Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 9/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U. 2001 nr 110 poz 1192
law: Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U. 2002 nr 240 poz 2063
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005r. sprawy ze skargi E. Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a, art. 53 § 1 i 3, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 § 1, art. 56 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 29 ust. 13 i 15, art. 33 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku o towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), art. 37 h, art. 37 j ust. 1 pkt 2, art. 37 m ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tj. Dz.U. Nr 110 z 2001 r., poz. 1192 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 240 z 2002 r., poz. 2063 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania "[...] S.A." w W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług należnej z tytułu importu towaru wg dokumentu SAD Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz wezwania do zapłaty odsetek od zaległości podatkowych obliczonych zgodnie z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję w części dotyczącej sentencji i orzekł o zmianie w części sentencji zamieszczonej w punkcie 2 z: ... od dnia powstania obowiązku podatkowego do dnia zapłaty włącznie, na: ... od dnia upływu terminu płatności podatku, tj. od dnia 13 czerwca 2004 r. do dnia zapłaty podatku włącznie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podał, iż w dniu [...] czerwca 2004 r. w Oddziale Celnym wg dokumentu SAD nr [...] objęty został procedurą dopuszczenia do obrotu, sprowadzony z Białorusi towar w postaci oleju napędowego do silników o zawartości siarki w masie nieprzekraczajacej 0,05 %. Towar zataryfikowany został do kodu 2710194100. Obliczono podatek akcyzowy w kwocie 1.342.753,60 zł. Kwotę podatku dla w/w towaru w wysokości 620.305,00 zł obliczono w oparciu o wartość celną powiększoną o kwotę podatku akcyzowego i krajowe koszty transportu przy zastosowaniu 22% stawki podatku VAT.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług, należnego z tytułu importu towaru objętego dokumentem SAD Nr [...] w związku z nie wliczeniem przez zgłaszającego opłaty paliwowej do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 645.740,00 oraz wezwał stronę do uiszczenia różnicy kwoty od podatku od towarów i usług w wysokości 25.435,00 zł wzywając jednocześnie do zapłaty odsetek od zaległości podatkowych obliczonych zgodnie z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej samodzielnie przez podatnika.

Od powyższej decyzji strona odwołała się do organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej zapłaty przez podatnika odsetek od zaległości podatkowych i wydanie orzeczenia uchylającego obowiązek zapłaty w/w odsetek. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie występują okoliczności wyczerpujące w całości dyspozycje art. 53 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, bowiem w przepisie tym mowa jest o zaległości podatkowej oraz o odsetkach za zwłokę od tej należności. W świetle orzecznictwa zwłoka oznacza zawinione opóźnienie, a w ocenie skarżącego brak jest podstaw do uznania w niniejszej sprawie, że takie zawinione opóźnienie w uregulowaniu podatku VAT miało miejsce. Prawidłowość obliczonej w zgłoszeniu celnym kwoty podatku VAT została skontrolowana przez Urząd Celny, co potwierdzone zostało adnotacją w rubryce "Kontrola urzędu celnego przeznaczenia". Skoro pracownicy celni nie zgłosili żadnych zastrzeżeń co do kwoty podatku VAT wskazanej przez stronę w zgłoszeniu celnym, więc kwota została zweryfikowana jako prawidłowa, chociaż przy jej obliczeniu nie została uwzględniona opłata paliwowa. W związku z powyższym nie może być mowy o zawinionym opóźnieniu przez stronę w zapłacie podatku.

Rozpatrując przedmiotowe odwołanie organ Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek za zwlokę, uzasadniając swoje stanowisko faktem, iż zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W imporcie jest to chwila, z którą powstaje dług celny. Zgłoszenie celne do procedury celnej jest formą deklaracji podatkowej, w której strona deklaruje kwotę podatku we właściwej wysokości.

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny ze zmianami, zgłoszenia w formie pisemnej dokonuje się na formularzu zgodnym z oficjalnym, przewidzianym w tym celu wzorem. Są one podpisane i zawierają wszystkie elementy niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary. Do zgłoszenia dołącza się wszystkie dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną do której zgłaszane są towary (art. 62 WKC). Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług obowiązkiem importera jest obliczenie i wykazanie w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązującej stawki.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług import towarów podlega opodatkowaniu, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7).

Zgodnie z art. 29 ust. 13 cyt. ustawy podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie stanowi wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Ponadto do podstawy opodatkowania dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobrania tych należności (art. 29 ust. 16).

Na podstawie art. 37 h ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym wprowadzenie na rynek krajowy paliw silnikowych podlega opłacie paliwowej. Obowiązek zapłaty tej opłaty ciąży na importerze paliw silnikowych, a stawka opłaty paliwowej wynosi 105 zł za tonę (art. 37j ust. 1 pkt 2 i art. 37 m ust. 1).

Mając na uwadze powyższe, do podstawy opodatkowania podatkiem VAT w przedmiotowym zgłoszeniu celnym należało doliczyć kwotę opłaty paliwowej w wyliczonej przez Naczelnika Urzędu Celnego wysokości, tj. w kwocie 115.613,90 zł.

Zgodnie z art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli organ celny stwierdzi, iż w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości, a zgodnie z art. 33 ust. 6 w/w ustawy naczelnik urzędu celnego jest obowiązany do poboru podatku należnego z tytułu importu towarów.

Na mocy art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.

Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 53 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez organ, że istniało zawinione opóźnienie w uregulowaniu przez stronę podatku VAT Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż pole 47 w dokumencie SAD sprawdzone zostało przez funkcjonariusza celnego tylko pod względem rachunkowym, zaś kontrola zgłoszonych dokumentów obejmowała sprawdzenie, czy dołączone są dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłoszone zostały towary oraz porównanie czy ich numery są zgodne z zapisem w polu 44 SAD.

Zauważyć należy, że deklaracje podatkowe są prawną konsekwencją zastosowania w danym podatku metody jego samoobliczenia przez podatnika i mają na celu ułatwienie kontroli prawidłowości płacenia podatku przez podatnika. Jednakże jeżeli organ po wszczęciu postępowania podatkowego stwierdzi, iż podatnik pomimo ciążącego na nim obowiązku podatkowego nie zapłacił w całości lub w części podatku, albo, że wysokość należnego zobowiązania jest inna niż wykazana w deklaracji – organ podatkowy jest zobowiązany do wydania decyzji deklaratoryjnej, w której określa wysokość zaległości podatkowej albo stwierdza nadpłatę (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). Odsetki za zwłokę obliczane są w każdym przypadku z mocy prawa.

Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, iż Naczelnik Urzędu Celnego błędnie określił datę powstania zaległości podatkowych.

Zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Dług celny i obowiązek podatkowy w niniejszej sprawie powstał w dniu powiadomienia strony tj. [...] czerwca 2004 r. W świetle art. 33 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnik jest obowiązany w terminie 10 dni, licząc od dnia powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych do wpłacenia kwoty należnego podatku. W związku z powyższym podatnik powinien naliczyć odsetki od zaległości podatkowej od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, tj. w niniejszej sprawie od dnia 13 czerwca 2004 r.

Na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej "[...]" S.A. w W. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji spółka "[...]" zarzuciła niezgodność z prawem, a w szczególności z art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zaniechanie udzielenia podatnikowi niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z prowadzonym postępowaniem i z art. 125 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę wnikliwego i szybkiego postępowania.

Jednocześnie w skarżący wniósł o zwrócenie się do Ministerstwa Finansów w Warszawie o nadesłanie informacji co do przyczyn wystosowania pisma nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. wyjaśniającego kwestię zależności podatku VAT od opłaty paliwowej i co do praktyki stosowanej w tym zakresie przez poszczególne Izby Celne w okresie od 1 stycznia 2004 r. do dnia otrzymania powyższego pisma.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W przedmiotowej sprawie skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca prawa nie naruszają.

Odnośnie wniosku dowodowego skarżącego, stwierdzić należy, iż możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi uregulowana jest w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Zauważyć w tym miejscu należy, że w postępowaniu dowodowym przed sądami administracyjnymi nie prowadzi się badania praktyki w zakresie stosowania określonych przepisów prawa przez organy w innych prowadzonych przez nie postępowaniach.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż organy celne prawidłowo zastosowały przepisy art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt. 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, 15 i 16, art. 33 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku o towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), art. 37 h, art. 37 j ust. 1 pkt 2, art. 37 m ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tj. Dz. U. Nr 110 z 2001 r., poz. 1192 z późn. zm.), art. 53 § 1 i 3, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 § 1, art. 56 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 240 z 2002 r., poz. 2063 z późn. zm.).

Zgodnie z powyższymi przepisami import towarów, czyli przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podatnikami podatku VAT przy imporcie towarów są podmioty, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone albo zastosowano stawkę celną preferencyjną, obniżoną lub zerową. Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego.

Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Podstawa opodatkowania obejmuje ponadto: prowizję, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, dolicza się do niej również określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać te należności z tytułu importu towarów.

W sprawie niniejszej, taką opłatą jest opłata paliwowa określona w art. 37h ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tj. Dz.U. 2001 r., Nr 110, poz. 1192 ze zm.). Zgodnie z art. 37j ust. 1 pkt 2, 37k ust. 1, 37l, 37m ust. 1, 37n oraz 37 ust. 1 pkt. 2, na importerze paliw silnikowych (tutaj oleju napędowego) ciąży obowiązek zapłaty opłaty paliwowej, a obowiązek zapłaty powstaje z dniem, w którym importer jest obowiązany do zapłaty podatku akcyzowego od sprowadzonego paliwa. Stawka opłaty paliwowej wynosi 105 zł za tonę paliwa silnikowego. Organami właściwymi w sprawie opłaty paliwowej są naczelnicy urzędów celnych oraz dyrektorzy izb celnych. Importerzy paliw silnikowych obowiązani są składać informację o opłacie paliwowej właściwemu naczelnikowi urzędu celnego oraz obliczać i wpłacać opłatę paliwową w terminie określonym dla należności celnych.

Wracając do podatku VAT, zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy obowiązani są do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Natomiast jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaję decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości.

Tak też się stało w sprawie niniejszej – naczelnik urzędu celnego określił podatek w prawidłowej wysokości przy uwzględnieniu opłaty paliwowej – i w tej części skarżący decyzji nie kwestionuje.

Na mocy art. 33 ust. 4 cyt. ustawy, podatnik jest obowiązany w terminie 10 dni od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych, do wpłacenia należności podatkowych.

W przypadku nie uregulowania w terminie należnego podatku, powstaje zaległość podatkowa, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki za zwłokę nalicza podatnik (płatnik, inkasent, następca prawny, osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe), i naliczane są one od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku. Regulacje dotyczące obowiązku zapłaty odsetek zamieszczone są w art. 53 § 1, 3 i 4 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze, iż w rozpoznawanej sprawie do powstania zaległości podatkowej doszło, należy w związku z tym uiścić w sposób określony wcześniej, odsetki od tej zaległości.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia przez organy celne art. 121 Ordynacji podatkowej sąd w składzie orzekającym uznał, iż do takiego naruszenia nie doszło.

Przede wszystkim podzielić należy pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, który ciąży na organach podatkowych (w sprawie niniejszej – celnych) nie może być utożsamiany z faktem, iż organy mają z urzędu obowiązek zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych. Obowiązek informowania stron nie zastępuje, co należy w tym miejscu podkreślić, własnego obowiązku osoby prowadzącej działalność gospodarczą posiadania wiedzy, która jest konieczna do prawidłowego prowadzenia interesów. Innymi słowy, obowiązki organów podatkowych (celnych) nałożone na nie w zakresie działania w taki sposób, żeby strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody, nie mogą być utożsamiane z nałożeniem na te organy obowiązku świadczenia pomocy prawnej. Tak więc organ podatkowy nie ma obowiązku czuwania, aby podatnik nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia art. 125 Ordynacji podatkowej podnieść należy, iż zarzut taki w niniejszej sprawie nie może być podstawą uchylenia decyzji. Przedmiotowa decyzja bowiem dotyczy wymiaru podatku, którego wysokość zależy od spełnienia przesłanek prawa materialnego. Nie podlega on również uwzględnieniu w kwestii odsetek, ponieważ są one wynikiem wadliwego obliczenia i nie wpłacenia podatku w terminie przez podatnika.

I tu z kolei, sąd w składzie orzekającym, podziela pogląd organów celnych wyrażony w zaskarżonej decyzji, powstały na gruncie utrwalonego orzecznictwa sądowego, iż powstanie obowiązku zapłaty odsetek związane jest tylko i wyłącznie z faktem niezapłacenia podatku w terminie, bez względu na przyczynę, w wyniku której podatnik nie zapłacił podatku w terminie.

Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.