Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 52/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.2 ust.1, ust.2, ust.3, ust.5
journal: Dz.U. 2012 poz 712
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego
article: art.4, art.11 ust.2, art.106 usty.4, art.107 ust.1, ust.4a, ust.5 i 5b
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

| |

UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem M. D. (dalej jako : wnioskodawca, strona, skarżący, ) z dnia 10 kwietnia 2018r. o przyznanie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności z tym uzasadnieniem , że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiada jakichkolwiek środków na bieżące potrzeby.

Decyzją z dnia 29 sierpnia 2018r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 4 ust.1, art. 11 ust.2, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1-2, art. 106 ust. 1 i 4, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2018, poz. 1508 z późn. zm.), §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2015, poz. 1058), uchwały z dnia 10 grudnia 2013r. o ustanowieniu wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania ,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014- 2020 (M.P. z 2015r. poz. 821 z późn. zm.), Uchwały nr LVIII/588/2014 Rady Miejskiej W. z dnia 20 lutego 2014r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu osłonowego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywania" na lata 2014-2020, §1 Uchwały nr XVI/238/15 Rady Miejskiej W. z dnia 29 grudnia 2015r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnie pomocy w zakresie dożywania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywania ,,Pomoc państwowa w zakresie dożywania" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257 z późniejszymi zm.), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. , Zastępca Kierownika Zespołu Pracy Socjalnej nr 4 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. (dalej jako MOPS, organ I instancji) odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywania" ze względu na brak współpracy strony z pracownikiem socjalnym.

W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej organ wskazał , że pracownik socjalny, celem rozpatrzenia wniosku, podejmował próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz ustalenia dogodnego terminu przeprowadzenia tegoż wywiadu. W związku z tym, wielokrotnie starano się przeprowadzić wywiad w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Mimo pouczenia strony o konsekwencjach braku współdziałania wnioskodawcy w tym zakresie z pracownikiem socjalnym, w dalszym ciągu strona reprezentowała postawę bierną, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenia rzetelnego postępowania i ustalenia całokształtu stanu faktycznego sprawy. W tym zakresie organ pomocowy powołał się na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że utrudnianie lub uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

Strona odwołała się od powyższej decyzji , podnosząc , że postępowanie wyjaśniające przeprowadzonego przez organ I instancji rażąco naruszyło prawo i jest z nim niezgodne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 15 października 2018r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i dokonaną przez ten organ oceną prawną tych ustaleń. W szczególności Kolegium wskazało, że niemożność udzielenia pomocy wnioskodawcy wynika z faktu braku jego współpracy z pracownikami socjalnymi, co bezpośrednio prowadzi do nieustalenia stanu faktycznego i sytuacji bytowej strony .Podkreślono , że osoby rzeczywiście potrzebujące wsparcia są wręcz obowiązane do podjęcia współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. W tym zakresie Kolegium odwołało się do znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy notatek urzędowych ,z których wynika ,że pracownicy socjalni wielokrotnie próbowali nie tylko skontaktować się ze stroną celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ale również ustalić dogodny dla wnioskodawcy termin ewentualnej wizyty pracownika w miejscu jego zamieszkania.

Według organu II instancji , zachowanie wnioskodawcy dowodzi jego bierności w przeprowadzeniu całokształtu postępowania wyjaśniającego, co pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem strony, ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej, umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. W związku z tym, w ocenie Kolegium , wskazane w notatkach okoliczności uniemożliwiły ustalenie występowania pozytywnych oraz negatywnych przesłanek do przyznania wnioskowanego zasiłku z pomocy społecznej.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarga oparta została na zarzucie rażącego naruszenia prawa, a w szczególności art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 10, art. 35 i art. 80 kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że zarzut braku jego współpracy z pracownikiem socjalnym, stanowiący podstawę odmowy przyznania mu świadczenia z pomocy społecznej, nie znajduje jakiegokolwiek odzwierciedlenia w aktualnym stanie prawnym. Nadto skarżący podniósł , że został pozbawiony możności działania ze względu na odmowę wydania mu kopii dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej. Według skarżącego , dokonana przez organ ocena dowodów była oceną dowolną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenia i podtrzymało dotychczasowe stanowisko , poczynione ustalenia oraz towarzyszącą im argumentację. Kolegium podniosło również, że w skardze nie sformułowano jakichkolwiek zarzutów i argumentacji, które pozwoliłyby na stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 , poz. 2107 ze zm. ) oraz art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego.

Ocena zasadności wywiedzionej skargi wymaga udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy trafnie organ zastosował wobec skarżącego sankcję z art. 11 ust. 2 i art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej, ze względu na brak współpracy z pracownikami socjalnymi poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w związku z ubieganiem się przez skarżącego o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.

W badanej sprawie pozostaje poza sporem ,że skarżący wnioskiem adresowanym do organu pomocowego zainicjował postępowanie w przedmiocie przyznania mu świadczenia z pomocy społecznej. W obowiązującym systemie prawnym ustalenie sytuacji osób i rodzin ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej następuje w trybie określonym w Rozdziale 7 ustawy o pomocy społecznej. Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego , który to wymóg wprost ustanawia art. 106 ust. 4 tej ustawy. Ma on na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i ich rodzin , co wynika z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy. Wywiad środowiskowy to obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego i jest szczególnym środkiem dowodowym. Wymaga bowiem od strony szczególnej aktywności , gdyż z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery bardzo osobistej , nie można go zastąpić innymi środkami dowodowymi.

W tym miejscu wymaga też podkreślenia ,że obligatoryjna czynność , jaką jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego , z uwagi na swoja istotę , stanowi formę współpracy potencjalnego beneficjenta pomocy społecznej z organem pomocowym , której brak może skutkować negatywnymi dla niego konsekwencjami. Przeprowadzenie bowiem wywiadu na fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia , gdyż stanowi podstawę dla poczynienia przez organ ustaleń w zakresie sytuacji materialno-bytowej osoby ubiegającej się o pomoc społeczną .

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1406), wywiad taki przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia. W sprawach niecierpiących zwłoki, wymagających pilnej interwencji pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie, wywiad przeprowadza się niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia (§ 2 ust. 1 i 2). Stosownie do § 2 ust. 3 tego tegoż rozporządzenia wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. W myśl § 2 ust. 5 tego rozporządzenia - na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy. Z unormowań tych wynika, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania beneficjenta jest obowiązkiem pracowników socjalnych. Czynność ta powinna zostać przeprowadzona możliwie najszybciej, w godzinach pracy Ośrodka. Stąd wniosek, że pracownicy socjalni nie muszą zapowiadać przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i wnioskodawca powinien umożliwić przeprowadzenie wywiadu. Tylko nieobecność wnioskodawcy w miejscu zamieszkania uzasadnia zawiadomienie o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego

Przepis art. 4 ustawy o pomocy społecznej nałożył na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z powodu braku zastosowania się przez korzystającego z pomocy społecznej do wskazanej wyżej powinności organ może odmówić udzielenia tejże pomocy. Przewiduje to art. 11 ust. 2 powołanej ustawy, który stanowi ,że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Co więcej, w art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej ustawodawca postanowił ,że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. To właśnie przepis art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej zawiera bezpośrednią sankcję w postaci odmowy udzielenia pomocy, gdy wnioskodawca nie wyraża zgodny na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Nie mają przy tym znaczenia powody, dla których dana osoba odmawia zgody na wywiad środowiskowy.

Wprawdzie zgodnie z art.7 k.p.a. organ pomocowy zobowiązany jest do wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego , to jednak na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej również spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych , zgodnie z art.4, art.106 ust.4 i art.107 ust.1 , 4a, 5 b ustawy o pomocy społecznej. Innymi słowy , aby otrzymać pomoc społeczna , należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki. Pierwszym zaś wysiłkiem , jaki powinien uczynić ubiegający się o pomoc społeczna jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej ( zob. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2018r. sygn. I OSK 1734/17 , Lex nr 2442791) .

Zważyć bowiem należy, że organ udzielający pomocy społecznej rozdysponowuje środki publiczne. Celem prawidłowego zrealizowania tego zadania organ pomocy społecznej nie tylko może, ale i zobligowany jest oprzeć swoje decyzje o przyznaniu bądź odmowie przyznania pomocy społecznej na obiektywnych przesłankach. Specyfika analizowanej materii została dostrzeżona przez ustawodawcę, w związku z czym wyposażył organ w możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Jednakże brak współpracy w powyższej kwestii przez ubiegającego się o jakąkolwiek formę pomocy społecznej implikuje uniemożliwienie weryfikacji sytuacji życiowej wnioskodawcy. W utrwalonym już orzecznictwie sądy administracyjne jednoznacznie wskazują, że utrudnianie lub uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w pełni uzasadniają odmowę przyznania świadczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r., sygn. I OSK 2580/16, LEX nr 2273687, z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 2186, LEX nr 2205303).

Analizując w takim aspekcie zaskarżoną decyzję ostateczną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz badając ich legalność w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy ,Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W ocenie Sądu , podniesiona w nich argumentacja prawna, a także interpretacja zebranego materiału dowodowego nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń pod kątem ewentualnej możliwości wystąpienia istotnych wad, prowadzących do spełnienia przesłanek wystarczających do wydania kasatoryjnego rozstrzygnięcia przez Sąd administracyjny .

Kierując się wskazanymi na wstępie kryteriami rozpatrywania sprawy przez Sąd administracyjny, a także brakiem, zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. , związania Sądu I instancji zarzutami i wnioskami skargi, Sąd nie dostrzegł uchybień natury formalnej bądź materialnej w toku prowadzonego postępowania przed organami administracji publicznej, które byłyby podstawą do uwzględnienia skargi.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów podnoszących naruszenie przepisów procesowych , ponieważ dopiero po przesądzeniu poprawności procedowania i dokonanych ustaleń faktycznych można przejść do oceny zarzutów materialnoprawnych. Odnosząc się zatem do zarzutów natury formalnej, więc naruszenia przez organ, m.in. art. 10 i 80 kpa wskazać należy, że są to przepisy związane z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego oraz udziałem strony w tymże postępowaniu. W realiach niniejszej sprawy pracownicy organów, wydających decyzje, niejednokrotnie, jak wynika ze sporządzanych notatek służbowych, starali się efektywnie skontaktować ze skarżącym, który utrudniał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz pomimo ponawianych wezwań nie przedstawiał żądanych przez organ dokumentów wskazujących na jego sytuację majątkową Nie sposób zatem przyjąć, aby organ nie oparł się w rozstrzyganiu swojej decyzji na całokształcie zebranego materiału dowodowego, który z powodu biernej postawy skarżącego nie został w całości skompletowany.

W badanej sprawie jako nieuprawniony przedstawia się również zarzut naruszenia art.35 k.p.a. , albowiem uchybienie terminowi załatwienia sprawy miało bezpośredni związek z procedurą rozpatrywania wniosku strony o wyłączenie od rozpoznawania sprawy konkretnego pracownika organu.. W związku z tym, pod adresem organu nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut uchybień natury procesowej, które naruszyłby organy orzekające w sprawie, a które to uchybienia miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc kolejno do zarzutów nakierowanych na materialną treść rozstrzygnięcia,, zauważyć należy, że przepisy art. 4 i 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej odnoszą się m.in. do konsekwencji braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym. Zgodnie z treścią przepisu art. 4 tej ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z kolei z normy prawnej zawartej w przepisie art. 11 ust. 2 omawianej ustawy wynika, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (...) może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W tym miejscu ponownie przypomnieć należy ,że ustalenie sytuacji osobistej oraz stanu majątkowego ma zasadnicze znaczenie dla możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, dlatego też ustawodawca dość rygorystycznie podchodzi do kwestii współpracy osoby ubiegającej się o takie świadczenie z organem pomocy społecznej. Uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu, czy to poprzez odmowę jego przeprowadzenia, czy odmowę odpowiedzi na poszczególne pytania pracownika socjalnego, względnie niewywiązywanie się z uzasadnionych żądań złożenia stosownych dokumentów, może zostać uznane za brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym, co z kolei stanowi , wyrażoną w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej , przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zwrócić bowiem należy uwagę, że tylko należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy może pozwolić organowi na wnikliwą ocenę sytuacji materialnej osoby zwracającej się o świadczenia z pomocy społecznej, a w konsekwencji - pozytywne rozpatrzenie jej wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 marca 2019r., sygn. akt II SA/Łd 111/18). W związku z tym omawiane przepisy prawne – o czym była już mowa wyżej - niejako nakładają na organy pomocowe obowiązek wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania świadczeń.

Dlatego też ponownego podkreślenia wymaga fakt, że to na organach obu instancji spoczywa obowiązek przeanalizowania również w tym aspekcie postępowania osoby domagającej się świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2019r., sygn. akt IV SA/Wr 302/18). Zatem przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, samo z siebie, wymaga bezpośredniej współpracy beneficjenta pomocy społecznej z organem, a odmowa tej współpracy, z mocy ustawy o pomocy społecznej , traktowana jest jako naruszenie przez beneficjenta obowiązku współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2019r., sygn. akt II SA/Bk 648/18).

W dalszej kolejności wskazać należy, że obowiązek współdziałania skarżącego z organem pomocowym jest ściśle związany z art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b ustawy o pomocy społecznej. Wskazane przepisy przede wszystkim wskazują na doniosłość i obligatoryjny charakter przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego przez organy administracji publicznej. Przeprowadzenie takiegoż wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy ma pozwolić pracownikowi socjalnemu na realną ocenę sytuacji bytowej danej osoby, w tym także i jej poziomu życia, w oparciu o własne spostrzeżenia, a nie tylko na podstawie jej deklaracji, czy nawet przedstawionych przez nią dokumentów na temat zgromadzonego majątku czy uzyskiwanych dochodów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2019r., sygn. akt IV SA/Wr 301/18).

W realiach niniejszej sprawy pracownikom socjalnym, mimo usilnych prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie udało się skontaktować ze skarżącym celem ustalenia chociażby terminu spotkania w miejscu zamieszkania strony skarżącej. Skarżący nagminnie swym zachowaniem manifestował lekceważącą postawę wobec nieudolnych próśb kontaktu ze strony organu pomocowego. MOPS podejmował liczne próby rzetelnego przeprowadzenia postępowania i zebrania obligatoryjnych dowodów w sprawie. Bierna postawa skarżącego i brak jakiegokolwiek zaangażowania w rozstrzygnięcie swojej sprawy, więc też poprawy swojej sytuacji bytowej, niewątpliwie stanowią przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego.

Z materiału aktowego sprawy wynika, że skarżący składając przedmiotowy wniosek złożył jednocześnie wniosek o wyłączenie kierownika organu pomocowego i po rozpoznaniu tego wniosku , w dniu 24 kwietnia 2018r. podjęto próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego , lecz nikogo nie zastano. Wezwaniem z tego samego dnia strona została zobowiązana do wskazania daty przeprowadzenia wywiadu środowiskowego . Odbiór tegoż pisma skarżący potwierdził w dniu 15 maja 2018r. .W reakcji na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 15 maja 2018r. oświadczył ,że " do obowiązków pracownika socjalnego należy praca w wyznaczonym terenie działania , a nie siedzenie za biurkiem ..." .Ze sporządzonych na użytek niniejszej sprawy notatek służbowych wynika , że pracownicy socjalni w dniu 17 maja 2018r. godz.13 nie zastali skarżącego w miejscu zamieszkania , zaś w dniach 18 maja 2018r. i 29 maja 2018r. nie wpuścił on do mieszkania pracowników socjalnych . Z kolei podczas przesłuchania skarżącego w charakterze strony , odmówił on wypełnienia druku oświadczenia majątkowego jak również okazania rachunków za zużytą energię i gaz.

A zatem skarżący jednoznacznie , w sposób nie budzący wątpliwości ,odmówił współpracy z organem w celu przeprowadzenia wywiadu. Trafnie zatem organy obu instancji uznały ,że taka postawa skarżącego, przejawiająca się w bierności , utrudnianiu czy wręcz uniemożliwianiu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego , obligowała je do odmownego załatwienia przedmiotowego wniosku .Oznacza to ,że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga przedstawia się jako bezzasadna , co zobowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.