Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1150/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek Sędzia NSA Eugeniusz Christ Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. kwotę [...] zł. ( słownie: [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) orzeka, że decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy K. określił A. i E. P. zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości [...] zł. według stawek określonych uchwałą Rady Gminy z dnia [...] 2002 r. nr [...] . Jak wskazał organ podatkowy wysokość podatku ustalono za okres od [...] 2003 r. do dnia [...] 2003 r. tj. za siedem miesięcy jako łączne zobowiązanie podatkowe z tytułu budynku letniskowego i budynku pozostałego, oraz za okres od [...] 2003 r. do [...] 2003 r. tj. za okres pięciu miesięcy z tytułu budynku letniskowego, budynku pozostałego i gruntu rekreacyjno-wypoczynkowego. Uzasadniając prawną podstawę rozstrzygnięcia organ podatkowy podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm.) decyduje kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkalnych właściciela i osób mu bliskich. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części, przy czym podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia gruntów, a dla budynków ich powierzchnia użytkowa. Organ wskazał ponadto, że na podstawie zawiadomienia Starosty [...] z dnia [...] 2003 r. o przekwalifikowaniu gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. na tereny wypoczynkowo – rekreacyjne , wygasł obowiązek podatkowy w podatku rolnym od tych gruntów. Od dnia [...] 2003 r. tj. od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana od przedmiotowego gruntu i znajdujących się na nim budynków ustalono podatek od nieruchomości, stosując dla nich stawkę podatku określoną w uchwale Rady Gminy K. z dnia [...] 2002 r.

Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła A. P., kwestionując decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wymiaru podatku od budynku letniskowego oraz wnosząc o umorzenie postępowania w tym zakresie, wskazując jednocześnie, iż przedmiotem zaskarżenia nie jest ta część decyzji, która dotyczy " pozostałego budynku" i gruntu, bowiem jest ona zgodna z decyzją z dnia [...] r. w odniesieniu do budynku i decyzją [...] w odniesieniu do gruntu.

W uzasadnieniu odwołania podatniczka podniosła, iż decyzja w sposób rażący obraża przepisy postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem nadal istnieje w obrocie prawnym decyzja Wójta z [...] r. w części dotyczącej budynków, a zatem istnieją dwie decyzje dotyczące tej samej materii. Dodatkowo podatniczka wskazała, że w prowadzonym postępowaniu naruszone zostały przepisy Ordynacji podatkowej, a zwłaszcza art. 123 i 200. Jak podniosła podatniczka już samo naruszenie tych przepisów stanowiło samoistną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo strona podniosła, że domy letniskowe, są zawsze domami mieszkalnymi, jeśli tylko spełniają normy ustalone przez przepisy prawa budowlanego, a dom położony w miejscowości K. w gminie K. wybudowany został zgodnie z przepisami prawa budowlanego jako dom mieszkalny, całoroczny, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W uzupełnieniu odwołania, pismem z dnia [...] 2004 r. podatniczka przekazała nakazy podatkowe za lata 1998 – 2001 wskazując, że w okresie wcześniejszym wzniesiony był na tej działce obiekt zakwalifikowany jako budynek letniskowy o powierzchni 12 m. kw., bowiem nie spełniał wymogów domu mieszkalnego, a ponadto wykorzystywany był tylko w sezonie letnim.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że poza sporem jest fakt, że budynek podatników jest budynkiem letniskowym, co wynika ze zgłoszenia z dnia [...] 2003 r. Nr [...] wydanego przez Starostwo Powiatowe w C.. Sporną kwestią pozostała zatem zasadność opodatkowania tego budynku stawką określoną dla budynków pozostałych, zamiast, jak sugeruje podatniczka, stawką podatkową dla budynków mieszkalnych. Powołując się poglądy doktryny i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że decydujące znaczenie o zaliczeniu danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm.), decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno – budowlana danego obiektu. Jeżeli z dokumentacji wynika, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, że jest to budynek letniskowy, to powinien być on obciążony stawką podatkową określoną dla budynków pozostałych. Budynek letniskowy, podlega jednak zaliczeniu do budynków mieszkalnych, w sytuacji gdy zaspakaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i osób mu bliskich. Zdaniem organu odwoławczego, oznacza to, że " budynek letniskowy" będzie się mieścił w pojęciu " budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie faktycznie użytkowany przez właściciela dla zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Ze stawki podatkowej określonej dla budynków mieszkaniowych nie powinny zatem korzystać budynki letniskowe, gdy są wykorzystywane sezonowo, w celu zaspokojenia wypoczynku, rekreacji lub spędzenia urlopu. Organ odwoławczy wskazując na dokumentację budowlaną zgromadzoną w sprawie oraz na stałe miejsce zamieszkania podatników w C., przy ul. [...] m. [...], uznał że sporny budynek podlegał opodatkowaniu stawką podatku określoną dla "budynków pozostałych", zatem decyzja organu pierwszej instancji nie naruszała przepisów prawa i na tej podstawie utrzymał ją w mocy. Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących istnienia dwóch decyzji regulujących tę samą materię organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia [...] r. Wójta Gminy K. została, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło jej nieważność, na skutek wszczętego z urzędu postępowania w tej sprawie.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P.. W skardze skarżąca kwestionowała zasadność opodatkowania budynku stawką określoną dla "budynków pozostałych" . Główne zarzuty skargi dotyczyły naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego i proceduralnego, a w szczególności § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także przepisów art. 6,7,8 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła, że w obowiązującym prawie nie ma definicji legalnej "budynku letniskowego", stąd rozróżnienie domów mieszkalnych i letniskowych wprowadzone przez organy podatkowe nie jest oparte na prawie. Zdaniem skarżącej w chwili uzyskania pozwolenia na budowę działka straciła charakter rekreacyjnej i stała się działką budowlaną. Skarżąca podniosła ponadto, że nie jest prawdziwe twierdzenie organu odwoławczego, że decyzja budowlana i zgłoszenie do użytkowania dotyczyły domku letniskowego, dołączając do skargi dowód w postaci kserokopii w/w dokumentów. Dodatkowo skarżąca dołączyła dowody w postaci: kompletu zdjęć, polis ubezpieczeniowych, pokwitowań za dostarczanie wody, za pojemnik na śmieci, kopię opłat za wywóz śmieci i umowę o wywóz oraz faktury za dostawę energii elektrycznej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd rozważył co następuje.

Skarga jest zasadna, jednakże z innych powodów niż wskazane w skardze.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego zawiera uchybienia, które uzasadniają jej uchylenie, bowiem w rozpatrywanej sprawie na etapie postępowania odwoławczego, doszło do naruszenia przepisów, dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W tym miejscu Sąd zauważa, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnym, przedmiotem jego rozważań i oceny są wszystkie aspekty treści zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza, że Sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , nawet w sytuacji, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia dotyczącego wad postępowania podatkowego, należy zauważyć, iż zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z akt sprawy przedłożonych Sądowi, wynika, że nie brał udziału w postępowaniu E. P., albowiem nie została skierowana do niego decyzja w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jedn. Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 z późn. zm. ) obowiązek podatkowy ciąży na podmiotach, które są właścicielami lub posiadaczami, a w przypadku gdy przedmiot opodatkowania stanowi przedmiot współwłasności , to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż nieruchomość stanowi wspólny przedmiot własności A. i E. P.. Uregulowanie zatem wynikające ze wskazanego przepisu obligowało organ, zwłaszcza przy solidarnym obowiązku podatkowym, do zapewnienia udziału w postępowaniu współwłaścicielom tej nieruchomości.

W ocenie Sądu, w prowadzonym postępowaniu zaszła także przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wznawia się postępowanie także w przypadku, gdy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi. W rozpatrywanej sprawie dowody mające charakter dokumentów urzędowych, zostały ujawnione na etapie wniesienia skargi, a dotyczyły istotnego zagadnienia postępowania podatkowego, tj. udzielonego stronom pozwolenia na budowę i potwierdzenia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że analiza tej przesłanki wymaga przede wszystkim ustalenia okoliczności faktycznych i dowodów, są to bowiem dwie różne kategorie, które w komentowanym przepisie zostały wymienione przy użyciu alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji, co oznacza, że wystąpienie każdej z tych okoliczności stanowi odrębną przesłankę do wznowienia postępowania ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., III RN 125/99, Prok. i Pr. 2000 r., nr 5, poz. 36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1998 r. III SA 1165/97, system informacji prawnej LEX nr 36900).

Przedłożenie w/w dokumentów przez skarżących na etapie skargi, wynikało z braku zapoznania stron postępowania, przed wydaniem decyzji, ze zgromadzonym materiałem dowodowym, do czego organ był zobligowany na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Słusznym był zatem zarzut odwołania, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej. Nieprawidłowość ta została także popełniona przez organ odwoławczy, który pomimo tak sformułowanego zarzutu nie zapoznał strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przez co sanował by skutecznie te błędy, nie odniósł się też do przedmiotowego zarzutu. Zatem ten zarzut skarżącej, w ocenie Sądu, jest w pełni uzasadniony.

.Za przedwczesny natomiast uznać należy zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów dotyczących określenia wysokości podatku w odniesieniu do wzniesionego na działce budynku, bowiem dopiero powtórne postępowanie wykazać powinno – po uwzględnieniu zawartych w niniejszym uzasadnieniu wskazówek i uzupełnieniu materiału dowodowego oraz powtórnej jego oceny – jaką stawką podatku należy przyjąć w odniesieniu do spornego budynku.

Dodatkowo Sąd podnosi, iż jedyną podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). W aktach sprawy przedłożonych Sądowi znajduje się zawiadomienie Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany użytków, a więc gruntu z klasy RVI na klasę Bz. W zawiadomieniu tym brak jakichkolwiek danych dotyczących budynku, co zdaniem Sądu wymaga także wyjaśnienia.

Biorąc zatem pod uwagę opisany stan faktyczny orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.). Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy.