Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 552/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 34 par. 1, art 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w S. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec T.B., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia (...( o numerach (...( i (...(, wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. Podstawę prawną wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...(, którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatkowej T.B., jako członka Zarządu Spółki z o.o. X, za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 2003 r. oraz październik 2004 r.

Pismem z dnia (...( T.B., powołując się na przepisy art. 33 punkty 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego (...(, tj. zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Prowadzonemu postępowaniu zobowiązany zarzucił także naruszenie art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu zobowiązany wskazał, że rozstrzygnięcie w zakresie istnienia oraz wysokości zaległości podatkowej, za którą miałby odpowiadać, zostało oparte na nieistniejącej, bo niedoręczonej zobowiązanemu decyzji. Odnosząc się zaś do drugiego zarzutu, zobowiązany podkreślił, że w okresie, za który dochodzona jest zaległość podatkowa nie był już członkiem zarządu X Spółki z o.o., ponieważ przed dniem powstania zobowiązań wskazanych w tytule wykonawczym złożył rezygnację z pełnionej w Spółce funkcji.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., działając jako wierzyciel, postanowieniem z dnia (...(, wydanym na podstawie art. 123 § 1 K.p.a. w związku z art. 17 § 1 oraz art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wierzyciel wskazał, że bezzasadny jest zarzut co do nieistnienia obowiązku, gdyż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...(, orzekająca o odpowiedzialności podatkowej zobowiązanego, jako członka Zarządu Spółki z o.o. X, za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 2003 r. oraz październik 2004 r., została doręczona stronie w dniu 28 grudnia 2007 r., w trybie art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił przy tym, że doręczenie zostało dokonane na adres zamieszkania strony, znany na dzień rozpoczęcia postępowania podatkowego, potwierdzony również przez zobowiązanego w piśmie z dnia (...(, tj. (...(.

W dalszej części uzasadnienia wierzyciel wyjaśnił, że także zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie znalazł potwierdzenia. Jak bowiem wynika z pisma Sądu Rejonowego w S., XVII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia (...(, w okresie powstawania zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, za które następnie orzeczono o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jedynym członkiem Zarządu Spółki z o.o. X był T.B., który pełnił funkcję Prezesa Zarządu (wpis do RHB nr (...(), zaś Spółka nie składała w terminie późniejszym wniosków o dokonanie zmian w składzie zarządu. Ponadto, w składanych deklaracjach VAT-7 Spółki z o.o. X za poszczególne miesiące, za które orzeczono o solidarnej odpowiedzialności członka Zarządu za zaległości Spółki, widnieje podpis i pieczątka Prezesa - T.B. Również na zeznaniu CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r., złożonym w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w S. (...( widnieje podpis T.B.

T.B. pismem z dnia (...( złożył zażalenie na powyższe postanowienie, przywołując wcześniej zgłoszone zarzuty i argumenty.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia (...(, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 18 i art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Organ odwoławczy odniósł się kolejno do zgłoszonych przez stronę zarzutów nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, wskazując okoliczności świadczące o ich niezasadności.

Ustosunkowując się do zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ w pierwszej kolejności podkreślił, że podstawę obowiązku w przedmiotowym postępowaniu stanowi decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...( o solidarnej odpowiedzialności podatkowej T.B., jako członka Zarządu Spółki z o.o. X, za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego za okresy wyszczególnione w decyzji. Decyzja ta jest wynikiem postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...(, w toku którego organ podatkowy umożliwił stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie (zawiadomienie z dnia (...(). Organ odwoławczy podkreślił także, że wszelka korespondencja była wysyłana na adres ul. (...(, który został również wskazany przez samego zobowiązanego w zarzutach z dnia (...(. Z materiału dowodowego wynika ponadto, iż zobowiązany nie składał zgłoszeń aktualizacyjnych dotyczących zmiany adresu. Decyzję z dnia (...( wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej i jej doręczenie nastąpiło w dniu 28 grudnia 2007 r. w sposób zastępczy, tj. w trybie przewidzianym przepisami art. 150 Ordynacji podatkowej. Z adnotacji sporządzonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika bowiem, że listonosz w dniu (...( podjął próbę doręczenia przesyłki, stąd informacja o awizowaniu przesyłki została umieszczona w skrzynce pocztowej adresata, a przesyłkę pozostawiono do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu (...(. Następnie przesyłkę zwrócono do organu podatkowego i włączono do akt sprawy. Zdaniem organu, zobowiązany nie odbierając decyzji, pozbawił się możliwości wniesienia odwołania od decyzji, a zatem możliwości kwestionowania istnienia obowiązku.

W odniesieniu do zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Organ odwoławczy wyjaśnił, że w tytule wykonawczym prawidłowo wskazano osobę, na której ciąży obowiązek wynikający z decyzji z dnia (...( o solidarnej odpowiedzialności podatkowej T.B., jako członka Zarządu Spółki z o.o. X za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Kierując się treścią pism strony z (...( oraz (...(, Organ ten stwierdził, że zobowiązany w rzeczywistości zakwestionował zasadność nałożenia obowiązku i wnosząc zarzut, żądał zbadania zasadności nałożenia tego obowiązku. Wobec tego, że zobowiązany jako główny dowód przywołał rezygnację z funkcji członka zarządu, jeszcze przed dniem powstania zobowiązań wskazanych w tytule wykonawczym, Organ podkreślił, że w odpisie z Rejestru Handlowego Dział B Nr (...(, załączonego przez Sąd Rejonowy XVII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w S. przy piśmie z dnia (...( wskazano, iż w okresie powstania zaległości dochodzonych w przedmiotowym postępowaniu, jedynym członkiem Zarządu Spółki X był T.B. Z informacji Sądu wynika ponadto, że od dnia ostatniego wpisu, tj. (...(, Spółka nie składała wniosków o dokonanie zmian w składzie zarządu.

Dalej Organ odwoławczy wyjaśnił, że w materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie nie ma dowodów pozwalających przyjąć, iż T.B. zrezygnował z funkcji członka zarządu. Jednocześnie Organ wskazał, że zobowiązany nie dołączył do swojego zażalenia przywoływanych załączników z pismem o rezygnacji z funkcji członka zarządu. Brak załączników nie miał jednakże znaczenia dowodowego w przedmiotowym postępowaniu, stąd Organ uznał, że nie zachodziła potrzeba wystąpienia o ich uzupełnienie. Nadto Organ zwrócił uwagę na to, że zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. T.B. wniósł o uchylenia powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 33 pkt 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację podniesioną uprzednio zarówno w piśmie z dnia (...(, jak i zażaleniu z dnia (...(, a mającą dowieść, iż rozstrzygnięcie w zakresie istnienia oraz wysokości zaległości podatkowej, za którą miałby odpowiadać zostało oparte na nieistniejącej, bo niedoręczonej mu decyzji, oraz że w okresie, za który dochodzona jest zaległość podatkowa, nie był już on członkiem zarządu X Spółki z o.o., bowiem przed dniem powstania zobowiązań wskazanych w tytule wykonawczym złożył rezygnację z pełnionej w spółce funkcji.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie jest zasadna.

Zobowiązany powołując się na przepisy art. 33 punkty 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr (...(, tj. zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu zobowiązany wskazał, że rozstrzygnięcie w zakresie istnienia oraz wysokości zaległości podatkowej, za którą miałby odpowiadać, zostało oparte na nieistniejącej, bo niedoręczonej zobowiązanemu decyzji. Odnosząc się zaś do drugiego zarzutu, zobowiązany podkreślił, że w okresie, za który dochodzona jest zaległość podatkowa nie był już członkiem zarządu X Spółki z o.o., ponieważ przed dniem powstania zobowiązań wskazanych w tytule wykonawczym złożył rezygnację z pełnionej w Spółce funkcji.

Z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że możliwość kwestionowania istnienia podstawy wszczętego postępowania egzekucyjnego, ale przez podstawę rozumie wydany przez uprawniony organ administracji publicznej, tytuł wykonawczy. Jest to dokument urzędowy, stwierdzający istnienie i wymagalność obowiązku, wydany po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wszelkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogą być podniesione przeciwko jego wydaniu muszą być wskazane przez zainteresowanego przed tym organem do daty jego wystawienia.

W niniejszej sprawie wierzyciel wykazał, że podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...(, którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatkowej T.B., jako członka Zarządu Spółki z o.o. X, za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 2003 r. oraz październik 2004 r.

Zdaniem Sądu, Organ odwoławczy postąpił prawidłowo uznając na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż w przedmiotowej sprawie nie ma dowodów pozwalających przyjąć, iż T.B. zrezygnował z funkcji członka zarządu.

Sąd zgodził się z Organem, że zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Przepis art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-6 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Jeżeli wierzyciel odpowie na zapytanie organu egzekucyjnego, że obowiązek podatkowy istnieje, tak jak w tej sprawie, to do organu egzekucyjnego należy dalsze prowadzenie egzekucji. Organ ten nie może podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony (por. podobnie wyrok NSA z 17 stycznia 2001 r., sygn. I SA/Gd 2167/00). Wniesiony na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzut nieistnienia obowiązku wymaga zbadania sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (wyrok NSA z 23 czerwca 1998 r., sygn. SA/Sz 1802/97). Brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oznacza, że zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 pkt 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 omawianej ustawy nie potwierdzi tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględniania zarzutu z urzędu np. przedawnienia obowiązku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 czerwca 1998 r., sygn. SA/Sz 1122/97 w przepisie art. 33 pkt 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia się jako podstawę zarzutu "nieistnienie obowiązku", jednak tak sformułowanego przepisu nie można interpretować w oderwaniu od treści pozostałych przepisów. Skoro zatem, zgodnie z przepisem art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a zarzut jest formułowany jako skierowany na badanie zasadności okoliczności, będących podstawą tytułu wykonawczego, odmowa uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadna.

Również nie mógł być uwzględniony zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego (rezygnacja z funkcji członka zarządu w/w Spółki). Na tym etapie, nie może być kwestionowane, kto jest zobowiązanym, ponieważ stanowiłoby to badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Jak zaznaczono tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 ustawy. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (por. podobnie wyrok NSA z 29 grudnia 1998 r., sygn. III SA 2801/97). Przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju - kiedy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów, a w konsekwencji właściwy zobowiązany został pozbawiony możliwości obrony swych interesów. Po drugie, wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek egzekucyjny.

Sąd badając legalność wydanych postanowień stwierdza, że nie zawierają błędów proceduralnych oraz nie naruszają przepisów prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe, rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.