Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 260/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2006-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Janowska Asesor sądowy Grażyna Jeżewska - spr. Protokolant: Referent-stażysta Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006r. sprawy ze skargi A S.A w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi oddala skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 29 czerwca 2004 r. (przesłanym pocztą listem poleconym nadanym w dniu 30 czerwca 2004 r.), kierowanym do Starosty [...], które wpłynęło do organu w dniu 2 lipca 2004 r., A Spółka Akcyjna w P., powołując się na przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, dokonał zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi w obrębie nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], działka nr a, wnosząc o dokonanie wpisu nieruchomości do rejestru gruntów zanieczyszczonych, zgodnie z art. 12 ust. 3 tej ustawy. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jest użytkownikiem wieczystym (właścicielem) wskazanej nieruchomości, natomiast zanieczyszczenie powstało przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy i spowodowane zostało przez inny podmiot, jakim była B S.A., która została wykreślona z rejestru handlowego z dniem 7 września 1999 r., a przez którą była prowadzona na przedmiotowej nieruchomości działalność od roku 1971. W roku 1999 nieruchomość ta została przekazana A w stanie zanieczyszczonym. Do wniosku dołączono wypis z rejestru gruntów, wraz z kopią mapy zasadniczej.

Postanowieniem z dnia 16 marca 2005 r., nr [...], Starosta [...] odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi spowodowanego przez inny podmiot na nieruchomości położonej w J., ul. [...], działka nr a. Postanowienie wydane zostało na skutek wniosku strony o zawieszenie postępowania, z uwagi na konieczność uzyskania jednolitego stanowiska Ministra Sprawiedliwości, w kwestii interpretacji przepisu art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska. W uzasadnieniu organ wskazał, iż posiada już opinię prawną Departamentu Instrumentów Ochrony Środowiska, z dnia 10 grudnia 2004 r., nr [...], z której wynika, że w świetle opinii Ministra Skarbu Państwa jak i dostępnych akt sprawy, należy uznać, iż spółka A jest następcą prawnym B, zarówno w zakresie stosunków cywilnoprawnych, jak i prawa administracyjnego (nastąpiła sukcesja generalna).

Następnie decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta [...], w oparciu o przepis art. 12 ust 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), orzekł o odrzuceniu zgłoszenia dokonanego przez A S. A. w P. W uzasadnieniu, powołując się na akta sprawy oraz stanowisko Ministerstwa Ochrony Środowiska, zawarte w piśmie z dnia 10 grudnia 2004 r., nr [...], oparte o opinię Ministerstwa Skarbu Państwa, wskazano, że wnioskodawca jest następcą prawnym byłej B zarówno w zakresie stosunków cywilnoprawnych, jak i prawa administracyjnego. Z tego względu Spółka jest odpowiedzialna za rekultywację będącej w jej władaniu, zanieczyszczonej ziemi.

Od powyższej decyzji A Spółka Akcyjna złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., wnosząc o jej uchylenie i wywodząc, że przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) stanowi lex specialis w stosunku do innych przepisów dotyczących następstwa prawnego i wyłącza dopuszczalność sukcesji obowiązku rekultywacji zanieczyszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Wskazano, że przepis ten ma działanie retroaktywne i rozstrzyga o stanie prawnym w dacie łączenia spółek. Jednocześnie zarzucono, że w zaskarżonej decyzji nie rozważono, czy następstwo prawne pod tytułem ogólnym w rozumieniu prawa cywilnego odnosi się również do praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, skoro powszechnie przyjmuje się, że przejście praw i obowiązków administracyjnych na inną osobę wymaga wyraźnego przepisu ustawy. W tym zakresie przedstawiono poglądy wyrażane w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W oparciu o powyższe wywiedziono, iż A S.A. odpowiada za szkody w środowisku, wyrządzone przez B na podstawie przepisów prawa cywilnego, ale nie na podstawie przepisów o odpowiedzialności za rekultywację powierzchni ziemi, stąd powinien partycypować w kosztach tych zanieczyszczeń proporcjonalnie do swej działalności, co winno być przedmiotem postępowania dowodowego. Poza tym podniesiono, iż przyjęcie zasady następstwa administracyjnoprawnego wiązałoby się z odpowiedzialnością A S.A. za rekultywację nieruchomości, o których istnieniu, stanie ekologicznym i technicznym podmiot ten częstokroć nie ma żadnych wiadomości.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawiono szczegółowo dotychczasowy tok postępowania w sprawie, przytoczono treść art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...), wskazując na wynikającą z tego przepisu konieczność kumulatywnego spełnienia warunków, jakimi są: dokonanie zgłoszenia przez podmiot uprawniony i zobowiązany, istnienie zanieczyszczenia, jakie nastąpiło przed 1 października 2001 r., spowodowanie tego zanieczyszczenia przez inny podmiot, dokonanie zgłoszenia w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. oraz dołączenie do zgłoszenia wyników badań i opis okoliczności, wskazujących, że sprawcą zanieczyszczenia ziemi lub gleby był inny podmiot. Stwierdzono, że zgłoszenie podlegało odrzuceniu niezależnie od spornej kwestii następstwa prawnego A S.A., gdyż nie zostały spełnione dalsze przesłanki określone w art. 12 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Podkreślając wynikający z art. 12 ust. 1 termin zgłoszenia zanieczyszczenia właściwemu staroście do dnia 30 czerwca 2001 r. zwrócono uwagę na okoliczność, iż wprawdzie zgłoszenie datowane było na dzień 29 czerwca 2004 r., jednakże czynności zgłoszenia dokonano faktycznie po upływie ustawowego terminu, gdyż w dniu 2 lipca 2004 r. Wskazano na okoliczność, że termin ten jest terminem prawa materialnego, gdyż jest nie tylko jest zamieszczony w przepisie materialnego prawa administracyjnego, ale przede wszystkim wywołuje określone skutki materialnoprawne w razie jego uchybienia. Z tego względu nie mają zastosowania przepisy procedury administracyjnej o terminach, w tym art. 57 § 5 K.p.a., w związku z czym upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożność realizacji tego prawa. Nadto Kolegium zauważyło, że do zgłoszenia nie załączono wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi, stwierdzając, że z oczywistych przyczyn uzupełnienie braków po dniu 30 czerwca 2004 r. było prawnie bezskuteczne i nie mogło sanować wadliwego zgłoszenia.

W skardze na powyższą decyzję, A S.A. zarzucił organom naruszenie przepisów art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) oraz art. 7 K.p.a. i art. 122 Ordynacji podatkowej. Ponadto skarżący zarzucił niewłaściwą wykładnię art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., przez co przepis ten został błędnie zastosowany. Zgadzając się z twierdzeniem, iż A S.A. jest następcą prawnym B, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, iż nie odniesiono się w niej do kwestii następstwa prawnego pod tytułem ogólnym w zakresie praw i obowiązków administracyjnoprawnych. Wyrażając swoje stanowisko w tej materii wskazał, iż art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. stanowi lex specjalis w stosunku do innych przepisów dotyczących następstwa prawnego i wyłącza dopuszczalność sukcesji obowiązku rekultywacji zanieczyszczeń powstałych przed wejściem w życie tej ustawy. Również i w tej materii powtórzył argumentację z odwołania. Odnosząc się natomiast do stanowiska organu odwoławczego, dotyczącego uznania terminu określonego w art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. za termin prawa materialnego, skarżący podkreślił, iż termin wyznaczony w tym przepisie jest typowym przepisem prawa formalnego. Przepis ten określa bowiem specyficzną procedurę. Dlatego też dużo większe znaczenie ma ustalenie, czy pismo zgłaszające zanieczyszczenia zostało nadane w urzędzie pocztowym przed upływem terminu. Skarżący zaznaczył, iż w niniejszej sprawie ustalenia w tym zakresie nie zostały poczynione. Jednocześnie oświadczył, iż dokonał zgłoszenia w dniu 30 czerwca 2004 r., wysyłając je listem poleconym na adres starostwa. Jako potwierdzenie tego faktu skarżący załączył kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki z książki korespondencyjnej. Jednocześnie, w celu wykazania, że A S.A. jest następcą prawnym B S.A., do skargi dołączono:

- wyciąg z protokołu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki C S.A. w P. z dnia 19 maja 1999 r. – uchwała nr [...] w sprawie połączenia C S.A. z B S.A.;

- wyciąg z protokołu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki C S.A. w P. z dnia 19 maja 1999 r. – uchwała nr [...] w sprawie zmiany statutu w paragrafie dotyczącym firmy Spółki;

- odpis postanowienia Sądu Rejonowego w P., Wydział V Gospodarczy z dnia [...], sygn. akt [...];

- odpis postanowienia Sądu Rejonowego w P., Wydział V Gospodarczy z dnia [...], sygn. akt [...];

- odpis postanowienia Sądu Rejonowego w P., Wydział V Gospodarczy z dnia [...], sygn. akt [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji i dodatkowo wskazując, że wprawdzie organ pierwszej instancji orzekając o odrzuceniu odwołania kierował się innymi motywami, jednak podjęte rozstrzygnięcie było prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to ocenę zgodności podjętych przez organy rozstrzygnięć z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie ich wydania w odniesieniu do stanu sprawy istniejącego na dzień rozstrzygania sprawy przez organ administracji. Tylko takie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje uchyleniem zaskarżonych rozstrzygnięć (art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod wskazanym wyżej kątem wykazała, że decyzja ta nie jest obarczona jedną z wad skutkujących jej uchylenie; odpowiada zatem wymogom prawa.

W rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odrzucającą dokonane przez A S.A. zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi na nieruchomości położonej w J., przy ul. [...], na działce nr a.

Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). W myśl tego przepisu władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627), czyli - stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy wprowadzającej - w dniu 1 października 2001 r., na której to nieruchomości przed wejściem w życie tej ustawy nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r.; w tym przypadku przepisów art. 102 ust.1 - 3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się.

Odnosząc określone w przywołanym przepisie przesłanki do niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że niewątpliwie wnioskodawca, czyli A S.A., władał objętą zgłoszeniem powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy Prawo ochrony środowiska. Kontrowersja w rozpoznawanej sprawie dotyczy zachowania przez wnioskodawcę terminu zgłoszenia oraz tego, czy zanieczyszczenia ziemi dokonał inny podmiot.

Oceniając zachowanie terminu zgłoszenia przy pomnieć trzeba, iż pismo zawierające zgłoszenie zostało przesłane przez skarżącego w dniu 30 czerwca 2004 r., za pośrednictwem placówki pocztowej, a wpłynęło do organu w dniu 2 lipca 2004 r. Dla oceny zachowania terminu określonego w art. 12 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. skuteczność wysłania zgłoszenia zależy od tego, czy termin ten ma charakter materialny, czy charakter procesowy. Do terminów procesowych ma bowiem zastosowanie uregulowanie zawarte w art. 57 § 5 K.p.a., zgodnie z którym termin uważa się zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Na marginesie można zauważyć, że po dostosowaniu przepisu art. 57 § 5 K.p.a. do pojęć wprowadzonych ustawą z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.), niewątpliwe jest spełnienie przesłanek art. 57 § 5 K.p.a., gdy pismo nadano w placówce operatora publicznego - państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska". Tak stało się w niniejszej sprawie, gdyż zgłoszenie zostało nadane placówce "Poczty Polskiej", nr [...] w K.

Wracając do głównego nurtu rozważań przypomnieć należy, iż przepisy art. 57 K.p.a. nie mają zastosowania do terminów materialnoprawnych (por. Andrzej Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2005, s. 389). Zakwalifikowanie określonego terminu do terminów materialnych albo procesowych powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej lub procesowej. W kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. Przesądzające jest wówczas to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie skutku materialnoprawnego, czy ogranicza się wyłącznie do bezskuteczności procesowej czynności, która tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki (por. Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 327 - 328). Wyłączenie powstania skutku materialnoprawnego oznacza, że w razie uchybienia terminu materialnego następuje wygaśnięcie praw o charakterze materialnym.

Przepis art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) przewiduje, jako skutek niespełnienia warunków ustawy, odrzucenie zgłoszenia w drodze decyzji. Warunki ustawy zostały sformułowane w art. 12 ust. 1 omawianej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Przepis art. 12 ust. 4 tej ustawy nie przewiduje, dla przesłanki w postaci zachowania terminu do zgłoszenia, innego skutku niż przewidziany dla wszystkich innych warunków wskazanych w art. 12 ust.1. Skutek ten w każdym przypadku polega na odrzuceniu zgłoszenia. Już taki sposób usytuowania przesłanki zachowania terminu określa jej materialny charakter. Jeszcze wyraźniej charakter ten wynika z treści art. 12 ust. 4 in fine rozważanej ustawy w powiązaniu z art. 12 ust.1 tej ustawy oraz art. 102 ust.1 - 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia powoduje, iż nie wywołuje ono skutków prawnych, o których mowa w art. 12 ust.1, polegających na niestosowaniu, w razie skutecznego zgłoszenia, przepisów art. 102 ust.1 - 3 Prawa ochrony środowiska. Przepisy art. 102 ust. 1 - 3 Prawa ochrony środowiska przewidują obowiązek rekultywacji gleby lub ziemi. Zgłoszenie dokonane z zachowaniem warunków art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) skutkuje zatem uchylenie podstaw do nałożenia na podmiot obowiązku rekultywacji. Odrzucenie zgłoszenia, jakkolwiek w procedurze administracyjnej kojarzone z niezachowaniem warunków formalnych, w rozważanej kwestii oznacza wygaśnięcie prawa tego podmiotu do zwolnienia od obowiązku rekultywacji terenu. Co prawda przepis art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) nie stwierdza wprost, że roszczenie zgłaszającego wygasa z dniem upływu terminu do wniesienia zgłoszenia, ale nie przesądza to o tym, że określony w nim termin nie ma charakteru terminu materialnego, ze skutkiem w postaci wygaśnięcia prawa (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996r, sygn. akt OPK 19/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 56). Bezskuteczność zgłoszenia jest przecież, jak już wyżej zasygnalizowano, efektem niespełnienia przez zgłaszającego warunków ustawy, tj. warunków materialnych sformułowanych w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...), w tym zachowania terminu wniesienia zgłoszenia. Użycie w dyspozycji art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) słowa "może" nie oznacza dowolności starosty w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia zgłoszenia. Wskazuje, iż organ może odrzucić zgłoszenie jedynie w razie niespełnienia warunków ustawy. Nie uprawnia natomiast starosty do przyjęcia zgłoszenia (niewydania decyzji o sprzeciwie) w przypadku niezachowania przez zgłaszającego warunków określonych w art. 12 ust.1 tej ustawy. W żadnym razie celem ustawodawcy nie było umożliwienie wystąpienia stanu, w którym ani władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., ani inny podmiot (który spowodował zanieczyszczenie), nie byliby zobowiązani do rekultywacji. Taką zaś sytuację wytworzyłoby odczytanie przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) jako uprawnienia starosty do przyjęcia zgłoszenia mimo niezachowania warunków z art. 12 ust.1 tej ustawy. Powtórzyć zatem przyjdzie, iż to nie decyzja o odrzuceniu zgłoszenia, ale upływ terminu zgłoszenia powoduje wygaśnięcie roszczenia zgłaszającego. Decyzja o odrzuceniu ma więc charakter deklaratoryjny. Unormowanie z art. 12 ust. 4 in fine omawianej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. nie tyle zaś przeczy tej ocenie, ile pozwala na jasne wyodrębnienie dwóch spraw administracyjnych: jednej opartej na art. 12 tej ustawy i drugiej, prowadzonej na podstawie materialnej wskazanej w art. 102 powołanej wyżej ustawy - Prawo ochrony środowiska. Władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. może uzyskać zwolnienie od obowiązku rekultywacji z powodów określonych w art. 12 ust. 1 tej ustawy jedynie w postępowaniu przewidzianym w art. 12, a nie w drodze "zarzutu" w trakcie procedury nakładania obowiązku rekultywacji.

Dla ustalenia daty dokonania zgłoszenia konieczne jest również określenie procesowej formy zgłoszenia, a w związku z tym ocenienie skuteczności tej wypowiedzi wnioskodawcy na podstawie norm regulujących taką formę komunikowania się strony z organem. W tym zakresie skład orzekający identyfikuje się z poglądem, według którego zgłoszenie wszczyna postępowanie administracyjne, a więc datą dokonania zgłoszenia jest, w myśl art. 61 § 3 K.p.a., dzień doręczenia zgłoszenia organowi (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 160/05, niepubl.). Skoro mamy do czynienia z terminem materialnoprawnym, nie wchodzi w grę dzień nadania pisma w placówce pocztowej w warunkach art. 57 § 5 K.p.a. Zauważyć warto, odnosząc się do wyrażonego w orzecznictwie odmiennego poglądu (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Łd 1160/05, oraz z dnia 22 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 843/05, niepublikowane), że nie ma podstaw, w przypadku art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...), do posługiwania się analogią, tj. stosowania przepisów normujących przerwanie biegu przedawnienia w prawie cywilnym. Skoro zaś materialne prawo administracyjne nie zawiera (mimo prób podejmowanych w tym zakresie) norm ogólnych, na kształt części ogólnej Kodeksu cywilnego, to za kompletne uregulowanie zagadnień związanych z biegiem terminu do wniesienia zgłoszenia z art.12 ust. 1, uznać należy przepisy omawianej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. W tym akcie prawnym nie ma zaś przepisu umożliwiającego przyjęcie, iż nadanie zgłoszenia w placówce pocztowej jest równoznaczne z przerwaniem biegu terminu, czy też z zachowaniem terminu.

Nie została nadto spełniona przesłanka spowodowania zanieczyszczenia ziemi przez inny podmiot. Ocena ta oparta jest na stanowisku, według którego A S.A. jest następcą prawnym pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna) B S.A. Następstwo to nastąpiło, w myśl art. 465 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz.502 ze zm.), z mocy prawa, jako skutek aktu notarialnego, mocą którego spółka przejmująca (C S.A.) wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej (B S.A.). W wyniku takiego połączenia spółek powstała Spółka Akcyjna, która następnie zmieniła ostatecznie nazwę (firmę) na A S.A. Przeniesienie praw i obowiązków spółki przejętej na spółkę przejmującą, w drodze sukcesji uniwersalnej, nastąpiło w chwili wykreślenia spółki przejętej z rejestru (por. A. Szajkowski [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, J. Szwaja "Kodeks handlowy. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1997, s. 1414, 1163). Skład orzekający opowiada się za poglądem, zgodnie z którym sukcesja uniwersalna, w tym przewidziana w art. 463 w/w Kodeksu handlowego, wywołuje skutki także w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych (por. uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Łd 1160/05, niepublik. oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 955/01, ONSA 2004, nr 1, poz. 29 i z dnia 23 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 2791/97, ONSA 2000, nr 1, poz. 19). Obowiązek rekultywacji, który jest przedmiotem zarówno art. 102 ust.1 - 3 powołanej ustawy Prawo ochrony środowiska, jak i przepisu art. 12 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...), jest obowiązkiem wynikającym z materialnego prawa administracyjnego. Niezależnie od tego warto zauważyć, że użyte w art. 102 ust.1 Prawa ochrony środowiska oraz w art. 12 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. pojęcie "władającego" nie jest oderwane od tytułu prawnego do powierzchni ziemi ("terenu" - w rozumieniu art. 110 Prawa ochrony środowiska). Władającym nieruchomością, obejmującą sporny teren, jest przede wszystkim właściciel. Zgodnie z art. 3 pkt 44 Prawa ochrony środowiska, za władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający (por. W. Szczuka - Skarżyńska "Nasze wspólne dobro", Rzeczpospolita 2003/7/2). Wewnętrznie sprzeczna wydaje się w tej sytuacji konstrukcja, według której nie kwestionuje się następstwa cywilistycznego skarżącego po B S.A., a jednocześnie uważa się poprzednika prawnego za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust.1 omawianej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...). Pamiętać należy także o treści pojęcia obowiązku rekultywacji. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, rekultywacja zanieczyszczonej gleby lub ziemi polega na ich przywróceniu do stanu wymaganego standardami jakości. Obowiązek ten nie ma charakteru cywilnoprawnego, tak jak obowiązki z tytułu szkody spowodowanej oddziaływaniem na środowisko (art. 322 i nast. Prawa ochrony środowiska), ale środek którym posługuje się ustawodawca (przywrócenie do stanu wymaganego standardami jakości) ma cechy restytucji przewidzianej wart. 363 § 1 K.c. Od sposobu naprawienia szkody wymienionego w art. 363 § 1 K.c. rekultywacja różni się jedynie tym, że władający ma przywrócić do stanu sprzed zanieczyszczenia ziemię lub glebę na nieruchomości, którą włada, a nie na nieruchomości osoby poszkodowanej w rozumieniu prawa cywilnego. Dla pełnego obrazu omawianej regulacji dodać można, iż art. 102 ust. 1 Prawa ochrony środowiska zawiera domniemanie spowodowania zanieczyszczenia przez władającego. Domniemanie to podlega obaleniu w warunkach art. 102 ust. 2 tej ustawy. Obalenie domniemania dla stanów faktycznych, które miały miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., odbywa się zaś w ramach art. 12 ust.1 tej ustawy. Oba te unormowania statuują zasadę cywilnoprawną, według której odpowiedzialny jest sprawca zanieczyszczenia (potwierdzają tę regułę wyjątki z art. 102 ust. 3 - 5 Prawa ochrony środowiska). Element publicznoprawny sprowadza się więc do tego, iż przywrócenie do stanu poprzedniego następuje w ramach ochrony dobra wspólnego (powierzchni ziemi - w rozumieniu art. 3 pkt 25 Prawa ochrony środowiska - bez zanieczyszczeń), nie zaś ochrony innego podmiotu uczestniczącego w obrocie cywilnoprawnym. Zdaniem składu orzekającego takie połączenie cech publicznoprawnych i cywilnoprawnych obowiązku rekultywacji potwierdza stanowisko, zgodnie z którym następca prawny władającego pod tytułem ogólnym jest obowiązany do rekultywacji powierzchni ziemi, zanieczyszczonej przez poprzednika prawnego. Następca taki nie jest innym podmiotem w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.