Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 290/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 1968 nr 3 poz 14
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] grudnia 2018 r.,

nr [...] - po rozpatrzeniu odwołań S. B. oraz M. M. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]

z [...] września 2018 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r., nr [...].

Decyzja powyższa wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny

i prawny sprawy.

Naczelnik Gminy [...] decyzją z [...] listopada 1975 r., nr [...]

- działając na podstawie ustawy z 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3 poz. 14 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad

i trybu przeprowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11 poz. 57 ze zm.), orzekł o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] ha położonej we wsi [...] gm. [...], stanowiącej własność F. i J. B. oraz ustalił wartość nieruchomości

na kwotę [...] zł.

Z wnioskami o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy [...] wystąpili następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości - S. B. (wniosek z [...] listopada 2017 r.) i M. M. (wniosek z [...] stycznia 2018 r.)

W uzasadnieniu wniosków podnosili, że: " Gospodarstwo zostało zabrane nielegalnie ponieważ ziemia była uprawiana. Zbierała F. B.: trawę, uprawy rolne

dla zwierząt domowych. Gospodarstwo w ogóle nie było zadłużone.(...). Były Naczelnik Gminy w [...] zabrał tą ziemię z milicją i sądownie. Zrobił nielegalny akt rejentalny, zlikwidował akt własności ziemi F. B., a następnie sprzedał rodzinie M.."

Po rozpoznaniu ww. wniosków Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r., nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że kontrolowana decyzja wydana została na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 3 poz. 14 ze zm.), dalej

jako "ustawa" oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r.

w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 11 poz. 57 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie".

Zgodnie z ww. ustawą nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, mogły być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji wskutek zaniedbania.

Art. 2 ust. 1 ustawy stanowił, iż wykup nieruchomości przeprowadza się w drodze licytacji. Zgodnie zaś z art 3 ust. 4 ustawy, cenę wywoławczą ustala się według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych.

Natomiast wydane na podstawie ww. ustawy rozporządzenie Ministra Rolnictwa

z 26 marca 1968r. w § 10 stanowi, że prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej wykonuje prezydium powiatowej rady narodowej w drodze wydania decyzji, w razie gdy licytacja nie doszła do skutku z powodu braku licytantów,

a nieruchomość jest potrzebna na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej lub też może być należycie zagospodarowana przez innych rolników indywidualnych.

Do wypłaty ceny za nieruchomość objętą wykupem mają odpowiednie zastosowanie przepisy § 8 rozporządzenia stanowiącego, iż cenę nabycia nieruchomości,

po potrąceniu przypadających na rzecz Państwa należności mających związek

z gospodarstwem, w którego skład wchodzi ta nieruchomość, właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej wypłaca dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o przejściu własności nieruchomości stanie się ostateczna.

Następnie - przechodząc na grunt niniejszego postępowania - Wojewoda stwierdził, że zgodnie z aktem własności ziemi wydanym przez Powiatową Komisję

ds. [...] Urząd Powiatowy w [...] z dnia [...] września 1974r. J. B.

i jego żona F. B. byli właścicielami nieruchomości położonej we wsi [...], gm. [...] o pow. [...] ha oraz we wsi [...] o pow. [...] ha.

Naczelnik Gminy [...] postanowieniem z [...] lipca 1975 r., nr [...], nałożył na F. i J. B. grzywnę w celu przymuszenia do koszenia łąk

a następnie zawiadomieniem z [...] sierpnia 1975 r., nr [...], poinformował

ich o wyznaczonym terminie - [...] sierpnia 1975 r. - w którym przeprowadzona zostanie lustracja należącego do nich gospodarstwa w celu zebrania danych niezbędnych

do stwierdzenia, że gospodarstwo wykazuje niski poziom produkcji wskutek zaniedbania.

W aktach sprawy nie zachował się protokół z przeprowadzenia lustracji, jednakże znajduje się tam przegląd akt sporządzony w dniu [...] września 1982r. przez Naczelnika Gminy [...] z którego wynika, iż protokół ten sporządzony został w dniu

[...] sierpnia 1975 r. W protokole odnotowano, że całe gospodarstwo odłogowało, zagospodarowany był jedynie ogród warzywny o pow. [...] ha, nie było

również zwierząt gospodarskich.

Dlatego też Naczelnik Gminy [...] decyzją z [...] sierpnia 1975r.,

nr [...], wszczął postępowanie w sprawie przymusowego wykupu w drodze licytacji nieruchomości o pow. [...] ha wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...], gm. [...], należącego do J. i F. B..

Decyzja ta była rozpatrywana w trybie odwoławczym i została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] października 1975r., nr [...]. Słuszność decyzji wydanych w I i w II instancji w przedmiotowej sprawie potwierdził również Minister Rolnictwa w piśmie z [...] grudnia 1976 r. - pozostawiając

bez uwzględnienia wniesioną w sprawie skargę F. i J. B..

W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, iż podniesiony przez S. B. zarzut dotyczący błędnego ustalenia stanu zagospodarowania nieruchomości przejętej na własność Skarbu Państwa dotyczy materii rozstrzygniętej decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] sierpnia 1975 r. Zarzut ten był już przedmiotem badania na drodze postępowania odwoławczego i skargowego, które wykazały, że jest bezzasadny. Dodał, iż zagadnienie to pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania i nie będzie podlegało jego ocenie.

Następnie Naczelnik Gminy [...] postanowieniem z [...] sierpnia 1975 r.,

nr [...], ustalił cenę wywoławczą ww. nieruchomości w wysokości [...] zł

oraz ustalił, że zadłużenie z tytułu zobowiązań mających związek z gospodarstwem

w skład którego wchodzi nieruchomość wynosi [...] zł oraz [...] zł grzywny.

Na powyższe postanowienie nie zostało złożone zażalenie do Wojewody [...].

Z obwieszczenia Naczelnika Gminy [...] z [...] września 1975 r. wynika,

że pierwsza licytacja nieruchomości wyznaczona została na dzień [...] września 1975 r., a cena wywoławcza ustalona została na kwotę [...] zł. Z protokołu

z przeprowadzenia licytacji w dniu [...] września 1975 r. wynika, iż licytacja nie odbyła się ze względu na to, że nikt nie wpłacił rękojmi.

Wobec powyższego wyznaczona została druga licytacja tej samej nieruchomości

na dzień [...] listopada 1975 r. a cena wywoławcza ustalona została na kwotę [...] zł.

Również i ta licytacja nie doszła do skutku - z uwagi na brak oferentów

- o czym świadczy treść protokołu z przeprowadzonej licytacji.

Ponieważ obie licytacje nie doprowadziły do sprzedaży nieruchomości z powodu braku licytantów, dlatego też Naczelnik Gminy [...] decyzją z [...] listopada 1975r., nr [...], orzekł o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] ha wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...], gm. [...], stanowiącego własność J. i F. B.

oraz stwierdził, że cena nabycia nieruchomości równa się cenie wywoławczej i wynosiła [...] zł.

Od decyzji tej nie wniesiono odwołania i stała się ona prawomocna w dniu

[...] grudnia 1975 r.

Ponieważ cena wykupu została ustalona na kwotę [...] zł, a zobowiązania właścicieli względem Państwa wynosiły [...] zł - zatem do zapłaty pozostała reszta

w kwocie [...] zł. Byli właściciele nie odebrali tej kwoty, dlatego też został złożony

do Sądu Rejonowego w [...] wniosek z [...] grudnia 1976 r. o zezwolenie Skarbowi Państwa na złożenie do depozytu sądowego kwoty [...] zł należnej J.

i F. B. z tytułu decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r. Powyższa sprawa zarejestrowana została pod sygnaturą akt [...]. Akta sprawy zostały zniszczone w 1990 r. Natomiast w spisach z okresu od 1976 r. do 1990 r.

nie odnaleziono sprawy z wniosku J. lub F. B. o wypłatę z depozytu sądowego.

Z powyższych dokumentów oraz z akt Urzędu Gminy [...]

- zgromadzonych na skutek licznych interwencji byłych właścicieli nieruchomości

i ich spadkobierców - wynika, że J. i F. B. nie przyjęli odszkodowania

z tytułu przejęcia gospodarstwa oraz nie zdecydowali się ubiegać o rentę należną im

z tytułu nieodpłatnego przejęcia gospodarstwa na własność Skarbu Państwa.

Natomiast wykupione grunty gospodarstwa o pow. [...] ha przejęto protokolarnie

do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi w dniu [...] grudnia 1975 r., a następnie oddano protokolarnie w zagospodarowanie [...] Kółek [...]

w [...] w dniu [...] kwietnia 1976r.

Decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] maja 1980 r., nr [...], grunty te zostały przekazane w trwałe użytkowanie [...] Spółdzielni Produkcyjnej

w [...].

Następnie decyzją Naczelnika Gminy w [...] z [...] lipca 1981 r.,

nr [...], jako nabywca nieruchomości o pow. [...] ha położonej we wsi [...], pochodzącej z gospodarstwa rolnego przejętego od J. i F. B., zakwalifikowany został J. M., który nabył prawo własności ww. nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1981 r. Rep A [...].

Podsumowując niniejszą sprawę Wojewoda [...] uznał, że zarzuty S. B. i M. M. dotyczące rażącego naruszenia prawa, związanego z przejęciem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] ha wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...],

gm. [...], stanowiącego własność J. i F. B., nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Stwierdził, iż wartość nieruchomości oraz obciążające ją zadłużenie zostały określone

w drodze postanowienia - zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa

z 26 marca 1968 r., zaś wyznaczone dwukrotnie licytacje nieruchomości nie odbyły się z uwagi na brak licytantów.

Cena wywoławcza wyznaczona podczas drugiej licytacji tj. [...] zł, stanowi dwie trzecie sumy oszacowania i ustalona została w oparciu o § 5 a ww. rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli na licytacji nikt nie przystąpił do przetargu, właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej wyznaczy drugą licytację,

na której cena wywoławcza stanowić będzie dwie trzecie sumy oszacowania.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja Naczelnika Gminy [...]

z [...] listopada 1975 r. orzekająca o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] ha wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...], gm. [...], stanowiącego własność J. i F. B., wydana została zgodnie z § 10 ww. rozporządzenia, w sytuacji w której dwie licytacje nie doszły do skutku z powodu braku licytantów.

Cena wykupu tj.: [...] zł została ustalona prawidłowo w wysokości ceny wywoławczej z drugiej licytacji. Byli właściciele odmówili przyjęcia kwoty wykupu, pomniejszonej

o kwotę długu obciążającego nieruchomość - w związku z tym przypadająca

im należność została złożona do depozytu sądowego.

Zgodnie z wymogiem rozporządzenia nieruchomość została przekazana na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej, a następnie w części sprzedana rolnikowi indywidualnemu zakwalifikowanemu na nabywcę w drodze decyzji administracyjnej.

Reasumując Wojewoda stwierdził, że postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa. W niniejszej sprawie

nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r.

Od powyższej decyzji J. B. i J. M. złożyli odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym wystąpili o zmianę decyzji na ich korzyść.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją

z [...] grudnia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] września 2018 r., nr [...],

o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r., nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że podstawę prawną kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r. stanowiły przepisy rozdziału pierwszego ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Zgodnie z tymi przepisami przymusowy wykup nieruchomości przeprowadzany był w drodze licytacji. Licytacja nieruchomości mogła być przeprowadzona,

gdy postanowienie o ustaleniu ceny wywoławczej stanie się ostateczne. Następnie

o licytacji należało ogłosić w drodze publicznego obwieszczenia. W przypadku natomiast, gdyby nie doszła ona do skutku z powodu braku licytantów, prezydium powiatowej rady narodowej mogło skorzystać z prawa wykupu, jeśli nieruchomość była potrzebna na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej.

W niniejszej sprawie należy zatem zbadać, czy :

1) postanowienie z [...] sierpnia 1975 r. o ustaleniu ceny wywoławczej było ostateczne,

2) licytacja została ogłoszona w drodze publicznego obwieszczenia,

3) do udziału zgłosili się licytanci,

4) nieruchomość była potrzebna na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej.

Następnie Minister stwierdził, że postanowieniem z [...] sierpnia 1975 r.,

nr [...], Naczelnik Gminy [...] ustalił cenę wywoławczą przedmiotowej nieruchomości.

Z akt sprawy nie wynika, aby właściciele złożyli w ciągu 7 dni zażalenie do Wojewody [...] na to postanowienie - zatem należy uznać, że było ono ostateczne w dniu pierwszego terminu licytacji, tj. w dniu [...] września 1975 r.

Informacja o licytacji była prawidłowo ogłoszona. Termin o kolejnych licytacjach Naczelnik ogłaszał bowiem w drodze publicznego obwieszczenia zgodnie z § 3 rozporządzenia (por. obwieszczenia z 16 września 1975 r. i z 24 października 1975 r.).

Licytacje nie doszły jednak do skutku z powodu braku licytantów. Wynika to z treści decyzji z [...] listopada 1975 r.: " Licytacja wymienionej nieruchomości wyznaczona

na dzień [...].09 oraz [...].11.1975 r. nie doszła do skutku z powodu braku licytantów".

Naczelnik Gminy [...] w swojej decyzji z [...] listopada 1975 r. wskazał:

"Ze względu na to, że nieruchomość potrzebna jest na cele Państwowego Funduszu Ziemi przeto uzasadnione było wykonanie prawa wykupu przysługującego Skarbowi Państwa". Ponadto, po przejęciu nieruchomość rzeczywiście przekazana została

w zagospodarowanie [...] Kółek [...] w [...], a następnie [....] Spółdzielni Produkcyjnej w [...].

Informacje o braku licytantów i celu przejęcia nieruchomości wynikają wprawdzie

z ocenianego orzeczenia Naczelnika Gminy z [...] listopada 1975r. [...], jednakże mając na względzie zasadę domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego określoną w art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz brak dowodów przeciwnych należy uznać, że okoliczności te są prawdziwe.

Reasumując Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że decyzja Naczelnika Gminy [...] nie narusza ówczesnych przepisów będących podstawą jej wydania, a tym bardziej w sposób rażący. Tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Dodał, że odstąpienie od zawiadomienia o toczącym się postępowaniu aktualnych właścicieli nieruchomości było uzasadnione tym, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] nie zmienia ich sytuacji prawnej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. B..

W obszernej skardze dokładnie opisał przebieg postępowania w sprawie

oraz dalsze losy jego rodziny a także swój stan zdrowia. Wniósł o zmianę decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz o oddanie ziemi o pow. [...] ha położonej we wsi [...], gm. [...].

Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stwierdzając,

iż brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że wszystkie przesłanki wykupu nieruchomości Skarbu Państwa były spełnione, a przede wszystkim spełniony był warunek braku licytantów. To z kolei oznaczało, że Skarb Państwa mógł wykupić nieruchomość nie naruszając ówczesnych przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga

nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca

ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 kpa. Postępowanie takie jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom

od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, stąd też ustalenie podstawy

do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie,

czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę

w granicach określonych przez ten przepis (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.

Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa - ustawodawca wskazał także "rażące naruszenie prawa" (pkt 2 ww. § 1). W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że naruszenie może być uznane za rażące, gdy jest ono oczywiste i koliduje

z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku tego naruszenia powstają zatem skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować.

Zatem z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, iż niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby gdyby od początku

nie została wydana.

W postępowaniu nieważnościowym organ ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, poczynionych w toku i na gruncie zwykłego postępowania. Oznacza to badanie ostatecznie zakończonej sprawy, na gruncie wyłącznie zgromadzonego tam materiału dowodowego, pod kątem naruszenia norm materialnych oraz procedury uregulowanej w kpa, a także przepisów o charakterze procesowym zawartych w regulacjach obejmujących prawo materialne.

W niniejszej sprawie przedmiotem badania przez organy administracji publicznej była decyzja Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r., którą orzekł

o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] ha położonej we wsi [...] gm. [...], stanowiącej własność F. i J. B. oraz ustalił wartość tej nieruchomości na kwotę [...] zł.

Kontrolowana decyzja wydana została na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy

z 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 3 poz. 14 ze zm.), dalej jako "ustawa" oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 11 poz. 57 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie".

Powyższe rozporządzenie stanowiło akt wykonawczy do ww. ustawy - zgodnie

z którą nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, mogły być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności niekorzystania ze środków wpływających

na wzrost produkcji rolniczej.

Przesłanka do zastosowania przepisów tej ustawy została spełniona

- o czym świadczy prawomocna decyzja Naczelnika Gminy [...] z [...] sierpnia 1975 r. wszczynająca postępowanie w sprawie przymusowego wykupu w drodze licytacji przedmiotowej nieruchomości.

Również cena wywoławcza została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami - o czym świadczy prawomocne postanowienie Naczelnika Gminy [...] z [...] sierpnia 1975 r. ustalające cenę wywoławczą nieruchomości

oraz wysokość zadłużenia.

Następnie organy obu instancji podniosły, że także § 10 ww. rozporządzenia

- który stanowi, że prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej wykonuje prezydium powiatowej rady narodowej w drodze wydania decyzji, w razie gdy licytacja nie doszła do skutku z powodu braku licytantów, a nieruchomość jest potrzebna na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej lub też może być należycie zagospodarowana przez innych rolników indywidualnych - został zastosowany prawidłowo.

Obie wyznaczone - w sposób właściwy - licytacje nie doszły do skutku z uwagi na brak licytujących. Wynika to w sposób oczywisty nie tylko z treści uzasadnienia decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r., ale także z treści znajdujących się w aktach sprawy protokołów z przeprowadzenia - w dniu [...] września 1975 r.

i [...] listopada 1975 r. - licytacji przedmiotowej nieruchomości.

Potwierdził się także fakt potrzeby przeznaczenia tej nieruchomości na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej - gdyż została ona przejęta protokolarnie do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi, potem oddana

w zagospodarowanie [...] Kółek [...] w [...], a następnie przekazana w trwałe użytkowanie [...] Spółdzielni [...] w [...].

Kolejnym jej właścicielem został J. M. - zakwalifikowany decyzją Naczelnika Gminy w [...] z [...] lipca 1981 r. jako nabywca nieruchomości, który może

ją należycie zagospodarować jako rolnik indywidualny.

Również fakt, że byli właściciele nie odebrali kwoty wykupu ustalonej w zaskarżonej decyzji (po potrąceniu przypadających na rzecz Skarbu Państwa należności) - która została złożona do depozytu sądowego - nie jest powodem

do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W związku z powyższym za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowej - jego zdaniem - odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1975 r.

Organy obu instancji słusznie uznały, że w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie zostały naruszone przepisy ustawy z 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z [...] marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.

Także nie został naruszony przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa ani pozostałe pkt § 1.

Reasumując Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie zgromadziły niezbędny do jej rozpoznania materiał dowodowy, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przekonująco swoje stanowisko,

nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów i zyskując całkowitą aprobatę Sądu - zaś wydane decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa

w art. 107 § 1 kpa.

Mając na powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł

jak w sentencji wyroku.