Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 718/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Anna Lech Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 718/04

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. G. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej "[...]", stanowiącej działkę ewid. [...] w obrębie [...] (oznaczoną dawniej jako działka ewid. [...] z obrębu [...]) o pow. [...] m2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Rozstrzygnięcie uzasadnił m.in. stwierdzeniem, iż art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej ugn) nie przewiduje możliwości ustalenia odszkodowania za grunt, który był zabudowany budynkiem.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu wnioskodawca kwestionował zasadność rozstrzygnięcia, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego, art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W jego ocenie popełniono również błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż Skarb Państwa był uprawniony do odmowy ustanowienia prawa wieczystego użytkowania działki o pow. [...] m2 . W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi orzekającemu w pierwszej instancji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania i zbadania akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że powołana w rozstrzygnięciu decyzji nieruchomość [...] przy ul. [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W sprawach odszkodowań za niektóre kategorie nieruchomości objęte działaniem wymienionego dekretu ma aktualnie zastosowanie przepis art. 215 ugn. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż na dzień [...] listopada 1945 r. przedmiotowa nieruchomość była zabudowana budynkiem mieszkalnym. Fakt ten potwierdza złożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, pismo Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z dnia [...] września 1958 r., opis techniczny budynku mieszkalnego, pismo dotyczące lustracji nieruchomości z dnia [...] października 1946 r.

Zgodnie z treścią przepisu art. 215 ust. 2 ugn uprawnionymi do odszkodowania są poprzedni właściciele dwóch rodzajów nieruchomości - domów jednorodzinnych oraz działek, które mogły być pod takie domy przeznaczone. Odszkodowanie przysługuje przy tym za inną działkę niż ta pod domem jednorodzinnym. Zawarta w art. 215 ust. 2 przesłanka faktycznej możliwości władania działką odnosi się bowiem do działki niezabudowanej, która mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a nie do działki pod budynkiem jednorodzinnym.

Wojewoda wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania odszkodowania. Podniósł także, że wbrew twierdzeniom odwołującego się utrata prawa własności gruntu nastąpiła w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowanie gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), a nie w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do twierdzenia, iż dokonano wywłaszczenia, nie znajdującego uzasadnienia w przepisach prawa, w celach sprzecznych z ustawą z dnia 12 marca 1958 r. Na ocenę przedmiotowej decyzji nie może mieć również wpływu okoliczność, iż decyzja z dnia [...] lutego 1970 r. w części dotyczącej odmowy ustanowienia prawa wieczystego użytkowania jest nieważna, bowiem dotyczy ona kwestii nie objętej przedmiotem niniejszego postępowania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył w terminie Z. G.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił jej:

- obrazę przepisu art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, poprzez uznanie, że przedmiotem decyzji, mogła być jedynie część działki nabytej w 1938 r. przez rodziców skarżącego, podczas gdy art. 7 powołanego dekretu zobowiązywał do zawarcia umowy wieczystego użytkowania całej działki łącznie z nieuwzględnioną częścią o pow. [...] m2,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że działka o pow. [...] m2 stanowiła w dniu [...] lutego 1970 r. odrębną nieruchomość "przyłączoną" do innej nieruchomości i mogła być nie objęta decyzją z tej daty,

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez pominięcie przy dokonywaniu zaboru na szkodę Z. G. działki o pow. [...] m2, przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64).

Skarżący podniósł, że "zabranie" działki o pow. [...] m2 stanowiło naruszenie prawa i dlatego skarżącemu należy się odszkodowanie, a argumentacja dotycząca art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. odnosi się do innych spraw i innych stanów faktycznych. Podniósł, że naruszając prawa skarżącego ograniczono zakres przedmiotowej decyzji z 1970 r. nie dając mu rekompensaty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami procedury administracyjnej.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Analiza akt postępowania administracyjnego jak i wydanej w sprawie decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia wykazały, że organy administracji publicznej obydwu instancji, prowadząc postępowanie, w sposób właściwy zastosowały obowiązujące przepisy prawa.

Organ prawidłowo wskazał, że wniosek skarżącego o wypłacenie odszkodowania za działkę o pow. [...] m2 należy rozpatrywać w oparciu o przesłanki określane przepisami art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543). Nieruchomość położona przy ul. [...] w W. o pow. [...] m2 została nabyta w 1937 r. przez rodziców skarżącego, małżonków T. i H. G. Nieruchomość była zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Na skutek darowizny nieruchomości stała się współwłasnością w ½ części małżonków G. i w ½ części ich syna, a skarżącego w niniejszej sprawie Z. G. Nieruchomość była objęta przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 1 dekretu grunty na obszarze m.st. Warszawy z dniem wejścia w życie dekretu stały się własnością gminy m.st. Warszawy, a zgodnie z treścią art. 5 dekretu budynki pozostały własnością dotychczasowego właściciela, o ile przepisy szczególne nie stanowiły inaczej.

Art. 7 ust. 1 i 2 dekretu pozwalał byłym właścicielom i ich następcom prawnym na zgłoszenie wniosku o przyznanie na gruncie prawa wieczystej dzierżawy.

Gmina zobowiązana była uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowy.

Rodzice skarżącego złożyli wniosek w trybie art. 7 dekretu.

W odpowiedzi na powyższe Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. pismem z dnia [...] czerwca 1965 r. poinformowało wnioskodawców, że zgodnie z obowiązującym planem zabudowy, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę niską na działkach o powierzchni zgodnej z normatywem urbanistycznym. Wobec czego konieczna będzie zmiana granic zabudowanej działki do powierzchni ok. [...] m2.

Decyzjami Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1969 r. i z dnia [...] lutego 1969 r. ustanowiono na rzecz małżonków T. i H. G. do ½ części oraz na rzecz Z. G. do ½ części prawo użytkowania wieczystego części działki o pow. [...] m2 . Jednocześnie odmówiono ustanowienia tego prawa do pozostałej części, tj. [...] m2 . Podstawą materialnoprawną obydwu decyzji był przepis art. 7 ust. 1 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Wobec powyższego żądanie odszkodowania za nieruchomość podlegającą przepisom wyżej wskazanego dekretu mogło być w dacie złożenia wniosku o odszkodowanie rozpoznane w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Jednakże wypłacenie odszkodowania w trybie tego przepisu jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy dom jednorodzinny przeszedł na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., lub gdy działka przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a właściciel został pozbawiony możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Nieruchomość o pow. [...] m2 w dacie wejścia w życie dekretu stanowiła część zabudowanej działki o pow. [...] m2 . Skarżący, a wcześniej jego rodzice nie zostali pozbawieni własności budynków.

Ustawodawca w przepisie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidywał wypłacenia odszkodowania za działkę zabudowaną, a jedynie za budynek, bowiem grunt pod nim przechodził na własność Państwa bez odszkodowania oraz za działkę niezabudowaną przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne.

Działka o pow. [...] m2 nigdy nie była samodzielną, w sensie prawnym nieruchomością, gdyż stanowiła część większej nieruchomości. Nieruchomość o pow. [...] m2 nigdy nie była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, gdyż w dacie wejścia w życie dekretu stanowiła integralną część działki o pow. [...] m2 zabudowanej domem mieszkalnym.

Dlatego prawidłowo organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że brak jest podstaw do przyznania odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Zarzuty podnoszone przez skarżącego w uzasadnieniu skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zarzut naruszenia przez organ art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. jest niezasadny, gdyż przepis ten nie był (i nie mógł być) materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Zarzut ten mógł być rozważony w przypadku zaskarżenia decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego, a nie decyzji o odmowie przyznania odszkodowania.

Dotyczy to również rozważań zawartych w uzasadnieniu skargi, a odnoszących się do nie objęcia całej powierzchni działki decyzją z dnia [...] lutego 1970 r. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, jak również zarzutów stawianych tej decyzji.

Chybiony jest także zarzut skargi odnośnie naruszenie przez organ przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64).

Zaskarżona decyzja nie została wydana w oparciu o przepisy tej ustawy.

Podkreślić również należy, że część nieruchomości przy ul. [...] w W. nigdy nie była wywłaszczona w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Utrata części nieruchomości nastąpiła w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Jednakże kwestia te nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Reasumując wskazać należy, że żaden zarzut skargi nie odnosi się do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji.

Sąd, który zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwaną dalej ppsa) nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie dopatrzył się uchybienia decyzji mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ppsa.