Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2232/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24, 26
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 5 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1558/16 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1558/16, oddalił skargę "T." Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. "T." Sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej: uprawniony lub skarżący) uzyskał patent nr 217712 na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej" na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 15 czerwca 2011 r.

W dniu 2 września 2014 r. Z. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. (dalej: wnoszący sprzeciw) złożył sprzeciw wobec powyższej decyzji. Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał art. 24 i 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, ze zm. – dalej: p.w.p.). Zdaniem wnoszącego sprzeciw rozwiązanie dotyczące sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, będące przedmiotem ww. wynalazku, nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego, gdyż wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki.

Wnoszący sprzeciw przedłożył do akt sprawy następujące materiały: wezwanie do zaprzestania sprzedaży produktów chronionych patentem z dnia 21 maja 2014 r., wezwanie do zaprzestania sprzedaży produktów chronionych patentem z dnia 24 czerwca 2014 r., zgłoszenie patentowe nr US 2008 0230140, opublikowane dnia 25 września 2008 r. (dokument D1), zgłoszenie patentowe nr WO 0049219, opublikowane dnia 24 sierpnia 2000 r. (dokument D2), zgłoszenie patentowe nr US 2009053288, opublikowane dnia 26 lutego 2009 r. (dokument D3).

Na ich podstawie wnoszący sprzeciw stwierdził, że powyższe zgłoszenia patentowe dotyczą tkanin wytwarzanych z przędz bambusowych i bawełnianych, a więc należą do tej samej dziedziny techniki co niniejszy patent, natomiast najbliższym stanem techniki dla rozwiązania wg spornego patentu jest dokument D1.

Pismem z dnia 2 stycznia 2015 r. uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP) - działając na podstawie art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 w zw. z art. 24 i 26 p.w.p. - unieważnił patent na sporny wynalazek.

UP uznał za zasadny zarzut udzielenia patentu na sporny wynalazek z naruszeniem art. 24 i art. 26 p.w.p., tzn. stwierdził, że sporne rozwiązanie, czyli sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej nie posiada poziomu wynalazczego.

Sporny patent PL 217712 obejmuje sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, polegający na tkaniu poprzez przeplatanie na krośnie nici osnowy i nici wątku, gdzie jako nici osnowy i nici wątku stosuje się przędzę z włókien bambusa lub jako nitki osnowy stosuje się przędzę z włókien bambusa, a jako nici wątku przędzę z włókien bawełny, lub jako nici osnowy stosuje się przędzę z włókien bambusa i przędzę z włókien bawełny, a jako nici wątku przędzę z włókien bawełny, przy czym po zakończeniu tkania wytworzonej tkaninie nadaje się właściwości antybakteryjnych. Sposób wg przedmiotowego patentu charakteryzuje się tym, że tkanie przeprowadza się z nitek przędzy zawierającej w swym składzie 100% nitek z włókien bambusa lub 85% nitek z włókien bambusa oraz włókien bawełny w uzupełnieniu do 100%, a po zakończeniu tkania otrzymaną tkaninę poddaje się wykańczaniu poprzez napawanie jej jonami srebra, chitosanem, wyciągiem z aloesu lub kolagenem, przy czym pojedyncze nitki osnowy są wykonane tylko z włókna z bambusa lub tylko z włókna z bawełny (zastrzeżenie 1). Korzystnie, wykańczanie antybakteryjne tkaniny prozdrowotnej jonami srebra prowadzi się w środowisku lekko kwaśnym o pH 5-6, stosując dwutlenek tytanu w połączeniu z chlorkiem srebra w ilości 5-40 g/litr, modyfikowany poliester w ilości 5-40 g/litr przy stopniu odżęcia 80% (zastrzeżenie 2). Korzystnie, wykańczanie antybakteryjne tkaniny na bazie chitosanu przeprowadza się w środowisku lekko kwaśnym, o pH 5-6, stosując środek antybakteryjny na bazie chitosanu w ilości 10-60 g/litr, polimer poliwęglan uretanu w ilości 20-40 g/litr oraz katalizator w ilości 1-10 g/litr przy stopniu odżęcia 80% (zastrzeżenie 3). Korzystnie, wykańczanie antybakteryjne aloesem przeprowadza się w środowisku lekko kwaśnym o pH 5-6, stosując środek na bazie chitosanu i aloesu w ilości 10-100 g/litr oraz katalizator w ilości 1-10 g/litr przy odżęciu 80% (zastrzeżenie 4).

Urząd Patentowy podzielił stanowisko wnioskodawcy, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem, wynika w sposób oczywisty ze znanych przed datą jego zgłoszenia, następujących publikacji: zgłoszenia patentowego nr US 2008 0230140 (data publikacji: 25 września 2008 r.; oznaczone jako dokument D1), zgłoszenia patentowego nr WO 0049219 (data publikacji: 24 sierpnia 2000 r.; oznaczone jako dokument D2) i zgłoszenia patentowego nr US 2009053288, (data publikacji: 26 lutego 2009 r.; oznaczone jako dokument D3).

Zdaniem organu dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie znane ze stanu techniki odnośnie do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej wg spornego patentu, jest zgłoszenie patentowe US 20080230140, oznaczone jako dokument D1. Dokument D1 przedstawia tkaninę pętelkową, w szczególności tkaninę frotte, zawierającą włókna bambusowe o właściwościach antybakteryjnych. Tkanina pętelkowa zawiera tkaninę podłożową wykonaną zasadniczo z bawełny i ma pętelki z przędzy bambusowej, przy czym w tkaninie pętelkowej stosuje się w szczególności pomiędzy 30% a 100% włókien bambusowych (akapity [0013] i [0015]). Włókna bambusowe mogą być uformowane jako wątek lub jako osnowa, a korzystnie jako osnowa (akapit [0031]); w innym przykładzie wykonania tkanina pętelkowa może być tkaniną w której osnowa podłożowa, osnowa pętelkowa oraz wątek podłożowy zasadniczo składają się z włókien bambusowych, a korzystnie od 30 do 100% włókien bambusowych (akapit [0039]). W korzystnym przykładzie wykonania włókno bambusowe jest całkowicie lub częściowo zmieszane z innymi włóknami, takimi jak np. bawełna, poliester, wiskoza itp. (akapit [0034]).

Z zamieszczonego na str. 4 przykładu (akapit [0059]) wynika, że zastosowane przędze w osnowie pętelkowej są 100% przędzami bambusowymi. Z kolei, na pierwszej stronie ww. dokumentu, w akapitach [0017]-[0021] wymienione zostały właściwości i zalety takiej tkaniny pętelkowej, wynikające ze składu pętelek, które są wykonane z włókien bambusowych, w stosunku do znanych ze stanu techniki tkanin pętelkowych. Podano m.in., że bambus charakteryzuje się naturalnymi właściwościami antybakteryjnymi i w konsekwencji zastosowanie włókien bambusowych w tkaninach pętelkowych oraz materiałach frotte jest bardzo korzystne z higienicznego punktu widzenia; tkanina pętelkowa może być korzystnie stosowana do wytwarzania (medycznych) materiałów, (medycznych) bandaży, (medycznych) wypełnień, gazy itp. Kolejna zaleta dotyczy lekkości niniejszej tkaniny pętelkowej, którą przyjemnie się nosi: zapewnia chłód latem, zwłaszcza gdy nosi się ściśle dopasowane ubrania. Inną zaletą jest zwiększona miękkość tkaniny, gdyż tkanina wydaje się w dotyku bardziej miękka w porównaniu do znanych podobnych tkanin. Kolejną zaletą jest to, że poprzez zastosowanie włókien bambusowych można uzyskać tkaninę, która ma naturalny wygląd.

Zastosowanie opisanej powyżej tkaniny pętelkowej zostało szczegółowo wskazane w akapicie [0057], gdzie podano, że może być ona stosowana w różnych zastosowaniach obejmujących frotte, np. w ręcznikach, szlafrokach kąpielowych, pelerynach kąpielowych, ręcznikach do twarzy, śpiworach frotte itp., jak również może być wykorzystywana w odzieży, łącznie z ubrankami (dziecięcymi), odzieżą medyczną i odzieżą sportową i rekreacyjną, a ponadto: w bandażach, gazach, materiałach pościelowych, kocach, matach, dywanach itp.

W ocenie organu powyższy materiał dowodowy ujawnia zatem wszystkie cechy tkaniny prozdrowotnej ze spornego patentu, określone w zastrzeżeniu nr 1, przed obróbką antybakteryjną, tj. przedstawia tkaninę, która zawiera w swym składzie przędzę w 100% z włókien bambusa lub przędzę dwuskładnikową - z nitek bambusa i bawełny. Pomimo, iż ten dokument nie precyzuje dokładnych proporcji włókien bambusa względem bawełny w przędzy dwuskładnikowej, to dobór konkretnych ilości tych włókien, tj.: 85% nitek z włókien bambusa i w uzupełnieniu do 100% nitek z włókien bawełny, wynika z oczywistej optymalizacji jakiej może dokonać specjalista z dziedziny włókiennictwa na podstawie dodatkowych prób doświadczalnych; tym bardziej, że w opisie spornego patentu nie wskazano żadnego nieoczekiwanego efektu osiągniętego poprzez taki dobór. Ponadto, zarówno właściwości jak i zastosowanie obu tkanin są identyczne. W treści zastrzeżenia nr 1 nie wspomniano o wytwarzaniu tkaniny jednowarstwowej, a zatem zakresem ochrony został objęty sposób wytwarzania wszelkich rodzajów tkanin, również wielowarstwowych.

W ocenie organu argumentacja uprawnionego, że sposobem wg spornego patentu wytwarza się tkaninę jednowarstwową, nie ma uzasadnienia w treści zastrzeżeń patentowych.

Odnośnie samego sposobu wytwarzania tkaniny, który został wskazany w części nieznamiennej zastrzeżenia nr 1 i polega na tkaniu poprzez przeplatanie na krośnie nici osnowy i nici wątku, to jest to typowa czynność niezbędna do wytworzenia każdej tkaniny. Z redakcji zastrzeżenia nr 1 wynika, iż istotą sposobu jest skład nitek przędzy ("przędza 100% nitek z bambusa lub 85% nitek z włókien bambusa i w uzupełnieniu z włókien bawełny"), skład nitek w osnowie ("pojedyncze nitki osnowy są wykonane tylko z włókna z bambusa lub tylko z włókna z bawełny"), jak również antybakteryjne wykończenie gotowej tkaniny poprzez napawanie jej jonami srebra, chitosanem, wyciągiem z aloesu lub kolagenem. W dokumencie D1 nie podano informacji dotyczących antybakteryjnego wykończenia tkaniny, jednak takie informacje można znaleźć w dokumentach D2 i D3. Dokument D2 dotyczy sposobu obróbki tkanin i artykułów wykonanych z tych materiałów (zwanych podłożami), a w szczególności materiałów powszechnie stosowanych w dziedzinie opieki zdrowotnej (a więc tkanin prozdrowotnych); obróbce można poddawać dowolne naturalne lub sztuczne podłoża oraz ich mieszanki (str. 1, linie 1-10); proces obróbki podłoży, w którym nadaje się podłożu własności biobójczych (antybakteryjnych), obejmuje kroki: a) umieszczenia lub impregnowania podłoża w rozpuszczonym chitozanie, b) zanurzenie podłoża w roztworze soli srebra, c) obróbkę podłoża w celu zredukowania soli srebra do srebra atomowego/metalicznego, d) sieciowanie chitozanu oraz e) przemywanie oraz suszenie obrobionego podłoża (str. 2, linie 1-7).

Wobec tego, specjalista z dziedziny włókiennictwa, który chciałby wzmocnić właściwości antybakteryjne tkaniny według dokumentu D1 poddałby ją wykończaniu, zgodnie z procesem sugerowanym przez dokument D2 i dzięki temu uzyskałby proces wytwarzania tkaniny prozdrowotnej zawierający wszystkie cechy określone w zastrzeżeniu nr 1.

Z kolei w dokumencie D3, który dotyczy sposobu wytwarzania tkanin, w szczególności tkanin z przędzy bambusowej (akapit [0025]), wskazano, że do takiej tkaniny mogą być wprowadzone m.in.: aloes, kolagen lub środki przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybiczne takie jak bacytracyna, sole srebra, jodki i podobne (akapit [0037]). Zatem dokument D3 ujawnia proces obróbki tkaniny zawierającej przędzę bambusową: aloesem lub kolagenem oraz solami srebra (czyli jonami srebra) w celu nadania tkaninie własności antybakteryjnych. Sam sposób nanoszenia środka antybakteryjnego na tkaninę, który w spornym patencie został określony jako: "napawanie" ma na celu nadanie odpowiednich, tj. antybakteryjnych właściwości tkaninie, dlatego wybór odpowiedniej metody nanoszenia jest kwestią optymalnego doboru technologicznego i mieści się w pojęciu biegłości inżynierskiej. Rozwiązanie wg spornego patentu nie przedstawia żadnych nieoczekiwanych i zaskakujących efektów w świetle ww. stanu techniki. Wobec powyższego, sposób przedstawiony w zastrzeżeniu nr 1 jest pozbawiony poziomu wynalazczego. Odnośnie zastrzeżeń zależnych 2-4, to uprawniony nie podał szczególnych zalet technicznych wynikających ze stosowania tych konkretnych środków w konkretnych proporcjach ilościowych i wobec tego należy uznać, że dobór środków nie ma w sobie cech nieoczywistości, gdyż specjalista z dziedziny będzie potrafił takie środki dobrać zgodnie ze wskazaniami producenta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r. oddalił skargę uprawnionego ze spornego patentu.

Zdaniem Sądu I instancji UP - wbrew zarzutom uprawnionego - zapoznał się w sposób dokładny z treścią opisu i zastrzeżeń patentowych kwestionowanego wynalazku. Istota wynalazku według spornego patentu (przedstawiona w części znamiennej zastrzeżenia nr 1) to sposób wytwarzania tkaniny, w którym tkanie przeprowadza się z nitek przędzy zawierającej w swym składzie 100% nitek z włókien bambusa lub 85% nitek z włókien bambusa oraz włókien bawełny w uzupełnieniu do 100%, a następnie po zakończeniu tkania poddaje się otrzymaną tkaninę wykańczaniu antybakteryjnemu poprzez napawanie jej jonami srebra, chitosanem, wyciągiem z aloesu lub kolagenem, przy czym pojedyncze nitki osnowy są wykonane tylko z włókna z bambusa lub tylko z włókna z bawełny. Tak więc nie jest przedmiotem wynalazku według spornego patentu sposób powstawania przędzy bambusowo-bawełnianej.

Dalej WSA wyjaśnił, że najbliższy stan techniki odnośnie sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej według spornego patentu stanowi zgłoszenie patentowe US 20080230140, określone przez organ jako dokument D1, które ujawnia wszystkie cechy tkaniny prozdrowotnej ze spornego patentu, określone w zastrzeżeniu 1, przed obróbką antybakteryjną, tj. przedstawia tkaninę, która zawiera w swym składzie przędzę w 100% z włókien bambusa lub przędzę dwuskładnikową - z nitek bambusa i nitek bawełny. Sąd I instancji podzielił opinię Urzędu Patentowego RP, że pomimo niesprecyzowania w dokumencie D1 dokładnych proporcji włókien bambusa względem bawełny w przędzy dwuskładnikowej, dobór konkretnych ilości tych włókien, tj.: 85% nitek z włókien bambusa i w uzupełnieniu do 100% nitek z włókien bawełny, wynika z oczywistej optymalizacji jakiej może dokonać specjalista z dziedziny włókiennictwa na podstawie dodatkowych prób doświadczalnych albowiem w opisie wynalazku spornego patentu nie wskazano żadnego nieoczekiwanego efektu osiągniętego poprzez odpowiedni dobór ilościowy włókien bambusa i bawełny w składzie przędzy, ani nie zamieszczono żadnych wyników testów wskazujących na szczególnie korzystne skutki takiego doboru.

Według WSA – Urząd Patentowy RP wyjaśnił uprawnionemu, że wskazanie właściwości i zastosowania tkaniny z dokumentu D1 miało na celu dodatkowe podkreślenie podobieństwa obu tkanin, gdyż właściwości tkaniny wynikają głównie z jej składu i budowy. W dokumencie D1 nie podano informacji dotyczących antybakteryjnego wykończenia tkaniny, jednak takie informacje można znaleźć w dokumentach: WO 0049219 i US 2009053288 - materiałach dowodowych oznaczonych przez organ jako D2 i D3. UPRP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał dokładne fragmenty ww. dokumentów, w których podano informacje o obróbce gotowych tkanin, w tym tkanin z naturalnych surowców np. z bambusa, takimi środkami jak: sole srebra, chitozan, aloes i kolagen. W zastrzeżeniu 1 spornego patentu podano: "...poprzez napawanie jej [tkaniny] jonami srebra, chitosanem, wyciągiem z aloesu lub kalogenem", a zatem czynności te wykonywane są alternatywnie (lub) co potwierdzają przykłady realizacji wynalazku zamieszczone w opisie spornego patentu.

WSA podkreślił, że w treści opisu spornego patentu nie zamieszczono testów i wyników badań dokumentujących wskazane przez skarżącego cechy i właściwości wytworzonej tkaniny prozdrowotnej, jak również świadczących o nieoczekiwanym efekcie uzyskanym dzięki wytworzeniu tkaniny sposobem według spornego patentu. W opisie nie zamieszczono także żadnego konkretnego przykładu realizacji sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej z użyciem wyciągu z aloesu lub kolagenu do obróbki antybakteryjnej tkaniny.

Sąd I instancji stwierdził, że przeanalizowany przez organ materiał dowodowy zebrany w sprawie ujawnia łącznie wszystkie cechy sposobu określone w zastrzeżeniu nr 1 spornego patentu, a wobec braku dowodów na nieoczekiwany efekt połączenia tych wszystkich cech w jednym rozwiązaniu, uzasadnionym jest zarzut braku poziomu wynalazczego rozwiązania. Jak trafnie zwrócił uwagę organ zastrzeżenia zależne przedstawiają jedynie korzystne, nie obligatoryjne cechy rozwiązania i określają szczególne postacie (warianty) wynalazku, natomiast zakres ochrony mający zasadnicze znaczenie z punktu widzenia interesu uprawnionego z patentu określa przede wszystkim zastrzeżenie niezależne nr 1 spornego patentu.

II

"T." Sp. z o.o. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 141§ 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wskutek:

a) ograniczenia części dyspozytywnej uzasadnienia kwestionowanego wyroku do - w zasadzie - powtórzenia wybranych fragmentów uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego RP, gdy tymczasem obowiązkiem Sądu jest szczegółowe i precyzyjne wskazanie, jakie ustalenia zasługują na akceptację, a jakie nie, jakim dowodom dał wiarę, a jakim nie, jak również dlaczego argumenty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie;

b) nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, które zostały podniesione w skardze i pismach skarżącego, bądź odniesienia się do nich w sposób lakoniczny co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło istoty rozstrzygnięcia Sądu; brak odniesienia do argumentów skarżącego w uzasadnieniu wyroku uniemożliwił skarżącemu poznanie stanowiska Sądu w tym zakresie i świadczy o tym, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego nie zostały uwzględnione przez Sąd w toku wyrokowania;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 oraz 8 i 11 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., oraz art. 24 i 26 p.w.p. wskutek zaakceptowania przez Sąd I instancji uchybień UP RP dokonanych w toku dokonywania ustaleń faktycznych sprawy oraz nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy RP:

a) oparł swoje rozstrzygnięcie na fragmentarycznie przetłumaczonych istotnych dokumentach będących podstawą rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego RP,

b) nie uwzględnił całości materiału dowodowego, nie biorąc pod uwagę opinii, stanowisk i dokumentów przedłożonych przez skarżącego po oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków,

c) nie dopuścił dowodu z przesłuchania świadków na okoliczności faktyczne istotne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w tym na okoliczności dotyczące szczególnych cech i właściwości w stosowaniu tkanin wytworzonych według spornego patentu,

d) błędnie ustalił, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem nr 217712 wynika w sposób oczywisty ze znanych przed datą zgłoszenia amerykańskiego zgłoszenia patentowego nr US 20080230140 (oznaczonego jako D1),

e) błędnie ustalił, że rozwiązanie dotyczące sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej będące przedmiotem spornego wynalazku nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego,

które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem w razie podzielenia przez Sąd I instancji wskazanych wyżej zarzutów skarżącego powinien był zapaść wyrok uchylający zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 24 i 26 p.w.p. poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego,

2) błędnym przyjęciu, że kompilacja poszczególnych cech sposobu według spornego patentu nie ma charakteru twórczego wykraczającego poza efekt stanowiący sumę efektów wywoływanych przez poszczególne cechy,

3) błędnym uznaniu, że poziomu wynalazczego nie trzeba ustalać odnosząc się do całego rozwiązania, ale można wziąć pod uwagę osobno poszczególne cechy rozwiązania, przy założeniu, że znawca z danej dziedziny techniki byłby w stanie je połączyć w całość i/lub dostosować do potrzeb.

Argumentację na poparcie zarzutów uprawniony przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 141§ 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, zawarte w pkt I ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarówno w jej petitum, jak i w uzasadnieniu skoncentrował się jedynie na wyjaśnieniu, na czym polegało naruszenie przez Sąd I instancji art. 141§ 4 p.p.s.a., natomiast całkowicie zaniechał wyjaśnienia, w czym upatruje naruszenia pozostałych przepisów postępowania, jak również nie wykazał, czy uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle utrwalonego orzecznictwa, nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., II FSK 437/11; LEX nr 1233849). Skarga kasacyjna tych wymogów nie spełnia.

W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie odpowiada wymogom zawartym w tym przepisie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeżeli argumentacja sądu przesądza łącznie o ich bezskuteczności (por. wyrok NSA z 14 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 768/07). Ponadto wskazać należy, że dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało wykazać, czego skarżący nie uczynił, że uzasadnienie z uwagi na swoją konstrukcję, niespełnione wymogi ustawowe, nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu pierwszej instancji jest prawidłowy, czy też nie. To, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu I instancji w zakresie akceptacji stanowiska UP co do zasadności unieważnienia spornego patentu i w istocie polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przepis ten nie może bowiem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia wskazanego wyżej przepisu podnieść można jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury administracyjnej. Chcąc zatem w skardze kasacyjnej podważyć przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. powinien być powiązany z naruszeniem przez organy administracyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. ze stwierdzeniem, że doszło do oddalenia skargi mimo naruszeń tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak takiego powiązania czyni ten zarzut niezasadnym.

Całkowicie niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że o naruszeniu tego przepisu można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów Sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Jednakże taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Nieusprawiedliwione są również zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 oraz 8 i 11 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w tym, że: organ oparł swoje rozstrzygnięcie na fragmentarycznie przetłumaczonych dokumentach; nie uwzględnił całości materiału dowodowego, nie biorąc pod uwagę opinii, stanowisk i dokumentów przedłożonych przez skarżącego po oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków; nie dopuścił dowodu z przesłuchania świadków; błędnie ustalił, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem wynika w sposób oczywisty ze znanego przed datą zgłoszenia amerykańskiego zgłoszenia patentowego nr US 20080230140 (oznaczonego jako D1); błędnie ustalił, że rozwiązanie dotyczące sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej będące przedmiotem spornego wynalazku nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że UP nie oparł się na fragmentarycznie przetłumaczonych dowodach, albowiem na wezwanie organu, wnoszący sprzeciw w załączeniu do pisma z dnia 21 grudnia 2015 r. przedłożył pełne tłumaczenia dokumentów, a zatem zarzut ten jest niezasadny.

Podobnie nietrafny jest zarzut odmowy przesłuchania świadków, bowiem skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków na okoliczność, że sporne rozwiązanie w dacie zgłoszenia było nowe i posiadało poziom wynalazczy, te zaś kwestie nie należą do okoliczności faktycznych, są to bowiem przesłanki prawne podlegające zbadaniu i ocenie przez UP rozpoznający sprzeciw w postępowaniu o unieważnienie patentu. Zgodnie bowiem z art. 261 ust. 2 pkt 3 p.w.p. do zadań UP należy rozstrzyganie spraw w postępowaniu spornym w zakresie określonym ustawą, ta zaś sprawa po uznaniu przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny jest rozstrzygania w trybie postępowania spornego. Zatem nie został naruszony przez organ – co prawidłowo stwierdził Sąd I instancji art. 78 § 1 k.p.a. – gdyż to rolą organu jest dokonanie oceny, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, czy zarzuty wnoszącego sprzeciw odnośnie braku nowości i braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania są zasadne.

Wbrew twierdzeniom skarżącego UP ustosunkował się do dowodów przedstawionych przez uprawnionego ze spornego patentu załączonych do pisma z dnia 22 grudnia 2015 r., a mianowicie do trzech opinii: S. S. (załącznik nr 1), Z.C. (załącznik nr 2) i lekarza specjalisty endokrynologa G. A. (załącznik nr 3) oraz pozostałych dokumentów oznaczonych jako załączniki nr 4-7 i stwierdził, że nie zawierają one treści uzasadniających poziom wynalazczy rozwiązania ze spornego patentu, gdyż nie dotyczą analizy porównawczej tego rozwiązania względem dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw. Ponadto organ stwierdził, że nie mają one również związku z zakresem ochrony przedstawionym w spornym patencie, a zatem nie mogły one mieć znaczenia ani istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela również stanowisko Sądu I instancji, który zaakceptował zaskarżoną decyzję UP w przedmiocie unieważnienia spornego patentu z powodu braku poziomu wynalazczego w odniesieniu do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej. Jak słusznie stwierdził organ sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem, wynika w sposób oczywisty ze znanych przed datą jego zgłoszenia, następujących publikacji: zgłoszenia patentowego nr US 2008 0230140 (data publikacji: 25.09.2008 r.; oznaczone jako dokument Dl), zgłoszenia patentowego nr WO 0049219 (data publikacji: 24.08.2000 r.; oznaczone jako dokument D2) i zgłoszenia patentowego nr US 2009053288, (data publikacji: 26.02.2009 r.; oznaczone jako dokument D3).

Jak słusznie stwierdził UP dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie znane ze stanu techniki odnośnie do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej jest zgłoszenie patentowe US 20080230140, oznaczone jako dokument D1, ujawnia bowiem wszystkie cechy tkaniny prozdrowotnej ze spornego patentu, określone w zastrzeżeniu 1, przed obróbką antybakteryjną. Poza tym, zarówno właściwości, jak i zastosowanie obu tkanin są identyczne. Ponadto pomimo, że nie podano informacji dotyczących antybakteryjnego wykończenia tkaniny, jednak takie informacje można znaleźć w dokumentach D2 i D3.

Ponadto - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - dokument D3 ujawnia proces obróbki tkaniny zawierającej przędzę bambusową: aloesem lub kolagenem oraz solami srebra (czyli jonami srebra) w celu nadania tkaninie własności antybakteryjnych. Rozwiązanie wg spornego patentu nie przedstawia żadnych nieoczekiwanych i zaskakujących efektów w świetle ww. stanu techniki. Wobec powyższego, sposób przedstawiony w zastrzeżeniu 1 jest pozbawiony poziomu wynalazczego. Natomiast odnośnie zastrzeżeń zależnych nr 2-4, to uprawniony ze spornego patentu nie podał szczególnych zalet technicznych wynikających ze stosowania tych konkretnych środków w konkretnych proporcjach ilościowych i wobec tego należy uznać, że dobór środków nie ma w sobie cech nieoczywistości, gdyż specjalista z dziedziny będzie potrafił takie środki dobrać zgodnie ze wskazaniami producenta.

Również podnoszona przez skarżącego kasacyjnie kwestia, że tkanina według spornego patentu jest jednowarstwowa - nie znajduje uzasadnienia w treści zastrzeżeń patentowych. Przede wszystkim w treści zastrzeżenia nr 1 nie wspomniano o tkaninie jednowarstwowej, co świadczy o tym, że przedstawiony w nim zakres ochrony jest na tyle ogólny i szeroki, że obejmuje również tkaniny wielowarstwowe. W konsekwencji argumentacja skarżącego, że tkanina według spornego patentu jest jednowarstwowa, nie ma uzasadnienia w treści zastrzeżeń patentowych.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego postawionych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia art. 24, 25 i 26 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że sposób wytwarzania tkaniny prozdrowotnej, objęty spornym patentem nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego – należy stwierdzić, że są one niezasadne.

Odnosząc się do tych zarzutów już na wstępie stwierdzić należy, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, a ponadto musi wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Tych wymogów nie spełnia skarga kasacyjna.

Natomiast jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor w istocie polemizuje z Sądem I instancji, który zaakceptował stanowisko UP co do oceny materiału dowodowego na okoliczność wykazania, że sporny wynalazek w zakresie sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej – nie spełnia wymogu poziomu wynalazczego, co nie może odnieść zamierzonego przez kasatora skutku poprzez zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

Podkreślenia wymaga, że zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie podważać ustaleń faktycznych oraz ich oceny dokonanej przez UP. Bowiem naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym, kwestionowanym przez stronę ustaleniu faktu, czy jego oceny. W tym miejscu podkreślić należy, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Ponadto należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – UP ustalał poziom wynalazczy odnosząc go do wynalazku jako całości, a mianowicie do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej. Organ stwierdził wyraźnie w zaskarżonej decyzji, że dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie znane ze stanu techniki odnośnie do sposobu wytwarzania tkaniny prozdrowotnej jest zgłoszenie patentowe US 20080230140, oznaczone jako dokument D1. Bowiem jak przyjmuje się zgodnie zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie oceniając nieoczywistość wynalazku, należy postrzegać go jako całość, a zatem zarzut oczywistości może być stawiany całemu rozwiązaniu, a nie jego poszczególnym elementom (M. du Vall, H. Żakowska-Henzler, Przesłanki zdolności patentowej (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, wyd. 2, Warszawa 2017, s. 455; A. Pyrża, Poradnik wynalazcy, Warszawa 2008, s. 118; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2010 r., II GSK 297/10, Legalis).

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.