Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 253/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 c ust. 1, art. 13 g ust.1 i 2.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B., Z. T. "[...]" Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. j. na podstawie 138 par. 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 6 lit. c), lp. 6 pkt 7 lit. b) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 5700 zł.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, iż dnia [...] czerwca 2010 r. na ul. D. w W. (droga powiatowa) zatrzymano do kontroli pojazd marki M. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki M. o nr rej. [...]. Droga, na której nastąpiło zatrzymanie należała do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi do 8t. W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu stwierdzono następujące naruszenia:

-nacisk 24,711 na potrójną oś nienapędową pojazdu - przekroczenie o 2,911;

-nacisk 8,411 na pojedynczą oś napędową pojazdu - przekroczenia o 0,411.

Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Główny Inspektor przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę prawną nałożenia kary i wyliczył jak w konkretnym przypadku przedstawiała się jej wysokość za przekroczenia nacisków na osie na drodze, na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach na oś do 8t. Stwierdził, iż pomiary zostały dokonane za pomocą wagi przenośnej posiadającej legalizację Urzędu Miar i w miejscu legitymującym się protokołem pomiaru z pochylenia terenu zatwierdzającym stanowisko do ważenia pojazdów.

Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów i przysługujących uprawnieniach, a protokół kontroli podpisał bez uwag nie wnosząc także o ponowne ważenie.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. Sp. j. zwany dalej skarżącym wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj.

- art. 13 ust. i pkt 2. art. :3g ust. 1 i art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zmn.):

-art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym

oraz zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 7 kpa

wszystkie poprzez wydanie decyzji opartej na niewłaściwie ustalonym stanie prawnym, mającym wpływ na wynik postępowania, poprzez uznanie, iż na ul. D. w W., w dniu [...] czerwca 2010 roku, obowiązywały normy dopuszczające ruch pojazdów o maksymalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton. Organy administracji pominęły ustalając stan faktyczny i prawny wskazywany przez skarżącego dowód w postaci "Wykazu Dróg przebiegających przez miasto W., stan na dzień [...] maja 2010 roku", opublikowany przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta W., na którym droga, w ciągu której jest ul. D., została określona jako droga kategorii powiatowej oraz wskazana klasa drogi "Z", co oznacza, iż jest to droga zbiorcza, którą mogą poruszać się pojazdy o maksymalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton,

a także naruszenie § 151 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie i dnia [...] marca 1999 r. (Dz.U. Nr 43. poz. 430 ze zm.) poprzez odmowę jego zastosowania i uznania, iż normy dopuszczające nacisk maksymalny pojedynczej osi do 10 ton na drogach powiatowych klasy zbiorczej, oznaczonej literą "Z" w Wykazie Dróg przebiegających przez miasto W., stan na dzień [...] maja 2010 roku, opublikowany przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta Wrocławia, nie są normą szczególną uchylającą art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych i zawarte w tym przepisie ograniczenie dopuszczalnego maksymalnego nacisku pojedynczej osi na drogach powiatowych do 8 ton;

oraz naruszenie art. 138 §1 pkt. 2 k.p.a., ponieważ w związku z naruszeniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. w decyzji z dnia [...] września 2010 r. ww. norm prawa materialnego Główny Inspektor Transportu Drogowego powinien decyzję organu I instancji jako wadliwą uchylić i postępowanie umorzyć.

W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż organ odwoławczy powiela błąd w ustaleniu dotyczącym dopuszczalnego maksymalnego nacisku osi na jezdnie, popełniony przez organ I instancji, który swoją decyzję oparł głównie na piśmie Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2010 roku. Natomiast w sposób nieuzasadniony organ I instancji a w ślad za nim Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uznał, iż wiążący dla strony skarżącej i organów administracji jest opublikowany przez ww. Zarząd wykaz dróg opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, który jest, zdaniem skarżącego, przepisem szczególnym wobec ustawy o drogach publicznych. Stosując art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych i § 151 pkt 1 w/w rozporządzenia należy uznać, zdaniem skarżącego, iż § 151 pkt 1 w/w rozporządzenia jest przepisem mającym pierwszeństwo jako przepis szczególny. W konkluzji skarżący stwierdził, iż w dniu [...] czerwca 2010 roku na drodze powiatowej (ul. D. w W.) był dopuszczalny nacisk maksymalny pojedynczej osi do 10 ton i stąd nie naruszył przywołanych w obu decyzjach norm prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Na wstępie wydaje się być zasadnym wyjaśnienie skarżącemu, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Tak więc wniosek zawarty w skardze o umorzenie postępowania administracyjnego nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 4 pkt. 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. nr 19 poz. 115 ze zm.) stanowi, iż pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi. Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. (art. 13 ust. 1 pkt 2) Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści art. 64 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 108, poz. 908 ze zm.) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z art. 40 c ust. 1 cyt. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej ustalonej, zgodnie z art. 13 g ust.1 i 2 ustawy, w załączniku nr 2. Załącznik ten odnosi kary pieniężne do trzech kategorii dróg, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, do 10,0 t oraz do 11,5 t i przyporządkowuje wysokość kar w kategorii danej drogi dla danego rodzaju osi, jednoznacznie określając dopuszczalne wartości nacisku danych osi na danej drodze, niepowodujące nałożenia kary. Załącznik stanowi integralną część ustawy o drogach publicznych i wraz z nią jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, które użytkownicy dróg, w szczególności wykonujący działalność transportową, obowiązani są znać i stosować.

W myśl art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 roku. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i 1861). Drogi powiatowe znajdują się poza ciągiem dróg wymienionych w tych rozporządzeniach. Zastosowanie ma więc przepis art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W przypadku potrójnych osi pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t, w myśl zapisów lp. 6 pkt. 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 w/w. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów wskazanych wyżej ustaw. Wydane na ich podstawie decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych "luzów" interpretacyjnych. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia) bądź prowadzących do jej ograniczenia. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek odpowiedzialności zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary.

Jak wynika z akt administracyjnych miejscem kontroli była ul. D. w W. Ulica ta znajduje się w ciągu drogi powiatowej nr [...]. A zatem w sprawie znajduje zastosowanie art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Kontrolowany pojazd przewoził ładunek piasku.

Natomiast przywołany w skardze § 151 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie określa dopuszczalne naciski pojedynczej osi pojazdu na nawierzchnię jezdni i nawierzchnię przeznaczoną do postoju pojazdów.

Protokół z ważenia zawiera informację, iż na drodze obowiązywał nacisk do 8 t. Czynności kontrolne były przeprowadzone zgodnie z prawem tj. pomiarów dokonano za pomocą wagi przenośnej posiadającej stosowną legalizację Urzędu Miar, przed rozpoczęciem czynności kontrolnych kierowca miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwami legalizacji, został zapoznany z instrukcją ważenia a odczytu wskazań dokonano w jego obecności, miejsce w którym dokonano kontroli legitymuje się odpowiednim dokumentem z pomiaru pochylenia terenu.

Kierowca po przeprowadzonym ważeniu nie skorzystał z prawa powtórnego ważenia ani nie zgłosił żadnych uwag do protokołu.

Podkreślenia wymaga, iż uzasadnieniem nałożenia kary jest stwierdzenie naruszenia określonego przepisu prawa administracyjnego, w tym przypadku ustawy o drogach publicznych. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest podjęcie takich działań, które zapewnią wykonywanie działalności gospodarczej zgodnie z wymogami prawa. Jeżeli zatem powołana ustawa wprowadza ograniczenie w zakresie dopuszczalnych nacisków osi to przedsiębiorca tę okoliczność winien w swym działaniu uwzględnić.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego a także przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, której wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.