Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 778/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2016 poz 1866
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - tekst jedn.
article: art. 33 par. 2 pkt 6 lit.c
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 139
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 02 czerwca 2022 r. nr NEP.906.16.1.4.2022 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz E. J. kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 778/22

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz. 735 z późn. zm.) w związku z przysługującym stronie prawem wynikającym z treści art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. 2022 poz. 479) uchylił i zmienił w części postanowienie [...] Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] r., nr [...]. Wskutek wydania zaskarżonego postanowienia nie został uwzględniony wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem E. J. dotyczącego poddania szczepieniom obowiązkowym córki skarżącej.

Córka skarżącej E. N. urodziła się [...] r.

W dniu [...] r. E. J. stawiła się z córką w [...] (dalej: [...]) celem kwalifikacji do szczepienia. Dziecko nie było szczepione od dnia urodzenia ze względu na decyzję matki. Lekarz medycyny K. D. odnotowała w Historii zdrowia i choroby pacjenta, iż według obowiązujących zasad kwalifikacji do szczepienia u E. N. brak jest przeciwwskazań do szczepień. Dziecko nie zostało jednak w tym dniu zaszczepione bowiem przed podaniem szczepionki E. J. zażądała przeprowadzenia testów alergologicznych / testów wykluczających, że dziecko nie jest uczulone na poszczególne składniki szczepionki. W związku z powyższym lekarz wykonujący badanie poinformowała skarżącą, że dla dobra dziecka właściwe będzie zasięgnięcie porady innego pediatry. Wystawiono skierowanie do poradni specjalistycznej – konsultacyjnej ds. szczepień.

W dniu [...] r. do skarżącej zostało skierowane upomnienie nr [...] dotyczące stawienia się z małoletnią E. N. celem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. poddania dziecka szczepieniu. W korespondencji pomiędzy stronami po wystawieniu upomnienia E. J. kwestionowała prawidłowość przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, m.in. ze względu na brak wydania skarżącej zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu. W odpowiedzi na pisma skarżącej m.in. w tej kwestii [...] Inspektor Sanitarny [...] kierował do E. J. dalsze wyjaśnienia i pisma przypominające o obowiązku szczepień ochronnych. W wyjaśnieniach tych podkreślał, że wszelkie procedury wymagane przepisami prawa zostały dokonane, a odmowa wykonania szczepienia u E. N. jest bezpodstawna. Stwierdził również, że zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym do szczepienia wydaje się na prośbę pacjenta.

W dniu [...] r. E. J. złożyła "Wniosek o zakończenie postępowania wierzyciela" skierowany do [...] Inspektora Sanitarnego w [...] Skarżąca wskazała we wniosku, iż obowiązek ustawowy poddania dziecka szczepieniu wykonała, bowiem stawiła się z dzieckiem do lekarza celem przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego do szczepienia. Badanie nie zostało jednak zdaniem skarżącej przeprowadzone, ponieważ wbrew żądaniu matki nie wykluczono ani jednego przeciwwskazania do podania szczepionki opisanego przez producenta tego preparatu. Ponadto skarżąca podniosła, iż przeprowadzone badanie kwalifikacyjnie nie zostało potwierdzone zaświadczeniem wydanym matce dziecka.

Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] r. zawiadomił E. J. o sposobie załatwienia skargi. Organ uznał skargę w części za zasadną, tj. w zakresie błędnej interpretacji dotyczącej obowiązku wystawienia przez lekarza zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym oraz w zakresie niepodjęcia przez [...] Inspektora Sanitarnego [...] wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy poprzez zaniechanie ustalenia, czy E. J. stawiła się w [...] Punkcie Szczepień.

W toku dalszego postępowania [...] Inspektor Sanitarny uzyskał informacje od [...], że rodzicom E. N. nie wydano zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym do szczepień. Ponadto organ ustalił, że rodzice E. N. nie zgłosili się do [...] Punktu Szczepień celem uzgodnienia indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych.

W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym stwierdzające brak szczepienia E. N. od urodzenia oraz konieczność ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień ze względu na dotychczasowe odmowy poddania dziecka szczepieniu wyrażane przez matkę dziecka. Zaświadczenie zostało wystawione z datą [...] r. na potwierdzenie przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego z dnia [...] r. o godz. [...] Zaświadczenie zostało przesłane przez lekarza do [...] Inspektora Sanitarnego [...] pismem z dnia [...] r. "w ramach czynności naprawczych". W piśmie tym znajduje się informacja o przesłaniu zaświadczenia z [...] r. listem poleconym również do E. J..

W następstwie powyższego [...] Inspektor Sanitarny w [...] wystawił wobec E. J. tytuł wykonawczy nr [...] z [...] r., dotyczący egzekucji obowiązku niepieniężnego, polegającego na poddaniu dziecka E. N. obowiązkowym szczepieniom wymaganym do wykonania do 18 miesiąca życia włącznie. Równocześnie [...] Inspektor Sanitarny w [...] wystąpił z wnioskiem z dnia [...] r. do Wojewody [...] o egzekucję świadczenia niepieniężnego opisanego w tytule wykonawczym. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na skarżącą grzywnę w kwocie [...]zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku opisanego w tytule wykonawczym oraz wezwał skarżącą do poddania dziecka E. N. szczepieniom obowiązkowym w terminie 90 dni od dnia otrzymania postanowienia.

W dniu [...] r. E. J. stawiła się w [...] Przychodni [...] celem wykonania szczepienia przeciwko WZW typu B. Z Historii zdrowia i choroby E. N. wynika, że E. J. zażądała wykluczenia nadwrażliwości dziecka na składniki szczepionki. Lekarz medycyny S. F. wydała matce dziecka skierowanie do poradni alergologicznej oraz odroczyła szczepienie do czasu wizyty u alergologa.

P. z dnia [...] r. E. J. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując, że nieuprawnione jest prowadzenie względem skarżącej postępowania egzekucyjnego, w tym nałożenie grzywny celem wykonania obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, ponieważ skarżąca stawiła się z dzieckiem na badanie kwalifikujące do szczepienia w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. w [...] Przychodni w [...] W związku z powyższym skarżąca uznała nałożony na nią obowiązek za wykonany. Skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. Skarżąca podała, że lekarz wykonujący badanie rozpoczął procedurę kwalifikacyjną, jednak wobec braku możliwości wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, czego żądała matka dziecka, skierował małoletnią E. N. do poradni kardiologicznej oraz poradni alergologicznej. Zdaniem skarżącej świadczy to o odroczeniu obowiązkowego szczepienia ochronnego E. N. na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy o chorobach zakaźnych. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, iż w tytule wykonawczym błędnie określono osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazując skarżącą, bowiem E. J. jest wyłącznie przedstawicielem ustawowym zobowiązanej małoletniej E. N..

Również w dniu [...] r. E. J. złożyła do Wojewody [...] wniosek o umorzenie postępowania i umorzenie nałożonej grzywny.

W toku postępowania [...] Inspektor Sanitarny w [...] uzyskał oświadczenie [...], iż w dniu [...] r. lekarz odroczył szczepienie małoletniej E. N. do czasu wizyty u alergologa.

Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Inspektor Sanitarny w [...] częściowo uwzględnił zarzuty E. J. względem wystawionego tytułu wykonawczego poprzez stwierdzenie, że obowiązek nałożony tytułem wykonawczym jest niewymagalny i w związku z tym organ złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Pozostałe zarzuty skarżącej nie zostały uwzględnione.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. J. pismem z dnia [...] r. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozpoznając zażalenie Inspektor Sanitarny zwrócił się do organu I instancji o wyjaśnienie zapisów w Historii zdrowia i choroby E. N. odnośnie wizyty w dniu [...] r. W odpowiedzi [...] Inspektor Sanitarny w [...] wyjaśnił, że w dniu [...] r. lekarz przeprowadzający badanie nie stwierdził przeciwwskazań do szczepienia a skierowanie do poradni specjalistycznych wydał pod presją matki dziecka. Powyższe zostało potwierdzone oświadczeniem lekarza S. F..

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił i zmienił w części postanowienie [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r., nr [...], jednak nie z przyczyn podnoszonych przez E. J.. Wskutek wydania postanowienia w dniu [...] r. przez Inspektor Sanitarny nie zostało umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone względem E. J. dotyczące poddania szczepieniom obowiązkowym córki skarżącej, a ponadto została stwierdzona wymagalność obowiązku E. J. oraz brak podstaw do skierowania do Wojewody [...] wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Uzasadniając swoje stanowisko organ podkreślił, że w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., wierzyciel w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący określił podstawę prawną i treść obowiązku do spełnienia. Odnośnie zarzutów dotyczących niewykluczenia przez lekarza przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych organ II instancji wskazał, że do obowiązków lekarza, zgodnie z jego kompetencjami, należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z indywidualnego punktu widzenia pacjenta. Żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzania testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w preparatach szczepionkowych. Brak jest również podstawy prawnej do uzależniania zgody na wykonanie szczepienia od wypisania przez lekarza zaświadczenia o braku przeciwwskazań do szczepienia, czy też złożenia przez lekarza pisemnego oświadczenia o gwarancji braku możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych lub skierowania do specjalisty. W kwestii zarzutów odnoszących się do prawidłowości przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego oraz wystawionego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, Inspektor Sanitarny podkreślił, że niekwestionowane jest przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego do szczepień, na które matka stawiła się wraz z E. N.. Odnośnie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym to, zdaniem organu, Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. 2020 poz. 666 z późn. zm.), nie reguluje w sposób szczególny zasad postępowania z dokumentem w postaci zaświadczenia, jednak z treści § 2 ust. 4 pkt 9 rozporządzenia wynika, iż każde zaświadczenie wystawiane w efekcie przeprowadzenia badania czy udzielenia innego świadczenia zdrowotnego stanowi dokumentację medyczną zewnętrzną, czyli przeznaczoną dla pacjenta. Tym samym w przypadku wystawienia zaświadczenia dokument ten otrzymuje pacjent (przedstawiciel ustawowy pacjenta – w przypadku małoletniego). Ponadto zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia, w dokumentacji medycznej pacjenta dokonuje się wpisu o wydaniu dokumentacji oraz zamieszcza się adres repozytorium, pod którym znajduje się wydana dokumentacja lub załącza się cyfrowe odwzorowanie tej dokumentacji w postaci papierowej. W przypadku prowadzenia dokumentacji w postaci papierowej załącza się kopię lub dokładny opis wydanej dokumentacji.

Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że w toku postępowania [...] Inspektor Sanitarny w [...] podjął działania naprawcze w związku z niewystawieniem przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym u dziecka E. N.. W konsekwencji w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] r. wystawione na podstawie dokumentacji medycznej dziecka E. N. o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym w dniu [...] r. o godz. [...]. Zaświadczenie to zostało przekazane skarżącej listem poleconym. Zdaniem organu II instancji żaden przepis prawa nie wskazuje na bezwzględny termin przekazania stronie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym. W związku z tym obowiązek poddania szczepieniom ochronnym dziecka E. N. nie przestał być aktualny z uwagi na doręczenie stronie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym w późniejszym terminie. Organ podkreślił, że obowiązek poddania dziecka E. N. szczepieniom ochronnym istnieje, a ewentualne nieprawidłowe (według E. J.) wykonanie badania i przekazanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie uchyliło wymagalności tego obowiązku. Organ stwierdził również, że w aktach sprawy brak potwierdzenia skutecznego odroczenia szczepień, bowiem podczas obydwu wizyt matki z E. N. na badaniach kwalifikujących lekarze stwierdzili brak przeciwwskazań do szczepień. Mając powyższe na uwadze organ II instancji nie znalazł podstaw do skierowania wniosku do wniosku do Wojewody [...] o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Na wyżej wymienione postanowienie E. J. w dniu [...] r. złożyła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W złożonej skardze, strona zaskarża w całości postanowienie Inspektor Sanitarny zarzucając mu naruszenie przepisów: ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.), ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a), Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z cytowanej ustawy wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się innych niż podniesione w zarzutach skargi uchybień, które musiały skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Z akt sprawy wynika, że wierzyciel wystawił w dniu [...] r. upomnienie nr [...]. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r. Skarżąca pismem z dnia [...] r. zgłosiła "zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", zaś kolejnym pismem z dnia [...] r. złożyła wniosek o umorzenie postępowania i umorzenie nałożonej grzywny. W pismach tych skarżąca kwestionowała zasadność i wymagalność wystawionego przeciwko niej tytułu wykonawczego.

Wierzyciel - [...] Inspektor Sanitarny w [...] - postanowieniem z dnia [...] r. częściowo uwzględnił zarzuty E. J. względem wystawionego tytułu wykonawczego poprzez stwierdzenie, że obowiązek nałożony tytułem wykonawczym jest niewymagalny i w związku z tym organ złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Brak wymagalności organ uzasadniał wystawieniem w dniu [...] r. dla E. N. skierowania do poradni alergologicznej celem wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. J. pismem z dnia [...] r. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił i zmienił w części postanowienie [...] Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] r., nr [...], jednak nie z przyczyn podnoszonych przez E. J.. Wskutek wydania postanowienia w dniu [...] r. przez Inspektor Sanitarny nie zostało umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone względem E. J. dotyczące poddania szczepieniom obowiązkowym córki skarżącej, a ponadto została stwierdzona wymagalność obowiązku E. J. oraz brak podstaw do skierowania do Wojewody [...] wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę, że skarżąca E. J. zarówno na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jak i po wystawieniu tytułu wykonawczego z dnia [...] r., podnosiła istotną zdaniem Sądu okoliczność, iż badanie kwalifikacyjne do szczepienia, któremu E. N. została poddana dwukrotnie tj. [...] r. oraz [...] r., nie zostało zakończone wydaniem matce dziecka zaświadczenia o przeprowadzeniu badania.

Sąd wskazuje, iż art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845 z późn. zm., dalej: ustawa o chorobach zakaźnych) stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania tego zabiegu. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (ust. 4). Stosownie do art. 17 ust. 3 obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu. Zgodnie z normatywnym wzorem tego zaświadczenia określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 753 z późn. zm.) lekarz dokonujący badania zaświadcza w nim między innymi, czy stwierdzono przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego dające podstawy do odroczenia wykonania szczepienia do wskazanego przez niego dnia, względnie do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia, które wiąże się ze skierowaniem na konsultację specjalistyczną do poradni. Zdaniem Sądu treść zaświadczenia wskazującego na istnienie bądź nieistnienie przeciwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, mogła rzutować na ocenę wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co mogło z kolei mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Tymczasem zaświadczenie dotyczące wizyty u lekarza w dniu [...] r. zostało przesłane do E. J. listem poleconym w październiku 2021 r.

W związku z jednoznaczną treścią powyżej przywołanych przepisów nie zasługuje na aprobatę stanowisko Inspektor Sanitarny jakoby żaden przepis prawa nie wskazywał na bezwzględny termin przekazania stronie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym. Skoro bowiem art. 17 ust. 3 ustawy o chorobach zakaźnych stanowi, że wydane zaświadczenie jest ważne wyłącznie przez 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu to za nieprawidłowe należy uznać wystawienie zaświadczenia w dniu [...] r. odnośnie wizyty lekarskiej, która odbyła się [...] r. Okres czasu, który upłynął pomiędzy datą badania a datą wystawienia zaświadczenia powoduje, iż dokument z dnia [...] r. nie stanowi zaświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o chorobach zakaźnych. W konsekwencji stwierdzić należy, że przed wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. oraz w toku postępowania egzekucyjnego nie zostały wykonane obowiązki lekarza wskazane w art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o chorobach zakaźnych w sposób określony w tych przepisach.

Wydając zaskarżone postanowienie z [...] r., Inspektor Sanitarny błędnie ocenił okoliczność, że skarżąca zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym otrzymała w październiku 2021 r. oraz nie dokonał oceny czy ta okoliczność miała wpływ na wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Przeprowadzenie oceny powyższych kwestii jest istotne dla prawidłowego rozpoznania przez organ zarzutów wniesionych przez skarżącą. Organ II instancji winien rozważyć powyższe zagadnienia w związku z brzmieniem art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., który stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku.

Sąd podkreśla przy tym, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy oraz jej rozstrzygnięcie, w ramach czego następuje równolegle kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (art. 15, art. 138 k.p.a.). Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3400/19). Obowiązkom tym organ odwoławczy rozpatrujący wniesione zażalenie uchybił. Rozpatrując złożone zażalenie Inspektor Sanitarny winien uwzględnić właściwy stan prawny sprawy, a przy tym nie ograniczać się wyłącznie do polemiki z argumentacją strony zawartą w zażaleniu, lecz orzekać o całokształcie sprawy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Równocześnie organ jest zobowiązany prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Za sprzeczne z powyższymi zasadami postępowania administracyjnego uznać należy brak konsekwencji organu II instancji przy ocenie istotności wydania matce dziecka zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym. Skoro bowiem Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] r. uznał skargę E. J. w części za zasadną poprzez stwierdzenie, że zaświadczenie powinno być wystawione przez lekarza każdorazowo po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym do szczepienia to konsekwentnie organ winien dążyć do przeprowadzenia kwalifikacji do szczepienia w całości zgodnie z przepisami art. 17 ust. 2 – 5 ustawy o chorobach zakaźnych. Tymczasem działania naprawcze podjęte (w dalszym postępowaniu po częściowym uwzględnieniu skargi w dniu [...] r.) przez [...] Inspektora Sanitarnego zostały ocenione przez organ II instancji jako prawidłowe, mimo, że wystawione [...] r. zaświadczenie dotyczyło wizyty z [...] r. Mając na uwadze treść art. 17 ust. 3 i ust. 4 ustawy o chorobach zakaźnych zaświadczenie z [...] r. nie mogło stanowić podstawy poddania dziecka szczepieniu w dacie jego wystawienia.

Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga również zasada wynikająca z art. 139 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 24 maja 2022 r., II SA/Lu 114/22, iż zakaz orzekania na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa obrony strony. Tworzy swobodę realizowania przyznanego prawa do odwołania się od decyzji organu pierwszej instancji. Zatem istotą zawartego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius jest stworzenie stronie odwołującej się gwarancji procesowych, że w wyniku złożenia odwołania jej sytuacja prawna nie ulegnie pogorszeniu, bowiem organ odwoławczy może bądź utrzymać w mocy decyzję dotychczasową, bądź też zmienić ją na decyzję bardziej korzystną dla strony, która składa odwołanie. Nie może zaś wydać decyzji mniej korzystnej dla strony odwołującej się niż decyzja dotychczasowa. Tymczasem organ II instancji nie sprostał opisanym powyżej zasadom postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu, stosownie do postanowień art. 153 p.p.s.a.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ rozstrzygnie sprawę respektując stanowisko i zapatrywania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ rozpozna zarzut braku wymagalności obowiązku nałożonego na skarżącą w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi uiszczony w kwocie [...]zł.