Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1847/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1992 nr 30 poz. 130
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Kompletnym obiektem, zdatnym do użytku zgodnie z jego przeznaczeniem, jest kompletny komputer, tj. jednostka centralna, klawiatura, monitor, drukarka.

Zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130/ i Klasyfikacją Środków Trwałych - przy środkach zakwalifikowanych do symboli 491 poszczególna maszyna lub urządzenia służące do przetwarzania danych może być wydzielone w osobny obiekt, jeżeli będzie spełniała warunki kompletności, zdatności do samodzielnego wykorzystania.

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy urządzenie UPS /Układ Podtrzymania Sieci/ jest zdatne do samodzielnego wykorzystania, a co podatnicy podnosili w odwołaniu.

TEZY

Kompletnym obiektem, zdatnym do użytku zgodnie z jego przeznaczeniem, jest kompletny komputer, tj. jednostka centralna, klawiatura, monitor, drukarka.

Zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130/ i Klasyfikacją Środków Trwałych - przy środkach zakwalifikowanych do symboli 491 poszczególna maszyna lub urządzenia służące do przetwarzania danych może być wydzielone w osobny obiekt, jeżeli będzie spełniała warunki kompletności, zdatności do samodzielnego wykorzystania.

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy urządzenie UPS /Układ Podtrzymania Sieci/ jest zdatne do samodzielnego wykorzystania, a co podatnicy podnosili w odwołaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 listopada 1996r. Izba Skarbowa w O. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 6 sierpnia 1996r. określającą Marii i Jerzemu K. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1993r. w wysokości 416.944 zł oraz odsetki od zaniżonych zaliczek w wysokości 296,40 zł.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa stwierdziła, iż Jerzy K. zawyżył koszty uzyskania przychodu o kwotę 32.378.100 zł, bowiem nie stanowi kosztów uzyskania przychodu:

1. kwota 14.250.000 zł wypłacona na zakup części składowych konfiguracji komputerowej.

2. kwota 18.128.100 zł będąca sumą wydatków poniesionych przez spółkę cywilną, której współwłaścicielem jest Jerzy K., na zakup części zamiennych oraz naprawy i remontu dwóch samochodów - "Star 29" i "Żuk", użytkowanych na podstawie umowy bezpłatnego użyczenia.

Wyjaśniła, iż zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./ za środki trwałe uznaje się poszczególne, kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do użytkowania maszyny, urządzenia (...), przeznaczone do wykorzystania na własne potrzeby jednostki, których cena zakupu lub koszt wytworzenia, a w razie nabycia w drodze darowizny - ich wartość rynkowa, są wyższe niż 10.000.000 zł, a okres użytkowania przekracza rok. Powyższe zasady mają zastosowanie do sprzętu komputerowego, który należy traktować w kategoriach pełnych konfiguracji sprzętowych, a nie poszczególnych urządzeń tworzących ten sprzęt.

Podniosła, że zgodnie z Klasyfikacją Rodzajową Środków Trwałych /KRST/ obiektem może być nie tylko cały zespół służący do przetwarzania informacji, ale również poszczególna maszyna i urządzenie do przetworzenia informacji, wydzielona w osobny obiekt, jeżeli będzie spełniała warunki kompletności, zdatności do samodzielnego wykorzystania.

Drukarka o wartości netto 4.900.000 zł, monitor o wartości netto 2.500.000 zł, klawiatura o wartości netto 650.000 zł oraz zasilacz /UPS/ o wartości netto 6.200.000 zł nie mogą być wydzielone w osoby obiekt, gdyż nie spełniają warunków kompletności i zdatności do samodzielnego wykorzystania, bowiem mogą one działać tylko w połączeniu z innymi urządzeniami tj. z komputerem IBM, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, stanowiąc części składowe konfiguracji komputerowej. Zdaniem Izby Skarbowej wymienione wyżej części składowe konfiguracji komputerowej, które odwołujący zaliczył bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu stanowią środek trwały i w związku z tym nie można do nich stosować przepisów odnoszących się do innych przedmiotów majątkowych, a w szczególności o uznaniu zakupów takich przedmiotów za koszt uzyskania przychodu. Należało zatem zakupiony środek trwały o wartości 14.250.000 zł sfinansować z dochodu do opodatkowania i środek ten będzie podlegał odpisom amortyzacyjnym.

W skardze Maria i Jerzy K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucali błąd w ustaleniu stanu faktycznego poprzez zastosowanie wykładni rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe (...) /Dz.U. nr 30 poz. 130/ przy zastosowaniu częściowego brzmienia części opisowej dla grupy 491 obiektów wymienionych pod tą pozycją w klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych. Takie ustalenie polegało na obligatoryjnym uznawaniu za środki trwałe wszelkich obiektów tak centralnych, jak i peryferyjnych tworzących zespół komputerowy. Zdaniem skarżących, takie ustalenia byłyby prawidłowe, gdyby całość obiektów stanowiła własność podmiotu gospodarczego, przy założeniu, że prostownik UPS można uznać za urządzenie zasilające.

Wywodzili, że organy podatkowe błędnie nie uznały prostownika UPS za jednostkę zasilającą.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie. Wywodziła, że Klasyfikacja Rodzajowa Środków Trwałych wymienia w grupie 491 "Zespoły Komputerowe", w której to grupie mieści się również urządzenie UPS, bowiem służy ono do zasilania komputera, podtrzymywania jego pracy w przypadku braku prądu elektrycznego. Przyznała, że bez takiego zasilacza komputer również może pracować, jednakże stosuje się go dla zagwarantowania bezpieczeństwa danych opracowywanych za pomocą komputera. Urządzenie to zostało zakupione do wykorzystania łącznie z komputerem, weszło zatem w skład "zespołu komputerowego". Zdaniem Izby, skarżący nie udowodnił, że urządzenie to było wykorzystywane do zasilania innych urządzeń, choć jest to pod względem technicznym dopuszczalne. Zespół zakupionych urządzeń peryferyjnych do komputera stał się środkiem trwałym, gdyż wartość przekroczyła kwotę 10.000.000 zł, i posiada kompletność oraz zdatność do samodzielnego wykorzystania.

Bez znaczenia jest kwestia własności jednostki centralnej.

W ocenie Izby Skarbowej stworzenie środka trwałego nastąpiłoby także i bez zakupu urządzenia UPS, gdyż i tak powstałby kompletny zespół komputerowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Kosztami uzyskania przychodów są również, w myśl art. 22 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy, odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /odpisy amortyzacyjne/.

Zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./ za środki trwałe uznaje się z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do użytkowania maszyny, urządzenia (...), przeznaczone do wykorzystania na własne potrzeby jednostki, których cena zakupu lub koszt wytworzenia, a w razie nabycia w drodze darowizny ich wartość rynkowa - są wyższe niż 10.000.000 zł, a okres użytkowania przekracza rok.

Jeżeli dane rzeczy spełniają warunki określone dla środków trwałych, to nie można stosować do nich przepisów odnoszących się do innych przedmiotów majątkowych, a w szczególności do uznania zakupów takich przedmiotów za koszt uzyskania przychodu.

Kompletnym obiektem, zdatnym do użytku zgodnie z jego przeznaczeniem, jest kompletny komputer, tj. jednostka centralna, klawiatura, monitor, drukarka. Zgodnie z cytowanym par. 2 ust. 1 rozporządzenia i Klasyfikacją Środków Trwałych - przy środkach zakwalifikowanych do symboli 491 poszczególna maszyna lub urządzenia służące do przetwarzania danych może być wydzielone w osobny obiekt, jeżeli będzie spełniała warunki kompletności, zdatności do samodzielnego wykorzystania.

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy urządzenie UPS jest zdatne do samodzielnego wykorzystania, a co podatnicy podnosili w odwołaniu.

Również ponownego rozważenia wymaga kwestia zaliczenia do środków trwałych Spółki komputera IBM /jednostki centralnej/ użyczanego Spółce na mocy umowy z dnia 1 lipca 1993 r. przez współwłaściciela spółki do bezpłatnego używania. W szczególności należy mieć na uwadze treść par. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, z którego wynika, iż odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od zaktualizowanej wartości brutto: 1/ własnych środków trwałych, 2/ wartości niematerialnych i prawnych.

W związku z tym, że organy podatkowe orzekły bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, że nie wyjaśniły stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.