Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1373/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 70 par. 1, art. 2 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] (zwany dalej: "organem egzekucyjnym") prowadzi wobec W.M. (zwanego dalej: "Skarżącym") na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia [...] października 2014 r. wystawionych przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. (zwanego dalej: "wierzycielem") obejmujących należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2009 r. do lipca 2014 r. Organ egzekucyjny celem wyegzekwowania przedmiotowej należności dokonał zawiadomieniem z dnia 26 lutego 2015 r. zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...]. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności i Skarżącemu - wraz z przedmiotowymi tytułami wykonawczymi w dniu 5 marca 2015 r.

Skarżący pismem z dnia 6 marca 2015 r. złożył zarzuty w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Jako podstawę zarzutów wskazał nieistnienie i przedawnienie obowiązku, to jest okoliczności przewidziane w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a." Skarżący w uzasadnieniu zarzutów wskazał, że nigdy nie składał żadnych wniosków rejestracyjnych, ani nie otrzymał książeczek opłat będących jakoby kontynuacją poprzednich książeczek rtv. Skarżący zarzucił też naruszenie art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – zwanej dalej: "O.p.", z uwagi na przedawnienie egzekwowanego zobowiązania oraz podniósł, że samo przesłanie mu w dniu 5 marca 2014 r. kopii potwierdzającej istnienie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacji świadczy jedynie o jego istnieniu w dokumentacji P. P. Natomiast brak jest dokumentu potwierdzającego, że wskazane zawiadomienie wysłano, czyli dokonano zawiadomienia w trybie § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342). W ocenie Skarżącego, wszelkie poprzednie roszczenia nie zostały udokumentowane, co oznacza brak podstaw prawnych do uznania ich za zasadne.

W związku z wniesieniem przez Skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny przy piśmie z dnia 13 marca 2016 r. przekazał powyższe zarzuty Skarżącego wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie.

Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r.:

1) uznał zarzut dotyczący przedawnienia zobowiązania ujętego w tytułach wykonawczych o numeracji [...] za okres od miesiąca stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r. za uzasadniony,

2) utrzymał w mocy tytuły wykonawcze o numeracji [...], obejmujące zaległe opłaty abonamentowe za okres od miesiąca stycznia 2010 r. do lipca 2014 r.,

3) uznał zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wyjaśnił, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą o opłatach abonamentowych". Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczanie opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Wierzyciel wskazał też, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiorników rtv, używanych pod adresem: ul. K. , [...] M. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv o numerze [...], stanowiąca dowód zarejestrowania używanych odbiorników.

Wierzyciel wyjaśnił ponadto, że rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r., P.P. została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj., do dnia 13 grudnia 2008 r.) indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Wierzyciel zauważył też, że ww. rozporządzenie stanowi, iż dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej są dowodem zarejestrowania nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Natomiast w niniejszej sprawie zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało wysłane do Skarżącego w dniu 18 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Ponadto odnosząc się do podniesionego zarzutu przedawnienia obowiązku, wierzyciel, biorąc pod uwagę uregulowania prawne i fakt, iż organ egzekucyjny w 2014 r. nie zastosował skutecznego środka egzekucyjnego oraz nie doręczył Skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych, za uzasadniony uznał zarzut przedawnienia należności za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r.

Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r.:

1) uznał za uzasadniony zarzut Skarżącego dotyczący przedawnienia zobowiązania ujętego w tytułach wykonawczych o numeracji [...] za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r.,

2) utrzymał w mocy tytuły wykonawcze o numeracji [...], obejmujące zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2010 r. do lipca 2014 r.,

3) uznał za nieuzasadniony zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych.

W uzasadnieniu wskazanego postanowienia organ egzekucyjny powtórzył w całości stanowisko wierzyciela przedstawione w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r.

Skarżący złożył następnie zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Skarbowej w [...] (zwany dalej: "organem odwoławczym") postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego nie odpowiada treści art. 34 § 4 u.p.e.a., który stanowił element prawny zaskarżonego postanowienia, z uwagi na fakt, iż organ egzekucyjny, uznając zarzut dotyczący przedawnienia zobowiązania ujętego w tytułach wykonawczych o numeracji [...] za okres od miesiąca stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r. nie zawarł w przedmiotowym postanowieniu rozstrzygnięcia w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, nie mieści się w dyspozycji art. 34 § 4 u.p.e.a., rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego o treści: "utrzymać w mocy tytuły wykonawczej (...)". Nie rozstrzyga bowiem ono, zgodnie z powyższym przepisem, o stanowisku organu egzekucyjnego w zakresie zasadności zarzutów zgłoszonych do tytułów wykonawczych o nr [...] do [...].

Organ odwoławczy zauważył też, że w wydanym postanowieniu organ egzekucyjny nie wskazał precyzyjne jednostki redakcyjnej art. 33 § 1 u.p.e.a., odnoszącej się do podniesionego przez Skarżącego zarzutu, ograniczając się jedynie do wskazania art 33 § 1 u.p.e.a. Końcowo organ odwoławczy w wydanym postanowieniu zawarł wytyczne, którymi powinien kierować się organ egzekucyjny, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, tj. między innymi umorzyć postępowanie egzekucyjne w części, w jakiej zarzut został uznany za zasadny.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r.:

1) uznał za uzasadniony zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. przedawnienia zobowiązania ujętego w tytułach wykonawczych o numeracji [...] za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r. i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych,

2) uznał za nieuzasadniony zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., dotyczący nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych.

W uzasadnieniu wskazanego postanowienia organ egzekucyjny powtórzył stanowisko wierzyciela przedstawione w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r.

Skarżący pismem z dnia 18 grudnia 2016 r. złożył zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, wskazując w uzasadnieniu, że nie posiada i nigdy nie posiadał żadnego odbiornika rtv oraz nigdy nie dokonywał rejestracji jakiegokolwiek odbiornika. Rejestracji dokonała żona, z którą Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, i ona płaci abonament. Skarżący zarzucił ponadto w swoim zażaleniu: 1) naruszenie przez P. P. S.A. terminów określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) - zwanej dalej: "k.p.a.", 2) niezachowanie przez P. P. S.A. należytej staranności, 3) brak dowodów (ksero dokumentów) uprawdopodabniających wysyłkę książeczki rtv, 4) niezachowanie należytej staranności w zakresie zlekceważenia uzyskania dowodu poświadczającego odbiór przesłanego zawiadomienia.

Następnie organ odwoławczy po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Skarżącego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a., wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie organu egzekucyjnego w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną. W konsekwencji, zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego w kwestii oceny zasadności zarzutu Skarżącego opartego na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., dotyczącego nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych, wskazując że organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Organ odwoławczy zauważył też, że rejestracja odbiorników rtv, używanych pod adresem: ul. K., [...] M., zgłoszona została na nazwisko Skarżącego. Po zgłoszeniu przedmiotowej rejestracji, wydana została książeczka opłat o numerze [...], stanowiąca dowód zarejestrowania używanych odbiorników. Natomiast zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta 03656283 (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane do Skarżącego w dniu 8 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Organ odwoławczy zgodził się również ze stanowiskiem organu egzekucyjnego w kwestii oceny zarzutu Skarżącego dotyczącego przedawnienia zobowiązania ujętego w tytułach wykonawczych o numeracji [...] za okres od stycznia 2009 rok do grudnia 2009 r. Organ odwoławczy zauważył, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny do dnia 31 grudnia 2014 r. nie zastosował skutecznego środka egzekucyjnego, który zgodnie z art. 70 § 4 O.p. przerwałby bieg terminu przedawnienia przedmiotowych należności. W związku z powyższym zarzut przedawnienia oparty na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., należy zdaniem tego organu uznać za uzasadniony. Organ odwoławczy odnotował też, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego spełnia wymóg określony w przepisie art. 34 § 4 u.p.e.a., który stanowi element podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia. Organ egzekucyjny uznając bowiem za uzasadniony zarzut dotyczący przedawnienia zobowiązania ujętego w tytułach wykonawczych o numeracji [...] za okres od miesiąca stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r. zawarł w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...].

Końcowo organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów Skarżącego podniesionych w jego zażaleniu, odnoszących się do prawidłowości działania P. P. S.A., stwierdził, że nie jest uprawniony do oceny tej kwestii, zaś zarzuty Skarżącego mogłyby być ewentualnie przedmiotem oceny w postępowaniu w sprawie stanowiska wierzyciela, w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela z dnia [...] marca 2016 r.

Skarżący zaskarżył następnie powyższe postanowienie organu odwoławczego, wnosząc skargę w piśmie z dnia 1 marca 2017 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że nie posiada i nigdy nie posiadał żadnego odbiornika rtv oraz nigdy nie dokonywał rejestracji jakiegokolwiek odbiornika. Odbiorniki rtv posiadał już nieżyjący teść Skarżącego, z którym Skarżący i jego żona wspólnie zamieszkiwali. Obecnie żona Skarżącego jest właścicielką i użytkowniczką odbiorników rtv i wnosi za nie opłaty. Skarżący wskazał też, że brak jest dokumentów uprawdopodabniających dokonanie przez niego zgłoszenia rejestracyjnego odbiornika rtv, które mogłoby stanowić podstawę do dochodzenia należności abonamentowych. Wyjaśnił, że nie wniósł zażalenia na postanowienie wierzyciela z dnia 4 marca 2016 r., gdyż P.P.A.S. nie wypowiedziała się w sprawie braku dokumentów potwierdzających posiadanie dokumentów koniecznych dla roszczeń z tytułu opłat abonamentowych, a mając pewność, że takie dokumenty nie istnieją oczekiwał umorzenia sprawy.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zaskarżone postanowienie Sąd uchyla, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym można wnieść tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Zgodnie z treścią tej regulacji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – również na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. wyłączającego możliwość wniesienia skargi na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Sąd zauważa, że kontrola tych postanowień przez sąd administracyjny jest jednak realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu odwoławczego. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu odwoławczego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Uwzględniając zatem art. 134 § 1 P.p.s.a., według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 tej ustawy, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, ale także postanowienia wierzyciela. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/10, wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1904/09 - te i niżej powołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc nieistnienie obowiązku oraz przedawnienie zobowiązania wskazanego w tytułach wykonawczych (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Wierzyciel ostatecznym postanowieniem uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony, natomiast za uzasadniony uznał jedynie zarzut przedawnienia zobowiązania w okresie od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r.

Wskazać należy, że w świetle art. 34 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy jako związany wypowiedzią wierzyciela nie mógł kwestionować powyższego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/10, w którym stwierdził, że "dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a było wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną". Również organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela, nie był zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela (por. wyroki NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12 i sygn. akt II FSK 1262/12, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08 oraz wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2162/14). Organ egzekucyjny, a następnie organ odwoławczy, przyjęły zatem zasadnie, że były związane stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z [...] marca 2016 r.

Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie egzekwowany obowiązek dotyczy uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (rtv), który to obowiązek wynika z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Stosownie do art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (ust. 1), przy czym domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Z kolei obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych), zaś opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5 (art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych dla celów pobierania opłat abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – tak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, publ. OTK-A 2010/3/22 (pkt 3.3.4. uzasadnienia) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14.

W skardze Skarżący wskazał, że nie posiada i nigdy nie posiadał żadnego odbiornika rtv oraz nigdy nie dokonywał rejestracji jakiegokolwiek odbiornika, a ponadto brak jest dokumentów uprawdopodabniających dokonanie przez niego zgłoszenia rejestracyjnego odbiornika rtv, które mogłoby stanowić podstawę do dochodzenia należności abonamentowych. Jednocześnie jednak sam Skarżący twierdzi, że jego żona, wspólnie z nim zamieszkująca, taki odbiornik posiada. Wskazuje to, że Skarżący błędnie rozumie pojęcie posiadania, uważając, iż skoro on nie używa odbiornika, to go nie posiada.

Po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. Nr 54, poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 . Nr 253, poz. 2531 ze zm.). Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki rtv. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, której regulację już wyżej przedstawiono. Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela i uznaje za własny pogląd, iż z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2878/15).

Wyjaśnić należy, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (13 grudnia 2007 r.) dokonano rejestracji odbiornika, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać użytkownikowi indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały bowiem stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 ww. rozporządzenia).

Z akt sprawy wynika, że po zgłoszeniu rejestracji odbiornika Skarżącemu została wydana książeczka opłat, natomiast po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w dniu 18 sierpnia 2008 r., skierowano do niego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego zastępującego dotychczasowy dowód zarejestrowania odbiornika w formie wspomnianej imiennej książeczki opłat. Wierzyciel nie odnotował jednocześnie zwrotu wysłanej do Skarżącego przesyłki zawierającej wskazane zawiadomienie.

Podkreślić należy, że wbrew stanowisku Skarżącego użyte w § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia sformułowanie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres użytkownika, czyniło zadość wymogom określonym w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział bowiem obowiązku doręczenia użytkownikowi powiadomienia, a jedynie jego przesłanie. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest zatem niezbędne dysponowanie przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16, wyrok WSA w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 516/15 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GL 518/14). Brak dysponowania przez wierzyciela dowodem doręczenia Skarżącemu przedmiotowego zawiadomienia nie stanowi zatem naruszenia obowiązku wynikającego z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, Skarżący nie podważył skutecznie okoliczności dokonania rejestracji odbiornika rtv oraz nie przedstawił dowodu potwierdzającego jego wyrejestrowanie. Zaznaczyć należy, że tylko formalne wyrejestrowanie odbiornika, potwierdzone dokumentem, mogło skutecznie zwolnić Skarżącego z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych użytkownik miał obowiązek niezwłocznie powiadomić operatora publicznego o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określał załącznik nr 3 do rozporządzenia. Także zgodnie z wcześniej obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) posiadacz imiennej książeczki opłat był obowiązany powiadomić placówkę operatora publicznego o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia. Analogiczny obowiązek w zakresie zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika przewidziano w § 11 aktualnie obowiązującego rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. poz. 1676).

Skoro zatem Skarżący nie wykazał dopełnienia przez niego formalności przewidzianych prawem, związanych z wyrejestrowaniem odbiornika rtv, zaś wierzyciel nie dysponował dokumentem potwierdzającym okoliczność wyrejestrowania odbiornika, to zarzut nieistnienia obowiązku z powodu nieposiadania odbiornika rtv nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu przedawnienia zobowiązania nie sposób zgodzić się ze Skarżącym, że do przedawnienia opłat abonamentowych rtv stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego przewidujące trzyletni okres przedawnienia. Do opłat z tytułu abonamentu rtv zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, na co słusznie zwrócił uwagę wierzyciel. W ocenie Sądu, opłata za abonament jest opłatą, o której mowa jest w art. 2 § 2 O.p., zgodnie z którym jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 O.p. Oznacza to tym samym, że do opłat abonamentowych stosuje się m.in. art. 70 § 1 O.p. odnoszący się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Zdaniem Sądu, przeciwny pogląd, tj. przyjęcie, że art. 70 § 1 O.p. nie ma zastosowania do opłat abonamentowych, przy jednoczesnym przesądzeniu o publicznoprawnym charakterze tych należności, a więc niemożliwości stosowania do opłat abonamentowych przepisów Kodeksu cywilnego, oznaczałoby, że opłaty te w ogóle nie przedawniałyby się. Słusznie zatem przyjęły organy, że zarzut przedawnienia obowiązku był jedynie częściowo zasadny, tj. przedawnieniu uległo zobowiązanie za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r., z uwagi na fakt, że termin przedawnienia wynosił pięć lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności i nie został on przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.