Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 997/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA ( del.) Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie: NSA (del.) Alina Paluch WSA Elżbieta Kremer Protokolant: Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2004 r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] C. S.A. w [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 27 kwietnia 2001 r nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej uznania za dłużnika Agencji Celnej -Przedsiębiorstwa C. [...] S.A. w [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych [...] groszy).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2000 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] uznał zgłoszenie celne SAD E [...] z dnia [...] 2000 r za nieprawidłowe z uwagi na niewłaściwą pozycję taryfy celnej towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł. Organ celny orzekł m.in., że na podstawie art.209 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) dłużnikami solidarnie zobowiązanymi do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego są: Firma "[...]" Spółka z o.o. w [...] oraz Agencja Celna - Przedsiębiorstwo [...] C. [...] S.A. w [...].

Agencja celna złożyła odwołanie od w/w decyzji w części dotyczącej uznania jej za dłużnika wskazując, iż Dyrektor Urzędu Celnego w [...] wszczynając postępowanie celne w sprawie zastosowania niewłaściwej stawki celnej w w/w zgłoszeniu celnym nie zawiadomił jej o podjętych czynnościach, czym automatycznie wykluczył udział Agencji celnej z dalszego postępowania, dlatego bezpodstawne jest uznanie Agencji za dłużnika.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...] decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy uznał zarzuty Agencji celnej za niezasadne. Organ odwoławczy stwierdził, że należy mieć na uwadze art.209 § 3 Kodeksu celnego, zgodnie z którym dłużnikiem jest zgłaszający. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art.253 § l pkt.2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru procedurą, o której mowa w § l, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobranie w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników, przy czym - w ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł - należy mieć na uwadze art.258 § l Kodeksu celnego, który stanowi, iż agencja celna ponosi pełną odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie kwot długów celnych lub innych opłat, jakie powstały na skutek nieprawidłowego lub nieterminowego dokonania lub niewykonania czynności, do których została upoważniona agencja celna.

W niniejszej sprawie działająca z upoważnienia Firmy "[...]" Spółka z o.o. Agencja celna bez wątpienia nie zachowała należytej staranności przy sporządzaniu zgłoszenia celnego, co spowodowało pobranie należności celnych przywozowych w kwocie niższej niż prawnie należna.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, iż nie została powiadomiona o podjętych czynnościach, co spowodowało automatyczne jej wykluczenie z dalszego postępowania i stwierdził, że wprawdzie Agencja celna nie otrzymała postanowienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, ale została poinformowana o toczącym się postępowaniu pismem z dnia [...] 2000 r.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżąca powtórzyła dotychczasowe zarzuty, a dodatkowo podniosła, iż działała w charakterze przedstawiciela bezpośredniego w/w Firmy "[...]" spółka z o.o. Zgodnie z art.253 § l Kodeksu celnego przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu i na rzecz innej osoby. W niniejszej sprawie skarżąca działała w imieniu i na rzecz w/w Firmy.

Organ I instancji jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazał art.209 § 3 Kodeksu celnego, który stanowi, iż dłużnikiem jest zgłaszający. Definicja "zgłaszającego" zawarta w art.3 § l pkt.23 Kodeksu celnego wyklucza uznanie, iż skarżąca może być dłużnikiem.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż skarżąca działała na podstawie umowy zlecenia zawartej z importerem towaru jako jego przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art.253 § l Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią tego przepisu przedstawiciel bezpośredni działa "w imieniu i na rzecz innej osoby". Oznacza to, że agencja celna działa w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej; w rozpatrywanej sprawie tą osobą jest Firma "[...]" spółka z o.o. w [...]. Zgłoszenie celne dokonane w granicach umocowania, którego zakres określała umowa zlecenia, pociąga za sobą skutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego.

Organy celne jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazały art.209 § 3 Kodeksu celnego i art.258 § l tej ustawy. Stanowisko takie należy uznać za nie zgodne z prawem.

Art.209 § 3 w/w ustawy stanowi, że :

1. Dłużnikiem jest zgłaszający.

2. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art.253 § 1 pkt.2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne.

3. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie procedurą, o której mowa w § 1, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników.

W zdaniu pierwszym przytoczonego przepisu ustawodawca określił zasadę, że dłużnikiem długu celnego w przywozie jest zgłaszający. Pojęcie "zgłaszającego" zostało zdefiniowane w art.3 § l pkt.23 Kodeksu celnego i oznacza osobę, która dokonuje zgłoszenia celnego:

a) we własnym imieniu i na swoją rzecz

b) we własnym imieniu na cudzą rzecz

c) albo osobę, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego.

Skarżąca działająca jako przedstawiciel bezpośredni, a więc podejmujący czynności prawne "w imieniu i na rzecz innej osoby" nie mieści się w żadnej z przytoczonych kategorii podmiotów. Oczywistym zatem jest, że skarżąca nie może być uznana za zgłaszającego, a tym samym za dłużnika w świetle art.209 § 3 Kodeksu celnego w związku z art.3 § l pkt.23 tej ustawy.

Przesłanka określona w zdaniu drugim omawianego art.209 § 3 ustawy nie ma zastosowania do skarżącej, gdyż dotyczy przedstawicielstwa pośredniego.

Natomiast przesłanka określona w zdaniu trzecim dotyczy osób, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. Osoby te zostają uznane za dłużników. Z akt sprawy wynika, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o dane dostarczone przez Firmę "[...]" Spółka z o.o. w [...]. Analiza art.209 § 3 Kodeksu celnego tj. przepisu, na podstawie którego organy celne uznały skarżącą za dłużnika prowadzi do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w tym przepisie, a zatem nie mógł on stanowić podstawę rozstrzygnięć tych organów skierowanych do Agencji Celnej - Przedsiębiorstwa [...] C. [...][...].

Wbrew stanowisku Prezesa Głównego Urzędu Ceł wyrażonego w zaskarżonej decyzji, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art.258 § l Kodeksu celnego. Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem wymiaru należności celnych, a nie określenia odpowiedzialności za dług celny. Art.258 § l Kodeksu celnego odnosi się do sytuacji związanej z odpowiedzialnością majątkową agencji celnej za pokrycie długu celnego, natomiast art.209 § 3 tej ustawy dotyczy sytuacji związanej z powstaniem długu celnego. Wskazane przepisy regulują odmienne stany prawne. Istnieją zasadnicze różnice w odpowiedzialności dłużnika (zgłaszającego) wobec wierzyciela (organu celnego) i gwaranta (agencja celna) wobec beneficjenta (organ celny).

Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § l pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.209 tej ustawy.