Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 638/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83a ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Dnia 6 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", "[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wznowienia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku J.S. o umorzenie należności z tytułu składek, złożonego w dniu 20 czerwca 2012r., doprecyzowanego w dniu 18 lipca 2012r. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 83 a ustawy z dnia z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009r. nr 205 poz. 1585 ze zm., dalej jako u.s.u.s.) prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. Podano, iż składając wniosek o wznowienie postępowania J.S. powołał się na istnienie nowych okoliczności, nieznanych Zakładowi przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, lecz nie wskazał żadnych nowych dowodów i faktów. Ponadto wezwany do sprecyzowania wniosku wyraźnie wskazał, iż wnosi o wznowienie postępowania, a nie składa nowy wniosek o umorzenie należności. Podniesiono, iż wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia "[...]" oddalono odwołanie J.S. od decyzji ZUS stwierdzającej, iż strona podlegała składkom na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i wyrok ten jest prawomocny od dnia 20 stycznia 2010r. W związku ze złożonym wnioskiem J.S. o umorzenie należności z tytułu wyżej wskazanych składek ostateczną decyzją Prezesa ZUS z dnia "[...]" odmówiono umorzenia przedmiotowych należności, a wyrokiem z dnia 16 lutego 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na tę decyzję. Wskazano, iż wprawdzie w swoim wniosku strona powołuje się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2012r., którym uchylono wcześniejszą decyzję Zakładu, lecz w tej sprawie zapadło późniejsze orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2012r. oddalające skargę na kolejną decyzję zakładu. Podniesiono, iż poza wskazaniem okoliczności znanych już wcześniej organowi, a mianowicie pożar zakładu gastronomiczno-handlowego w 2002r., czy wypadek przy pracy w 2003r. strona nie wskazała żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy. Wyjaśniono, iż podawanie przez wnioskodawcę okresu podlegania ubezpieczeniu zostało ostatecznie rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia "[...]" i było znane organowi przed wydaniem decyzji objętej wnioskiem o wznowienie.

J.S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił iż decyzja Zakładu z dnia "[...]" zawierała szereg sprzeczności co do stanu faktycznego, które wypaczają sytuację materialną w jakiej obecnie znalazł się wnioskodawca i błędnie ustalają jego możliwości płatnicze prze co nie umorzono mu należności z tytułu składek, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek. Podniósł, iż zarzucono mu nieprzedstawienie stosownych dokumentów, a z drugiej strony Zakład odnosi się do dokumentacji medycznej, której wnioskodawca rzekomo nie przedstawił. Ponadto wskazał, iż niezrozumiały jest zarzut braku dowodu na okoliczność, iż nie prowadził działalności gospodarczej po pożarze, na co wskazuje chociażby fakt nie figurowania w danych rejestrowych ZUS oraz urzędu skarbowego. W ocenie wnioskodawcy spełnia on przesłanki do umorzenia należności, a sytuacja iż straci nagle źródło dochodu i dozna 20% uszczerbku na zdrowiu była nie do przewidzenia. Ponownie powołała się na pożar z 2002r. i wypadek przy pracy z 2003r. wskazując, iż obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Podniósł, iż sytuacja w której się znalazł jest drastyczna i nie ma możliwości spłaty zobowiązań wobec ZUS, co stwierdził WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 14 lipca 2011r. Wnioskodawca zarzucił także, iż nie we wszystkich okresach wskazanych przez ZUS prowadził działalność gospodarczą, a ponadto część dochodzonych należności jest już przedawniona, co nie było przedmiotem analizy przez Zakład.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" w sprawie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Podniesiono, iż dowody i okoliczności wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ podstawą wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi który wydał decyzję, a mają wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z wyjaśnień strony i załączonych dokumentów wynika, iż takie okoliczności nie wystąpiły. Natomiast niewystarczającym jest dążenie strony do innej oceny tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania przez organ. Ponadto powtórzono argumentację zawartą w decyzji z dnia "[...]. Dodatkowo wyjaśniono, iż nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Na powyższą decyzję skargę wniósł J.S., wnosząc o jej uchylenie w całości i nakazanie wznowienia postępowania przez organ, a także merytoryczne rozpatrzenie przez Sąd poprzez umorzenie zobowiązań skarżącego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia co miało wpływ na wydanie orzeczenia niekorzystnego dla skarżącego oraz nieuwzględnienie istotnych okoliczności mających znaczący wpływ na prawidłowe rozpatrzenie sprawy. Ponownie przytoczył argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dodatkowo podał, iż od kwietnia 2012r. jest na zwolnieniu lekarskim, co nie zwalnia go z obowiązku płacenia składek do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazano, iż skierowany do Sądu wniosek o umorzenie należności nie znajduje podstawy prawnej, gdyż sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę po względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podnieść, iż stosownie do wyżej powołanych przepisów sąd administracyjny może jedynie badać legalność zaskarżonej decyzji. Nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej. Nie może zatem ani orzec o umorzeniu należności z tytułu składek, ani też nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Leży to bowiem w granicach wyłącznej kompetencji organu administracji.

Ponadto należy wskazać, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek lecz decyzja odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Należy bowiem podkreślić – na co zwrócił uwagę Zakład Ubezpieczeń Społecznych – iż sprawa dotycząca wniosku o umorzenie należnych składek została już rozstrzygnięta przez organ. Ostateczną decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, a prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lutego 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (Sygn. akt I SA/Ol 766/11) oddalił skargę na tę decyzję. Przy czym wyjaśnić należy, iż to sam skarżący, w odpowiedzi na pismo organu z dnia 12 lipca 2012r., w którym wezwano go do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie, czy wniosek dotyczy wznowienia postępowania, czy tez jest nowym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, wyraźnie wskazał iż domaga się wznowienia postępowania (pismo skarżącego z dnia 16 lipca 2012r. – k. 261-262 akt administracyjnych). W związku z tym organ zasadnie zastosował przepis art. 83 a ust. 1 ustawy u.s.u.s. zgodnie z którym prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. Jak jednak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wznowienie postępowania w tym trybie może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnione okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji ustalającej prawo lub zobowiązanie, mające wpływ na treść tej decyzji. Takie okoliczności, ani dowody w niniejszej sprawie się nie pojawiły. Skarżący bowiem w dalszym ciągu powołuje się na takie okoliczności, jak pożar prowadzonego przez niego zakładu gastronomiczno-handlowego, stanowiącego jedyne źródło dochodu skarżącego, który miał miejsce w 2002r. oraz wypadek przy pracy w gospodarstwie rolnym, któremu uległ w 2003r., w wyniku którego doznał bardzo poważnego uszczerbku na zdrowiu. Okoliczności te były znane organowi, który orzekał w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek i organ dokonywał ich oceny w tym postępowaniu. Należy zaś wskazać, iż postępowanie wznowieniowe jest jednym z trybów nadzwyczajnych i nie może prowadzić do ponownej oceny tych samych okoliczności.

Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, iż nie dotyczą one kwestii odmowy wznowienia postępowania, lecz odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Jak jednak wyjaśniono wyżej – z uwagi na wniosek skarżącego – przedmiotem orzekania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie była kwestia umorzenia należności z tytułu składek, lecz istnienia podstaw do wznowienia postępowania, czyli okoliczności które istniały w dacie orzekania przez organ o odmowie umorzenia należności, a nieznanych organowi. Z tych też względów ani aktualny stan zdrowia skarżącego, ani obecna sytuacja materialna skarżącego w ogóle nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Także bezskuteczne jest powoływanie się przez skarżącego na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 lipca 2011r. (Sygn. akt I SA/Ol 306/11), którym uchylono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]". Orzeczenie to zapadło bowiem w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek, a nie wznowienia postępowania, a zatem pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy. Ponadto organ po tym wyroku wydał kolejną decyzję z dnia "[...]" odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek, a skarga na tę decyzję został oddalona wyżej powołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2012r., który wobec niewniesienia skargi kasacyjnej stał się prawomocny.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.