Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 2318/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części  i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 3, art. 49 par. 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 551
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: 101 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Z.. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Op 30/15 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 21 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia : 1. uchylić postanowienie z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Op 30/15 i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, 2. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Op 30/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę "G. Sp. z o.o. S.K.A." z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 21 listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że G. Sp. z o.o. S.K.A. w skardze z dnia 23 grudnia 2014 r. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 listopada 2014 r. Skarga została podpisana przez doradcę podatkowego K. T., który załączył pełnomocnictwo procesowe ogólne z dnia 3 lutego 2014 r. podpisane przez M. K. jako Prezesa Zarządu "L. Sp. z o.o." z siedzibą w W., będącą komplementariuszem uprawnionym do reprezentowania "L. Sp. z o.o. s.k.a." z siedzibą w W. Do skargi załączono także odpis z KRS z dnia 3 lutego 2014 r. wykazujący uprawnienie M. K. jako Prezesa Zarządu do reprezentowania Spółki samodzielnie, zarówno w zakresie czynności sądowych jak i pozasądowych.

Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 21 stycznia 2015 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej G. Sp. z o. o. S.K.A. czyli odpisu KRS wykazującego zasadę reprezentacji spółki komandytowo - akcyjnej.

W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie, przy piśmie z dnia 3 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącej Spółki złożył odpis z KRS z dnia 29 stycznia 2015 r. dotyczący G. Sp. z o.o. S.K.A. oraz odpis z KRS z dnia 3 lutego 2015 r. dotyczący komplementariusza G. Spółka z o.o. i stwierdził, że pełnomocnictwo do reprezentowania G. Sp. z o.o. S.K.A. zostało udzielone przez zarząd komplementariusza przed zmianą jego firmy. Firma komplementariusza skarżącej spółki uległa zmianie z "L. sp. z o.o." na "G. sp. z o.o.", w związku z czym zmieniona została również firma Skarżącej na G. sp. z o.o. S.K.A.

Uzasadniając wspomniane na wstępie orzeczenie, Sąd I instancji stwierdził, że G. Spółka z o. o. S.K.A. jest następcą prawnym L. spółka z o. o. S.K.A. Komplementariuszem spółki komandytowo-akcyjnej była początkowo "L. Sp. z o.o.", a obecnie jest to G. Sp. z o.o. Do przekształcenia doszło na podstawie aktów notarialnych zawartych w dniu 30 kwietnia 2014 r. Rep. A Nr [...] i Rep. A Nr [...]. W dacie wniesienia skargi tj. dnia 23 grudnia 2014 r. G. Sp. z o.o. S.K.A. mogła być reprezentowana jedynie przez komplementariusza G. Sp. z o.o., który posiadał wieloosobowy zarząd w osobach T. G., M. G. i P. G., przy czym prawo reprezentowania spółki obejmowało dokonywanie w jej imieniu wszelkich czynności sądowych i poza sądowych. Do reprezentacji komplementariusza na zewnątrz upoważnieni byli w przypadku zarządu wieloosobowego dwaj członkowie zarządu łącznie, lub jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. Tymczasem z pełnomocnictwa złożonego do akt przez doradcę podatkowego K. T. wynika, że został on umocowany przez nieistniejący w dacie wniesienia skargi podmiot reprezentowany jednoosobowo przez członka zarządu M. K. – Prezesa zarządu. Oznacza to, że mimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, pełnomocnik K. T. nie złożył w zakreślonym, tygodniowym terminie prawidłowego umocowania do działania w imieniu i na rzecz G. Sp. z o.o. S.K.A.

Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej wywiódł skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie w całości orzeczenia i zasądzenie na rzecz Skarżącej, na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej : "p.p.s.a.") zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Pełnomocnik na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :

- art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, pomimo, że Skarżąca w wyznaczonym terminie przedstawiła odpisy pełne z KRS dotyczące Skarżącej jak i jej komplementariusza co jest równoznaczne z usunięciem przez Skarżącą braków formalnych skargi wskazanych przez Sąd w wezwaniu,

- art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez wezwanie Strony przez Sąd do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie odpisu KRS wskazującego zasadę reprezentacji s.k.a., w sytuacji gdy złożona skarga spełniała warunki formalne wymagane przez p.p.s.a., w szczególności Skarżąca załączyła do skargi odpis aktualny z KRS wykazujący umocowanie do działania w imieniu Skarżącej M. K. jako Prezesa Zarządu komplementariusza uprawnionego do reprezentacji S.K.A.

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które zostało oparte o błędnie ustalony przez Sąd stan faktyczny polegający na przyjęciu, iż po wniesieniu skargi do Sądu skarżąca spółka została przekształcona, podczas gdy przez cały okres istnienia Skarżącej nie doszło do jakiegokolwiek jej przekształcenia co wprost wynika z przesłanych Sądowi odpisów pełnych KRS.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że istota sporu sprowadza się do tego czy w sprawie doszło do przekształcenia spółki czy też nie oraz czy okoliczność ta wywarła wpływ na ważność udzielonego pełnomocnictwa.

Jak wynika z odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców o nr [...], w dniu 26 maja 2014 r. dokonano zmiany w rejestrze wskutek aktu notarialnego z dnia 30 kwietnia 2014 r., którym to zmieniono postanowienia statutu "L. Sp. z o.o. S.K.A." Zmiana ta została zarejestrowana pod wpisem nr 5. W dziale 1, rubryce 1, w polu o nazwie "Firma, pod którą działa" widnieje wpis nr 1 – "L. Sp. z o.o. S.K.A.", niemniej wspomnianym już wpisem nr 5 nazwa ta została wykreślona, a wprowadzona została nowa, tj. "G. Sp. z o.o. S.K.A.". Zmianie nie uległa natomiast forma prawna spółki. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji błędne ustalił stan faktyczny uznając, że "G. Sp. z o.o. S.K.A." jest następcą prawnym "L. Sp. z o.o. s.k.a.". Sąd I instancji niezasadnie przyjął, iż w sprawie doszło do przekształcenia. Jak słusznie zauważono w skardze kasacyjnej, przekształcenie polega na zmianie formy prawnej spółki. Kwestia ta uregulowana została w art. 551 i następnych ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.; zwana dalej : "k.s.h."). Zgodnie z art. 551 § 1 k.s.h. Spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą). Doktryna jednoznacznie stwierdza, że nie można jednak przekształcać spółek w jednorodne formy prawne (na przykład spółek z o.o. w spółki z o.o. itd.), gdyż pominięta byłaby istota przekształcenia (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 551 Kodeksu spółek handlowych, publ. Lex/el). W rozpatrywanej sprawie doszło więc jedynie do zmiany nazwy spółki, a to prowadzi do konkluzji, że w sprawie występuje cały czas ten sam podmiot. Co prawda nazwa "L. Sp. z o.o. S.K.A." nie istnieje, co jednak nie oznacza, że sama spółka została wykreślona z rejestru i utraciła byt prawny. Istnieje ona nadal w obrocie z tym, że pod inną firmą. Jeżeli doszło do zmiany nazwy spółki to nie ma powodów do badania, czy spółka o nowej nazwie weszła w prawa i obowiązku spółki o poprzedniej nazwie, gdyż jest to cały czas ta sama spółka, a nie spółka będąca następcą prawnym nieistniejącej już spółki.

Przechodząc do kwestii ważności pełnomocnictwa z dnia 3 lutego 2014 r. udzielonego przez Prezesa Zarządu "L. Sp. z o.o." (po zmianie nazwy : "G. Sp. z o.o."), która jest komplementariuszem uprawnionym do reprezentacji "L. Sp. z o.o. S.K.A." ("G. Sp. z o.o. S.K.A."), stwierdzić należy, że pełnomocnictwo to jest w dalszym ciągu ważne i uprawnia m.in. doradcę podatkowego K. T. do reprezentacji Skarżącej m.in. przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Powyższe wynika z tego, że na dzień udzielenia pełnomocnictwa, tj. 3 lutego 2014 r. komplementariuszem uprawnionym do reprezentacji "L. Sp. z o.o. S.K.A." była spółka "L. Sp. z o.o.". Powyższy sposób reprezentacji został określony w Dziale 2, rubryce 1 odpisu pełnego z dnia 29 stycznia 2015 r. Pod wpisem nr 2 (z dnia 29 października 2013 r.) można przeczytać, iż "Spółkę reprezentują komplementariusze. Komplementariuszem spółki jest "L. Sp. z o.o." z siedzibą w W. Komplementariusza reprezentuje, niezależnie od tego czy zarząd jest jednoosobowy czy wieloosobowy każdy członek zarządu samodzielnie, zarówno w zakresie czynności sądowych jak i pozasądowych. W skład zarządu komplementariusza wchodzą : M. K. – Prezes Zarządu oraz M. D. – Członek Zarządu".

W rezultacie stwierdzić należy, że pełnomocnictwo to zostało udzielone przez podmiot do tego uprawniony, tj. Prezesa Zarządu – M. K. Późniejsza zmiana nazw spółek, jak też zmiana sposobu reprezentacji komplementariusza nie ma wpływu na ważność wcześniej już udzielonego pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z art. 101 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, dalej zwana : "k.c.") pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. W myśl § 2 tego przepisu umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Z akt sprawy nie wynika aby pełnomocnictwo to zostało odwołane czy też doszło do jego wygaśnięcia. Ponadto w jego treści nie zawarto żadnych zastrzeżeń. W rezultacie należy przyjąć, że doradca podatkowy K. T. jest umocowany do reprezentacji "G. Sp. z o.o. S.K.A." przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie, w rezultacie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.