Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 877/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4, art. 5 b, art. 18
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi M. B. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "[...]ITD") decyzją z [...] września 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92 a ust. 1, 3 i 7 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58), zwanej dalej u.t.d., oraz Ip. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD") z [...] czerwca 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na skarżącego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. w [...] doszło do kontroli pojazdu kierowanego przez M. B.. Wykonywał on okazjonalny przewóz osób we własnym imieniu. Przewóz był dokonywany przy pomocy aplikacji [...].

W związku z powyższym organ I instancji stwierdził

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji stwierdził, że zarzuty odwołania są niezasadne.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz miał charakter odpłatny, opłata miała być pobrana za pomocą aplikacji [...].

Kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób, albowiem pojazd ten nie służył do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały ponadto spełnione kryteria do wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

W przedmiotowej sprawie przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

Zdaniem organu w sprawie nie miał zastosowania art. 92 c u.t.d., albowiem strona nie wykazała żadnych okoliczności wskazanych w treści tego przepisu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona zarzuciła:

- naruszenie art. 5 b u.t.d w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. bowiem czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej,

- naruszenie art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4 a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego podczas, gdy okoliczności sprawy świadczą o tym, że przewóz nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy,

- naruszenie art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy t.j. [...].,

- naruszenie art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6 a u.t.d. poprzez nałożenie kary przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego,

- naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1, 138 § 1 pkt 1 , art. 107 § 3 ,art. 8 kpa. Zdaniem strony skarżącej organ nie podjął wszelkich czynności mających na celu wszechstronne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Z zebranego przez organ materiału dowodowego nie wynika zdaniem strony w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego pojazdem z pasażerem, brak jest wyjaśnienia działania aplikacji [...], brak ustaleń, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego i brak ustaleń co do kwestii prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej.

W oparciu o przedstawione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę, Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził , że nie narusza ona prawa procesowego ani materialnego.

W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie wywiodły, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalony stan fatyczny, że skarżący będący kierowcą wykonywał przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywano usługę, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w ustawie o transporcie drogowym dla wykonywania przewozu okazjonalnego.

Ustawa o transporcie drogowym określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (art. 1 ust. 1 pkt 1). W art. 4 pkt 1 tej ustawy wskazano, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stanowi przepis art. 5 b pkt 1 ustawy podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Udzielenie licencji może nastąpić na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób unormowanego w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy bądź na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

Skarżący wykonywał przewóz drogowy jednej osoby, w dniu kontroli nie posiadał on wymaganego zezwolenia. Nie miał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, ani licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Zasadne było wobec tego nałożenie na skarżącego kary w związku z naruszeniem wskazanym w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Wykonywany przewóz to zatem przewóz okazjonalny, którym, zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Przepis art. 18 ust. 4 a ustawy ( w wersji obowiązującej w dacie dokonania przedmiotowej kontroli ) stanowi, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zgodnie natomiast z ust. 4b dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami niespełniającymi tego kryterium i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy jedynie w przypadku

1) pojazdów zabytkowych,

2) samochodów osobowych:

a) prowadzonych przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, przy czym zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Przedmiotowy przejazd nie spełniał warunków wskazanych w art. 18 ust. 4a i 4 b ustawy. Pojazd, którym przejazd był wykonywany nie jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, a umowa przewozu samochodem osobowym niewątpliwie nie została zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

Zasadnie wskazał organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, że w przedmiotowej sprawie przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

Nie spełniono przez to przesłanki z art. 18 ust. 4 b pkt 2 lit. b ustawy, który wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4 a.

Wyklucza to możliwość uznania, że skarżący spełnił wymogi przewozu osób w zakresie przewozu okazjonalnego. Przewóz nie był bowiem wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a ustawy), a w sprawie nie zachodziły przesłanki dopuszczenia przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym tego wymogu.

Zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy zawierającym m.in. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł ( lp. 2.11 załącznika nr 3).

Zatem w sytuacji, gdy przewóz wykonano pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy i nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od tego kryterium wskazane w art. 18 ust. 4b ustawy, nałożenie kary pieniężnej było uzasadnione.

W kwestii statusu przedsiębiorcy wskazać należy, że skarżący wykonywał swoją działalność zarobkowo – w postaci usług transportowych. Usługi przewozu osób były przez niego wykonywane we własnym imieniu. Przesłuchiwany podczas kontroli skarżący zeznał, ze w dniu kontroli wykonywał przewozy osób na terenie miasta [...] samochodem zarejestrowanym na 5 osób. Przewozy były wykonywane za pomocą aplikacji [...]. Skarżący omówił działanie aplikacji mającej kojarzyć skarżącego jako kierowcę z pasażerem zamawiającym kurs. Do akt administracyjnych załączono ramową umowę najmu pojazdów zawartą pomiędzy firmą wynajmujaca samochody a skarżącym, w której zawrto postanowienie, że skarżący jako najemca samochodów oświadcza, że będzie ich uzywał do odpłatnego przewozu osób. Także w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wykaz tyczący sioę najmu samochodów w poszczególnych okresach. Materiały te, w ocenie Sądu , pozwalają stwierdzic, ze skarżący prowadził działalnośc polegającą na wykonywaniu przewozu drogowego osób i działalnośc ta miała charakter zarobkowy.

Wykonywane przez skarżącego usługi transportowe to odpłatne przewozy okazjonalne osób bez dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami u.t.g.. W momencie kontroli kurs był zamówiony przy pomocy zainstalowanej w telefonie komórkowym aplikacji [...], tak umówiony pasażerwsiadł do pojazdy prowadzonego przez skarżącego , który wykonywał umówiony kurs za umówioną kwotę. Za usługę pasażer płaci okresloną z góry kwotę za pośrednictwem aplikacji [...]. Organ co prawda nie wyjaśnił jaki procent kwoty płaconej przez pasażerów przypada dla skarżącego niemniej skarżący wynajmowanymi samochodami dokonuje odpłatnego przewozu osób, co wynika zarówno z treści powołanej powyżej umowy jak i z doświadczenia życiowego.

W tych okolicznościach należało przyjąć, ze skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z tejże aplikacji skarzący wykonywał usługi odpłatnie w zakresie transportu drogowego.

Okoliczność, że skarżący nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej nie ma dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie przepisów ustawy żadnego znaczenia. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie musza stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (wyrok NSA w sprawie II GSK 701/17, Baza Orzeczeń). Skoro więc skarżący nie wykonywał w dniu kontroli przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywał w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (okazjonalnym) w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem skarżący odpowiedzialność za naruszenia stwierdzone przez organ w zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.