Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2202/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1888
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Wolas (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 713/17 w sprawie ze skargi T. mbH działającej na rachunek R. z siedzibą w N. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 3 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od T. mbH działającej na rachunek R. z siedzibą w N. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 713/17, WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną przez T. [...] mbH z siedzibą w N. działającą na rachunek R.[...] interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 3 listopada 2016 r., nr [...]w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

Wyrok ten (podobnie, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu) jest dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia:

R.[...] (zwany dalej: "Funduszem") reprezentowany przez T. [...] mbH z siedzibą w N. zwrócił się do Ministra Rozwoju i Finansów z wnioskiem z dnia 18 lipca 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 10 października 2016 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia podmiotowego dla Funduszu, opodatkowania u źródła wypłat na rzecz Funduszu, określenia właściwego certyfikatu rezydencji oraz uznania Funduszu za rzeczywistego właściciela wypłacanych przez płatnika należności. W przedmiotowym wniosku Fundusz przedstawił opisany poniżej stan faktyczny.

Fundusz jest otwartym funduszem inwestycyjnym utworzonym na podstawie niemieckiego prawa inwestycyjnego. Działalność Funduszu regulowana jest niemiecką ustawą o inwestycjach (Kapitalanlagegesetzbuch z 16 maja 2013 r., z późn. zm., dalej: "K.G."). Akt ten stanowi podstawową regulację prawną w Niemczech dotyczącą zasad wspólnego inwestowania w formie funduszy inwestycyjnych. Działalność Funduszu obejmuje wspólne inwestowanie środków finansowych wniesionych do Funduszu przez inwestorów. W zamian za środki finansowe wnoszone do Funduszu, inwestorzy uzyskują jednostki uczestnictwa w Funduszu.

Na podstawie K.G. podstawowe zasady prawne działania Funduszu są następujące:

Zgodnie z K.G., niemieckie fundusze inwestycyjne są zarządzane i reprezentowane przez spółki zarządzające. W odniesieniu do Funduszu spółką zarządzającą jest T.[...] mbH (dalej: "Spółka"). Spółka jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbH) utworzoną na podstawie prawa niemieckiego. Spółka posiada swoją zarejestrowaną siedzibę i faktyczne miejsce zarządu we F. nad M. w N. Stosownie do przepisów K.G., Fundusz sam w sobie nie jest odrębnym podmiotem prawnym; nie posiada on osobowości prawnej, jako takiej, oraz nie jest formalnie zdolny do nabywania we własnym imieniu praw i własności aktywów, lub też do zawierania umów we własnym imieniu. Tytuł prawny do aktywów przypisanych do Funduszu posiada Spółka i to Spółka zawiera umowy, które dotyczą Funduszu i aktywów przypisanych do Funduszu. Niemniej jednak, dla celów niemieckiego podatku dochodowego od osób prawnych Fundusz jest traktowany jako odrębny podmiot prawa, jako osoba prawna. Fundusz (w sensie prawnym i formalnym - Spółka na rachunek Funduszu) lokuje powierzone mu przez inwestorów środki finansowe w udziały polskich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które prowadzą działalność na rynku nieruchomości. W rezultacie, w związku z charakterem dokonywanych inwestycji Fundusz może osiągać na terytorium Polski przychody (dochody) z udziału w zyskach osób prawnych, tj. przykładowo w postaci dywidendy, dochodu z umorzenia udziałów, dochodu z likwidacji spółki z o.o. Fundusz może również osiągać dochody kapitałowe z tytułu sprzedaży udziałów polskich spółek z o.o. w przypadku wyjścia Funduszu z inwestycji w określoną spółkę. Dodatkowo, Fundusz może również finansować spółki, w których posiada udziały, poprzez udzielanie im pożyczek pieniężnych. W konsekwencji, Fundusz osiągać może również dochody w postaci odsetek. Zgodnie z przepisami K.G., Fundusz (w sensie prawnym, Spółka na rachunek Funduszu) prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia udzielonego przez instytucję Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (dalej: "BaFin"), będącą niemieckim organem nadzoru finansowego. BaFin jest instytucją podobną do polskiej Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: "KNF"), nadzorującej działalność polskich funduszy inwestycyjnych oraz Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych (dalej: "TFI"). Zezwolenie zostało wydane przez BaFin spółce zarządzające (Spółce) na stosowanie warunków umownych regulujących działanie Funduszu. Fundusz podlega w Niemczech również bezpośredniemu nadzorowi BaFin, czyli organu właściwego do nadzoru nad rynkiem finansowym.

Działalność Spółki obejmuje tworzenie różnego rodzaju funduszy inwestycyjnych w N. i zarządzanie funduszami inwestycyjnymi. Spółka prowadzi działalność na podstawie wyżej wskazanej ustawy K.G. Zadania Spółki są zasadniczo podobne do funkcji pełnionych przez T.działające na podstawie polskiej ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2004 r., Nr 146, poz. 1546 ze zm. – zwanej dalej: "u.f.i."), które tworzą polskie fundusze inwestycyjne, jak również zarządzają funduszami inwestycyjnymi i reprezentują je w zakresie ich całościowej działalności. Jak wyżej wskazano, Fundusz prowadzi działalność na podstawie K.G. Ustawa ta reguluje całościowo status Funduszu, dozwolony zakres inwestycji, dywersyfikację, finansowanie, zarządzanie Funduszem, itd.

Fundusz jest funduszem typu umownego. Fundusz nie jest osobą prawną, ani też nie posiada podmiotowości prawnej. Fundusz nie posiada również samodzielnych, wewnętrznych organów reprezentujących i zarządzających Funduszem. W świetle regulacji K.G., Fundusz jest majątkiem inwestycyjnym (Investmentvermógen) stanowiącym wyodrębniony majątek (Sondervermógen) i, jak wyżej wskazano, w świetle prawa niemieckiego jest on funduszem inwestycyjnym, który jest zarządzany i reprezentowany przez spółkę zarządzającą. Spółka działa w tym zakresie w imieniu własnym, lecz na rachunek Funduszu. W rzeczywistości Spółkę i Fundusz charakteryzuje wyodrębnienie organizacyjne i finansowe. Oba podmioty funkcjonują w konstrukcji, w której Fundusz stanowi wyodrębnioną masę majątkową, którą na rachunek Funduszu zarządza Spółka. Aktywa Funduszu pozostają formalnie własnością Spółki, lecz są one utrzymywane całkowicie oddzielnie i zarządzane na rachunek Funduszu. W konsekwencji, formalnym udziałowcem w polskich spółkach z o.o., w które inwestuje Fundusz, jest Spółka. Spółka nabywa i zarządza aktywami we własnym imieniu, lecz na rachunek Funduszu. Spółka figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako udziałowiec spółki z o.o., w którą Fundusz zainwestował środki finansowe. Jednakże, jak wyżej wskazano, występując, jako udziałowiec tych spółek, Spółka działa we własnym imieniu, lecz na rachunek Funduszu. W konsekwencji również przychody osiągane z polskich spółek z o.o. stanowią faktycznie przychody Funduszu, a nie Spółki. Fundusz - poprzez działającą w imieniu własnym, lecz na rachunek Funduszu Spółkę - prowadzi zatem działalność inwestycyjną w oparciu o środki finansowe inwestorów zbierane poprzez emisję jednostek uczestnictwa. Fundusz, poprzez reprezentującą go Spółkę, lokuje kapitał w nabywane udziały w spółkach z o.o. inwestujących na rynku Polskim. Pomimo, iż jak wskazano wyżej, Fundusz nie jest osobą prawną i nie posiada zdolności prawnej, w świetle niemieckich przepisów podatkowych jest on uznawany za podatnika niemieckiego podatku dochodowego od osób prawnych. W rezultacie, Fundusz posiada nieograniczony obowiązek podatkowy, tj. co do zasady, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Niemczech od całości swoich dochodów, tak jak to ma miejsce w przypadku zwykłej osoby prawnej. Niemniej jednak, zgodnie z wyraźnym przepisem niemieckiego prawa podatkowego, Fundusz jest zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z niemieckimi przepisami podatkowymi, opodatkowanie dochodów generowanych w wyniku inwestycji prowadzonych przez Fundusz następuje dopiero na poziomie inwestorów.

Podsumowując wnioskodawca wskazał następujące cechy Funduszu:

1) Fundusz jest instytucją wspólnego inwestowania, posiadającą siedzibę w innym, niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej (czyli w Niemczech);

2) Fundusz podlega w państwie siedziby (w Niemczech) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania; niemiecka rezydencja podatkowa Funduszu może zostać potwierdzona odpowiednim certyfikatem rezydencji wydanym dla Funduszu;

3) wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych (zebranych w drodze publicznego oraz niepublicznego proponowania nabycia jego tytułów uczestnictwa) w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe; jak wskazano powyżej, Fundusz inwestuje na rynku polskim w udziały polskich spółek z o.o. oraz może udzielać pożyczek spółkom, w które inwestuje;

4) Fundusz prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państw (organów nadzoru nad rynkiem finansowym), w którym ma siedzibę, tj. działa na podstawie zezwolenia wydanego przez BaFin, niemieckiego organu nadzoru nad rynkiem finansowym;

5) działalność Funduszu podlega nadzorowi właściwych władz (BaFin) państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (Niemcy);

6) Fundusz posiada depozytariusza przechowującego jego aktywa;

7) Fundusz jest zarządzany przez Spółkę, tj. pomiot prowadzący swoją działalność na podstawie zezwolenia BaFin - właściwego niemieckiego organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (tj. Niemiec).

Następnie w uzupełnieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z niemieckimi przepisami, Fundusz, działający przez Spółkę, może prowadzić wyłącznie działalność w zakresie lokowania środków pieniężnych zebranych od inwestorów. Fundusz nie może natomiast prowadzić działalności gospodarczej, ponieważ prowadzenie takiej działalności prowadziłoby do utraty przez Fundusz specjalnego statusu, jako funduszu inwestycyjnego. Zgodnie z niemieckimi przepisami, Fundusz (działając za pośrednictwem Spółki) może inwestować bezpośrednio w nieruchomości. W tym zakresie może jednak działać jedynie, jako inwestor pasywny, tj. może nabywać gotowe nieruchomości, celem czerpania dochodów z wynajmu lub sprzedaży, natomiast nie może prowadzić działalności deweloperskiej, tj. przykładowo nabywać niezabudowanego gruntu celem wybudowania na nim nieruchomości i jej sprzedaży. Taki zakres możliwego zaangażowania Funduszu jednoznacznie wskazuje, iż Fundusz prowadzić może jedynie działalność inwestycyjną, nie może natomiast prowadzić działalności gospodarczej na rynku nieruchomości. Należy również wskazać, iż także polskie fundusze inwestycyjne uprawnione są do lokowania środków finansowych bezpośrednio w nieruchomości (art. 147 u.f.i.). Zgodnie z niemieckimi przepisami regulującymi działalność Funduszu, Fundusz (za pośrednictwem Spółki) może inwestować zarówno w spółki kapitałowe, jak i w spółki osobowe. Inwestowanie w spółki osobowe możliwe jest jednakże jedynie wtedy, gdy spełnione zostaną ściśle określone warunki, a mianowicie:

- umowa spółki wprost wskazuje, że spółka może wyłącznie nabywać aktywa nieruchomościowe lub udziały w podmiotach posiadających nieruchomości (tj. podmiotach, które spełniają takie same warunki prawne, jak sama spółka),

- umowa spółki ściśle ogranicza zakres działalności spółki wyłącznie do takiej, którą wykonywać może sam fundusz,

- z uwagi na fakt, iż Fundusz nie może wykonywać żadnej działalności gospodarczej i komercyjnej, również sama spółka, w którą inwestuje Fundusz, nie może wykonywać takiej działalności gospodarczej lub komercyjnej,

- Fundusz musi posiadać większość praw głosu oraz kapitału, który jest niezbędny do zmiany umowy spółki,

- Fundusz nie może być zobowiązany do dokonywania dodatkowych wkładów do spółki,

- Fundusz nie może pełnić roli komplementariusza lub innego wspólnika ponoszącego nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki osobowej; Fundusz może posiadać jedynie status wspólnika, którego odpowiedzialność jest ograniczona (tj. komandytariusza).

Jak wynika z powyższego opisu, na gruncie niemieckich przepisów Fundusz może inwestować jedynie w te spółki osobowe, których zakres działalności jest określony bardzo wąsko i ograniczony wyłącznie do pasywnego posiadania nieruchomości, ich wynajmu i sprzedaży. Zatem spółki takie, aby Fundusz mógł w nie zainwestować, muszą prowadzić działalność inwestycyjną, nie mogą natomiast prowadzić działalności gospodarczej, czy też komercyjnej (polegającej przykładowo na wznoszeniu budynków celem ich sprzedaży). Z uwagi na zakres dozwolonego sposobu inwestowania, Fundusz nie może zarządzać spółkami, w które inwestuje. Może posiadać jedynie status inwestora pasywnego o ograniczonej odpowiedzialności. Dlatego też, aczkolwiek Fundusz ma prawo inwestować w spółki kapitałowe i osobowe, to możliwość taka dotyczy jedynie tych spółek nieruchomościowych, które same zarządzają swoją działalnością, bez udziału Funduszu. Z uwagi na powyższe ograniczenia regulacyjne na gruncie prawa niemieckiego Fundusz (działając za pośrednictwem Spółki) nie może prowadzić działalności gospodarczej, a wyłącznie działalność inwestycyjną. W konsekwencji, w sensie ekonomicznym dochody osiągane przez Fundusz powinny być uznane za dochody inwestycyjne, a nie dochody z działalności gospodarczej. Fundusz w uzupełnieniu swojego wniosku wskazał też, że ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1888 z późn. zm.), zwana dalej: "u.p.d.o.p.", nie rozróżnia kategorii dochodów inwestycyjnych uzyskanych przez fundusze inwestycyjne i dochodów z działalności gospodarczej. Co do zasady, Fundusz, zgodnie z dozwolonym przez niemieckie przepisy zakresem działalności inwestycyjnej, może osiągać dochody, które na gruncie u.p.d.o.p. zostaną uznane za dochody z działalności gospodarczej. Przykładowo, w przypadku bezpośredniej inwestycji w nieruchomość, Fundusz uzyskać może dochód w postaci czynszu najmu. W przypadku natomiast inwestycji w spółkę komandytową (jako komandytariusz i przy wszystkich wyżej wskazanych ograniczeniach), Fundusz może uzyskać dochód z udziału w takiej spółce, który, zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. uznany zostałby dla celów polskiego podatku CIT, jako dochód z działalności gospodarczej. Sposób klasyfikacji dochodu na podstawie u.p.d.o.p. nie może przesądzać o zakresie dozwolonej działalności prowadzonej przez Fundusz. Zakres ten wynika bowiem nie z polskich przepisów podatkowych, lecz z niemieckich przepisów regulujących status prawny Funduszu i dozwoloną jego działalność, którą jest wyłącznie działalność inwestycyjna. Przeciwne stanowisko w tym względzie prowadziłoby do wniosku, iż również polskie fundusze inwestycyjne dokonujące bezpośrednich inwestycji w nieruchomości, nie korzystałyby ze zwolnienia z podatku CIT z uwagi na fakt, iż, na gruncie u.p.d.o.p., dochód z wynajmu nieruchomości stanowi dochód z działalności gospodarczej. Stanowisko takie nie znajdowałoby żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach.

Na tle opisanego powyżej stanu faktycznego Fundusz zadał następujące pytania:

1) Czy Funduszowi, w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski, przysługuje zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., w szczególności w odniesieniu do dochodów z udziału w zyskach osób prawnych, dochodów z odpłatnego zbycia udziałów w polskich spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz dochodów odsetkowych?

2) Czy wypłaty, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., dokonywane na rzecz Funduszu (za pośrednictwem Spółki), nie podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w Polsce na podstawie art. 26 ust. 1g w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.?

3) Czy certyfikat rezydencji, o którym mowa w art. 26 ust. 1g pkt 1 u.p.d.o.p., powinien być wystawiony w odniesieniu do Funduszu, tj. potwierdzać rezydencję podatkową Funduszu?

4) Czy Fundusz jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych przez płatnika należności z tytułów wskazanych w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. i w konsekwencji, czy pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 26 ust. 1g pkt 2 u.p.d.o.p., powinno być złożone przez Fundusz, działający formalnie poprzez Spółkę?

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie Wnioskodawca wskazał, że jego zdaniem w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski przysługuje mu zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych, bowiem spełnia on wszystkie warunki zwolnienia wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 10a i ust. 3 u.p.d.o.p. (pytanie nr 1). Z uwagi na powyższe, skoro zwolnienie to obejmuje również dochody, które zostały wskazane w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. (np. odsetki, dywidendy i inne dochody z udziału w zyskach osób prawnych), od których podatek pobierany jest przez płatnika (tzw. podatek u źródła), zdaniem strony skarżącej, wypłaty, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. dokonywane na jego rzecz nie podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w Polsce (pytanie nr 2). Ponadto, certyfikat rezydencji, o którym mowa w art. 26 ust. 1g pkt 1 u.p.d.o.p. powinien być wystawiony w odniesieniu do Funduszu, a nie do Spółki, gdyż podmiotem wskazanym w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. jest Fundusz, jako instytucja wspólnego inwestowania, a nie Spółka, działająca jedynie, jako spółka zarządzająca (pytanie nr 3). Wnioskodawca wskazał także, że skoro jest on rzeczywistym właścicielem wypłacanych przez płatnika należności z tytułów wskazanych w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., to w konsekwencji, pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 26 ust. 1g pkt 2 u.p.d.o.p., powinno być złożone przez Fundusz, działający formalnie poprzez Spółkę (pytanie nr 4).

W interpretacji indywidualnej z dnia 3 listopada 2016 r. Minister Rozwoju Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, uznał przedstawione powyżej stanowisko w zakresie:

- zwolnienia podmiotowego dla Funduszu (pytanie nr 1) – za nieprawidłowe,

- opodatkowania u źródła (zryczałtowanym podatkiem dochodowym) wypłat na rzecz Funduszu za pośrednictwem Spółki (pytanie nr 2) - za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu interpretacji podatkowy organ interpretacyjny wskazał, że Fundusz błędnie odnosi wypełnienie wszystkich warunków zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. do niego samego, a nie do Spółki. Organ zauważył, że w przypadku niemieckich funduszy inwestycyjnych będących wyodrębnionym zbiorem aktywów (nieposiadających osobowości prawnej, zdolności prawnej, zdolności do czynności prawnych, struktury organizacyjnej), których zarządcą, zastępcą pośrednim (i cywilnoprawnym właścicielem tych aktywów) jest spółka zarządzająca, status podatnika podatku dochodowego należy przypisać spółce zarządzającej (w zakresie w jakim reprezentuje fundusz). Organ wyjaśnił również, że zwolnienie określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, a w odniesieniu do funduszy kontraktualnych, tj. opartych na stosunku umownym, jak w niniejszej sprawie, należy je rozpatrywać w stosunku do spółki zarządzającej w zakresie dochodów generowanych przez aktywa tworzące wyodrębnioną masę majątkową. Jednocześnie organ podkreślił, że kwalifikacja podmiotowa dla potrzeb u.p.d.o.p. następuje niezależnie od rozwiązań przyjętych w innych jurysdykcjach podatkowych. Przyjęcie zatem przez niemieckiego prawodawcę odmiennej konstrukcji (przyznanie podmiotowości podatkowej masie majątkowej z jednoczesnym zwolnieniem) nie może mieć wpływu na status podatkowy Funduszu i zarządzanej przez niego wyodrębnionej masy majątkowej.

Zdaniem Ministra, w niniejszej sprawie nie zostanie spełniony warunek zwolnienia określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., tj. wymóg prowadzenia przez Fundusz wyłącznie działalności lokacyjnej. Organ wskazał, że za lokowanie środków pieniężnych trudno uznać np. przystąpienie do polskiej spółki komandytowej. Organ zauważył również, że aktywa instytucji wspólnego inwestowania nie mogą być lokowane w spółki osobowe nieemitujące papierów wartościowych. Dochody z udziału w takich spółkach stanowią dochody z działalności gospodarczej, rozliczane zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., nie zaś z praw majątkowych.

Biorąc pod uwagę wykładnię gramatyczną i celowościową przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. organ uznał za nieprawidłowe stanowisko, zgodnie z którym Funduszowi, w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski przysługuje zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych, a w konsekwencji, że wypłaty, o których mowa w art. 21 ust. i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. dokonywane na rzecz Funduszu nie podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w Polsce. Ponadto z uwagi na brak zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 26 ust. 1g pkt 1 u.p.d.o.p. organ uznał wydanie rozstrzygnięcia w zakresie pytań nr 3 i 4 za bezprzedmiotowe.

W skierowanej do WSA w Warszawie skardze, wnioskodawca zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 26 ust. 1g w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów i uznanie w zaskarżonej interpretacji, że w przypadku Funduszu nie jest spełniony warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., przez co dochody Funduszu nie są zwolnione z podatku dochodowego, w tym z podatku zryczałtowanego pobieranego u źródła,

2) art. 63 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 i z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE"), poprzez naruszenie zasady swobody przepływu kapitału oraz uchybienie zakazowi arbitralnej dyskryminacji i ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności, w sytuacji, w której nie istniały przesłanki interesu ogólnego uprawniające organ wydający zaskarżoną interpretację do odmowy przyznania zwolnienia podatkowego w odniesieniu do dochodów Funduszu,

3) art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 z późn. zm.), zwanej dalej: "O.p.", poprzez uznanie za bezprzedmiotowe pytania nr 3 i 4 zadanego we wniosku o interpretację.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

WSA wymienionym na wstępie wyrokiem uznał skargę za zasadną, albowiem stwierdził, że zaskarżony akt narusza prawo materialne przez dokonanie błędnej wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p..

Sąd wskazał, że organ, który wydawał zaskarżoną interpretację indywidualną, powinien przy ocenie wypełnienia przez Fundusz warunków z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. kierować się oceną podobieństwa funduszy funkcjonujących w innych państwach członkowskich UE i EOG i funduszy polskich oraz dążyć do zapewnienia równego ich traktowania, a nie opierać się jedynie na przepisach ustawy o funduszach inwestycyjnych w celu uznania, że Fundusz powinien spełniać identyczne warunki, do tych które przewidziano w tej ustawie. Zdaniem Sądu przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie przewiduje możliwości odwołania się bezpośrednio do treści zawartych w przepisach ustawy o funduszach inwestycyjnych i przyjęcia, że zagraniczne fundusze inwestycyjne powinny wypełniać kryteria zawarte w przepisach tej ustawy, gdy bada się podobieństwo funduszy zagranicznych i funduszy polskich. Analiza podobieństw w rozwiązaniach prawnych przyjmowanych w poszczególnych państwach członkowskich nie może bowiem powodować formułowania przez organ udzielający interpretacji indywidualnej dodatkowego warunku identyczności w odniesieniu do zakresu działania funduszy polskich i zagranicznych. Jest to niezgodne na gruncie przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., który formułuje kryteria "porównywalności" instytucji wspólnego inwestowania do polskich funduszy inwestycyjnych, a nie formułuje kryteriów "identyczności" instytucji wspólnego inwestowania. Sąd I instancji zauważył także, że ustawodawca w treści ww. przepisu nie zawęził "innych praw majątkowych", w które mogą inwestować fundusze zagraniczne, do tych wynikających z przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, tak jak to uczynił w przypadku funduszy polskich, mając na względzie treść innych przepisów tej ustawy, zwłaszcza art. 3 ust. 1, art. 145-147. W związku z tym Sąd uznał, że organ interpretacyjny zastosował w sposób nieuprawniony wykładnię celowościową i nieprawidłowo wprowadził do ustawowego zwolnienia podatkowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. dodatkowy wymóg, od którego zależy możliwość zastosowania tego zwolnienia, którego literalnie nie zapisano w ww. przepisie. Sąd wskazał ponadto, że obowiązek respektowania zasady ustanowionej przez art. 63 ust. 1 Traktatu TFUE nakazuje przy ocenie spełnienia przez fundusze z innych państw członkowskich przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. uwzględniać na korzyść tych podmiotów różnice w ich funkcjonowaniu występujące w stosunku do funduszy polskich wynikające z prawa państw członkowskich, w których te fundusze miały siedzibę i któremu to prawu podlegały.

Reasumując, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska prezentowanego w zaskarżonej interpretacji przez organ, iż Fundusz nie spełnia warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit.b u.p.d.o.p. tylko z tej przyczyny, iż Skarżąca może w przyszłości pozyskiwać dochody z inwestycji w nieruchomości, które będą dokonywane za pośrednictwem spółek osobowych, bez zbadania charakteru takich inwestycji w rozumieniu cech dla takich Funduszy wyznaczonych prawem niemieckim. Zdaniem Sądu teza ta nie znajduje odzwierciedlenia w brzmieniu poddanego analizie przepisu prawa podatkowego. Sformułowany w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. warunek w postaci wyłącznego przedmiotu działalności instytucji wspólnego inwestowania obejmującego zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i "inne prawa majątkowe" nie został obwarowany żadnym zastrzeżeniem, w szczególności takim, jak przewidziany w art. 145 ust. 1 pkt 6 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik organu zaskarżył ww. wyrok WSA w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", zarzucił naruszenie: przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b w zw. z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. - polegającą na uznaniu przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione warunki do skorzystania ze zwolnienia określonego zaskarżonymi przepisami, gdy tymczasem prawidłowa wykładania tych przepisów winna prowadzić do wniosku, że uczestnictwo w spółce osobowej należy uznać za prowadzenie działalności gospodarczej i w konsekwencji do uznania, że zagraniczny podmiot nie spełnia warunku do skorzystania ze zwolnienia, gdyż wyłącznym przedmiotem działalności skarżącej nie jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Na podstawie 188 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. organ wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi;

2) zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej wniósł o jej oddalenie z uwagi na fakt, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie organ oparł skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego, wyrażającym się w błędnej wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b w zw. z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. Przystępując zatem do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie, albowiem wykładnia kwestionowanego art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. dokonana przez Sąd I instancji jest błędna, zaś zarzuty skargi kasacyjnej słuszne.

Jednocześnie Sąd kasacyjny wskazuje, że zbliżony problem prawny, jak w sprawie rozpoznanej, był już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wielu orzeczeniach. Przykładem są m.in. wyroki: z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 128/16; z 14 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 140/16; z 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3844/17; z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 962/18 oraz sygn. akt II FSK 963/18, a także z 13 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1245/18. Sąd II instancji w niniejszym składzie ocenę prawną rozważanego zagadnienia prawnego zawartą w powołanych wyrokach aprobuje i poprzez jej przytoczenie czyni elementem własnego uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy wyjaśnić wobec tego należy, że powołany powyżej przepis stanowił (w stanie prawnym sprawy), że zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki: a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,

c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy:

- prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz

- zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro,

d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,

e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,

f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Dodać należy, że nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. Nr 226, poz. 1478), na mocy której wprowadzono do niej art. 6 ust. 1 pkt 10a, została dokonana w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów podatkowych z normami prawa europejskiego i stanowiła następstwo wszczętego przez Komisję Europejską w trybie art. 226 Traktatu WE postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. We wniosku z 14 maja 2009 r., IP/09/780, Komisja Europejska zwróciła się do Polski o zakończenie dyskryminacyjnego opodatkowania zagranicznych funduszy emerytalnych, funduszy inwestycyjnych i instytucji finansowych. W piśmie tym wskazano, że przepisy krajowe, na mocy których zwolnieniem podatkowym objęto jedynie polskie fundusze inwestycyjne i emerytalne "stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, zagwarantowanego na mocy art. 56 Traktatu WE oraz swobody przedsiębiorczości, o której mowa w art. 43 Traktatu WE". W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że obowiązujący stan prawny prowadził "do nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym do naruszenia traktatowej swobody przepływu kapitału, do której respektowania zobowiązały się państwa członkowskie UE i EOG (zasada ustanowiona art. 63 TFUE (dawny art. 56 TWE) i art. 40 Porozumienia EOG) i na którą wskazała Komisja Europejska w naruszeniu nr 2006/4093. W celu usunięcia wskazanego przez Komisję Europejską naruszenia i zrównania w prawach podatkowych polskich i zagranicznych funduszy, nie pozbawiając polskich podatników praw nabytych, stosownego rozszerzenia o fundusze inwestycyjne i emerytalne, podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w innych krajach UE lub EOG, wymaga katalog zwolnień podmiotowych zawarty w art. 6 ustawy CIT. Należy zaznaczyć, że specyfika form organizacyjno-prawnych polskich funduszy różni się w znacznej mierze od form funduszy funkcjonujących w innych państwach członkowskich UE i EOG. Dążąc zatem do zapewnienia równego traktowania należało uwzględnić sytuację, w której podmiot na gruncie państwa siedziby jest uznawany za fundusz inwestycyjny, natomiast zgodnie z przepisami prawa polskiego podmiot ten takim funduszem nie jest. (...) W związku z tym wprowadzając zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych określono warunki materialne i formalne, które pozwalają na objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie takich podmiotów, które działają na analogicznych zasadach jak krajowe fundusze inwestycyjne i emerytalne.". W niniejszej sprawie, okoliczności faktyczne wskazane we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pozwalały przyjąć, że strona skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek umożliwiających zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych, a konkretnie wymogu wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. Przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wyraża się w tym, że wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, a więc ustawodawca jako źródło przychodów wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach.

NSA wskazuje, że z treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wynikało, że obszarem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych (w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, w szczególności w nieruchomości). W uzupełnieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazano dodatkowo, że zgodnie z niemieckimi przepisami regulującymi działalność Funduszu, Fundusz (za pośrednictwem Spółki) może inwestować zarówno w spółki kapitałowe, jak i w spółki osobowe. Fundusz może inwestować jednak tylko w te spółki osobowe, których zakres działalności jest określony bardzo wąsko i ograniczony wyłącznie do pasywnego posiadania nieruchomości, ich wynajmu i sprzedaży. Zatem spółki takie, aby Fundusz mógł w nie zainwestować, muszą prowadzić działalność inwestycyjną, nie mogą natomiast prowadzić działalności gospodarczej, czy też komercyjnej (polegającej przykładowo na wznoszeniu budynków celem ich sprzedaży). Z uwagi na zakres dozwolonego sposobu inwestowania, Fundusz nie może zarządzać spółkami, w które inwestuje. Może posiadać jedynie status inwestora pasywnego o ograniczonej odpowiedzialności. Dlatego też, aczkolwiek Fundusz ma prawo inwestować w spółki kapitałowe i osobowe, to możliwość taka dotyczy jedynie tych spółek nieruchomościowych, które same zarządzają swoją działalnością, bez udziału Funduszu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza w związku z tym, że z uzupełnienia wniosku wynika, że strona skarżąca zgodnie z przepisami prawa niemieckiego może inwestować w spółki nieruchomościowe, niezależnie od ich formy prawnej, w tym polskie spółki osobowe. Zgodnie z przepisami prawa niemieckiego spółka, w zakresie w jakim reprezentuje Fundusz, ma prawo dokonywać inwestycji również w transparentne podatkowo spółki osobowe, pod warunkiem, że podmioty te spełniają wszelkie wymogi sformułowane w niemieckich przepisach. Jednocześnie w treści pytania postawionego we wniosku o wydanie interpretacji wskazano, że przedmiotem zainteresowania Funduszu jest kwestia zwolnienia podmiotowego w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski, w szczególności w odniesieniu do dochodów z udziału w zyskach osób prawnych, dochodów z odpłatnego zbycia udziałów w polskich spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz dochodów odsetkowych.

NSA stwierdza, że prawidłowe było stanowisko organu, że inwestowanie w spółki osobowe wykracza poza zakres inwestowania wskazany w przepisie art. 6 §1 pkt 10a lit.b u.p.d.o.p. Nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych można uznać za prawa majątkowe. Istotne jest bowiem to, że z tytułu posiadania tych udziałów Fundusz będzie uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z treścią obowiązującej do 31 grudnia 2017 r. regulacji prawnej art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie ust. 1, uznaje się za przychody z działalności gospodarczej. Skoro ustawodawca w omawianej przesłance odwołał się do działalności polegającej na "lokowaniu środków pieniężnych", tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania. Jakkolwiek w przepisie nie ma wprost odwołania się do określonego źródła przychodów (z kapitałów pieniężnych), to jego treść w sposób wyraźny prowadzi do takiego wniosku. Czym innym jest bowiem lokowanie środków pieniężnych i uzyskiwanie, tzw. dochodów pasywnych, a czym innym udział w spółkach osobowych, które charakteryzują się osobistym zaangażowaniem wspólników w działalność spółki. Słusznie tym samym wskazuje się w skardze kasacyjnej, że dochody z udziału/uczestnictwa w takich spółkach stanowią dochody z prowadzonej za ich pośrednictwem działalności gospodarczej zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., co wyklucza w konsekwencji spełnienie warunku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., co do prowadzenia działalności wyłącznie "inwestycyjnej" (osiągania dochodów z praw majątkowych). Przystąpienie do spółki osobowej ukierunkowane jest na czerpanie korzyści z działalności gospodarczej prowadzonej przez taką spółkę. Przedmiot działalności skarżącej, w ramach którego w przyszłości może ona osiągać przychody z działalności gospodarczej z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej, nie pozwala uznać jej charakteru za porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi. W rozpoznawanej sprawie organ nie wprowadził więc do oceny możliwości zastosowania podatkowego prawa materialnego dodatkowej, pozaustawowej przesłanki interpretowanego zwolnienia podatkowego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. jest dostatecznym i wystarczająco uzasadnionym powodem oceny prawnej, że strona skarżąca - w opisanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanie faktycznym - nie może, w rozważonym stanie obowiązującego prawa, uzyskać zwolnienia podatkowego.

Instytucja wspólnego inwestowania prowadząca działalność gospodarczą jako wspólnik spółki osobowej nie spełnia warunku zwolnienia podmiotowego, gdyż katalog inwestycji uprawniający do zwolnienia ma charakter zamknięty (przepis wskazuje co może być wyłącznym przedmiotem ich działalności) i nie obejmuje podmiotów, których przedmiotem działalności jest prowadzenie działalności gospodarczej. Przyjęty przez Spółkę pogląd prowadziłby do niezamierzonego (zamiarem ustawodawcy było zrównanie traktowania pod względem podatkowym polskich i zagranicznych funduszy) uprzywilejowanego traktowania spółek inwestycyjnych (funduszy) zagranicznych – czerpiących jednocześnie dochody z działalności gospodarczej związane z uczestnictwem w spółkach osobowych – w stosunku do polskich funduszy inwestycyjnych działających na podstawie przepisów o funduszach inwestycyjnych. Fundusze inwestycyjne mogą prowadzić działalność inwestycyjną i wyłącznie z tego tytułu powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania. Natomiast możliwość uczestnictwa w spółce osobowej prawa handlowego i w konsekwencji prowadzenie za jej pośrednictwem działalności gospodarczej (art. 5 u.p.d.o.p.), wyklucza uznanie spełnienia warunku co do prowadzenia działalności wyłącznie inwestycyjnej, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. W przypadku, gdy zagraniczny fundusz inwestycyjny może uzyskiwać dochody z tytułu uczestnictwa w polskiej spółce osobowej (co uznawane jest za prowadzenie działalności gospodarczej), to nie istnieje możliwość skorzystania przez ten podmiot ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Nie jest bowiem spełniony jeden z warunków wymienionych w tym przepisie, to jest warunek określony w lit.b. NSA podkreśla przy tym, że określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. warunek odwołuje się do ram prawnych (rozwiązań systemowych) działalności danego typu funduszu inwestycyjnego, a nie do indywidualnych rozwiązań prawnych, w tym statutów czy warunków umownych, poszczególnych funduszy.

Przedstawiona wykładnia art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie uchybia zasadom traktatowym Unii Europejskiej. Uwzględnia bowiem warunki tworzenia i działania analizowanych i porównywanych funduszy, z uwzględnieniem przedmiotu działania, praw i obowiązków oraz stosowanych środków kontroli. Jakkolwiek fundusze zagraniczne nie muszą być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter powinien być porównywalny z polskimi, zaś prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach równoważnych z ramami prawnymi funduszy krajowych. Przedmiot działalności strony (w ramach którego może ona osiągać przychody z działalności gospodarczej) nie pozwala uznać jej charakteru za pozytywnie porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi, które nie mogą inwestować w spółki osobowe nieemitujące papierów wartościowych. Okoliczność, że strona skarżąca nie może skorzystać z badanego zwolnienia podatkowego nie wynika z faktu, że jest podmiotem prawa niemieckiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działa fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł bowiem, jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego, wprowadzić określone przesłanki - wymogi, nie odbiegające od tych, które dotyczą podmiotów polskich. Uprawniony jest więc wniosek, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organ przedstawił w zaskarżonej interpretacji argumentację zasługującą na akceptację jako zgodną zarówno z przepisami prawa, jak i kierunkiem orzecznictwa.

Uznając zatem za uzasadnioną skargę kasacyjną organu, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art.185§1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd pierwszej instancji, powtórnie rozpoznając sprawę, uwzględni stanowisko wyrażone przez Sąd kasacyjny w niniejszym uzasadnieniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.