Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1222/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 6 pkt 2, art. 223 par. 2, art. 121 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia WSA del. Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N. F. E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 868/14 w sprawie ze skargi N. F. E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania administracyjnego.

1.1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. F. E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (skarżąca/Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 grudnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

1.2. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z 18 czerwca 2013 r., określił Spółce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2007 r., od marca 2008 r. do października 2008 r. i za grudzień 2008 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od stycznia 2007 r. do czerwca 2007 r., od sierpnia 2007 r. do lutego 2008 r. oraz za listopad 2008 roku. W dniu 2 grudnia 2013 roku wpłynęło do organu odwołanie od tej decyzji, opatrzone datą 16 lipca 2013 r., w którym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. dalej ustawa o VAT) i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.; dalej O.p.).

1.3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z 23 grudnia 2013 r., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powołał art. 228 § 1 pkt 2 O.p. i wskazał, że decyzja w sprawie doręczona została skarżącej w dniu 17 lipca 2013 r. a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 31 lipca 2013 r. Tymczasem odwołanie Spółki wpłynęło do organu podatkowego 2 grudnia 2013 r., co dokumentuje pieczęć urzędowa na dokumencie odwołania.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W skardze do sądu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie: art. 180 O.p., przez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 121 § 1 O.p., przez wydanie decyzji niekorzystnej dla skarżącej w oparciu o wątpliwy stan faktyczny, który w takiej sytuacji powinien być rozstrzygnięty na jej korzyść.

2.2. Skarżąca podniosła, że odwołanie od decyzji zostało złożone w terminie. Decyzja organu I instancji z 18 czerwca 2013 r. została skutecznie doręczona Spółce w dniu 17 lipca 2013 r., zaś odwołanie zostało nadane na poczcie w M. w dniu 18 lipca 2013 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na wierzchu koperty. Z uwagi na zmianę siedziby urzędu skarbowego, dopiero 29 listopada 2013 r. (data stempla z tyłu koperty), poczta przekazała przesyłkę z poprzedniej placówki pocztowej do obecnej placówki, obsługującej urząd skarbowy. Zdaniem Spółki wątpliwości co do terminu wysłania odwołania nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść, bo narusza to zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

3. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Podkreślił, że istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia skutków prawnych nadania odwołania listem zwykłym w sytuacji, gdy nieczytelna jest pieczęć urzędu pocztowego w części zawierającej datę nadania przesyłki.

3.2. Sąd podkreślił, że nadanie odwołania od decyzji organu podatkowego, jest niezwykle istotną czynnością i strona dbająca należycie o swoje interesy powinna dysponować potwierdzeniem takiego nadania. Ani przepisy kodeksu postepowania administracyjnego, ani ordynacji podatkowej, ani art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: ustawa p.p.s.a.) nie różnicują przesyłek (zwykłych lub poleconych), uzależniając skutki zachowania terminu jedynie od tego, by pismo zostało oddane w polskim urzędzie pocztowym. Jednakże tylko w przypadku nadania listu poleconego strona otrzymuje potwierdzenie jego nadania. Nadanie pisma listem zwykłym w praktyce pozbawia zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania tej czynności. W takiej sytuacji dla ustalenia terminu wniesienia pisma do sądu za pośrednictwem urzędu pocztowego decydujące znaczenie ma data stempla pocztowego. Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.

3.3. Odwołanie zostało nadane listem zwykłym, a w dodatku brak jest potwierdzenia daty nadania przesyłki. Skarżąca nie ma żadnych dowodów, które potwierdzałyby datę nadania listu zwykłego w terminie otwartym do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy jedyna widoczna data na pieczęci na kopercie jest całkowicie nieczytelna; data na pieczęci na odwrocie koperty to data 29 listopada 2013 r. Zatem organ odwoławczy słusznie uznał, że odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu do dokonania czynności procesowej.

3.4. Nie ma podstaw do zakwestionowania widniejącej na odwrocie koperty daty wniesienia odwołania. Twierdzenie skarżącej o zmianie siedziby organu podatkowego nie mają znaczenia, nadto, zdaniem organu, są gołosłowne. W konsekwencji wniesiona skarga musiała zostać oddalona na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 12 § 6 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 oraz art. 121 § 1 O.p. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

4.2. W uzasadnieniu podniosła, że prowadzona kontrola skarbowa była przedłużana a przed planowanym wyjazdem do Austrii prezes Spółki, informując organ o wyjeździe, uzyskał zapewnienie od pracownika organu, że sprawa szybko się nie zakończy. Tymczasem pod jego nieobecność organ przesłał decyzję. Ponieważ prezes był zagranicą, a nikt nie miał upoważnienia do odbioru korespondencji, zaraz po powzięciu informacji (przekazana przez córkę), iż przesyłka jest do odebrania w placówce pocztowej, zostało sporządzone odwołanie i nadane w terminie.

4.3. Organ nie skorzystał z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Oparta została na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 ust. 2 ustawy p.p.s.a. t.j. naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tego zarzutu, polemizując ze stanowiskiem organów zaaprobowanym przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skarżąca podniosła naruszenie art. 12 § 6 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 oraz art. 121 § 1 O.p.

5.2. Art 121 § 1 O.p. na gruncie postępowania podatkowego wyraża zasadę zaufania stanowiąc, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zgodnie z art. 223 § 2 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji (pkt 1), jednocześnie termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym (art. 12 § 6 pkt 2 O.p.).

5.3. Rozstrzygnięcie w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania opiera się na zestawieniu ze sobą dat dokonania czynności procesowych w postaci doręczenia stronie decyzji i terminu wniesienia odwołania. W postępowaniu tym nie podlegają badaniu przyczyny, dla których doszło do uchybienia terminowi, w szczególności czy doszło do zawinienia po stronie podatnika w opóźnieniu przy składaniu odwołania.

5.4. W stanie faktycznym sprawy niesporna była okoliczność, że doręczenie skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 18 czerwca 2013 r. nastąpiło w dniu 17 lipca 2013 r., w trybie art. 151 w związku z art. 150 O.p. W związku z tym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 31 lipca 2013 r. Przesyłka zawierająca odwołanie wpłynęła do organu w dniu 2 grudnia 2013 r. Jedyna czytelna data znajdująca się na pieczęci pocztowej na odwrocie koperty zawierającej odwołanie Spółki, to data 29 listopada 2013 r. Data ta niewątpliwie koresponduje z datą wpływu przesyłki do organu.

5.5. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska, że dochowała ustawowego terminu do wniesienia odwołania wskazuje na datę jego sporządzenia, 16 lipca 2013 r., oraz nieczytelną datę znajdującą się na wierzchniej stronie koperty (raczej wyłącznie na znaczku), co w jej ocenie – wobec braku możliwości odczytania tej daty – powinno zostać potraktowane jako zachowanie terminu do dokonania czynności wniesienia odwołania. Spółka akcentuje stanowisko, że wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Okoliczność, że przesyłka z odwołaniem tak długo docierała do organu, skarżąca wyjaśniła zmianą siedziby organu i przesyłaniem sobie przesyłki pomiędzy placówkami pocztowymi, co – poza twierdzeniem samej skarżącej – nie miało w sprawie żadnego potwierdzenia.

5.6. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie ocenił twierdzenia skarżącej Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu, który nie uznał argumentacji Spółki o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Wbrew bowiem zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie nie było wątpliwości co do ustaleń faktycznych na okoliczność nadania odwołania w terminie, które musiałyby podlegać regule tłumaczenia wątpliwości na korzyść strony. Zachodzą bowiem okoliczności, które kolidują z twierdzeniem o nadaniu odwołania do dnia 31 lipca 2013 r. Nadto skarżąca w istocie nie przedstawiła żadnego dowodu, który przynajmniej uprawdopodobniłby jej stanowisko. Własne twierdzenia i brak jednoznacznych dowodów na ich poparcie nie tworzą jeszcze okoliczności faktycznych na tyle wątpliwymi, by jedynym rozwiązaniem była interpretacja nie dających się ustalić okoliczności na rzecz skarżącej

5.7. Skarżąca pominęła w swoich wyjaśnieniach, że prezes Spółki w dniu 4 października 2013 r. w Urzędzie Skarbowym W. osobiście złożył wniosek o wydanie "niedostarczonego odpisu decyzji ... z dnia 18.06.2013 rok" (k. 602 akt adm.) wskazując tym samym, że jej nie otrzymał. Wniosek powyższy pozostaje w ewidentnej sprzeczności z twierdzeniem skarżącej, że w dniu 16 lipca 2013 roku sporządzone i nadane zostało odwołanie od decyzji. Skarżąca całkowicie przemilczała tę nieścisłość w swojej argumentacji, tym samym nie wyjaśniając istotnej okoliczności faktycznej, która przeczyła jej twierdzeniom.

5.8. Dodatkową okolicznością, która podważa twierdzenia Spółki, że odwołanie zostało nadane w terminie, jest niespójność w datach doręczenia decyzji skarżącej (w dniu 17 lipca 2013 r.) oraz sporządzenia odwołania (w dniu 16 lipca 2013 r.), przy braku dowodów na możliwość zapoznania się przez skarżącą z treścią przedmiotowej decyzji. Podkreślenia wymaga, że Spółka – podejmując w odwołaniu polemikę z rozstrzygnięciem organu zawartym w kwestionowanej decyzji – nie wyjaśniła, w jaki sposób, przed dniem 4 października 2013 r. pozyskała wiedzę o treści tej decyzji.

5.9. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, z której wynika, że skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych organu, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, co do terminu nadania odwołania od decyzji z dnia 18 czerwca 2013 r. w ustawowym terminie, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania okazały się całkowicie nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Z uwagi na brak podstaw prawnych (brak wniosku) Sąd kasacyjny nie zamieścił w wyroku rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.