Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1597/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Podatek od towarów i usług
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1-2, art. 14
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 63 pkt 13
journal: Dz.U. 1994 nr 136 poz. 705
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej.
Teza: Skoro żadna ze stron umowy nie prowadziła przedsiębiorstwa maklerskiego, brak jest podstawy prawnej do zwolnienia skarżących od opłaty skarbowej.

TEZY

Skoro żadna ze stron umowy nie prowadziła przedsiębiorstwa maklerskiego, brak jest podstawy prawnej do zwolnienia skarżących od opłaty skarbowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w sprawie ze skargi "C." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. i Wieslawy S. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 2 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie opłaty skarbowej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

"C." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., korzystając z reprezentowania jej przez Agenta PHP "P." Spółki z o.o. w W., dnia 4 października 1995 r. sprzedała Wiesławie S., prowadzącej firmę "W." w P., akcje na okaziciela "E.-P. Holding" SA w Z.-G. Od umowy tej strony nie uiściły opłaty skarbowej, wobec czego Urząd Skarbowy P.- N.-M. określił opłatę skarbową na kwotę 3.666,- zł.

Wniesione przez "C." Sp. z o.o. w Ł. odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 2 czerwca 1998 r. Izba Skarbowa w P. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji wyrażając następujący pogląd prawny.

Umowa sprzedaży papierów wartościowych podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ według stawki określonej w par. 58 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 9 grudnia 1994 r. /Dz.U. nr 136 poz. 705/. Wbrew twierdzeniu skarżącej nie nastąpiło naruszenie par. 63, ani art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej, umowa sprzedaży akcji na okaziciela nie podlegała wyłączeniu od obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej bowiem umowa tego rodzaju nie jest wymieniona w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku VAT nie stanowi sprzedaży usługi finansowej dokonanej przez sprzedającą Spółkę. Spółka "C." w Ł. prowadziła działalność wytwórczą, budowlaną, usługową, handlową, produkcyjną, lecz nie prowadziła działalności maklerskiej. Agent tj. PHP "P." Sp. z o. o. nie była stroną umowy sprzedaży papierów wartościowych, a zatem wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku VAT, zwolnienie od opłaty skarbowej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 5 litera "a" ustawy o opłacie skarbowej jest nietrafny. Niezasadny jest także zarzut naruszenia par. 63 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej, bowiem zgodnie z tym przepisem ze zwolnienia od opłaty skarbowej objęta jest tylko sprzedaż papierów wartościowych podmiotom prowadzącym działalność w formie przedsiębiorstwa maklerskiego, a takiej działalności strony nie prowadziły.

Powyższą decyzję zaskarżyła Spółka z o.o. "C." do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą, w której zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej oraz art. 2 i art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącej domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, albo jej uchylenia w całości.

Pełnomocnik skarżącej twierdzi, że umowa zbycia papierów wartościowych miała miejsce po wejściu w życie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT który nadał art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o opłacie skarbowej nowe brzmienie, według którego zbycie papierów wartościowych nie podlega opłacie skarbowej. Opłaty skarbowej nie płacą także sprzedający, zwolnieni od podatku VAT na podstawie art. 7 i art. 14 ustawy o podatku od towarów i usług, przy czym zwolnienie obejmuje obie strony umowy sprzedaży.

Pełnomocnik skarżącego powołał się także na Wykaz Usług, sporządzony przez Prezesa GUS, na którym pod symbolem KU 94-95 widnieją usługi świadczone w zakresie finansów ubezpieczeń z wyłączeniem działalności polegającej na skupie i sprzedaży walut obcych oraz usług bezpłatnych, a także skup i sprzedaż świadectw udziałowych, narodowych funduszy inwestycyjnych.

W wyniku obszernych wywodów pełnomocnik skarżącej Spółki doszedł do przekonania, że obrót papierami wartościowymi klasyfikowany do usług finansowych nie podlega opłacie skarbowej.

W dniu 4 października 1995 r. Wiesława S. prowadząca firmę "W." w P. zakupiła od Spółki z o. o. "C." z siedzibą w Ł. 913 akcji na okaziciela firmy "E.-P." Holding SA, za cenę 183.147,80 zł.

Od tej transakcji nie uiściła opłaty skarbowej, wobec czego Urząd Skarbowy określił opłatę skarbową na kwotę 3.663,- zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 3.532,20 zł.

Wniesione przez podatniczkę odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 18 września 1998 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji powołując jako podstawę prawną par. 63 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej. Stawka opłaty wynosi 2 procent od wartości rynkowej prawa majątkowego. Skarżąca nie prowadziła przedsiębiorstwa maklerskiego, co wynika z zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego o statystycznym numerze identyfikacyjnym REGON podmiotu "W.", określający podstawowy rodzaj działalności tej firmy, jako działalność "pomocnicza związana z pośrednictwem finansowym gdzie indziej nie sklasyfikowana" o symbolu EKD 6713.

Działalność przedsiębiorstw maklerskich sklasyfikowana jest w Europejskiej Klasyfikacji Działalności pod symbolem 6712.

Wprawdzie zwolnienia od podatku VAT powodują jednocześnie zwolnienie od opłaty skarbowej, ale brak po stronie skarżącej podstaw do twierdzenia, że korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 7 lub art. 14 ustawy o podatku od towarów i usług.

Powyższą decyzję zaskarżyła podatniczka do NSA skargą, w której twierdzi, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej, zakończonej wynikiem ostatecznym mającym walor decyzji ostatecznej. Nadto zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej a także par. 63 pkt 13 rozporządzenia Min. Finansów i na tej podstawie domagała się uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji.

Izba Skarbowa w P. w odpowiedzi na skargę, po zapoznaniu się ze skargami spółki z o.o. "C." i Wiesławy S. wniosła o oddalenie tych skarg, uzasadniając jak w zaskarżonych decyzjach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na rozprawie w dniu 4 listopada 1999 r. postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny OZ w P. połączył sprawy do łącznego rozpoznania ze skargi Wiesławy S. I SA/Po 360/99 ze sprawą Spółki z o.o. "C." I SA/Po 1597/98 i nadał im wspólny I SA/Po 1597/98.

Z woli ustawodawcy zwolnienie od podatku VAT, wynikające z art. 7 i art. 14 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ powoduje jednocześnie zwolnienie od opłaty skarbowej.

W art. 42 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług dokonał ustawodawca zmiany w ustawie o opłacie skarbowej, według której art. 3 w ust. 1 pkt 5 otrzymuje następujące brzmienie: Czynności cywilnoprawne a/ umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy najmu i podnajmu, zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy w zakresie czynności zwolnionych od podatku; b/ umowy pożyczki zawierane pomiędzy osobami zaliczanymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty nie podlegającej opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 136 poz. 705/ w par. 63 pod punktem 13 ustawodawca wymienia, jako zwolnioną od opłaty skarbowej sprzedaż papierów wartościowych podmiotom prowadzącym przedsiębiorstwa maklerskie.

Problem skarżącej Spółki z o.o. "C." polega na tym, że jej działalność gospodarcza nie mieści się w definicji żadnego z powołanych wyżej przepisów. W szczególności załącznik nr 1, wymieniony w art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług nie dotyczy sprzedaży papierów wartościowych, natomiast załącznik nr 2 wymienia usługi, do jakich nie można zaliczyć sprzedaży papierów wartościowych. Brak także podstaw faktycznych do zaliczenia skarżącej Spółki do grupy podatników wymienionych w art. 14 ustawy o podatku od towarów i usług.

Pozostaje jedynie pozycja par. 63 pkt 13, ale przyporządkowanie skarżącej Spółki z o.o. "C." do tego przepisu nie jest możliwe bowiem dotyczy sprzedaży papierów wartościowych, ale tylko podmiotom prowadzącym przedsiębiorstwa maklerskie. Przedmiotem sprzedaży były akcje na okaziciela "E.-P. Holding" SA w Z.-G. jak to wynika z bezspornego stanu faktycznego. Również prowadzona przez skarżącą Wiesławę S. firma "W." nie należy do przedsiębiorstwa maklerskiego a zatem par. 63 pkt 13 również i do niej nie ma zastosowania.

Skarżąca Wiesława S. nie dokonywała żadnych czynności określonych w art. 7 i 14 ustawy o podatku od towarów i usług. Powoływanie się przez nią na art. 42 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług jest nietrafne, gdyż dotyczy innych umów oraz wymaga wskazania zwolnienia od podatku od towarów i usług wynikającego z art. 7 ust. 1 i 2. Należy podkreślić, że skarżąca Wiesława S. nie twierdzi nawet, by odpowiadała wymogom przytoczonego na wstępie art. 14 ust. 1-3 ustawy o podatku od towarów i usług. W tym względzie twierdzenie organów podatkowych obu instancji jest słuszne.

Ubocznie Sąd zauważa że okoliczność, iż Inspektor Kontroli Skarbowej przeoczył fakt nieuiszczenia przez skarżącą Wiesławę S. opłaty skarbowej nie zamyka drogi do naprawienia tego przeoczenia.

Reasumując, skoro żadna ze stron nie prowadziła przedsiębiorstwa maklerskiego, brak jest podstawy prawnej do zwolnienia skarżących od opłaty skarbowej.

Z tych przyczyn i wobec stwierdzenia, ze zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.