Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2085/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 196 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 52
journal: Dz.U. 1982 nr 40 poz 268
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku B. S. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] grudnia 1989 r., nr [...], o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi B. o pow. [...] ha, składającego się z działek nr [...], stanowiącego własność H. i S. S.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że B. S. będący jednym z następców prawnych ówczesnych właścicieli przejętego gospodarstwa we wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji zarzucił, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez naruszenie art. 7,9,10 i 77 k.p.a. Wskazał przy tym, że Naczelnik Gminy Buczek wydając ww. decyzję nie uzyskał zgody następców prawnych na przejęcie gospodarstwa.

Rozpatrując powyższy wniosek Minister wskazał, że z wypisu rejestru gruntów wynika, że małżonkowie S. byli właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego w obrębie B. Decyzja Naczelnika Gminy B. wydana została na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 268 z późn. zm.) i orzekała o przejęciu nieodpłatnie na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Minister wskazał także, że zgodnie z art. 52 ww. ustawy w wypadku braku następcy lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, a także gdy następca został uznany przez sąd za niegodnego przejęcia gospodarstwa, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmuje Państwo. Natomiast w myśl art. 48 ust. 1 ustawy następcą rolnika mógł być zstępny lub przysposobiony, jeżeli pracował w gospodarstwie rolnym co najmniej 5 lat. Stosownie do ust. 2 przywołanego przepisu następca rolnika, o którym mowa w ust. 1, powinien spełniać warunki wymagane dla nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności, określone w przepisach Kodeksu cywilnego, a ponadto nie przekroczyć 55 lat oraz nie być inwalidą I lub II grupy albo III grupy, gdy był całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Ponadto stosownie do art. 160 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) według stanu na dzień wydania decyzji Naczelnika Gminy B., własność nieruchomości rolnej lub jej części mogła być przeniesiona na rzecz osoby fizycznej tylko wtedy gdy nabywca stale pracował w jakimkolwiek gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej albo miał kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Mając powyższe na uwadze oraz zgromadzony materiał dowodowy sprawy Minister wskazał, że małżonkowie S. wystąpili do Naczelnika Gminy B. z wnioskiem o przejęcie na Skarb Państwa w zamian za emeryturę gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego we wsi B. W uzasadnieniu swojego wniosku podnieśli, że dzieci nie wyrażają zgody na przejęcie gospodarstwa, gdyż mieszkają w mieście i nie posiadają kwalifikacji rolniczych. Ponadto Minister wskazał, że w aktach sprawy znajdują się też oświadczenia następców prawnych S. i H. S. z dnia [...] lipca 1989 r. tj. K. O., która oświadczyła, że zrzeka się majątku po rodzicach z uwagi na to, że nie posiadała wykształcenia rolniczego oraz mieszkała i pracowała w mieście jako pracownik umysłowy oraz oświadczenia B. S. S. S., którzy wskazali, że zrzekają się majątku po rodzicach z uwagi na to, że nie posiadali wykształcenia rolniczego oraz pracowali w mieście jako pracownicy fizyczni. Ponadto Minister zaznaczył w uzasadnieniu swojej decyzji, że w aktach sprawy znajduje się również oświadczenie małżonków S. z dnia [...] grudnia 1989 r., w którym oświadczyli, że na decyzję orzekającą o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa nie będą wnosić odwołania.

Minister wskazał również, że badana decyzja Naczelnika Gminy w B. została doręczona małżonkom S. oraz ich następcom prawnym , co potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji znajdujące się w aktach sprawy. Wskazał także, że z akt sprawy wynika, że z przekazanego gospodarstwa została wyłączona działka gruntu o powierzchni [...] na której wzniesione były budynki, która nadal stanowiła własność małżonków S. H. i S. S. przyznano również do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działkę gruntu rolnego o powierzchni [...] ha. Natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzjami z dnia [...] stycznia 1990 r. znak [...] i [...] przyznał S. i H. S. emeryturę z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa od dnia [...] grudnia 1989 r.

Reasumując Minister wskazał, że zgromadzony ówcześnie w sprawie materiał dowodowy sprawy przemawia za tym, iż istniały przesłanki do przejęcia gospodarstwa. W związku z powyższym, w ocenie Ministra, nie można stwierdzić, że decyzja Naczelnika Gminy B. z dnia [...] grudnia 1989 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów na podstawie których została wydana. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że niezasadne są podniesione we wniosku zarzuty, iż przy wydawaniu decyzji naruszono art. 7, 9, 10 i 77 k.p.a., gdyż w przedmiotowej sprawie zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy oraz podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazał również, że co prawda w aktach sprawy brak jest zawiadomienia z art. 10 k.p.a., jednakże w jego ocenia zasada czynnego udziału stron realizuje się przede wszystkim poprzez doręczenie rozstrzygnięć stronom oraz korzystanie przez nie ze środków zaskarżenia. Zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, a z pewnością nie doszło do naruszenia w stopniu, który uzasadniałby stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy B. W ocenie Ministra zupełnie bezpodstawny jest też zarzut, że nie uzyskano zgody następców prawnych i niezasadnie wykluczono brak ich woli do przejęcia gospodarstwa, gdyż w zgromadzonych aktach sprawy znajdują się oświadczenia wszystkich następców prawnych małżonków S., z których wynika, że odmówili przejęcia gospodarstwa rolnego rodziców, nie posiadali wykształcenia rolniczego oraz mieszkali i pracowali w mieście.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił B. S. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując powyższy wniosek decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Minister odnosząc się do zarzutów wniosku B. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, że nie jest prawdą, że nie posiadał kwalifikacji rolniczych w okresie przejmowania gospodarstwa przez Państwo, wskazał, że zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, skoro B. S. odmówił przejęcia gospodarstwa swoich rodziców to nie może mieć obecnie znaczenia podnoszony zarzut, że posiadał on kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że B. S. przedstawił wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy kserokopie dokumentów, z których wynika, że pracował w gospodarstwie swoich rodziców w okresach od 7 sierpnia 1972 r. do 12 stycznia 1977 r. oraz od 1 lutego 1979 r. do 24 maja 1982 r. Odnosząc się do tych dokumentów Minister wskazał, że z informacji tych nie wynika, że ww. stale pracował w jakimkolwiek gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej w okresie przejmowania gospodarstwa rolnego rodziców, który to nastąpił pod koniec 1989 r. oraz nie posiadał kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z dołączonych przez ww. kserokopii dokumentów wynika jedynie, że pracował on w gospodarstwie swoich rodziców do 1982 r., a więc 7 lat przed przekazaniem przedmiotowego gospodarstwa na rzecz Państwa. Minister wskazał przy tym, że ww. nie udowodnił faktu posiadania kwalifikacji rolniczych, gdyż zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1983 r. nr 19, poz. 86, z późn. zm.), za kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego uważa się ukończenie szkoły rolniczej, przysposobienia rolniczego lub uzyskanie tytułu kwalifikacyjnego w zawodach rolniczych. W ocenie Ministra oznacza to, że B. S. nie spełnił dyspozycji przytoczonego wyżej art. 160 k.c. Ponadto Minister zaakcentował, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie B. S. z dnia [...] lipca 1989 r., którym zrzeka się majątku po rodzicach z uwagi na to, że nie posiada wykształcenia rolniczego, a ponadto mieszka i pracuje w mieście jako pracownik fizyczny.

Odnosząc się do zarzutu B. S., że uprawomocnienie decyzji Naczelnika Gminy B. nastąpiło w dwa dni po jej wydaniu, Minister wskazał, że okoliczność ta nie może być rozpatrywana w postępowaniu nieważnościowym, gdyż wady określone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą tkwić w samej decyzji, a kwestia uprawomocnienia się decyzji może być ewentualnie naruszeniem proceduralnym i następczym w stosunku do decyzji. Odnosząc się do kolejnego zarzutu B. S., że zarówno Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jak i Naczelnik Gminy B. bezzasadnie zawęzili wykładnię art. 10 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy toczącej się przed Naczelnikiem Gminy B. brak jest co prawda zawiadomienia z art. 10 k.p.a., jednakże naruszenie to może być jedynie kwalifikowane jako naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a nie prawa materialnego, w związku z czym brak jest podstaw do uznania, że brak przedmiotowego zawiadomienie stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Reasumując Minister wskazał, że skoro małżonkowie S. dobrowolnie zwrócili się do Naczelnika Gminy B. z wnioskiem o przejęcie ich gospodarstwa rolnego na własność Państwa, a ich następcy zrzekli się również dobrowolnie gospodarstwa rolnego rodziców, nie jest zasadne obecne twierdzenie B. S., że naruszenie art. 10 k.p.a. stanowi w niniejszej sprawie rażące naruszenie prawa, którego skutkiem powinno być stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy B.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, że Naczelnik Gminy B. nie poinformował rodziców B. S., że istniała również możliwość odpłatnego przekazania gospodarstwa rolnego również innym osobom, Minister wskazał, że organ był ściśle związany wnioskiem małżonków S., z którego jasno i w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że pragną przekazać swoje gospodarstwo na rzecz Państwa, gdyż ich dzieci nie wyrażają zgody na przejęcie gospodarstwa, ponieważ mieszkają w mieście i nie posiadają kwalifikacji rolniczych. Nie jest obecnie możliwe kwestionowanie woli małżonków S., co do przekazania przedmiotowego gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa. Ponadto wskazał, że obowiązujące w dacie wydania decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] grudnia 1989 r., nie nakładały na organ obowiązku informowania wnioskodawców o możliwości przekazania gospodarstwa rolnego również innym osobom.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia zgodnego z jego wnioskiem lub uchylenie orzeczenia i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swoje skargi wskazał, że zaskarżone decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez naruszenie art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 k.p.a. W jego ocenie nietrafny jest wywód organu administracji sugerujący, iż nie posiadał kwalifikacji rolniczych w okresie przejmowania gospodarstwa przez Skarb Państwa, gdyż jak wynika z załączonych dokumentów przedstawianych przeze niego do ZUS w celu wykazania stażu pracy do przyszłych uprawnień emerytalnych, w gospodarstwie rolnym pracował 7 lat, czyli o 2 lata więcej niż wymagane kryterium 5 lat pracy na roli. Jego zdaniem, organ orzekający w sprawie miał obowiązek ustalić prawdę materialną, a nie powoływać się na jego indywidualną ocenę, która mogła być dotkniętą nieznajomością prawa. Ponadto w jego odczuciu kwestia jego kwalifikacji rolniczych jest sprawą wtórną, gdyż dopiero po rozstrzygnięciu zasadności i prawidłowości przekazania gospodarstwa można rozważyć, czy gospodarstwo przejmuje osoba kwalifikowana. Wskazał także, że organy orzekające w sprawie bezzasadnie zawęziły wykładnię art. 10 k.p.a. Zaznaczył również, że zmiany w księgach wieczystych przejętego gospodarstwa nastąpiły dopiero po jego ustnych interwencjach w dniu 29 marca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga podlega oddaleniu.

Przesłanką stwierdzenia nieważności, rozważaną na gruncie przedmiotowej sprawy, było to czy została wydana decyzja z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z zasady musi to być wada tkwiąca w samej decyzji. Przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 335; J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, Pip 1986, nr 1, s. 71). Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2001r., sygn. akt II SA 1726/00, publ. Lex 51233). Dlatego też, w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 1988r. (sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa".

Ponadto wskazać należy, że rozpatrując wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organ nie orzeka w sprawie na nowo, lecz ogranicza się do oceny, czy wydana decyzja narusza prawo w sposób rażący.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie czy, organ orzekający na podstawie art. 52 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268 ze zm.), dopuścił się rażącego naruszenia prawa.

W ocenie Sądu, organ w postępowaniu nadzorczym prawidłowo przyjął, że brak jest podstaw do stwierdzenia, by przyjęta ocena prawna w tym zakresie naruszała przepisy prawa, a tym bardziej by w tym przypadku doszło do naruszenia prawa o charakterze rażącym.

Organ nadzoru ustalił, że decyzją z dnia [...] grudnia 1989 r. Naczelnik Gminy B., działając na wniosek H. i S. małżonków S.., przejął na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, położone w B. Ponadto, z przejęcia na rzecz Państwa wyłączono zabudowaną działkę o pow. [...] ha jako niezbędną do korzystania z budynków znajdujących się na tej nieruchomości. Wnioskodawcom przydzielono do bezpłatnego używania działkę o pow. [...] ha. A także decyzjami ZUS przyznano im emerytury począwszy od dnia [...] grudnia 1989r.

Decyzja nie naruszała, jak słusznie przyjęły organy, obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. w przypadku braku następcy lub gdy następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmowało Państwo.

Z gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu rolnik mógł wyłączyć i zachować na własność działki gruntu, na której wzniesione były budynki lub ich części, a także inwentarz żywy i martwy. O wielkości działki, a także ustanowieniu służebności orzekał terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego w drodze decyzji (art. 57).

Rolnik który przekazał gospodarstwo rolne następcy lub Państwu, miał prawo do użytkowania działki gruntu rolnego o pow. nie przekraczającej 10% obszaru przekazanego gospodarstwa, nie więcej jednak niż o pow. 0,3 ha (art. 56 ust. 2).

W sprawie niniejszej, przekazanie gospodarstwa rolnego rodziców skarżącego na rzecz Państwa w zamian za przyznanie im prawa do emerytury, nastąpiło na wniosek małżonków S. i zgodnie z ich żądaniem, z uwagi na brak zainteresowania jego przejęciem przez dzieci.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 1989 r. B. i S. S., synowie wnioskodawców złożyli oświadczenie, że zrzekają się przejęcia gospodarstwa rolnego po rodzicach gdyż nie mają wykształcenia rolniczego, mieszkają i pracują w mieście jako pracownicy fizyczni. Identyczne oświadczenie przedłożyła także K. O.

Podkreślić należy zatem, że przekazanie gospodarstwa nastąpiło na wniosek małżonków S. oraz zgodnie z ich żądaniem.

Ponadto o tym, że decyzja organu była zgodna z oczekiwaniami poprzedników prawnych skarżącego, świadczy fakt, że w aktach administracyjnych znajduje się ich oświadczenie, że nie będą wnosić od niej odwołania.

Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku , że także zarzuty zawarte w skardze B. S. nie zasługują na uwzględnienie.

Przede wszystkim skarżący zarzucił organowi, że uprawomocnienie się decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] grudnia 1989 r. orzeczono na dzień 14 grudnia 1989 r., tj. dwa dni po jej wydaniu. W jego ocenie stanowi to rżące naruszenie prawa, gdyż nie uwzględniono czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania przez strony postępowania. Sąd podziela pogląd Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że okoliczność ta nie może być rozpatrywana w postępowaniu nieważnościowym, gdyż wady określone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą tkwić w samej decyzji, a kwestia jej uprawomocnienia się może być ewentualnie naruszeniem proceduralnym i następczym w stosunku do tej decyzji.

Także argumentacja B. S., że posiadał kwalifikacje rolnicze w okresie przejmowania gospodarstwa rodziców rzez Państwo, co wynika z załączonych przez niego dokumentów przedstawionych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzających, że pracował w gospodarstwie rolnym przez 7 lat, jest nietrafna. Odnosząc się do tego zarzutu należ wskazać, że okolicznością decydującą w niniejszej sprawie jest wspomniany na wstępie fakt, że to sami małżonkowie S. wystąpili do Naczelnika Gminy B. z wnioskiem o przejęcie na Skarb Państwa, w zamian emeryturę, stanowiącego ich własność gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. W jego uzasadnieniu wyjaśnili, że ich dzieci – także skarżący - nie wyrażają zgody na przejęcie gospodarstwa, gdyż mieszkają w mieście i nie posiadają stosownych kwalifikacji. Wnioskodawcy dołączyli do akt oświadczenia swoich następców z dnia [...] lipca 1989 r. w których K. O. oświadczyła, że zrzeka się majątku po rodzicach z uwagi na to, że nie posiada wykształcenia rolniczego oraz mieszka i pracuje w mieście jako pracownik umysłowy. B. S. i S. S. oświadczyli natomiast, że zrzekają majątku po rodzicach z uwagi na to, że nie posiadają wykształcenia rolniczego oraz pracują w mieście jako pracownicy fizyczni.

Powyższe determinuje, zdaniem Sądu ocenę, że decyzja Naczelnika Gminy B. z dnia [...] grudnia 1989 r. była zgodna z wolą wszystkich stron prowadzonego ówcześnie postępowania, a w szczególności, że następcy prawni małżonków S. w sposób stanowczy i jednoznaczny odmówili przejęcia gospodarstwa swoich rodziców.

Skoro zatem B. S. odmówił przejęcia gospodarstwa, to okoliczność czy posiadał kwalifikacje do jego prowadzenia nie miała znaczenia dla sprawy. Trafnie wskazał Minister, że fakt odmowy przejęcia przez B. S. przedmiotowego gospodarstwa, zwalniał Naczelnika Gminy B. z obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia posiadania przez niego kwalifikacji rolniczych, bądź wykonywania stałej pracy w jakimkolwiek gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej.

Odnośnie zarzutu Skarżącego, że zmiany w księdze wieczystej przedmiotowego gospodarstwa rolnego ujawnione zostały dopiero w dniu 29 marca 2013 r. po jego ustnych interwencjach nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanego rozstrzygnięcia. Minister Rolnictwa nie był władny analizować powyższego w postępowaniu nieważnościowym. Organ badał jedynie kontrolowaną decyzję w granicach określonych art. 156 § 1 Kpa według stanu na dzień jej wydania.

Zdaniem Sądu, brak jest także podstaw do twierdzenia, że organy administracji rażąco naruszyły w niniejszej sprawie art. 10 k.p.a. W aktach sprawy toczącej się przed Naczelnikiem Gminy B. brak jest co prawda stosownego zawiadomienia, jednakże naruszenie to może być jedynie kwalifikowane jako naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a nie prawa materialnego, w związku z czym brak jest podstaw do uznania, że brak przedmiotowego zawiadomienie stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Ponadto naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Oznacza to, że stwierdzając z tego powodu nieważność decyzji należy wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że to na stronie postępowania podnoszącej zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. W świetle powyższego, skoro małżonkowie S. dobrowolnie zwrócili się do Naczelnika Gminy B. z wnioskiem o przejęcie ich gospodarstwa rolnego na własność Państwa, a ich następcy zrzekli się również dobrowolnie gospodarstwa rolnego rodziców, to nie jest zasadne obecne twierdzenie B. S., że naruszenie art. 10 k.p.a. stanowi w niniejszej sprawie rażące naruszenie prawa, którego skutkiem powinno być stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy B. Ponad wszelką wątpliwość B. S. nie wykazał, jakich to konkretnych czynności nie podjął w konsekwencji naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. oraz jaki to miało wpływ na wynik sprawy.

Na akceptację Sądu nie zasługuje także zarzut B. S., że organ rozpoznający wniosek nie poinformował jego rodziców o treści ustawy z dnia 24 lutego 1989 r., która weszła w życie dnia 1 stycznia 1989 r., a więc przed datą wydania decyzji Naczelnika Gminy B., o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin i o zmianie ustawy o podatku rolnym, mocą, której dokonano zmian ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin w kierunku umożliwienia przekazania gospodarstwa rolnego odpłatnie innym osobom niż następcy czy Państwu.

Wobec nie budzącego wątpliwości wniosku małżonków S., że pragną przekazać swoje gospodarstwo na rzecz Państwa, gdyż ich dzieci nie wyrażają zgody na przejęcie gospodarstwa, ponieważ mieszkają w mieście i nie posiadają kwalifikacji rolniczych , nie jest obecnie możliwe kwestionowanie woli małżonków S., co do przekazania przedmiotowego gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa. Organ nie miał obowiązku informowania wnioskodawców o możliwości przekazania gospodarstwa rolnego również innym osobom.

Skoro zatem oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, to podkreślić należy, że taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.)