Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 222/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 i 77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E.A. i Z.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 stycznia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących E.A. i Z.A. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 31 maja 2016 r. Firma "P." Sp. z o.o. z/s Z. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w Wieliczce z wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej "A/B", "C/D" wraz z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., c.o., gazu z wewnętrzną linią zalicznikową i energii elektrycznej, dojścia i dojazdu do budynków, ośmiu miejsc postojowych oraz zjazdu indywidualnego z drogi gminnej, działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w Niepołomicach.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta Wielicki decyzją Nr [...] z dnia 1 sierpnia 2016 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej "A/B", "C/D" wraz z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., c.o., gazu z wewnętrzną linią zalicznikową i energii elektrycznej, dojścia i dojazdu do budynków, ośmiu miejsc postojowych oraz zjazdu indywidualnego z drogi gminnej, działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w Niepołomicach. Adresatem decyzji była Firma "P." Sp. z o.o. z/s Z.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12, ust.7 ustawy Prawo budowlane oraz posiada wymagane opinie i uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego. Stwierdzono, że projekt budowlany sporządzony został zgodnie z wytycznymi określonymi w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Niepołomice - plan "A"- uchwała Nr XXXI/502/05 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 12 kwietnia 2005r oraz z wymaganiami ochrony środowiska. Przedmiotowa inwestycja została zlokalizowana w obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MJ) i spełnia wszystkie ustalenia zawarte w treści ustawy w zakresie zgodności z wymogami kształtowania ładu przestrzennego, przeznaczenia, ochrony i zachowania walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz ochrony walorów zabytkowych i kulturowych. Podkreślono, że planowana inwestycja nie narusza interesu osób trzecich w myśl art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane. Znajduje się na terenach o klasie użytku ŁIV oraz RIVb, na które nie wymagane jest uzyskanie decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej. W rozstrzygnięciu wskazano również, że projekt zagospodarowania terenu został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ I instancji podał, że inwestycja spełnia warunki z zakresu ochrony przeciwpożarowej i nie powoduje zacieniania i przesłaniania budynków sąsiednich. Wody opadowe odprowadzone zostaną na własny teren nieutwardzony. Ponadto inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Starosta Wielicki stwierdził, że inwestycja nie wymaga prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w myśl ustawy z dnia 03.10.2008r. - o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nadto w toku sprawy nie wniesiono uwag i zastrzeżeń.

Po wydaniu ww. decyzji do organu I instancji, wniesiono szereg pism o charakterze skarg, jak i odwołań od wydanej decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli w terminie m.in. E. i Z. A. Jako właściciele sąsiadującej działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] i [...] i jako strona postępowania administracyjnego wskazali, iż planowana inwestycja narusza ich podstawowe prawa i interesy.

W ocenie dowołujących się planowana inwestycja zlokalizowana będzie na terenie zabudowy jednorodzinnej o symbolu MJ według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała z dnia 12 kwietnia 2005 r.) a stanowić będzie budynki wielorodzinne i to wbrew pozornym zapisom inwestorów sugerującym budynki o charakterze jednorodzinnym. Teren planowanej inwestycji znajduje się w obrębie strefy konserwatorskiej K2 (zgodnie z §34 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Niepołomice obszar "A") i jako zabudowa mieszkalna wielorodzinna tj. bloki nie spełnia wymagań w obrębie tej strefy.

Podnieśli, że teren na którym zlokalizowany jest ich dom mieszkalny stanowi typowy teren zwartej zabudowy jednorodzinnej, zaś planowane budynki stanowią z kolei typowe budynki wielorodzinne tj. bloki. Wydanie pozwolenia na ich budowę stanowi naruszenie przeznaczenia tych gruntów. Ponadto charakter powyższej inwestycji wpłynie na znaczne natężenie ruchu co stanowić będzie zagrożenie w ruchu drogowym. Droga przy której zlokalizowana będzie planowana inwestycja jest droga ślepą i wąską.

Zaskarżonej decyzji zarzucili również brak zgodności z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Niepołomice obszar "A", oraz uciążliwość tej inwestycji dla mieszkańców.

W kolejnym piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania od decyzji, odwołujący się wnieśli o sumienne i rzetelne zweryfikowanie planów projektowych inwestycji, szczególnie w zakresie odległości do ich budynku mieszkalnego. Z ich zapoznania się z projektem planowanej inwestycji wynika, iż odległość pomiędzy ich domem a projektowaną inwestycją jest mierzona od drzwi balkonowych zlokalizowanych w podcieniu domu, a nie jak prawidłowo wartość ta powinna zostać wyznaczona tj. od ściany domu wraz z wykuszem. Stwierdzili, że niniejsze postępowanie nie objęło wszystkich zainteresowanych stron m.in. B. i T. K., A. i J. W., M. i W. C., J. i M. F., J. i D. B., którzy zgłaszali swój udział w postępowaniu.

W toku postępowania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 2 stycznia 2017 r. znak: [...], umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na wniosek D. i J. B., B. i T. K., A. i J. W., M. i W. C. oraz J. i M. F..

Zdaniem Wojewody Małopolskiego wnioskujący nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji, gdyż obszar oddziaływania planowanej inwestycji, określony przez projektanta zgodnie z art. 20 pkt 1 c ustawy Prawo budowlane, zamyka się w granicach działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz nr [...] w Niepołomicach.

Po rozpatrzeniu odwołania E. i Z. A., Wojewoda Małopolski, decyzją z dnia 5 stycznia 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U z 2016r., poz. 23 ze zm.) – dalej "k.p.a." oraz art. 80 ust. 1 i art. 81 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 290) – dalej "P.b.", utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wojewoda Małopolski wskazał, że na terenie objętym planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania Gminy Niepołomice obszar "A" Miasto Niepołomice, zatwierdzony uchwałą Nr XXXII/502/05 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 12 kwietnia 2005 r. (Małop.2005.311.2268 ze zm.). Działki o nr [...],[...] w Niepołomicach położone są w obszarze, oznaczonym w planie symbolem M J - tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego, działki nr [...] i [...] położone są w przeważającej części w terenie M J, w pozostałej części na terenie oznaczonym symbolem KW - tereny dróg wewnętrznych, natomiast działki nr [...], [...] i [...] również na terenie oznaczonym symbolem KW. Podniósł, że przedmiotem inwestycji jest budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej "A/B" i "C/D". Z projektu budowlanego wynika, że każdy z tych budynków posiada dwie kondygnacje oraz trzecią w poddaszu. W parterze zlokalizowane zostało jedno mieszkanie o pow. użytkowej 62,54 m2, natomiast drugie mieszkanie o pow. użytkowej 136,46 m2 obejmuje piętro oraz poddasze. Tym samym w świetle art. 3 pkt 2a P.b., organ stwierdził, że obiekty te nie stanowią budynków wielorodzinnych, a charakter inwestycji nie narusza ustaleń ww. planu miejscowego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w kwestii uciążliwości spowodowanej zwiększonym natężeniem ruchu w tym rejonie, organ odwoławczy wyjaśnił, że niewątpliwie zwiększy się natężenie ruchu na przedmiotowej drodze dojazdowej, jednakże każdy ma prawo korzystania z dojazdu publicznego do swojej nieruchomości. Inwestycja ta nie ograniczy prawem chronionych interesów skarżących, m.in. z dostępu do drogi publicznej i korzystania z niej. Ponadto inwestor dołączył do projektu budowlanego wymagane prawem dokumenty w sprawie połączenia działek inwestycyjnych z drogą publiczną, w tym: decyzję Nr [...], znak: [...], Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice o wyrażeniu zgody na urządzenie zjazdu z drogi gminnej dz. Nr [...] i [...] (ul. M.). Projekt zjazdu został zaopiniowany i uzgodniony.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się nieprawidłowości w zwymiarowaniu odległości od granic działek sąsiednich oraz odległości pomiędzy najbliżej usytuowanymi budynkami.

Następnie Wojewoda Małopolski wyjaśnił, odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane określonych w art. 28 ust 2 P.b., poprzez błędne określenie kręgu stron postępowania i nie uznanie jako strony właścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestycji, wskazał, że zgodnie z art. 20 ust 1 pkt 1 c do podstawowych obowiązków projektanta należy określenie obszaru oddziaływania obiektu. W projekcie budowlanym przedmiotowej sprawy projektant dokonał analizy pod kątem oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie, w następstwie której zawarł informację, że obszar oddziaływania zamyka się w obrębie działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz nr [...]. Zgodnie z powyższym przepisem art. 28 ust 2 status strony w postępowaniu w sprawie u dzielenia pozwolenia na budowę posiadają: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Określenie zatem obszaru oddziaływania obiektu ma wpływ na ustalenie stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę

Organ odwoławczy potwierdził, że projektowana inwestycja pozostaje w zgodzie z wiążącymi organ administracji budowlanej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niepołomice obszar "A" Miasto Niepołomice. Jak wskazano, działki inwestycyjne położone są w przeważającej części w terenie MJ, pozostałej części na terenie oznaczonym symbolem KW - tereny dróg wewnętrznych. W ustaleniach ogólnych warunków zagospodarowania terenu dla terenów MJ obowiązują następujące parametry: wysokość obiektów zabudowy jednorodzinnej nie może przekroczyć 11 m (§ 31 pkt 3), dachy spadziste o nachyleniu połaci od 30°- 45°, o nadwieszonych okapach. Zalecanym pokryciem dachu jest dachówka lub elementy o fakturze dachówek (§31 pkt 4), w obrębie działki winno się znaleźć co najmniej 1 stanowisko garażowe i 1 miejsce postojowe dla samochodu osobowego (§31 pkt 7a), natomiast trwałe zainwestowanie działki w terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego MJ nie może obejmować więcej niż 50% jej powierzchni (§31 pkt 9). W przedmiotowej sprawie powyższe warunki planu zostały zachowane. Wysokość budynków nie przekracza 11,0 m od poziomu terenu do kalenicy dachu. Zaprojektowano dachy dwuspadowe o kącie nachylenia połaci dachowych 35°. Wskaźnik trwałego zainwestowania terenu inwestycji wynosi 49,9 % (w tym powierzchnia projektowanych budynków oraz powierzchnia utwardzona), wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej 50,1 %. Zaplanowano po dwa miejsca postojowe na każdy budynek. Planowana inwestycja nie koliduje z istniejącą zielenią, wobec powyższego nie jest przewidziana wycinka drzew.

Jak wynika z akt sprawy inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz sporządzony przez uprawnioną osobę projekt budowlany. Projekt budowlany jest kompletny i zawiera wymagane prawem uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także odpisy uprawnień projektantów i ich zaświadczenia z właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na kopii mapy zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego (nr ew. [...].).

Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1422).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczona do przedsięwzięć mających wpływ na środowisko w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.:Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Ponadto, ponieważ ww. inwestycja położona jest w strefie ochrony konserwatorskiej, inwestor przedłożył do akt sprawy stanowisko Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.

Organ odwoławczy uznał, że analiza przedłożonego materiału dowodowego nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które uprawniałoby organ administracji do zakwestionowania prawidłowości przedmiotowej inwestycji.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się E. i Z. A. – dalej skarżący. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja jest krzywdząca i sprzeczna z prawem. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze podnieśli, że organ orzekający o wydaniu pozwolenia na budowę nie wywiązał się w sposób dostateczny z obowiązków nałożonych przepisami Prawa budowlanego. Przepis art. 35 ust. 1 pkt. 2 nakłada na właściwy organ obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Planowana inwestycja znajduje się od południowej strony nieruchomości skarżących, a jej bliskie usytuowanie oraz duże gabaryty i wysokość 11 metrów w znaczącym stopniu będzie zacieniać ich dom.

Zdaniem skarżących organ orzekający o wydaniu pozwolenia na budowę nie odniósł się w sposób należyty do tego, jak planowana inwestycja wpłynie na podstawowe prawa i interesy mieszkańców sąsiadujących z planowaną inwestycją. Działki, na których ma być zlokalizowana inwestycja stanowiąca mieszkanie dla ośmiu rodzin w czterech domach w zabudowie bliźniaczej znajduje się przy krótkiej wąskiej ulicy bez przejazdu (ślepej) i bez chodnika, gdzie w zwartej zabudowie mieszka już 11 rodzin w 11 domach. Planowana inwestycja stanowić będą de-facto mini osiedle mieszkaniowe zlokalizowane na niewielkim obszarze wśród tradycyjnych domków jednorodzinnych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna, choć nie wszystkie podniesione zarzuty okazały się trafne.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 35 P.b. 1. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W świetle cytowanego przepisu, organy obu instancji sprawdziły kolejno zachowanie wymogów w nim wskazanych i z jednym wyjątkiem, o którym będzie mowa poniżej – dokonały tego w sposób prawidłowy. W szczególności nie można dopatrzeć się sprzeczności zapisów projektu z uregulowaniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu (dalej MPZP). Należy podzielić ocenę organów w tym zakresie, zwłaszcza jak chodzi o ocenę wysokości budynku. Wprawdzie bowiem w § 4 ust. 1 MPZP wskazano, że przez wysokość budynku należy rozumieć wysokość ustaloną w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim 3 powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późniejszymi zmianami, dalej "Rozporządzenie"). Jednak w dalszej części uchwały, mianowicie w § 31 ustalono zasady kształtowania się noworealizowanej zabudowy, w tym na terenie MJ, w ten sposób, że określono w punkcie 3, iż wysokość obiektów zabudowy jednorodzinnej (MJ) nie może przekroczyć 11 m, zaś zabudowy zagrodowej (MRJ) nie może przekroczyć 9m, licząc od poziomu terenu do kalenicy dachu. W takiej sytuacji rozwiązanie projektowe w zakresie wysokości nie może budzić wątpliwości.

Podzielić należy także w pełni wypowiedzi organów, w szczególności organu odwoławczego, co do oceny uciążliwości zwiększenia natężenia ruchu na drodze dojazdowej do inwestycji. Na aprobatę bowiem zasługuje pogląd, że w tym zakresie, niezależnie od zwiększenia uciążliwości, inwestycja nie ograniczy prawem chronionych interesów skarżących m.in. w kwestii dostępu do drogi publicznej i korzystania z niej. Inwestor nadto przedłożył prawem wymagane dokumenty w zakresie połączenia działek inwestycyjnych z drogą publiczną. W tym kontekście wskazać należy na trafne zapatrywanie wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r. II OSK 1629/15, LEX nr 2288704, którego teza w końcowej części brzmi : "W związku z tym, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, każdy właściciel nieruchomości ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zatem inwestor, który pierwszy zabudowuje swoją działkę, nie ma tylko z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień". Pogląd ten wprawdzie dotyczy zabudowy działki, ale równie dobrze argument ten można wysunąć w kontekście uprawnienia do przejazdu po drodze publicznej, przy której są położone: działka już zabudowana, oraz działka, którą inwestor chce zabudować, starając się o pozwolenie na budowę.

Zasadny natomiast okazał się zarzut skargi w przedmiocie niewystarczającego rozważenia kwestii związanych ze spełnieniem wymogów zawartych w § 13 i 60 Rozporządzenia. Skarżący zarzucili, że organy w decyzjach jedynie formalnie odniosły się do tej kwestii, bezkrytycznie akceptując stanowisko inwestora. W piśmie z dnia 30 maja 2017r. stanowiącym uzupełnienie skargi wskazano również, że projekt budowlany nie zawiera żadnych rysunków i wyliczeń, podczas gdy powinno się uwzględnić naturalny spadek terenu w kierunku nieruchomości skarżących, która znajduje się niżej niż teren nieruchomości inwestowanej. Z kolei inwestycja leży po południowej stronie działki skarżących.

Przypomnienia zatem wymaga, że § 13 Rozporządzenia stanowi, iż:

"1. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

2. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.

3. Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna.

4. Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej".

Orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało pogląd odnośnie oceny tej kwestii ( a także kwestii nasłonecznienia) w projekcie budowlanym. Mianowicie, zgodnie z zapatrywaniem wyrażonym w wyroku NSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2016 r., II OSK 191/15, LEX nr 2248487, które Sąd orzekający podziela: "1. Organ rozstrzygający o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). 2. Obowiązkiem właściwego organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia.3. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań".

Podobne stanowisko zajął też WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., II SA/Ol 1279/16, LEX nr 2189510, gdzie wskazał: "Obowiązkiem właściwego organu, a następnie organu odwoławczego jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu budowlanego, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków. Jeżeli w przedłożonym projekcie brak jest właściwych rysunków, to nie można zweryfikować prawidłowości projektu w tym zakresie".

Naturalnie dotyczy to sytuacji, gdy w ogóle zabudowa istniejąca na działce sąsiedniej oraz zabudowa projektowana mogą, z racji wzajemnego położenia, oddziaływać wzajemnie w kontekście zacieniania. Jeśli bowiem odległości miedzy nimi byłyby tak duże, że w sposób oczywisty i na pierwszy rzut oka ( bez potrzeby badania i mierzenia tych odległości) można by stwierdzić, że takiego oddziaływania brak, wówczas wymogi te w postaci obowiązku przedłożenia analizy zacieniania, ulegałyby obniżeniu. Jednak w omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje. Jak wynika bowiem z projektu budowlanego, a konkretnie z projektu zagospodarowania terenu, nieruchomość skarżących, tj. działka nr [...], która jest zabudowana budynkiem jednorodzinnym, leży na północ od projektowanej inwestycji, w odległości od projektowanego budynku 12,6 m. Wysokość projektowanego budynku wynosi wprawdzie 11 m, lecz rzędne terenu wskazują na okoliczność, że teren inwestycji leży wyżej niż teren działki skarżących. Zatem na tym etapie nie można całkowicie i jednoznacznie wykluczyć sytuacji przesłaniania, bez adekwatnej i udokumentowanej wypowiedzi projektanta. Tymczasem w projekcie stwierdzono po pierwsze, że lokalizacja budynków mieszkalnych nie narusza interesów osób trzecich /str. 2 projektu/, po drugie, że biorąc pod uwagę w szczególności § 12.1, 13.1, 60, 271, 272 i 273 Rozporządzenia oraz przepisy odrębne, ustalono, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w Niepołomicach /str.4 projektu/. Zatem brak nawet jednoznacznej wypowiedzi projektanta co do możliwości owego zacieniania, nie mówiąc już o rysunku czy obliczeniach. Nadto budzi niepokój stwierdzenie /str. 2 projektu/, że na sąsiednich działkach ( w stosunku do terenu inwestycji ) brak jest zabudowy, czemu przeczy w sposób oczywisty projekt zagospodarowania terenu, gdzie ta zabudowa jest odzwierciedlona.

W tej sytuacji nie sposób uznać, że analiza zacieniania i nasłoneczniania była zbędna; przeciwnie, w ocenie Sądu w warunkach tej sprawy winna być sporządzona. Brak takiej analizy uniemożliwia weryfikację zarzutów skarżących w tym zakresie, czego nie dostrzegły organy orzekające w sprawie, zwłaszcza organ odwoławczy, skoro przyjęły bezkrytycznie wyżej omówione stanowisko projektanta. Jest to naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. jak również przepisów dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego, a to art. 7 i 77 k.p.a., co wiąże się z oceną naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procedury, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji należało na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję.

W ocenie Sądu na tym etapie wystarczające jest uchylenie decyzji zaskarżonej. Projekt budowlany winien być wprawdzie uzupełniony poprzez przedstawienie przez projektanta wspomnianej analizy zacieniania i nasłoneczniania, o które to uzupełnienie organ odwoławczy winien wezwać projektanta. Jednak uzupełnienie takie może mieć miejsce przed organem odwoławczym, który zweryfikuje tym samym zgodność projektu budowlanego z przepisami techniczno – budowlanymi w tym względzie. Jest to bowiem, w odniesieniu do całości projektu, niewielki zakres uzupełnienia. W przypadku zaś, gdy okaże się, że nie ma tutaj wątpliwości w zakresie zgodności z przepisami, znajdzie potwierdzenie okoliczność braku zasadności uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W przypadku zaś, gdy organ odwoławczy po zbadaniu tego zagadnienia ( a także w przypadku braku uzupełnienia projektu) dojdzie do przekonania przeciwnego, poweźmie decyzję stosowną do wyniku badania.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. i złożyły się na nie koszty wpisu od skargi w wysokości 500 zł.