Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1231/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Ulgi podatkowe
Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 27c
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1, art. 20
journal: Dz.U. 1991 nr 118 poz 512
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo  upadłościowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędziowie NSA Krystyna Nowak (spr.), Ryszard Pęk, Protokolant Krzysztof Kołtan, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka masy upadł. Zakładu Ogólnobudowlanego "A." w I., wł. Andrzej S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt SA/Bd 3252/03 wydanego w sprawie ze skargi Zakładu Ogólnobudowlanego "A." Andrzej S. w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 25 września 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczniów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Andrzeja S., Zakład Ogólnobudowlany "A." w upadłości na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 lutego 2004 r. SA/Bd 3252/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę Zakładu Ogólnobudowlanego "A." Andrzej S. w upadłości, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 25 września 2003 r. (...) odmawiającą przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczniów.

Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że wskazana decyzja została doręczona syndykowi masy upadłości 7 października 2003 r. natomiast skarga na tę decyzję, sporządzona przez syndyka, nadana została listem poleconym w dniu 7 października 2003 r. czyli po terminie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 58 par. 1 pkt 2 i par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek skargę odrzucić.

W skardze kasacyjnej od opisanego postanowienia sporządzonej przez pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego, Syndyk Masy Upadłości Andrzeja S. właściciela Zakładu Ogólnobudowlanego "A." wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu, wskazując na naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 1 prawa upadłościowego w zw. z art. 2 ust. 2 Prawa działalności gospodarczej przez błędne wskazanie jako skarżącego Zakładu Ogólnobudowlanego "A." Andrzej S. w upadłości, czyli przez niewłaściwe ich zastosowanie;

- naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 135 Ordynacji podatkowej, polegające na pominięciu faktu, że upadły osoba fizyczna Andrzej S. nie działa osobiście tylko w osobie Syndyka Masy upadłości i art. art. 35 i 53 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uznanie, że skarga nie została złożona w terminie,

- naruszenie prawa procesowego i materialnego, a to art. 135 Ordynacji podatkowej i art. 43[1] Kodeksu cywilnego przez przyjęcie, że stroną postępowania jest zakład Ogólnobudowlany "A." Andrzej S., a nie Andrzej S. jako osoba fizyczna.

Ponadto skarga zawierała zarzuty pod adresem organu II instancji - zapewne chodziło o Dyrektora Izby Skarbowej w B.

Autor skargi wskazał, iż 2 września 2002 r. ogłoszona została upadłość Zakładu Ogólnobudowlanego "A." Andrzej S. W związku z tym Andrzej S. nie mógł działać, a zamiast niego działania podejmował Syndyk Masy Upadłości.

Nie był zasadny zarzut zawarty w postanowieniu jakoby skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W chwili wniesienia skargi obowiązywała ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i należało w sprawie stosować przepisy tej ustawy.

Niezależnie od powyższego, żadne terminy nie zostały uchybione gdyż skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 7.11.2003 r., a kwestionowana decyzja Izby Skarbowej została doręczona 8.10.2003 r.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych w skazując, że zaskarżona decyzja została doręczona Syndykowi Masy Upadłości skarżącego 7 października 2003 r.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna na uwzględnienie nie zasługiwała.

Wprawdzie, mimo postanowień art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustaw - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, uzasadnione było powołanie przez Sąd art. 53 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, chodziło bowiem o fakt zaistniały przed wejściem w życie tej ustawy, ale równocześnie Sąd prawidłowo powołał art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przepis ten stanowił, iż "skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie". W ocenionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny aktach administracyjnych sprawy znajdował się dowód doręczenia skarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 25 września 2003 r. opatrzony czytelnymi datami doręczenia i odbioru zamieszczonymi na nim przez odbiorcę - Syndyka - 7.10.03 r. i doręczyciela - 7.10.03 r. Na dowodzie zamieszczony został również datownik UP I. 1 z tą samą datą - 7.10.03 r.

Pocztowe potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym. Dla podważenia jego treści należało uzyskać informację o innej dacie doręczenia w drodze tzw. reklamacji pocztowej.

Z faktu wpisania decyzji w księdze kancelaryjnej Syndyka Masy Upadłości "A." Zakład Ogólnobudowlany ul. N. 8, (...) I. w dniu 8.10.2003 r. nie wynikało nic ponad to, że osoba prowadząca tę księgę otrzymała /bądź tylko wpisała/ przesyłkę w tym dniu.

Nie miało zatem miejsca zarzucenie w skardze kasacyjnej naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 35 ust. 1 ustawy o NSA.

W sprawie nie budziło również wątpliwości, kto był stroną postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Był nią Andrzej S. - osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dni 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. nr 101 poz. 1178 ze zm./ pod firmą "Zakład Ogólnobudowlany "A." i z tego tytułu będąca przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 Prawa działalności gospodarczej.

Z prowadzeniem działalności gospodarczej wiązała się możliwość ubiegania się przez podatnika-Andrzeja S. o ulgę z tytułu wyszkolenia uczniów /art. 27c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./.

Z prowadzeniem działalności gospodarczej wiązało się także ogłoszenie upadłości Andrzeja S. Art. 1 par. 1 Prawa upadłościowego /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ stanowił, że "przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia długów, będzie uznany za upadłego". Z kolei powołany w skardze kasacyjnej art. 43[1] stanowił, że "przedsiębiorcą jest osoba fizyczna... prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową".

Andrzej S. przez postawienie w stan upadłości nie utracił podmiotowości prawnopodatkowej; utracił jedynie możliwość prowadzenia interesów, jako, że "na skutek ogłoszenia upadłości traci z samego prawa zarząd oraz możność korzystania i rozporządzania majątkiem, należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości, jako też nabytym w toku postępowania" /art. 20 Prawa upadłościowego/. Prawa i obowiązki syndyka określone zostały w art. 90-102 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r.

Art. 135 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie miał zastosowania w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym po dniu 1 stycznia 2004 r. Zgodnie bowiem z powołanym już wyżej art. 97 par. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące sądownictwo administracyjne sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegały rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.