Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 5/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu P. M.– wspólnika spółki cywilnej [...] na postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 5/16 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. M.– wspólnika spółki cywilnej [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich za 2009 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) P. M.– wspólnik spółki cywilnej [...] (zwany dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich na 2009 rok.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (w kwocie [...] zł) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Formularz wniosku wpłynął do Sądu [...] kwietnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym).

We wniosku skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości (dom, mieszkanie), posiada dwie działki o łącznej powierzchni 0,0205 ha, które zostały zajęte przez komornika. Nadto nie posiada żadnych oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Podał, iż jego dochód z tytułu zatrudnienia i "rolniczy" wynosi miesięcznie [...] zł. Określił, iż miesięcznie ponosi wydatki: [...] zł tytułem czynszu za mieszkanie, [...] zł za energię elektryczną, [...] zł za odpady komunalne i [...] zł na środki czystości i wyżywienie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jako wspólnik spółki cywilnej nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych. Jego dochody nie są wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania i bieżące wydatki oraz na spłatę wymaganych zobowiązań. Stan zajęć komorniczych na rachunkach bankowych, ruchomościach oraz nieruchomościach od kilku lat nie zmalał. Majątek jest zajęty w całości. Wyjaśnił także, że przeciwko niemu prowadzonych jest wiele różnych spraw, postępowań sądowych o zapłatę, co również znacząco przekłada się na jego sytuację finansową. Do wniosku skarżący załączył kopię zeznania podatkowego za 2014 r., kopię sporządzonego przez komornika sądowego planu podziału środków

z kont bankowych z lipca 2013 r., faktury za energię elektryczną, dowody wpłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zaświadczenie o wysokości opłat czynszowych, zaświadczenia o dochodach z tytułu zatrudnienia na stanowisku pracownika biurowego oraz prezesa zarządu, a także wyciąg z rachunku bankowego

w [...] Banku z [...] grudnia 2012 r. oraz w Banku [...] za okres od 1 do 31 stycznia 2016 r.

Postanowieniem z 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 5/16 referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pismem z [...] maja 2016 r. (data nadania) skarżący skutecznie wniósł sprzeciw na powołane postanowienie ponownie wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Braki sprzeciwu polegające na jego podpisaniu, skarżący uzupełnił przy piśmie z [...] maja 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2

w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).

Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Z regulacji art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie

i rodziny.

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem

w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia

i ewentualna jego weryfikacja w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa)

i słusznego interesu jednostki. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadność wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów

i wyjaśnień.

Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia, skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Należy zauważyć, iż okoliczności ujawnione przez skarżącego w treści rozpoznawanego wniosku oraz wynikające z przedstawionych przez niego dokumentów wskazują, że oświadczenia złożone przez skarżącego w sposób wybiórczy, niekompletny odnoszą się do rzeczywistej sytuacji majątkowej strony. Deklarowanie przez skarżącego, iż kwota jego stałych wydatków miesięcznych (tj. [...] zł) znacząco przewyższa kwotę uzyskiwanego dochodu (według deklaracji we wniosku - [...] zł miesięcznie brutto plus 500 zł z tytułu działalności rolniczej) rodzi pytanie

o źródła czerpania przez skarżącego środków na pokrycie tychże wydatków. Należy przy tym wskazać, iż przedstawione zaświadczenia opiewają na inną kwotę miesięcznego dochodu skarżącego ([...] zł). Nadto wskazany we wniosku katalog wydatków skarżącego, obejmujący opłaty związane z wynajmowanym mieszkaniem, zakupem środków czystości oraz żywności, nie jest kompletny, skoro nie zostały w nim uwzględnione np. wydatki konsumpcyjne na zdrowie, odzież, transport czy chociażby łączność (tu: usługi pocztowe nabywane w związku z kierowaną do sądu korespondencją, opłaty za rozmowy telefoniczne, usługi internetowe, inne usługi telekomunikacyjne). Powyższe wskazuje, iż wysokość dochodu rozporządzalnego przez skarżącego jest w istocie wyższa, niż ujawniona w złożonym wniosku o prawo pomocy. Okolicznością, która świadczyć może o tym, że skarżący poza wykazanymi osiąga jeszcze inne dochody jest to, że z zeznania podatkowego (PIT-36) za 2014 r wynika, że skarżący uzyskał również przychód z najmu lub dzierżawy w kwocie [...] zł, być może dochody z tego tytułu uzyskuje nadal. Ponadto, w sprawie VIII SA/Wa 979/15 skarżący oświadczył, że na jego konto [...] sierpnia 2015 r. wpłynęła kwota [...] zł. Dodatkowo, w sprawach wniesionych do Sądu skarżący, występujący jako wspólnik spółek cywilnych, oświadczył, że zostały mu wypłacone środki finansowe z tytułu płatności rolnych (por. sprawy o sygn. akt VIII SAB/Wa: 101/15; 102/15; 115 – 117/15; 107 – 109/15).

W tym miejscu podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów

i ponoszonych wydatków. Uznając zatem, że informacje przedstawione

w rozpoznawanym wniosku oraz wynikające z załączonych dokumentów wskazują na przedstawienie przez stronę swojej sytuacji finansowej w sposób fragmentaryczny

i nierzetelny, mając na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż poniesienie przez niego kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie wiązać się będzie z uszczerbkiem utrzymania koniecznego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.