Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 443/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi F. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]2014 r. [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej Kierownik BP ARiMR), na podstawie art. 29 ust. 1,2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 1438), w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 z późn.zm.) oraz art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 796/2004 w zw. z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE L 345 z 20.11.2004 str. 1 z późn.zm.) i art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, ustalił F. W. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości [...] zł uzyskanych na mocy następujących decyzji Kierownika BP ARiMR:

1. nr [...] z dnia [...]2008 r. o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł,

2. nr [...] z dnia [...]2009 r. o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł,

3. nr [...] z dnia [...]2010 r. o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł.,

4. nr [...] z dnia [...]2011 r. o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł,

5. nr [...] z dnia [...]2012 r. o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wskazane wyżej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (JPO i UPO) były przyznawane na wnioski skarżącego, dotyczące działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w obrębie [...] gmina [...].

W dniu [...]2013 r. wpłynęło do organu pismo informujące, że skarżący w latach 2004 – 2012 r. nie użytkował gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...]. W wyniku wznowienia postępowań w sprawie przyznania skarżącemu płatności za lata 2008 – 2012 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzjami z dnia [...]2014r. (odpowiednio nr [...] i [...]) uchylił wskazane wyżej decyzje dotychczasowe i orzekł o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na poszczególne lata. Decyzje te, na skutek odwołania strony, zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu z dnia [...]2014r. nr [...], z dnia [...]2014 r. nr [...] i nr [...].

Wobec tego [...]2014r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych F. W. na mocy wskazanych na wstępie decyzji. Ustalono, że płatności przyznane decyzjami Kierownika BP ARiMR w latach 2008– 2012 były przekazywane na rachunek bankowy wskazany przez skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniach: [...]2008 r. w wysokości [...]zł, [...]2009 r. - [...] zł, [...]2010 r. - [...] zł, [...]2011 r. - [...] zł oraz [...]2012 r. w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, że zgodnie z 7 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przysługuje płatność obszarowa do będącej w posiadaniu producenta rolnego w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku VII do rozporządzenia nr 1121/2009 (...); wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organ zaznaczył, że warunek posiadania gruntów rolnych musi być spełniony zarówno w dniu składania wniosku jak i w dniu wydania decyzji w sprawie płatności. Zatem wnioskodawca musi faktycznie dzierżyć dane grunty, to znaczy wykonywać wszelkie władztwo wobec tych gruntów i je fizycznie posiadać. W rozpatrywanych sprawach zostało ustalone, że skarżący nie był w faktycznym posiadaniu gruntów zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności w latach 2008 – 2012. Oznacza to, że skarżący utracił uprawnienia do uzyskania płatności, w związku z czym środki pieniężne w wysokości [...] zł, przekazane na rachunek bankowy skarżącego, zostały pobrane nienależnie.

Organ ustalił i wykazał, że każda z kwot nienależnie pobranych przez skarżącego w poszczególnych latach przekracza równowartość 100 euro, według kursu ustalonego stosownie do art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006, a tym samym nie zachodzi przewidziana w art. 40 ust. 1 ustawy o płatnościach możliwość odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych kwot.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w zw. z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu.

Przesłanki wykluczające zwrot nienależnie pobranych płatności zostały natomiast określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, lecz zdaniem organu w niniejszej sprawie nie zachodzą. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,

- błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W niniejszej sprawie przedmiotowe nienależnie pobrane płatności nie wynikały z pomyłki organu, bowiem w dniu wydania decyzji o płatnościach za lata 2008-2012 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie posiadał informacji, z których wynikałoby że wnioskodawca nie był posiadaczem gruntów rolnych zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności i nie użytkował rolniczo działek nr [...]. Okoliczność ta została ujawniona dopiero w piśmie R. Z. Decyzje zostały zatem wydane w oparciu o okoliczności wskazane we wnioskach, w których wnioskodawca oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności, a także skutki składania fałszywych oświadczeń, wynikające z art. 297 § 1 K.k.

Nie zaistniały także przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym obowiązek zwrotu płatności uznawanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Organ wskazując na daty dokonania wypłat poszczególnych płatności za lata 2008-2012 (odpowiednio [...].2008 r., [...].2009 r., [...]2010 r. [...].2011 r. i [...].2012 r.) oraz okoliczność, że [...]2014r. beneficjentowi doręczono decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...]2014r. o uchyleniu decyzji dotychczasowych i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na poszczególne lata uznał, że data doręczenia decyzji wznowieniowych stanowiła właśnie pierwsze powiadomienie o nieuzasadnionym charakterze spornych płatności. W każdym zatem przypadku powiadomienie to nastąpiło przed upływem 10 lat od daty płatności. Organ podkreślił nadto, że w sprawie nie można uznać, że strona działała w dobrej wierze, skoro z akt sprawy wynika, że w dacie składania wniosków o przyznanie płatności tj. [...].2008 r., [...].2009 r., [...].2010 r., [...].2011 r. oraz [...].2012 r. F. W. nie był faktycznym użytkownikiem deklarowanych gruntów, co jest jednym z warunków koniecznych do uzyskania płatności. Skarżący nie był więc uprawniony do otrzymywania wnioskowanych płatności za lata 2008 -2012.

Organ wskazał także przepisy prawa dotyczące obowiązku zwroty nienależnie pobranej kwoty wraz z odsetkami a także możliwości umorzenia należności lub rozłożenia na raty.

W odwołaniu od powyższej decyzji F. W., reprezentowany przez adwokata, zarzucił naruszenie art. 6 - 8 i art. 80 K.p.a. oraz art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 w zw. z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że beneficjent działał w dobrej wierze oraz poprzez orzeczenie zwrotu pobranych płatności pomimo wyłączenia takiego obowiązku po upływie 4-letniego okresu przedawnienia.

Decyzją z dnia [...]2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazując ustalony stan faktyczny sprawy podniósł, że przedmiot postępowania stanowiło ustalenie czy skarżący pobrał nienależne płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za lata 2008-2012. Organ ocenił, że postępowanie w tej sprawie zostało prawidłowo wszczęte, na skutek uchylenia w postępowaniu wznowieniowym dotychczasowych decyzji w sprawie przyznania płatności i odmowy ich przyznania, a strona miała możliwość w nim udziału. W postępowaniach tych ustalono, że w latach 2008-2012 F. W. nie był użytkownikiem wszystkich deklarowanych we wnioskach o przyznania płatności gruntów, zatem organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że nie spełniał on jednego z podstawowych warunków przyznania płatności określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym samy jako niezasadny organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia przepisów K.p.a.

Nadto organ wskazał, że dla spraw dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2008-2012 nie ma zastosowania przywołane w odwołaniu rozporządzenie Komisji WE nr 2419/2001. Uwzględnić natomiast należało art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina - dla kampanii 2010 i następnych oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników - stosowany w ramach kampanii 2008-2009.

Co do przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowi, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Zasadą jest, iż płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, a tym samym przepisy ustanawiające wyjątki od tej zasady powinny być interpretowano zawężająco. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR, zgodnie z którym płatności wypłacone stronie nie wynikały z pomyłki organu, bowiem w dniu wydania decyzji nie była znana organowi okoliczności, że strona nie była uprawniona do ich uzyskania .

Organ pierwszej instancji rozważył także prawidłowo i stwierdził, przedstawiając stosowne wyliczenia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności określone w art. 40 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ustalenia w tym zakresie podtrzymał organ odwoławczy w całości.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu pierwszej instancji odnoszące się do braku zaistnienia w sprawie innych przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranych. W szczególności przesłanek określonych w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stosowanego do lat 2008-2009, nawet w przypadku najdawniejszej z przedmiotowych płatności nie upłynął okres 10 lat od wypłaty, która miała miejsce [...]2008r. do pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze tej płatności, które nastąpiło w dniu [...]2014r. (dzień doręczenia decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności). Organ odwoławczy jako zasadne uznał także wykluczenie możliwości przyjęcia w sprawie 4-letniego okresu przedawnienia, bowiem F. W. składając wnioski o płatność niebędąc użytkownikiem gruntów rolnych nie był w dobrej wierze. W tym zakresie organ przytoczył argumentację i wykładnię pojęcia "dobrej wiary" na gruncie doktryny prawa administracyjnego oraz orzecznictwa. Badając niniejszą sprawę w kontekście działania beneficjenta w dobrej wierze organ stwierdził, ze należy wziąć pod uwagę przede wszystkim fakt, iż składając wnioski o przyznanie płatności miał obowiązek zapoznania się z warunkami wynikającymi z przyznania płatności, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Agencja przyznaje płatności po spełnieniu przez wnioskodawców określonych warunków wymagając jednocześnie zobowiązania się przez nich do przestrzegania określonych zasad. Organ I instancji, zdaniem Dyrektora OR ARiMR zasadnie przyjął, iż przypadek ubiegania się o przyznanie płatności w przypadku nie spełnienia podstawowego warunku ich otrzymania, nie może zostać zakwalifikowane jako "działanie w dobrej wierze".

Jako chybione organ uznał zarzuty strony dotyczące niewłaściwej oceny kwestii posiadania gruntów przez F. W., co stanowiło przedmiot rozpoznania w odrębnych sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. W. zarzucił:

- naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 80 K.p.a. mające istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez wadliwe ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, naruszenie zasady zaufania, praworządności i pewności obrotu prawnego oraz słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym,

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 w związku z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe ustalenie, iż skarżący nie działał w dobrej wierze oraz orzeczenie zwrotu pobranych płatności pomimo wyłączenia takiego obowiązku po upływie 4-letniego terminu określonego ww. przepisami.

Z tych powodów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podkreślono, że organ odwoławczy ograniczył się do powielenia argumentacji organu pierwszej instancji. Co nie może być ocenione jako wszechstronne rozpoznanie sprawy. W postępowaniu nie zrealizowano postulatu słusznego interesu strony, nie brano pod uwagę zasad współżycia społecznego, ani budowania zaufania do obywateli. Organ I instancji od początku prowadził postępowanie z określoną wizją, czemu podporządkowany był proces gromadzenia dowodów i ich oceny. Całkowicie błędna jest ocena dobrej wiary skarżącego, która przecież jest błędnym lecz usprawiedliwionym przekonaniem o przysługującym uprawnieniu. Organ bowiem zdaje się niesłusznie utożsamiać kwestię posiadania z ustaleniem dobrej lub złej wiary, a są to różne stany podlegające odrębnej ocenie.

Podkreślono, że przepisy art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 w zw. z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 uchylają obowiązek zwrotu płatności, jeżeli pomiędzy dokonaniem płatności a datą powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 4 lata, w przypadku kiedy beneficjent działał w dobrej wierze. Skarżący natomiast składając wnioski o płatność działał wyłącznie w dobrej wierze, natomiast przeciwne ustalenia organu pierwszej instancji należy uznać za dowolne. Skarżący pozostawał w dobrej wierze albowiem zachował pełnię władztwa nad swoimi gruntami i zarządzał nimi. Jego stosunek psychiczny był przez cały czas jednoznaczny jako właściciela i władającego. Przez cały okres współpracy to skarżący załatwiał wszystkie sprawy urzędowe związane z ziemią, klęskami żywiołowymi, płacił za ubezpieczenie, pracował osobiście i pracował jego syn przy pracach polowych, dokonywał zakupu materiału siewnego. Jednostronną władczą decyzją skarżący zakończył współpracę z R. Z., który posiadał maszyny rolnicze, nie był nigdy posiadaczem przedmiotowych gruntów, wykonywał na nich jedynie zlecone prace polowe. Skarżący wynajmował jego usługi (przez pewien czas cyklicznie, stale) ale nigdy nie oddał gruntów w posiadanie R. Z. Tym samym decyzja ustalająca globalnie kwotę nienależnie pobranych płatności za lata 2008-2012 wobec czteroletniego okresu przedawnienia jest nieprawidłowa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Postanowieniem z dnia [...]2015 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sprawowana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądowa kontrola działalności administracji obejmuje badanie legalności zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm. - dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku zaskarżenia decyzji administracyjnej Sąd, zgodnie z art. 145 P.p.s.a., uchyla ją - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi ostateczna decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]2015r. utrzymująca mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...]2014r. o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w łącznej wysokości [...] zł, uzyskanych na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR:

1. z dnia [...]2008 r. nr [...] o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...]zł,

2. z dnia [...]2009 r. nr [...] o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł,

3. z dnia [...]2010 r. nr [...] o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł.,

4. z dnia [...]2011 r. nr [...] o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...]zł,

5. z dnia [...]2012 r. nr [...] o przyznaniu płatności w łącznej wysokości [...] zł.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1438 z późn.zm.) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w tej decyzji, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których wyżej mowa (ust. 2).

Wobec argumentacji skargi na wstępie wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy oraz uzasadnień decyzji organów wynika, że w ramach prowadzonych przez organy Agencji z urzędu postępowań w trybie wznowieniowym, wszystkie powyższe ostateczne decyzje Kierownika BP ARiMR o przyznaniu płatności ze środków publicznych funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2008-2012 zostały uchylone, a jednocześnie po ponownym rozpoznaniu sprawy co do istoty odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanych płatności (vide decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]2014r. odpowiednio nr [...] i [...]). Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Oddziały Regionalnego ARiMR w [...] odpowiednio z dnia [...]2014r. nr [...], z dnia [...]2014 r. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Z treści tych decyzji wynika, że podstawę uchylenia decyzji dotychczasowych i odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiło wyjście na jaw istotnych nowych nieznanych organowi przy wydaniu decyzji, a w toku postępowań wznowieniowych ustalono, że skarżący nie użytkował rolniczo wskazanych we wnioskach o otrzymanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego gruntów rolnych, lecz czynił to faktycznie inny producent rolny – R. Z.. Organy uznały zatem, że skarżący nie spełnił jednego z warunków koniecznych do przyznania płatności określonego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – nie był w posiadaniu zadeklarowanych gruntów rolnych. Przy czym w rozumieniu ww. ustawy posiadanie należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych.

Sądowi z urzędu znana jest nadto okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargi F. W. na powyższe decyzje Dyrektora Oddziały Regionalnego ARiMR w [...] wyrokami z [...]2015r. sygn. II SA/Bd 1151/14, z [...]2015r. sygn. II SA/Bd 1149/14, II SA/Bd 1152/14, II SA/Bd 1153/14 i z [...]2015r. sygn. II SA/Bd 1150/14 (wyroki nieprawomocne).

Przedmiot postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków publicznych pochodzących z wymienionych w art. 29 ust. 1 ww. ustawy funduszy i w jakiej wysokości. Podzielić należy stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, iż sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje między innymi wtedy, gdy środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne - czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.

Przedmiotem badania w niniejszej sprawie nie było zatem ponowne ustalanie i ocena czy w latach 2008-2012 skarżący był posiadaczem gruntów rolnych, co do których wnioskował o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w rozumieniu art. 7 ust. 1 z dnia 26 stycznia 2007r. i czy w konsekwencji przysługiwały mu stosowne płatności ze środków publicznych. Te bowiem okoliczności były przedmiotem rozstrzygania organów administracji, a następnie sądowej oceny, w odrębnych postępowaniach.

W orzecznictwie wyrażone jest również stanowisko, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z dnia 15.11.2012 r., sygn. akt II GSK 518/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.11.2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1884/11; wyrok NSA z dnia 11.04.2013 r. sygn. akt II GSK 96/12). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił ów pogląd.

Z treści art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ARiMR wynika wprost, iż przedmiotem postępowania toczącego się przed organem administracji publicznej jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Skoro ustalenie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy następuje w drodze decyzji administracyjnej, to należy przyjąć, że postępowanie toczy się w oparciu o przepisy K.p.a. Tym samym ustalenie, czy przyznane rolnikowi uprzednio kwoty płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych przez organ w toku postępowania toczącego się w oparciu o K.p.a. na podstawie art. 29 ust. 1 ww. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 29.06.2012 r., sygn. akt II GSK 822/11). Jednocześnie – jak wyżej wskazano, jest to postępowanie toczące się niezależnie od ewentualnego postępowania w przedmiocie prawidłowości przyznania rolnikowi płatności, w tym postępowania w trybie wznowieniowym.

Oczywistym jest, że w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, czyli gdy organy administracji publicznej najpierw przeprowadziły w trybie wznowieniowym i zakończyły ostatecznymi decyzjami weryfikację decyzji dotychczasowych o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego odmawiając ich przyznania, ustalenia tych decyzji w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy są dla organów wiążące. Tym samym nie zachodzi potrzeba ponownego ustalania i oceny braku istnienia przesłanek do przyznania płatności, skoro decyzje o ich przyznaniu zostały ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego i orzeczono o odmowie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2008-2012.

Nadto zważyć przyjdzie, że w kontrolowanym postępowaniu organy dokonały ustaleń w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dowody, podtrzymując ocenę dowodów wyrażoną w decyzjach Kierownika Biura Powiatowego wydanych w trybie wznowienia. W aktach niniejszej sprawy znajdują się zarówno decyzje z dnia [...]2014 r. jak też cały materiał dowodowy, w oparciu o który organ doszedł do wniosku, iż skarżący nie był faktycznym posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności w latach 2008 – 2012. Zwrócić należy uwagę w szczególności na zeznania świadków nie potwierdzających faktycznego użytkowania rolniczego przedmiotowych gruntów przez skarżącego.

Niesporna pozostaje w sprawie łączna kwota środków publicznych z funduszy Unii Europejskiej i środków krajowych wypłaconych skarżącemu odpowiednio na podstawie decyzji Kierownika BP ARiMR z: [...]2008r. - [...] zł, z [...]2009 r. - [...]zł, z [...]2010 r. - [...] zł., z [...]2011 r. - [...] zł, z [...]2012 r. - [...] zł, jak również daty dokonania wypłaty płatności za poszczególne lata szczegółowo na rachunek bankowy skarżącego opisane w uzasadnieniach decyzji organów (tj. odpowiednio [...]2008r., [...]2009r., [...]2010r., [...]2011r. i [...]2012r.).

Zważyć przyjdzie, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zastosowania przywołany w zarzutach odwołania oraz skargi przepis art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, bowiem ów akt prawny został uchylony z dniem 7 maja 2004r. i po tej dacie zastosowanie wyłącznie do wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r.

Organy zasadnie wskazały uregulowania zawarte w art. 73 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz.Urz.UE L 141 str. 18 z późn.zm.) - z którego wynika, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki (ust. 1).

Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności (ust. 4).

Obowiązek zwrotu nie ma zastosowania także, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat (ust. 5).

Zasadnie również organ drugiej instancji wskazał, że powyższy przepis ma zastosowanie do wniosków pomocowych z lat 2008-2009. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L 316 str. 65 z późn.zm.), rozporządzenia (WE) nr 796/2004 utraciło moc z dniem 1 stycznia 2010r., jednakże stosuje się je nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r.

Z kolei kwestię odzyskiwania nienależnych płatności w rozporządzeniu (WE) nr 1122/2009 reguluje art. 80, który stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki, które nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowna stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot (ust. 1 i 2). W myśl ust. 3 art. 80, obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

Pojęcie "nienależnych" płatności użyte zarówno przez prawodawcę krajowego w ustawie o ARiMR jak i legislatora europejskiego w znajdujących bezpośrednie zastosowanie rozporządzeniach (WE) nr 796/2004 i nr 1122/2009 jest szerokie i wobec tego trzeba przyjąć, że obejmuje swym zakresem przedmiotowym różne przypadki nieuprawnionego pobrania środków publicznych z tytułu płatności rolnych. Przepisy art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR oraz art. 73 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 i art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowią samoistną, odrębną podstawę orzekania o zwrocie płatności rolnych, która niekoniecznie zatem musi w każdym przypadku wiązać się z eliminacją z obrotu prawnego decyzji przyznającej określoną płatność.

Priorytetem jest stworzenie i stosowanie procedur umożliwiających skuteczne i szybkie odzyskiwanie kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych przez beneficjentów funduszy. Zauważyć przy tym należy, że cytowane unormowania powołanego rozporządzenia nr 796/2004 - także co do dziesięcioletniego terminu przedawnienia obowiązku zwrotu środków w razie niezaistnienia dobrej wiary u beneficjenta - podlegają bezpośredniemu stosowaniu w każdym państwie Unii Europejskiej bez względu na odmienne regulacje proceduralne danego państwa członkowskiego.

Tym samym, nie budzi wątpliwości, że na podstawie ostatecznych decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR z dnia 16 i 17 lipca 2014r. podjętych w postępowaniu wznowieniowym, uchylających decyzje o przyznaniu płatności i odmawiających przyznania tych płatności za lata 2008-2012 z powodu niespełnienia ustawowej przesłanki, możliwe i konieczne było wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych przez skarżącego płatności w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

W ocenie Sądu, organy zgromadziły i wszechstronnie oceniły materiał dowodowy, na podstawie którego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w stopniu pozwalającym na ustalenie i zastosowanie prawidłowych norm prawa materialnego. W okolicznościach sprawy niezasadne okazały się zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, co do których wszakże skarżący nie wykazał aby miało to wpływ na wynik sprawy.

Zaakceptować również należy wskazaną przez organ w zaskarżonej decyzji wykładnię przepisów prawa materialnego, które zostały przez organy prawidłowo zastosowane w okolicznościach faktycznych sprawy. Organy bowiem zasadnie uznały, że nie zaistniały w okolicznościach sprawy wskazane i wyjaśnione przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranych przez skarżącego. Z pewnością bowiem do wypłaty środków publicznych nie doszło na skutek błędu organu lub innej władzy w sytuacji gdy decyzje o przyznaniu płatności zostały podjęte na podstawie wniosku rolnika, który obowiązany był zapoznać się z kryteriami i warunkami przyznawania danej pomocy (w tym, że płatność przysługuje do działek rolnych będących w posiadaniu rolnika) i poświadczył tę okoliczność składając wnioski pomocowe, zobowiązując się do poinformowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na nadmierne lub nienależne przyznanie płatności. We wnioskach tych za lata 2008-2012 skarżący ubiegał się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do działek rolnych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]. Zostało natomiast we wznowionym postępowaniu ustalone, że nie użytkował on rolniczo (nie był posiadaczem) znacznej części tych gruntów rolnych.

Zasadą, w świetle art. 73 rozporządzenia nr 796/2004 jest dziesięcioletni okres przedawnienia dla zwrotu nienależnie pobranych płatności, liczony od przyznania płatności do pierwszego powiadomienia o niezasadnym charakterze płatności, z wyjątkiem sytuacji gdy beneficjent działał w dobrej wierze. Oznacza to, że okoliczności dobrej wiary ustalające ten okres na cztery lata podnoszone przez zainteresowanego powinny być przez organ rozważone, w zakresie okresów dotyczących lat 2008-2009. To, czy w określonej sytuacji faktycznej występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Kwestia zaś właściwego określenia działania beneficjenta w dobrej lub w złej wierze wymaga wskazania, że obowiązujące przepisy prawa w tej mierze nie zawierają żadnych definicji. Pojęcia te wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie. Ich istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób według schematu o walorze bezwzględnym. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny, mniemając, że one istnieją, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania można w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest zaś ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Określenie dobrej lub złej wiary oparte jest więc na istnieniu mniemania, wiedzy o prawie, przy uwzględnieniu usprawiedliwionego błędu. Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności. Strona będąca w złej wierze nie wie o prawie, ale przyjąć należy, że wiedziałaby, gdyby się zachowała należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępowała rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego. Ocena okoliczności konkretnej sytuacji (np. co do uznania błędu za usprawiedliwiony) i zasadności postępowania z ogólnie przyjętymi normami postępowania powinna być poddana bardzo surowym i ostrym kryteriom (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11, z dnia 5 marca 2015 r. II GSK 21/14).

Sąd podziela także pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 3 kwietnia 2004 r., sygn. akt II GSK 113/13, zgodnie z którym treść powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że w okolicznościach w nim wskazanych dobrą wiarę powinien wykazać beneficjent, nie zaś organ. Organ jedynie ocenia okoliczności podane przez stronę.

Trafne jest zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie przyznanej płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli m.in.: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, (...); wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

W myśl art. 7 ust. 6 w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu.

Oznacza to, że decyzje administracyjne dotyczące przyznania bądź odmowy przyznania płatności bezpośrednich mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, czy rolnik jest czy nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego.

Zdaniem Sądu, rację mają organy twierdząc, że nie można uznać w okolicznościach niniejszej sprawy, aby składając wnioski o przyznanie płatności za lata 2008-2012 do wszystkich wskazanych w nich działek rolnych skarżący działał w dobrej wierze. Ubiegając się o płatności w roku 2008, 2009, 2010, 2011 i 2012 na ostatniej stronie każdego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, złożył podpis, m.in. pod oświadczeniem, iż znane są mu zasady przyznawania płatności. Słusznie organ odwoławczy w tym względzie wskazał, że dobrą wiarę uchyla już brak staranności; w złej wierze jest ten, kto zna rzeczywisty stan rzeczy albo nawet wprawdzie go nie zna, ale mógł się o nim przy dołożeniu należytych starań dowiedzieć. Skoro skarżący w momencie składania wniosków wiedział o prawnym wymogu posiadania - faktycznego (rolniczego) użytkowania gruntów, a przy dołożeniu należytych starań winien zorientować się, że rzeczywisty stan posiadania spornych działek rolnych (powierzenie ich użytkowania rolniczego osobie trzeciej) nie odpowiada temu wymogowi – nie można uznać, że pozostawał w dobrej wierze.

W świetle powyższych ustaleń, nie sposób przyjąć, że skarżący mógł działać w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że może on być beneficjentem płatności za lata 2008-2012, skoro znane mu były zasady przyznawania płatności, co skarżący potwierdził w treści wniosków o płatności. Tym samym żądanie zwrotu płatności za lata 2008-2012 objęte zaskarżoną decyzją jest w pełni uzasadnione.

W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organy zastosowały się bowiem do obowiązku działania na podstawie prawa oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie naruszając przy tym zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Z tych powodów Sąd nie stwierdził okoliczności, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.