Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 784/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr[...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, /-/P.Miładowski


UZASADNIENIE

IV SA/Po 784/05

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając w oparciu między innymi o art. 154 § 1 kpa i art. 1 - 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych innych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. 2002 r. nr 42, poz. 371) odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] r. na mocy której utrzymał swoje rozstrzygnięcie z [...] r. odmawiające przyznania W. B. uprawnień kombatanckich. Według ustaleń organu wymienionymi decyzjami Kierownik Urzędu ostatecznie odmówił przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzje te nie były przedmiotem oceny sądu administracyjnego. W dniu [...] r. strona złożyła wniosek, który organ zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w przywołanym na wstępie trybie art. 154 § 1 kpa. Organ argumentował, że we wniosku nie wskazano jakichkolwiek nowych okoliczności faktycznych. Strona wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytuł pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ul. Żeligowskiego. Na potwierdzenie tych okoliczności przedłożono oświadczenia świadków A. K. oraz I. N. Zdaniem Kierownika Urzędu oświadczenia świadków są mało wiarygodne. W aktach zaś znajduje się pismo Archiwum Państwowego w Łodzi z [...] r. informujące, że nie odnaleziono dokumentów mogących poświadczyć wysiedlenia z miejscowości [...] oraz nazwiska stron. Również Instytut Pamięci Narodowej informował o braku dokumentów na powyższą okoliczność (pismo IPN z [...] r.). W ocenie Kierownika Urzędu w przedstawionych okolicznościach brak jest przesłanek do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 kpa. Brak podstaw do uznania, że za uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ten ostatni nie może podlegać na innej ocenie przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem jego rozpoznania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. B. utrzymywała, że była wysiedlona i deportowana ze wsi [...] powiat [...] do obozu w Łodzi. Z Jej informacji wynika, że zachowała się tylko część dokumentacji. W. B. zwracała uwagę, że uprawnienia kombatanckie przyznano W. P. i M. T. zd. P. wysiedlonych z [...]. Nadto informowała, że rodziny K. i P. znali się przed wojną, razem byli wywiezieni i deportowani tym samym transportem i razem przebywali w obozie w Łodzi przy ul. Żeligowskiego.

Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu Decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał decyzję własną z [...] r. w mocy. Organ argumentował, iż zakwalifikowanie wniosku strony jako złożonego w trybie art. 154 kpa było poprawne lecz strona nie wykazała by za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes. Słuszny interes strony nie może prowadzić do obejścia prawa i przyznania uprawnień kombatanckich jeśli podstawy przyznania takich uprawnień nie zostały dostatecznie udokumentowane. W aktach sprawy brak jest urzędowego i prywatnego dokumentu potwierdzającego pobyt strony i jej rodziny w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Jakkolwiek w aktach znajdują się dokumenty świadczące o zmianie miejsca zamieszkania w czasie wojny najbliższej rodziny strony ale z faktu tego nie można automatycznie wywodzić, że W. B. pomiędzy wysiedleniem, a przybyciem w okolice Chełma Lubelskiego przebywała w obozie w Łodzi. Świadkowie K. i N. zostali wysiedleni z innych niż stona miejscowości i nie sposób przyjąć, że zapamiętają pobyt strony w obozie. Świadkowie ci składali oświadczenia w kilkudziesięciu sprawach dotyczących osób wysiedlonych z różnych miejscowości. Kierownik urzędu wystąpił do organów ścigania z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa składania fałszywych zeznań. Nie ma znaczenia w tej sprawie treść rozstrzygnięć zapadłych w sprawach W. P. i M. T. Osoby te nie są świadkami i przyznane im uprawnienia nie wpływają na rozstrzygnięcie w sprawie W. B. Ubocznie Kierownik zauważa, że i uprawnienia dla rodzeństwa W. P. i M. T. zostały przyznane w oparciu między innymi oświadczenia A. K. i I. N.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. B. przytaczając argumentację przywoływaną w toku postępowania administracyjnego a w szczególności we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych wniósł o jej oddalenie a nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Odpowiedź na skargę wraz pouczeniem o możliwości rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym doręczono skarżącej, która w terminie 14 dni nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W tych okolicznościach zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym i zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Administracyjny zgodnie z art. 134 wymienionej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (ppsa) w granicach danej sprawy dokonuje oceny legalności kwestionowanego w skardze aktu bądź czynności niezależnie od zarzutów skargi oraz jakości naprowadzanych w niej argumentów. Jakkolwiek organ orzekający prawidłowo zakwalifikował żądanie strony jako wniosek zgłoszony w trybie art. 154 § 1 kpa to jednak jego rozpoznanie nastąpiło z obrazą procedury administracyjnej wynikającej z art. 7, 10, 77 i 107 § 3 kpa. Organ ten bowiem nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. W sytuacji gdy strona z determinacją utrzymywała, że przebywała w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ul. Żeligowskiego to niewystarczającym jest oparcie rozstrzygnięcia na braku dokumentacji archiwalnej w sytuacji gdy dokumentacja ta zachowała się jedynie częściowo. Zresztą i co do weryfikacji tych zasobów organ administracji publicznej orzekający w tej sprawie nie wykazał należytej inicjatywy, którą winien podjąć także działając z urzędu. Kierownik Urzędu winien poszukiwać dokumentacji źródłowej nie tylko w zasobach archiwalnych w Łodzi czy też Oddziału IPN-u w Poznaniu ale także w archiwaliach miejsc do których rodzina skarżącej i wskazywane przez nią osoby była przesiedlona. Być może tam znajduje się wykaz osób przesiedlonych z podaniem okresu, miejsca wysiedlenia oraz jego przebiegu. Nie wykluczone, że jakaś część dokumentów znajduje się także w zasobach archiwalnych samej gminy. Tych działań jednak Kierownik Urzędu nie podjął mimo wynikającej z art. 7 kpa powinności. Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy niezależnie od inicjatywy samej strony spoczywa także na organie administracji publicznej tym bardziej w sytuacji kiedy żądania nie można w prosty sposób zweryfikować z uwagi na braki pełnej dokumentacji. Słusznie skarżąca podnosi, że niepełna dokumentacja nie może powodować dla strony wyłącznie ujemnych skutków. Nie w pełni przekonywujące są też wywody organu co do odmowy wiarygodności twierdzeń strony przywołującej fakt, iż rodzeństwo W. P. i M. T. zostali wywiezieni z [...] także do obozu przejściowego w Łodzi i uzyskali na tej podstawie uprawnienia kombatanckie. W zasadzie organ tą informację zignorował ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że nie byli świadkami w tej sprawie i, że uprawnienia owe przyznano w oparciu o zeznania świadków niewiarygodnych dla organu tylko dlatego, że zeznawali w szeregu tego typu sprawach. Organ powinien przeprowadzić dowód z ich akt kombatanckich i ewentualnie także zażądać od tych stron wyjaśnień nie wykluczając wysłuchania ich także w sprawie skarżącej. Podobnie niedostateczną bo spłyconą jest ocena zeznań świadków N. i K. Organ odebrał wiarygodności świadkom przyjmując własne założenie, nie zweryfikowane choćby w drodze wysłuchania tych osób jakie okoliczności spowodowały, że świadkowie zapamiętali stronę bądź jej rodzinę.

Powyższe niedostatki postępowania nie pozwalają dokonać skutecznej oceny legalności kwestionowanego aktu także pod kątem wystąpienia bądź braku kumulatywnych przesłanek z art. 154 § 1 kpa. Taki stan rzeczy prowadzi w oparciu o przywołane wyżej przepisy a także art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 procedury sądowoadministracyjnej do wyeliminowania zakwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia oraz go poprzedzającego z obrotu prawnego i orzeczenia o kosztach - jak w sentencji.

/-/P.Miładowski

KB/