Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 86/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235-1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] listopada 2010 r, nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., który po rozpatrzeniu odwołania z dnia 9 kwietnia 2010r. [...] Sp. z o.o. w W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], znak [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1 w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), dalej: rozporządzenie) u I. G. chorób zawodowych określonych.

Z akt sprawy wynika, że, że I. G. pracowała kolejno w:

- W. Kopalniach Węgla Kamiennego w W. (od 22 listopada 1977 r. do 30 czerwca 1978 r.) jako stażysta,

- "[...]" CZSS w Oddziale Wojewódzkim w W. (od 6 października 1978 r. do 31 sierpnia 1984 r.) jako referent,

- W. Kopalniach Węgla Kamiennego w W. (od 23 sierpnia 1984 r. do 30 września 1990 r.) jako laborant,

- "[...]" Spółka z o.o. w W. (od 1 czerwca 1993 r. do 31 maja 1996 r.) jako próbobiorca węgla,

- "[...]" Hurtowni Art. Przemysłowych w W. (od 2 maja 1997 r. do 31 stycznia 1998 r.) jako obsługa komputera,

- w "[...]" Export-Import J. R. w W. - od 1 stycznia 1999 r. do 31 stycznia 1999 r. jako obsługa komputera (umowa zlecenie), - od 1 lutego 1999 r. do 28 lutego 1999 r. jako obsługa komputera (umowa zlecenie),

- Fabryce Porcelany "[...]" Sp, z o.o. w W. (od 5 maja 2000 r. do 1 czerwca 2000 r.) jako formierz ceramiki-odlewnik, w Przedsiębiorstwie Handlowym "[...]" w L. (od 3 lipca 2000 r. do 30 czerwca 2001 r.) jako przedstawiciel handlowy,

- Zakładach Mięsnych Sp. z o.o. T. w Z. (od 17 czerwca 2002 r. do 30 września 2002 r.) jako fakturzystka w hurtowni,

- [...] W. sp. z o.o. w W. (od 29 sierpnia 2005 r. do 28 lutego 2006 r.) odbywała staż przygotowawczy do zawodu na podstawie skierowania przez Powiatowy Urząd Pracy w W. (od 1 marca 2006 r. do 13 grudnia 2008 r.) jako operator wydziału montażu,

- od grudnia 2008 r. bezrobotna.

Dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wykazało, że I. G. pracując w "[...] W." wykonywała monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu.

Postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej u I. G. wszczęte zostało przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. dnia 23 lipca 2009 r.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. w dniu [...] lutego 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1).Na podstawie wyników przeprowadzonych badań swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "...konsultujący ortopeda potwierdził rozpoznanie przewlekłego zapalenia ścięgna prostownika długiego kciuka prawego. Mając na uwadze sposób wykonywania pracy mający wpływ na układ ruchu oraz udokumentowane objawy chorobowe pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej."

Na podstawie ww. opinii jednostki orzeczniczej oraz w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uznał chorobę zawodową - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1) u I. G.

Od decyzji tej spółka złożył odwołanie podnosząc, że czynności zawodowe wykonywane przez zainteresowaną w zakładzie nie obciążały kończyn górnych w stawach nadgarstkowych a zatem nie mogły spowodować choroby zawodowej u I. G. Do odwołania załączona została "Ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych Fiat i Varios 5D"

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, dnia 30 kwietnia 2010 r. zwrócił się do I. G. o rozważenie możliwości wyjazdu na badania do Instytutu Medycyny Pracy, celem wydania ostatecznej opinii w rozpatrywanej sprawie. W odpowiedzi I. G. pismem z dnia 15 maja 2010 r. wyraziła zgodę na badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.

W związku z powyższym, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny 28 maja 2010 r. zwrócił się do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. o skierowanie zainteresowanej do Instytutu Medycy Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. celem wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego w powyższej sprawie.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] września 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1). Na podstawie wyników przeprowadzonych badań swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "... W trakcie aktualnej hospitalizacji konsultujący pacjentkę specjalista ortopeda w badaniu klinicznym stwierdził symetryczne obrysy obu rąk i nadgarstków, bez zaników mięśniowych i obrzęków oraz bolesność ścięgna i mięśnia prostownika kciuka prawego w czasie badania palpacyjnego. Na zdjęciu RTG nadgarstków opisywano pseudotorbielowate przejaśnienia w kości łódeczkowej nadgarstka prawego, części kostne rąk o cechach osteoporozy podstawowej oraz nieco przewężone szpary stawów międzypaliczkowych, zwłaszcza dalszych. Biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego i udostępnionej dokumentacji medycznej z dotychczasowego leczenia, wyniki konsultacji ortopedycznej i badań przeprowadzonych w trakcie hospitalizacji w tut. Instytucie oraz potwierdzone przez Państwowego Inspektora Sanitarnego narażenie zawodowe można z przeważającym prawdopodobieństwem rozpoznać u badanej przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia pochewki ścięgna mięśnia prostownika kciuka prawego."

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie zgromadzonej dokumentacji dotyczącej choroby zawodowej podał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, trzy warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.

W przypadku I. G. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe narażona była na nadmierne obciążenie kończyn górnych w stawach nadgarstkowych. Odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, że placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych:

- D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W.,

- Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.,

były zgodne co do faktu, iż dane wywiadu chorobowego, zgromadzona dokumentacja medyczna, wyniki przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz konsultacji ortopedycznych i neurologicznych a także sposób wykonywania pracy dają podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.

Odnosząc się do załączonej do odwołania "Oceny obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych Fiat i Varios 5D" zaznaczyć należy, że Instytut Medycyny Pracy w Ł. dokonał oceny opracowania dotyczącego innej sprawy choroby zawodowej, wprawdzie ocena ta dotyczyła linii półautomatycznych ABCD i Fiat, jednakże charakter pracy na tych liniach jest niemalże identyczny i w ocenie ww. Instytutu sposób wykonywania pracy powoduje przeciążenia układu ruchu.

Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych I i II stopnia poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia zainteresowanej oraz analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz obszernie umotywowane.

W związku z powyższym D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji I instancji.

W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa:

a) Materialnego:

- art. 235¹ k.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że choroba ma charakter choroby zawodowej,

- § 8 ust. 2 rozporządzenia przez niepodjęcie wymaganych prawem działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego wydania decyzji w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej. Strona skarżący zarzuciła także, że organ odwołał się do wydanej na potrzeby innego postępowania oceny Instytutu Medycyny Pracy w Ł., która nie stanowiła dowodu w niniejszej sprawie, samo zaś powołanie się na ustalenia D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. uznać należy za niewystarczające.

b) postępowania:

- art. 77 k.p.a. § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez "bezprawne" pominięcie złożonej przez skarżącą oceny obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych Fiat i Varios 5D, przekroczenie przez organ granic prawa do swobodnej oceny dowodów i wydania rozstrzygnięcia wbrew treści dowodu w- postaci oceny obciążenia fizycznego praca operatorów na liniach półautomatycznych Fiat i Varios 5D,

- art. 81 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odwołanie się do niesprecyzowanej oceny Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z pominięciem uprawnienia pozwanej do zapoznania się z jego treścią i złożenia kolejnych wniosków dowodowych,

- art. 73 § 1 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej zapoznania się z aktami sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej.

Odnosząc się do zarzutów skargi D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wyjaśnia, że dokonał oceny mocy dowodowej zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w ocenie organu jest on pełny i wystarczający do wydania decyzji administracyjnej w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem organu, zostały spełnione warunki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że zainteresowana wykonując swoje obowiązki zawodowe narażona była na nadmierne obciążenie kończyn górnych w stawach nadgarstkowych. Odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, iż placówki służby zdrowia uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych: D. Wojewódzki-Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. były zgodne co do faktu, że dane wywiadu chorobowego, zgromadzona dokumentacja medyczna, wyniki przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz konsultacji ortopedycznych i neurologicznych a także sposób wykonywania pracy dają podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.

Zdaniem organu związek przyczynowo-skutkowy potwierdzony został przez jednostki orzecznicze stosownymi orzeczeniem lekarskim o rozpoznaniu w/w choroby zawodowej. Odnośnie opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. dotyczącej opracowania Spółki załączonego do odwołania: "Oceny obciążenia fizycznego praca operatorów na liniach półautomatycznych Fiat i Varios 5D" wskazać, że ocena ta dotyczyła linii półautomatycznych ABCD i Fiat. jednakże charakter pracy na tych liniach jest niemalże identyczny (opracowania różnią się jedynie informacjami dot. pracownika i nazwą linii) i w ocenie ww. Instytutu sposób wykonywania pracy powoduje przeciążenia układu ruchu. Odnośnie ustaleń D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. organ podkreślił, że orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S, wydane zastało w oparciu o całość, zgromadzonej w sprawie dokumentacji, zatem także w oparciu o ww. opracowanie. Orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia jest ostateczne i nie przysługuje od niego prawo złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownych badań. Zgodnie z orzecznictwem Sądu opinie i orzeczenia lekarskie jednostek upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego a organ prowadzący postępowanie jest związany tymi opiniami. Dlatego rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić w drodze orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawione jednostki orzecznicze i w oparciu o ocenę narażania zawodowego.

Ponadto organ dodał, że podjął wszelkie konieczne i możliwe czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego - zgodnie z art. 7 k.p.a., tj. przeprowadzona została wnikliwa ocena narażenia zawodowego w oparciu o wywiad przeprowadzony bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (zgodnie z § 6 pkt 4 rozporządzenia). Wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez organ I instancji wykazały, że zainteresowana podczas wykonywania obowiązków zawodowych wykonywała monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu. Wprawdzie pracodawca w karcie charakterystyki narażenia zawodowego podał, że charakter pracy zainteresowanej nie stwarza ryzyka wystąpienia czynnika mogącego stanowić przyczynę choroby zawodowej, jednakże zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia oraz art. 80 k.p.a., to organ ocenia na podstawie całokształtu informacji zawartych w zgromadzonej dokumentacji, czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie organ przyjął, że I. G. wykonując swoje obowiązki zawodowe była narażona wykonywała monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu. Organ wskazał także, że jednostki orzecznicze (DWOMP we W. Oddział w W., IMPiZS w S. a także IMP w Łodzi) uznały związek przyczynowo-skutkowy. Zdaniem organu, zarzut strony dotyczący "bezprawnego" pominięcia ww. opracowania, zdaniem organu nie zasługuje na uznanie albowiem powyższe opracowanie przesłane zostało do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia w S., który w oparciu o wyniki badań zainteresowanej, całość zgromadzonej dokumentacji (w tym ww. opracowanie) wydał orzeczenie lekarskie w powyższej sprawie. Odnośnie pominięcia uprawnienia do zapoznania się z treścią oceny IMP w Ł. i złożenia kolejnych wniosków dowodowych zaznaczyć należy, że zakład pracy przed wydaniem decyzji został skutecznie poinformowany o zebranym materiale dowodowym, miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Powyższe zawiadomienie ww. zakład pracy odebrał dnia 10 listopada 2010 r., a zatem dnia 24 listopada 2010 r. upłynął termin uprawniający do ww. czynności. Dnia 30 listopada 2010 r. wydana została decyzja w sprawie choroby zawodowej .. Mimo przysługujących uprawnień do wypowiedzenia się w niniejszej sprawie, skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia. Dopiero po wydaniu kwestionowanej decyzji, pełnomocnik strony pismem z dnia 29 listopada 2010 r. (data wpływu do WSSE we W, 2 grudnia 2010 r.) złożył wniosek o wydanie kopii akt sprawy, motywując go koniecznością zapoznania się z ich treścią. Organ powyższy wniosek uznał za nieuzasadniony albowiem zgodnie z treścią art. 73 k.p.a. strona postępowania administracyjnego ma prawo do przeglądania akt sprawy administracyjnej i uzyskania odpisów dokumentów w nich się znajdujących. Zakres tego prawa może być ograniczony, a realizować je można tylko na podstawie zezwolenia organu administracyjnego i to z zachowaniem pełnego bezpieczeństwa udostępnionych akt. W prawie do przeglądania akt mieści się zapoznanie się z treścią wszystkich dokumentów oraz utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez ich notowanie lub wykonywanie odpisów. W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń w przepisie art. 73 § 1 k.p.a. Uzyskanie natomiast uwierzytelnionych odpisów, a uwzględniając nowe techniki potwierdzonych kopii kserograficznych lub wydruków komputerowych pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego ponieważ powstają wtedy nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem. Z tego też względu przepis art. 73 § 2 k.p.a. odnośnie uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy stawia wymaganie wykazania przez stronę ważnego interesu w uzyskaniu tego dokumentu. Zważywszy na fakt, że pełnomocnik strony miał prawo do wglądu do akt sprawy w każdym stadium postępowania i zapoznania się z ich treścią, jak również miał prawo utrwalać na własny użytek wiadomości zawarte w aktach sprawy przez ich notowanie lub wykonanie odpisów, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, że pełnomocnik nie wykazał ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych kserokopii akt przedmiotowej sprawy choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). o rozpoznaniu choroby zawodowej -

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia z dnia 31 marca 2010 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie

W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu jest więc ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Postępowanie organów w tym zakresie reguluje wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Powracając na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający zasadnie przyjąć, że skarżąca podczas zatrudnienia pracowała w warunkach stwarzających ryzyko narażenia na nadmierne obciążenie kończyn górnych w stawach nadgarstkowych tj. powstania choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: (przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1 rozporządzenia))

Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną. Nie ulega więc wątpliwości, że orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione specjalistyczne jednostki diagnostyczne na podstawie przeprowadzonych badań oraz analizy dokumentacji medycznej skarżącego..

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).

Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), należało uznać, że organ, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę. W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione.

Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy zauważa się, że jednostki orzecznicze, rozpoznały u I. G. schorzenia spełniające określone w wykazie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze.

Jednocześnie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że czynniki szkodliwe występowały w środowisku jej pracy. Przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać przeto za spełnione.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postępowanie organu zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a. jak i przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia. Organy inspekcji sanitarnej dokonały bowiem ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób przekonywujący.

Odpowiadając na stanowisko zaprezentowane w skardze należy podkreślić, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Nie ustala też odpowiedzialności pracodawcy za ewentualne skutki szkodliwych warunków pracy. Cytując tu stanowisko przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2008r. sygn. akt IV SA/Gl 1239/07 publ. LEX nr 515281 wyjaśnić trzeba także, że doręczenie decyzji zakładowi pracy zgodnie § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych należy odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 czerwca 1994 r., II PZP 4/94 (OSNAPiUS 1994 nr 11, poz. 170), Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że sąd pracy rozpoznając roszczenia z tytułu rozstroju zdrowia spowodowanego chorobą zawodową zgłoszone na podstawie przepisów prawa cywilnego nie jest związany stanowiskiem zaprezentowanym w postępowaniu administracyjnym.

Jak wyżej zaznacza się, przedmiotem prowadzonej przez organ sprawy było stwierdzenie choroby zawodowej u pracownika, a nie ustalanie, w którym z zakładów pracy to nastąpiło. Spółka jest byłym pracodawcą strony i w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego jak i następnie sądowoadministracyjnego stron tych nie wiązał żaden stosunek prawny. Wobec tego przede wszystkim trzeba zauważyć, że w poprzednim okresie, tj. pod rządami ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) interes prawny pracodawców (zakładów pracy) w uczestniczeniu w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej wyrażał się w tym, że byli oni zobowiązani do wypłaty jednorazowych odszkodowań poszkodowanym pracownikom, niezależnie od świadczeń wypłacanych z tego tytułu przez ZUS. Ten system świadczeń ustąpił jednak obecnej regulacji zawartej w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), zgodnie z którą wyłącznie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługują świadczenia z tytułu choroby zawodowej. W rezultacie doszło do zerwania z obowiązującym poprzednio dualizmem podmiotów zobowiązanych do wypłaty jednorazowych odszkodowań dla poszkodowanych pracowników. Wobec tego, że pracodawca nie jest już zobowiązany do wypłacenia pracownikowi jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, odpadła materialnoprawna podstawa do udziału byłego pracodawcy w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej. Za taką materialnoprawną podstawę nie może być uważany przepis art. 444 k.c., na podstawie którego pracownik mógłby ewentualnie dochodzić od pracodawcy (względnie wszystkich pracodawców, u których był zatrudniony) renty uzupełniającej. Jest to kwestia odpowiedzialności cywilnoprawnej pracodawcy, z którą nie ma bezpośredniego związku interes prawny wymagany do udziału w sprawie administracyjnej, której przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej. Należy wskazać, że w postępowaniu przed sądem powszechnym sąd ten nie jest związany decyzją stwierdzającą chorobę zawodową, jak i wydanym w takiej sprawie wyrokiem sądu administracyjnego. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 czerwca 1994 r., sygn. akt II PZP 4/94 (OSNP 1994/11/170) oraz w uchwale z dnia 29 czerwca 1995 r., sygn. akt II PZP 2/95 (OSNP 1996/4/57). Zdaniem Sądu Najwyższego z perspektywy odpowiedzialności cywilnej decyzja inspektora sanitarnego (pozytywna jak i negatywna) ma charakter deklaratoryjny. Nie tworzy ona nowego stanu prawnego, lecz wręcz jest tylko dowodem zaistnienia określonego stanu faktycznego. Zatem skoro decyzja inspektora sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej nie wpływa w żaden sposób na ewentualną odpowiedzialność cywilną byłego pracodawcy tym bardziej brak podstaw do uwzględnienia skargi.

W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że istnieją podstawy do stwierdzenia choroby przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1 w rozporządzeniu, wobec jej rozpoznania.

W ocenie Sądu postępowanie organu zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a. jak i przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia. Organy inspekcji sanitarnej dokonały bowiem ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody ( dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób przekonywujący.

Organy prawidłowo zinterpretowały prawo w odniesieniu do przedstawionych im orzeczeń lekarskich.

Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.