Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 999/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisława Kostka Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i J. M. oraz "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia od cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących B. i J. M. kwotę 5 218,70 ( pięć tysięcy dwieście osiemnaście 70/100 ) złotych oraz na rzecz "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 3 600 ( trzy tysiące sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego decyzjami z dnia 30 grudnia 1991r. wg [...] oraz z dnia 3 marca 1992r. wg JDA SAD [...] dokonał odpraw czasowych, których przedmiotem przywozu były maszyny i urządzenia do przetwórstwa mięsnego.

Odpraw dokonano w trybie odprawy celnej czasowej, na wniosek B. i J. M., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] ul. [...], P.

Z uwagi na fakt, iż brak było podstaw do dokonania przywozu ww. towaru w trybie odprawy celnej czasowej, gdyż skarżący nie przedstawił wymaganego przepisami prawa celnego pozwolenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją Nr [...] z dnia 25.09.1992r. stwierdził nieważność powyższych decyzji.

Adresatem decyzji Prezesa GUC byli B. i J. M., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] ul. [...] , P.

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją Nr [...] z dnia 23.10.1992r. dokonał wymiaru cła od przedmiotowego towaru. Decyzja ta została uchylona przez Prezes GUC decyzją Nr [...] z dnia 16.07.1993r., który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 02.08.1993r. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją Nr [...] ponownie dokonał wymiaru cła (w kwocie 94.354,50 zł) oraz podatku obrotowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa GUC (decyzja Nr [...] z dnia 28.03.1994).

Następnie, NSA wyrokiem z dnia 23.02 .1996r (Sygn. akt SA/GD 2666/94) uchylił decyzję Prezesa GUC, z uwagi na naruszenie przez organy celne postanowień art.139 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, stosownie do powyższego wyroku, wydał decyzję Nr [...] z dnia 05.12.1996r., w której uchylił decyzję Organu I instancji w części dotyczącej wymiaru cła (w kwocie 13.421, 10 zł), jako wydanej z naruszeniem art.139 Kpa, oraz w części dotyczącej wymiaru podatku obrotowego, jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości, umarzając postępowanie w tych częściach, w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

W dniu 29 marca 1999r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wydał wyrok, sygn. akt 1 SA/Gd 98/97, w sprawie ze skargi B. i J. M., którym to wyrokiem uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł Nr [...]z dnia 05.12.1996r., w części utrzymującej w mocy decyzję Organu I instancji.

W wyroku tym, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku zarzucił organom celnym naruszenie postanowień art.7 i art.77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w związku z podniesionym przez B. i J. M. w skardze z dnia 07.01. 1997r. zarzutem, iż nie są stroną postępowania dotyczącego odprawy celnej z dnia 03.03.1992r., a także bezpodstawnego połączenia w jedno postępowanie spraw dotyczących odprawy celnej dokonanej wg [...] z dnia 30.12.1991r. oraz odprawy celnej dokonanej wg JDA SAD Nr [...] z dnia 03.03.1992r.

Wykonując orzeczenie NSA wszczęto postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie zasadności podniesionego przez B. i J. M. zarzutu, iż nie są stroną postępowania, gdyż odprawy celnej dokonał K. M.

Celem postępowania było zebranie materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne rozstrzygnięcie wątpliwości wyrażonej przez B. i J. M. w kwestii określenia strony postępowania dotyczącego odpraw celnych dokonanych wg [...] z dnia 30.12.1991 r. oraz wg JDA SAD Nr [...] z dnia 03.03.1992r.

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego Nr [...] z dnia 02.08.1993 r., skierowaną do B. i J. M., ul. [...],[...] P. prowadzących działalność gospodarczą, jako osoby fizyczne, pod nazwą [...], w zakresie wymiaru cła.

Adresatem powyższej decyzji były "A" Spółka z o.o. ul. [...][...] P.

Organ II instancji w uzasadnieniu stwierdził, iż przy rozpatrywaniu odwołania z dnia 16.08.1993 r. podjął postępowanie jedynie w takim zakresie, jaki został wyznaczony przez wyrok NSA z dnia 29.03.1999 r. (sygn. akt I SA/Gd 98/97), tj. podjął działania w celu ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy B. i J. M. lub K. M. są stroną postępowania celnego wg [...] oraz z dnia 03.03.1992r. wg JDA SAD Nr [...].

Zdaniem Organu II instancji, w przedmiotowej sprawie, w dokumencie odprawy celnej Nr [...] z dnia 03.03.1992 r. wskazano wprawdzie w polu Nr 8 "Odbiorca" K. M., jednak pozostałe zapisy zawarte w dokumencie SAD oraz załączone do niego dokumenty świadczą, iż podmiotem, który dokonał przywozu na polski obszar celny maszyn i urządzeń do przetwórstwa mięsnego, byli B. i J. M., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w P., ul. [...] obecnie, zdaniem Organu II instancji, "A" Spółka z o.o.

Organ II instancji ustalił, iż w przedmiotowej sprawie działalność gospodarczą w latach 1991-1992 r., tj. w czasie dokonania przedmiotowych odpraw celnych, prowadzili B. i J. M. w ramach firmy [...] B. i J. M.

Zdaniem Organu II instancji, należy zwrócić uwagę na fakt, iż adres odbiorcy wskazany w polu Nr 8 ww. JDA SAD – K. M., tj. ul. [...],[...] P. jest adresem [...]. Ponadto, w polu Nr 9, jako osobę odpowiedzialną za sprawy finansowe wskazano B. M. -współwłaściciela firmy [...] w P. Również B. M. odebrała w dniu 03.03.1992 r. ww. dokument SAD, potwierdzając odbiór własnym podpisem.

Zdaniem Organu II instancji, także załączony do ww. JDA SAD wniosek z dnia 28.02.1992 r. o dokonanie odprawy celnej czasowej towaru w postaci maszyny do hamburgerów z wyposażeniem, wniesiony został przez B. i J. M., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...].

W dokumencie tym, podpisanym własnoręcznie przez B. i J. M. jako odbiorcę towaru wskazano B. i J. M. prowadzących [...] z siedzibą w P. przy ul. [...], oraz zobowiązano ich do uiszczenia wszelkich należności w przypadku nie wywiezienia przedmiotowego towaru za granicę.

Organ II instancji podniósł, iż odprawy celne dokonane zostały pierwotnie na podstawie art.17 ust.l pkt 2 Prawa celnego, zgodnie, z którym przedmiotem przywozu na polski obszar celny lub wywozu za granicę na czas oznaczony (...) mogą być środki produkcji i środki transportu (...) wydzierżawione, wynajęte lub oddane do użytkowania w celu prowadzonej działalności gospodarczej.

W świetle powyższego, czasowego przywozu towarów, o których mowa w ww. art.17 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego, mogła dokonać tylko osoba fizyczna, osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, która prowadziła działalność gospodarczą, zgodnie z przepisami ustawy o działalności gospodarczej. Natomiast K. M., (który zdaniem Strony skarżącej dokonał odprawy celnej Nr [...] z dnia 03.03.1992 r. i on winien być stroną postępowania toczącego w związku z tą odprawą), jak wynika z informacji Urzędu Gminy i Miasta w P. (pismo Nr [...] z dnia 24.11.1999r. stanowiące odpowiedź na zapytanie Prezesa GUC zawarte w piśmie Nr [...] z dnia 15.11.1999r.) "nie figuruje i nie figurował jako prowadzący działalność gospodarczą" w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy i Miasta w P.

Organ II instancji uznał, iż skoro K. M. nie był osobą uprawnioną do czasowego przywozu towarów, o których mowa wyżej, tym samym nieuzasadnione jest twierdzenie B. i J. M., jakoby dokonano dwóch niezależnych od siebie odpraw celnych na rzecz [...] B. i J. M., a drugiej na rzecz K. M.

Organ II instancji stwierdził ponadto, iż nie bez znaczenia jest fakt, że przywieziony wg JDA SAD Nr [...] z dnia 03.03.1992 r. towar w postaci maszyny do hamburgerów z wyposażeniem, miał być odprawiony wg [...], tj. podczas odprawy celnej dokonanej przez [...] B. i J. M. w dniu 31.12.1991 r. Towar ten był wymieniony w poz. 15 faktury Nr [...] dołączonej do ww. DOCW. Jednakże z uwagi na informację dostawcy o późniejszym terminie dostarczenie przedmiotowego towaru, na wniosek z dnia 20.01.1992r. został wyłączony z odprawy celnej dokonanej wg DOCW Nr jw.

Organ II instancji uznał, iż brak ww. maszyny do produkcji hamburgerów potwierdzony został w protokole z dnia 20.01.1991 r. dotyczącym towarowej listy przewozowej Nr [...] z dnia 30.11.1991r., podpisanym przez K. M., J. M. i L. J.

Organ II instancji ustalił, iż B. i J. M. decyzją wydaną przez Urząd Skarbowy Nr [...] z dnia 19.09.1997 r. uzyskali zwolnienie od podatku importowego maszyn przywiezionych wg [...] z dnia 30.12.1991r. oraz wg JDA SAD Nr [...] z dnia 03.03.1992 r. a w dniu 23.03.1997 r. dokonano zwrotu kwoty 11.523, 20 zł na rzecz B. i J. M.

Organ II instancji w uzasadnieniu wskazał, iż J. M. stwierdził, że w jego skradzionym samochodzie znajdowała się teczka z dokumentami dotyczącymi sprowadzonego z Niemiec towaru w postaci maszyn do przetwórstwa mięsa oraz sugerował, iż pytania powinny być skierowane do K. M., bowiem "w dniu 30 grudnia 1991 r. iw dniu 3 marca 1992 r. obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu dokonał K. M.". Wystąpiono, więc do K. M. z prośbą o udzielenie wyjaśnień dotyczących towaru pierwotnie dopuszczonego do czasowego obrotu na polskim obszarze celnym wg [...] z dnia 30.12.1991 r. oraz wg JDA SAD Nr [...] z dnia 03.03.1992 r.

W odpowiedzi na powyższe K. M. poinformował, że nie jest w stanie udzielić odpowiedzi ze względu na podeszły wiek i słabą pamięć.

W skardze z dnia 5 czerwca 2001 r., pełnomocnik skarżącej spółki "A" sp. z o.o. oraz B. i J. M., stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie jest skierowana do osoby będącej stroną w sprawie albowiem Organ II instancji skierował decyzję do spółki "A" sp. z o.o., natomiast stroną powinien być K. M., co jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Nadto, pełnomocnik skarżącej spółki "A" sp. z o.o. oraz B. i J. M., stwierdził, iż Organy Celne naruszyły art. 7 kpa, 77 kpa i 80 kpa albowiem odmówiły wiary dokumentowi prywatnemu sporządzonemu przez niemieckie przedsiębiorstwo "B" Gmbh oraz odmówiły wiary dokumentom urzędowym, sporządzonym przez organy celne, a mianowicie postanowieniu o przekazaniu sprawy poza graniczny organ celny oraz dokumentom pierwotnej odprawy celnej z dnia 3 marca 1992 r.

Zdaniem pełnomocnika skarżących, organy obu instancji zignorowały treść powyższych dokumentów odwołując się do domniemań faktycznych oraz nie wyjaśniając przy tym przyczyn dla jakich odmówiły wiary treści tych dokumentów.

Pełnomocnik skarżących stwierdził, iż organy w sposób nie wyczerpujący zbierały materiał dowodowy w sprawie, przerzucając na stronę ciężar dowodu i ujemne skutki tego, iż strona nie była w stanie przedstawić dodatkowych dokumentów żądanych przez organy celne.

Pełnomocnik skarżących podniósł również, iż organy celne niewłaściwie interpretowały przepis art. 23 ust. 1 prawa celnego, że dniem dokonania zgłoszenia celnego jest dzień dokonania przez stronę zgłoszenia celnego czasowego przywozu towarów stanowiących środki produkcji.

Pełnomocnik skarżącej spółki "A" sp. z o.o. oraz B. i J. M. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje ustalenia faktyczne oraz stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga jest zasadna.

Sąd na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,z póź.zm) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie, będącej przedmiotem kontroli Sądu, toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 marca 1999r. sygn. akt 1 SA/Gd 98/97, którym to NSA uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł Nr [...] z dnia 05.12.1996r., w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.

W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił organom celnym naruszenie postanowień art.7 i art.77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w związku z podniesionym przez B. i J. M., w skardze z dnia 07.01. 1997r. zarzutem, iż nie są stroną postępowania dotyczącego odprawy celnej z dnia 03.03.1992r., a także bezpodstawne połączenie w jedno postępowanie spraw dotyczących odprawy celnej dokonanej wg [...] z dnia 30.12.1991r. oraz odprawy celnej dokonanej wg JDA SAD Nr [...] z dnia 03.03.1992r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd ocenił postępowanie poprzedzające jej wydanie jako niepełne oraz uznał, iż organy uchyliły się od rozpatrzenia przedstawionych przez stronę okoliczności i dowodów, na podstawie których strona dowodziła, iż stroną postępowania jest K. M.

Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1270, z póź. zm.) Sąd oraz Organ II instancji jest związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku. Przepis ten stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Wyrażona we wskazanym wyżej przepisie zasada, w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd", oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. w sprawie III RN 139/97, OSNAP 1999/1/2).

W przedmiotowej sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z dnia 31 grudnia 1989 r. Nr 75 poz. 445, z póź. zm.) zgodnie bowiem z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny, postępowania wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, z wyjątkiem postępowań dotyczących wydawania koncesji na prowadzenie agencji celnych i pozwoleń na prowadzenie składów celnych.

Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie Organ II instancji nie naruszył przepisów postępowania wskazanych przez skarżących tj. art.7 kpa, art.77 kpa oraz art.80 kpa.

Organ II instancji zebrał w sprawie cały materiał dowodowy oraz prawidłowo ustalił, że strona postępowania celnego z dnia 30.12.1991r. wg [...] oraz z dnia 03.03.1992r. wg JDA SAP Nr [...] są B. i J. M., zam. [...] P., ul. [...], a nie "A" Sp. z o.o.

Organ II instancji oceniając całokształt materiału dowodowego nie złamał zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa albowiem w toku postępowania podjął wszystkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Organ II instancji ustalił, iż odprawy celne dokonane zostały pierwotnie na podstawie art.17 ust.l pkt 2 Prawa celnego, zgodnie, z którym przedmiotem przywozu na polski obszar celny lub wywozu za granicę na czas oznaczony (...) mogą być środki produkcji i środki transportu (...) wydzierżawione, wynajęte lub oddane do użytkowania w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a w czasie dokonywania odpraw celnych działalność gospodarczą prowadzili B. i J. M. pod nazwą [...] ul. [...], [...] P.

Natomiast K. M. w tym czasie działalności gospodarczej nie prowadził.

Organ II instancji ustalił, iż B. i J. M., decyzją wydaną przez Urząd Skarbowy Nr [...] z dnia 19.09.1997 r. uzyskali zwolnienie od podatku importowego maszyn przywiezionych w przedmiotowej sprawie, a dokumentacji dotyczącej odpraw celnych przedmiotowych maszyn, jak twierdzi J. M., nie ma z uwagi na to, iż skradziono je wraz z samochodem. Prokuratura Rejonowa w T. umorzyła w tej sprawie postępowanie. A zatem J. M. nie jest w stanie złożyć żadnych wyjaśnień popartych stosownymi dokumentami (pismo z dnia 27 września 1999 r.). Nadto pismem z dnia 22 listopada 1999 r. B. i J. M. odmówili udzielania wyjaśnień z uwagi na upływ czasu.

K. M. z uwagi na podeszły wiek oraz słabą pamięć oświadczył pisemnie, iż nie jest w stanie udzielić informacji w sprawie.

Tym samym, zdaniem Sądu, nietrafny jest zarzut pełnomocnika skarżących, iż nie przesłuchano w sprawie B. i J. M. skoro, po pierwsze, skarżący w postępowaniu twierdzili, iż nie mogą złożyć wyjaśnień z uwagi na upływ czasu, po wtóre K. M. twierdził, iż z uwagi na podeszły wiek nie może udzielić wyjaśnień dotyczących przedmiotowej odprawy celnej.

Nietrafny jest również zarzut nie rozpatrzenia przez Organ II instancji przedstawionych przez skarżących dokumentów. Organ II instancji, poruszając się w zakresie zasady swobodnej oceny dowodów, wziął je pod uwagę.

Sąd stwierdził, iż dołączone przez skarżących dokumenty, m.in. tłumaczenie rachunku pro - forma na nazwisko K. M. (rachunku pozornego — brak potwierdzenia zapłaty) z dnia 6 lutego 1992 r. na maszynę produkującą hamburgery dołączonego do wniosku o warunkową odprawę celną złożonego w dniu 3 marca 1992 r. przez B. i J. M.; tłumaczenie rachunku potwierdzającego zapłatę za dostawę częściową (obejmującą między innymi tą samą maszynę do hamburgerów) wystawionego na K. M. z dnia 31 grudnia 1991 r. a dołączonego do wniosku B. i J.M. o odprawę czasową z dnia 31 grudnia 1999 r.; oraz przekaz do urzędu celnego na nazwisko K. M. nie uchyliły domniemania prawnego wynikającego z przepisów art. 2 pkt 6 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne, iż podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą jest podmiot władający towarem, a takim podmiotem byli B. i J. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] ul. [...], [...] P.

Zdaniem Sądu, powyższe twierdzenie, w świetle pisma Banku Spółdzielczego ze S. G., z którego wynika, iż wskazany rachunek bankowy na rachunkach dołączonych do wniosków o wszczęcie postępowań celnych (zgłoszonych przez B. i J. M. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] ul. [...],[...] P.) w przedmiotowej sprawie, nigdy nie istniał jest zasadne.

Świadczy o tym również to, iż przedmioty objęte odprawą celną w przedmiotowej sprawie zostały wniesione przez skarżących jako aport do nowo powstałej spółki w szczególności ,w akcie założycielskim została wymieniona maszyną do hamburgerów.

Nadto Sąd stwierdził, iż Organ II instancji prawidłowo interpretuje art. 23 ustawy prawo celne, przyjmując, iż obliczenie należności celnych następuje z dniem zgłoszenia towaru do odprawy celnej.

Sąd stwierdza, iż ustaleniom dokonanym w sprawie przez Organ II instancji nie można postawić zarzutu dowolności w formułowaniu wniosku końcowego w zakresie ustalenia podmiotu dokonującego obrotu towarowego.

Sąd uznał, iż nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 107 kpa, poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako podmiotu dokonującego obrotu towarowego B. i J. M., a następnie skierowanie decyzji do spółki "A" sp. z o.o.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa oraz celów i skutków rozstrzygnięcia.

Zatem ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa decyzji, ale decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem.

W opinii Sądu osnowa zaskarżonej decyzji Organu II instancji jest sprzeczna z ustaleniami dokonanymi w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Zdaniem Sądu skierowanie zaskarżonej decyzji, określającej wymiar cła, do spółki "A" sp. z o.o., a tym samym uznanie jej za stronę postępowania celnego, narusza przepisy prawa materialne tj. art. 2 pkt 6 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne oraz art. 28 kpa.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawa celne "w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej". Wykładnia gramatyczna oraz celowościowa tego przepisu, zdaniem Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości definiuje zasadę, iż pierwszeństwo w postępowaniu przed organami celnymi mają przepisy ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne chyba, że brak jest regulacji w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne, to zastosowanie mają przepisy kpa.

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo Celne, za podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę nie posiadającą osobowości prawnej, dokonującej obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu. Tym samym ustawa w sposób wyraźny wskazała krąg podmiotów, które mogą dokonać obrotu towarowego z zagranicą i na których ciążyć będzie obowiązek uiszczenia cła w przypadku zgłoszenia celnego.

Podkreślić należy, iż obowiązek uiszczenia cła nie podąża za towarem, ale jest związany z podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą. Nie jest możliwe również skuteczne przeniesienie go w drodze cywilnoprawnej.

Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne, osobę fizyczną uważa się za dokonującą obrotu z zagranicą towarami, którymi bezpośrednio włada podczas kontroli celnej, chyba, że odpowiednimi dokumentami wykaże, że obrotu tymi towarami dokonuje inny podmiot. Obowiązek uiszczenia cła przez stronę władającą towarem powstaje wówczas, gdy zaistnieją łącznie przesłanki wymienione w art. 48 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Wyrok NSA z 5 stycznia 1994 r. – V S.A. 1713/93).

Warto również pamiętać o postanowieniu Sądu Najwyższego III ARN 33/96 OSNP 1997/6/89, z którego jednoznacznie wynika, iż jeżeli osoba fizyczna prowadzi przedsiębiorstwo (firmę), to w zakresie praw i obowiązków wynikających z prawa celnego ich podmiotem jest ta osoba, a nie przedsiębiorstwo.

Przepisy prawa celnego odróżniają podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą, którym jest np. osoba fizyczna dokonująca obrotu we własnym imieniu i na własny rachunek od innych podmiotów działających w postępowaniu celnym np. przewoźników. Stroną postępowania celnego, na której ciąży obowiązek zgłoszenia do odprawy celnej towarów jest podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Tak rozumianej stronie powinna być doręczona decyzja.

Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie ustalił, iż w dokumencie odprawy celnej Nr [...] z dnia 03.03.1992 r. wskazano wprawdzie w polu Nr 8 "Odbiorca" K. M., jednak pozostałe zapisy zawarte w dokumencie SAD oraz załączone do niego dokumenty świadczą iż podmiotem, który dokonał przywozu na polski obszar celny maszyn i urządzeń do przetwórstwa mięsnego była firma [...] B. i J. M., z siedzibą w P., ul. [...], a stroną w postępowaniu celnym "aktualnie "A" Spółka z o.o."

A zatem przyjął, że B. i J. M. byli podmiotami dokonującymi obrotu towarowego z zagranicą po czym uznał, iż stroną w postępowaniu celnym są "aktualnie "A" Spółka z o.o." Skierował wobec tego podmiotu zaskarżoną decyzję przyjmując, iż spółka ta miała interes prawny i na podstawie art. 28 kpa stała się stroną w sprawie. Wskazać również należy, iż podmiot ten został zawiązany przez trzy osoby fizyczne, w tym przez B. i J. M.

Przepis art. 28 kpa stwierdza, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tak sformułowany przepis oznacza, że jedynym elementem kwalifikującym, który ma znaczenie dla uznania podmiotu za stronę, jest występowanie interesu prawnego lub obowiązku. Z kolei o występowaniu tego elementu decydują przepisy prawa materialnego.

Organ II instancji nie wykazał interesu prawnego "A" z o.o. w postępowaniu celnym, który miałby podstawę w przepisach prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, Organ II instancji naruszył przepisy 107 kpa., które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez ustalenie w uzasadnieniu przez Organ II instancji, iż stroną postępowaniu celnego są B. i J. M., a następnie skierowanie decyzji do "A" Spółka z o. o.

W ten sposób, zdaniem Sądu, zostało naruszone również prawo materialne, mające wpływ na wynika sprawy, poprzez nie wskazanie przez Organ II instancji związku jaki zachodzi między ustalonym stanem faktycznym sprawy, a normami prawnymi określonymi w art. 2 pkt 6 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne. Ustalony stan faktyczny w sprawie w sposób jednoznaczny i nie budzący, zdaniem Sądu, wątpliwości wskazuje, iż podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą w sprawie są B. i J. M.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że doszło do takiej sytuacji, w wyniku której w obrocie prawnym były dwie decyzje dotyczące tego samego towaru będącego przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą przy czym Organ I instancji skierował decyzję do osób fizycznych B. i J. M., natomiast Organ II instancji skierował decyzję do spółki "A" sp. z o.o., który nie dokonywał obrotu towarowego z zagranicą albowiem nie istniał w tym czasie.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a oraz c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. Nr 153 poz.1270) w związku art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzekł zgodnie z przepisami na podstawie art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.).

Natomiast na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd wstrzymał wykonanie decyzji Organu II instancji.