Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2189/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c, art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Organy administracji mają obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, obowiązek ten nie oznacza jednak konieczności wszechstronnego weryfikowania wszystkich wprowadzających w błąd i pochodzących od strony informacji, które m.in. były podstawą przyznania uprawnień kombatanckich.

TEZY

Organy administracji mają obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, obowiązek ten nie oznacza jednak konieczności wszechstronnego weryfikowania wszystkich wprowadzających w błąd i pochodzących od strony informacji, które m.in. były podstawą przyznania uprawnień kombatanckich.


SENTENCJA

Dnia 19 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie : Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant referent stażysta Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. -


UZASADNIENIE

II S.A./Łd 2189/01

U z a s a d n i e n i e

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] (Nr [...]), po ponownym rozpatrzeniu sprawy ,utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] ([...]) o pozbawieniu E. G. uprawnień kombatanckich.Podstawę decyzji stanowił przepis art.25 ust.2 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r.,Nr 142,poz.950 ze zm.).

W uzasadnieniu wyjaśniono, że E. G. był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturą urzędów bezpieczeństwa publicznego która w tym czasie wykonywała zadania związane ze zwalczaniem niepodległościowego podziemia.W tej sytuacji uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnego tytułu i okres służby w Wojsku Polskim nie ma znaczenia.We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy E.G. napisał ,że o walkach z WiN dowiedział się dopiero z decyzji ale w swojej wcześniejszej relacji pisał o uczestnictwie w likwidacji "Bandy Ryba" czyli oddziału WiN.

E. G. zaskarżył tę decyzję .Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa z uwagi na niewykonanie obowiązku z art. 10 § 1 k.p.a.,naruszenie art.77 k.p.a.,art.75 § 1 k.p.a. oraz § 5 ust.1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 lutego 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dotyczących pozbawiania uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień(Dz.U. Nr 16,poz.63),naruszenie art.78 § 1 k.p.a.,art.123 k.p.a. i niewłaściwą interpretację art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy o kombatantach. W uzasadnieniu skargi E.G. wywodził ,że nie został odrębnie powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. O możliwości zapoznania się z całością akt powiadomiono go przy okazji zawiadomienia o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego a nie później ,przed wydaniem decyzji. Z zawiadomienia nie mógł wnioskować o zarzutach co do jego osoby ,sądził że to rutynowe powiadomienie i nie podejmował na tym etapie żadnych działań .Naruszono tym samym art.123 i art.9 k.p.a. , nie był bowiem powiadomiony w sposób właściwy o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na jego sytuację. Naruszono także zasady postepowania dowodowego bo we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywał na pewne fakty mogące mieć znaczenie dla sprawy w tym na dokumenty będące w posiadaniu jednostek organizacyjnych Ministrów Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych.

W zaskarżonej decyzji nie ustosunkowano się do jego wyjaśnień , oparto się na jego relacji z 1974 r. w której słowo WiN nie występowało. We wniosku skarżący podnosił także niezgodne z prawdą informacje zawarte w uzasadnieniu pierwszej decyzji dotyczące okresu rozpoczęcia służby wojskowej (wskazano 1 maj 1945 r. a włąściwy termin to 16 kwietnia 1945 r.) oraz miejsca wydania decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Skarżący zarzucił także brak w uzasadnieniu wskazania dowodów na jakich się oparto i udowodnienia domniemanego faktu jego udziału w likwidacji oddziału "Ryby".Ponadto skarżący podniósł , że przepis art.21 ust.2 pkt 4 lit.c pow.ustawy wymaga wykonywania zadań śledczych i operacyjnych związanych "bezpośrednio " ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych a on był oficerem sztabowym w jenostce KBW i jako taki nie wykonywał bezpośrednio ani pośrednio żadnych czynności związanych ze zwalczaniem jakiejkolwiek organizacji. Jego obowiązki w sekcji łączności specjalnej polegały na kodowaniu i dekodowaniu meldunków, wtedy zetknął się z nazwą "Ryba" i stąd w jego relacji mogła się znaleźć wzmianka o likwidacji oddziału ale dlaczego się na nią powołał obecnie już nie wie. Wszystkich tych okoliczności związanych z charakterem jego służby nie wyjaśniono w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie ponownie wskazując na przepis art.25 ust.2 pkt 1 lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy o kombatantach i wyjaśniając ,że podnoszone zarzuty nie miały wplywu na wynik sprawy w świetle obowiązujących przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Skarga nie może zostać uwzględniona.Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem - materialnym i procesowym zaskarżonych decyzji,innych aktów i czynności. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu który miałby wpływ na wynik sprawy , nie można również podzielić zarzutu o naruszeniu prawa materialnego – w tym przypadku powołanych w decyzji przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(Dz.U. Z 1997 r.,Nr 142,poz.950 ze zm.). Przede wszystkim stwierdzić należy ,że Sąd ocenia stan faktyczny i prawny sprawy z uwzględnieniem daty wydania zaskarżonej decyzji a większość dołączonych do skargi dokumentów nosi datę późniejszą niż data wydania decyzji .Nie były one znane organowi w dacie wydania decyzji bo po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie podnosił argumentów dotyczących charakteru jego służby, nadesłał jedynie zaświadczenie prostujące datę rozpoczęcia służby wojskowej – to sprostowanie nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i wyjaśnił ,że w likwidacji oddziału "Ryby" nie brał udziału bo jego jednostka stacjonowała wówczas w Białymstoku, co mogłyby potwierdzić archiwa. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego w kwestii braku odrębnego powiadomienia o zebranych materiałach i "zarzucie " dotyczącym udziału w likwidacji oddziału WiN . W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego wezwano do nadesłania "wszelkich wiarygodnych wyjaśnień, dokumentów (poświadczonych za zgodność z oryginałem) i innych dowodów mogących przyczynić się do ustalenia charakteru pracy lub służby,mających wpływ na uzyskane uprawnienia ...") oraz poinformowano o możliwości zapoznania się z całością akt weryfikacyjnych w siedzibie Urzędu.Z uzyskanego przez Urząd zaświadczenia [...] z dnia [...] wynika ,że w aktach Centrum Wyszkolenia KBW w którym pełnił służbę E.G. w okresie kwiecień - październik 1945 nie odnaleziono danych o zwalczaniu zbrojnego podziemia. W okresie październik 1945 - lipiec 1947 żołnierze Samodzielnego Pułku Ochrony Rządu pełnili służbę ochronną i wartowniczą,w aktach nie odnaleziono danych o zwalczaniu zbrojnego podziemia. Oficerska Szkoła KBW w okresie lipiec 1947- maj 1948 nie wydzielała grup żołnierzy do walk ze zbrojnym podziemiem. Jednak w swojej relacji skarżący podał , że w okresie szkolenia ( w podoficerskiej szkole) brał udział w likwidacji band reakcyjnego podziemia w byłym województwie warszawskim, a dalej ,że uczestniczył w akcjach zbrojnych na terenie byłego województwa wrocławskiego a jako oficer sztabowy w jedn. KBW w Białymstoku uczestniczył w akcji likwidacyjnej reakcyjnej bandy "Ryba". Przepis art.25 ust.2 pkt 1 lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c pow.ustawy stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby,które były zatrudnione,pełniły służbę lub funkcje w arparacie bezpieczeństwa poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego,jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący w skardze podaje ,że jako oficer sztabowy w Białymstoku w sekcji łączności jedynie kodował i dekodował meldunki i mógł się zetknąć z nazwą "Ryba" i z informacją o likwidacji tego oddziału. Nie wyjaśnia to jednak informacji podanych przez skarżącego .Informacja o czynnym udziale w zwalczaniu reakcyjnego podziemia w latach 1945-47 na terenie woj.warszawskiego pojawia się także we wniosku o nadanie Złotego Krzyża Zasługi i i mianowanie na stopień majora.Praca w służbach łączności ,gdy wiązała się z bezpośrednio z przekazywaniem meldunków operacyjnych związanych ze zwalczaniem zbrojnego podziemia,może być uznana za zadania związane bezpośrednio z tym zwalczaniem. .We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący stwierdził jedynie( nie odnosząc się do własnej relacji) że nie brał udziału w likwidacji oddziału WiN, bo stacjonował w tym czasie w Białymstoku i wskazał ogólnie na materiały archiwalne ,które mogą to potwierdzić. W aktach Centrum Szkolenia KBW za okres kwiecień – październik 1945 i październik 1945 - lipiec 1947 nie odnaleziono danych o zwalczaniu zbrojnego podziemia – ale z uwagi na charakter służby i własną relację skarżącego – zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego .Skarżący w piśmie do Sądu z dnia 3 grudnia 2002 r. i z 27 grudnia 2002 r. stwierdza, w nawiązaniu do pism uzyskanych już w 2002 r. po wydaniu zaskarżonej decyzji i dotyczących służby w Pułku Ochrony Rządu , że jego informacje o udziale w likwidacji podziemia na terenie województwa warszawskiego, wrocławskiego i w akcji zbrojnej przeciwko "bandzie Ryba" to był błąd a "meldunek o którym podał" był jedynie przesłany do jego jednostki. Takich wyjaśnień brakowało jednak na etapie rozpatrywania jego sprawy a te "błędy " skarżącego wpłynęły na wynik sprawy. Organy administracji mają obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy ,obowiązek ten nie oznacza jednak konieczności wszechstronnego weryfikowania wszystkich, wprowadzających w błąd i pochodzących od strony informacji, które m.in. były podstawą przyznania uprawnień kombatanckich .

Skarżący dopiero po wydaniu decyzji podjął starania mające na celu zaprzeczenie informacji wynikających z własnej relacji. Uzyskanie nowych dowodów, nieznanych organowi , może – przy spełnieniu wymogów formalnych kodeksu postępowania administracyjnego – stanowić podstawę do wznowienia postępowania lub uzyskania uprawnień z innych tytułów niż utrwalanie władzy ludowej.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270) w związku z art.97ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.