Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 414/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 5 ust.1 pkt 2 ppkt a i e,
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art 122.180.181.187,191,194
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lipca 2012 r. sprawy ze skargi E.P. i J.P., I. B. i W. B., A. B., B. W. i S. W., G.K. i A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 2, 3, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) dalej w skrócie u.p.o.l., uchwały [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...]r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2012 r. oraz zwolnień w tym podatku, a także uchwały nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] r. w sprawie wzorów formularzy niezbędnych do wymiaru i poboru podatku rolnego, podatku leśnego i podatku od nieruchomości, Burmistrz P. ustalił współwłaścicielom: A. i G. K., J. i E. P., W. i I. B., A. B., S. i B. W., podatek od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...] zł. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, wysokość podatku od nieruchomości została ustalona przez organ na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków oraz innych posiadanych dokumentów, gdzie za podstawę opodatkowania przyjęto: grunty pozostałe o powierzchni [...] m² (przy zastosowaniu stawki 0,41 zł), pozostałe budynki o powierzchni [...] m² (przy zastosowaniu stawki 7,06 zł) oraz budynki pozostałe ponad [...] m² o powierzchni [...] m² (przy zastosowaniu stawki 7,06 zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji współwłaściciele nieruchomości podnieśli, że opodatkowany budynek, wybudowany w latach 60 - tych, położony w miejscowości Ż. nabyty od Z. E. w S., miał charakter budynku mieszkalnego i taką funkcję pełni do chwili obecnej. Przeznaczenie budynku jest zgodne z przepisami – Prawa budowlanego oraz Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych. Współwłaściciele oświadczyli, że budynek nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej, natomiast służy do zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji powołując się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 oraz z dnia 1 lipca 2002 r. FPK 2/02 i FPK 3/02. Organ ten wskazał, że o kryterium kwalifikacji podatkowej nieruchomości decyduje sposób jej faktycznego wykorzystania. Kolegium wskazało, że budynek letniskowy mieści się w pojęciu budynku mieszkalnego wówczas, gdy faktycznie jest użytkowany przez właściciela jako miejsce zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych i że nie wystarczy przy tym potencjalna możliwość korzystania z niego jak z budynku mieszkalnego, lecz rzeczywiste przebywanie w nim i traktowanie jako centrum życiowe podatnika.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy Kolegium wskazało, że wszyscy współwłaściciele budynku na stałe mieszkają w S., gdzie zaspokajają swoje potrzeby mieszkaniowe. Natomiast budynek w Ż. faktycznie wykorzystywany jest na potrzeby wypoczynkowo-rekreacyjne. Budynek ten, według zapisów w ewidencji gruntów i budynków, z opisaną funkcją "inne niemieszkalne", a zatem w ocenie Kolegium, podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie współwłaściciele za pośrednictwem swojego pełnomocnika, zarzucili naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt "a" i "e" u.p.o.l. w związku z § 2 pkt 2 pkkt a i e uchwały Rady Miejskiej w P. poprzez błędne zastosowanie stawki podatkowej na skutek niezakwalifikowania budynku do kategorii budynków mieszkalnych,

- art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przez organ II instancji dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, tj. wyjaśnienia czy z uwagi na cechy i właściwości budynku, możliwym jest zaspokajanie w nim potrzeb mieszkaniowych skarżących.

W uzasadnieniu skargi, współwłaściciele wskazali na dwa równoważne kryteria funkcjonalne, warunkujące zakwalifikowanie danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych, tj. faktycznego korzystania oraz możliwości korzystania z budynku celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Dalej podnieśli, że przedmiotowy budynek jest całkowicie przystosowany do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych współwłaścicieli, gdyż zainstalowano w nim ogrzewanie, sieć wodno-kanalizacyjną i elektryczną, a także wyposażenie, które umożliwia korzystanie z budynku w trakcie całego roku. Wyjaśnili, że skarżący "spędzają praktycznie każdy wolny dzień w ciągu całego roku, a w tym czasie właśnie tam przeniesione zostaje ich centrum życiowe". Następnie wskazali, że żaden przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie uzależnia stosowania stawki podatku od nieruchomości dla budynków mieszkalnych od czasu przebywania w tym budynku przez właściciela. Za wystarczający przyjęli zatem fakt przebywania w nim czasowo, periodycznie, przez "dużą część roku", aby uznać przedmiotowy budynek za mieszkalny. Ponieważ zdaniem skarżących organy podatkowe powyższej, istotnej dla sprawy okoliczności nie uwzględniły, tym samym zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosło o oddalenie skargi z uzasadnieniem, jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przeprowadzona przez sąd analiza materiałów sprawy (wypis z ewidencji gruntów i budynków) pozwala na stwierdzenie, iż niespornym między stronami jest to, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości (działka nr [...]) położonej w Ż. o pow. [...] ha, oznaczonej symbolem [...], zabudowanej budynkiem o powierzchni [...] m², który opisany został jako - "inne niemieszkalne". Z treści tak odwołania, jak i skargi do sądu wynika, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy orzekające w sprawie organy zasadnie i bez naruszenia prawa, nie zaliczyły przedmiotowego budynku do budynków mieszkalnych, dokonując w konsekwencji ustalenia podatku od budynku, według stawek jak dla budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e" u.p.o.l.). Według zaś skarżących sporny budynek jako służący do zamieszkiwania przez ludzi i spełniający określone podstawowe warunki techniczne, ma charakter budynku mieszkalnego i w konsekwencji jego powierzchnia winna być opodatkowana według stawek właściwych jak dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.o.l.). Na poparcie tych stanowisk każda ze stron odwołała się do argumentów, które zostały zawarte tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w skardze do sądu.

Rozstrzygając tak określony między stronami spór, należy mieć na uwadze to, że podział budynków na mieszkalne i pozostałe, dokonywany jest tylko i wyłącznie dla potrzeb podatku od nieruchomości w celu zastosowania odpowiedniej stawki podatkowej. Dla ustalenia zatem jakie budynki należy zaliczyć do kategorii podatkowej, tj. czy do budynków mieszkalnych czy pozostałych, w pierwszym rzędzie należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

Przepis art. 5 ust. 1 u.p.o.l. zawiera delegację ustawową przekazując radzie gminy prawo do określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości zastrzegając jednocześnie maksymalną wysokość tych stawek. I tak, w pkt 2 powołanego przepisu określono stawki maksymalne dla budynków lub ich części różnicując je jednocześnie w zależności od rodzaju budynku - dla budynków mieszkalnych (ppkt a) lub pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (ppkt e). Co prawda cytowana ustawa w art. 3 ust. 4, definiuje budynek jako "obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe", nie podaje jednak definicji legalnej użytych w powołanym

art. 5 ust. 1 pojęć.

Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 wyjaśnił, że przy definiowaniu pojęć zawartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, pamiętać należy o autonomiczności prawa podatkowego w stosunku do innych gałęzi prawa, co oznacza, że "(...) nazwy przejęte przez prawo podatkowe z innych dziedzin prawa nie oznaczają najczęściej tych samych pojęć. Nazwy te bowiem służą do budowania określonych pojęć w prawie podatkowym, a pojęcia te wraz z innymi cechami ustaw podatkowych stanowią część składową nowych kompleksów prawnych i uzyskują cechy szczególne, niezbędne do założonych przez ustawodawcę celów opodatkowania. (...) Prawo podatkowe więc, używając nazw analogicznych jak w innych gałęziach prawa, albo może im przypisywać takie znaczenie jak w danej dziedzinie, albo też znaczenie szczególne, uzależnione od celów, jakie ustawodawca zamierza realizować. Dokonując wykładni językowej prawa podatkowego, która powinna być uściślona i rozwijana w kontekście wykładni systemowej i funkcjonalnej, należy przede wszystkim, szukać "podatkowego" rozumienia pojęć używanych przez ustawodawcę (...)".

Słownikowe znaczenie pojęcia "budynek mieszkalny" to: budynek służący lub nadający się do mieszkania; "mieszkać" - to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać (...)" (Mały słownik języka polskiego pod redakcją St. Skorupki, Warszawa 1968). Z kolei w powołanej uchwale z dnia 22 kwietnia 2002 r. rozważając problem uznania budynku letniskowego za mieszkalny, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "(...) istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie budynku do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Oznacza to, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego", tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału)". Również w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. (sygn. II FSK 1726/06) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale, z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 2/02 za słusznością tego stanowiska przemawiają również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wskazał, że "wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wykazuje, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Ustawodawca zatem, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową, przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspakajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt e)".

Powyższy pogląd skład orzekający w pełni podziela i na jego kanwie przyjmuje, że samo wybudowanie budynku w oparciu o dokumentację techniczną (pozwolenie na budowę), zgodnie z przepisami Prawa budowlanego oraz Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, wyposażenie w media (prąd, wodę, gaz, energię elektryczną), nie jest tak istotne dla potrzeb analizowanych przepisów, jak funkcja użytkowa budynku, tj. czy służy on zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych. W przekonaniu Sądu ocenę taką determinuje faktycznie spełniana przez budynek funkcja użytkowa tj. ustalenie, czy rzeczywiście służy on zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych, co jest równoznaczne z określeniem tego miejsca jako centrum życiowego jego mieszkańców. Z tej przyczyny Sąd nie podziela zarzutów skargi i argumentacji skarżących, że sama "możliwość wykorzystywania budynku do zaspokojenia potrzeb mieszkalnych", okresowo, periodycznie, a także wyposażenie w media, sprzęt użytku domowego, uzasadnia uznanie go za mieszkalny. Dlatego zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt "a" i "e" u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię, uznaje za nieuzasadniony.

W ocenie Sądu bezzasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 77 Kodeksu podstępowania administracyjnego, dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego. Przede wszystkim wskazać należy, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1991 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) i w oparciu o tę ustawę prowadzą postępowanie podatkowe. Na jej podstawie, organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie zainicjowały postępowanie dowodowe i wykazały, że zgodnie z zapisami ewidencji gruntów i budynków, która w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287 ze zm.) nie tylko stanowi podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, ale także uznawana jest za urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym w celu ustalenia podstawy wymiaru podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94 i z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08, wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r. I SA/Lu 684/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r. III SA/Po363/09 – publik. www.nsa.gov.pl), budynek ten oznaczony został jako "inny niemieszkalny". W związku z powyższym w oparciu o art. 194 Ordynacji podatkowej organy podatkowe zasadnie uznały, że ewidencja ta stanowi dokument urzędowy, który sporządzony został w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji, i że stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ponadto należy podkreślić, że organy podatkowe w toku postępowania ustaliły, iż współwłaściciele budynku na stałe mieszkają w S., gdzie zaspokajają podstawowe potrzeby mieszkalne. Ustaleniom tym skarżący nie zaprzeczyli, wręcz przeciwnie, jak wynika z treści skargi, skarżący sami wskazali, że "spędzają (w tym budynku) praktycznie każdy wolny dzień w ciągu całego roku", za wystarczający przyjmując fakt przebywania w nim czasowo, periodycznie, przez "dużą część roku". Wobec dokonanych przez organy podatkowe ustaleń i oświadczeń złożonych w toku postępowania przez skarżących, nie można zatem skutecznie zarzucić organom, że nie przeprowadzono postępowania dowodowego i niedostatecznie ustalono stan faktyczny sprawy. W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał, że sposób ustalenia przez organy podatkowe rodzaju budynku jest prawidłowy i zgodny z regułami postępowania dowodowego, wskazanymi w art. 122, 180, 181, 187, 191 i 194 Ordynacji podatkowej.

Konkludując należało uznać, że nie doszło do naruszenia wyartykułowanych w skardze tak przepisów prawa materialnego jak i postępowania. Zdaniem Sądu organy podatkowe trafnie przyjęły, iż wskazane powyżej okoliczności potwierdzają to, że w istocie budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt "a" u.p.o.l. i podlega opodatkowaniu stawkami podatku od nieruchomości w kwocie 7,06 zł za 1 m² powierzchni użytkowej, stosownie do § 1 ust. 2 ppkt "e" uchwały Nr XI /83/11 Rady Miejskiej w P. z dnia [...]r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2012 r. oraz zwolnień w tym podatku. Zasadnie zatem i bez naruszenia prawa ustalono skarżącym należny podatek od nieruchomości od przedmiotowego budynku według stawek właściwych dla "budynków pozostałych".

Z tych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.