Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1846/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

E. Sp. z o. o. z siedzibą w L. (dalej też jako skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej jako Główny Inspektor JHARS lub GIJHARS) z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. przeprowadzili w dniach [...] i [...] października oraz [...] listopada 2012 r. kontrolę w E. Sp. z o. o. z siedzibą w L. w zakresie jakości handlowej napojów alkoholowych. Kontroli zostały poddane produkty o nazwie:

a/ [...] 5,6 % obj. a' 275 ml (napój alkoholowy o smaku cytryny),

b/ [...] 5,0 % obj. a' 275 ml (napój alkoholowy gazowany o smaku żurawinowym).

W związku z wynikami kontroli L. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. (dalej też jako WIJHARS lub organ I instancji) w dniu [...] grudnia 2012 r. wszczął postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 3 500 złotych za wprowadzenie do obrotu wyżej wymienionych artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej. Organ I instancji uznał, iż oznakowanie [...] (napój alkoholowy o smaku cytryny) narusza:

- art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ze względu na brak określenia gazowany, tj. określenia umożliwiającego scharakteryzowanie produktu,

- art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008, poprzez użycie w oznakowaniu sformułowania [...] zawierającego określenie wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 110/2008,

- § 11 ust. 4 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, ze względu na brak wskazania, w którym miejscu opakowania umieszczono informację o dacie minimalnej trwałości,

- załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowania towarów paczkowanych, ze względu na zbyt małą wysokość cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej towaru paczkowanego (pomiaru dokonano suwmiarką elektroniczną P/25/W, data ostatniego wzorcowania [...].01.2012 r.),

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 834/2007 z uwagi na zastosowanie w oznakowaniu, tj. nazwie firmy E. Sp. z o.o., określenia [...] sugerującego, iż produkt został wytworzony metodami ekologicznymi, co w przypadku kontrolowanego nie odpowiada rzeczywistości i może wprowadzać w błąd konsumenta,

Z kolei oznakowanie [...] 5,0% obj. a'275 ml" (napój alkoholowy gazowany o smaku żurawinowym) narusza:

- art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez zastosowanie szaty graficznej wprowadzającej w błąd co do pochodzenia produktu,

- § 2 ust. 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, ze względu na brak kraju pochodzenia wyrobu,

- art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008, poprzez użycie w oznakowaniu sformułowania [...], [...] zawierającego określenie wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 110/2008,

- art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ze względu na nietrwale, usuwalne oznakowanie (dot. daty minimalnej trwałości numeru partii produkcyjnej),

- załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowania towarów paczkowanych, ze względu na zbyt małą wysokość cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej towaru paczkowanego (pomiaru dokonano suwmiarką elektroniczną P/25/W, data ostatniego wzorcowania [...].01.2012

r.),

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 834/2007 z uwagi na zastosowanie w oznakowaniu, tj. nazwie firmy E. Sp. z o.o., określenia [...] sugerującego, iż produkt został wytworzony metodami ekologicznymi, co w przypadku kontrolowanego nie odpowiada rzeczywistości i może wprowadzać w błąd konsumenta.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, że zastosowane oznakowanie w przypadku obu produktów wprowadza konsumenta w błąd co do pochodzenia wyrobu oraz rodzaju. W ocenie organu należy posłużyć się modelem przeciętnego konsumenta zgodnie z art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. 2007 nr 171 poz. 1206 z późn. zm.). W myśl cytowanego przepisu rozumie się przez to konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa, czyli uwzględniając "przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów", istnieje zatem ryzyko wprowadzenia szczególnych grup konsumenckich w błąd, co zarazem narusza interes ekonomiczny nabywcy. Konsument dokonując zakupu produktu kieruje się informacjami zawartymi w oznakowaniu artykułu i na tej podstawie dokonuje wyboru. W pierwszym momencie do jego świadomości docierają takie informacje jak: szala graficzna, nazwa wyrobu, kraj pochodzenia. Ogólne wrażenie, które zapewniają obydwa opakowania, wskazuje, że są to wyroby wyprodukowane poza granicami kraju, co może znacząco wpłynąć na wybór konsumenta. W ocenie WIJHARS zastosowane napisy w języku angielskim w przypadku obu produktów oraz dodatkowo brak kraju pochodzenia w przypadku [...] 5,0% bezsprzecznie podnosi konkurencyjność wyrobów, sugerując zagraniczne pochodzenie napojów alkoholowych. Ponadto może być niezrozumiałe dla konsumenta i powodować jego dezinformację co do faktycznego pochodzenia artykułu oraz utrudnić konsumentowi wybór artykułu spośród innych ze względu na zamieszczenie części informacji w języku angielskim. Ponadto w przypadku braku określenia produktu, jako "gazowany" brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd co do rodzaju wyrobu. Dodatkowo fakt oznakowania produktów nieekologicznych nazwą zawierającą terminy, o których mowa w art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, bez względu na to, czy oznacza ona nazwę producenta, nazwę marki, nazwę handlową czy stanowi treść zarejestrowanego znaku towarowego, może sugerować nabywcy, że wyrób oznakowany w ten sposób jest wyprodukowany metodami produkcji ekologicznej. Sytuacja taka może wprowadzić konsumenta w błąd poprzez sugerowanie, że produkt lub jego składniki spełniają wymogi wymienione w ww. rozporządzeniu. Organ zaznaczył, że zgodnie z pkt. 3 preambuły rozporządzenia Rady (WE) 834/2007, celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być zagwarantowanie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne. Użycie sformułowania [...] w oznakowaniu obu wyrobów, organ uznał za niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, jednakże wskazana w oznakowaniu procentowa zawartość alkoholu w sposób jednoznaczny wskazuje, że produkt nie jest wódką. Dlatego też organ uznał, że nieprawidłowość ta nie narusza w sposób istotny interesu konsumenta.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca podniosła następujące argumenty:

- zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 110/2008 jest niewłaściwy, ponieważ rozporządzenie to nie stosuje się do napojów alkoholowych o zawartości alkoholu poniżej 15 % obj.,

- na etykiecie przedmiotowych produktów zastosowano polskie i angielskie nazwy, co jest zgodne z art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Ustawodawca dopuszcza także użycie nazw w obcym języku, co ma tutaj miejsce i nie precyzuje w jakim jest to zakresie, ponadto słowo [...] ma charakter swoistego słowa klucza i jego znaczenie jest powszechnie znane,

- zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, nie ma obowiązku podawania zawartości spirytusu rektyfikowanego w produkcie [...] 5,0 %, ponieważ zawartość alkoholu musi być podana zgodnie z § 19 ust. 1 lego rozporządzenia,

- szata graficzna [...] 5,0 %, nie wprowadza w błąd konsumenta co do pochodzenia produktu, ponieważ produkt posiada: polskie opisy, dane producenta (nazwę firmy i pełny adres), polskie znaki akcyzy z polskim godłem narodowym,

- producent zamieścił w oznakowaniu pełny adres producenta (w tym kod pocztowy i określenie miasta), jak również banderole z polskim godłem, która jednoznacznie informuje polskiego konsumenta przez kogo i gdzie wyrób był produkowany. Ponadto wskazał, że miejsce lub źródło pochodzenia należy podawać w przypadku, gdy brak takiej informacji wprowadza w błąd konsumenta, a nazwa miasta [...], z uwagi na pisownię jest nazwą szczególną i wyprodukowane w niej wyroby dla polskiego konsumenta nie budzą wątpliwości co do miejsca (w tym kraju) pochodzenia. Nie jest zasadna interpretacja, iż nazwa E. Sp. z o.o. może sugerować ekologiczne |pochodzenie, gdyż nazwa własna producenta nie determinuje, że można traktować go jako przetwórcę ekologicznego. Nazwa osoby prawnej ma charakter indywidualny podobnie jak nazwisko osoby fizycznej. Obowiązki w zakresie nazwy firmy wynikają również z ustawy kodeks spółek handlowych oraz ustawy o KRS,

- zarzut naruszenia art. 2 lit k. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 nie jest zasadny, znaczenie terminu "znakowanie" w odniesieniu do nazw firmowych, w żadnym wypadku nie odnosi się do nazw własnych osób prawnych (spółek), lecz do

określenia nazw produktów danej firmy (produktów firmowych). Polska wersja rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 mówi o "nazwach firmowych", podczas gdy

angielska używa zwrotu [...] czyli "nazwy handlowej", "nazwy marki",

- w przedmiotowej decyzji organ I instancji na stronie 5 sam potwierdza błędne | tłumaczenie rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, a jako organ strojący m.in. na straży poprawności zapisów ustaw i rozporządzeń (w tym ich tłumaczenia), powinien podjąć czynności, które ten błąd prostują, a nie sugerować podmiotom poprzez swoich pracowników zmianę nazw, w tym nazw historycznie wpisanych od kilkunastu lat w europejski i światowy rynek,

- wymierzona kara pieniężna 3 500 zł jest szczególnie krzywdząca, ponieważ ani stopień szkodliwości czynu, ani stopień zawinienia nie uzasadniają zastosowanej kary,

- naruszenie przepisów jakości handlowej dotyczących znakowania, nie było wynikiem winy skarżącej czy jej niedbalstwa, ale powstało na skutek wątpliwości interpretacyjnej i niespójnych przepisów,

- zastosowane oznakowanie w żadnym stopniu nie ma wpływu na wybór konsumentów oraz interes konsumentów nie został w żadnym stopniu naruszony, samo oznaczenie [...] nie ma wpływu na wybór konsumenta, ponieważ w dostatecznym stopniu wynika, że nie jest to wódka, konsument kupujący alkohol jest świadomy zawartości alkoholu i doskonale wie, że produkt nie jest wódką,

- organ I instancji nie uwzględnił faktu, iż skarżąca podjęła czynności dostosowania oznakowania do zgodności z zaleceniami trwającej kontroli.

W uzupełnieniu odwołania skarżąca podkreśliła, że zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 110/2008 jest niewłaściwy, gdyż właścicielem marki [...] jest firma [...], Inc. z siedzibą w S.. Produkt ten jest dystrybuowany na całym świecie, w tym w krajach Unii Europejskiej.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał, że wymierzona skarżącej kara pieniężna jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i pozostaje w ramach jej możliwości finansowych. Ocenił, że L. Wojewódzki Inspektor JHARS słusznie przyjął, iż strona w niniejszej sprawie nie zachowała należytej staranności i prawidłowo wskazał, że jej działania nie miały charakteru umyślnego, a jedynie wynikały z niedostatecznej znajomości przepisów prawa. Organ odwoławczy podzielił też między innymi stwierdzenie, że w oznakowaniu produktu powinna być podana informacja, czy wyrób jest gazowany czy też nie, ponieważ informacja ta wskazuje na postać wyrobu, jest niezbędna do jego scharakteryzowania i ma istotne znaczenie dla konsumenta. Nie zgodził się przy tym z opinią skarżącej, że na podstawie samej nazwy własnej, nie można traktować producenta jako przetwórcy ekologicznego. Powołał się na przepisy rozporządzenia (WE) nr 834/2007, w tym definicji "znakowania", że oznaczenie firmy, tj. I E. Sp. z o.o., stanowi element oznakowania produktu, podlegający z tytułu obecności w nim terminu [...], regulacjom zawartym w art. 23 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Biorąc pod uwagę interes konsumenta za niedopuszczalną uznał sytuację, w której strona wprowadza do obrotu produkty, opatrzone sformułowaniami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji. Przepisy rozporządzenia (WE) nr 834/2007 mają na celu, oprócz wspomagania produkcji ekologicznej, również ochronę konsumenta przed nieuczciwymi praktykami producentów. Ustanowione restrykcje w tym zakresie zapobiegają nieuczciwej konkurencji i bezpodstawnemu wykorzystywaniu określenia [...] oraz [...] w celu umożliwienia konsumentowi łatwego zidentyfikowania produktów rolnictwa ekologicznego.

Uznał, że rozpatrywanie nazwy przedsiębiorstwa jako elementu niezwiązanego z produktem na którym została umieszczona, mogłoby prowadzić do wielu nadużyć, zakłócając uczciwą konkurencję na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz obniżając zaufanie konsumentów do produktów ekologicznych oznakowanych w sposób prawidłowy.

W skardze na w/w decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a., poprzez zaniechanie rozważenia zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących przesłanek ustalenia wysokości kary pieniężnej,

- art. 8 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób polegający na powtórzeniu argumentacji organu I instancji bez wskazania faktów, które organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których zarzutom skarżącego odmówił wiarygodności,

- art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego,

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w związku z art. 48 ust. 1 tej ustawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że umieszczenie na etykiecie poza nazwami polskimi nazw angielskich sugeruje zagraniczne pochodzenie produktu i świadczy o oznakowaniu produktu w sposób niezrozumiały dla konsumenta, podczas gdy powyższy przepis nie precyzuje w jaki sposób oraz w jakim zakresie należy stosować nazwy polskie oraz angielskie, a wyrażenia [...] i [...] w przypadku [...] oraz [...] w przypadku produktu [...] są zrozumiałe dla przeciętnego konsumenta i mają charakter swoistego słowa klucza,

- art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 2 ust. 5

lit. b rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie, polegające na uznaniu, że oznakowanie produktu [...] wprowadza konsumenta w błąd co do pochodzenia produktu z uwagi na szatę graficzną, a także ze względu na brak kraju pochodzenia, podczas gdy szata graficzna nie wprowadza konsumenta w błąd. Zawiera ona polskie opisy produktu, dane producenta oraz polskie znaki akcyzy. Ponadto przeciętny konsument przy wyborze produktu kieruje także opisem. W powyższych przepisach nie jest sprecyzowane, że określenie "miejsce lub źródło pochodzenia" oznacza kraj pochodzenia,

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2093/91 w związku art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że określenie [...] występujące w

nazwie firmy sugeruje, że produkt został wytworzony metodami ekologicznymi, co w tym przypadku nie odpowiada rzeczywistości i nie może wprowadzać konsumenta w błąd. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że nazwa finny podana na etykiecie kontrolowanych produktów niewyróżniającą się czcionką, w innym polu widzenia niż nazwa produktu, w miejscu przeznaczonym na dane producenta może wprowadzać w błąd konsumenta, ponadto polegające na uznaniu, iż powyższe przepisy odnoszą się również do nazwy producenta,

- art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na uznaniu, że "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z ceną uzyskaną przez skarżącą z tytułu sprzedaży wadliwych artykułów oraz zaniechaniu ustalenia rzeczywistej wartości korzyści majątkowej, jaką odniosła bądź mogła odnieść skarżąca przez wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych produktów i w konsekwencji wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w sposób dowolny i w kocie niezgodnej z ustawą,

- art. 40a ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na ustaleniu wysokości w sposób nieprawidłowy, w wyniku nienależytego rozważenia i oceny okoliczności sprawy, polegającego na ocenie stopnia szkodliwości czynu jako wysoki oraz zakresu naruszenia jako poważny, podczas gdy prawidłowe rozważenie okoliczności sprawy, uwzględniające pozostałe zarzuty wymienione w skardze, prowadzić by musiało do oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu jako znikomy, zaś zakresu naruszenia jako lekkie,

- art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że określenie [...], odnoszące się do napoju alkoholowego o smaku cytryny o nazwie [...] 5,6 % jest istotne dla scharakteryzowania wyrobu, a w związku z tym powinno być podane w oznakowaniu oraz, że brak jest szczegółowego opisu produktu umożliwiającego jego scharakteryzowanie, podczas gdy oznakowanie produktu jest wystarczające dla jego scharakteryzowania, zaś podanie jako składnika dwutlenku węgla jednoznacznie wskazuje na fakt, iż skarżąca dopełniła obowiązku oznakowania umożliwiającego w tym zakresie scharakteryzowanie produktu,

- art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 110/2008 w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 1576/89, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że użycie w sformułowaniu [...] oraz [...], zawierających określenie [...] wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 110/2008, jest sprzeczne z powyższym przepisem, gdyż używanie określeń wymienionych w kategoriach od 1 do 46 załącznika II w wyrażeniach złożonych jest zabronione w przypadku, gdy napój spirytusowy został tak rozcieńczony, że wartość alkoholu została zmniejszona i jest niższa niż minimalna zawartość określona w definicji tego napoju spirytusowego, podczas gdy rozporządzenie to zgodnie z art. 1 ust 1 tego rozporządzenia stosuje się do napojów spirytusowych, zaś za takie uznaje się zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia napój alkoholowy o zawartości alkoholu wynoszącej minimum 15%, a więc w ogóle nie ma ono zastosowania do produktu [...] jako, że produkt ten zawiera 5,6 % alkoholu oraz do produktu [...] jako, że produkt ten zawiera 5,0 % alkoholu.

Skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 8 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób polegający w przeważającej mierze na powtórzeniu argumentacji organu pierwszej instancji z wydanej w niniejszej sprawie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych z dnia [...] stycznia 2013 r. Jej zdaniem uzasadnienie nie tylko nie zawiera pogłębionej analizy zarzutów podniesionych w odwołaniu, ale stanowi w przeważającej części wręcz powtórzenie uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Wymogi jakim powinno czynić zadość uzasadnienie decyzji administracyjnej są podobne tym stawianym dla uzasadnień wyroków. W pierwszej kolejności uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie przeprowadził analizy zarzutów podniesionych w odwołaniu, poprzestając jedynie na ogólnikowych sformułowaniach, że zgadza się z organem pierwszej instancji. Brak jest natomiast w jakiejkolwiek części uzasadnienia odwzorowania schematu decyzyjnego organu drugiej instancji oraz wskazania, dlaczego nie przychylił się do argumentacji skarżącej oraz z jakiego powodu, które argumenty organu pierwszej instancji były dla niego przekonujące, a także bez wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których zarzutom skarżącego odmówił wiarygodności. Z uwagi na rosnącą świadomość osób co do produktów pochodzenia ekologicznego, nie jest możliwe aby rozważny i ostrożny konsument, mający na celu wybór produktu ekologicznego, zdecydował się na taki wybór, kierując się jedynie określeniem [...] Sp. z o.o. przy braku jakichkolwiek określeń odnoszących się do samego produktu. Skarżąca nie zgodziła z twierdzeniem, że brak polskich napisów dezorientuje co do miejsca pochodzenia produktu i sugeruje zagraniczne pochodzenie, gdyż istnieje na rynku pokaźna liczba produktów pochodzenia zagranicznego, która z uwagi na dystrybucję produktu na rynek polski, stosuje na etykietach polskie napisy, co również można uznać za dezorientacyjne. W obecnych czasach powszechna jest świadomość takich praktyk, wobec czego przeciętny konsument, racjonalnie myślący i ostrożny, bierze powyższe okoliczności pod uwagę, dokonując wyboru produktu i nie kieruje się jedynie szatą graficzną, a szczegółowymi informacjami podanymi na opakowaniu produktu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02.153.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar

sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną/uchwałę/lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada celowości czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno- spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.

Należy podnieść, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:

a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;

b) fałszowaniu żywności, oraz

c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Stosownie do art. 16 rozporządzenie (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności.

Przepis art. 45 ust. 2 tej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie zaś do art. 47 ust. 1 tej ustawy, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Oznakowaniami są zatem wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisów, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych, symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny. Ponadto oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji. W związku z tym wszelkie elementy etykiety i opakowania (nawet pełniące zadanie dekoracyjne), także gdy są zastrzeżonym znakiem towarowym, stanowią oznakowanie w rozumieniu powyższych przepisów.

Ma zatem rację organ, kwalifikując użycie przez skarżącą spółkę sformułowania [...] w obydwu napojach alkoholowych, jako naruszenie art. 10 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz. U. UE L z dnia 13 lutego 2008 r.). Stosownie do treści art. 10 ust. 1 cyt. Rozporządzenia zakazuje się stosowania w wyrażeniach złożonych określeń wymienionych w kategoriach od 1 do 46 załącznika II lub oznaczeń geograficznych zarejestrowanych w załączniku III, lub odniesień do nich, chyba że alkohol został wytworzony wyłącznie z określonego napoju spirytusowego lub określonych napojów spirytusowych. Wódka będąca kategorią napojów spirytusowych została wymieniona w załączniku II w pkt 15.

Skarżąca podniosła, że zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008 jest niewłaściwy, gdyż rozporządzenie to nie stosuje się do napojów alkoholowych o zawartości alkoholu poniżej 15 % obj. Jednakże zarzut ten nie znajduje uzasadnienia, bowiem przepis art. 10 ust. 2 rozporządzenia wprost wskazuje, że używanie wyrażenia złożonego, o którym mowa w ust. 1, jest również zabronione w przypadku, gdy napój spirytusowy został tak rozcieńczony, że zawartość alkoholu została zmniejszona i jest niższa niż minimalna zawartość alkoholu określona w definicji tego napoju spirytusowego. Zatem niedopuszczalne jest w świetle ww. przepisów użycie sformułowania [...] w stosunku do napoju, który powstał wskutek takiego rozcieńczenia napoju spirytusowego, że zawartość alkoholu spadła nawet poniżej norm ujętych w art. 2 ust. 1 pkt c ww. Rozporządzenia, więc 15% obj. Przepis art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008 stanowi ewidentne rozszerzenie stosowania jego przepisów w zakresie oznakowania produktów również w stosunku do napojów powstałych w procesie rozcieńczania napoju spirytusowego. Oczywistym jest zatem, że sformułowania [...] nie wolno używać w stosunku do jakiegokolwiek napoju, którego minimalna objętościowa moc alkoholu wynosi poniżej 37,5 % (pomijając pozostałe wymagania), bez względu na to, czy odpowiadać on będzie definicji napoju spirytusowego, a więc o obj. przekraczającej 15% czy też z powodu jego rozcieńczenia moc alkoholu spadnie poniżej tej normy.

W kontekście argumentacji strony skarżącej co do braku konieczności umieszczenia określenia [...] odnośnie napoju alkoholowego [...] 5,6 % obj. a' 275 ml, z uwagi na umieszczenie informacji, że w jego składzie znajduje się dwutlenek węgla, podkreślić należy, że nazwa środka spożywczego ma precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego, a w konsekwencji umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd (p. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 359/09). Tym samym Główny Inspektor JHARS oraz organ I instancji słusznie wskazały, że określenie [...] odnoszące się do wspomnianego napoju alkoholowego jest istotne dla scharakteryzowania wyrobu i powinno znaleźć odzwierciedlenie w oznakowaniu. Samo wymienienie wśród składników dwutlenku węgla nie spełnia wymogów statuowanych w art. 7 ust. 2 pkl 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno- spożywczego, w szczególności inne dane umożliwiające identyfikacje artykułu rolno- spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych.

Nie ma również racji strona podnosząc w skardze naruszenie przez organ art. 2 lit k. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, z uwagi na błędne zdefiniowanie terminu "znakowanie". W ocenie skarżącej odnosi się on do nazw firmowych, natomiast w żadnym wypadku nie odnosi się do nazw własnych osób prawnych

(spółek). Zatem nie jest zasadna interpretacja. że nazwa E. Sp. z o. o. może sugerować ekologiczne pochodzenie produktu.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 2 lit. k. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe w tym znaki towarowe, które nie mogą być stosowane przez producenta nie spełniającego wymagań z art. 2 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którymi "produkcja ekologiczna" oznacza stosowanie metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji, gdyż jej produkty nie pochodził}' z produkcji ekologicznej lub z taką produkcją nie były związane (art. 2 lit. c) rozporządzenia). Nie można zatem przychylić się do argumentacji skarżącej opartej na przedstawionej przez nią interpretacji art. 2 lit. k) rozporządzenia. Spółka bowiem sprowadziła interpretację tego przepisu jedynie do rozumienia pojęcia "nazwa firmowa" nie dostrzegając innych określeń terminu "znakowanie", w tym tego, że określenie to "oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe w tym znaki towarowe". Jeżeli zatem umieszczała na opakowaniach swoich produktów nazwę (firmę) swojego przedsiębiorstwa z wyrażeniem nieodpowiadającym wymaganiom z art. 2 lit. a), b) i d) rozporządzenia, to naruszała również jego przepis art. 2 lit. k) w związku z art. 23 ust. 1 i ust. 2. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 rozporządzenia produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. [...] i [...], używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy rozporządzenia lub zgodnie z rozporządzeniem. Przepis ten nie ogranicza oznakowania odnoszącego się jedynie do składników produktu, gdyż określa oznakowanie jako odnoszące się do ekologicznej metody produkcji produktu, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt (jego składniki lub materiały paszowe) opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, (jego składniki lub materiały paszowe) zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Zatem oznakowanie odnosi się do samego produktu, co potwierdza treść art. 23 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym terminy, o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w rozporządzeniu. Jest poza sporem, że na etykietach produktów poddanych kontroli spółka używała swojej nazwy, w której występowało wyrażenie [...] będące skrótem słowa [...], do używania którego, jako do oznaczania produktu ekologicznego, w myśl art. 2 lit. a), b), d) i k) rozporządzenia, nie miała uprawnienia. Sam fakt podnoszonego w skardze rozważnego konsumenta nie może zniwelować ryzyka wprowadzenia w błąd. Etykiety mają bowiem istotne znaczenie dla decyzji konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 stycznia 2008 r" sygn. akt VI SA/Wa 1774/07).

Sąd podziela nadto pogląd organu, że zastosowana szata graficzna produktu [...] 5,0%, obejmująca angielskojęzyczne napisy, sugeruje zagraniczne pochodzenie napoju i tym samym może wprowadzać w błąd konsumenta a tym samym winno ono zawierać dane dotyczące kraju pochodzenia. Organ przekonująco wyjaśnił motywy odnośnie możliwości dezinformacji co do faktycznego pochodzenia artykułu, która to okoliczność może utrudniać właściwy wybór konsumentom. Faktu tego nie zmienia, zdaniem Sądu, akcentowany w skardze fakt umieszczenia adresu producenta, obejmującego swoim zakresem również miasto L.. Nie zastąpi on bowiem jasnej i czytelnej informacji co do kraju pochodzenia, w sytuacji, w której całość szaty graficznej produktu może sugerować zagraniczne pochodzenie z uwagi na użycie angielskich słów, jak między innymi [...],[...].

Mając na uwadze powyższe, zarzuty skargi w omawianym zakresie nie mogą zostać uwzględnione, gdyż stanowią jedynie polemikę z jasnymi i precyzyjnymi uregulowaniami prawnymi, którym skarżąca uchybiła.

Sąd nie podzielił także argumentacji skarżącej dotyczącej naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z ceną uzyskaną przez skarżącą z tytułu sprzedaży wadliwych artykułów oraz zaniechaniu ustalenia wartości korzyści majątkowej w oparciu o zindywidualizowane kryteria. W ocenie Sądu stanowisko skarżącej nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. W art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawodawca używając pojęcia "korzyści majątkowej" odnosi się do wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach. Przyjęte przez organy proste ustalenie ceny niezgodnego z normami artykułu dla określenia wartości korzyści majątkowej uzyskanej z wprowadzenia do obrotu tegoż artykułu, jest w ocenie Sądu prawidłowe na gruncie cytowanego przepisu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Wobec powyższego wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do przedmiotowego naruszenia, zaś wydane w sprawie decyzje nie mają charakteru dowolnego. Można nawet stwierdzić, że kara w wysokości 3500 zł jest karą niewygórowaną w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń.

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły prawa procesowego ani materialnego, prawidłowo formułując w sentencji decyzji treść obowiązku strony, przywołując podstawę prawną, uzasadnienie faktyczne i prawne. Zastosowana interpretacja przepisów prawa żywnościowego nie budzi wątpliwości i jest prawidłowa. Zdaniem Sądu, organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny i wydał decyzję uwzględniając interes społeczny (art. 7 k.p.a.). Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 6, art. 7 i art. 80 k.p.a., które wymagałyby wyeliminowania rozstrzygnięcia organu z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja zawiera prawidłowo ustalony stan faktyczny i jego analizę, w tym ocenę powołanych dowodów i ostatecznie prawidłowe wnioski.

Z powyższych względów Sąd skargę oddalił, mając na uwadze art. 151 p.p.s.a.