Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1462/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i art. 137
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 września 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 13 września 2017 r. (znak: [...]), na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.)

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935),

po rozpatrzeniu odwołania Gminy Kraków od decyzji Starosty Krakowskiego z dnia [...] marca 2017 r. (znak: [...]),

utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. (znak: [...]), Starosta Krakowski orzekł w punkcie 1 o zwrocie nieruchomości ozn. jako dz. nr [...], o pow. 0,0222 ha, powstałej z podziału dz. nr [...], położonej w obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, obj. księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], poł. obr. [...] b. gm. kat. Piaski Wielkie, na rzecz A. N. w 10/40 cz., K. N. w 10/40 cz., E. K. w 5/40 cz., K. K. w 3/40 cz., J. K. w 3/40 cz., P. O. w 3/40 cz., J. P. w 3/40 cz. i M. F. w 3/40 cz., zaś w punkcie 2 o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy Kraków łącznej kwoty: 1.771,70 zł oraz w punkcie 3 o sposobie zwrotu kwoty określonej w punkcie 2.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość ozn. jako dz. nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków (powstała z podziału dz. nr [...]), w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, została wywłaszczona na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w postaci aktu notarialnego z dnia [...] października 1976 r. Rep. A II Nr [...], z przeznaczeniem pod budowę Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich. W ocenie organu I instancji, możliwy był zwrot ww. nieruchomości, wobec ustalenia jej zbędności na cel wywłaszczenia oraz braku innych przeszkód prawnych.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Gmina Kraków, podnosząc, iż Starosta Krakowski prawidłowo wskazał na cel wywłaszczenia, zgodnie z zapisami w umowie sprzedaży z dnia [...] października 1976 r. Rep. A II Nr [...], jakim była budowa Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich. Zwrócono również uwagę, że na podstawie załącznika graficznego, stanowiącego integralną część decyzji nr [...] stwierdzono, że teren części dz. nr [...] przeznaczony był pod jezdnię, chodnik wraz z oddzielającym go od ulicy pasem trawnika, a także zrealizowaną uprzednio instalację gazową Ř 150. Natomiast strona odwołująca się podała, że w trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości przeprowadzonej w dniu [...] maja 2016 r. ustalono, iż teren przedmiotowej działki stanowi droga – pas jezdni z płyt betonowych pokrytych asfaltem, a w pozostałej części chodniki z kostki brukowej po obu stronach jezdni oraz pas zielony po obu stronach jezdni. Podkreślono również, że zgodnie z informacją zarządcy drogi, tj. Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie objęta postępowaniem działka wchodzi w całości w skład pasa drogowego ul. A. , która to ulica nie posiada statusu drogi publicznej z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2015 r. (sygn. akt III SA/Kr 585/14) stwierdzający nieważność punktu 1 załącznika do uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 23 września 2009 r. nr LXXXI/1062/09. Ponadto wyjaśniono, że inwestycja realizowana pod nazwą Szpital XXX-lecia PRL obejmowała teren ok. 13 ha, na którym znajdować się miało kilkanaście obiektów: pawilonów szpitalnych i obiektów infrastruktury towarzyszącej. Dodano przy tym, że plan budowy szpitala uwzględniać musiał także połączenie inwestycji z istniejącym układem dróg publicznych. Zdaniem strony odwołującej, z analizy ww. załącznika graficznego wynikało, iż planowana droga – obecnie oznaczona jako ul. A. stanowić miała połączenie z ulicami: L., P. , M. oraz S. i z pewnością nie mogła ona zostać zakwalifikowana jako droga wewnętrzna związana wyłącznie z obsługą szpitala. W ocenie strony odwołującej, realizacja dużego zamierzenia inwestycyjnego, będącego celem wywłaszczenia, takiego jak budowa szpitala, pozwalała na wyodrębnienie poszczególnych etapów inwestycji lub jej samodzielnych części, które ocenić można było w świetle wypełnienia przesłanek zbędności inwestycji zawartych w art. 137 u.g.n. Zaznaczono, że organ I instancji na podstawie przede wszystkim archiwalnych zdjęć lotniczych ustalił, iż inwestycja była realizowana, w tym wybudowano obiekty szpitala oraz drogę, niemniej jednak jak ustalono Szpital XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich nie został nigdy ukończony. Podniesiono przy tym, że Starosta Krakowski nie uwzględnił, iż na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 1999 r. (znak: [...]) przeniesiono decyzję o pozwoleniu na budowę obiektu Szpitala na os. Piaski Wielkie w Krakowie na rzecz [...] Fundacji Promocji Zdrowia [...], która to fundacja dokończyła budowę części obiektów, w wyniku czego powstała przychodnia, a następnie funkcjonujący obecnie Szpital im. Św. Rafała w Krakowie przy ul. A.. Zwrócono także uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1983 r. (znak: [...]) wyłączała fragment projektowanej drogi dojazdowej do Szpitala na odcinku od ul. L. do ul. osiedlowej os. Piaski Wielkie, ale zaznaczono, że strona odwołująca dysponowała kopią decyzji z dnia [...] maja 1986 r. (znak: [...]) udzielającej pozwolenia na budowę ulicy dojazdowej do szpitala (ulice, place, parkingi) w Krakowie Podgórzu – Piaski Wielkie, zgodnie z planem realizacyjnym znak: [...] (zatwierdzonym decyzją z dnia [...] grudnia 1981 r.), na podstawie którego rozpoczęła się budowa Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich. Dodano, że ul. A. , będąca w dacie złożenia wniosku drogą publiczną, wykorzystywana pozostaje nadal, wraz ze szczegółowo opisaną w zaskarżonej decyzji infrastrukturą techniczną, zlokalizowaną w pasie drogowym do prowadzenia ruchu drogowego. W ocenie strony odwołującej się, jakkolwiek cel wywłaszczenia – budowa Szpitala XXX-lecia PRL nie został w całości zrealizowany, to jego realizacja została rozpoczęta i częściowo ukończona, m. in. na działce objętej zaskarżoną decyzją, na której miała powstać i powstała ulica, zapewniająca obsługę komunikacyjną, m.in. Szpitala. Mając na uwadze powyższe, strona odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda wskazał w pierwszej kolejności, że przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę była sprawa zwrotu, w trybie przepisów art. 136 i n. u.g.n., nieruchomości ozn. jako dz. nr [...], powstała z podziału dz. nr [...], objęta księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie na rzecz A. N. w 10/40 cz., K. N. w 10/40 cz., E. K. w 5/40 cz., K. K. w 3/40 cz., J. K. w 3/40 cz., P. O. w 3/40 cz., J. P. w 3/40 cz. i M. F. w 3/40 cz., w którym to zakresie orzeczono decyzją Starosty Krakowskiego z dnia [...] marca 2017 r. (znak: [...]). W ocenie organu odwoławczego, niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie byłoby możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Podkreślono bowiem, że z jednej strony ww. nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową zawartą w postaci aktu notarialnego z dnia [...] października 1976 r., Rep. A II Nr [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na cele budowy Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich, zgodnie z decyzją Urzędu Miasta Krakowa Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska (znak: [...]) z dnia [...] sierpnia 1974 r., która zatwierdzała plan realizacyjny Centrum Leczniczego-Szpitala XXX-lecia PRL Piaski Wielkie – dz. Podgórze w Krakowie (w zakresie ustalenia granic lokalizacji, dla podjęcia postępowania wywłaszczeniowego). Dodano przy tym, że kontynuacją ww. decyzji była decyzja Urzędu Miasta Krakowa – Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 1975 r. (znak: [...]), która zatwierdzała pod wzglądem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny objęty załącznikiem znak: [...], dotyczący Szpitala XXX-lecia PRL w Krakowie – Podgórzu (Na Piaskach) przy ul. L. – I etap, łącznie z projektami budowlanymi następujących budynków: budynek główny łącznie z zespołem pawilonów, budynek kuchni i pralni, stacja trafo oznaczona nr 1, budynek agregatów, zakład anatomopatologiczny, portiernia, zwierzętarnia, magazyn materiałów łatwopalnych i tlenownia oraz zbiorniki wodne i hydrofornia. Z drugiej zaś strony podniesiono, że w dacie zawarcia ww. umowy sprzedaży właścicielami dz. nr [...], obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie byli M. N. i T. K. – oboje w 1/2 części, zaś z wnioskiem o jej zwrot wystąpiły uprawnione do tego osoby, czyli spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, ustalenia te pozwalały na stwierdzenie, iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości znajdować będą odpowiednie zastosowanie przepisy art. 136 i n. u.g.n., a to w związku z regulacją art. 216 ust. 1 u.g.n. Podkreślono bowiem, że z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji wynikało, iż dz. nr [...] o pow. 0,1668 ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. Podgórze, podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0157 ha i nr [...] o pow. 0,1511 ha. Następnie dz. nr [...] o pow. 0,1511 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,1182 ha, nr [...] o pow. 0,0150 ha i nr [...] o pow. 0,0179 ha. W dalszej kolejności działka nr [...] o pow. 0,0172 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0162 ha i nr [...] o pow. 0,0010 ha, natomiast dz. nr [...] o pow. 0,1182 podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0058 ha i nr [...] o pow. 0,1122 ha. Z kolei działki nr [...] i nr [...] zniosły się wraz z wieloma innymi działkami do działki nr [...], która zmieniła konfigurację i oznaczenia na działkę nr [...] o pow. 1,6452 ha. Jedocześnie dz. nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0017 ha i nr [...] o pow. 1,6435 ha, która natomiast podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,1587 ha i nr [...] o pow. 1,4848 ha. Następnie dz. nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,6152 ha, nr [...] o pow. 0,3044 ha i nr [...] o pow. 0,5652 ha, zaś dz. nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,4777 ha, nr [...] o pow. 0,0587 ha i nr [...] o pow. 0,0288 ha. Z kolei dz. nr [...] podzieliła się na działki nr: [...] o pow. 0,1757 ha, nr [...] o pow. 0,0219 ha, nr [...] o pow. 0,0713 ha, nr [...] o pow. 0,0537 ha i nr [...] o pow. 0,1554 ha. Ponadto dz. nr [...] podzieliła się m. in. na dz. nr [...] o pow. 0,0222 ha – przy czym, jak wskazał organ II instancji, podział ten nie został zatwierdzony.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zwrot nieruchomości obecnie oznaczonej jako projektowana dz. nr [...] o pow. 0,0222 ha, położonej w obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków. W dalszej kolejności organ II instancji przytoczył treść art. 136 ust. 3 zd. 1 i art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz zaznaczył, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Tym samym w ocenie Wojewody, organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest obowiązany w pierwszej kolejności możliwie najbardziej precyzyjnie określić cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie w drodze dostępnych środków dowodowych ustalić – czy w odniesieniu do konkretnej nieruchomości zaistniała przesłanka zbędności, określona w art. 137 ust. 1 u.g.n., jako że ustalenia w tej kwestii mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślono bowiem, że zarówno art. 136, jak i art. 137 u.g.n., posługując się pojęciem celu wywłaszczenia, utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Dodano przy tym, że z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia. Organ odwoławczy wskazał jednak, że często zdarzało się tak, iż cel ten był określony w decyzji lub umowie sprzedaży w sposób ogólnikowy, bądź też brakowało nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, a w związku z tym niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. W szczególności będzie to analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a przede wszystkim decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, czyli dokumentacji ściśle związanej z inwestycją stanowiącą podstawę wywłaszczenia, której szczegółowa analiza jest niezbędna do precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia. Organ odwoławczy zaznaczył, że doprecyzowania celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, określonego w umowie sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 1976 r. Rep. A II Nr [...], ogólnie jako budowa Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich w Krakowie, organ I instancji dokonał na podstawie załącznika graficznego do decyzji Urzędu Miasta Krakowa – Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 1975 r. (znak: [...]), która zatwierdzała plan realizacyjny objęty załącznikiem znak: [...], dotyczący Szpitala XXX-lecia PRL w Krakowie-Podgórzu (Na Piaskach) przy ul. L.. Wojewoda wskazał, że na podstawie ww. załącznika ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod jezdnię, chodnik wraz z oddzielającym go od ulicy pasem trawnika, a także biegnącymi wzdłuż chodnika instalacją gazową Ř 150 (powstałą jeszcze przed datą wywłaszczenia, oznaczoną na ww. planie) i kanalizacją opadową. Organ odwoławczy podkreślił, że w dniu [...] maja 2016 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami przedmiotowej nieruchomości, podczas której stwierdzono, iż teren nieruchomości w granicach wywłaszczonej dz. nr [...] stanowi pas jezdni z płyt betonowych pokrytych asfaltem, a także chodnik z kostki brukowej z rynną odwadniającą oraz opas zielony po obu stronach jezdni. Stwierdzono również, że w granicach działki wydzielonej do zwrotu, tj. nr [...], zlokalizowane jest drzewo liściaste. Z kolei w odniesieniu do granicy północnej ustalono, że przebiega po ogrodzeniu z blachy falistej, zaś granica południowa biegnie po ogrodzeniu z kratek stalowych. Ponadto organ II instancji podał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajdują się następujące sieci infrastruktury miejskiej:

sieć wodociągowa ř 500 mm. wybudowana w 1964 r.;

sieć gazowa średniego ciśnienia DN 150, wykonana w 1975 r.

czynna infrastruktura teletechniczna w postaci kanalizacji teletechnicznej.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że jak wynikało z pisma Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta Krakowa z dnia [...] lutego 2014 r. (znak: [...]) przedmiotowa działka nie była obciążona prawami obligacyjnymi, ani prawami rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Dodatkowo podano, że Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie poinformował pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., że dz. nr [...], poł. obr. [...] jedn. ewid. Podgórze m. Kraków została zajęta w całości pod pas drogowy ul. A. , która to ulica na podstawie uchwały Nr LXXXI/1062/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 września 2009 r. została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Niemniej jednak Wojewoda zaznaczył, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2015 r. (sygn. akt III SA/Kr 585/14), stwierdzono nieważność załącznika do uchwały Nr LXXXI/1062/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 września 2009 r. w sprawie zaliczenia ulic do kategorii dróg gminnych, tj. w zakresie pozycji nr 1 – ulica A. . Stąd też, w ocenie organu odwoławczego, z powyższego wynikało zatem, że ul. A. w Krakowie nie posiada aktualnie statusu drogi publicznej i w związku z tym stanowi obecnie drogę wewnętrzną. Ponadto organ II instancji wskazał, że w celu ustalenia sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu organ I instancji pozyskał do akt sprawy z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie zdjęcia lotnicze obejmujące przedmiotową nieruchomość, wykonane w 1975 r., 1982 r., 1993 r., 1998 r. i 2004 r. Na tej podstawie ustalono, że w 1975 r. nieruchomość przeznaczona do wywłaszczenia stanowiła teren zielony w sąsiedztwie pól uprawnych. Z kolei na zdjęciu wykonanym w 1982 r. przedmiotowy teren był rozjeżdżony przez ciężki sprzęt, zaś w sąsiedztwie nieruchomości widoczne były ogródki działkowe. Ze zdjęcia z 1993 r. wynikało natomiast, że na przedmiotowej działce istniała w tym miejscu droga, a także w sąsiedztwie zostały wybudowane obiekty projektowanego w tym miejscu szpitala. Ponadto również zdjęcie wykonane w 1998 r. wskazywało, iż sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu nie uległ zmianie, za wyjątkiem słupów oświetleniowych, jakie pojawiły się na odcinku ul. A.. Dodano, że obiekty budowanego szpitala wyglądały na nieukończone, a teren był nieuporządkowany. Podobnie na zdjęciu wykonanym w 2004 r., sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu nie uległ większej zmianie, bowiem z przedmiotowego zdjęcia wynikało, że w dalszym ciągu budowa Szpitala XXX-lecia PRL nie została ukończona. Jednocześnie wyjaśniono, że wspomniana droga dojazdowa do budowy została zaadoptowana dla potrzeb obsługi ruchu pobliskiego osiedla mieszkaniowego Piaski Nowe. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze poczynione przez organ I instancji ustalenia, należało zgodzić się z organem I instancji, iż Szpital XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich nigdy nie został ukończony. Podkreślono bowiem, że z dokumentacji technicznej udostępnionej przez [...] S.A. wynikało, iż jakkolwiek budowa rozpoczęła się w 1984 r. poprzez wykonanie zaplecza technicznego i była kontynuowana w latach 1985-1990, to jednak stan zaawansowania budowy poszczególnych pawilonów szpitalnych został oszacowany na 30-50% (stan surowy otwarty) w zależności od pawilonu. Dlatego też zdaniem organu II instancji, trudno było uznać, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany na części dz. nr [...], w granicach dz. nr [...], obr. [...], przez utwardzenie tymczasowej drogi dojazdowej do budowy oraz jej późniejsze, miejscowe wyasfaltowanie, a także wykonanie oświetlenia ulicznego, skoro cel główny, jakim była budowa Szpitala XXX-lecia PRL, nigdy nie został zrealizowany. Według organu odwoławczego, realizacja tymczasowej drogi dojazdowej do szpitala (obecnie ul. A. w Krakowie wraz z chodnikiem i pasem zieleni) nie mogła stanowić potwierdzenia realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości wobec faktu niezrealizowania głównego celu wywłaszczenia, jakim była budowa Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich. Dodano przy tym, że bez znaczenia pozostawał także fakt wydania przywołanego w odwołaniu pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1999 r. (znak: [...]) wydanego przez Prezydenta Miasta Krakowa. Organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że realizację niezbędnej dla zrealizowania głównego celu wywłaszczenia infrastruktury technicznej (w tym terenów zielonych, chodników, ale też ulicy dojazdowej), która miała służyć realizacji celu głównego (w tym przypadku budowy Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich) – można co do zasady uznać za realizację celu wywłaszczenia jednak o tyle, o ile zrealizowana została główna jego część (tj. w tym przypadku Szpital XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich). W ocenie Wojewody, nie sposób było natomiast uznać za realizację celu wywłaszczenia, polegającego na budowie państwowej placówki szpitalnej, wybudowania przez podmiot prywatny placówki powołanej do komercyjnego świadczenia usług medycznych, w związku z czym – zdaniem organu II instancji – nie zasługiwał na aprobatę argument strony odwołującej, jakoby o zrealizowaniu celu wywłaszczenia świadczyć miało powstanie aktualnie istniejącego szpitala Św. Rafała w pobliżu przedmiotowej nieruchomości, na której znajduje się obecnie droga prowadząca do tej placówki.

Ponadto odnosząc się do podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu na rzecz Gminy Kraków zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości 1.771,70 zł, organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone w tym zakresie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające oraz przedstawione w zaskarżonej decyzji uzasadnienie tej kwestii, jak również powodów nieuwzględnienia w niniejszej sprawie nakładów na przedmiotowej nieruchomości (o których mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n.), jako niezwiązanych z realizacją celu wywłaszczenia (w ramach rozpoczętej budowy Szpitala XXX-lecia PRL powstała jedynie droga tymczasowa z płyt betonowych), należało uznać za prawidłowe. Jednocześnie w tym miejscu organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zaznaczył, że jednostka organizacyjna Urzędu Miasta Krakowa (Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie) nie była stroną w niniejszym postępowaniu, zaś z informacji przekazanej przez tą jednostkę wynikało, że ul. A. w Krakowie jest obecnie drogą wewnętrzną. Tym samym, według organu II instancji, zarzuty podniesione w odwołaniu przez Gminę Kraków należało uznać za nieuzasadnione i niezasługujące na uwzględnienie.

Skargę na ww. decyzję Wojewody wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, strona skarżąca – Gmina Miejska Kraków, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 137 u.g.n., jako że organ II instancji nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sprawie nie został zebrany w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Ponadto zdaniem strony skarżącej, zebrane dowody i powołane przepisy prawa zostały przez organ I instancji błędnie ocenione.

W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, zainicjowanej wnioskiem E. K., J. K., K. K., M. F., M. (M. ) O. (w której miejsce w toku postępowania administracyjnego wstąpił następca prawny – P. O.), J. P., A. N. (obecnie: N. ) oraz K. N., jest decyzja Wojewody z dnia z dnia 13 września 2017 r. (znak: [...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia [...] marca 2017 r. (znak: [...]), na mocy której organ ten orzekł w punkcie 1 o zwrocie nieruchomości ozn. jako dz. nr [...], o pow. 0,0222 ha, powstałej z podziału dz. nr [...], położonej w obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, obj. księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], poł. obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie, na rzecz A. N. w 10/40 cz., K. N. w 10/40 cz., E. K. w 5/40 cz., K. K. w 3/40 cz., J. K. w 3/40 cz., P. O. w 3/40 cz., J. P. w 3/40 cz. i M. F. w 3/40 cz., zaś w punkcie 2 o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy Kraków łącznej kwoty: 1.771,70 zł oraz w punkcie 3 o sposobie zwrotu kwoty określonej w punkcie 2. Należy przy tym zaznaczyć, że jak wynika z wypisu z raportu z rejestru gruntów oraz z treści księgi wieczystej nr [...], cała działka nr [...] (a więc i działka nr [...], jako część tej działki) stanowi obecnie drogę (k. 21-25 akt administracyjnych I instancji).

Kwestionowane w kontrolowanej sprawie decyzje zostały wydane m.in. w oparciu o art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139 i art. 140 ust. 1-4, art. 142 i art. 216 u.g.n. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n. Stosownie natomiast do treści art. 137 ust. 1 u.g.n., zawierającego legalną definicję stanu "zbędności" nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

Dodatkowo w myśl art. 216 ust. 1 u.g.n., przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy (Zwrot wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa, m.in. na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79). Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Umowa taka może być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego. Ustalenie ceny kupna nieruchomości następuje w oparciu o opinię biegłych z listy wojewody. W przypadku zawierania umowy zamiany przez przedsiębiorstwo państwowe jest wymagana zgoda naczelnika powiatu, na terenie którego położona jest nieruchomość.

Należy przy tym podkreślić, że zanim organ administracji publicznej przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez badanie czy ziściły się materialne przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy spełnione zostały formalne przesłanki rozpatrzenia wniosku. Tym samym organ rozpoznający sprawę powinien najpierw zbadać na podstawie art. 136 u.g.n., czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodzi od podmiotu uprawnionego do zgłoszenia takiego żądania, następnie czy dotyczy on wywłaszczonej nieruchomości, a także czy nie ma innych przeszkód do prowadzenia postępowania co do zbędności na cel wywłaszczenia, takich jak np. w art. 229 u.g.n. Dopiero po przesądzeniu tych okoliczności można przejść do dalszego etapu postępowania, w którym podejmowane będą działania w zakresie ustalenia zrealizowania celu wywłaszczenia oraz przesłanki zbędności, o której mowa w art. 137 u.g.n. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 474/16, LEX nr 2078024). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje nie tylko w przypadku, o którym mowa w art. 229 u.g.n., ale także, gdy nieruchomość ta została zajęta pod drogę publiczną i w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Podkreśla się przy tym, że ograniczenie to wynika z treści art. 2 u.g.n., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie mogą naruszać przepisów innych ustaw, a w związku z tym także i art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 z późn. zm. – dalej jako: u.d.p.), w którym określono strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający żadnych wyjątków, a mianowicie, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne – własność właściwych samorządów województw, powiatów i gmin (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt I OSK 649/11, LEX nr 1149411, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 361/08, LEX nr 516045 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1438/09, LEX nr 745018). Dlatego też konieczne jest ustalenie przez organy administracji w każdej rozpoznawanej sprawie, czy dana nieruchomość, której zwrotu domaga się wnioskodawca została zajęta pod drogę publiczną, a w związku z tym czy nie zaistniała jedna z negatywnych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Przystępując zatem do oceny ww. przesłanek w niniejszej sprawie wskazać przede wszystkim należy, że w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości i są bezsporne okoliczności związane, zarówno z przysługującym wnioskodawcom – E. K., J. K., K. K., M. F., P. O. (następcy prawnemu zmarłej w toku postępowania administracyjnego wnioskodawczyni M. (M. ) O. ), J. P., A. N. (obecnie: N. oraz K. N., prawem do żądania zwrotu wnioskowanej nieruchomości (spadkobiercy poprzednich właścicieli – M. N. i T. K.), jak i związane z faktem, iż wnioskiem została objęta nieruchomość wywłaszczona uprzednio na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] października 1976 r. Rep. A II Nr [...], zawartej w formie aktu notarialnego na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (pkt III ww. umowy sprzedaży – k. 3 akt administracyjnych I instancji). Okoliczności tych w toku postępowania nie kwestionowała bowiem żadna ze stron, a przy tym wynikały one w sposób jednoznaczny ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. I tak, wymaga podkreślenia, że jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego, nieruchomość oznaczona obecnie jako dz. nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, o pow. 0,0222 ha (powstała z podziału dz. nr [...]), w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, została wywłaszczona (nabyta na rzecz Skarbu Państwa) na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w postaci aktu notarialnego z dnia [...] października 1976 r. Rep. A II Nr [...], zawartej według przepisów art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod budowę Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich (k. 3 akt administracyjnych I instancji), zgodnie z decyzją Urzędu Miasta Krakowa Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska (znak: [...]) z dnia [...] sierpnia 1974 r., która zatwierdzała plan realizacyjny Centrum Leczniczego-Szpitala XXX-lecia PRL Piaski Wielkie – dz. Podgórze w Krakowie (w zakresie ustalenia granic lokalizacji, dla podjęcia postępowania wywłaszczeniowego). Jak wskazały organy obu instancji – a czego nie kwestionowała strona skarżąca – kontynuacją ww. decyzji była decyzja Urzędu Miasta Krakowa – Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 1975 r. (znak: [...]), która zatwierdzała pod wzglądem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny objęty załącznikiem znak: [...], dotyczący Szpitala XXX-lecia PRL w Krakowie – Podgórzu (Na Piaskach) przy ul. L. – I etap, łącznie z projektami budowlanymi następujących budynków: budynek główny łącznie z zespołem pawilonów, budynek kuchni i pralni, stacja trafo oznaczona nr 1, budynek agregatów, zakład anatomopatologiczny, portiernia, zwierzętarnia, magazyn materiałów łatwopalnych i tlenownia oraz zbiorniki wodne i hydrofornia. Ponadto z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w przedmiotowej sprawie (projektów podziału nieruchomości – zalegające w aktach administracyjnych I instancji, m.in. na k. 10-18) wynikało, iż dz. nr [...] o pow. 0,1668 ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. Podgórze została poddana wielokrotnym podziałom, zmieniając przy tym swoje oznaczenie i obecnie nieruchomość, której zwrotu domagają się E. K., J. K., K. K., M. F., P. O. (następca prawny zmarłej w toku postępowania administracyjnego wnioskodawczyni M. (M. ) O. ), J. P., A. N. (obecnie: N. ) oraz K. N. oznaczona jest jako dz. nr [...] o pow. 0,0222 ha, powstała z podziału dz. nr [...], położonej w obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, obj. księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], poł. obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie.

Należy w tym miejscu także zaznaczyć, że uwadze Sądu nie uszło, iż ostatni z dokonanych podziałów, tj. dz. nr [...], m. in. na dz. nr [...] o pow. 0,0222 ha, nie został zatwierdzony w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Niemniej jednak nie ulegało wątpliwości, iż sporządzony przez uprawnionego geodetę M. K. projekt podziału nieruchomości nr [...] i nr [...] był wykonany właśnie ze względu na toczące się postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości m.in. na rzecz E. K., J. K., K. K., M. F., P. O. (następcy prawnego zmarłej w toku postępowania administracyjnego wnioskodawczyni M. (M. ) O. ), J. P., A. N. (obecnie: N. ) oraz K. N., w celu wydzielenia działki będącej przedmiotem zwrotu objętego zaskarżoną decyzją. Ponadto projekt podziału nieruchomości dz. [...] i nr [...], zawierający opis planowanych zmian został poświadczony, że był on opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez organ prowadzący ww. państwowy zasób, tj. Prezydenta Miasta Krakowa, który w przedmiotowej sprawie reprezentuje stronę skarżącą – Gminę Miejską Kraków. Okoliczność ta nie była również kwestionowana w toku postępowania administracyjnego, jak też nie została podniesiona w złożonej do Sądu skardze. Tym samym należało uznać, że brak zatwierdzenia podziału nieruchomości – znany stronie skarżącej – nie miał wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody, tym bardziej, że granice przedmiotowej nieruchomości były możliwe do ustalenia w sposób opisowy, tak jak miało to m.in. miejsce w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] maja 2016 r. rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodziła także przeszkoda określona w art. 299 u.g.n. Zgodnie z przywołanym przepisem roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Tymczasem, jak wynika z zalegającego w aktach administracyjnych wypisu z księgi wieczystej nr [...], cała działka nr [...] o pow. o pow. 0,0713 ha, obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków – a w związku z tym także ta jej część objęta granicami wywłaszczonej dz. nr [...], poł. obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie (obecnie ozn. jako dz. nr [...]) – stanowiła w dalszym ciągu własność Gminy Kraków. Stąd też według Sądu aktualny w chwili podejmowania kwestionowanej decyzji stan prawny nieruchomości powstały po wywłaszczeniu, nie stanowił przeszkody do jej zwrotu na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli – E. K., J. K., K. K., M. F., P. O. (następcy prawnego zmarłej w toku postępowania administracyjnego wnioskodawczyni M. (M. ) O. ), J. P., A. N. (obecnie: N. ) oraz K. N..

Podobnie w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy zasadnie ustaliły, że nieruchomość, o której zwrot wystąpili E. K., J. K., K. K., M. F., M. (M. ) O. (w której miejsce w toku postępowania administracyjnego wstąpił następca prawny – P. O.), J. P., A. N. (obecnie: N. ) oraz K. N., stanowiąca obecnie fragment pasa drogowego ulicy A. w części dotyczącej działki nr [...] (z której po podziale powstała m.in. działka nr [...]), nie posiadała statusu drogi publicznej i w czasie orzekania o jej zwrocie nie stanowiła ona części drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, w tym w szczególności art. 2a u.d.p. Co prawda Rada Miasta Krakowa podjęła w dniu 23 września 2009 r. uchwałę Nr LXXXI/1062/09 w przedmiocie zaliczenia ulic do kategorii dróg gminnych, w której w § 1 postanowiono, że zalicza się do kategorii dróg gminnych ulice wyszczególnione w załączniku do ww. uchwały, gdzie w punkcie pierwszym wskazano na ulicę A. . Niemniej jednak – jak słusznie zauważył Wojewoda – prawomocnym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r. (sygn. akt III SA/Kr 585/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność punktu 1 załącznika do ww. uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 23 września 2009 r., które to rozstrzygnięcie Sądu wyeliminowało w zaskarżonym zakresie z obrotu prawnego przedmiotową uchwałę ze skutkiem ex tunc. W praktyce oznaczało to, że w rezultacie takiego orzeczenia, uznane za nieważne zapisy ww. uchwały należało traktować jako przepisy, które nigdy nie weszły do obrotu prawnego, co tym samym wykluczało przyjęcie, iż w dacie orzekania o zwrocie objętej niniejszą sprawą nieruchomości, zlokalizowana w jej obrębie ulica A. posiadała status drogi publicznej. Takiej oceny charakteru przedmiotowej drogi nie zmienia także podnoszona przez stronę skarżącą w treści skargi okoliczność, że ulica A. , będąca w dacie złożenia wniosku drogą publiczną, wykorzystywana jest nadal, wraz ze szczegółowo opisaną w zaskarżonej decyzji infrastrukturą techniczną, zlokalizowaną w pasie drogowym, do "prowadzenia ruchu drogowego" oraz niepoparte żadnym dowodem twierdzenie, że z analizy załącznika graficznego do decyzji nr [...], wynikać by miało, iż ulicy tej nie można zakwalifikować jako drogi wewnętrznej związanej wyłącznie z obsługą szpitala. Zasadnie zatem organy obu instancji wskazały, że w sprawie nie zaistniała również negatywna przesłanka uniemożliwiająca dokonanie zwrotu ww. nieruchomości obejmującej swoim zakresem wywłaszczoną dz. nr [...], a polegająca na niedopuszczalności zwrotu działki w sytuacji, w której stanowiłaby ona część drogi publicznej.

Przechodząc natomiast do oceny ziszczenia się materialnoprawnej przesłanki zwrotu nieruchomości, którą stosownie do treści art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. jest zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, wskazać należy, że organ administracji zobowiązany jest do ustalenia czy przesłanka ta zaistniała na dzień złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, zaś poczynione w tym zakresie ustalenia determinować będą następnie rozstrzygnięcie sprawy. Jednocześnie w kwestii terminów realizacji celu wywłaszczenia wynikających z art. 137 ust. 1 u.g.n. trzeba dodatkowo mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11, LEX nr 1438128), w którym orzeczono, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. W tej sytuacji ocenę zbędności przedmiotowej działki na cel wywłaszczenia należy ustalić i ocenić na dzień złożenia wniosku, nie później jednak niż przed 22 września 2004 r. Punktem wyjścia dla oceny czy istnieje stan zbędności będzie zatem w pierwszym rzędzie ustalenie celu wywłaszczenia. Następnie konfrontując tak ustalony właściwy cel, na jaki nieruchomość została wywłaszczona ze stanem faktycznym w jakim ona się znajduje będzie dopiero można dokonać rzetelnej oceny w oparciu o wskazane wyżej kryteria, czy nieruchomość stała się dla niego zbędna, a więc czy cel wywłaszczenia nie jest i nie był realizowany, przy czym cel wywłaszczenia należy interpretować bardzo ściśle stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (umowie sprzedaży).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy wymaga podkreślenia, że w sprawie bezsporny pozostaje fakt/okoliczność celu, na jaki dokonano wywłaszczenia m.in. wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, a mianowicie jak wynika z umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 1976 r. Rep. A II Nr [...], zawartej według przepisów art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przedmiotowa działka została wywłaszczona z przeznaczeniem "pod budowę Szpitala XXX-lecia PRL w Piaskach Wielkich" (k. 3 akt administracyjnych I instancji). Zasadnie organy obu instancji wskazały przy tym, że na podstawie załącznika graficznego, stanowiącego integralną część decyzji nr [...] teren części dz. nr [...] przeznaczony był pod jezdnię, chodnik wraz z oddzielającym go od ulicy pasem trawnika, a także biegnącymi wzdłuż chodnika instalacją gazową Ř 150 (powstałą jeszcze przed datą wywłaszczenia, oznaczoną na ww. planie) i kanalizacją opadową. W kontrolowanym postępowaniu na podstawie wyników rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu, przeprowadzonej w dniu [...] maja 2016 r. ustalono natomiast, że teren przedmiotowej działki stanowi pas jezdni z płyt betonowych pokrytych asfaltem, a także chodnik z kostki brukowej z rynną odwadniającą oraz opas zielony po obu stronach jezdni. Stwierdzono również, że w granicach działki wydzielonej do zwrotu, tj. nr [...], zlokalizowane jest drzewo liściaste. Ponadto Starosta Krakowski pozyskał zdjęcia lotnicze wykonane w 1975 r., 1982 r., 1993 r., 1998 r. i 2004 r. z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie w celu ustalenia sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu, z których wynikało, że w 1975 r. nieruchomość przeznaczona do wywłaszczenia stanowiła teren zielony w sąsiedztwie pól uprawnych. Z kolei na zdjęciu wykonanym w 1982 r. przedmiotowy teren był rozjeżdżony przez ciężki sprzęt, zaś w sąsiedztwie nieruchomości widoczne były ogródki działkowe. Ze zdjęcia z 1993 r., wynikało natomiast, że na przedmiotowej działce istniała w tym miejscu droga, a także w sąsiedztwie zostały wybudowane obiekty projektowanego w tym miejscu szpitala. Ponadto również zdjęcie wykonane w 1998 r. wskazywało, iż sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu nie uległ zmianie, za wyjątkiem słupów oświetleniowych, jakie pojawiły się na odcinku ul. A., natomiast obiekty budowanego szpitala wyglądały na nieukończone, a teren był nieuporządkowany. Podobnie na zdjęciu wykonanym w 2004 r., sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu nie uległ większej zmianie, bowiem z przedmiotowego zdjęcia wynikało, że w dalszym ciągu budowa Szpitala XXX-lecia PRL nie została ukończona. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji technicznej udostępnionej przez [...] S.A. wynikało, iż budowa rozpoczęła się w 1984 r. poprzez wykonanie zaplecza technicznego i była kontynuowana w latach 1985-1990. Podkreślono, że stan zaawansowania budowy poszczególnych pawilonów szpitalnych został oszacowany na 30-50% (stan surowy otwarty) w zależności od pawilonu. W oparciu o ww. dowody, zarówno Starosta Krakowski, jak i Wojewoda prawidłowo i zgodnie z prawem w ocenie Sądu uznali, że cel wywłaszczenia polegający na budowie Szpitala XXX-lecia w Piaskach Wielkich nie został zrealizowany. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy trudno bowiem uznać, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na części działki nr [...], w granicach działki nr [...], obr. [...], przez utwardzenie tymczasowej drogi dojazdowej do budowy oraz jej późniejsze, miejscowe wyasfaltowanie, a także wykonanie oświetlenia ulicznego, skoro cel główny, jakim była budowa bezsprzecznie publicznego Szpitala XXX-lecia PRL, nigdy nie został zrealizowany. Tym samym należało uznać, że w takim przypadku również konieczna do jego funkcjonowania infrastruktura w postaci m.in. dróg dojazdowych oraz odpowiednich instalacji w celu doprowadzenia mediów nie mogła zostać zrealizowana. Wszelkie tymczasowe drogi w postaci ułożenia płyt betonowych jako dojazd do placu budowy (które, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w odniesieniu do części dz. nr [...], nie posiadają przy tym statusu drogi publicznej), mogłyby jedynie oznaczać etap wstępny do rozpoczęcia realizacji przedmiotowej inwestycji, a nie jej ostateczne zrealizowanie. Zdaniem Sądu, zajęcie terenu przez wykonawcę pod zaplecze budowy nie jest bowiem samo w sobie celem wywłaszczenia, a pozostałości po tym zapleczu budowy, nie usprawiedliwiają odmowy zwrotu nieruchomości, skoro cel wywłaszczenia – budowa Szpitala XXX-lecia PRL – jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – nie został w ogóle zrealizowany. Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut podniesiony przez Gminę Miejską Kraków, zgodnie z którym, pomimo nie zrealizowania w całości celu wywłaszczenia, tj. budowy Szpitala XXX-lecia PRL, to jego realizacja została rozpoczęta i częściowo ukończona, m.in. na działce objętej zaskarżoną decyzją, na której miała powstać i powstała ulica zapewniająca obsługę komunikacyjną, m.in. szpitala. Podkreślić w tym miejscu należy, że wprawdzie z planu realizacyjnego budowy szpitala z 1976 r. wynika, że sporny teren był przeznaczony pod jezdnię, chodnik wraz z oddzielającym go od ulicy pasem trawnika oraz pod instalację gazową i kanalizacji opadowej, ale trzeba przede wszystkim pamiętać, że nie liczy się w tej sprawie treść decyzji lokalizacyjnej, ale cel wywłaszczenia, a celem tym była "budowa szpitala". Oczywiste jest również, że powstałe wzdłuż ww. płyt betonowych instalacje nie służyły nigdy celowi wywłaszczenia – Szpitalowi XXX-lecia PRL, skoro – jak zostało to już wyżej wskazane – szpital ten nigdy nie powstał. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości budowa infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji, a także prowizorycznej sieci wodnej, gdyż taka infrastruktura z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1088/99, LEX nr 57175).

Ze względu na przedstawione powyżej okoliczności, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut strony skarżącej, jakoby o zrealizowaniu celu wywłaszczenia świadczyć miało powstanie aktualnego szpitala Św. Rafała w pobliżu przedmiotowej nieruchomości. Jak bowiem słusznie zauważył Wojewoda, w ocenie Sądu nie sposób było uznać za realizację celu wywłaszczenia, polegającego na budowie państwowej placówki szpitalnej zaplanowanej w 1976 r., wybudowania przez podmiot prywatny placówki powołanej do komercyjnego świadczenia usług medycznych, nawet przy założeniu, że miałaby ona w pewnym zakresie świadczyć usługi objęte społecznym ubezpieczeniem zdrowotnym. Potencjalne, czy nawet faktyczne wykonywanie na podstawie odpowiedniej umowy z podmiotem publicznoprawnym określonych świadczeń zdrowotnych na rzecz tak ubezpieczonych podmiotów nie zmienia w żadnym wypadku prywatnoprawnego wymiaru ww. placówki powołanej przede wszystkim do komercyjnego świadczenia usług medycznych.

Mając na uwadze powyższe ustalenia wskazać również należy, że – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – słusznie organy administracyjne obu instancji zaznaczyły, że wobec niezrealizowania celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku o zwrot części dz. nr [...], w granicach dz. nr [...], obr. [...] Podgórze (tj. przed 8 marca 2013 r.), a właściwie zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) – przed 22 września 2004 r., nie doszło – jak zarzucała to strona skarżąca – do spełnienia przesłanki z ww. wyroku, która przesądzałaby o braku zbędności na cel wywłaszczenia w stosunku do nieruchomości ozn. jako część działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, w granicach wywłaszczonej działki nr [...], poł. w obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie. Tym samym, jako chybiony należało uznać zarzut pominięcia w zaskarżonej decyzji oceny prawnej Trybunału Konstytucyjnego zawartej w przywołanym wyżej wyroku.

Ponadto, w ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a w szczególności stronom został zapewniony czynny udział w postępowaniu stosownie do treści art. 10 k.p.a., organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie i na tej podstawie w sposób należyty wyjaśniły ustalony przez nie stan faktyczny. Dodatkowo, dokonana ocena materiału dowodowego nie przekraczała granic swobodnej oceny dowodów, odpowiadając tym samym zasadom logicznego rozumowania, co świadczyło zarazem o zgodność z dyspozycją art. 80 k.p.a. Jednocześnie wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione wraz z wyjaśnieniem podstawy prawnej i przytoczeniem prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.

Odnosząc się natomiast do sformułowanych w skardze zarzutów w zakresie naruszenia przez organy administracji art. 7 i art. 77 k.p.a., stwierdzić należy, że zarzuty te są lakoniczne, jedynie w sposób ogólny wskazujące na niepodjęcie przez organy wszelkich kroków w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz niezebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie poparte przy tym żadnymi konkretnymi argumentami i w związku z tym, nie zasługują one na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wskazała na czym konkretnie polegało nienależyte zebranie materiału dowodowego, w szczególności nie sprecyzowała jakich to konkretnie dokumentów organy administracyjne nie uwzględniły w toku postepowania, a w związku z tym – zdaniem Sądu – nie można czynić organom zarzutu, że dokonały one dowolnych lub niewystarczających ustaleń w tym zakresie. W ocenie Sądu, organy podjęły należyte starania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania wszelkich dowodów, a także wskazania właściwej podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Ponadto, według oceny Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wykazały, że zachodzą przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości oznaczonej obecnie jako dz. nr [...] o pow. 0,0222 ha, powstała z podziału dz. nr [...], położonej w obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, obj. księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], poł. obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie – w tym stanowiąca istotę sporu w niniejszej sprawie materialnoprawna przesłanka zbędności wnioskowanej do zwrotu nieruchomości na cel wywłaszczenia – a jednocześnie nie wystąpiła żadna z przesłanek uniemożliwiająca dokonanie zwrotu.

Na zakończenie trzeba również dodać, że – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – rozpoznający niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się wadliwości w ustaleniu wysokości zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz w przeprowadzonym w tym zakresie przez Starostę Krakowskiego postępowaniu wyjaśniającym. Określając bowiem wysokość zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość orzeczonego na rzecz Gminy Kraków na łączną kwotę 1.771,70 zł, organ I instancji należycie uzasadnił powody nieuwzględnienia w niniejszej sprawie nakładów na przedmiotowej nieruchomości (o których mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n.), jako niezwiązanych z realizacją celu wywłaszczenia (w ramach rozpoczętej budowy Szpitala XXX-lecia PRL powstała jedynie droga tymczasowa z płyt betonowych). Kwota zwaloryzowanego odszkodowania wynikać bowiem musiała z ustalonego uprzednio w umowie z dnia [...] października 1976 r. Rep. A II Nr [...] na rzecz poprzednich właścicieli – M. N. i T. K. odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość ozn. jako dz. nr [...] o pow. 0,1668 ha, poł. w obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie w wysokości 30.844,00 zł. Dopiero ta kwota, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że przedmiotem żądania objęto nieruchomość ozn. obecnie jako dz. nr [...] o pow. 0,0222 ha, powstałą z podziału dz. nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, w granicach wywłaszczonej dz. nr [...], poł w obr. [...], b. gm. kat. Piaski Wielkie, posłużyła do ustalenia podstawy waloryzacji w wysokości 4.105,14 zł, która stanowiła odszkodowanie za grunt, ustalone z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a następnie została zwaloryzowana zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 4 u.g.n.

Dlatego też zdaniem Sądu, decyzje organów administracji obu instancji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz E. K., J. K., K. K., M. F., P. O. (następcy prawnego zmarłej w toku postępowania administracyjnego wnioskodawczyni M. (M. ) O. ), J. P., A. N. (obecnie: N. ) oraz K. N. – w częściach wskazanych w treści decyzji, należało uznać za uzasadnione i zgodne z prawem.

Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.