Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1048/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń skargę oddala.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. ([...] ) na podstawie art. 29 ust. 3 z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 kpa Burmistrz R. odmówił zobowiązania E . i M.Z. - współwłaścicieli działki położonej nr [...] w Z. - do przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Organ I instancji podał, że na działce nr [...] został zniwelowany teren i podcięto skarpę. Natomiast na położonej powyżej działce nr [...] stanowiącej własność I.T. znajduje się budynek gospodarczy, który nie posiada orynnowania, w związku z czym woda z jego dachu spływa na działkę [...] .

Organ przeprowadził dowód z dwóch ekspertyz geotechnicznych sporządzonych przez "A. PPUP spółkę z o.o. w T. , oraz przez [...] " oceniających występowanie ruchów masowych ziemi w Z. na działce ewidencyjnej nr [...] , oraz na terenach sąsiednich, jak również z opinii wodnoprawnej w sprawie skutków zmian stosunków wodnych i ruchów masowych ziemi na działkach [...] i [...] w Z. . Zgodnie z tą ostatnią opinią "inwestor nowego budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie zmienił stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej i nie odprowadza wód opadowych na grunty sąsiednie". Do każdej z tych opinii pełnomocnik I.T. złożył zastrzeżenia co do których organ i autorzy opinii złożyli wyjaśnienia.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności opinii hydrologicznej Burmistrz R. ustalił, że nie nastąpiła zmiana stanu wody na działce nr [...] stanowiącej własność E. i M.Z. położonej w Z. , niekorzystnie wpływająca na działkę nr [...] . W związku z powyższym stwierdził, że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła I.T. , wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie M.Z. i E.Z. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Kwestionowanej decyzji zarzuciła: naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez pominięcie zgłoszonych przez nią wniosków dowodowych, błędną ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji mylne wnioski i ustalenia, jak również niewyczerpujące i lakoniczne uzasadnienie decyzji, bez wyjaśnienia na jakiej podstawie organ ustalił, że na skutek robót budowlanych wykonanych na działce nr [...] w Z. nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki nr [...] ; naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 57 § 5 pkt 2 kpa poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez wydanie decyzji mimo, że nie upłynął termin doręczenia ewentualnej przesyłki zawierającej stanowisko odwołującej się co do zabranego materiału dowodowego; naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne poprzez wadliwą wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że nie doszło do zmiany stanu wód na gruncie działki nr [...] w Z. j i odmówienie nakazania M.Z. i E.Z. przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Odwołująca się podniosła, że wbrew stanowisku organu I instancji nie można przyjąć, że opinia biegłego F.P. w sposób jednoznaczny wykazuje, że na skutek działań podjętych gruncie działki nr [...] przez E. i M.Z. nie doszło do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla działki nr [...] . W opinii tej biegły nie wskazał, jaki był stan wody na działce nr [...] zanim przystąpiono do prac obejmujących wykarczowanie roślinności, wykonanie niwelacji terenu oraz skarpy w pobliżu granicy między działkami, lokalizacji blaszaka, budowy dojazdu z drogi publicznej oraz budowy budynku jednorodzinnego. W ocenie skarżącej powyższe działania na gruncie doprowadziły do zmiany stanu wód na działce nr [...] , co w sposób szkodliwy wpłynęło na działkę nr [...] doprowadzając do powstania osuwiska i poważnego uszkodzenia budynku skarżącej.

Dodała, że zadaniem organu I instancji było ustalenie czy ww. prace doprowadziły w okresie od lata 2008 do zmiany stanu wód na działce na [...] , nie zaś stwierdzenie, czy odprowadzanie aktualnie wód opadowych z dachu budynku na działce nr [...] powoduje taką zmianę. Co więcej nie zważył również organ I instancji, że w czasie, gdy uaktywniło się osuwisko, obiekt realizowany przez M. i E.Z. nie był jeszcze zadaszony, przez co wody opadające na teren budowy nie były odprowadzane jak również, że w Karcie osuwiska mowa jest o przysypaniu ścian wznoszonego budynku mieszkalnego działce nr [...] oraz, że zjawisko osuwania się mas ziemnych na terenie działek nr [...] i [...] wystąpiło jeszcze przed rokiem 2010.

Odwołująca się wskazała, że już w lipcu 2009 r. wystąpiła do Burmistrza R. z wnioskiem o zbadanie legalności prowadzonych na działce nr [...] robót budowlanych z uwagi na występujące osuwanie się mas ziemnych i zagrożenie powstania osuwiska. W trakcie tego postępowania ustalono, że wykonując roboty budowlane na działce nr [...] M. i E.Z. doprowadzili do zmiany stanu wód na gruncie (por. decyzja PINB w T. o umorzeniu postępowania z dnia 22 września 2009 r.).

Wedle odwołującej się opinia z F.P. , w oparciu o którą wydano kwestionowaną decyzję, jest niejednoznaczna w swych ustaleniach. Na stronie 8 tego dokumentu znajduje się bowiem stwierdzenie, że podcięcie skarpą antropogeniczną stoku nie spowodowało powstania osuwiska, sprzyjało natomiast szybszemu osuwaniu gruntów nasyconych wodą opadową w dolnej części stoku. Z kolei w piśmie z dnia 7 marca 2013 r. (s. [...] ) wskazał biegły, że "podcięcie stoku wyższą skarpą antropogeniczną w roku 2008 sprzyjało uaktywnieniu ruchu czoła osuwiska w roku 2010 w pasie granicznym działek nr [...] i nr [...] ". Utrzymuje przy tym biegły, że wykonanie skarpy nie spowodowało ruchu osuwiska na stoku, gdyż w jego ocenie wyłącznymi jego przyczynami były ekstremalne opady deszczu w maju i czerwcu 2010 r. oraz miąższość gruntów pylastych, nasycenie wodą i spadek stoku, jakkolwiek skarpę określa, jako "inicjującą ruch grawitacyjny mas ziemnych" (s. 4 odpowiedzi z dnia 7 maja 2013 r.). Pominął przy tym biegły, że w definicji pojęcia "osuwanie" jako jedną z podstawowych przyczyn tego zjawiska podaje "podcięcie zbocza". Nadto w uzasadnieniu decyzji organ nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie wyjaśnił na czym oparł swoje ustalenia i dlaczego nie uznał twierdzeń skarżącej i czemu pominął zgłaszane przez nią wnioski dowodowe.

Decyzją z dnia 4 czerwca 2013 r. [...] ) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa art. 29 ust.1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał na przebieg postępowania oraz podał co następuje:

Przepis art. 29 ust. 1 i 3 Prawo wodne odnosi się do każdej zmiany stanu wody na gruncie, która powstała wskutek działania osób trzecich, a także w wyniku przypadku. W sprawie dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie, w tym polegającej na zmianie kierunku odpływu wód opadowych, niezbędnym jest dokonanie ustaleń, jaki stan wody na gruncie istniał przed podjęciem określonych działań przez właściciela gruntu, czy wskutek działań właściciela gruntu doszło do jego zmiany i czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunt sąsiedni. Dopiero wynik tak przeprowadzonych ustaleń pozwala na podjęcie decyzji czy należy zastosować środki przewidziane przepisem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego (por. II OSK 892/2006).

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany przez żadną ze stron fakt, że teren objęty postępowaniem jest czynnym osuwiskiem. W aktach sprawy znajduje się Karta rejestracji osuwiska o nr ewidencyjnym [...] prowadzona przez Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy Oddział K. w K . Z dokumentu tego wynika, iż lokalizacja osuwiska znajduje się na działkach nr [...] i [...] w Z. j. W części opisowej wskazano, że w wyniku prowadzenia prac budowlanych oraz opadów atmosferycznych uaktywnieniu uległa najniższa część osuwiska. Ruch mas skalnych spowodował uszkodzenie budynku gospodarczego na działce nr [...] oraz przysypanie ścian wznoszonego budynku mieszkalnego na działce nr [...] . Jako przyczynę osuwiska podano: naturalna- infiltracja wody opadowej, antropogeniczna- podcięcie skarpy przy prowadzeniu prac budowlanych.

Niekwestionowany także jest fakt, iż jedną z przyczyn uaktywnienia osuwiska są prace budowlane prowadzone na działce nr [...] stanowiącej własność E. i M. Z. . W wyniku tych prac dokonano podcięcia naturalnej skarpy stoku znajdującego się w granicach działek stron, przez co wzmogły się ruchy osuwiskowe, których bezpośrednią przyczyną były nawalne i ekstremalne deszcze jakie miały miejsce na tym terenie w maju i czerwcu 2010 r.

Niniejsza sprawa nie jest "typową" sprawą z zakresu naruszenia stosunków wodnych. Dotyczy ona bowiem w istocie osuwiska, przyczyn jego powstania, czy osuwisko to spowodowane zostało naruszeniem stosunków wodnych. Żadna ze sporządzonych w toku postępowania opinii nie formułuje stanowiska, że osunięcie się ziemi na działce nr [...] było spowodowane naruszeniem stosunków wodnych. W nocie wyjaśniającej z dnia 28 marca 2013 r. z dnia 28 marca 2013 r. do ekspertyzy geotechnicznej geolog D.M. – K. stwierdziła, że "na podstawie posiadanych danych według stanu na dzień 38 marca 2012 r. stwierdza się, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Także F.P. zarówno w opinii jak i w piśmie z dnia 7 marca 2013 r. stwierdził, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych, a bez względu na prace wykonane na działce nr [...] w obliczu ekstremalnych opadów deszczu doszłoby do osuwiska.

W niniejszej sprawie właściciele działki nr [...] nie zmienili kierunku spływu wód, jak również nie odprowadzili wody lub ścieków na działkę odwołującej się. Działka nr [...] należąca do E. i M.Z. położona jest bowiem niżej niż działka I.T. . Wody opadowe zgodnie naturalnym ukształtowaniem terenu spływają z działki nr [...] na działkę położoną niżej nr [...] . Również podcięcie przez właścicieli działki nr [...] naturalnej skarpy nie zmieniło kierunku wód opadowych, nie spowodowało również zwiększenia się ilości wód spływających z działki nr [...] na działkę nr [...] . Co więcej na terenie działki nr [...] nie obserwowano żadnych objawów wód powierzchniowych, a wyjątek stanowią okresowo występujące wody opadowe spływające swobodnie po powierzchni terenu w dół stoku, między innymi na teren działki nr [...] .

Nie jest zasadny pogląd wyrażony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 września 2009 r., na którą powołuje się strona wnosząca odwołanie, że "wykonane roboty budowlane należy zakwalifikować jako zmianę stanu wód na gruncie poprzez zmianę ukierunkowania terenu wykonaną przed uzyskaniem pozwolenia na budowę". Nie sposób bowiem przyjąć, że podcięcie skarpy spowodowało zmianę stanu wód na gruncie, skoro nie zostało zmienione ukształtowanie terenu wpływające na spływ wód opadowych. Taki stan rzeczy powstał na skutek nawalnych deszczy jakie miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r. Ruchy osuwiskowe niejako zostały przyspieszone dzięki podcięciu skarpy stoku co jednak z naruszeniem stosunków wodnych nie miało nic wspólnego.

Z opinii rzeczoznawców wynika, że przyczyną powstania osuwiska były głównie uwarunkowania naturalne, a ruchy osuwiskowe zostały jedynie przyspieszone przez podcięcie skarpy stoku.

Nieuprawniony jest także zarzut strony skarżącej odnośnie naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 57 § 5 pkt 2 kpa. Jakkolwiek można przyjąć, że organ "pospieszył się" z wydaniem decyzji, jednak nie miało to wpływu na naruszenie gwarantowanych praw strony w procesie administracyjnym o jakich mowa w art. 10 kpa. Pełnomocnik strony zapoznał się bowiem ze wszystkimi dowodami w sprawie, został wezwany na wizję lokalną, a w toku postępowania strona odwołująca się wypowiadała się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Na powyższe rozstrzygnięcie I.T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

Decyzji organu odwoławczego zarzuciła naruszenie przepisów: art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7, 77 § 1 w związku z art. 10 § 1 i 84 kpa poprzez brak wszechstronnej i obiektywnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą, a także brak szczegółowego wyjaśnienia, z jakich powodów organ l instancji ustalił, że na skutek robót budowlanych wykonanych na działce nr [...] w Z. nie doszło do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla działki nr [...] ; art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

Podniosła skarżąca, że organy obu instancji oparły się na ekspertyzach i opiniach, które nie zawierają ustalenia, jaki był stan wody gruncie działki nr [...] przed przystąpieniem przez M. i E. Z. wykonywania robót budowlanych na działce.. W opinii z lutego 2012 stwierdzono, że stan gruntów występujących na tym obszarze zależy głównie od stopnia nasycenia wodą. Dodatkowo w nocie wyjaśniającej z 28 marca 2013 r. jej autorzy wskazali, że wykonanie skarpy na działce nr [...] oraz robót budowlanych i ziemnych mogło spowodować zmniejszenie się - częściowe zdrenowanie i osuszenie stoku. Z powyższego wynika więc, że grunty działek nr [...] i [...] wykazywały i wykazują określony stopień nasycenia wodą, co implikuje konieczność przyjęcia, że na tych gruntach istniał określony stan wód oraz że na skutek działań na działce nr [...] mogło dojść do jego zmiany, a wykonane na działce nr [...] roboty budowlane mogły doprowadzić do częściowego zdrenowania i osuszenia stoku, co z kolei pozwala stwierdzić że mogło dojść do zmian związanych ze stanem wód na gruncie (zdrenowanie, osuszenie).

Wskazała nadto, że opinia ze stycznia 2013 r. jest niekompletna i wadliwa z punktu widzenia przedmiotu i celu postępowania jak również zawiera ustalenia wzajemnie się wykluczające. Dodatkowo w treści tej opinii zawarte są stwierdzenia, z których wynika, że prace wykonane na działce nr [...] doprowadziły do zmiany stanu wód: na str. [...] wskazał biegły, że "przedmiotem opinii wodnoprawnej jest ustalenie, czy zmiany ukształtowania skarpy i stanu wód na działkach nr [...] i [...] spowodowały ruchy masowe ziemi na stoku", na str. [...] , że "opinia zawiera ocenę (...) zmian w naturalnym ukształtowaniu terenu stanów wody na gruncie", a nadto, że "określa możliwość przywrócenia do stanu poprzedniego stanu wody na gruntach", na str. [...] opinii zatytułowany został "Skutki zmian stosunków wodnych na gruntach działek nr [...] i [...] w Z. ", zaś pkt 4.1 "Skutki podcięcia skarpą i zmian stanu wody na gruncie działki nr [...] , własność: E. i M.Z. ". Ponadto na str. [...] opinii biegły określa urządzenia jakie winny zostać wykonane na działce nr [...] w celu ograniczenia szkód powstałych na skutek ruchu osuwiska. Wskazuje też, że lokalizacja nowego domu spowodowała zniszczenia powierzchni biologicznie czynnej pod domem i wyłącza infiltrację opadów atmosferycznych na powierzchni pod domem (str. [...] opinii). Przede wszystkim jednak w swej opinii biegły ograniczył się jedynie do oceny skutku podcięcia skarpy na zmianę stanu wód.

Powtórzyła skarżąca, że zadaniem organów administracji obu instancji było ustalenie, czy wykonana niwelacja terenu, podcięcie skarpy i inne wykonane roboty budowlane doprowadziły w okresie od lata 2008 do zmiany stanu wód na działce na [...] : jak wyglądał stan wód na gruncie działki nr [...] przed wykonaniem podcięcia skarpy, niwelacji terenu oraz wykonaniem robót budowlanych oraz czy wykonanie skarpy oraz robót budowlanych, doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie działki [...] ; w szczególności czy zmniejszyła się zdolność gruntu w terenie działki nr [...] do absorpcji wód opadowych, zwiększył się układ napływu wód opadowych na teren działki nr [...] , czy zmianie uległ poziom przepływu wody przez grunt w stosunku do prawdopodobnego poziomu przed wykonaniem niwelacji terenu oraz podcięciem skarpy, względnie czy wystąpiły inne zjawiska, które zakwalifikować można jako zmianę stanu wód na gruncie przy uwzględnieniu stanowiska sądów oraz doktryny w tym zakresie

Podniosła nadto, ze organ II instancji przy rozpoznaniu sprawy pominął okoliczność, że zjawisko osuwania się mas ziemnych na terenie działek nr [...] i [...] wystąpiło jeszcze przed rokiem 2010. Organ odwoławczy podziela ustalenia organu l instancji, jakoby na skutek podjętych na działce nr [...] prac nie doszło do zmiany stanu wód na tej działce, z drugiej strony podaje, że "w niniejszej sprawie nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniami właścicieli działki nr [...] , a naruszeniem stosunków wodnych ze szkoda dla działki [...] ". W związku z tym nie sposób stwierdzić, czy decyzja organu I instancji jest prawidłowa, gdyż nie doszło w ogóle do zmiany stanu wód na gruncie działki nr [...] , czy też dlatego, że jakkolwiek do zmiany stanu wód na gruncie doszło, to jednak nie pozostaje on w związku przyczynowym z wykonanymi na działce nr [...] robotami i szkodami powstałym na działce [...] .

Wedle skarżącej wykładnia przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego, polegająca na przyjęciu, że zmiana stanu wód na gruncie ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do zmiany kierunku odpływu wód opadowych lub odprowadzenia wód opadowych na działki sąsiednie jest wykładnią zawężającą bowiem zakres zastosowania tego przepisu ogranicza się do "typowych" przypadków. Tymczasem posłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 29 ust. 1 pkt 1 pojęciem "a zwłaszcza" nie pozostawia wątpliwości, że w przepisie tym wymienione zostały jedynie przykładowo zdarzenia, uznawane za zmianę stanu wód na gruncie, zaś katalog takich zdarzeń pozostaje otwarty.

Podniosła również, że wbrew stanowisku organu odwoławczego przedmiotowa sprawa nie dotyczy w głównej mierze osuwiska i przyczyn jego powstania. Zaistnienie osuwiska było bowiem zdarzeniem pośrednim, będącym wynikiem dokonanej zmiany stanu wody na działce nr [...] . Błędnie więc rozumuje organ odwoławczy, że szkody powstałe na działce skarżącej spowodowane zostały osuwiskiem, nie zaś zmianą stanu wód na działce [...] . Szkody te w istocie są wynikiem zmiany stanu wód na działce [...] , która doprowadziła do ruchów osuwiskowych, które z kolei szkodliwie wpłynęły na działkę nr [...] , powodując uszkodzenia budynku.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 17 października 2013 r. uczestniczka postępowania E.Z. wniosła o oddaleni skargi, wskazując na poprawność przyjętych przez organy administracji ustaleń i wydanych rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

Wynik tak przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonego aktu jest pozytywny. Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, a przepisy procedury nie zostały naruszone w stopniu mogącym uzasadniać uchylenie decyzji.

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek pisma I.T. , w którym żądanie zostało wyraźnie sprecyzowane. I.T. domagała się nałożenia na E. i M.Z. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom powstałym na skutek zmiany stanu wód na gruncie. Zadaniem organu administracji było więc w pierwszej kolejności, stosownie do art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, ustalenie E. i M. Z. spowodowali zmiany stanu wody na gruncie i czy ewentualnie zmiany te szkodliwie wpływają na grunt skarżącej. Dla ustalenia tych faktów organ posłużył się opiniami specjalistów, a na ich podstawie sformułował prawidłowe wnioski. Rzeczywiście w uzasadnieniu decyzji organ nie zawarł szczegółowej analizy opinii, ale, w ocenie sądu, wobec ich jednoznaczności, nie było takiej bezwzględnej potrzeby. W każdym zaś razie brak ten nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy.

Jest bowiem niewątpliwe, że przyczyną powstałych szkód nie jest zmiana stanu wód, lecz czynne osuwisko. Taki wniosek sformułowano we wszystkich opiniach, w szczególności zaś w opinii F.P,. . W opinii tej zawarto opis stanu faktycznego, przeprowadzono jego analizę, uwzględniono wszystkie uwarunkowania i okoliczności związane z powstałą szkodą, logicznie i jasno wywiedziono wnioski.

Skarżąca zarzuca przede wszystkim to, że w sprawie nie ustalono jaki był stan wody na gruncie przed wprowadzeniem zmian i że w sprawie nie wykazano, że nie doszło do zmian tego stanu. Po pierwsze wskazać należy, że nałożenie nakazów na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego możliwe jest po ustaleniu, że dokonano zmiany stanu wód. Jeśli faktu takiego nie da się ustalić, cytowana norma nie ma zastosowania. W takiej sytuacji nie można mówić o "niewykazaniu braku zmian stanu wód", lecz o braku podstaw do ustaleń pozytywnych w tej mierze. Zebrany zaś w sprawie materiał dowodowy na poczynienie takich, pozytywnych ustaleń, nie pozwalał. Po wtóre opisany zarzut pozostaje zawieszony w próżni: sama bowiem skarżąca nie wskazuje, w czym miałby się różnić obecnie istniejący stan wód na gruncie od tego, który istniał poprzednio. Obecny stan wód został ustalony, a skoro wedle organów nie podlegał on zmianom, to jest oczywiste, że w ocenie tych organów taki sam stan istniał przed podjęciem działań przez E. i M.Z. . Tej tezie skarżąca nie przeciwstawiła żadnej innej i nie wskazała żadnego faktu, który mógłby stanowić przedmiot ewentualnych dalszych wyjaśnień. Rację ma skarżąca, że zmiana stanu wód na gruncie nie musi polegać tylko na zmianie kierunku spływu wód opadowych. Rzecz w tym, że ani sama skarżąca, ani żaden z biegłych nie dostrzegli i nie wskazali innego, możliwego w okolicznościach sprawy, sposobu zmiany stanu wód. Jest zaś oczywiste, że zmiany tej nie stanowiło samo w sobie usunięcie zieleni, podcięcie skarpy, czy wykonanie robót budowlanych. Czynności te nie miały wpływu na spływ wód, ani na stan wód na gruncie, miały zaś znaczenie dla uaktywnienia się istniejącego osuwiska. Sugerowana przez skarżącą możliwość zmniejszenia się (na skutek działań PP. Z. ) zdolności absorpcyjnych gruntu nie jest zmianą stanu wód na gruncie, a może mieć jedynie związek z uruchomieniem się osuwiska. Ten jednak problem pozostaje poza granicami sprawy z zakresu stosunków wodnych.

W tej sytuacji prawidłowo organ przyjął, że zgromadzony materiał jest wystarczający i daje pełną podstawę do rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze szczegółowej krytyce poddano opinie, które przez organy zostały uznane za miarodajne. Krytyki tej nie sposób uznać za uzasadnioną. Polega ona zasadniczo na formułowaniu kategorycznych wniosków dotyczących istoty sprawy na podstawie wyrwanych z kontekstu fragmentów opracowań. I tak w opinii z lutego 2012 r. rzeczywiście podano, że stan gruntów na obszarze zależy głównie od stopnia nasycenia wodą gruntową. Informacja ta nie nawiązuje jednak do stanu wód na gruncie, lecz do budowy morfologicznej gruntów, ich "wrażliwości" na nasycenie wodą pochodząca głównie z opadów atmosferycznych i podatności na ruchy osuwiskowe. Z cytowanych w skardze fragmentów opinii ze stycznia 2013 r. wcale nie wynika, że miałoby dojść do zmiany stanu wód na gruncie. Cytaty te – to określenia przedmiotu opracowania i tytuły jego części, a nie jego treść. Sama treść zaś jest jednoznaczna i nie zawiera żadnych sugestii mogących powodować wątpliwości co do stwierdzanych przyczyn powstałych szkód. Nie jest taką sugestią opisanie urządzeń mających ograniczać szkody powstałe na skutek osuwiska, bo to – jak wynika z opinii – powstało nie wskutek zmiany stosunków stanu wód na gruncie, lecz związane jest z budową gruntu, nasyceniem go wodą (opadami) , a także wykonanymi robotami.

Wbrew zarzutom skargi organy miały dostateczne i wystarczające podstawy do wykluczenia zmiany stanu wód jako ewentualnej przyczyny powstania szkód.

Dodać też należy, że zawarta w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2011 r. [...]) sugestia, że sprawa wiąże się ze zmiana stanu wód na gruncie nie była dla organu wiążąca, a po wyjaśnieniu sprawy, słusznie została odrzucona.

Sąd w całości podziela też wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocenę skutków naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 10 § 1 kpa.

Wobec powyższego skargę, jako nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.