Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 894/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.107 par.1, art.116 par.1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...], orzekającej o odpowiedzialności Prezesa Zarządu J. K. solidarnie z "[...]" Spółką z o.o., z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres I-XII 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień 17.11.2014 r. oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł, w tym :

- zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości za okres I-XII 2009 r. w kwocie [...] zł,

- odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej na dzień 17.11.2014 r. w kwocie [...] zł,

- koszty egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec [...] Spółce z o.o. w kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ww. decyzją Prezydenta Miasta S., po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym określono "[...]" Sp. z o.o., wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2009r. w łącznej wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy, decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.

Na decyzję organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] r., Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem o sygn. akt: I SA/Sz 774/12 z dnia 14.06.2013 r. oddalił skargę Spółki.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem

nr [...] z dnia [...]r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec "[...]" Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących okres: 6/2008 r. - 5/2012 r. W przedmiotowym postanowieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych przekazanych przez Urząd Miasta S., podjęto szereg czynności zmierzających do ustalenia majątku Spółki względem którego można by było prowadzić skuteczną egzekucję. Ustalono, że Spółka nie dokonała zgłoszenia rachunków bankowych w Urzędzie Skarbowym W. oraz nie odnaleziono rachunków bankowych Spółki, w systemie informatycznym CERBER oraz Ogniwo. Na podstawie zapytań kierowanych przez Urząd Skarbowy W., w trybie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK oraz Krajowego Rejestru Sądowego nie ustalono majątku, z którego można by było przeprowadzić skuteczną egzekucję.

Z informacji przekazanych przez powyżej wymienione instytucje wynika, że na dzień 21.07.2014 r., Spółka nie figuruje w Centralnej Bazie Płatników ZUS-u, natomiast Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców CEPIK nie odnotowała żadnych pojazdów mechanicznych, których właścicielem/współwłaścicielem byłaby zobowiązana Spółka. Nie odnaleziono również Spółki w rejestrze Ksiąg Wieczystych oraz Krajowym Rejestrze Sądowym, w roli udziałowca, akcjonariusza, organu uprawnionego do reprezentacji, organu nadzoru czy prokurenta. Ponadto, ustalono, że w dniu 31.03.2014 r. Spółka złożyła zerowe zeznanie podatkowe za 2013 rok - CIT 8, co oznacza, że w 2013 roku nie osiągnęła żadnego przychodu.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], Prezydent Miasta S. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r. na członka zarządu – J. K..

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy I instancji orzekł o odpowiedzialności Prezesa Zarządu J. K. solidarnie z "[...]" Spółką z o.o., z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres I-XII 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień 17.11.2014 r. oraz kosztami egzekucyjnymi. W uzasadnieniu decyzji podano, że na podstawie akt sprawy, w tym pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców z dnia 28.06.2013 r. organ podatkowy ustalił, że J.I.K. pełniła funkcję Prezesa jednoosobowego Zarządu w spółce z o.o. "[...]", w okresie kiedy powstały przedmiotowe zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, czyli w okresie

I-XII/2009 roku i pełni funkcję Prezesa Zarządu do dnia dzisiejszego.

Organ podatkowy I instancji stwierdził, że strona nie spełniła warunków wynikających z art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wskazanie majątku, który gwarantuje realne i faktyczne pokrycie zaległości podatkowych Spółki. Przedłożone przez stronę dowody nie posiadały wartości dowodowej uwiarygodniającej faktyczne zaspokojenie należności Spółki wobec Gminy Miasto S. oraz nie rodzą skutków prawnych, w zakresie zmiany stanu prawnego, w rozpatrywanej sprawie.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, J. K. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym zarzuciła :

- naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne zastosowanie wskazanego przepisu w sprawie i przyjęcie, że Prezes zarządu Spółki z o.o. "[...] - J.K. w trakcie prowadzonego postępowania nie wskazała mienia,

- art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu Spółki za jej zobowiązania podatkowe w wyniku błędnej oceny stanu majątkowego Spółki oraz podjęcia przez organ administracyjny poszukiwań majątku Spółki tj. rachunków bankowych i nieruchomości w celu podjęcia z nich egzekucji, podczas gdy na etapie postępowania członek Zarządu wykazał mienie Spółki, z którego egzekucji jest możliwa.

- naruszenie obowiązujących zasad prowadzenia postępowania podatkowego,

tj. zasady prawdy obiektywnej oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji.

Organ podatkowy I instancji ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podał, że jakkolwiek w trakcie prowadzonego postępowania, Spółka poinformowała organ podatkowy, że posiada wierzytelności względem P. Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą B., w wysokości [...]zł stanowiące cenę za nieruchomość w związku z dokonaną transakcją kupna/sprzedaży na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] r. i z § 6 aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] r. wynika, że wierzytelność w wysokości [...] zł powinna zostać uregulowana przez zobowiązaną Spółkę – P. Sp. z o.o. Sp. Komandytową w terminie do dnia 31.12.2012 r. (bez spełnienia dodatkowych warunków), to aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 22.10.2013 r. Prezes Spółki z o.o. "[...]" J. K. oraz Prezes P. Spółki

z o.o. Sp. Komandytowej – M.R. oświadczyli, że zmieniają umowę sprzedaży części przedsiębiorstwa, sporządzoną aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] r. w zakresie dotyczącym terminu zapłaty za dokonaną transakcję wydłużając go do dnia 31.12.2016 r. Przedstawione przez stronę dokumenty, zdaniem organu podatkowego wskazują, że spłata wierzytelności na które powołuje się Strona

w korespondencji z dnia 12.09.2013 r. oraz z dnia 11.10.2013 r., nastąpi do dnia 31.12.2016 r. i uwarunkowana jest od wystąpienia określonych okoliczności

w przyszłości.

Organ podatkowy I instancji wskazał, że możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki istnieje wówczas, gdy wskaże na istnienie takiego majątku Spółki, który pozwoli na skuteczne, faktyczne zaspokojenie należności względem wierzyciela - w tym przypadku Gminy Miasto Szczecin. Nie jest więc wystarczające wskazanie jedynie stanu posiadania przez Spółkę majątku finansowego, z którego egzekucja jest potencjalnie lub przypuszczalnie możliwa

w odległym terminie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nakreśliło ramy prawne sprawy. Powołując treść przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej wskazało, że pozytywną przesłanką obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu, pełnomocnika czy wspólnika spółki w organizacji jest zatem nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Bezskuteczność musi odnosić się do całego majątku spółki, a nie tylko do jego części (postanowienie SA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 1992 r., I ACz 183/92, OSA 1993,

z. 4, poz. 28). Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, LEX nr 465091).

Od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, członek zarządu tej spółki może uwolnić się wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki

w znacznej części. Wskazane mienie musi więc faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki. Wskazanie mienia spółki do którego możliwa byłaby egzekucja oznacza mienie potencjalnie możliwe do uzyskania w okresie istnienia zobowiązania podatkowego.

Jak wskazał organ odwoławczy, bezsporne jest, że wierzyciel - organ podatkowy I instancji wykazał w prowadzonym postępowaniu, że egzekucja z majątku Spółki jest bezskuteczna - bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacja podatkowa oznacza bowiem sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Wykazał również, że wskazany majątek nie pozwoli na zaspokojenie wierzyciela w okresie istnienia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2009 r. ponieważ termin zaspokojenia roszczeń Spółki ustalony został do dnia 31.12.2016 r.

W ocenie organu odwoławczego, całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - Spółka nie figuruje w Centralnej Bazie Płatników ZUS-u, Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców CEPIK nie odnotowała żadnych pojazdów mechanicznych, których właścicielem/współwłaścicielem byłaby zobowiązana Spółka, zerowe zeznanie podatkowe za 2013 rok - CIT 8 i umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazuje, że w sprawie zaistniały obiektywne przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania egzekucyjnego co uprawniało organ

I instancji do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe Spółki.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracyjnemu drugiej instancji w celu zbadania okoliczności sprawy (w tym rzeczywistego stanu majątkowego dłużnej Spółki).

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art.116 § 1 ust. 1 lit. a i b Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu,

że skarżąca, w toku prowadzonego postępowania podatkowego, nie wskazała organom majątku Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie w całości zobowiązania podatkowego, a szczególnie błędnego przyjęcia przez organ,

że wskazany majątek (należność pieniężna z odroczonym - ale określonym terminem płatności, zabezpieczona zgodnie z art. 777 & 1 pkt 4 Kc ) nie jest mieniem potencjalnie możliwym do uzyskania przez organ należności podatkowych.

2. naruszenie treści art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa, nakazującego przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego,

3. naruszenie art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa nakazującego w toku postępowania podjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędne działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (tzw. zasada prawd obiektywnej),

4. naruszenie treści art, 353[1] Kc poprzez uznanie, że należność z tytułu umowy cywilnej (stanowiąca majątek finansowy Spółki) nie jest realna i nie gwarantuje spłaty zobowiązania podatkowego dłużnej Spółki przez co naruszono zasadę swobodnego kształtowania umów w zakresie prawa stron do:

a) swobody formułowania treści umowy,

b) zagwarantowanej ww. przepisem możliwości zawarcia umowy na zasadach określonych w kodeksie, wprowadzając do niej pewne zmiany (np. klauzule, dodatkowe zastrzeżenia umowne itp.) z zachowaniem ograniczeń wynikających i art. 353 [1] KC.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przepis art.116 § 1 ust. 1 lit. a i b Ordynacji podatkowej przewiduje trzy sytuacje, w których członkowie zarządu mogą się uwolnić od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Jedną z tych okoliczności jest wykazanie przez członka Zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej Spółki w znacznej części. Zdaniem skarżącej,

w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego wykazała ona, że Spółka z o.o. "[...]" posiada majątek finansowy w postaci należności pieniężnej

w kwocie [...] zł, należny z tytułu umowy sprzedaży części przedsiębiorstwa

z dnia [...] r. Rep [...] Zgodnie z ww. umową, zmienioną w dniu 22.10.2013 r. Aneksem Rep [...], termin płatności ceny strony ustaliły na 31.12.2016 r., uzasadniając zmianę terminu przedłużającym się postępowaniem administracyjnym przez Urzędem Miasta S. w zakresie zmiany MPZP dla nieruchomości wchodzącej w skład sprzedanej części przedsiębiorstwa (na której realizowany jest projekt inwestycyjny budowy obiektów usługowo - handlowych).

W związku z odroczonym terminem płatności ceny, nabywca (dłużnik spółki [...]) poddał się zgodnie z art. 777 § 1 pkt 4 Kc egzekucji bezpośrednio z umowy sprzedaży Rep [...]tj. z aktu notarialnego co do obowiązku zapłaty sumy pieniężnej określonej w tym akcie w terminie wskazanym w umowie.

Skarżąca podkreśliła, iż organ podatkowy w żaden sposób nie wykazał, że stan majątkowy Spółki nie pozwala na zaspokojenie roszczeń organu. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że podstawą decyzji jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w administracji.

W ocenie skarżącej, z treści postanowienia organu egzekucyjnego nie wynika, aby podjął on jakiekolwiek czynności zmierzające do podjęcia działań egzekucyjnych wobec majątku wskazanego przez członka zarządu Spółki z o.o. " [...]" w trakcie postępowania podatkowego (tj. należności pieniężnej w kwocie [...] zł ) ani działań zmierzających do ustalenia stanu majątkowego dłużnej Spółki (w tym wezwania dłużnika do wskazania tego majątku lub jego wyjawienia). Powołując się na wyrok SA w Warszawie z 15.06.2012 r., l ACa 1098/11 skarżąca wskazała,

że istota przesłanki " bezskuteczności egzekucji" w rozumieniu art. 299 k.s.h. oraz art. 116 Ordynacji podatkowej nie ogranicza się wyłącznie do wykazania negatywnego rezultatu zakończonego postępowania egzekucyjnego, ale polega także na wykazaniu, że stan majątkowy Spółki z o.o. nie pozwala na zaspokojenie jej wierzyciela.

Zdaniem skarżącej, organ w żaden sposób nie wykazał, by egzekucja względem całego majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a zatem by nie było innej możliwości dochodzenia roszczeń z majątku dłużnej Spółki, co uzasadniało by sięgniecie po szczególną i wyjątkową instytucję, jaką jest przeniesienie odpowiedzialności na członka Zarządu zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej. Organ ograniczył się jedynie do podjęcia czynności w zakresie "poszukiwania" takich składników majątku spółki, co do których od początku wiadome było, że Spółka ich nie posiada (pojazdy mechaniczne, nieruchomości czy nadpłaty w składkach na ubezpieczenia społeczne). Organ nie podjął natomiast czynności w stosunku do majątku wskazanego przez skarżącą jako członka Zarządu Spółki.

Skarżąca ponownie wskazała, że dłużna Spółka dysponuje majątkiem finansowym, zabezpieczonym bezpośrednio w umowie sprzedaży. Nabywca majątku,

tj. spółka [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowa z/s w P., uznaje swoje zobowiązanie wobec "[...]" Sp. z o.o. i potwierdza ustalone przez strony warunki płatności tego zobowiązania. Spółka ta jest także stroną toczącego się przed Prezydentem Miasta S. postępowania administracyjnego w zakresie realizowanego projektu inwestycyjnego.

Zdaniem skarżącej, organ podatkowy wszczynając w 2012 r. postępowanie o odpowiedzialności solidarnej członka Zarządu Spółki wobec jej osoby - przeniósł pochopnie i bez zachowania należytej staranności odpowiedzialność na skarżącą za zobowiązania podatkowe dłużnej Spółki.

Odnośnie zarzutu naruszenia treści art. 353 [1] Kc, skarżąca wskazała, że organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania zignorował obowiązujący przepis prawa gwarantujący zasadę swobodnego zawierania umów i kształtowania ich treści, będąc jednocześnie stroną postępowania administracyjnego podjętego w związku

z realizacja umowy sprzedaży Rep [...] z [...]r. Jak wskazała skarżąca, organ podatkowy nie odmówił [...] prawa do dysponowania nieruchomością (wnioski o zmianę MPZP, nowy podział geodezyjny itp.) uznając za nabyte prawo do nieruchomości zgodnie z umową sprzedaży Rep [...] - natomiast w stosunku do Spółki z o.o. " [...]" uznał należność z tytułu tej umowy za mało realną.

Skarżąca jako Prezes Zarządu dłużnej spółki, w toku prowadzonego postępowania, wskazywała kilkakrotnie na powody, dla których termin płatności ceny sprzedaży określonej w umowie Rep [...] został przedłużony. Termin ten jest jednak wskazany tj. określony. Co więcej - aneks nie zmienił także treści oświadczenia nabywcy złożonego zgodnie z art. 777 & 1 pkt 4 KC (tj. zabezpieczenia płatności ceny bezpośrednio w Umowie sprzedaży Rep [...]).

Jak wskazała skarżąca, umowa sprzedaży Rep [...] i sporządzony do niej aneks Rep. [...] zostały zawarte przez strony (w tym dłużną spółkę) zgodnie z obowiązującymi przepisami - w formie aktów notarialnych złożonych w sądzie wieczystoksięgowym.

W ocenie skarżącej, przeprowadzona przez organy podatkowy ocena faktycznego stanu majątkowego dłużnej Spółki (w tym posiadanego przez BPP majątku finansowego, objętego zabezpieczeniem zgodnie z art. 777 KC) - jest błędna.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w wydanym rozstrzygnięciu. Zaskarżona decyzja znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, a jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odpowiedzialność Prezesa Zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za okres I-XII 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.

Granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika zakreślają przepisy rozdziału 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie,

a odpowiedzialność ta obejmuje cały ich majątek. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały podatki niepobrane oraz pobrane a niewpłacone przez płatników jak również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz oprocentowanie tych zaliczek, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej).

Do odpowiedzialności podatkowej skarżącej w przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustaliły to Organy podatkowe obu instancji, znajduje zastosowanie przepis art. 116 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści ww. przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej

w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna,

a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).

Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązanie podatkowe ma zatem charakter akcesoryjny i następczy - występuje jedynie w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika i jest uzależniona od istnienia jego odpowiedzialności. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna. Wierzyciel podatkowy nie ma swobody kolejności zgłaszania roszczenia do podatników lub osoby trzeciej lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego. Wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne (por. uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, ONSA i WSA 2009/6/103, ZNSA 2009/5/113, PP 2009/10/53, POP 2010/2/125). Przytoczony wyżej art. 116 Ordynacji podatkowej ustala warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązanie podatkowe tej Spółki a także wskazuje jak rozłożony jest ciężar dowodzenia powyższych przesłanek. Na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie powstania zobowiązań, które przekształciły się

w zaległości podatkowe natomiast Stronę obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność.

W związku z tym, kontrola zasadności przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "[...]", sprowadza się do zbadania czy w sprawie zostały spełnione wymienione w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią,

tj. czy zaległość podatkowa Spółki powstała z tytułu zobowiązań powstałych w czasie faktycznego pełnienia przez Skarżącą obowiązków Prezesa (członka) zarządu tej Spółki oraz czy egzekucja zadłużenia z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. W dalszej kolejności należy również stwierdzić czy w toku postępowania Skarżąca wykazała zaistnienie ewentualnej negatywnej przesłanki przypisania jej odpowiedzialności.

Według Sądu, trafne było stanowisko organów podatkowych sprowadzające się do konkluzji, że spełnione zostały zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki, uzasadniające solidarną odpowiedzialność Skarżącej, jako Prezesa Zarządu "[...]" Spółki z o.o.

Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca pełniła funkcję Prezesa jednoosobowego Zarządu w Spółce z o.o. "[...]" w okresie kiedy powstały przedmiotowe zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, czyli w okresie

I-XII/2009 r. i pełni funkcję Prezesa Zarządu do dnia dzisiejszego. Te okoliczności Organ podatkowy ustalił analizując dane zawarte w złożonych deklaracjach i korektach deklaracji za wskazany okres a także na podstawie danych zawartych w Odpisie Pełnym z Rejestru Przedsiębiorców nr [...], stan na dzień 28.06.2013 r. Termin płatności zobowiązań w podatku od nieruchomości za okres I-XII 2009 r. również przypadał w czasie pełnienia przez skarżącą funkcji Prezesa Zarządu Spółki.

W ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały także, że egzekucja w stosunku do Spółki była bezskuteczna. W świetle uchwały NSA z 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08, bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że organ egzekucyjny podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku Spółki. W trakcie prowadzonej egzekucji, organ egzekucyjny nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych. Jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że Spółka nie dokonała zgłoszenia rachunków bankowych w Urzędzie Skarbowym W. oraz nie odnaleziono rachunków bankowych Spółki, w systemie informatycznym CERBER oraz Ognivo. W związku z powyższym wystawione tytuły wykonawcze obejmujące okres 6/2008 r.- 5/2012 r., skierowano do egzekucji prowadzonej w terenie, w efekcie której poborca skarbowy ustalił, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem wskazanym na tytułach wykonawczych oraz nie ustalono nowego adresu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Jednocześnie ustalono, na podstawie umowy najmu pozyskanej, w trakcie prowadzonego postępowania, że "[...]" Sp. z o.o. podnajmuje ok. [...] m2 lokalu położonego przy ul. [...] w W. (siedziba Spółki) od [...] Sp. z o.o. (nie zastano Spółki).

Na podstawie zapytań kierowanych przez organ egzekucyjnych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK oraz Krajowego Rejestru Sądowego nie ustalono majątku, z którego można by było przeprowadzić skuteczną egzekucję. Z informacji przekazanych przez powyżej wymienione instytucje wynikało, że na dzień 21.07.2014 r. Spółka nie figurowała

w Centralnej Bazie Płatników ZUS-u, natomiast Centralna Ewidencja Pojazdów

i Kierowców CEPIK nie odnotowała żadnych pojazdów mechanicznych, których właścicielem/współwłaścicielem byłaby zobowiązana Spółka. Nie odnaleziono również Spółki w rejestrze Ksiąg Wieczystych oraz Krajowym Rejestrze Sądowym, w roli udziałowca, akcjonariusza, organu uprawnionego do reprezentacji, organu nadzoru czy prokurenta. Ponadto, ustalono, że w dniu 31.03.2014 r. Spółka złożyła zerowe zeznanie podatkowe za 2013 rok - CIT 8, co oznacza, że w 2013 roku nie osiągnęła żadnego przychodu.

Powyższe skutkowało tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego względem "[...]" Sp. z o.o. prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących okres 6/2008 r.- 5/2012 r.

W ocenie Sądu, mając na uwadze fakt, iż egzekucja wobec majątku Spółki okazała się w części bezskuteczna, Organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż została spełniona kolejna przesłanka warunkująca orzeczenie odpowiedzialności Skarżącej jako Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "[...]" za jej zaległości podatkowe.

Spór w sprawie dotyczy natomiast wystąpienia okoliczności pozwalających na uwolnienie się skarżącej od odpowiedzialności za zaległości Spółki.

W ocenie skarżącej, wykazała ona mienie z którego egzekucja jest możliwa.

Jest to wierzytelność w kwocie [...] zł, która stanowi cenę za sprzedaną zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] r. na rzecz [...] Spółka z o.o. Sp. K. z/s w W., części przedsiębiorstwa w postaci prawa wieczystego użytkowania gruntu objętego KW nr [...]

i [...] wraz z prawami związanymi. Wierzytelność miała zostać uregulowana przez zobowiązaną Spółkę w terminie do dnia 31.12.2012 r.

Zgodnie z aneksem nr Rep. [...] do umowy sprzedaży, określono nowy termin zapłaty za nieruchomości objęte tym aktem do dnia [...] r.

W piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że każda ze stron umowy, tj: dłużna Spółka oraz Spółka [...] Sp. z o.o. Sp.K., prowadzi działania zmierzające do sensownego zagospodarowania i zbycia posiadanego terenu w celu spłaty zobowiązań, ale także w celu sensownego, społecznie akceptowanego zagospodarowania tego terenu pomimo, że warunki działania na rynku deweloperskim są trudne (...). To z tego powodu strony określiły w aneksie do umowy sprzedaży, nowy termin zapłaty - do dnia [...] r.

Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że wykazana przez skarżącą wierzytelność nie może być uznana za wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwia zaspokojenie należności objętych zaskarżoną decyzją. Możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki kapitałowej istnieje wówczas, gdy osoba taka wskaże na bieżące istnienie takiego majątku Spółki, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Oznacza to, że aby móc się uwolnić od odpowiedzialności, członek zarządu obowiązany jest do wskazania konkretnych składników lub praw majątkowych (ze wskazówką co do ich usytuowania, wartości, itp.), które realnie pozwolą na skierowanie do tego mienia czynności egzekucyjnych. Tym samym nie wystarczy wykazanie istnienia jakiejkolwiek wierzytelności Spółki, lecz konieczne jest również wykazanie, że można z takiej wierzytelności prowadzić egzekucję, a więc że jest ona wymagalna. Takiego warunku nie spełnia roszczenie Spółki względem Partner Spółki

z o.o. Sp. Komandytowej. Skarżąca powołała się na wierzytelność która uwarunkowana jest od wystąpienia określonych okoliczności w przyszłości, z której egzekucja jest potencjalnie lub przypuszczalnie możliwa w odległym terminie.

Tym samym zarzut naruszenia przez organ art.116 Ordynacji podatkowej, uznać należy za bezzasadny.

Nie trafione są również zarzuty naruszenia art.121 i art.122 Ordynacji podatkowej. Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonego rozstrzygnięcia nie uprawnia bowiem do przyjęcia, że decyzja wydana została

z naruszeniem prawa. Organy będąc zobowiązanymi mocą przepisów ustawy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. To, że skarżąca odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy podatkowe z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów. Wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 353 (1) Kc. Przepis ten dotyczy swobody umów głównie w kontekście kontroli treści umowy. Organ podatkowy nie kwestionował dopuszczalności klauzul zawartych w umowie, nie mógł zatem dopuścić się naruszenia wskazanego przepisu.

W ocenie Sądu, podniesione w skardze zarzuty w tym zakresie sprowadzają się w istocie do gołosłownej polemiki z ustaleniami organów podatkowych. Aby skutecznie podważać ustalenia organów podatkowych należało wskazać konkretne dowody, i okoliczności te ustalenia podważające.

Reasumując należy stwierdzić, że w omawianej sprawie, organ wykazał zaistnienie przesłanek niezbędnych do orzeczenia odpowiedzialności skarżącej

za zaległości Spółki z o.o. "[...]’". Skarżąca natomiast nie wykazała przesłanek uwalniających ją od tej odpowiedzialności, tj.: mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części, ewentualnie złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania układowego albo braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku.

Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.