Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 454/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan NSA Maria Skwierzyńska Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2005 r. sprawy ze skargi N.B. P. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku w podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2002rok oddala skargę. /-/ G.Gorzan /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

N.B.P. w dniu [...] złożył korektę deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości na 2002r. wraz z wnioskiem o zwrot nadpłaty za miesiąc styczeń i luty 2002r.

Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił przyjęcia korekty deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości na 2002r.

Wobec tego w dniu [...] wniósł odwołanie od wyżej wymienionej decyzji, składając jednocześnie co miesiąc wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości. W dniu – [...] złożył kolejny wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2002r. w kwocie [...] zł.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [..] nr [...] na podstawie art. 207 i art. 210 w zw. z art. 79 O.p. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2002r.

Uzasadniając decyzję stwierdził, że iż pojęcie "działalność gospodarcza" użyte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych należy rozumieć w takim znaczeniu, jakie nadaje mu przepis art. 2, ust. 1 ustawy z dnia 19.11.1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). NBP wykonuje szereg czynności bankowych o wyżej wymienionym charakterze, od których wysokość prowizji i opłat pobieranych przez NBP określa jego zarząd na podstawie art. 17 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 27.08.1997r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. nr 140, poz. 938 ze zm.). Te czynności to przykładowo: udzielanie kredytu refinansowego bankom, przyjmowanie od banków weksli do dyskonta i redyskonta, udzielanie kredytów w walutach obcych bankom krajowym, emitowanie i sprzedaż papierów wartościowych, sprzedaż i kupno papierów wartościowych w operacjach otwartego rynku, organizowanie obrotu papierami wartościowymi, prowadzenie rachunków bankowych banków, budżetu państwa, BFG, innych osób prawnych, obrót wartościami dewizowymi, sprzedaż w kraju i za granicą monet i numizmatów przeznaczonych na cele kolekcjonerskie i inne. Narodowy Bank Polski może prowadzić dochodową działalność pozabudżetową, sam finansuje swoją działalność, natomiast nadwyżka uzyskanych dochodów (nie cały dochód) odprowadza do budżetu państwa - jak stanowi art. 69 ust. 3 ustawy o NBP - część rocznego zysku bilansowego NBP podlega odprowadzeniu do budżetu państwa. Brzmienie tego artykułu wskazuje, że NBP prowadzi działalność na własny rachunek. Ponadto zgodnie z art. 65 ustawy część rocznego zysku przeznaczana jest na własne fundusze specjalne.

W odwołaniu NBP domagał się uchylenia powyższej decyzji stwierdzając, że prowadzona przez bank działalność nie jest działalnością gospodarczą, zatem do opodatkowania budynków i gruntów NBP nie ma zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Cele i zadania Narodowego Banku Polskiego jak również sposób ich realizacji przy wykorzystaniu ustawowo określonych instrumentów wskazują jednoznacznie, że Narodowy Bank Polski nie zakłada osiągania zysku z prowadzonej działalności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia [...] Nr [...]. , działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856), art. 13 § 1 pkt 3, art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając decyzję SKO stwierdziło w ślad za organem I instancji, że w orzecznictwie NSA ukształtował się pogląd, iż działalność prowadzona przez Narodowy Bank Polski mieści się w pojęciu działalności gospodarczej. Linia ta została również utrzymana przez Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 8.01. 2003r., III RN 134/02 stwierdził, iż pomimo że NBP nie może być uznany za podmiot prowadzący działalność gospodarczą to i tak fakt ten nie przesądza jeszcze o tym czy taki podmiot nie będący przedsiębiorcą, takiej działalności nie prowadzi. Bowiem dla oceny, czy ktoś prowadzi działalność gospodarczą nie ma znaczenia forma w jakiej on działa. Według zapisów ustawy - Prawo działalności gospodarczej, o prowadzeniu działalności gospodarczej decydują dwa elementy tj. prowadzenie jej na własny rachunek oraz osiągane z tego korzyści. Działalność usługowa prowadzona przez NBP spełnia przesłanki ustawy.

W skardze NBP domagał się uchylenia powyższej decyzji i zasądzenia od organu odwoławczego na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę stwierdził, że przypisywanie NBP cech właściwych podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą jest wyrazem rażącego naruszenia prawa materialnego oraz zupełnego braku zrozumienia roli banku centralnego w gospodarce rynkowej.

Konstytucja określiła pozycję prawną centralnego banku państwa w systemie organów państwowych. Narodowy Bank Polski jest państwową osobą prawną należącą do kategorii osób prawa publicznego i jego funkcje zostały dostosowane do jego statusu właśnie jako osoby prawa publicznego. Rozwinięcie zasad dotyczących tego banku nastąpiło w ustawie o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 1997, nr 140, poz. 938 ze zm.). Ustawa ta przewiduje wykonywanie przez bank tylko działalności o charakterze publiczno - prawnym (art. 3), precyzując, iż podstawowym celem banku centralnego jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP. W celu realizacji polityki pieniężnej NBP został wyposażony w określone instrumenty. Ustawa nie zawiera żadnych przepisów o wykonywaniu przez NBP czynności bankowych i nie zawiera pojęcia "czynności bankowych". Stosowanie tych instrumentów stanowi tylko i wyłącznie realizację wyznaczonych funkcji przez Konstytucje i ustawę o NBP i w żadnej mierze nie stanowi działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy o NBP, część rocznego zysku bilansowego po dokonaniu odpisów podlega odprowadzeniu . do budżetu państwa. Unormowanie to przesądza, iż gospodarka finansowa nie pozwala na uznanie działalności NBP za działalność gospodarczą. Definicja działalności gospodarczej zawarta w art. 2 ust. 1 ustawy - Prawo działalności gospodarczej kładzie nacisk na motywy jakimi kieruje się podmiot prowadzący taką działalność, tj. czy działa on z chęci zysku czy też w innych celach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody.

Brak podstaw do przyjęcia, że NBP na podstawie art. 57 ustawy o Narodowym Banku Polskim w powiązaniu z art. 2 ust. 1 i art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest zwolniony od obowiązku płacenia podatku od nieruchomości.

Narodowy Bank Polski nie jest organem władzy publicznej, ani centralnym organem państwowym (orzeczenie TK z dnia 26.06.2000r.- K. 25/99 – OTK 2000/5/141). Nie ma więc dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia istotnego, że działania banku są instrumentem służącym do wykonywania jego zadań konstytucyjnych.

W działalności banku występują i są dostrzegalne cechy charakteryzujące zarobkową działalność gospodarczą (pozyskiwanie funduszy, powtarzalność, zyski) i uzasadniające prawidłowość zastosowanej stawki podatku od nieruchomości, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o NBP (jej rozdział 10 traktujący o gospodarce finansowej NBP), nakłada na bank obowiązek prowadzenia gospodarki finansowej polegającej na gromadzeniu i rozdysponowaniu środków pieniężnych w związku z realizowanymi celami i zadaniami w ten sposób, by osiągać zysk (według "Raportu Rocznego 2002", Warszawa - wrzesień 2003, s. 132 , w 2002r. zysk ten zamknął się kwotą [...] tys. zł). Zgodnie z art. 58 tej ustawy nie można ogłosić upadłości NBP. W tym kontekście brak podstaw do zrównywania reguł funkcjonowania NBP ( gospodarka finansowa netto) z regułami rządzącymi funkcjonowaniem jednostek budżetowych finansowanych metodą brutto.

Wobec faktu, że NBP jako użytkownik gruntów i właściciel posadowionych na nich budynków uzyskuje z prowadzonej w nieruchomościach działalności zysk będący cechą jego działalności gospodarczej, przeto w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tego przedmiotu opodatkowania na poziomie właściwym dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zasadnie Prezydent Miasta P. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za miesiąc kwiecień 2002r.

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w wyroku.

/-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska

uk