Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1123/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.   5  ust.  1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie : WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Izabela Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] uchyliła decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę K. własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] i umorzyła postępowanie pierwszej instancji.

W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda nie podzielił poglądu wyrażonego w uzasadnieniu poprzedniej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2003 roku - zgodnie z którym przedmiotowy grunt stanowi las nie podlegający komunalizacji z mocy prawa - stwierdzając, iż jedynie posiadanie odpowiednio udokumentowanego zarządu przez Nadleśnictwo C. eliminowałoby przedmiotową nieruchomość z możliwości komunalizacji z mocy prawa.

Wojewoda uznał, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową - państwową, która należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, co wynika z karty inwentaryzacyjnej i zgromadzonych dokumentów.

Zgodnie z wypisem z obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka ta znajdowała się na terenie lasów ochronnych strefy "A" uzdrowiskowej, przewidzianym na cele uzdrowiskowe. Ponadto, omawiana działka w okresie wcześniejszym (przed 1990 r.) była już oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby fizycznej z przeznaczeniem pod zabudowę budynkiem mieszkalnym (umowa została jednakże rozwiązana z winy użytkownika wieczystego).

Oznaczenie tej działki w ewidencji gruntów i budynków jako las i grunt leśny (Ls V) nie jest równoznaczne z należeniem jej do państwowego gospodarstwa leśnego, bowiem grunty leśne i inne nieruchomości Skarbu Państwa podlegały - co do zasady - przekazaniu w zarząd w drodze decyzji administracyjnej w trybie i na zasadach przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986r. w sprawie zasad i trybu przekazywania.. ...(Dz. U. Nr 17 poz. 90).

Ponadto został sporządzony spis inwentaryzacyjny mienia ogólnonarodowego (państwowego) obejmujący przedmiotową nieruchomość opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy K. i żadne zastrzeżenia do niego nie zostały zgłoszone.

Wobec powyższego Wojewoda uznał, że w przedstawionym stanie prawnym i faktycznym, w/w nieruchomość - zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) - stała się w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Gminy K.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody Mazowieckiego złożyło Nadleśnictwo C., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił leśny charakter przedmiotowego gruntu, co w jego ocenie uniemożliwia komunalizacje z mocy prawa. Skarżący podniósł także nie ustosunkowanie się organu I instancji do niewłaściwej reprezentacji Gminy przy składaniu wniosku o komunalizację.

Po rozpoznaniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] uchyliła powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] i umorzyła postępowanie pierwszej instancji.

Komisja stwierdziła, że zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego musi ulec uchyleniu i zmianie. Sprawa niniejsza była już rozpatrywana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, która zajęła negatywne stanowisko, co do możliwości komunalizacji z mocy prawa przedmiotowego gruntu i które to stanowisko Komisja podtrzymuje w niniejszej decyzji.

Komisja stwierdziła, że z zaświadczenia Wydziału Architektury Urzędu Miasta i Gminy K. z dnia [...] października 2004 roku wynika potwierdzenie leśnego charakteru przedmiotowego gruntu według stanu na dzień 27 maja 1990 roku - działka ta stanowiła teren lasów ochronnych, a fakt, iż była położona w strefie uzdrowiskowej nie pozbawiał jej charakteru leśnego.

Komisja powołała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 22 kwietnia 1997 roku sygn. akt I SA 647/96, w którym Sąd stwierdził, iż "zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1949 roku o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.) grunty leśne, a więc grunty, które w dniu 1 stycznia 1950 roku znajdowały się pod uprawą leśną oraz państwowe lasy, stanowiły państwowe gospodarstwa leśne, nad którymi zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa".

Wobec tego uznała, iż właśnie z uwagi na ten status gruntów leśnych, nie należały one - w rozumieniu art. 5 ust 1 pkt 1 w/w ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu nie podlegają komunalizacji z mocy prawa.

Poza tym nie można pominąć znaczenia uregulowania zawartego w art. 2 ust 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który formułuje zasadę, iż gruntami leśnymi są m.in. grunty określone w ewidencji jako grunty leśne. W ewidencji gruntów - obowiązującej w dniu 27 maja 1990 roku - przedmiotowa nieruchomość była określona jako grunt leśny, zatem stanowiła grunt leśny w rozumieniu ustawy z dnia 26 marca 1982 roku i była objęta pojęciem państwowego gospodarstwa leśnego.

W art. 29 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym jest mowa o możliwości przekazania przez Ministra Leśnictwa w zarząd i użytkowanie konkretnych przedsiębiorstw lasów państwowych, co nie wyłącza zasadniczej, negatywnej przesłanki komunalizacyjnej, wynikającej z należenia gruntu leśnego do "państwowego gospodarstwa leśnego" - art. 1 w/w ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym.

Podsumowując Komisja uznała, że z uwagi na kwalifikację leśną przedmiotowego gruntu jego komunalizacja z mocy prawa jest wykluczona.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zajęła się także zagadnieniem reprezentacji Gminy w zakresie podpisania wniosku i uznała, że nie ma to istotnego znaczenia z uwagi na brak obligatoryjności wniosku. Niezależnie jednak od tego - w ramach uzupełniania zakresu postępowania - Burmistrz potwierdził czynności dokonane przez swoich pracowników.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca Gmina podniosła, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Gminy i nie miała charakteru gruntu leśnego. Ponadto w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i [...] Uzdrowiska K., nieruchomość ta w dniu 27 maja 1990 r. nie była przeznaczona pod uprawę leśną, ale była przeznaczona wyłącznie na cele uzdrowiskowe. Nie spełniała zatem zadań gospodarki leśnej - nie zaspakajała potrzeb w zakresie produkcji drzewnej i niedrzewnej ani nie służyła wzmożeniu naturalnej produkcyjności lasu.

Wobec powyższego odmowa stwierdzenia nabycia jej własności przez Gminę K. - w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej stanowi naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie punktem wyjścia do rozważań, czy przedmiotowa nieruchomość może podlegać komunalizacji powinno być ustalenie, czy stanowiła ona las lub grunt związany z gospodarką leśną, oraz czy w związku z tym w dacie 27 maja 1990 r. wchodziła w skład zasobu państwowego gospodarstwa leśnego.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo uznała - a Sąd w całości podzielił jej stanowisko - że przedmiotowa nieruchomość ma charakter gruntu leśnego i okoliczność ta przesądza o braku możliwości komunalizacji przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.), zwanej dalej "ustawą komunalizacyjną".

Dla skutecznego skomunalizowania mienia w trybie tego przepisu wymagane jest łączne spełnienie przesłanek w nim wymienionych - należy uwzględnić stan faktyczny i prawny z dnia 27 maja 1990 r., mienie, które zamierza się skomunalizować winno w tej dacie stanowić własność ogólnonarodową (Skarbu Państwa) i należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych. Obowiązkiem organu orzekającego w sprawach komunalizacji jest sprawdzenie, czy mienie określone w art. 5 ust. 1 powyższej ustawy nie podlega wyłączeniu z komunalizacji. W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej przedmiotowa nieruchomość była wyłączona z komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt. 3 ustawy komunalizacyjnej.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim z odpisu z księgi wieczystej KW Nr [...] oraz z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i została oznaczona w ewidencji gruntów jako las i grunty leśne (LsV) - stanowiła zatem grunt leśny w rozumieniu ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.) i była objęta pojęciem państwowego gospodarstwa leśnego.

W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, tj. w dniu 27 maja 1990 r., problematykę państwowych gruntów leśnych regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), zgodnie z którą państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji rządowej. Ustawa ta przewidywała możliwość dopuszczenia do korzystania z obszarów leśnych przez inne działy administracji z zastosowaniem trybów w niej przewidzianych (art. 17). Pozostawały one jednak nadal gruntami objętymi regulacjami tej ustawy, choćby nawet nie były zalesione. Ponadto dla wykazania przynależności takich gruntów do lasów państwowych nie była wówczas wymagana żadna decyzja o powierzeniu czy ustanowieniu zarządu taką nieruchomością konkretnej jednostce leśnej, a administrację państwowego gospodarstwa leśnego sprawowały i sprawują nadal odpowiednie jednostki Lasów Państwowych.

Ponadto z zaświadczenia Wydziału Architektury Urzędu Miasta i Gminy K. z dnia [...] października 2004 r. wynika, ze zgodnie z wypisem z obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka znajdowała się na terenie o symbolu UZ/29UZ/RL, dla którego zapis brzmiał następująco - tereny lasów ochronnych strefy "A" uzdrowiskowej, przewidziane w Planie na cele uzdrowiskowe, przy założeniu maksymalnej ochrony istniejącego drzewostanu biologicznie czynnego. Taki zapis ewidentnie świadczy o tym, że przedmiotowa działka stanowiła teren lasów ochronnych. Uprawa leśna ma nie tylko na celu uzyskanie drewna - może mieć także na celu zachowanie i ochronę istniejącego drzewostanu, a fakt, że działka była położona w strefie uzdrowiskowej nie pozbawiał jej charakteru leśnego.

Konkludując, stwierdzić należy, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyła stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniła motywy, jakimi się kierowała przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniła przekonująco swoją decyzję nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów.

Dokonała prawidłowej oceny, iż grunty leśne, wchodzące w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego, nie mogły podlegać komunalizacji z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Wobec tego słusznie stwierdziła, że zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2007 r. - stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] - należało uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).