Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3510/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 818/15 w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części zaskarżonej i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz S. S. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 września 2015 r. (sygn. akt I SA/Wa 818/15), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi S. S., uchylił decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] oraz decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji – w części, w której decyzje te dotyczyły działki nr [...] położonej w K., gmina S., w pozostałym zaś zakresie – oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] października 1974 r. nr [...], Dyrektor Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w P., utrzymaną w mocy decyzją Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] stycznia 1975 r. nr [...] – na mocy art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) - orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa parceli leśnej o powierzchni 37,25 ha, położonej w obecnym Nadleśnictwie D.

Wnioskiem z dnia 29 października 2009 r., S. S. wystąpił o stwierdzenie – na zasadzie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Lasów Państwowych w P. z dnia [...] października 1974 r. lub o stwierdzenie - na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. – że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. – orzekając w ramach związania prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wa 1292/13), w którym Sąd przyjął, że skoro w obrocie prawnym, w stosunku do decyzji objętej wnioskiem nieważnościowym, istniała decyzja drugiej instancji, to organem właściwym do prowadzenia niniejszego postępowania był organ centralny - Minister Środowiska odmówił uwzględnienia powyższego wniosku, zaś decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., wydaną w trybie art. 127 § 3 k.p.a., ten sam organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję.

W uzasadnieniu stanowiska Minister Środowiska podniósł, że decyzją z dnia [...] marca 1964 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. uchyliło decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1963 r., nr [...] wydaną w przedmiocie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej położonej w miejscowości N. o powierzchni 35 ha a zatem ta ostatnia decyzja nigdy nie stała się ostateczna. Z uzasadnienia zaś decyzji Prezydium WRN wynikało, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się od 1950 r. w administracji Lasów Państwowych, a co dowodziło, że organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przejęcia gruntów na rzecz Państwa były właściwe jednostki podległe Ministrowi Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.

Wobec powyższego, Minister Środowiska stwierdził, że nie zachodziła w niniejszej sprawie przesłanka, określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Ponadto Minister wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach wskazywał, że wykonanie, określonego w decyzji Dyrektora Zarządu Lasów Państwowych w P. z dnia [...] października 1974 r., zalesienia nastąpiło w tym przypadku w latach 1950-1952. Z treści mapy przeglądowej Nadleśnictwa S. z 1956 r., wynikało bowiem, iż wydzielenie 218a w 1956 r. porastała sosna w wieku 7 lat. Zatem, jak argumentował organ, przedmiotowy grunt musiał być zalesiony w w/w latach. Powyższe potwierdzało też oświadczenie Nadleśniczego mgr inż. T. H. z dnia 25 kwietnia 1974 r., a który podał, że w latach 1951 i 1952 sporny grunt został zalesiony sosną z domieszką brzozy i innych gatunków a poza tym fakt zalesienia nieruchomości około 1951 r. potwierdził także świadek W. K..

W tych warunkach – zdaniem Ministra – skoro Lasy Państwowe wykonały na przedmiotowym gruncie czynności władcze przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, tj. przed dniem 5 kwietnia 1958 r., to należało uznać, iż została spełniona przesłanka, wymieniona w art. 9 w/w ustawy.

Minister zauważył także, iż sporny grunt został objęty planem urządzenia lasu w 1958 r., czyli w roku wejścia w życie powyższej ustawy. Powyższe wynikało bowiem z treści pisma z dnia 12 marca 1974 r. podpisanego przez Nadleśniczego mgr inż. T. H., w którym to piśmie stwierdzono, że omawiana powierzchnia gruntu została objęta operatem urządzeniowym z roku 1956 - jako oddział [...], a w roku 1967 - jako oddział [...]. Poza tym fakt, że przedmiotowy grunt był ujęty w operacie urządzeniowym już w 1956 r. wynikał również z treści oświadczenia Nadleśniczego mgr inż. T. H. z dnia 25 kwietnia 1974 r.

Na podstawie zaś fragmentu Planu Urządzenia Lasu na lata 1967-1977, dotyczącego działek [...] i [...], Minister ustalił, że przedmiotowy grunt był objęty planem urządzenia lasu także w dacie wydania decyzji Dyrektora Zarządu Lasów Państwowych w P. z dnia [...] października 1974 r. oraz na dzień wydania decyzji Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] stycznia 1975 r.

W ocenie Ministra, fakt objęcia spornego gruntu planem urządzenia lasu w latach: 1958, 1974 i 1975 r. stanowił zatem przesłankę do stwierdzenia, że przedmiotowy grunt leśny został objęty we władanie Państwa przed dniem 5 kwietnia 1958 r. i pozostawał nadal w tym władaniu na dzień wydania kwestionowanych w trybie nieważnościowym decyzji a zatem nie można było twierdzić, że obie te decyzje naruszały w stopniu rażącym prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) ani też, że były one nieważne z innych powodów.

Odnosząc się zaś do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister w szczególności podkreślił, że w toku postępowania zebrano materiał dowodowy skrupulatnie, nie pomijając żadnego, dostępnego dowodu w sprawie, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonano jego oceny. Zgodnie natomiast z art. 78 k.p.a., żądanie strony, dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Minister podniósł, iż - wnioskowane przez stronę - przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa nie miało dla niej znaczenia.

Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił organowi naruszenie: art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a także art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Ponadto skarżący wnosił o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze oraz z opinii biegłego grafologa.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ) dalej: "p.p.s.a." – zaskarżoną decyzję oraz decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] – obie w części dotyczącej działki nr 204, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była częściowo uzasadniona, bowiem w tej części w/w decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

Sąd analizując dowodowy, zgromadzony w sprawie, doszedł bowiem do wniosku, że żaden z dowodów, świadczących o władaniu przez Państwo spornym gruntem, w dacie wejścia w życie w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r., nie mógł dotyczyć działki nr 204. Nie dotyczyła jej przy tym również (uchylona ze względów proceduralnych) decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1963 r. nr [...]. Działka ta zatem z niewyjaśnionych przyczyn została objęta decyzją Dyrektora Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w P. z dnia [...] października 1974 r.

W pozostałym zakresie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Na wstępie Sąd omówił zasady prowadzenia postępowania nieważnościowego, podkreślając że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. a jego przedmiotem jest jedynie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna, poddana nadzorowi, jest dotknięta, którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w tym przepisie. Zatem w powyższym postępowaniu organ nie jest władny rozpatrywać sprawę, co do jej istoty, a jedynie rozpatruje ją w granicach, określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd zgodził się z Ministrem, że z powołanych i szeroko omówionych przez organ dokumentów wynikało, iż dawne działki [...] oraz [...] o powierzchni około 30-35 ha spełniały przesłanki z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Przepis ten stanowił bowiem, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed dniem 5 kwietnia 1958 r.), przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne.

W ocenie Sądu, fakt zalesienia i władania tymi działkami przez Nadleśnictwo potwierdziła przede wszystkim M. S. - poprzednia właścicielka działek [...] i [...] w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia 7 lutego 1963 r. a poza tym okoliczność ta wynikała też z: dokumentu nazwanego "Deklaracją M. S. zrzeczenia się części nieruchomości własnej" z dnia [...] stycznia 1950 r., "Protokołu zdawczo-odbiorczego" z dnia 2 marca 1963 r. przejęcia części gruntów M. S., pisma Nadleśniczego A. B. z dnia 28 stycznia 1963 r. skierowanego do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w W., pisma Nadleśnictwa Państwowego z dnia 6 grudnia 1949 r. skierowanego do Starostwa Powiatowego Referatu Rolnictwa i Reform Rolnych w W., pisma Nadleśnictwa Państwowego w S. z dnia 28 stycznia 1963 r. skierowanego do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w W., a przede wszystkim z treści decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] marca 1964 r., nr [...] uchylającej decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1963 r., nr [...]. Wszystkie te dokumenty – jak podkreślił Sąd – potwierdzały bowiem, że przed dniem 5 kwietnia 1958 r. działki nr [...] i [...] zostały zalesione przez Nadleśnictwo S. i znajdowały się w jego władaniu.

Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego, Sąd wyjaśnił, że ich nie uwzględnił, ponieważ - zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. - sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z regulacji tej wynika zatem, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżaną decyzją.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w pkt 2 (oddalającym w pozostałym zakresie skargę) S. S. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1) prawa materialnego, to jest: art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego - przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wykazanie władania przez Skarb Państwa daną nieruchomością leśną ogranicza się jedynie do uprawdopodobnienia dokonania na początku lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku zalesienia tych terenów przez nadleśnictwo, co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęcie, że nieruchomość leśna o powierzchni 32,28 ha, składającą się z działek numer: [...] i [...], położona w K., gmina S., powiat [...] (dalej: Nieruchomość) została objęta we władanie Państwa do dnia wejścia w życie w/w ustawy z 1958 r. i pozostawała nadal we władaniu Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy i tym samym zostały spełnione, zawarte w ww. przepisie przesłanki przejęcia powyższej nieruchomości na własność Skarbu Państwa;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 151 p.p.s.a. - polegające na nieuwzględnieniu w całości skargi a jedynie w części, pomimo istnienia merytorycznych podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego w całości, co skutkowało wadliwym wykonaniem obowiązku kontroli decyzji administracyjnych i częściowym utrzymaniem w mocy zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - poprzez uznanie, że organ wydający decyzje nie naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - pomimo że organ nie dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego i tym samym uznanie, że kwestionowane w trybie nieważnościowym decyzje nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

c) art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. - poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych,

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt. 2) k.p.a. - poprzez przyjęcie, że brak było podstaw do uchylenia przez Ministra Środowiska decyzji organu I instancji w całości i orzeczenia, co do istoty w sprawy,

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 70 i art. 73 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że brak było podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki nieważności decyzji, określonej w art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a. w sytuacji, gdy organy wydające kwestionowane w trybie nieważnościowym decyzje, stwierdzając władztwo Skarbu Państwa nad sporną nieruchomością oparły się wyłącznie na podpisanych przez pracowników i byłych pracowników lasów państwowych pismach, spisanych w obecności jednego ze świadków - nadleśniczego T. H., a która to czynność odbyła się bez udziału strony postępowania, albowiem nie otrzymała ona zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wnosił o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2015 r. (sygn. akt I SA/Wa 818/15) w zaskarżonej części i rozpoznanie w tym zakresie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji – w obu przypadkach wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz argumentację związaną z podniesionymi zarzutami. Szczegółowo przy tym odniesiono się do dowodów, przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym, które Sąd Wojewódzki uznał za dowody świadczące o prawidłowości kwestionowanych w trybie nieważnościowym decyzji a które to dowody – zdaniem skarżącego – były niemiarodajne.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2017, poz. 1369), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zostały one oparte na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jako zarzuty procesowe wskazano na istotne naruszenie przepisów proceduralnych, w postaci: art. 3 § 1 i § 2 pkt 1), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a.; art. 145 §1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ wydający decyzje nie naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.; art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 70 i art. 73 § 1 i 2 k.p.a. i zarzuty te okazały się w części uzasadnione.

Podstawowe znaczenie w analizowanej sprawie miał zarzut oparty na przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten może zaś stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera którejkolwiek z w/w części. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji, pomimo bowiem faktu, iż podkreślił, że niniejsze postępowania prowadzone było w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji a odmienność tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego nie mogła prowadzić do tego by w tym postępowaniu mogło być przeprowadzane na nowo postępowanie dowodowe, właściwe wydaniu decyzji w trybie zwykłym, to jednak dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach administarcyjnych w odniesieniu do działki nr [...] położonej w K. w gminie S.. Skutkiem tej analizy było zaś uznanie, że żaden z dowodów, świadczących o władaniu przez Państwo spornym gruntem, w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71), nie mógł dotyczyć w/w działki nr [...]. Odnosząc się natomiast do pozostałej części gruntu, objętego decyzją nacjonalizacyjną Dyrektora Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w P. z dnia [...] października 1974 r. i utrzymującą ją w mocy decyzją Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] stycznia 1975 r., Sąd Wojewódzki stwierdził jedynie bardzo ogólnie, iż (cyt.): "Zgodzić się należy z Ministrem, że z powołanych i szeroko omówionych przez organ dokumentów wynika, że dawne działki [...] oraz [...]o powierzchni około 30-35 ha spełniały przesłanki z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.". Następnie zaś Sąd ten jedynie wymienił dowody, które zostały przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego, konkludując przy tym, że dowody potwierdzały (cyt.): "że przed dniem 5 kwietnia 1958 r. działki nr [...] i [...] zostały zalesione przez Nadleśnictwo S.i i znajdowały się w jego władaniu".

Powyższe jest o tyle istotne, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor poddał dokładnej analizie zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy wskazując w szczególności, że – jego zdaniem - jedynymi dowodami na rzekome władanie przez Skarb Państwa spornym gruntem od 1958 r. do dnia wydania kontrolowanej decyzji z 74 r. były oświadczenia pracowników i byłych pracowników Lasów Państwowych, a które to oświadczenia zostały nieprawidłowo przez organ potraktowane jako dowód z zeznań świadków, choć formalnie takim dowodem nie były. Ponadto, twierdził również, że treść tych oświadczeń stała w sprzeczności z treścią innych dowodów zgromadzonych w sprawie, konkretnie przy tym przez stronę wskazanych.

W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało uznać, że brak oceny i głębszej analizy poszczególnych, wymienionych w zaskarżonym wyroku, środków dowodowych świadczył o tym, że - w tym zakresie - Sąd Wojewódzki niedokładnie jednak wyjaśnił podstawy wydanego przez siebie rozstrzygnięcia( tj. rozstrzygnięcia objętego zaskarżeniem). Jest to zaś w realiach tej sprawy o tyle znamienne, że - jak wyżej wspomniano - co do części gruntu, objętego w/w decyzjami kontrolowanymi, Sąd I instancji dokładnie w tym zakresie ocenił materiał dowodowy zebrany przez organ.

Poza tym brak analizy wspomnianych wyżej dowodów jest również istotny z tego powodu, że – zdaniem składu orzekającego – fakt dokonywania zalesienia spornego gruntu przez nadleśnictwo – wbrew stanowisku skarżącego – może jednak świadczyć o tym, że Skarb Państwa władał tym gruntem – w rozumieniu art. 9 ust. 1 w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Skoro bowiem ustawa ta nie definiuje pojęcia "władanie" to orzecznictwo zgodnie przyjmuje że pojecie to może być rozumiane także w znaczeniu potocznym a zatem, może mieć charakter faktyczny. Prowadzi to zaś do wniosku, że zalesienie gruntu przez nadleśnictwo może dowodzić władania takim gruntem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r. (sygn. akt II OSK 221/06, LEX nr 349597).

Powyższe skutkuje tym, że materialnoprawny zarzut kasacyjny, dotyczący błędnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (...) był nie tylko wadliwie skonstruowany bowiem w przedmiotowej sprawie przepis ten samodzielnie nie występował a jedynie w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a zatem jego wykładnia winna być dokonywana przez pryzmat w/w przepisu, ale nie był także usprawiedliwiony.

Pozostałe zarzuty procesowe okazały się natomiast albo nieuzasadnione, albo przedwczesne.

Niezasadnie skarżący zarzucił bowiem Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. Przepisy zawarte bowiem generalnie w art. 3 p.p.s.a. mają jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zważyć należy, że w/w przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że zastosował środek nieokreślony w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Oparcie natomiast w analizowanej sprawie przez Sąd Wojewódzki części wyroku (zaskarżonej) na przepisie art. 151 p.p.s.a., zamiast – jak wnosił o to skarżący – na przepisach art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uwarunkowane było jedynie oceną kontrolowanych decyzji, dokonaną przez Sąd pierwszej instancji.

Podobnie należy ocenić zarzut dotyczący art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a., gdyż oba powyższe przepisy również mają jedynie charakter blankietowy. Zastosowanie natomiast art. 135 p.p.s.a. przez sąd administracyjny jest uwarunkowane sytuacją, w której sąd ten najpierw musi stwierdzić naruszenie prawa przez zaskarżony, co w niniejszej sytuacji nie miało przecież miejsca.

Przedwczesne natomiast okazały się zarzuty związane z art. 7, art. 8, art. 70 , art. 73 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż ocena, czy przepisy te zostały naruszone, czy też nie zostały naruszone przez organ musi być najpierw dokonana przez Sąd Wojewódzki.

Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy, Sąd I instancji winien dokładnie zanalizować dowody przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego, wyjaśniając przy tym dokładnie dlaczego takiej ich oceny obecnie dokonał.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny - z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.