Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 159/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art.  7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 68 ust. 1, art. 22
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania działalności rolniczej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1, art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 44, poz. 265 ze zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.Urz. WE nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) 17824/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003 r., str. 1), art. 104 k.p.a. - przyznał T. K. na rok 2008 jednolitą płatność obszarową w wysokości 31.793,34 zł (po potrąceniu kwoty 6.222,95 zł) oraz uzupełniającą płatność obszarową w wysokości 12.262,14 zł (po potrąceniu kwoty 974,94 zł).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że powierzchnia gruntów rolnych kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosi 112,04 ha, podczas gdy we wniosku zadeklarowano powierzchnię 121,21 ha. Natomiast powierzchnia gruntów rolnych kwalifikująca do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) wynosi 49,15 ha, podczas gdy zainteresowany we wniosku zadeklarował 50,96 ha.

Na podstawie kontroli na miejscu przeprowadzonej w roku 2008 stwierdzono zawyżenie powierzchni działki rolnej "G" (deklarowana powierzchnia - 5,36 ha, stwierdzona powierzchnia - 3,55 ha) oraz "I" (deklarowana powierzchnia - 46,68 ha, stwierdzona powierzchnia - 41,42 ha). Ponadto stwierdzono zaniżenie powierzchni na działce rolnej "B" (deklarowana pow. - 4 ha, stwierdzona pow. - 4,75) oraz "H" (deklarowana pow. - 1,37 ha, stwierdzona pow. - 2,52 ha). Dodatkowo Kierownik podniósł, że w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w roku 2004 z płatności wykluczona została działka ewidencyjna nr [...], z uwagi na nieutrzymywanie jej w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Reasumując, organ uznał, że nastąpiło zawyżenie powierzchni dla JPO o 9,17 ha, a dla UPO o 1,81 ha. Powyższe okoliczności zgodnie z art.138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. uzasadniały zmniejszenie w roku 2008 płatności o kwotę przypadającą na dwukrotną stwierdzoną różnicę, tj. dla JPO – 6.222,95 zł (9,17 ha x 2 x 339,31 zł), a dla UPO - 974,94 zł (1,81 ha x 2 x 269,32 zł).

W odwołaniu od tej decyzji T. K. wniósł o przyznanie płatności bez pomniejszenia jej wysokości lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności:

a) pominięcie przy wydawaniu decyzji innych dowodów niż raport z czynności kontrolnych z 2004 r., którego ustalenia zostały zakwestionowane w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. W tym zakresie postępowanie dowodowe winno być uzupełnione, tak jak to wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r., co najmniej danymi z ewidencji gruntów i budynków oraz dowodem z zeznań świadka;

b) zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie rodzaju, powierzchni uprawy i lokalizacji działki ewid. nr [...] oraz oceny wartości dowodowej raportu z czynności kontrolnych z 2004 r.;

c) pominięcie jakichkolwiek dowodów z dokumentów i bezzasadne zastosowanie sankcji dla JPO za zawyżenie zgłoszonej powierzchni o 5,17 ha, zaś dla UPO za zawyżenie powierzchni o 1,81 ha.

Dodatkowo strona podniosła zarzut naruszenia art. 8 i 15 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne, które uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do zastosowanych przez organ administracyjny pomniejszeń. Z uzasadnienia decyzji w ogóle nie wynika zasadność zastosowania jakichkolwiek sankcji, nie wiadomo, co przesądziło o nałożeniu sankcji, brak jest również wyjaśnienia, na czym miałaby polegać kontrola administracyjna, kiedy została przeprowadzona i przez kogo, oraz czy w ogóle jest możliwym, żeby w ramach takich kontroli administracyjnej obejmować zdarzenia, które miały miejsce w 2003 i 2004 roku.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 124, art. 146 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., nr L 30, str. 16-99), art. 136, art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE z 20 listopada 2004 r. nr L 345, str. 1 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 316/2009 z dnia 17 kwietnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1973/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.Urz. UE z 18 kwietnia 2009 r. nr L 100, str. 3), art. 2 pkt 22, art. 23 ust. 1, art. 23a ust. 1, art. 28, art. 30 ust. 1, art. 50 ust. 3, art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. (WE) z 30 kwietnia 2004 r. nr L 141, str. 18 ze zm.), art. 1 pkt 1, art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 380/2009 z dnia 8 maja 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. UE z 9 maja 2009 r., nr L 116, str. 15), załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.Urz. UE z 23 czerwca 2006 r. nr L 171, str. 90), art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. nr 20, poz. 105), art. 7 ust. 1, 2 i 4, art. 18 ust. 1, art. 19 ust .1, art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst pierwotny: Dz.U. z 2007 r. nr 35, poz. 217, t.j.: Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowo stan faktyczny oraz prawny sprawy i stwierdził, że trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 20-21 września 2004 r. inspektorzy terenowi stwierdzili kod nieprawidłowości DR 10 w odniesieniu do całej działki rolnej o powierzchni 4,80 ha położonej na działce ewid. nr [...] (deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r.). Kod DR 10 oznacza, że "cała działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Kod mający wpływ na naliczenie". Nie stwierdzono bowiem uprawy deklarowanej, stwierdzono natomiast odłóg oraz, że działka rolna nie była wykorzystywana rolniczo od kilku lat. Na działce występowały liczne drzewka sosny i brzozy. Powyższe okoliczności potwierdzono stosowną dokumentacją fotograficzną.

Odnosząc się następnie do wyroków WSA w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 190/08 i NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 295/07 organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik BP ARiMR w Ł. zastosował się do wskazań z nich wynikających. W dniu 15 grudnia 2008 r. przesłuchał w charakterze świadka S. D., natomiast w dniu 22 września 2008 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. z prośbą o udzielenie informacji odnośnie działki ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi Starostwo poinformowało, że użytki gruntowe na działce ewidencyjnej nr [...] nie były aktualizowane od czasu sporządzenia operatu klasyfikacyjnego w 1962 r.

Jednocześnie organ, powołując się na treść skargi kasacyjnej z dnia 8 czerwca 2007 r., protokoły rozpraw z dnia 20 listopada 2008 r. nr 4/2008 i z dnia 15 grudnia 2008 r. nr 7/2008, stwierdził, że wnioskodawca w 2004 r., w przypadku działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr [...], ograniczył się do przepisania do wniosku, powierzchni zagregowanego użytku, wynikającej z Ewidencji Gruntów i Budynków, tj. powierzchni 4,80 ha. Działkę tę zadeklarował do płatności, pomimo tego, że jej nie użytkował rolniczo zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej, co przyczyniło się do rozsiania na działce siewek drzew i ich wzrostu. Stan działki w dacie kontroli, tj. w dniach 20-21 września 2004 r., był podstawą do przyjęcia, iż co najmniej od roku (co najmniej na dzień 30 czerwca 2003 r.) na działce nie wykonywano zabiegów uprawowych, które świadczyłyby o przestrzeganiu zasad dobrej kultury rolnej. W związku z powyższym dane zawarte w EGiB, dotyczące działki ewidencyjnej nr [...], w dacie przeprowadzenia kontroli nie były aktualne i nie odpowiadały stanowi rzeczywistemu na gruncie, co potwierdził dowód z oględzin działki. Pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, producent zadeklarował w/w działkę również w roku 2008.

Odnosząc się następnie do kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie T. K. w dniach 22-26 września 2008 r. organ szczegółowo przedstawił wynikające z protokołu kontroli nieprawidłowości w zakresie powierzchni działek zgłoszonych do płatności oznaczonych we wniosku literami: B, H, G, I.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Dyrektor podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej przyznania płatności JPO, organ I instancji w sposób prawidłowy wskazał, iż we wniosku na 2008 r. producent zadeklarował do płatności JPO 121,21 ha. Z kolei powierzchnia, co do której została naliczona płatność JPO wynosiła 112,04 ha.

W związku z zawyżeniem powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej, wynoszącym 8,18%, na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 organ dokonał pomniejszenia początkowej kwoty płatności JPO wynoszącej 38.016,29 zł, o dwukrotność stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i powierzchnią stwierdzoną, tj. w wysokości 6.222,95 zł, określając wysokość należnej płatności JPO za 2008 r. na poziomie 31.793,34 zł, przy stawce płatności JPO w 2008 r. wynoszącej 339,31 zł. Jeśli natomiast chodzi o treść uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji - to zdaniem Dyrektora - organ I instancji prawidłowo wyjaśnił, z jakich względów pomniejszył płatności i poinformował wnioskodawcę, że w przypadku powtarzającego się deklarowania w roku następnym działek, które zostały trwale wyłączone z płatności ze względu na brak ich utrzymywania w dobrej kulturze na dzień 30 czerwca 2003 r., błąd ten zostanie sklasyfikowany, jako celowe działanie rolnika, co skutkować będzie wykluczeniem całego wniosku z płatności.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wyjaśnił zasady przeprowadzania kontroli administracyjnej, wskazując, na czym polega kontrola prosta i kontrola krzyżowa oraz zauważył, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie przedmiotowej płatności jest zaznajomienie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz złożenie wniosku, w którym wykazane zostaną dane zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. Skoro skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane są mu zasady ich przyznawania, to brak jest podstaw do uznania, że strona nie ponosi winy w zgłoszeniu do płatności za rok 2008 działki nr 47. Ubieganie się bowiem o przyznanie środków publicznych do działek, nie użytkowanych rolniczo w dniu 30 czerwca 2003 r., zgodnie z wymogiem utrzymywania gruntów w dobrej kulturze, stanowi daleko idące nadużycie ze strony T. K., a jednocześnie przesądza o niedopuszczalności zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi o możliwości wyłączenia winy producenta, a co za tym idzie, o możliwości odstąpienia od zastosowania pomniejszenia płatności, w przypadku, gdy wniosek jest poprawny pod względem faktycznym lub gdy producent wykaże, że nie ponosi winy stwierdzonych nieprawidłowości.

Konstatując, wobec zgodności z prawem decyzji organu I instancji Dyrektor ARiMR nie stwierdził podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego i orzekł o utrzymaniu w mocy kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. K. zarzucił naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności, co do nieutrzymania działki rolnej "Ł" w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a także co do powierzchni kwalifikującej się do płatności bezpośrednich z 2008 r. i powodów rozbieżności co do wielkości tej powierzchni oraz niedostateczne uzasadnienie faktyczne decyzji, w tym zaniechanie niezbędnego omówienia oceny faktów i dowodów,

2. art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez niedopuszczalne oparcie się na istnieniu sankcji trwałej wynikającej wg organu z postępowania dotyczącego płatności bezpośrednich z 2004 r., pomimo nieokreślenia takiej sankcji w sentencji uchylonej decyzji dotyczącej płatności bezpośrednich za 2004 r.,

3. art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności na skutek włączenia nowych dowodów przez organ odwoławczy przy jednoczesnym powierzchownym postępowaniu wyjaśniającym przed organem I instancji,

4. art. 107 § 3 i 4 k.p.a., poprzez niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym brak analizy wszystkich dowodów,

5. art. 8 k.p.a., poprzez sprzeczność rozstrzygnięcia ze sposobem załatwienia wniosków skarżącego w przedmiocie płatności bezpośrednich za rok 2005 i 2006, a także płatności ONW za 2005 r., 2006 r. oraz 2007 r., w których zgłoszono tą samą działkę rolną i na etapie weryfikacji administracyjnej nie zostało to zakwestionowane,

6. przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej (...) w zw. z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, poprzez bezzasadne zastosowanie przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w sytuacji gdy, w myśl art. 86 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. stosuje się jeszcze poprzednie Rozporządzenie (WE) nr 796/2004,

7. ewentualnie § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm, poprzez nieuwzględnienie treści tego przepisu w sprawie,

8. ewentualnie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, poprzez jego niezastosowanie, przy przyjętych ustaleniach faktycznych i uznanie, że rolnik jest winny nieprawidłowości pomimo, że w poprzednich latach organ przyznawał płatności za sporną działkę rolną.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. Do skargi strona załączyła kopie decyzji dotyczących płatności bezpośrednich za rok 2005, 2006 oraz płatności ONW za rok 2005, 2006 i 2007.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. stawił się skarżący, który w związku z niezakończeniem spraw dotyczących płatności za 2004 r., pozostających w związku z niniejszą sprawą wniósł o zawieszenie postępowania.

Wobec zgłoszonego wniosku Sąd zobowiązał organ do wypowiedzenia się w terminie 10 dni w przedmiocie wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania.

W odpowiedzi Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. oświadczył, że nie przyłącza się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania i pozostawia go do uznania Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna, musiała zostać oddalona.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Zatem sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Skład orzekający, badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu T. K. na rok 2008 jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości z uwagi na rozbieżności pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią uprawnioną do płatności, stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak słusznie ustalił to organ orzekający stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.).

Wspomniany akt prawny mocą ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r. nr 20, poz. 105) został znowelizowany, niemniej jednak ustawodawca w art. 4 wprowadził zasadę, że do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, (...), o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1 (a więc w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli do dnia 17 lutego 2009 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem art. 22 ust. 4 oraz art. 37a ustawy wymienionej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

W rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach (...) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli spełnia szczegółowo określone w tym przepisie warunki.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (art. 7 ust. 2).

Przywołane w przepisie art. 7 ust. 1 rozporządzenie nr 1782/2003 mocą art. 146 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.UE.L.09.30.16) zostało uchylone z tym jednak zastrzeżeniem, że odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonywane w niniejszym rozporządzeniu należy traktować jako odniesienia do tego rozporządzenia obowiązującego przed uchyleniem. Z kolei odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonane w innych aktach traktuje się jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII.

Zatem, zgodnie z tą regułą odpowiednikiem przepisu art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 przywołanego w cytowanym wcześniej art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach (...), jest obecnie art. 124 rozporządzenia nr 73/2009.

Po myśli art. 124 rozporządzenia nr 73/2009 powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych (...) - ust. 1.

Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (...) - ust. 2.

Treść art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach (...) nie budzi w przekonaniu Sądu wątpliwości interpretacyjnych i prowadzi do dość jednoznacznego wniosku, że podstawowym warunkiem przyznania rolnikowi jednolitej płatności obszarowej, oprócz oczywiście warunków wprost wyartykułowanych w pkt 1-3 art. 7 ust. 1 jest utrzymywanie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji wspomniany warunek nie został spełniony w stosunku do jednej działki rolnej, a mianowicie działki rolnej o powierzchni 4,00 ha, położonej na działce nr ewid. [...] (o powierzchni 4,80 ha), a oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 literą "Ł".

Wskazana działka na podstawie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie T. K. w dniach 20-21 września 2004 r., w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania płatności na rok 2004 w stosunku do całej powierzchni - 4,80 ha została trwale wyłączona z płatności do gruntów ornych, bowiem opatrzono ją kodem dyskwalifikującym z płatności – DR10.

W świetle treści protokołu kontroli z 2004 r. rozważana działka rolna na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, ponieważ skarżący zadeklarował ją jako łąkę, pastwisko, podczas gdy w rzeczywistości stanowiła ona kilkuletni odłóg, porośnięty drzewami sosny i brzozy.

Faktem jest, że ustalenia stanu faktycznego sprawy wynikające z przywołanego protokołu kontroli zostały skutecznie zakwestionowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 295/07, niemniej jednak z całą stanowczością podkreślić trzeba, że nie dotyczyło to jednej z działek, która jak wynika z uzasadnienia wspomnianego orzeczenia "została przez skarżącego zgłoszona jako łąka, a jak ustalono w toku kontroli - stanowiła ona kilkuletni odłóg".

Podnieść dodatkowo trzeba, że w tym postępowaniu przedmiotem sporu pomiędzy stronami była w istocie kwestia prawidłowości i sposób ustalenia urządzeniem GPS powierzchni działek zadeklarowanych przez T. K. do płatności za 2004 r., które decydują o wielkości dopłat oraz ewentualnych ich pomniejszeń i w konsekwencji ocena, czy wnioskodawca ponosi winę za rozbieżności pomiędzy powierzchnią działek rolnych podaną we wniosku o przyznanie płatności zgodnie z ewidencją gruntów a faktyczną powierzchnią ustaloną w trakcie kontroli, o której stanowi art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE. L z 2001 r. nr 237, str. 11), a nie jak stara się wywieść skarżący - problem utrzymywania działek rolnych na dzień 30 czerwca 2003 r. w dobrej kulturze rolnej.

Z tych więc powodów Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że skoro działka rolna "Ł" o pow. 4,00 ha, znajdująca się na działce nr ewid. [...] na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, bowiem w 2004 r. opatrzono ją kodem DR10, to skarżący deklarując ją do płatności w 2008 r. w istocie zawyżył powierzchnię działek rolnych kwalifikującą się z mocy obowiązujących przepisów prawa do przyznania płatności, co uzasadniało zastosowanie sankcji przez pomniejszenie wysokości należnych płatności.

Dodać w tym miejscu trzeba, że zarzuty skarżącego dotyczące protokołu z kontroli, która miała miejsce w 2004 r. i próba wywiedzenia, niepoparta zresztą żadnymi dowodami, iż sporna działka w dniu 30 czerwca 2003 r. była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w świetle poczynionych wyżej uwag, a w szczególności przywołanego wcześniej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogły - w ocenie Sądu - chociażby w najmniejszym stopniu rzutować na legalność zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim zaś nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że skoro postępowanie administracyjne dotyczące płatności bezpośrednich za rok 2004 nie zostało zakończone decyzją ostateczną i tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 854/09 uchylił zaskarżoną decyzję, to jest to automatycznie podstawa do uwzględnienia

skargi dotyczącej płatności za rok 2008.

Równie bezzasadny zresztą w świetle obowiązujących przepisów prawa jest argument T. K., że skoro bez żadnych sankcji w stosunku do działki nr ewid. [...] w latach 2005 i 2006 uzyskał płatności bezpośrednie oraz w latach 2005, 2006 i 2007 przyznano mu płatności ONW, to odmawiając przyznania płatności w roku 2008 organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa przewidzianą w art. 8 k.p.a.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że z naruszeniem wspomnianej zasady zaufania mamy do czynienia wyłącznie w przypadku zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych oraz tego samego stanu prawnego i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany. Warunki te jednak w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione, chociażby dlatego, że decyzje dotyczące płatności za lata 2005, 2006, czy 2007 wydawane były w innym stanie prawnym, posiadają przymiot ostateczności i nie mogą zostać zweryfikowane w zwykłym toku instancji, a już z pewnością nie mogą być one przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, które dotyczy wyłącznie płatności za rok 2008.

Nadto wydaje się, że skarżący nie zauważa, iż podstawowym obowiązkiem organu administracyjnego jest działanie na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wobec czego przyznanie płatności do działki opatrzonej kodem DR10 stanowiłoby w istocie jego rażące naruszenie.

Z tych więc powodów Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. za bezzasadne.

Chybiony jest także - w przekonaniu składu orzekającego - zarzut strony o naruszeniu art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, poprzez jego niezastosowanie przy przyjętych ustaleniach faktycznych i uznanie, że rolnik jest winny nieprawidłowości, pomimo, że w poprzednich latach organ przyznawał płatności za sporną działkę.

Zgodzić się trzeba z organem II instancji, że wspomniany przepis daje organowi możliwość niezastosowania obniżek i wyłączeń przy przyznawaniu płatności do gruntów rolnych tylko w stosunku do rolnika, który złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

Wymienione przesłanki w przypadku wniosku T. K. niewątpliwie nie zostały spełnione, przede wszystkim dlatego, że z rozmysłem zgłosił on do płatności w roku 2008 działkę opatrzoną w roku 2004 kodem DR10, trwale wyeliminowaną z prawnej możliwości przyznania spornych płatności.

Podkreślić ponadto należy, że skarżący w trybie art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 miał możliwość wycofania działki nr ewid. [...] z płatności, jednak ze sposobności tej nie skorzystał, wobec czego zastosowanie sankcji polegającej na obniżeniu wysokości płatności nie powinno być dla niego zaskoczeniem.

Sąd, ustosunkowując się wreszcie do zarzutu bezzasadnego zastosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 73/2009 w zw. z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.09.316.65 ze zm.), który stanowi, że w odniesieniu do wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. stosuje się jeszcze poprzednie rozporządzenie (WE) nr 796/2004, wobec czego rozporządzenie nr 73/2009 w ogóle nie powinno mieć zastosowania w realiach przedmiotowej sprawy, ocenił go jako chybiony.

Przypomnieć trzeba, że podstawa prawna zaskarżonej decyzji oraz przesłanki zastosowania przez organ orzekający konkretnych norm rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wyjaśnił w motywach zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR jak i Sąd na wstępie niniejszych rozważań, wobec czego powtarzanie ich jest zbędne.

Nie tracąc z pola widzenia problematyki dotyczącej działki rolnej "Ł", trwale wykluczonej z płatności bezpośrednich, na której w zasadzie skoncentrowały się wszystkie zarzuty skargi, dodatkową trafną - w przekonaniu Sądu - przyczyną pomniejszenia płatności przyznanych w roku 2008 były również niekwestionowane przez skarżącego na etapie postępowania administracyjnego rozbieżności pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią ustaloną w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 22-26 września 2008 r. w stosunku do działek oznaczonych literami "G", "I", których powierzchnia została zawyżona, oraz działek oznaczonych literami "B" i "H", których powierzchnia została zaniżona, co łącznie z działką nr ewid. [...] stanowiło o zawyżeniu zgłoszonej do płatności powierzchni -121,21 ha o 9,17 ha (4,00 ha + 5,17 ha).

W tych okolicznościach organ prawidłowo uznał, że początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej dla powierzchni uprawnionej - 112,04 ha przy stawce 339,31 zł za 1 ha wynosiła - 38.016,29 i pomniejszył ją zgodnie z regułami wynikającymi z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę – 6.222,95 zł (9,17 ha x 2 x 339,31 zł), co w sumie dało kwotę - 31.793,34 zł.

W ocenie Sądu organ w oparciu o wyniki kontroli na miejscu, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pomniejszył o kwotę - 974,94 zł początkową kwotę uzupełniającej płatności obszarowej - 13.237,08 zł (1 ha -269,32 zł).

Skarżący do wspomnianych płatności zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 50,96 ha, podczas gdy faktycznie na skutek zawyżenia o 1,81 ha powierzchni działki rolnej G1 do przyznania płatności uprawnione były działki rolne o łącznej powierzchni 49,15 ha.

W tych okolicznościach Dyrektor ARIMR zasadnie ustalił, że kwota uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń przypadająca T. K. do wypłaty wynosiła -12.262,14 zł.

Reasumując, zaskarżona decyzja, podobnie jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, w świetle zgromadzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa nie mogły zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Z tego też powodu Sąd zobligowany był oddalić skargę T. K..

O powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

m.o.