Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 288/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 1, art. 94 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2142
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 399/18 w sprawie ze skarg Spółki A, Spółki B, Spółki C, J. M. i K. G. "[...]", Spółki D, Spółki E na uchwałę Rady Powiatu Skarżyńskiego z dnia 7 grudnia 2017 r., nr 291/XL/2017 w przedmiocie ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych oddala skargą kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Kielcach, wyrokiem z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 399/18 oddalił skargi Spółki A, Spółki B, Spółki C, J. M. i K. G. [...], Spółki D oraz Spółki E, na uchwałę Rady Powiatu Skarżyskiego z dnia 7 grudnia 2017 r. nr 291/XL/2017 w przedmiocie ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu.

Rada Powiatu Skarżyskiego w dniu 7 grudnia 2017 r. podjęła uchwałę nr 291/XL/2017 w przedmiocie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu skarżyskiego na 2018 rok, ustalając:

- rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu skarżyskiego w dni powszednie, soboty, niedziele, święta i inne dni wolne od pracy na 2018 rok, według załącznika nr 1 do uchwały (§ 1),

- harmonogram dyżurów nocnych aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu skarżyskiego na 2018 rok, zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały (§ 2 ust. 1).

W § 2 ust. 2 uchwały wskazano, że dyżur nocny rozpoczyna się o godz. 21.00 i trwa do godz. 8.00 dnia następnego. W § 3 powierzono wykonanie uchwały Zarządowi Powiatu Skarżyskiego, a w § 4 określono, że akt ten wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że rozkład godzin pracy aptek został ustalony w oparciu o informacje udzielone przez poszczególne apteki o czasie ich pracy. Przyjęto, że wyznaczony czas pracy wskazuje na rzeczywiste zapotrzebowanie mieszkańców powiatu skarżyskiego na świadczone przez nie usługi. Z kolei, dokonując wyboru miejscowości w powiecie skarżyskim, w których pełnione będą dyżury nocne aptek wzięto pod uwagę możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku. Ustalono, że najlepiej warunki te spełnia miasto Skarżysko-Kamienna ze względu na znajdujące się tutaj placówki ochrony zdrowia oraz najlepsze połączenie komunikacyjne z pozostałymi miejscowościami powiatu. Projekt uchwały został pozytywnie zaopiniowany przez Prezydenta Miasta Skarżyska-Kamiennej, Burmistrza Miasta i Gminy Suchedniów, Wójta Gminy Bliżyn i Wójta Gminy Łączna oraz Wójta Gminy Skarżysko Kościelne. Z kolei Prezydium Kieleckiej Okręgowej Rady Aptekarskiej (dalej KORA) uchwałą nr 94/2017 z dnia 22 listopada 2017 r. zaopiniowało negatywnie projekt uchwały w zakresie § 2, tj. harmonogramu dyżurów nocnych aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu skarżyskiego na 2018 r. Nie podzielając tej negatywnej opinii organ powołał się na treść art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.- Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016r. poz. 2142 ze zm.), zwanej dalej "P.f.", podkreślając, że rozkład godzin pracy aptek powinien być dostosowany zarówno do bieżących potrzeb ludności na wykonywane przez nie powszechne usługi, świadczone w zwykłych warunkach, jak również do sytuacji nadzwyczajnych, których częstotliwości występowania nie są możliwe do określenia, przy czym należy uwzględnić też przypadki szczególne i zdarzenia losowe (zagrażające zdrowiu lub życiu człowieka). Organ podkreślił, że przy ustalaniu harmonogramu w pierwszej kolejności należy respektować interes społeczny.

Po rozpoznaniu złożonych w sprawie skarg WSA w Kielcach uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie i wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. oddalił je. Wskazał, że rozkład godzin pracy aptek powinien być zarówno dostosowany do bieżących, codziennych potrzeb ludności, co wiąże się z zapotrzebowaniem społeczności lokalnej na powszechne wykonywane przez apteki ogólnodostępne usługi świadczone w zwykłych warunkach, jak również zapewniać dostępność świadczeń w zakresie możliwości zaopatrzenia mieszkańców w leki w porze nocnej, w niedziele, święta oraz inne dni wolne od pracy. Wprawdzie w tych ostatnich przypadkach przyjmuje się, że są to sytuacje nadzwyczajne i nie służą one zaspokajaniu potrzeb ludności, to jednak należy mieć na uwadze i to, że sam ustawodawca w art. 94 ust. 1 P.f. nie klasyfikuje dostępu do świadczeń uzyskiwanych w aptekach jako sytuacji nadzwyczajnych, ale wprost nakłada obowiązek takiego określenia rozkładu godzin pracy aptek, aby zapewniał on dostępność tych świadczeń także w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy.

W konsekwencji, Sąd uznał za zasadne stanowisko organu, że wszyscy mieszkańcy powiatu powinni mieć możliwość uzyskania świadczenia w postaci zakupu lekarstwa

w aptece także w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Sąd wyraził pogląd, że zaskarżona uchwała została podjęta w granicach upoważnienia ustawowego i jakkolwiek ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej w postaci prowadzenia aptek przez strony skarżące, to jednak ingerencja ta nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, konieczność zapewnienia dostępności do świadczeń realizowanych przez apteki w nocy i dni wolne od pracy stanowi realizację przez apteki - będące placówkami ochrony zdrowia publicznego - tego zadania (art. 86 ust. 1 P.f.). Dyżury aptek rozumiane jako świadczenie usług także w porze nocnej, niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy należy rozumieć jako realizację ustawowego obowiązku zapewnienia dostępności usług farmaceutycznych w tych porach dnia oraz w dni wolne od pracy. Ponadto, zapewnienie dostępu społeczności lokalnej do świadczeń farmaceutycznych mieści się w pojęciu promocji i ochrony zdrowia, która zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym jest obowiązkiem każdego powiatu. Sąd podkreślił, że skoro ustawodawca nie nałożył na organy powiatu obowiązku sformalizowanego przeprowadzenia analiz potrzeb ludności w zakresie dostępu do aptek, to brak przeprowadzenia takiej analizy nie stanowi warunku legalności podjęcia zaskarżonej uchwały. W zamian za to ustawodawca nałożył zaś obowiązek uzyskania, zgodnie z art. 94 ust. 2 P.f., opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu aptekarskiego. To właśnie obowiązek zasięgania ww. opinii stanowi formułę oceny potrzeb mieszkańców w zakresie godzin pracy aptek. Obowiązek uzyskania opinii ww. podmiotów ma przeciwdziałać ewentualnej arbitralności i dowolności w ustaleniu czasu pracy aptek. W przypadku uzyskania opinii negatywnej bądź też uwag do projektu, organ winien w przypadku zarówno uwzględnienia, ale zwłaszcza w przypadku ich nieuwzględnienia dać temu wyraz w uzasadnieniu uchwały. Zdaniem Sądu, organ nie miał więc obowiązku uwzględnić negatywnej opinii Prezydium KORA. Odniósł się za to szczegółowo do przedstawionej przez samorząd aptekarski argumentacji, spełniając tym samym przyjęte w orzecznictwie wymogi. Sąd podzielił stanowisko organu w tym przedmiocie. Podkreślił, że w załączniku nr 2 do uchwały, dotyczącym dyżurów nocnych, nie zostały wskazane apteki spoza miasta Skarżyska-Kamiennej. Przedmiotowe rozwiązanie organ trafnie i przekonująco uzasadnił, wskazując, że w tym zakresie kierowano się koniecznością zapewnienia wszystkim mieszkańcom powiatu skarżyskiego, jak najszybszego, najłatwiejszego, najmniej skomplikowanego dostępu do dyżurującej apteki, celem uzyskania niezbędnej pomocy. Sąd za niezasadny uznał także zarzut skargi przekroczenia delegacji z art. 94 ust. 2 P.f. poprzez umieszczenie w załączniku nr 1 do uchwały numerów telefonów aptek ogólnodostępnych. O ile ustawodawca faktycznie wprost nie przewidział rozwiązania przewidującego nakaz zamieszczania informacji o dyżurujących w takich sytuacjach aptekach, to jednakże można takowy wywieść z ogólnej treści normy art. 94 P.f., poprzez zagwarantowanie właśnie ogólnodostępności aptek, jak też z przepisu statuującego obowiązek dla apteki udzielania informacji

o produktach leczniczych i wyrobach medycznych (art. 86 ust. 2 pkt 4 P.f.). Niezależnie od powyższego, informacje te są powszechnie dostępne w internecie i nie stanowią tajemnicy skarżących przedsiębiorstw.

Spółka A, Spółka B, Spółka C, J. M. i K. G. [...], Spółka D oraz Spółka E złożyły wspólną skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie wniesionych skarg oraz stwierdzenie nieważności uchwały Rady Powiatu Skarżyskiego z dnia 7 grudnia 2017 r., jak też zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarga kasacyjna opiera się na podstawie z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", z powodu naruszenia:

1. art. 94 ust. 1 i 2 P.f. poprzez:

- błędną wykładnię odnoszącą się do przesłanki dostosowania rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych do potrzeb ludności, która miałaby być zrealizowana poprzez zasięgnięcie opinii określonych podmiotów,

- pominięcie, poprzez w/w błędną wykładnię, w ocenie ważności zaskarżanej uchwały, czy ustalony w niej rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych realizuje przesłankę dostosowania do potrzeb ludności,

- błędne zaakceptowanie zaskarżanej uchwały, jako realizującej ustawowe upoważnienie i błędne przyjęcie jej zgodności z prawem, pomimo niejasnej i niespójnej regulacji zawartej w uchwale, o wzajemnie nakładających się i jednocześnie wewnętrznie sprzecznych zakresach rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, w tym także poprzez naruszenie przez tę uchwałę nienormatywnych zasad techniki prawodawczej określonych przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283),

- zaakceptowanie bezprawnego wyłączenia z zakresu regulacji Załącznika nr 2 do zaskarżanej uchwały aptek ogólnodostępnych spoza miejscowości Skarżysko-Kamienna, które były objęte zakresem uregulowania wynikającym z Załącznika nr 1 do tej uchwały;

2. art. 94 ust. 2 P.f. i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2017 poz. 1868), poprzez błędne zaakceptowanie przekroczenia granic upoważnienia ustawowego oraz wynikających z niego kompetencji do uchwalenia aktu prawa miejscowego, spowodowanego wprowadzeniem nie przewidzianego przez przepis kompetencyjny pojęcia "dyżuru nocnego", jak również błędne zaakceptowanie przekroczenia zakresu regulacji i polegającego na wprowadzeniu do uchwały wykazu danych telefonicznych aptek ogólnodostępnych,

3. art. 94 ust. 1 i 2 P.f. w związku z przepisem art. 1515 Kodeksu pracy, poprzez błędne przyjęcie, iż wprowadzenie pojęcia "dyżuru nocnego" nie jest niezgodne z prawem, gdyż nie wywołuje problemów interpretacyjnych i realizuje upoważnienie ustawowe wynikające z tego przepisu prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Powiatu Skarżyskiego wniosła o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2019 r. WSA w Kielcach odrzucił skargi kasacyjne Spółki B, Spółki C, J. M. i K. G. [...], Spółki D, Spółki E od wyroku tegoż Sądu z dnia 19 września 2018 r. o sygn. akt II SA/Ke 399/18. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2019 r., II GZ 48/19 oddalił zażalenie na powyższe orzeczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej i fakt, że organ nie żądał przeprowadzenia rozprawy, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są zasadne.

Stosownie do art. 94 ust. 1 prawa farmaceutycznego, rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien być dostosowany do potrzeb ludności i zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych na danym terenie określa, w drodze uchwały, rada powiatu po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu aptekarskiego (art. 94 ust. 2 P.f.)

Z redakcji art. 94 ust. 1 prawa farmaceutycznego wynika, że rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien "być dostosowany do potrzeb ludności" oraz "zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy". W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu

z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 342/10, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 kwietnia 2015r., sygn. akt II GSK 1765/14, z dnia 09 grudnia 2011r., sygn. akt II GSK 1338/12 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyrażany jest pogląd, że rozkład godzin pracy powinien zarówno być dostosowany do bieżących, codziennych potrzeb ludności na powszechnie wykonywane przez apteki ogólnodostępne usługi, świadczone w zwykłych warunkach jak i nie może pomijać sytuacji nadzwyczajnych, których częstotliwości występowania nie sposób przewidzieć. Wspomniany rozkład powinien uwzględniać także przypadki szczególne, niezwiązane bezpośrednio z zaspokajaniem zwykłych, codziennych potrzeb w zakresie zaopatrzenia w leki, w tym zapewniać jak najlepszą dostępność świadczeń aptecznych w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy, gdy nie funkcjonują ogólnodostępne apteki.

Analiza art. 94 ust. 1 prawa farmaceutycznego prowadzi do wniosku, że należy rozróżnić rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych w zwykłych warunkach oraz

w sytuacjach nadzwyczajnych. W pierwszym przypadku zastosowanie ma kryterium potrzeb ludności, które należy uwzględniać przy ustalaniu godzin pracy aptek, tak by możliwe było zaspokojenie oczekiwań społeczności lokalnej. Z kolei w przypadkach wymienionych w drugiej części zdania zawartego w art. 94 ust. 1 prawa farmaceutycznego, najistotniejszym kryterium przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych staje się zapewnienie dostępności świadczeń aptecznych w tych szczególnych warunkach. Przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych w porze nocnej i dni wolne od pracy nie sposób uwzględniać potrzeby ludności, gdyż nie można przewidzieć prawdopodobieństwa pojawienia się zdarzeń zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka. W tym wypadku chodzi o ustalenie takiego rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który będzie stwarzał możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku. Natomiast to, czy i w jakim zakresie możliwość ta będzie wykorzystywana nie może mieć tutaj istotnego znaczenia.

W związku z tym za chybione należało uznać stanowisko skarżącej, że zaskarżona uchwała nie uwzględnia przesłanki ustawowej dostosowania rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych do potrzeb ludności. Rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych w zwykłych warunkach został ustalony w oparciu o informacje udzielone przez poszczególne apteki o czasie ich pracy. Zasadnie przyjęto, że wyznaczony przez same apteki czas pracy wskazuje na rzeczywiste zapotrzebowanie mieszkańców powiatu skarżyskiego na świadczone przez nie usługi. Oczywistym jest, że podmioty prowadzące apteki mają je otwarte w czasie, kiedy klienci robią zakupy. Skoro ustawodawca nie nałożył na organy powiatu obowiązku sformalizowanego prowadzenia analizy potrzeb ludności, kryterium określenia "potrzeb ludności" zastosowane przez Radę Powiatu Skarżyskiego nie narusza przepisu art. 94 P.f. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że Kasator czyniąc zarzut wadliwego określenia "potrzeb ludności" nie wskazał w jaki sposób, jego zdaniem, potrzeby ludności należałoby określić. Dodać jeszcze należy, że w rozpoznawanej sprawie warunek zasięgnięcia opinii, o których mowa w art. 94 ust. 2 został spełniony, bowiem, jak wskazał Sąd I instancji, Okręgowa Rada Aptekarska

w dniu 22 listopada 2017 r. negatywnie zaopiniowała projekt zaskarżonej uchwały,

a burmistrzowie, wójtowie miast i gmin zaopiniowali go pozytywnie.

Nieuzasadniony jest zarzut niejasnej i niespójnej regulacji zawartej w uchwale,

o wzajemnie nakładających się i jednocześnie wewnętrznie sprzecznych zakresach

rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, w tym także poprzez naruszenie przez tę uchwałę nienormatywnych zasad techniki prawodawczej określonych przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283). Z § 1 przedmiotowej uchwały wynika, że w załączniku nr 1 określa ona godziny pracy aptek ogólnodostępnych w dni powszednie, soboty, niedziele, święta i inne dni wolne od pracy w porze dziennej, przez którą rozumie przedział czasowy pomiędzy godziną 8.00, a 21.00. W § 2 uchwała określa harmonogram dyżurów nocnych aptek, dotyczącym przedziału czasowego pomiędzy godziną 21.00, a 8.00. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada wskazała, że taki sposób określenia czasu pracy aptek wynika z faktu, że jedna z nich czynna jest przez wszystkie dni w roku (w dni powszednie, soboty, niedziele, święta i inne dni wolne od pracy) w porze dziennej, to jest między godzinami 8.00 a 21.00 zapewniając tym samym dostępność świadczeń farmaceutycznych również w soboty, niedziele, święta

i inne dni wolne od pracy, przez co nie było potrzeby określenia rozkładu pracy aptek we wskazanym wyżej przedziale czasowym w soboty, niedziele, święta i inne dni wolne od pracy do odrębnego uregulowania. W ocenie NSA we wskazanych uregulowaniach nie ma wewnętrznych sprzeczności, niejasności, czy niespójności. Bezpodstawny w takiej sytuacji jest również zarzut naruszenia przez Radę zasad techniki prawodawczej określonych przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" tym bardziej, że sam Kasator nie wskazuje, które to przepisy tego aktu prawnego miałyby być naruszone. Wskazane rozporządzenie liczy sobie bardzo wiele jednostek redakcyjnych, których Kasator nie wskazuje. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej i nie jest uprawniony do jej uzupełniania, czy domyślania się, które przepisy zdaniem wnoszącego skargę zostały naruszone. W takiej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organu w analizowanej materii.

Nietrafny jest zarzut zaakceptowania bezprawnego wyłączenia z zakresu regulacji Załącznika nr 2 do uchwały aptek ogólnodostępnych spoza miejscowości Skarżysko-Kamienna, które były objęte zakresem uregulowania wynikającym z Załącznika nr 1 do tej uchwały. Jak już wskazano wyżej w przypadku określenia godzin pracy aptek w sytuacjach nadzwyczajnych (mieści się w tym pojęciu również praca aptek w godzinach nocnych) z drugiej części zdania zawartego w art. 94 ust. 1 prawa farmaceutycznego, najistotniejszym kryterium przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych staje się zapewnienie dostępności świadczeń aptecznych w tych szczególnych warunkach. W tym wypadku chodzi o ustalenie takiego rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który będzie stwarzał możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku.

W uzasadnienia zaskarżonej uchwały organ wskazał, że przyczyną pominięcia aptek spoza miejscowości Skarżysko-Kamienna była potrzeba zapewnienia możliwości jak najlepszego i jak najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy w okresie, kiedy nie

obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna potrzeba podania leku. Apteki położone w miejscowości Skarżysko-Kamienna ze względu na znajdujące się na jej terenie placówki ochrony zdrowia to jest poradnię nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej oraz Szpitalny Oddział Ratunkowy przy ZOZ w Skarżysku-Kamiennej wskazane wymogi spełniają najlepiej. Przedstawiona argumentacja została zaaprobowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który wskazał także na czynnik szybkiego i łatwego skomunikowania innych miejscowości z miastem Skarżysko-Kamienna oraz liczbę ludności i zagęszczenie zabudowy mieszkaniowej tego miasta.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznanie przez Sąd I instancji, że zaskarżona uchwała, w omawianym zakresie, nie narusza przepisu art. 94 ust. 1 i 2 P.f. jest w pełni uzasadnione wobec argumentacji zawartej w uzasadnieniu skarżonej uchwały.

Zarzut naruszenia art. 94 ust. 2 P.f. i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez błędne zaakceptowanie przekroczenia granic upoważnienia ustawowego poprzez wprowadzenie nieprzewidzianego przez przepis kompetencyjny pojęcia "dyżuru nocnego", jak również błędne zaakceptowanie przekroczenia zakresu regulacji

i polegającego na wprowadzeniu do uchwały wykazu danych telefonicznych aptek ogólnodostępnych również nie zasługuje na uwzględnienie. Na aprobatę zasługuje wyjaśnienie organu, że określenie "dyżur nocny" zastosowane w uchwale użyte zostało

w potocznym znaczeniu tego określenia. Żadne przepisy prawa nie nakładają na podmiot stanowiący prawo używania jedynie słów użytych w przepisie stanowiącym delegację ustawową. Wprost przeciwnie w świetle § 5 i § 6 rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej przepisy należy redagować zwięźle

i syntetycznie, unikając nadmiernej szczegółowości, a zarazem w sposób, w który opisuje się typowe sytuacje występujące w dziedzinie spraw regulowanych danym aktem, w taki sposób, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy.

Słowo "dyżur" zgodnie ze słownikiem języka polskiego oznacza pełnienie obowiązków zawodowych lub społecznych w określonym czasie, według ustalonego trybu, czy też okres pełnienia tego obowiązku. Użyte w zaskarżonej uchwale określenie "dyżur nocny" dotyczy użytego w przepisie art. 94 § 2 P.f. pojęcia "rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych" w porze nocnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale sformułowanie w sposób dokładny i zrozumiały dla adresatów norm wyraża intencje prawodawcy. Użyte w zaskarżonej uchwale pojęcie "dyżur" określa harmonogram, czy też rozkład godzin pracy w porze nocnej. W takiej sytuacji uznać należy, że prawodawca poprzez wprowadzenie pojęcia "dyżur nocny" nie przekroczył granic delegacji ustawowej, dlatego analizowany zarzut jest nieuzasadniony.

Chybiony jest także zarzut dotyczący przekroczenia granic delegacji ustawowej przez prawodawcę wobec ujawnienia numerów telefonów aptek ogólnodostępnych

w załączniku nr 1 do uchwały. W tym zakresie Rada Powiatu, kierowała się kryterium interesu ludności, wyszczególniła te dane dla potencjalnych klientów w celach porządkowych i informacyjnych - co mieści się w przesłance zapewnienia dostępności do świadczeń aptek ogólnodostępnych. Stanowisko takie było już wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, chociażby w cytowanym przez Sąd I instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2018 r., o sygn. akt III SA/Łd 213/18. Niezależnie od powyższego, jak zauważył organ, a podkreślił Sąd I instancji, w niniejszej sprawie, powyższe informacje są powszechnie dostępne w internecie i nie stanowią tajemnicy skarżących przedsiębiorstw.

Ostatni z zarzutów dotyczący naruszenia art. 94 ust. 1 i 2 P.f. w związku z przepisem art. 1515 Kodeksu pracy, poprzez błędne przyjęcie, iż wprowadzenie pojęcia "dyżuru nocnego" nie jest niezgodne z prawem, gdyż nie wywołuje problemów interpretacyjnych i realizuje upoważnienie ustawowe wynikające z tego przepisu prawa również nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wskazano wyżej Rada Powiatu Skarżyskiego

w zaskarżonej uchwale pojęcie "dyżur nocny" użyła w potocznym tego słowa znaczeniu, a nie w rozumieniu art. 1515 Kodeksu pracy. Pojęcie to określa "harmonogram pracy aptek ogólnodostępnych w porze nocnej" i nie zostało przez prawodawcę - przykładowo poprzez wskazanie tego przepisu w podstawie prawnej przedmiotowej uchwały - w żaden sposób powiązane z art. 1515 K.p. Podkreślić w tym miejscu również wypada, że sformułowane w spornej uchwale pojęcie "dyżur nocny" dotyczy apteki, a nie pracownika. Ustalenie rozkładu pracy w sposób określony w zaskarżonej uchwale mieści się -

w ocenie NSA - w granicach delegacji ustawowej określonej w art. 94 ust. 1 P.f., nie przekracza również kompetencji uchwałodawczej określonej w art. 94 ust. 2 tej ustawy.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, dlatego na podstawie przepisu art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.