Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 102/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 36, par. 37, par. 44, par. 49
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 20, art. 21, art, 22 ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 145 par, 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany zapisu w ewidencji gruntów i budynków; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia (...) nr (...), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy w J. pismem z dnia [...] lipca 2011 r., znak [...], poinformował Burmistrza Miasta i Gminy Ż., że powzięte przez organ starania w celu zakończenia sporu granicznego w miejscowości L. pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] zostały wyczerpane. Jednocześnie Starosta zaznaczył, że dokonano wadliwego wprowadzenia danych do operatu ewidencji gruntów, opierając się na sporządzonych, w ramach niedokończonego postępowania rozgraniczeniowego, dokumentach. Wobec powyższego przywrócono stan ewidencji z 1984 r., gdyż jest to jedyna zmiana przyjęta przez organ i wprowadzona do ewidencji gruntów. Przywrócenie stanu z 1984 r. nastąpiło przy tym z urzędu jako prostowanie wadliwych danych, które powinno być uwidocznione.

Pismem z dnia 22 lipca 2011 r. Gmina Ż. odwołała się od opisanego wyżej pisma Starosty, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) przez zajęcie stanowiska merytorycznego w formie pisma z pominięciem procedury i formy decyzji, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 z późn. zm.) przez odmowę usunięcia wpisu do ewidencji dokonanego bez należytej podstawy określonej prawem.

W uzasadnieniu skarżąca Gmina wyjaśniła, iż Starosta J. pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. powiadomił ją o przywróceniu stanu w ewidencji gruntów i budynków z 1984 r. w zakresie działek nr [...] i nr [...], położonych w L. Wobec tego Gmina zwróciła się o usunięcie dokonanego wpisu jako naruszającego przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. organ odmówił spełnienia tego żądania, na co z kolei została złożona skarga do Wojewody Wielkopolskiego. W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski nakazał zbadanie sprawy, a w przypadku braku podstaw do usunięcia wpisu nakazał wydanie decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 03 czerwca 2011 r. Gmina ponowiła wezwanie do załatwienia sprawy, w wyniku którego otrzymała kwestionowane obecnie pismo. W ocenie skarżącej Starosta rozstrzygnął sprawę z zakresu administracji publicznej z pominięciem właściwej formy przewidzianej przez art. 104 i art. 107 kpa. Pismo Starosty zawiera oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie oraz podpis, a zatem należy traktować je jako decyzję administracyjną. Gmina podniosła przy tym, iż nie domaga się wydania decyzji o wykreśleniu wpisu do ewidencji, lecz wyłącznie samego wykreślenia. Dopiero odmowa wykreślenia wpisu będzie wymagała wydania decyzji. Nadto, odmawiając usunięcia dokonanego wpisu, czy też przywracając stan poprzedni, organ naruszył przepis ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż nie dysponował on orzeczeniem sądu, aktem notarialnym lub decyzją, które mogłyby stanowić podstawę wpisu. Z pisma organu zawiadamiającego Gminę Ż. o przywróceniu stanu z 1984 r., z pisma odmawiającego Gminie Ż. usunięcia tego wpisu i pisma z dnia 07 maja 2009 r. skierowanego do K. T. wynika, iż organ oparł się na załącznikach nr 13 i 14 do opinii biegłego sądowego. Tymczasem w sprawie, w której przeprowadzono dowód z opinii biegłego, sąd nie wydał wyroku kształtującego.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego pismo Starosty J. z dnia [...] lipca 2011 r. należało uznać za decyzję administracyjną. Zostało ono bowiem podpisane przez organ (wicestarosta), oznaczono adresata (Burmistrz Miasta i Gminy Ż.), a nadto zawarto nim rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem. Wprawdzie nie podano w nim podstawy prawnej i pouczenia o możliwości i terminie wniesienia odwołania, to jednak brak tych elementów nie przesądza o niezasadności powyższej kwalifikacji. Organ I instancji, działając w granicach wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Ż., odmówił zatem uchylenia czynności materialno – technicznej, dotyczącej przywrócenia zapisów powierzchni i przebiegu granic działek nr [...] i nr [...], wynikających z dokumentacji z 1984 r., obrazującej przebieg granic i powierzchnie działek nr [...],[...],[...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika zarazem, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r., znak [...], Burmistrz Miasta i Gminy Ż. wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe między działkami nr [...],[...],[...] oraz graniczącymi z nimi nieruchomościami. W toku czynności technicznych upoważniony geodeta sporządził operat techniczny rozgraniczenia, zarejestrowany w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. pod nr [...]. Operat obejmował m.in. wykaz zmian gruntowych oraz mapę uzupełniającą i został po kontroli technicznej włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2003 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., znak [...], Burmistrz Miasta i Gminy Ż. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości: (1) działki nr [...] z działkami nr [...],[...] i [...], (2) działki nr [...] z działkami nr [...],[...],[...],[...] i [...] oraz (3) [...] z działami nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...] i [...]. Natomiast w odniesieniu do ustalenia granicy między działkami nr [...] i [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., znak [...], organ umorzył postępowanie oraz przekazał sprawę do sądu powszechnego. Sporządzone przez geodetę dokumenty stanowiły podstawę do ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków w części kartograficznej zmiany przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] oraz w części opisowej – zmiany powierzchni działki nr [...] z dotychczasowej 0.3000 ha na 0.2955 ha oraz zmiany powierzchni działki nr [...] z dotychczasowej 2.4100 ha na 2.4058 ha (nr zmiany [...] z [...] lipca 2004 r.). Nieuprawnione było więc wprowadzenie przez Starostę J. zmiany danych w operacie ewidencyjnym na podstawie przyjętej do zasobu dokumentacji technicznej rozgraniczenia, w zakresie niezatwierdzonym przez decyzję rozgraniczeniową. Następnie Sąd Rejonowy w J. postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt [...], oddalił wniosek K. i G. T. o rozgraniczenie przedmiotowych działek. Sąd uznał bowiem, że nie doszło w ogóle do wyodrębnienia działek nr [...],[...],[...], gdyż nie określono ich granic. Z powyższych ustaleń wynika zatem, że organ prowadzący państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny po przyjęciu operatu nr [...] ujawnił w 2004 r. zmiany przebiegu granic działek nr [...] i [...] bez ostatecznej decyzji, orzekającej o rozgraniczeniu lub postanowienia sądu powszechnego. Po stwierdzeniu niezasadnych wpisów dotyczących działek nr [...] i [...] w operacie ewidencyjnym Starosta J. w 2005 r. przywrócił zatem czynnością materialno-techniczną powierzchnię działki nr [...] istniejącą w rejestrze gruntów przed wprowadzeniem niezasadnej zmiany danych z operatu rozgraniczenia (operat pomiarowy [...]), a zgodną z tytułem prawnym do nieruchomości (umowa sprzedaży w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1979 r., sygn. akt [...]). Nie została natomiast przywrócono powierzchnia działki nr [...] oraz – na mapie ewidencyjnej obręb [...] – nie przywrócono przebiegu granicy między spornymi działkami. Jedynym dokumentem będącym w posiadaniu Starosty, wskazującym na przebieg granicy działek nr [...],[...] i [...] oraz ich powierzchnie, na podstawie którego działki ujawnione zostały w operacie ewidencyjnym, był bowiem wykaz zmian gruntowych z dnia [...] września 1984 r. wraz z mapą uzupełniającą, zarejestrowane pod nr [...] (numer dowodu zmiany [...]). W oparciu o te dokumenty wprowadzono zmiany w operacie ewidencyjnym w 1984 r. Niemniej, dokonywano do tego czasu obrotu prawnego nieruchomościami stanowiącymi działki nr [...],[...] bez ich wyodrębnienia z działki nr [...] za pomocą granic nieruchomości w prawem przewidzianej formie, tj. dokonania podziału geodezyjnego i wykonania dokumentacji pomiarowej oraz ujawnienia zmian w ewidencji gruntów. Stwierdzono zarazem, że w zasobie geodezyjnym brak jest dokumentacji technicznej podziału z 1984 r. Jedynie powyższe zmiany zachowały się. Dopiero w 2009 r. Starosta J. po analizie dokumentacji przywrócił czynnością materialno – techniczną w rejestrze gruntów powierzchnię działki nr [...] i – na mapie ewidencyjnej – przebieg granicy między działkami nr [...] i [...] do stanu z 1984 r. Tym samym doprowadzono też do spójności zapisy w części opisowej i części graficznej ewidencji gruntów i budynków, określone w dokumentacji nr [...]. O dokonanych zmianach Starosta J. zawiadomił Gminę Ż., właściciela działki nr [...], oraz K. T., pismem z dnia [...] maja 2009 r., znak [...]. Wojewoda Wielkopolski dodał także, iż skoro w postępowaniu rozgraniczeniowym nie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie o przebiegu granicy, ani w postępowaniu cywilnym, to nie było podstaw do ujawnienia jakichkolwiek zmian w operacie ewidencyjnym. Zapis dotyczący zmian powierzchni i przebiegu granicy wynikający z operatu technicznego rozgraniczenia nr [...] stał się nieaktualny, a więc należało doprowadzić do zgodności zapisy w ewidencji ze stanem sprzed rozgraniczenia. Ponadto, zdaniem organu istniejący w sprawie spór dotyczy w istocie zasięgu prawa własności, który wymaga rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez Gminę Ż. W jej ocenie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego naruszało § 35, § 45, § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) oraz art. 10, art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, powtarzając w uzasadnieniu argumenty, zawarte w odwołaniu z dnia 22 lipca 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1149/11, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia [...] lipca 2011 r.

Jak wyjaśnił Sąd, w przedmiotowej sprawie wątpliwości wyłoniły się na tle nieprawidłowej aktualizacji operatu ewidencyjnego przez Starostę J., który dokonał wpisu opierając się na opracowaniu geodezyjnym, sporządzonym na potrzeby postępowania, które w wyniku postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt [...], nie zakończyło się wydaniem orzeczenia merytorycznego. W tej sytuacji organ I instancji, działając z urzędu, w drodze czynności materialno-technicznej przywrócił w trybie § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stan z 1984 r. Gmina Ż. zakwestionowała to stanowisko organu, w wyniku czego doszło do wymiany szeregu pism, a w konsekwencji wydania także zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu Gmina Ż. wniosła o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez wykreślenie wpisu przywracającego stan z 1984 r. Tym samym zainicjowany został też tryb wnioskowy aktualizacji operatu ewidencyjnego z § 46 powołanego powyżej rozporządzenia, który powinien skończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Pismo Starosty z dnia [...] lipca 2011 r. spełniało minimalne przesłanki konieczne do zakwalifikowania go jako decyzji administracyjnej. Stąd też należało zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, co do uznania pisma Starosty z dnia [...] lipca 2011 r. za decyzję administracyjną.

Sama decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. nie była obarczona tylko niewielkimi uchybieniami formalnymi, lecz w ocenie Sądu naruszała także szereg innych przepisów. Po pierwsze z akt sprawy nie wynikało aby K. T., właściciel jednej z działek, a zatem osoba mająca interes prawny w niniejszej sprawia, został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, a w konsekwencji uchybiono też przepisom o doręczeniach, w tym nie doręczono mu decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Po drugie przy wydawaniu decyzji pominięto pismo z dnia 25 listopada 2009 r., znak [...], sygnowane wprawdzie przez Wojewodę Wielkopolskiego, ale podpisane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w którym podważano wiarygodność zebranej dokumentacji w zakresie wpisu do operatu stanu z 1984 r. Wpis ten opierał się na wykazie zmian gruntowych z dokumentem graficznym w postaci mapy uzupełniającej, które powstały poprzez ich przepisanie z brudnopisu Geodety Gminnego. Ich wiarygodność była w świetle pisma z dnia 25 listopada 2009 r. ograniczona, a dodatkowo dyskredytował je brak dokumentów pomiarowych, które potwierdzałyby zmiany opisane w tych dokumentach. Co więcej, wbrew § 64 ust. 2 obowiązującego wtedy zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11 poz. 98 ze zm.) brak było informacji by organ prowadzący ewidencję wydał decyzje zatwierdzające zmiany, wynikające z wykazu zmian gruntowych i map. Nadto, w świetle załącznika graficznego powierzchnia działki nr [...] różni się istotnie od powierzchni podanej w części opisowej. Wskazywano również na brak dokumentów zawierających dane liczbowe opisujące przebieg granic działek powstałych po podziale pierwotnej działki nr [...]. Pomimo powyższych braków Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu w decyzji z [...] września 2011 r. stwierdził, że zebrany materiał jest wystarczający do przywrócenia stanu z 1984 r., a nadto nie budzi on wątpliwości. Wprawdzie pismo z dnia 25 listopada 2009 r. nie ma charakteru wiążącego, lecz nie zmienia to faktu, iż organ II instancji powinien był przynajmniej odnieść się do swego wcześniejszego stanowiska i zawartych tam krytycznych wniosków. Zaniechania w tej mierze rodzą natomiast wątpliwości co do prawidłowości rozpatrzenia materiału dowodowego. Mając powyższe na względzie WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia [...] lipca 2011 r. Równocześnie zobowiązał on organy administracji publicznej do przeprowadzenia postępowanie administracyjnego zgodnie z procedurą administracyjną oraz odniesienia się do argumentacji z pisma z dnia 25 listopada 2009 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta J. decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak [...], odmówił Burmistrzowi Miasta i Gminy Ż. dokonania zmiany zapisu w części opisowej i graficznej ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących przebiegu granic i powierzchni działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...], arkusza mapy nr [...], obręb [...] powstałych z działki nr [...], uwidocznionych w oparciu o dokumenty – wykaz zmian gruntowych i mapę uzupełniającą z dnia [...] września 1984 r., o nr [...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśniono, że działania mające na celu usunięcie wprowadzonych w 2004 r. zmian w operacie ewidencji uznać należało za prawidłowe. Pomimo tego, że prawomocność wpisów dokonanych w 1984 r. w operacie ewidencyjnym budzi zastrzeżenia stwierdzić należało, że obecnie organ nie ma możliwości wykazania w ewidencji gruntów i budynków, w stosunku do przedmiotowych nieruchomości przebiegu granic według stanu prawnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina Ż. reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy Ż. W ocenie odwołującego zaskarżona decyzja Starosty nie uwzględniała oceny i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2012 r. Organ nie wykazał bowiem, że wpis przywracający stan z 1984 r. jest uzasadniony i zgodny z przepisami, a dokumenty na jego poparcie są wiarygodne. W szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia, że skoro prawomocność wpisów dokonanych w 1984 r. budzi zastrzeżenia, to nie ma możliwości wykazania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic według stanu prawnego. Zakwestionowano również niemożność przyjęcia dokumentów sporządzonych w ramach postępowania rozgraniczeniowego podnosząc, że decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Gmina Ż. nabyła działkę nr [...] w L. Dodatkowo podniesiono, że zmiany w ewidencji nie zostały dokonane w ramach postępowania rozgraniczeniowego toczącego się do listopada 2002 r. do lipca 2003 r., gdyż do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego załączono mapę ewidencyjną w dniu [...] października 2002 r. Odwołujący wskazał, że załącznik graficzny z 1984 r. nie był nigdy wprowadzony do ewidencji gruntów ponieważ nie posiadał on cech dokumentu przyjęcia do zasobu geodezyjnego, a mapa z [...] października 2002 r. jest zgodna z przebiegiem granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz jest zgodna ze zbiorem dokumentów znajdujących w księgach wieczystych.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty J.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że realizując obowiązek nałożony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, co do zajęcia stanowiska w stosunku do ustaleń zawartych w piśmie Wojewody Wielkopolskiego z 25 listopada 2009 r., przywołać należało przepisy załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawne ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98), obowiązujące w terminie wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o dowód zmiany w 1984 r. oraz rozporządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 28 czerwca 1955 r. w sprawie trybu postępowania przy zgłaszaniu i dokonywaniu zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 27, poz. 159 ze zm.). W świetle powyższych aktów prawnych wiarygodność dokumentacji stanowiącej podstawę wprowadzenia zmiany w 1984 r. należało ocenić jako prawidłową. Dowód zmiany z 1984 r., nr [...] składał się z: 1) prawomocnej z dniem [...] stycznia 1979 r. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...], orzekającej o przejęciu na Skarb Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 2.77 ha, składającego się z działek nr [...], nr [...] i nr [...]; 2) wykazu zmian gruntowych, sporządzonego przez Geodetę Miasta i Gminy Ż. S. P. w dniu [...] września 1984 r., zawierającego uwagę o treści: przepisano z brudnopisu p. K. P. - geodetę gminnego; 3) mapy uzupełniającej w skali 1:5000 sporządzonej przez Geodetę Miasta i Gminy Ż. S. P. w dniu [...] września 1984 r., zawierającej uwagę o treści: przerysowano z brudnopisu p. K . P. – geodetę gminnego. Taki skład dokumentacji sporządzonej do wprowadzenia zmiany wskazuje, że w 1984 r. organ wprowadził zmianę z urzędu, w myśl obowiązujących ówcześnie przepisów. Zapisy w części graficznej i opisowej mogły być zmienione w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę do zmiany, które wpłynęły do organu w terminie późniejszym, tj. po 1984 r. Analiza całokształtu zgromadzonych akt, dokonana zarówno przez Starostę J. oraz przez organ odwoławczy nie wykazała by takie dokumenty kiedykolwiek do ewidencji wpłynęły. Zmian powierzchni działek [...], nr [...] i nr [...], dokonano dopiero w 2004 r. na podstawie dokumentacji technicznej rozgraniczenia nr [...]. Dowód powyższej czynności stanowią wydruki z systemu komputerowego służącego do prowadzenia części opisowej operatu ewidencyjnego. Powołana przez Burmistrza Miasta i Gminy Ż. kopia mapy ewidencyjnej, wydanej w przez Starostwo Powiatowe w J. w dniu [...] października 2002 r. zarejestrowana pod nr [...], wskazuje na wcześniejsze (dokonane przed przyjęciem operatu technicznego rozgraniczenia nr [...] i błędnym ich ujawnieniem w ewidencji), w żaden sposób nieudokumentowane, zmiany dokonane w zakresie granic działki nr [...]. Istotne jest również to, że granice te posłużyły geodecie wykonującemu czynności techniczne ustalenia granic nieruchomości w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym do ustalenia spornych granic.

W odniesieniu do mapy analogowej, przy braku stosownej dokumentacji (dowodu zmian), nie można, zdaniem organu II instancji, jednoznacznie określić kto i w oparciu o jaki dokument zmianę przebiegu granicy wprowadził na mapę. Jedynie kopie mapy ewidencyjnej wydawane w różnych terminach, do różnych celów wskazują na dokonywane zmiany. Jednoznacznie można jednak stwierdzić, iż zmiana w zakresie przebiegu przedmiotowych granic działki nr [...], ujawniona na załączonej do odwołania kopii mapy ewidencyjnej, nie może być uznana za udokumentowaną, nawet jeżeli według błędnego stanu wydany został dokument – opis i mapa do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, na co każdorazowo powołuje się strona skarżąca. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego by informacje zawarte w opisie i mapie włączonym do księgi wieczystej, odzwierciedlały stan zgodny z dokumentami określającymi stan prawny nieruchomości muszą istnieć dokumenty, określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wskazują na to zapisy § 5 ust 2 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, po. 453). Natomiast zgodnie z zapisami § 7 ww. rozporządzenia dopiero jeżeli brak jest dokumentów wyszczególnionych w § 5 i § 6, za podstawę ustalenia granic nieruchomości można przyjąć dokumenty stwierdzające stan prawny, w tym odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów.

W rozpatrywanej sprawie dokumentem obrazującym przebieg granic działki nr [...] był dowód zmiany z 1984 r., bowiem dokument ten, choć obarczony uchybieniami (np. brak w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacji podziałowej, niezgodności powierzchni działki nr [...] obliczonej metodą graficzną z mapy uzupełniającej i powierzchni wynikającej z tytułu prawnego), został wprowadzony do ewidencji gruntów i funkcjonował do 2002 r. Wtedy bowiem rozpoczęły się spory o zasięg prawa własności nieruchomości między K. T. a następnie jego następcą prawnym – Z. T. oraz Gminą Ż. Na korzyść stanowiska organu odwoławczego przemawiają ponadto, że działka nr [...], wydzielona jako siedlisko do dożywotniego korzystania przez zbywcę, a sprzedana w 1982 r. pomierzona została sytuacyjnie w 1987 r.; wykonawca pomiaru odszukał trwałą stabilizację punktów granicznych, wyznaczających przebieg granic tejże działki; zatem podział na gruncie faktycznie został dokonany i po naniesieniu jego wyników na mapę analogową można ocenić spójność graficznego określenia przebiegu granic na mapie uzupełniającej z 1984 z danymi z pomiaru. Na mapie ewidencyjnej przekazanej przez Gminę Ż. do organu prowadzącego ewidencję (zamkniętej w 2008 r.), w wyniku zmian administracyjnych i kompetencyjnych, wprowadzona była w kolorze czerwonym zmiana granic, wynikająca z dokonanego podziału, zgodnie z mapą uzupełniającą z dowodu zmiany nr [...] na mapie tej dokonano korekty przebiegu granicy działki nr [...], przez skreślenie granicy z 1984 r. i wkreślenie (bez udokumentowania) granicy wykorzystanej do rozgraniczenia w 2003 r. Sama definicja pojęcia "działka", zawarta w § 7 ust. 1 załącznika do zarządzenia z 1969 r. wskazuje, że działka stanowi obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania; dowód zmiany z 1984 r. definiuje działkę nr [...], jako obszar zlokalizowany na wschód od działki nr [...] i wyodrębniony zgodnie z tą definicją, dokumenty opisy i mapy, stanowiące podstawę do oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych (działka nr [...] - KW [...] i działka [...] - KW [...]), na które powołuje się strona skarżąca, definiują działkę nr [...] jako dwa niezależne obszary, wyodrębnione granicami odrębnego władania lecz spełniające warunek zgodności wielkości powierzchni przypisanej działce decyzją Nr [...]. Takie działania są niezgodne z przepisem ww. § 7 ust. 1 oraz zasadami ogólnymi obowiązującymi w geodezji, zgodnie z którymi najpierw wyodrębnia się działkę przy pomocy granic, a następnie przypisuje się działce powierzchnię, stanowiąca wielkość matematyczną, wtórną w stosunku do granic nieruchomości.

Organ nadzoru geodezyjnego i kartograficznego wyjaśnił również, iż działając z upoważnienia Wojewody Wielkopolskiego, w piśmie z 25 listopada 2009 r. wskazywał na uchybienia związane, w jego ocenie, z wprowadzeniem zmiany w 1984 r., nie rozstrzygając o zakresie zgodności z prawem dokonanej zmiany, bowiem nie to było przedmiotem przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Organ gromadził dokumenty i dokonywał ich analizy w ramach postępowania skargowego. Stąd dokonane ustalenia stanowiły wskazówki do podejmowania działań przez organ I instancji lecz nie były one wiążące dla Starosty J. w przeprowadzonych postępowaniach ewidencyjnych dotyczących odmowy wycofania zmiany dokonanej czynnością materialno-techniczną, przywracającej zapisy z 1984 r., wprowadzone do ewidencji dowodem zmian o nr [...].

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Gmina Ż., reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy Ż. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 77 kpa polegające na niewyjaśnieni wszystkich okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niewykonaniu zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2012 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając skargę powtórzono, że w ocenie skarżącej brak było dostatecznych przesłanek do przywrócenia w ewidencji gruntów zapisów dotyczących działki nr [...] z 1984 r., z uwagi na wątpliwości dotyczące wiarygodności dokumentów, na podstawie których dokonano wpis. Podniesiono, że obecnie dokumentem określającym stan działki jest decyzja Wojewody stwierdzająca nabycie przez Gminę Ż. działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 07 marca 2013 r. uczestnik postępowania – Z. T. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że powrót do stanu z 1984 r. należało uznać za prawidłowy. W 1984 r. zostały naniesione na działce nr [...] kamienie graniczne, zgodnie z podpisanym protokołem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości orzeczeń organów administracji publicznej w przedmiocie odmowy dokonania zmiany zapisu w części opisowej i graficznej ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących przebiegu granic i powierzchni działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...], arkusza mapy nr [...], obręb [...] powstałych z działki nr [...], uwidocznionych w oparciu o dokumenty – wykaz zmian gruntowych i mapę uzupełniającą z dnia [...] września 1984 r., o nr [...].

W pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1149/11, uchylił wcześniejszą decyzję Starosty oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy dokonania zmian. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem.

Niewątpliwie, jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1149/11, aktualizacja operatu ewidencyjnego dokonana przez Starostę J. na podstawie dokumentów sporządzonych w ramach postępowania rozgraniczeniowego musiała został usunięta z ewidencji. Pamiętać należy, że postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt [...], postępowanie rozgraniczeniowe nie zakończyło się wydaniem orzeczenia merytorycznego. W tej sytuacji organ I instancji, działając z urzędu na podstawie § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, był zobowiązany do zaktualizowania operatu ewidencyjnego poprzez modyfikację bazy danych ewidencyjnych i usunięcie zmian dokonanych na podstawie dokumentacji wytworzonej w ramach nieukończonego postępowania rozgraniczeniowego. Dokonując aktualizacji, w formie czynności materialno – technicznej, organ oparł się na dokumentacji będącej podstawą wpisu w ewidencji w 1984 r., co jest jednakże kwestionowane przez Gminę Ż.

Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji oraz danych o gruntach i budynkach, które stanowią, w oparciu o treść art. 21 ust. 1 powyższej ustawy, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. W powyższym świetle ewidencja gruntów stanowi zbiór informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Wpis do ewidencji nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. W orzecznictwie utrwalił się przy tym pogląd, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno – techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 862/00, LEX 53361, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 389/10. LEX 745227). Szczególna rola ewidencji powoduje, że na organach administracji publicznej wykonujących zadania z zakresu geodezji i kartografii (starostach) spoczywa obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). W ramach postępowania aktualizacyjnego należy więc zagwarantować, aby wpis do ewidencji stanowił odzwierciedlenie stanu faktycznego. Twierdzenie powyższe powoduje, że ewentualny powrót do stanu poprzedniego – przywrócenie uprzedniego wpisu do ewidencji – jest możliwy jedynie w sytuacji, gdy wpis ten nie budzi wątpliwości i odpowiada zgromadzonym w sprawie dokumentom. Mieć bowiem należy na względzie, że usunięcie zmian dokonanych na podstawie dokumentacji wytworzonej w ramach nieukończonego postępowania rozgraniczeniowego nie może powodować przywrócenia stanu, który nie odzwierciedla prawidłowego stanu faktycznego, lub który został oparty na wadliwie prowadzonym postępowaniu. Działanie powyższe leżałoby w sprzeczności z rolą oraz funkcją ewidencji gruntowej, gdyż skutkowałoby prowadzeniem nieaktualnych lub niezgodnych ze stanem prawnym i faktycznym rejestrów. Tym samym organy prowadzące postępowanie obowiązane są do zbadania, przed dokonaniem aktualizacji, czy stan, który ma zostać ujawniony odpowiada stanowi faktycznemu.

W powyższym świetle kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miało więc ustalenie, czy zmiany w ewidencji ujawnione w 1984 r. były zmianami prawidłowymi, a więc czy obecnie dokonana aktualizacja operatu ewidencyjnego może zostać oparta na wytworzonych wówczas dokumentach. Organy administracji publicznej – Starosta J. oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego uznały, że choć dokumentacja wytworzona w 1984 r. budzi wątpliwości, to jednakże obecnie niezbędne było przywrócenie wpisu do stanu w nich określanego. W szczególności organ II instancji uznał, że wiarygodność dokumentacji stanowiącej podstawę wprowadzenia zmiany w 1984 r. należało ocenić jako prawidłową. Skład dokumentacji sporządzonej do wprowadzenia powyższej zmiany obejmującej: 1) prawomocną z dniem [...] stycznia 1979 r. decyzję Naczelnika Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...], orzekającą o przejęciu na Skarb Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 2.77 ha, składającego się z działek nr [...], nr [...] i nr [...]; 2) wykaz zmian gruntowych, sporządzony przez Geodetę Miasta i Gminy Ż. S. P. w dniu [...] września 1984 r., zawierającą uwagę o treści: przepisano z brudnopisu p. K. P. – geodetę gminnego; 3) mapę uzupełniającą w skali 1:5000 sporządzoną przez Geodetę Miasta i Gminy Ż. S. P. w dniu [...] września 1984 r., zawierającą uwagę o treści: przerysowano z brudnopisu p. K. P. – geodetę gminnego, miał w ocenie organu świadczyć, że wprowadzona w 1984 r. organ zmiana została dokonana w myśl obowiązujących ówcześnie przepisów. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Kartograficznego i Geodezyjnego choć dowód zmiany z 1984 r. był obarczony uchybieniami (np. brak w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacji podziałowej, niezgodności powierzchni działki nr [...] obliczonej metodą graficzną z mapy uzupełniającej i powierzchni wynikającej z tytułu prawnego), to został wprowadzony do ewidencji gruntów i funkcjonował do 2002 r., co przesądza o jego prawidłowości. Stanowisko powyższe uznać należy za wadliwe.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że dokumenty, na podstawie których dokonano wpisu w 1984 r. budziły wątpliwości zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i organów administracji prowadzących postępowanie. I tak, Sąd, w przywołanym powyżej wyroku z dnia z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1149/11, wskazał, że wiarygodność wpisu została zakwestionowana już w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 listopada 2009 r., a jego prawidłowość, jak wyjaśnił Sąd, dyskredytował brak dokumentów pomiarowych, które potwierdzałyby zmiany opisane w dokumentach przyjętych do ewidencji. Dodatkowo zwrócić należy uwagę na pismo Starostwa Powiatowego w J. z dnia 12 lipca 2004 r., skierowane do Sądu Rejonowego w J., w którym wskazano, że Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Starostwie Powiatowym w J. nie posiada dokumentów pomiarowych z 1984 r. wykonanych przez geodetę Urzędu Miasta i Gminy w Ż. – K. P. (k. 139 akt administracyjnych). Po drugie nie ulega wątpliwości Sądu, że w świetle § 64 ust. 2 obowiązującego, w dacie dokonania w 1984 r. wpisu, zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11 poz. 98 ze zm.), dokonanie zmiany w ewidencji było uzależnione od wcześniejszego wydania przez organ prowadzący ewidencję decyzji zatwierdzającej zmianę, wynikającej z wykazu zmian gruntowych i map. Analiza akt sprawy oraz stanowisko organów administracji publicznej jasno wskazuje na brak powyższej decyzji, co przesądza o wadliwości wpisu dokonanego w 1984 r. Wreszcie po trzecie, pomimo podnoszenia powyższej okoliczności przez skarżącą Gminę, organ nie wyjaśnił, dlaczego przy dokonywaniu aktualizacji nie uznano decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2003 r., mocą której Gmina Ż. nabyła działkę nr [...] w L.

Argumenty powyższe – oparcie się na niepełnej dokumentacji z 1984 r. oraz nieodniesienie się do wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie, przesądza o wadliwości rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji publicznej. W szczególności za niezrozumiałe uznać należy działanie organów, które dostrzegając braki dowodowe oraz kwestionując zgromadzoną dokumentację z 1984 r. równocześnie orzekają o aktualizacji wpisu w ewidencji poprzez przywrócenie stanu z 1984 r. Działanie powyższe podjęte bez krytycznej analizy zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że organy w istocie zaniechały wyjaśnienia dlaczego i na jakiej podstawie przyjęły dokumenty z 1984 r. za dokumenty wiarygodne, pomimo istnienia poważnych wątpliwości, co do ich prawidłowości. Za nieracjonalne uznać bowiem należy działanie organów, które z jednej strony wskazują na braki dokumentacji z 1984 r. (co ma miejsce zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2012 r.), z drugiej zaś dokonują aktualizacji wpisu poprzez przywrócenie stanu z 1984 r.

W tym miejscu wymaga wyjaśnianie, że aktualizacja wpisu w ewidencji gruntowej może mieć miejsce albo w trybie czynności materialno – technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1 rozporządzenia), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Tę drugą formę organ stosuje wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. Zakwestionowanie dokumentacji z 1984 r. spowodowało, że w przedmiotowej sprawie konieczne było dokonanie aktualizacji w drodze wydania decyzji administracyjnej, a więc po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego.

Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje, że co do zasady podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego stanowią opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Jednakże w ramach prowadzonego postępowania możliwe jest również uwzględnienie tych przepisów powołanego powyżej rozporządzenia, które normują zagadnienie ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1264/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1845/06, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). I tak, według § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków regułą jest, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w wymienionych postępowaniach sądowych i administracyjnych, kończących się wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Wyjątkiem jest natomiast rozwiązanie przewidziane w § 37 i § 38 omawianego rozporządzenia, dopuszczające aby dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskiwać w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. A więc przepis § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków pozwala, w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 albo gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, do pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że istotą powstałych wątpliwości jest spór graniczny dotyczący wielkości działek wpisanych do ewidencji, a w szczególności rozbieżności pomiędzy wpisem w ewidencji gruntów, a wpisem w księdze wieczystej. Wobec powyższych rozbieżności organ prowadzący ewidencję był uprawniony albo do samodzielnego przeprowadzenia pomiaru granic, w oparciu o § 37 rozporządzenia albo do wezwania stron postępowania do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, które wyjaśniłoby wątpliwości dotyczące przebiegu granic, a w konsekwencji wielkości działek gruntu. Mieć bowiem należy na względzie, że chociaż na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt [...], oddalono wniosek o rozgraniczenie przedmiotowych działek, to żaden przepis prawa nie stoi na przeszkodzie w ponowieniu wniosku. W ocenie Sądu jedynie wymienione powyżej działania (dokonanie pomiarów terenowych w oparciu o § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków lub zawieszenie postępowania do czasu uzyskania prawomocnego orzeczenia o rozgraniczeniu nieruchomości) umożliwi przywrócenie w ewidencji stanu aktualnego. Pamiętać należy, że w świetle powołanego uprzednio § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, efektem prowadzonego postępowania ma być utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że odmowa dokonania zmiany zapisu w części opisowej i graficznej ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących przebiegu granic i powierzchni działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...], arkusza mapy nr [...], obręb [...] powstałych z działki nr [...], uwidocznionych w oparciu o dokumenty – wykaz zmian gruntowych i mapę uzupełniającą z dnia [...] września 1984 r., stanowiło działanie wadliwe. Jej skutkiem było bowiem utrzymanie stanu ewidencji opartego na niepełnej dokumentacji sporządzonej w 1984 r. Wobec powyższego Sąd był zobowiązany, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji powinny uwzględnić powyższe uwagi Sądu, a w szczególności przedstawioną w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną i podjąć takie działania, które pozwolą na zweryfikowanie danych zawartych w ewidencji i dokonanie wpisu zgodnie z obowiązującymi przepisami, o czym była mowa wyżej.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.