Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1396/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak (sprawozdawca), Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] określającej B. K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja wymiarowa została wysłana pocztą, przesyłką poleconą, w dniu [...] 2005 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres U., os. [...]. W związku z nieobecnością adresata w dniu doręczenia przesyłki, pozostawiono ją na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym, a informację o jej pozostawieniu umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej.

Powołując się na treść art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) organ podatkowy podniósł, że w przypadku doręczania pisma przez pocztę – a więc w sposób, jak dokonano tego w niniejszej sprawie – w razie niemożności doręczenia przesyłki, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w placówce pocztowej, zawiadamiając adresata w myśl § 1 a wskazanego przepisu dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia przesyłki przez okres 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszcza się w skrzynce pocztowej. W takim przypadku pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia. W rozpoznawanej sprawie doręczenie nastąpiło w dniu [...] 2005 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] 2005 r.

Następnie, organ podatkowy wskazał na uregulowanie prawne zawarte w art. 162 Ordynacji podatkowej, podnosząc, że w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Równocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której termin był określony.

Przenosząc powyższe uregulowania na stan faktyczny w sprawie, organ podatkowy stwierdził, ze podatniczka wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania złożyła w dniu [...] 2005 r. uzasadniając go powzięciem wiadomości o wydanej decyzji z wyciągu bankowego, z którego wynikało że w dniu [...] 2005 r. dokonano zwrotu na jej konto podatku, a ponadto że odbiera korespondencję adresowaną na jej adres domowy. W podaniu o przywrócenie terminu nie podano daty, w której ustały przyczyny z powodu których nie miała możliwości złożenia odwołania w przewidzianych przepisami terminie, a także nie wykazano braku winy podatniczki w uchybieniu terminowi. Wskazując na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] 2005 r., w sprawie możliwości wydania podatniczce kserokopii decyzji, a doręczonego podatniczce w dniu [...] 2005 r., organ podatkowy uznał, że w tym właśnie dniu ustały przyczyny do wniesienia odwołania. Wskazując na datę nadania w Urzędzie Pocztowym w Placówce U. [...] pisma o przywrócenie terminu tj. dzień [...] 2005 r., organ podatkowy uznał, że podatniczka nie zachowała także siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, a zatem nie wypełniła przesłanek określonych w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a skoro tak organ nie miał podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Reasumując, organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej, przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi, skarżąca zgłosiła szereg zarzutów dotyczących prowadzonego przez organ podatkowy postępowania wymiarowego, a ponadto wskazała, że w dniu [...] 2005 r. na podstawie otrzymanego wyciągu bankowego za miesiąc [...] 2005 r. stwierdziła, iż dokonano w miesiącu marcu na jej konto dla prowadzonej kancelarii zwrotu nadpłaty pomniejszonej o kwotę [...] zł. z tytułu należnej ulgi za budowę budynku mieszkalnego. W dniu [...] 2005 r. skarżąca złożyła pismo do Urzędu Skarbowego w C. o wydanie decyzji, która była podstawą dokonanego zwrotu części nadpłaty. Pismem z dnia [...] 2005 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia opłaty w kwocie [...] zł. oraz poinformowana o trybie doręczania pism urzędowych. Jak wskazała skarżąca organ w żadnym przypadku nie wskazał dat ani pierwszego, ani drugiego awiza pocztowego, co uniemożliwiło jej sprawdzenia skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej przez organ pierwszej instancji. Dodatkowo, skarżąca podniosła, że Urząd Skarbowy w C. od jesieni 2004 r. do [...] 2005 r. był w remoncie, z czym może się wiązać fakt nie otrzymania przez nią awiza, gdyż obsługa podatników odbywała się w zmieniających pomieszczeniach i na różnych piętrach. Uwierzytelniona kserokopia decyzji odebrana została przez skarżącą w dniu [...] 2005 r. i od tego dnia uruchomiła procedurę zmierzającą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca załączyła do skargi pismo Urzędu Pocztowego w U. z dnia [...] 2005 r. stwierdzające, że w terminach wskazanych przez Dyrektora Izby Skarbowej odbierała inne przesyłki do niej kierowane. Zwróciła także uwagę, że organ podatkowy wskazał tylko na jedną datę awiza.

Skarżąca wniosła o rozpatrzenie wniesionej do Sądu skargi.

Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.

Skarga zasadna nie jest.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydane postanowienie narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla orzeczenie w części lub całości. Uchylenie postanowienia następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, postanowienie organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jego uchylenie.

Kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, czy skarżąca spełniła przesłanki wynikające z treści art. 162 Ordynacji podatkowej, dotyczące przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności prawnej, a konkretnie do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] .

Odpowiedź na tak postawione pytanie, należy poprzedzić analizą prawną wskazanego przepisu, zgodnie z którym "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy" oraz " podanie o uchybienie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin". Zacytowany przepis określa przesłanki przywrócenia terminu, a więc spełnienie przez zainteresowanego warunków, które stanowią postawę przywrócenia terminu. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie i muszą obejmować:

po pierwsze – uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi,

po drugie – złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w zakreślonym terminie,

po trzecie – dopełnienie w ustawowo wyznaczonym terminie czynności, dla której był określony termin, któremu uchybiono.

Dyrektor Izby Skarbowej – właściwy do rozpoznania w przedmiotowej sprawie wniosku o przywrócenie terminu – zobowiązany był w pierwszej kolejności do zbadania, czy zostały spełnione wszelkie przesłanki określone w przepisie art. 162 Ordynacji podatkowej.

Oceniając fakt uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania organ dokonał analizy wniosku o przywrócenie terminu i wskazał, że głównym argumentem było powołanie się przez wnioskującą na fakt nie otrzymania decyzji, w której określono jej zobowiązanie podatkowe, a także stwierdzenie, że korespondencja kierowana na adres domowy była przez nią odbierana. Za niezasadne uznał organ twierdzenie nieotrzymania decyzji wymiarowej, gdyż jej doręczenie nastąpiło w trybie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, a więc z upływem 14 – dniowego terminu, od dnia pozostawienia w placówce pocztowej, z informacją w oddawczej skrzynce pocztowej. Skutki prawne tego doręczenia, w tym do złożenia odwołania, biegły od dnia [...] 2005 r.

Zarzut błędnego doręczenia decyzji organu podatkowego, podniesiony na etapie skargi, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja ta została bowiem doręczona prawidłowo, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, w trybie przepisu art. 150 Ordynacji podatkowej, a twierdzenie skarżącej, iż przesyłka nie była dwukrotnie awizowana – w świetle przekazanych Sądowi akt administracyjnych – jest pozbawione podstaw, gdyż z oryginalnego potwierdzenia odbioru załączonego do akt sprawy, wynika że przesyłka była awizowana dwukrotnie tj. w dniu [...] 2005 r. i w dniu [...] 2005 r. Zasadnie zatem organ przyjął, że doręczenie było skuteczne i że nastąpiło w dniu [...] 2005 r. tj. z upływem ostatniego dnia 14 dniowego terminu. Zgodnie z treścią art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, organ pozostawił tak doręczoną decyzję w aktach sprawy. Nie stanowi też uprawdopodobnienie braku winy twierdzenie skarżącej, iż "skarżąca odbierała w tym czasie inne przesyłki pocztowe". Z pisma Urzędu Pocztowego z U. z dnia [...] 2005 r. – na które powołuje się skarżąca – wynika bowiem, że odbierała dwie przesyłki jedną w dniu [...] 2005 r., a drugą w dniu [...] 2005 r. oraz że list polecony nadany w Urzędzie Pocztowym C. [...], a więc zawierający decyzję organu pierwszej instancji, nadszedł do tego urzędu w dniu [...] 2005 r., a został zwrócony do nadawcy w dniu [...] 2005 r. Daty zatem wymienione w tym piśmie i daty znajdujące się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie są tożsame, łącznie z datą zwrotu przesyłki. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała skutecznie, że przesyłka nie została doręczona, a w konsekwencji nie obaliła domniemania doręczenia wynikającego z art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, a tylko taki dowód mógłby uchylić skutki, jakie przepis ten wiąże z doręczeniem pisma. Należy także zauważyć, że pismo nie doręczone nie wywołuje skutków prawnych, co w konsekwencji oznacza, że zbędny jest wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu uzasadniła go brakiem doręczenia decyzji – co w świetle wcześniej opisanych zdarzeń nie znajduje uzasadnienia – a zatem nie wykazała przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, gdyż uprawdopodobnienie to nie może wynikać z faktu kwestionowania skuteczności doręczenia pisma. W sytuacji, gdyby skarżąca wykazała, że decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona w trybie przepisów Ordynacji podatkowej nie zasadne byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin ten nie mógł biec, skoro liczy się go właśnie od dnia doręczenia decyzji. Brak doręczenia decyzji determinuje zatem możliwość biegu terminu do wniesienia odwołania, a skoro tak, nie jest możliwe uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu brakiem skutecznego doręczenia przesyłki.

Należy w tym miejscu zauważyć, na co wcześniej zwrócono już uwagę, że brak którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 162 Ordynacji podatkowej, przesądza o prawie organu do odmowy przywrócenia terminu do dokonania czynności prawnej. Zdaniem Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie – skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie stanowi takiego uprawdopodobnienie zarzut nie doręczenia decyzji – a skoro tak, to rozstrzygnięciu organu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a tylko taki zarzut, właściwie uzasadniany może stanowić podstawę uchylenia postanowienia organu podatkowego.

Na marginesie Sąd zauważa, iż niespełnienie którejkolwiek z pozostałych przesłanek nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż brak uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania przesądza o obowiązku organu do odmowy przywrócenia terminu.

Dodatkowo, Sąd za zasadne uznaje wskazanie, że argumenty skargi dotyczące prowadzonego postępowania wymiarowego i aktywnego udziału skarżącej w tym postępowaniu nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia dotyczącego postępowania o przywrócenie terminu procesowego, gdyż wykraczają one poza materię będącą przedmiotem tego rozstrzygnięcia.

Biorąc zatem pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny oraz uregulowania prawne, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).