Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 904/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 pkt 7
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 904/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 sierpnia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r., sprawy ze skargi G.N., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31 maja 2006 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W związku z wszczęciem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania egzekucyjnego w stosunku do G. N., skarżąca w dniu [...] marca 2006 r. złożyła zarzut w trybie art. 33 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm., dalej u.p.e.a.), podnosząc, że wystawienie tytułów wykonawczych było przedwczesne z powodu niedoręczenia jej pisemnych upomnień wzywających do wykonania obowiązku.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2006 r. znak: [...] oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji.

Skarżąca G. N. wniosła zażalenie, wskazując na rażące naruszenie prawa przez brak doręczenia upomnień i przedwczesne wystawienie tytułów wykonawczych oraz brak otrzymania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 31 maja 2006r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia przytoczono wskazano, że organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, zawartego w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2006r., znak: [...] zasadnie odmówił uznania zarzutu. Upomnienia nr [...] i [...] z dnia [...] stycznia 2006r. na zaległości wskazane w tytułach wykonawczych doręczono zobowiązanej w dniu [...] lutego 2006r. , które G. N. odebrała osobiście.

Skargę do Sądu na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 września 2007r. wydanym do sygn. akt I SA/Kr 1328/06, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że analiza akt prowadzonego postępowania wykazała brak doręczenia skarżącej postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2006 r. Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca powyższe postanowienie była dwukrotnie awizowana ([...] oraz [...] kwietnia 2006 r.), a następnie zwrócona nadawcy z adnotacją o nieodebraniu jej w terminie. Sąd powołał art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej-K.p.a.) i wyjaśnił, że ostateczny termin odbioru przesyłki upływał 24 kwietnia 2006 r. Skarżąca uzyskała w urzędzie pocztowym informację, że przesyłka została zwrócona nadawcy w dniu [...] kwietnia 2006 r. Sąd uznał, że skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracownika poczty co do daty, w jakiej mogła odebrać pismo. Zdaniem Sądu, wprawdzie urząd pocztowy prawidłowo zwrócił pismo nadawcy [...] kwietnia 2006 r., jednak nie uznał, że przesyłkę skutecznie doręczono skarżącej [...] kwietnia 2006 r., w trybie art. 44 K.p.a. Stwierdzono, że doszło do naruszenia art. 44 K.p.a., poprzez uznanie za skuteczne doręczenia postanowienia wierzyciela o zajętym stanowisku w sprawie złożonego zarzutu i uznano, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania a to:

1. art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 3 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 44 K.p.a.- poprzez przyjęcie, że stanowisko wierzyciela nie zostało skutecznie doręczone z uwagi na błędny zapis pracownika poczty na powtórnym zawiadomieniu, w którym podał termin [...] kwietnia 2006 r., podczas, gdy faktyczny termin upłynął [...] kwietnia 2006 r., a urząd pocztowy prawidłowo zwrócił pismo nadawcy [...] kwietnia 2006r.,

2. art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 3 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 2-4 u.p.e.a.- poprzez przyjęcie, że przez brak skutecznego doręczenia stanowiska wierzyciela, skarżąca mogła być pozbawiona możliwości obrony swoich praw, podczas gdy w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel jest tym samym podmiotem, który je prowadzi, wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów jest bezprzedmiotowe.

Wskazując na powyższe, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 06 maja 2009r. wydanym do sygn. akt: II FSK 166/08 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem znalazł potwierdzenie drugi ze sformułowanych w niej zarzutów naruszenia prawa (w trakcie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu cofnął pierwszy z postawionych zarzutów). W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, wydając zaskarżony wyrok, sąd administracyjny pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., jak też przepisów art. 3 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 34 § 1 i 2-4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak podniesiono w skardze kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie bezzasadnie przyjął, że na skutek braku skutecznego doręczenia skarżącej stanowiska wierzyciela mogła ona być pozbawiona możliwości obrony swoich praw, podczas gdy w sytuacji, kiedy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (prowadzącym postępowanie egzekucyjne), wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów jest bezprzedmiotowe.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze pogląd zaprezentowany w uchwale składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt: I FPS 4/06, w pełni podzielił tę ocenę. W uchwale tej stwierdzono bowiem, że w przypadku, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika stato ficsi - naczelnika urzędu skarbowego będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela odnoszące się do zgłoszonych zarzutów (art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) jest bezprzedmiotowe. W rozpatrywanej sytuacji, Dyrektor Oddziału ZUS występował tak w roli organu egzekucyjnego w rozumieniu art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i przedstawiciela wierzyciela w rozumieniu przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Niedoręczenie skarżącej stanowiska wierzyciela nie mogło być wobec tego traktowane jako uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim wypadku istniałaby podstawa do uruchomienia sankcji w postaci uchylenia zaskarżonego aktu (postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej). Jest zresztą rzeczą znamienną, że uchylając ten akt, wskazano enigmatycznie, że "skarżąca mogła być [...] pozbawiona możności obrony swych praw" (s. 4 uzasadnienia wyroku). Konstatacja ta, odwołująca się do konstrukcji "zdwojonej możności", nie została wsparta jakimkolwiek konkretnym spostrzeżeniem, z którego wynikałoby, jak mogło dojść do naruszenia praw skarżącej.

Analiza akt sprawy prowadzi natomiast do wniosku, że rozpatrzono jej zarzuty, a zatem wykorzystała ona przysługujące jej uprawnienia procesowe. W postanowieniu pierwszoinstancyjnym odniesiono się do zarzutów skarżącej co do przedwczesnego wystawienia tytułów wykonawczych z uwagi na brak otrzymania pisemnych upomnień wzywających do wykonania obowiązku, podkreślając osobisty odbiór tych ostatnich w dniu 2 lutego 2006 r. Akta sprawy, w tym wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga oraz uzasadnienie wydanego przez ten Sąd wyroku, nie dostarczają też żadnych wskazówek, które świadczyłyby o istotnym wpływie zaistniałego uchybienia na wynik sprawy, a w każdym bądź razie - możliwości takiego wpływu. Jakkolwiek, sam sposób procedowania w sprawie trudno uznać za poprawny (stwierdzenie to odnosi się w szczególności do wprowadzenia skarżącej w błąd przez pracownika poczty, czego następstwem było nieodebranie przesyłki w dniu [...] kwietnia 2006 r.), to jednak ten stopień nieprawidłowości działania nie kwalifikuje do wzruszenia zaskarżonego aktu, zwłaszcza w kontekście skierowanego do organów egzekucyjnych wskazania co do dalszego postępowania (s. 4 uzasadnienia wyroku in fine). Zastosowanie się do niego, wobec dualizmu wypełnianej przez organ pierwszej instancji roli, nie prowadziłoby bynajmniej do realizacji celów kontroli sądowej, stawiając pod znakiem zapytania jej sens i potrzebę dalszego przeciągania postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co, następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.- dalej p.p.s.a), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. W pozostałym zakresie jednakże ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. Konsekwencją uchylenia zaskarżonego orzeczenia jest powrót do sytuacji, która istniała przed wydaniem orzeczenia przez Sąd I instancji. Uchylenie wyroku Sądu I instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pozbawia skutków prawnych wydane orzeczenie zatem aktualnie Sąd I instancji rozpoznający niniejszą sprawę nie jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uchylonym wyroku z dnia [...] września 2007r.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jako niezasadny należy uznać zarzut braku doręczenia pisemnych upomnień przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny uzyskał stanowisko wierzyciela (dowód: postanowienie z dnia [....] kwietnia 2006r. znak: [...] k.24-26 akt administracyjnych)który odmówił uznania zarzutu. Jednocześnie wierzyciel stwierdził , że upomnienia nr [...] i [...] z dnia [...] stycznia 2006r. doręczono Skarżącej G. N. w dniu [...] lutego 2006r. Korespondencja została odebrana osobiście przez Skarżącą. (dowód: k.3 akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 44 §1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Dodatkowo należy podnieść, że doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste pisma adresatowi. Jednym ze skutków doręczenia decyzji - również w trybie art. 44 k.p.a. jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych z doręczeniem decyzji, w tym również terminów do wniesienia środków zaskarżenia decyzji w trybie zwyczajnym i nadzwyczajnym postępowania. (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2007r. sygn. akt: VIII SA/Wa 428/07LEX nr 420131).

Zarzut braku doręczenia przez Pocztę Polską przesyłki poleconej nr [...] nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Na skutek niemożności doręczenia Skarżącej w dniu [...] kwietnia 2006r. przesyłki poleconej nr 012532 (dowód: k. 27 akt administracyjnych) pozostawiono ją na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym nr [...]. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Termin 14 dniowy odbioru przesyłki, wyliczony od daty [...] kwietnia 2006r. upłynął w dniu [...] kwietnia 2006r. Poczta Polska w dniu [...]kwietnia 2006r. w sposób prawidłowy zwróciła do nadawcy przesyłkę z adnotacją ,,adresat nieobecny- (dowód: k. 27 akt administracyjnych).

Z powyższego zatem wynika, że stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów zostało prawidłowo doręczone skarżącej w trybie cytowanego art. 44 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, zgodnie za art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.