej przepisom.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. W art. 153 ustawodawca wyraźnie zastrzegł, iż ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany przepisów prawa, stąd też, z uwagi na okoliczność, że po dacie wydania ww wyroku NSA nastąpiła zmiana regulacji prawnej mającej zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego, powyższe wskazania Sądu nie znajdują zastosowania. Niezależnie wskazania NSA w powołanym wyroku dotyczyły kwestii proceduralnych i uchylenie decyzji organów obu instancji było związane z koniecznością ponownego dokładnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności rozpoznawanej sprawy.

Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest żądanie zwrotu nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...] i nr [...]), wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 518), zwanej dalej "ugn". Zgodnie z art. 136 ust.3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 ugn). Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014r. (sygn. akt P 38/11), art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z dnia 24 marca 2014r., poz. 376). Tym samym termin 10 lat nie ma zastosowania do stanów faktycznych, kiedy cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r. Trybunał Konstytucyjny w powyższym wyroku dokonał wykładni przepisu art. 137 ust. 1 ugn na tle spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed dniem 27 maja 1990 r. Trybunał wskazał, że w pierwszej kolejności organ administracji orzekający w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi ocenić, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na nieruchomości. W tym zakresie miarodajna jest data złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Trybunał stwierdził, że organ może oceniać, czy w sprawie upłynęły terminy dotyczące rozpoczęcia i zrealizowania inwestycji, o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 lub 2 ugn, tylko wówczas, gdy w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia nie został na nieruchomości zrealizowany. Powyższa okoliczność nie występuje natomiast w niniejszej sprawie albowiem przedmiotowy cel został wykonany.

Fakt zrealizowania na wywłaszczonej nieruchomości planowanej infrastruktury technicznej potwierdzają zgromadzone w sprawie dokumenty. Już w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 14 września 1993 r. w Urzędzie Rejonowym w L. przedstawiciel S. w L. zeznał, iż na wykupionej działce nr [...] wybudowano chodniki, które tworzą ciąg komunikacyjny i służą mieszkańcom osiedla. Zeznał również, że na całej działce zrealizowano infrastrukturę techniczną; kanał ciepłowniczy, wodociąg, kanalizację deszczową i sanitarną, linię elektryczną i telefoniczną, które służą obsłudze osiedla mieszkaniowego. Również w trakcie rozprawy Kierownik Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 9 czerwca 1993 r., w którym stwierdzono, że: "na działce nr [...] położonej przy uł. [...] w L. zrealizowano infrastrukturę techniczną osiedla (sieci: kanalizacyjne, wodociągowe, energetyczne, telefoniczne, ciepłociąg/ zieleń osiedlową ciągi piesze) oraz stwierdził, iż z uwagi na istniejące uzbrojenie nie istnieje możliwość zabudowy tej działki pawilonem handlowym (P. R. Z. na rozprawie podniosła, że na działce o której zwrot się ubiega chce wybudować przenośny pawilon handlowy). Z protokółu oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 22 listopada 1995 r. wynika, że na działce nr [...] wykonana jest infrastruktura techniczna, ciągi piesze, zieleń osiedlowa, na działce znajduje się dąb - zabytek, część działki zajęta jest przez oczyszczalnię ścieków. Przebieg urządzeń podziemnych potwierdza również załącznik mapowy do pisma P. z dnia 24 października 1995 r. oraz do pisma P. Sp. z o.o. z dnia 18 października 1995 r., na których to załącznikach zaznaczono rurociąg ciepłowniczy, sieć wodociągową i sieci kanalizacyjne. Powyższe potwierdza również pismo S. w W. - inwestora osiedla mieszkaniowego w L. z dnia 22 lutego 1983 r, znak [...], skierowanego do Skarżącej jak i wskazuje, że uzbrojenie miejskie w postaci kanalizacji deszczowej głębokiej w ul. [...] zostało już częściowo wykonane w 1982 roku, na pozostałym odcinku prowadzone były natomiast roboty przygotowawcze - zdjęcie humusu i odwodnienie terenu, zaś pozostałe prace uzbrojenia miejskiego i osiedlowego miały być realizowane w bieżącym roku (tj. w 1983 r.). Ustalenia poczynione w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 19 lipca 2012 r. również wykazały, iż na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] znajduje się trawnik, drzewa i krzewy. Działka jest ogrodzona niepełnym ogrodzeniem ze słupków betonowych z łańcuchem. Plan realizacyjny na części wywłaszczonej nieruchomości odpowiadającej obecnie działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przewidywał sieci podziemne, na planie nie wskazano jak winna być zagospodarowana ta część nieruchomości po zrealizowaniu urządzeń podziemnych. Na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] znajduje się natomiast część ogrodzenia przepompowni i część terenu przepompowni, skośnie przez działkę przebiega chodnik wykonany z kostki betonowej (bauma) łączący ul. [...] z ul. [...], pozostała część działki to trawnik, dzika grusza i dąb. Zgodnie z planem realizacyjnym na tej części wywłaszczonej nieruchomości zaprojektowane były również podziemne urządzenia infrastruktury technicznej, zaś na powierzchni planowany był skośnie przebiegający chodnik i nasadzenia drzew przebiegające wzdłuż tego chodnika. Ponadto jak wynika z rysunku planu realizacyjnego przepompownia znajdująca się na sąsiedniej nieruchomości i jej ogrodzenie były w dacie sporządzania planu realizacyjnego naniesieniami istniejącymi. Mimo, iż w planie zagospodarowania osiedla [...] nie przewidziano rozbudowy przepompowni, niewątpliwie jednak - zgodnie z podanymi wyżej wytycznymi kompleksowymi urbanistycznymi - przepompownia ta obsługuje również osiedle [...].

Z informacji uzyskanej od Prezydenta Miasta L. wynika, iż chodnik znajdujący się na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zrealizowany został w 1999 roku. zaś ogrodzenie przepompowni rozbudowano w 1994 roku w ramach realizacji przez Gminę L. zadania inwestycyjnego p.n. [...]. Na części wywłaszczonej (wykupionej) nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki ewidencyjne nr nr [...]-część i [...], zgodnie z załącznikiem graficznym do planu realizacyjnego zaplanowany był ciąg pieszy. Ze sporządzonego protokołu przeprowadzonych oględzin nieruchomości wynika, iż na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] znajduje się droga osiedlowa wyłożona płytami betonowymi - chodnikowymi, stanowiąca ulicę [...], część trawnika i dąb, który został pozostawiony jako zadrzewienie już istniejące w dacie zatwierdzenia planu realizacyjnego. Również takie zagospodarowanie - chodnik z płyt betonowych i trawnik - stwierdzono w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 19 lipca 2012 r. na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Część działek ewidencyjnych nr [...] i [...] od strony ulicy [...] zajęta jest pod chodnik pasa drogowego ul. [...].

Fakt realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości potwierdzają także dokumenty: pismo S. w L. z dnia 7 sierpnia 1991 r., L.dz. [...], w którym stwierdzono, iż nieruchomość została zagospodarowana poprzez realizację urządzeń technicznych podziemnych, realizację chodników, drogi osiedlowej, zieleni osiedlowej i część terenu przepompowni ścieków; pismo [...] z dnia 3 listopada 1995 r. znak [...]; pismo z dnia 11 grudnia 1998 r. znak [...] Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego w L., potwierdzające, że na nieruchomości zrealizowano infrastrukturę techniczną osiedla [...], zieleń osiedlową, ciągi piesze. Również w piśmie z dnia 6 marca 1999 r., znak [...], S. informowała, iż podziemna infrastruktura techniczna przebiegająca przez dawną działkę nr hip. [...] została zrealizowana w latach 1984 - 1985 wraz z budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, zaś kanalizacja telefoniczna została wykonana w latach 1987 - 1988.

Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala Sądowi zaaprobować stanowisko organów zgodnie z którym, zabudowa przedmiotowej nieruchomości infrastrukturą techniczną w postaci ciągów pieszych oraz instalacjami podziemnymi spełnia wymagania wynikające z celu, na jaki sporna nieruchomość została wywłaszczona. Powołując się na w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych należy wskazać, że przy ocenie realizacji celu publicznego, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również towarzyszącą budowie osiedla mieszkaniowego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Za wręcz niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się pawilony handlowe, usługowe, szkoły, parkingi, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową, ciągi piesze, drogi dojazdowe. Infrastrukturę osiedlową stanowią także instalacje podziemne, takie jak na przykład linie komunikacyjne, kabel elektryczny czy instalacja gazowa i sanitarna (por. wyroki NSA: z dnia 3.09.2010r., sygn. akt I OSK 1537/09, z dnia 7.09.2007r., sygn. akt I OSK 1324/06, z dnia 20.01.1999r., sygn. akt IV SA 476/97, LEX nr 47334, dostępne także na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Sąd orzekający zatem nie miał wątpliwości, że na przedmiotowych działkach ew. nr [...], [...], [...] nr i [...] - część z obrębu [...] zrealizowany został cel wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne organu II instancji, czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych, które doprowadziły do słusznego stanowiska, że zwrot przedmiotowych działek nie był możliwy.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, należy wskazać, że treść art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r. stanowi, że wnioskodawca zobowiązany jest zwrócić się do właściciela "o dobrowolne odstąpienie nieruchomości" przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. Mając na uwadze fakt dobrowolnego przystąpienia przez Skarżącą do przedmiotowego aktu notarialnego należy uznać, iż była ona o okolicznościach jego zawarcia poinformowana, a zatem musiała otrzymać od wnioskodawcy stosowną ofertę zawarcia tej umowy, którą zaakceptowała, co samo w sobie stanowiło początek prowadzonych negocjacji. Skoro doszło do zawarcia przedmiotowej umowy to należy uznać, że rokowania między stronami zakończyły się porozumieniem a sam fakt przystąpienia do przedmiotowej umowy sprzedaży stanowi o prowadzonych w powyższym zakresie skutecznie ze Skarżącą pertraktacjach.

Reasumując w ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało niezbicie, że cel wywłaszczenia faktycznie został zrealizowany, a początek realizacji przedmiotowej inwestycji na gruncie Skarżącej miał miejsce jeszcze przed zawarciem ww umowy sprzedaży nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Wobec powyższego nie występuje zatem stan, w którym można nieruchomość uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, co warunkowałoby jej zwrot w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. na rzecz Skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.