Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 527/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 179a, art. 151, art. 207, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 25 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 527/17 w sprawie ze skargi Tadeusza Kozy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 527/17, 2. oddala skargę, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 527/17

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] Urząd Patentowy orzekł o unieważnieniu patentu [...] pt. "Zawór z głowicą", udzielonego na rzecz T. K. (dalej: skarżący, uprawniony) z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 2007 r.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 24 i 25 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej jako: Pwp).

Jak wynika z akt, UP działał w trybie spornym, na skutek pisma [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka, wnioskodawca) z dnia [...] września 2015 r. skierowanego do Urzędu Patentowego, w którym wniosła o unieważnienie ww. patentu.

Interes prawny Spółka wywodziła z faktu wystosowania przez skarżącego pism (z 7 i 13 kwietnia 2015 r.) a następnie złożenia pozwu do Sądu Okręgowego w W. (pozew z [...] kwietnia 2015 r., sprawa sygn. akt: [...]), w których zarzucał naruszanie przysługujących mu praw z ww. patentu.

Podstawami prawnymi żądania unieważnienia, wskazywanymi przez wnioskodawcę, były przepisy art. 24, 25 i 26 Pwp.

Wnioskodawca przedstawił szereg materiałów obcojęzycznych wraz z tłumaczeniami przysięgłymi - opisów patentowych mających świadczyć o braku zdolności patentowej spornego wynalazku.

Uprawniony w piśmie z dnia 27 grudnia 2015 r. podniósł, że przedstawione przez wnioskodawcę materiały nie świadczą o braku zdolności patentowej spornego wynalazku.

Ponadto skarżący zakwestionował prawidłowość umocowania pełnomocników wnioskodawcy, którzy ponadto w jego przekonaniu nie figurują na liście rzeczników patentowych. W piśmie z dnia 26 listopada 2016 r. (doręczonym dnia 1 grudnia 2016 r.) wniósł o odroczenie rozprawy przed UP, podnosząc zamiar ustosunkowania się do zarzutów wnioskodawcy. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. skarżący stawił się, zajął też stanowisko w sprawie, zbieżne z dotychczasowym.

Urząd Patentowy uzasadniając stanowisko o braku zdolności patentowej spornego wynalazku uznał, iż nie spełnia on kryterium nowości w świetle patentu pt. "Przyrząd do demontażu i montażu głowic zaworów i zasuw, nr [...] chronionego z pierwszeństwem z dnia [...] maja 2007 r. , które jest wcześniejsze od daty zgłoszenia spornego wynalazku ([...] czerwca 2007 r.). UP wskazał, iż powyższy patent na Fig. 1 ujawnia, zamknięty tym przyrządem, zawór identyczny do zaworu zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu i przedstawionego na Fig.3 spornego patentu, tj. zaworu z połączeniem gwintowym. Jest to bowiem zawór z głowicą składający się z korpusu wyposażonego w kołnierz mocujący i uszczelniający z gwintem połączonych szczelnie, w którym kołnierz korpusu głowicy jest gabarytowo mniejszy od kołnierza korpusu tego zaworu wyposażonego w połączenia gwintowe. Jak więc wynika z porównania Fig.3 spornego patentu i przedstawionego poniżej zaworu ujawnionego na Fig.1 patentu [...], zawór ujawniony na Fig. 1 patentu [...] posiada wszystkie cechy zaworu z połączeniem gwintowym zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu.  Natomiast na Fig. 2 patent ten ujawnia, zamknięty tym przyrządem, zawór identyczny do zaworu zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu i przedstawionego na Fig.1 spornego patentu, tj. zaworu z połączeniem kołnierzowym. Jest to bowiem zawór z głowicą składający się z korpusu wyposażonego w kołnierz mocujący i uszczelniający oraz korpusu głowicy z kołnierzem połączonych szczelnie, w którym kołnierz korpusu głowicy jest gabarytowo mniejszy od kołnierza korpusu zaworu wyposażonego w połączenia kołnierzowe z otworami przelotowymi rozmieszczonymi obwodowo tak, że pokrywają się z otworami korzystnie gwintowanymi rozmieszczonymi obwodowo na kołnierzu korpusu zaworu. Jak więc wynika z porównania Fig.1 spornego patentu i przedstawionego poniżej zaworu ujawnionego na Fig.2 patentu [...], zawór ujawniony na Fig.2 patentu [...] posiada wszystkie cechy zaworu z połączeniem kołnierzowym zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu.

Organ zaznaczył, iż skutki zaistnienia przesłanek unieważnienia prawa wyłącznego w zakresie określonym w tzw. zastrzeżeniu niezależnym, rozciągają się na treść zastrzeżeń zależnych, a w konsekwencji unieważnieniu podlega całe prawo wyłączne.

Uznając, że brak nowości spornego wynalazku w stosunku do zaworów ujawnionych w patencie pt.: "Przyrząd do demontażu i montażu głowic zaworów i zasuw" nr [...] jest wystarczająca przesłanką unieważnienia spornego patentu, organ odstąpił od zbadania zasadności zarzutu braku poziomu wynalazczego w stosunku do pozostałych materiałów przeciwstawionych.

Końcowo organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Kolegium Orzekające oddaliło wniosek uprawnionego z dnia 26 marca 2016 r. o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprawy przed powszechnym z uwagi na brak bezpośredniego związku z przedmiotowym postępowaniem. Nadto tym samym postanowieniem UP oddalił wniosek o przesłuchanie w sprawie ekspertów tegoż Urzędu, którzy brali udział w postępowaniu zgłoszeniowym, z uwagi na odrębność spraw ze zgłoszenia oraz z wniosku o unieważnienie i niezależność przesłanek, jakimi kierował się Urząd przy rozpoznawaniu sprawy niniejszej, od przesłanek, które brał pod uwagę w postępowaniu rejestrowym. Z kolei na rozprawie w dniu 28 listopada 2016 r. Kolegium Orzekające oddaliło wniosek uprawnionego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania wnioskodawcy w charakterze strony w trybie art. 86 k.p.a., uznając, że brak jest w sprawie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego niewyjaśnionych faktów, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Takich okoliczności uprawniony w przedmiotowym postępowaniu nie wskazał.

Skarżący złożył od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji oraz o przyznanie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, o udział w sprawie Prokuratora Krajowego na okoliczności jak w aktach administracyjnych sprawy oraz załączonych pismach do niniejszej skargi w tym świadomego poświadczenia nieprawdy oraz w związku z tym świadomego nadużywania uprawnień poprzez niedopełnienie obowiązku (świadomego zaniechania) przez stronę przeciwną zwłaszcza przez urzędników - funkcjonariuszy publicznych z Departamentu Orzecznictwa Urzędu Patentowego RP, o stwierdzenie i ustalenie przez sąd administracyjny w orzeczeniu, że wnioskodawca wskutek złożenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego [...] spowodował szkodę uprawnionemu co najmniej w kwocie 13 235 tys. PLN, to jest 7 min PLN z projektu do NCBiR, 235 tys. PLN z projektu do PARP i 6 min PLN z naruszenia od 01.06.2007r. praw ochronnych z [...] i z tego tytułu uprawniony ma prawo dochodzić od wnioskodawcy łącznie kwoty 13,235 min PLN słownie trzynaście milionów dwieście trzydzieści pięć tysięcy złotych w powództwie przed polskim sądem powszechnym, nadto z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości oraz ekonomię postępowania sądowego - o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł dodatkowo uniemożliwienie mu przez organ ostatecznego merytorycznego ustosunkowania się do wniosków Spółki, nierozstrzygnięcie jego licznych wniosków i zarzutów stawianych w toku postępowania, zaniechanie przetłumaczenia dokumentów obcojęzycznych znajdujących się w aktach, oparcie umocowania wnioskodawcy o wadliwie sporządzone pełnomocnictwo.

W uzupełnieniu skargi (pismo z dnia 16 lutego 2017 r.) skarżący podniósł na wstępie, iż Urząd Patentowy nie dostrzegł żadnych błędów i uchybień czy niejasności w opisie i zastrzeżeniach patentowych spornego wynalazku, gdyż dokonał jego ogłoszenia w Biuletynie Urzędu Patentowego zgodnie z art. 43 ust. 1 Pwp w dniu [...] grudnia 2008 r. Podkreślił, że celem rozwiązania według patentu nr [...] pod tytułem "Zawór z głowicą" jest umożliwienie wymiany (demontażu i montażu) zużytych elementów głowicy lub kompletnej głowicy za pomocą odpowiedniego przyrządu bez konieczności opróżniania instalacji i zamykania dopływu głównego, a więc podczas przepływu mediu - pod ciśnieniem (co było i jest niedogodnością). Dlatego też niedogodność ta została wyeliminowana przez zastosowanie takiego kołnierza 4 głowicy 1, który ma odpowiednio mniejszą średnicę od kołnierza 3 korpusu 2 zaworu z głowicą a otwory 5 przelotowe w kształcie fasolki utworzonej w wyniku połączenia dwóch otworów o odpowiednio różnych średnicach, które są rozmieszczone obwodowo tak, że pokrywają się z otworami 6 gwintowanymi rozmieszczonymi obwodowo na kołnierzu 3 korpusu 2. Kołnierz 3 korpusu 2 ma dodatkowo otwory 7 montażowe gwintowane do połączenia go z odpowiednim przyrządem do demontażu i montażu głowic zaworów.

"Sposób" połączenia zaworu z głowicą z przyrządem do demontażu i montażu głowic oraz wymontowania uszkodzonej głowicy i powrotnego zmontowania naprawionej lub wymienionej głowicy jest opisany w "punkcie" działanie urządzenia.

Zdaniem skarżącego, rozwiązanie techniczne "Zaworu z głowicą" było więc nowe przed datą jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP a przeciwstawione materiały przez wnioskodawcę nie podważają w całości i w części nowości wynalazku p.t. "Zawór z głowicą" przed datą zgłoszenia do UP RP. Skarżący podniósł raz jeszcze, że przedstawione rozwiązanie techniczne zaworu z głowicą nie wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki zarówno w części jak i w całości, zatem art 25 ust. 3 nie ma w tym przypadku zastosowania. "Przyrząd do demontażu i montażu głowic zaworów i zasuw" chroniony z pierwszeństwem z dnia [...].05.2007r. jest osobnym rozwiązaniem technicznym według patentu nr [...], którego zastrzeżenia patentowe (zastrzeżenia niezależne) nie naruszają w części i całości rozwiązań technicznych w zastrzeżeniach patentowych według patentu nr [...]. Należy zauważyć, że na rysunkach Fig 1 i Fig 2 według patentu nr [...] zawory z głowicą są zaznaczone cienką linią i nie dotyczą patentu nr [...], a tylko pozwalają lepiej zrozumieć przedstawione zagadnienia techniczne.

Skarżący nie zgodził się z zarzutem Urzędu Patentowego RP, że zastrzeżenia niezależne według patentu nr [...] przedstawiają wariant wynalazku.

Cechy określone w zastrzeżeniu patentowym niezależnym spornego patentu jako korzystne nie muszą, a w tym przypadku absolutnie nie przedstawiają, jakiegoś wariantu wynalazku. Połączenie dwóch otworów o różnych średnicach może mieć kształt trójkąta o zaokrąglonych wierzchołkach lub kształt fasolki co jest korzystniejsze, lecz nie może być mowy o innym wariancie rozwiązania technicznego. Wyżej wymieniony zarzut Urzędu Patentowego RP stanowczo odrzucam jako bezsensowny i nie może być jako taki podstawą do unieważnienia patentu, zwłaszcza że gdyby tak było - Urząd Patentowy RP w stosownym czasie zobowiązany był wezwać uprawnionego w trybie art 46 ust. 1 do wprowadzenia drobnych poprawek. Urząd Patentowy RP nie dopatrzył się podczas rozpatrywania zgłoszenia żadnych uchybień w opisie i zastrzeżeniach patentowych, udzielił patent nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019 r. WSA w Warszawie oddalił wnioski skarżącego o dopuszczenie do udziału w sprawie Prokuratora Krajowego, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równoległemu sądowi administracyjnemu, o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprawy z powództwa [...] SA toczącej się przed Sadem Okręgowym w W., pod sygn. akt: [...] oraz wniosek dowodowy o dołączenie dokumentów z akt ww. sprawy.

Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego.

Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest uzasadniona, wskazując na brak wykazania braku cechy nowości spornego patentu przez organ.

Podstawą unieważnienia patentu pt.: "Zawór z głowicą" [...] udzielonego na rzecz skarżącego z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 2007 r. było przekonanie organu o braku cechy nowości tego patentu, jako zgłoszonego później, niż patent "Przyrząd do demontażu i montażu głowic zaworów i zasuw", nr [...] chronionego z pierwszeństwem z dnia [...] maja 2007 r. - również zgłoszony na rzecz wnioskodawcy (i również następnie objęty na jego rzecz ochroną patentową).

Urząd Patentowy, powyższy patent na Fig. 1 ujawnia, zamknięty tym przyrządem, zawór identyczny do zaworu zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu i przedstawionego na Fig.3 spornego patentu, tj. zaworu z połączeniem gwintowym. Jest to bowiem zawór z głowicą składający się z korpusu wyposażonego w kołnierz mocujący i uszczelniający z gwintem połączonych szczelnie, w którym kołnierz korpusu głowicy jest gabarytowo mniejszy od kołnierza korpusu tego zaworu wyposażonego w połączenia gwintowe. Jak więc wynika z porównania Fig.3 spornego patentu i przedstawionego poniżej zaworu ujawnionego na Fig.1 patentu [...], zawór ujawniony na Fig. 1 patentu [...] posiada wszystkie cechy zaworu z połączeniem gwintowym zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu.  Natomiast na Fig. 2 patent ten ujawnia, zamknięty tym przyrządem, zawór identyczny do zaworu zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu i przedstawionego na Fig.1 spornego patentu, tj. zaworu z połączeniem kołnierzowym. Jest to bowiem zawór z głowicą składający się z korpusu wyposażonego w kołnierz mocujący i uszczelniający oraz korpusu głowicy z kołnierzem połączonych szczelnie, w którym kołnierz korpusu głowicy jest gabarytowo mniejszy od kołnierza korpusu zaworu wyposażonego w połączenia kołnierzowe z otworami przelotowymi rozmieszczonymi obwodowo tak, że pokrywają się z otworami korzystnie gwintowanymi rozmieszczonymi obwodowo na kołnierzu korpusu zaworu. Jak więc wynika z porównania Fig.1 spornego patentu i przedstawionego poniżej zaworu ujawnionego na Fig.2 patentu [...], zawór ujawniony na Fig.2 patentu [...] posiada wszystkie cechy zaworu z połączeniem kołnierzowym zastrzeganego w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu.

Należy zważyć, iż w myśl obowiązującego prawa, rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust.1 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Z kolei "stan techniki" został zdefiniowany ust. 2 i 3 w art. 25 ustawy Prawo własności przemysłowej w sposób następujący:

2) przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób;

3) za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki). Rozwiązanie uważa się za część stanu techniki, gdy przed datą jego pierwszeństwa zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki (lub w postaci ujawniającej rozwiązanie zgłoszone do ochrony jako wynalazek lub wzór użytkowy).

W myśl wyżej wymienionych przepisów, zastosowanych w sprawie przez organ, dla udowodnienia braku nowości rozwiązania muszą być spełnione łącznie trzy następujące przesłanki: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Wyjątkiem jest przypadek określony w art. 25 ust.3 p.w.p., w którym informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie uznaje się również za stanowiące część stanu techniki.

W ocenie Sądu z analizy stanowiska Urzędu Patentowego przedstawionego w zaskarżonej decyzji wynika, iż organ wziął pod uwagę wcześniejsze zgłoszenie skarżącego pt. "Przyrząd do demontażu i montażu głowic zaworów i zasuw" [...], gdzie na ww. rysunkach widnieje, w ramach ilustracji obejmującej zgłaszane urządzenie, głowica - umieszczona tam, jak wskazuje skarżący w piśmie z dnia 16 lutego 2017 r. stanowiącym uzupełnienie skargi - w celu lepszego zrozumienia przedstawionego zagadnienia technicznego. Jest ona zresztą, co podnosi skarżący, przedstawiona przy pomocy cienkiej linii.

Sąd nie zanegował co do zasady możliwości dokonywania ustaleń w przedmiocie braku nowości zgłoszenia w oparciu o zgłoszenie wcześniejsze, nawet jeżeli pochodzi ono od skarżącego, także w sytuacji, jaka ma miejsce w sprawie niniejszej, gdzie stanowić by miała wyłącznie element niejako poglądowy, wskazany w celu zobrazowania mechanizmu działania innego (wcześniejszego) wynalazku.

Niemniej jednak mając na uwadze przepis art. 25 ust. 2 i 3 Pwp WSA stwierdził, iż celem wykazania przesłanki braku nowości należy jednak wykazać dodatkowo, iż dane rozwiązanie (w tym wypadku odpowiadające zgłoszonemu w dniu [...] czerwca 2007 r. "Zaworowi z głowicą" i przeczące jego nowości) stanowiło w dacie zgłoszenia ocenianego patentu część stanu techniki, a więc było udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, bądź stanowiło informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, jednakże pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Zdaniem WSA, organ nie wykazał, by sporny patent poprzez publiczne udostępnienie wszedł w zakres istniejącego w dacie zgłoszenia stanu techniki nie spełnił, czym naruszył zasady wymienione w art. 7, 77 oraz 107 § 3 kpa.

Sąd uznał przy tym za bezzasadne pozostałe zarzuty procesowe stawiane przez skarżącego, odnoszące się do niezapewnienia mu praw strony w postępowaniu (art. 10 kpa), uznaniu przez organ wadliwego pełnomocnictwa wnioskodawcy, nieprzetłumaczenia dokumentów obcojęzycznych na język polski, nieprzesłuchania skarżącego w charakterze strony, nieprzesłuchania w sprawie jako świadków ekspertów uczestniczących w udzielaniu patentu oraz nie zawieszenia postępowania toczącego się przed UP do czasu ostatecznego zakończenia spraw, które toczą się przed sądami powszechnymi, a dotyczą spornego patentu. Wszystkie powyższe kwestie zostały w sposób rzeczowy i zasługujący na akceptację omówione w treści zaskarżonej decyzji. Organ zapewnił pełne prawa skarżącemu w toku postępowania administracyjnego, a postępowanie dowodowe prowadzone było w sposób co do zasady prawidłowy. Brak było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania spraw, których przedmiotem były naruszenia spornego patentu, gdyż nie stanowią one prejudykatu w sprawie obecnie kontrolowanej. Tak więc, powyższe kwestie nie miały w ocenie Sądu wpływu na treść rozstrzygnięcia, którego istotna (mająca potencjalny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy) wada polega na przedwczesnym uznaniu za przesądzony brak nowości spornego patentu z uwagi na istnienie wcześniejszego rozwiązania ujawniającego objęte nim rozwiązanie techniczne.

Końcowo WSA oddalił wnioski skarżącego:

- o dopuszczenie do udziału w sprawie Prokuratora Krajowego - na podstawie art. 92 § 1 p.p.s.a., w myśl którego wstąpienie do sprawy wymienionych w tym przepisie organów (m.in. prokuratora), jeżeli nie wniosły w sprawie skargi, następuje wyłącznie na ich wniosek;

- o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równoległemu sądowi administracyjnemu - na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Powyższy przepis ustanawia zasadę wyłącznej właściwości sądów administracyjnych, zaś podstawą przekazanie sprawy innemu sądowi jest w myśl art. 59 § 1 p.p.s.a. wyłącznie stwierdzenie przez sąd swojej niewłaściwości, tj. niezgodności skierowania skargi z zasadą, o której mowa w art. 13;

- o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprawy z powództwa [...] SA toczącej się przed Sadem Okręgowym w W., pod sygn. akt: [...] - na podstawie art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, postępowanie przed sądem powszechnym, którego istotą jest ustalenie zaistnienia naruszeń i w konsekwencji ewentualne zakazanie naruszeń praw z patentu, nie stanowi przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu w sprawie o unieważnienie patentu;

- wniosek dowodowy o dołączenie dokumentów z akt ww. sprawy - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. z uwagi na to, iż w ocenie Sądu nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości - ze względu na brak związku postępowania którego istotą jest ustalenie ewentualnych naruszeń patentu - ze sprawą niniejszą.

Nadto zaznaczenia wymaga, iż żądanie "stwierdzenia i ustalenia przez sąd administracyjny w orzeczeniu, że wnioskodawca wskutek złożenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego (...) spowodował szkodę" - nie mieści się w katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć sądu administracyjnego określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 145 i nast. p.p.s.a.).

Tak więc, wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł organ, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 25 ust. 1- 3 p.w.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w świetle art. 25 ust. 3 p.w.p. dla uznania, że dane rozwiązanie stanowi stan techniki, a co za tym idzie do wykazania przesłanki braku nowości spornego rozwiązania, konieczne było wykazanie "faktu ogłoszenia w sposób określony w ustawie patentu do publicznej wiadomości, w dacie zgłoszenia spornego patentu, czyli w dniu [...] czerwca 2007 r.", podczas, gdy zgodnie ze wskazanym przepisem za stanowiące część stanu techniki uznaje się informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie, co oznacza, iż istotą tego przepisu jest uznanie za stan techniki rozwiązań korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, ale ujawnionych po dacie zgłoszenia spornego rozwiązania i w niniejszej sprawie wystarczające było ustalenie, ze przeciwstawiony patent jest chroniony z wcześniejszym pierwszeństwem niż patent sporny, gdy z w takim przypadku okoliczność, że doszło do ogłoszenia w sposób określony w ustawie wprost wynika z art. 43 p.w.p.; nadto - naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w związku z art. 25 ust 1-3 p.w.p. i art. 252 p.w.p. przez prowadzące do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji bezzasadne przyjęcie, ze Urząd nie spełnił wymogu "wykazania, by sporny patent poprzez publiczne udostępnienie wszedł w zakres istniejącego w dacie zgłoszenia stanu techniki (s.9 wyroku), podczas, gdy Urząd prawidłowo ustalił, czego Sąd nie zakwestionował, że sporne rozwiązanie jest zbieżne z rozwiązaniem przeciwstawionym chronionym patentem z wcześniejszym pierwszeństwem, co w świetle tego, że obowiązek ujawnienia zgłoszonego rozwiązania wynika z obowiązującej procedury (nie jest możliwe udzielenie patentu z pominięciem ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazku), było wystarczające do uznania, iż przeciwstawione rozwiązanie chronione patentem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] maja 2007 r. stanowi część stanu techniki w rozumieniu art. 25 ust. 3 p.w.p. i może przesądzić o braku nowości rozwiązania chronionego spornym patentem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 2007 r., a tym samym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty wraz z zasądzeniem na rzecz organu niezbędnych kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem. Ocenie podlega zaś konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej w kontekście zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności wydanego rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania, jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Z kolei art.179a p.p.s.a. stanowi, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, iż w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.

W obecnie rozpoznawanej sprawie Sąd uznał za oczywiście usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 25 ust. 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. W konsekwencji Sąd niezasadnie nałożył na organ obowiązki dowodowe w zakresie skontrolowania zarzutu braku przymiotu nowości spornego rozwiązania.

Jedyną przyczyną, dla której wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego było stwierdzenie, że organ, w ramach oceny braku cechy nowości spornego patentu, nie wykazał w sposób zgodny z przepisami o postępowaniu dowodowym (art. 7, 77 oraz 107 § 3 kpa) okoliczności publicznego ujawnienia przeciwstawionego wynalazku. W ocenie Sądu, wyrażonej w wyroku z dnia 7 czerwca 2019 r., było to konieczne celem zaprzeczenia cechy nowości spornego patentu [...], zgodnie z definicją zawartą w art. 25 ust. 2 p.w.p., która stanowi, iż przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Tymczasem, co zasadnie podniósł organ w skardze kasacyjnej, przeciwstawione rozwiązanie chronione patentem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] maja 2007 r. stanowiło z mocy przepisu art. 25 ust. 3 p.w.p. część stanu techniki. Według tego przepisu, za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Należy stwierdzić, iż powyższy przepis zawiera domniemanie prawne wyłączające konieczność udowodnienia okoliczności publicznego ujawnienia rozwiązania, czyli wynalazku przeciwstawionego. Należy stwierdzić, iż domniemanie powyższe było w niniejszej sprawie przesądzające dla przyjęcia braku nowości rozwiązania chronionego spornym patentem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 2007 r. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w powyższym zakresie należało zatem uznać za zbędne.

Podtrzymując w pozostałym zakresie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2019 r. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę na skutek skargi kasacyjnej organu, doszedł do przekonania o braku podstaw do eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wskazać w tym miejscu należy, iż kontrola sądowa sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. Tak więc, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, lub do naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwana dalej: p.p.s.a.). Następuje to także wówczas, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Nie jest w ocenie Sądu zasadny zawarty w petitum skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, albowiem wbrew stanowisku skarżącego, nie jest ona obarczona żadną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 ust. 1-7 kpa. Nie jest także obciążona innego rodzaju wadami, które mogłyby skutkować jej uchyleniem .

Organ przy ocenie cechy nowości spornego patentu wziął pod uwagę wcześniejsze zgłoszenie skarżącego pt. "Przyrząd do demontażu i montażu głowic zaworów i zasuw" [...], gdzie na ww. rysunkach widnieje, w ramach ilustracji obejmującej zgłaszane urządzenie, głowica - umieszczona tam, jak wskazuje skarżący w piśmie z dnia 16 lutego 2017 r. stanowiącym uzupełnienie skargi - w celu lepszego zrozumienia przedstawionego zagadnienia technicznego. Jest ona przedstawiona przy pomocy cienkiej linii.

W myśl obowiązującego prawa, rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust.1 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Z kolei "stan techniki" został zdefiniowany ust. 2 i 3 w art. 25 ustawy Prawo własności przemysłowej w sposób następujący:

2) przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób;

3) za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki). Rozwiązanie uważa się za część stanu techniki, gdy przed datą jego pierwszeństwa zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki (lub w postaci ujawniającej rozwiązanie zgłoszone do ochrony jako wynalazek lub wzór użytkowy).

W myśl wyżej wymienionych przepisów, zastosowanych w sprawie przez organ, dla udowodnienia braku nowości rozwiązania muszą być spełnione łącznie trzy następujące przesłanki: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Wyjątkiem jest przypadek określony w art. 25 ust.3 p.w.p., w którym informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie uznaje się również za stanowiące część stanu techniki.

W ocenie Sądu z analizy stanowiska Urzędu Patentowego przedstawionego w zaskarżonej decyzji wynika, iż organ wziął pod uwagę wcześniejsze zgłoszenie skarżącego pt. "Przyrząd do demontażu i montażu głowic zaworów i zasuw" [...], gdzie na ww. rysunkach widnieje, w ramach ilustracji obejmującej zgłaszane urządzenie, głowica - umieszczona tam, jak wskazuje skarżący w piśmie z dnia 16 lutego 2017 r. stanowiącym uzupełnienie skargi - w celu lepszego zrozumienia przedstawionego zagadnienia technicznego. Jest ona zresztą, co podnosi skarżący, przedstawiona przy pomocy cienkiej linii.

Zdaniem Sądu, w świetle przywołanych przepisów nie sposób zasadnie zanegować możliwości dokonywania ustaleń w przedmiocie braku nowości zgłoszenia w oparciu o zgłoszenie wcześniejsze, nawet jeżeli pochodzi ono od skarżącego, także w sytuacji, jaka ma miejsce w sprawie niniejszej, gdzie stanowić by miała wyłącznie element niejako poglądowy, wskazany w celu zobrazowania mechanizmu działania innego (wcześniejszego) wynalazku.

Z powyższych względów stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji należało uznać za prawidłowe.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 179a oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. Sąd odstąpił natomiast od zasądzenia od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 p.p.s.a. W istocie bowiem rzeczy, w rozpatrywanej sprawie wyłączną przesłanką uwzględnienia skargi kasacyjnej w ramach autokontroli stanowiły przyczyny leżące po stronie Sądu i w żaden sposób nie obciążają skarżącego. Brak zatem podstaw, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu I instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.

Dodatkowo wskazać należy, że zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. pozostawałoby w opozycji wobec obowiązku urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, wynikającego z art. 2 Konstytucji RP. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, sąd może zastosować odstępstwo od wynikającej z art.. 203 zasady pełnej odpowiedzialności finansowej za wynik postępowania (zasady rezultatu) na rzecz zasady słuszności wynikającej z art. 207 § 2 p.p.s.a., co też w niniejszej sprawie uczyniono.