Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 158/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 617
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jedn.
article: art. 4 ust 1, 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej podatnikowi na 2019 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

"A." spółka z o.o. z/s w G. (dalej: spółka/skarżący/wnioskodawca) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Utrzymano nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na 2019 r.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że dnia 15 lipca 2020 r. wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym Agencji wniosek o przyznanie pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2019 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których w 2019 r. wystąpiła susza lub powódź. Powierzchnia zadeklarowanych gruntów pod stawami zarybionymi zgłoszona do płatności wynosiła 101,77 ha.

Decyzją z dnia 7 sierpnia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji odmówił wnioskodawcy przyznania żądanej pomocy finansowej ze względu na niespełnienie warunku zawartego w § 13w ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Rozstrzygnięcie to zostało z przyczyn procesowych uchylone przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Obecnie wydaną decyzją z dnia 12 listopada 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji ponownie odmówił spółce przyznania żądanej pomocy. Ustalono, że spółka jest dzierżawcą stawów rybnych, prowadzi chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych i składa sprawozdania do Instytutu Rybactwa Śródlądowego . Nie opłaca jednak podatku rolnego. Nakaz płatniczy jest wystawiony na wydzierżawiającego - T.B.. Z powołanego wyżej rozporządzenia wynikało, że rzeczona pomoc finansowa jest udzielana podatnikowi podatku rolnego. Spółka wymagania tego jednak nie spełnia, ponieważ nie była w 2019 r. podatnikiem podatku rolnego.

W odwołaniu spółka zarzuciła naruszenie przez organ § 13w ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie przysługuje jej jako dzierżawcy stawów rybnych przedmiotowa pomoc pomimo przedłożenia dokumentacji potwierdzającej fakt opłacenia podatku rolnego za przedmiot dzierżawy, a art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że jako posiadacz zależny dzierżawca gruntów rolnych spółka powinna okazać nakaz płatniczy podatku rolnego wystawiony bezpośrednio na nią, a nie na właściciela przedmiotu dzierżawy.

Spółka podniosła, że jako posiadacz zależny przedmiotu dzierżawy nie może być podatnikiem podatku rolnego. Niemniej, podatek ten opłaca, a jego wysokość została uwzględniona w kwocie czynszu dzierżawnego. W jej przekonaniu przesłankę podmiotową, o której mowa w § 13w rozporządzenia, należy rozumieć szeroko (celowościowo), w taki sposób, aby obejmowała również podmioty ponoszące faktyczne koszty podatku. W przeciwnym razie zostaje wykluczona z możliwości uzyskania pomocy finansowej jedynie z powodu zawarcia umowy dzierżawy. Podkreśliła, że susza dotknęła ją w takim samym stopniu, jak inne podmioty, przez co poniesione straty należy kwalifikować jako tożsame ze stratami podmiotów, którym przyznano pomoc. Ponadto podatek rolny został uiszczony. Gdyby natomiast była właścicielem (lub nawet samoistnym posiadaczem w złej wierze) gruntów, na których prowadzi chów lub hodowlę ryb słodkowodnych, to otrzymałaby wnioskowaną pomoc.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne w niej zawarte.

Organ odwoławczy podniósł, że żądana przez spółkę pomocy realizowana jest na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pomoc taka może być udzielona podatnikowi podatku rolnego, którym spółka w 2019 r. nie była. Podatnikiem rzeczonego terenu był T.B. (właściciel stawów rybnych). Organ zwrócił uwagę, że mając na uwadze treść art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym, strony umowy dzierżawy mogły w jej treści postanowić, że podatnikiem podatku rolnego będzie dzierżawca.

W skardze, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania, ponowiono zarzuty odwołania, a to naruszenie przez organy:

1) § 13w ust. 1 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spółce jako dzierżawcy stawów rybnych nie przysługuje przedmiotowa pomoc, pomimo przedłożenia dokumentacji potwierdzającej ponoszenie faktycznych kosztów podatku rolnego za przedmiot dzierżawy,

2) art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że spółka, jako posiadacz zależny - dzierżawca gruntów rolnych, powinna okazać nakaz płatniczy podatku rolnego wystawionego bezpośrednio na nią, a nie, jak to uczyniła, na właściciela przedmiotu dzierżawy, pomimo że w każdym przypadku podatek został uiszczony.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew sugestii organu, spółka nie mogła przejąć na siebie obowiązku podatkowego na podstawie powołanego art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym, ponieważ T.B. - jako wydzierżawiający - nie jest emerytem lub rencistą. Tym samym spółka została wykluczona z możliwości uzyskania wnioskowanej pomocy jedynie ze względu na wywodzenie swoich praw do gruntu z tytułu umowy cywilnoprawnej. Ale jej sytuacja w związku z wystąpieniem w 2019 r. suszy na dzierżawionych gruntach jest dokładnie taka sama, jak innych podmiotów, które prowadząc analogiczną działalności mogą być kwalifikowane jako bezpośredni podatnicy podatku rolnego. Susza dotknęła spółkę w taki sam sposób, przez co straty poniesione przez nią uznać należy za tożsame ze stratami podmiotów, które są bezpośrednimi podatnikami podatku rolnego. Za niezasadne uznała różnicowanie sytuacji podmiotów jedynie z uwagi na możliwość uznania niektórych z nich za bezpośrednich, a niektórych za pośrednich podatników podatku rolnego. Gdyby zaś była właścicielem lub samoistnym posiadaczem w złej wierze gruntów, na których prowadzi chów lub hodowlę ryb słodkowodnych, to otrzymałoby wnioskowaną pomoc. Pomiędzy przepisami prawa podatkowego i regulacjami mającymi na celu przeciwdziałanie skutkom suszy występuje zatem brak spójności, która może prowadzić do niepożądanych społecznie rezultatów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 24 marca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, skargę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym powiadomiono strony postępowania. Termin posiedzenia wyznaczono na dzień 15 kwietnia 2021 r., o czym powiadomiono strony, umożliwiając im pisemne zajęcie stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby wydano je z naruszeniem prawa wymagającym zastosowania środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej powoływanej skrótem "p.p.s.a". Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji mogłoby nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.

Z akt sprawy wynikało, że skarżąca spółka ubiegała się o pomoc finansową, jaka mogła być przyznana podatnikowi podatku rolnego, który w 2019 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2019 r. susza lub powódź. Warunki takie określał § 13w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dodany rozporządzeniem nowelizującym z dnia 17 grudnia 2019 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 18). Organy odmówiły wnioskodawcy przyznania żądanej pomocy z uwagi na ustalenie, że spółka nie była w 2019 r. podatnikiem podatku rolnego. Wydzierżawiała rzeczone grunty, na których prowadziła działalność odpowiadającą rodzajowo działalności wymienionej w § 13w rozporządzenia. Podatnikiem podatku rolnego nieruchomości, na których urządzone były stawy rybne, była T.B.. Na jego nazwisko wystawiono decyzje w sprawie podatku rolnego na terenie gminy G. na 2019 r. Okoliczności te nie były zresztą sporne między stronami, tyle że spółka nie zgadzała się w rozstrzygnięciem organów i dokonaną przez nie wykładnią przepisów warunkujących przyznawanie rzeczonej pomocy.

W przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowisko organów jest prawidłowe, a sformułowane w skardze zarzuty nietrafne. Decyzje nie naruszają prawa. Organy postąpiły zgodnie z ich niebudzącą wątpliwości treścią. Warunek podmiotowy został w § 13w rozporządzenia określony wyraźnie i dotyczy on, jako potencjalnych beneficjentów dodatkowej pomocy finansowej przyznawanej przez Agencję w 2020 r., podatników podatku rolnego. Tym zaś spółka nie była. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy status taki mogła nabyć poprzez zawarcie w umowie dożywocia odpowiednich zapisów (jak twierdził organ odwoławczy), czy też nie było to możliwe (jak podnosi spółka). Istotnym warunkiem jest bowiem to, czy była ona faktycznie takim podatnikiem w 2019 r., a nie czy mogłaby nim zostać, gdyby (...). Prawidłowy wniosek mógł złożyć jedynie podatnik podatku rolnego, który powinien spełniać wymagania określone w § 13w ust. 4 rozporządzenia. Do wniosku należało dołączyć dokumenty określone w § 13w ust. 5 rozporządzenia, w tym kserokopię nakazu płatniczego w podatku rolnym za 2019 r. albo kserokopię deklaracji na podatek rolny na 2019 r.

Zadaniem Agencji jest wspieranie m.in. inwestycji w rolnictwie, rybołówstwie, przetwórstwie produktów rolnych oraz przetwórstwie ryb, skorupiaków i mięczaków. Pomoc tę realizuje m.in. przez finansowanie niektórych działań (zob. art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa). Szczegółowy zakres i sposoby realizacji takich zadań, w tym warunki i tryb udzielania wsparcia w ramach tych zadań, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzeń wydawanych na podstawie art. 4 ust. 6 cyt. ustawy. Rozporządzeniem takim jest m.in. ww. akt prawny zastosowany przez organy.

W świetle powyższego organy nie dopuściły się zarzucanych naruszeń. Dokonały prawidłowej wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, a także prawidłowo przeanalizowały o oceniły przedstawione z wnioskiem dowody. Na ich podstawie nie można było przyjąć, że spółka była podatnikiem podatku rolnego na terenie Gminy G. w 2019 r. Przedłożone dowody wskazywały, że podatnikiem była osoba fizyczna, od której spółka wydzierżawiła teren pokryty stawami. Nie była to jednak wystarczająca okoliczność do tego, aby uznać ją za podatnika podatku rolnego, ponieważ nie spełniała wymagań określonych w ustawie dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (por. art. 3, w którym obowiązek podatkowy nałożono na właścicieli gruntów, posiadaczy samoistnych gruntów, użytkowników wieczystych gruntów oraz posiadaczy gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z tytułów określonych w art. 3 ust. 1 pkt 4). Spółka była dzierżawcą gruntów będących własnością osoby prywatnej, a więc posiadaczem zależnym (por. art. 336 oraz art. 693 i n. Kodeksu cywilnego)., na którym obowiązek podatkowy w podatku rolnym (zasadniczo) nie ciąży.

Organy nie dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o podatku rolnym. Warunkiem przyznania pomocy finansowej nie był fakt opłacenia podatku rolnego, lecz posiadanie statusu podatnika podatku rolnego. To, że spółka nie mogła przejąć na siebie obowiązku podatkowego pomimo, że faktycznie prowadzi działalność na danym terenie, nie jest okolicznością mogącą podważyć wynik oceny zaskarżonych decyzji. Podlegały one weryfikacji przez Sąd pod kątem zgodności z prawem, a takich uchybień Sąd nie stwierdził, poza słusznie zarzucaną wadliwością uzasadnienia odnośnie możliwości przejęcia przez spółkę na siebie statusu podatnika podatku rolnego w trybie określonym w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 28 ust. . To uchybienie natury proceduralnej w zakresie prawidłowości sporządzania uzasadnienia decyzji nie było jednak na tyle istotne, aby mogło doprowadzić do uchylenia kontrolowanych decyzji. Żaden z powołanych aktów prawnych nie posługuje się zaś pojęciem "pośredniego podatnika podatku rolnego", o którym wspomniano w skardze. To, że umowa dzierżawy tak określała kalkulację czynszu dzierżawnego, że obejmował on także wartość podatku rolnego, nie mogła mieć wpływu na status podatnika podatku rolnego.

Z podanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalono.