Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 985/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34 § 1 , art 18
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]; [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r, nr [...]; II. uchyla postanowienie B. D. z dnia [...] r. nr [...]; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej J. L. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] [...] Dyrektor Izby Administracji

Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] odmawiające uznania zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec J. L. (dalej: "zobowiązana", "strona", "skarżąca") na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2018 r. wystawionego przez B. D. (wierzyciel), obejmującego należności z tytułu nieuiszczonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od listopada do grudnia 2015 r., za 2016 r. oraz za okres od stycznia do września 2017 r. Odpis ww. tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu [...].12.2018 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc nieistnienie obowiązku w związku z jego wykonaniem lub umorzeniem w całości lub w części (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej u.p.e.a.) oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.).

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie podniesionych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] B. D. uznał zarzuty za . nieuzasadnione. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019. r. nr [...] uchyliło powyższe postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż nie zostały wyjaśnione i udokumentowane wszystkie istotne okoliczności sprawy, a wierzyciel nie odniósł się do wszystkich zarzutów. Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] - [...] odmówił uznania zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Argumentując zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podniosła, iż w dniu [...].12.2015 r. zostały wydane postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, obejmujące kwoty za cały 2015 r., natomiast pomimo tego wierzyciel wystąpił o wyegzekwowanie tych kwot, co komornik wykonał. Odnosząc się z kolei do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. zobowiązana wskazała, iż w sprawie nie wydano postanowienia odnośnie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ani postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości powyższej opłaty. Dalej zobowiązana podniosła, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...].04.2019 r. nr [...] uchyliło postanowienie B. D. z dnia [...].01.2019 r. nr [...] uznające zarzuty za nieuzasadnione w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem zobowiązanej, skoro postanowienie SKO w K. jest ostateczne, postanowienie wierzyciela z dnia [...].04.2019 r. nr [...] w wydane w przedmiocie zgłoszonych zarzutów - nie istnieje.

Organ odwoławczy wskazał na procedurę postępowania przy rozpatrzeniu zarzutów uregulowaną w art. 34 u.p.e.a. oraz wskazał na wiążące stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów dla organu egzekucyjnego oraz dla organu odwoławczego sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zasadnicze dla rozstrzygnięcia kwestie zostały ostatecznie przesądzone przez wierzyciela w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawą wydania postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego były błędy we wskazanej w tytułach wykonawczych podstawach prawnych dochodzonych należności. Wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. po przeprowadzonym postępowaniu została wydana decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi, zaś w dniu [...] czerwca 2015 r., [...] lipca 2015 r., [...] sierpnia 2015 r. - upomnienia dotyczące zaległości od lipca 2013 r. do sierpnia 2015 r., w związku z którymi zostały wystawione tytułu wykonawcze zawierające błędną podstawę prawną i które zostały wycofane przez wierzyciela i w to miejsce wystawione prawidłowe tytułu wykonawcze. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów strony, wskazał także, że postępowanie dotyczące należności za 2015 r. zostało wszczęte i przeprowadzone oraz zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., od której strona nie odwołała się. Wskazano także, że strona [...] grudnia 2015 r. złożyła deklarację oraz że w dniu [...] maja 2016 r, wierzyciel wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, natomiast w dniu [...].07.2016 r. została ona poinformowana o braku uchwały zwalniającej z ww. opłat w mieście D.. Następnie postanowieniem z dnia [...].08.2016 r. wierzyciel odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z powyższych opłat, na które zobowiązana wniosła zażalenie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. utrzymało je w mocy. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 241/17 oddalił skargę zobowiązanej na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W dniu [...].04.2017 r. wierzyciel wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nieuiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r. i decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. określił zobowiązanej wysokość ww. opłaty od stycznia 2016 r. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] września 2017 r. decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 943/17 oddalił skargę zobowiązanej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].09.2017 r.

W świetle powyższych argumentów, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również o wiążące stanowisko wierzyciela, uznał złożony zarzut za nieuzasadniony.

Odnosząc się do natomiast do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a, tj. niedopuszczalności egzekucji, organ zauważył, iż zobowiązana wiąże go z brakiem postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z urzędu oraz brakiem postanowienia w sprawie określenia wysokości ww. opłaty, wyjaśniając, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., zachodzi wtedy, gdy w sprawie występuje okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych.

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, egzekwowany obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, a postępowanie egzekucyjne prowadzone było przez właściwy organ administracji publicznej. W sprawie nie ma również zastosowania art. 14 u.p.e.a. Powyższe oznacza zatem, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie znajduje uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że w zaistniałym stanie faktycznym zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia zobowiązanej, iż w związku faktem iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...].04.2019 r. uchylające postanowienie wierzyciela z dnia [...].01.2019 r. odnośnie zgłoszonych zarzutów i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia jest ostateczne, postanowienie wydane przez wierzyciela w dniu dnia [...].04.2019 r. - nie istnieje, organ odwoławczy wyjaśnił, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji i w tym przypadku przysługiwała na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Natomiast obligowało ono wierzyciela do ponownego rozpoznania sprawy i wydania postanowienia w sprawie zarzutów uwzględniającego wskazania SKO w K..

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego zobowiązana pismem z dnia [...] września 2019 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W skardze skarżąca zarzuciła, iż w dniu [...] grudnia 2015 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na kwotę [...]zł, z kolei wierzyciel, będąc w posiadaniu tej informacji, od miesiąca stycznia 2016 r. naliczał jej opłatę w wysokości [...] zł w związku z czym uniemożliwił jej wnoszenie opłaty w zadeklarowanej wysokości. Dalej, powołując się na załączone do skargi pismo wierzyciela z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] zobowiązana wskazała, iż kwota [...]zł dotyczy opłaty za domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno- wypoczynkowe, z kolei nieruchomość przy ul. [...] nigdy nie była wykorzystywana w wyżej wymienionym celu. W związku z powyższym, zdaniem zobowiązanej, wszczęcie postępowania na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Do skargi zobowiązana załączyła szereg pism dotyczących przedmiotowej sprawy.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej jako zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2018 r. wystawionego przez B. D. (wierzyciel), obejmującego należności wynikające z decyzji za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od listopada do grudnia 2015 r., za 2016 r. oraz od stycznia do września 2017 r. Jako identyfikację podstawy prawnej obowiązku w poz. E pkt 4 wskazano decyzje. Odpis tego tytułu wykonawczego doręczono Skarżącej (Zobowiązanej) w dniu [...] grudnia 2018 r.(niesporne).

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Skarżąca wniosła zarzuty twierdząc, że zaległości objęte tytułem wykonawczym nie wynikają z decyzji organu, nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty i nie została wydana decyzja w sprawie tej opłaty oraz brak jest podstawy do prowadzenia ponownej egzekucji wobec umorzenia dnia [...] grudnia 2015 r. postępowania egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) co do zasady nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych powołaną wyżej ustawą u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 09.05.2013 r., I SA/Ol 152/13). Podkreślić przy tym należy, że celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela.

Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wymienionych w ww. art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego nie można podnosić nowych zarzutów. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w zakresie podstaw określonych przepisem art. 33 u.p.e.a.

Wobec przedstawionej wyżej funkcji postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, szczególnie podkreślić należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Mając na uwadze zarzuty skargi wskazać też należy, że postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.

Odnosząc się, w kontekście treści zarzutów, które organ egzekucyjny zasadnie uznał na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jako zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym, zwrócić należy uwagę, że w judykaturze zgodnie przyjmuje się, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny. Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.), a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny. W szczególności organ egzekucyjny nie może uwzględnić z urzędu tego rodzaju okoliczności uzasadniających umorzenie egzekucji, które mogą być zgłoszone wyłącznie w zarzutach zobowiązanego (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) lub też wynikać z żądania wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 2 lub 9 w związku z § 4 u.p.e.a. - por. wyrok NSA z dnia 13.12.2012 r., II FSK 945/11; wyrok NSA z dnia 02.10.2009 r., II FSK 689/08).

Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wynikać mogą ze względów podmiotowych lub przedmiotowych i mają charakter formalny. Niedopuszczalność ze względów podmiotowych występuje w sytuacji, w której ustawodawca wyłącza określone podmioty spod egzekucji administracyjnej, czyli inaczej mówiąc gdy wprowadza zakaz prowadzenia egzekucji w stosunku do określonych podmiotów. W sprawie zaś Skarżąca dopatruje się niedopuszczalności egzekucji. z brakiem postanowienia o wszczęciu postepowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z urzędu oraz brakiem postanowienia w sprawie określenia wysokości tej opłaty. Działanie to nie uznał organ za skuteczne z uwagi na przedstawione powyżej stanowisko (wierzyciela) co do bezzasadności zarzutu opartego o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jak już wskazano powyżej obowiązkiem organu egzekucyjnego przed przystąpieniem do egzekucji jest zbadanie dopuszczalności wszczęcia egzekucji administracyjnej, co wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a. Ustalenia organu egzekucyjnego w tym zakresie mogą być co do zasady kwestionowane przez zobowiązanego wnoszącego zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Skoro jednak przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny także w aspekcie przedmiotowym, to ta bezprzedmiotowość musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 461/10, publ. CBOSA).

W piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. inicjującym postępowanie w przedmiocie zarzutów zobowiązana kwestionuje istnienie obowiązku – brak wydania decyzji i podstawy do prowadzenia ponownego (po pierwotnym umorzeniu postępowania) postępowania egzekucyjnego. Zarzut o takiej treści istnienia obowiązku taki był także przedmiotem rozpoznania przez wierzyciela, co wynika z treści postanowienia z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany. Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszone przez Skarżącą zarzuty za niezasadne. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu należy wskazać, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny stanowiska wierzyciela, zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy poddawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312.

W swoim stanowisku, odnosząc się do zarzutów Skarżącej wierzyciel wskazał nie tylko na wszczęcie postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. i wymierzeniu tej opłaty decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. ale także na wystosowaniu upomnień z dnia [...] czerwca 2015 r., [...] lipca 2015 r., [...] sierpnia 2015 r. dotyczących zaległości od lipca 2013 r. do lipca 2015 r., ale także na złożoną przez Skarżącą deklarację z dnia [...] grudnia 2015 r., wszczęcie dnia [...] maja 2016 r. postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz [...] kwietnia 2017 r. w sprawie nieuiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r. zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2016 r., którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] września 2017 r. a oddalił skargę WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r.

Istotne w badanej sprawie jest, że Skarżąca kwestionuje istnienie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, objętej ww. tytułem wykonawczym poprzez brak jej określenia w decyzji organu tj. B. D.. Zatem, budzi wątpliwości, że dochodzony obowiązek o charakterze pieniężnym istnieje i jest wymagalny.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano już, że podstawę prawną prowadzenia egzekucji odróżnić należy od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku, gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ta decyzja winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. Przepis prawa musi w tej ostatniej sytuacji jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku (zob. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., II FSK 2229/11; z dnia 22 maja 2014 r., II FSK 1473/12 - dostępne w CBOSA).

Skoro obowiązek wnoszenia opłat co do zasady został powiązany z obowiązkiem złożenia deklaracji lub określenia jej wysokości w decyzji organu, a w niniejszej sprawie jak wywodzi B. D. - z decyzjami organu – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu, nie tylko poprzez opisanie przebiegu sprawy, opisanie stosownych decyzji określających sporne opłaty ale także udokumentowania powołanych okoliczności tj. dołączenie do swojego stanowiska dokumentu stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego – odpowiednich decyzji tego organu w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Co umknęło uwadze B. D., na taką potrzebę wskazywało w niniejszej sprawie już Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (uchylającego do ponownego rozpoznania zaskarżonego stanowiska wierzyciela z dnia [...] stycznia 2019 r.).

Akta administracyjne sprawy zawierają jedynie decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2016 r. wraz z dowodem jej doręczenia.

Wobec braku dowodu - dokumentu – decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., potwierdzającego okoliczność określenia decyzją wysokość tych opłat za 2015 r. czyni wypowiedź wierzyciela gołosłowną. O ile na etapie zarzutów egzekucyjnych wierzyciel czy organ egzekucyjny nie był uprawniony w przedmiotowym postępowaniu do rozstrzygania o prawidłowości określenia Skarżącej wysokości ww. opłaty z uwagi na to, że przepis nie pozwala na prowadzenie odrębnych postępowań w tym samym przedmiocie art 34 § 1a u.p.e.a., o czym była mowa, to winien swoje stanowisko co do podstawy prowadzenia egzekucji udokumentować.

Z tego też powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2019 r. zawierającego stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela, a co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej przewidzianych przepisami ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa (która to zasada wywodzi się z zasady przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP), i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. tezę drugą wyroku NSA z 17 maja 1996 r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71). Tym samym naruszono zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.)

Zdaniem Sądu, wprawdzie organy egzekucyjne podporządkowały się regule związania stanowiskiem wierzyciela przewidzianej w art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże z uwagi na stwierdzenie, że wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego, konieczne było także uchylenie postanowienia wierzyciela, stosownie do art. 135 p.p.s.a., które dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania, że dochodzona kwota opłaty za gospodarowanie odpadami za 2015 r. wynika z doręczonej ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów Skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, uznając, że na obecnym etapie postępowania przedwczesnym jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.