Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 56/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 5 kwietnia 2012 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 5 kwietnia 2012 r. określającą A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Sopocie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok w wysokości 55.286 zł.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 5 kwietnia 2012 r. do czasu prawomocnego ukończenia postępowania w przedmiotowej sprawie albowiem skierowanie jej do egzekucji wyrządzi skarżącej znaczną szkodę w jej substancji majątkowej (przymusowa sprzedaż nieruchomości po zaniżonej cenie) i spowoduje trudne do odwrócenia skutki (bezpowrotna utrata części mienia nieruchomego).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Możliwość zastosowania przez Sąd rozpatrujący skargę instytucji wstrzymania wykonania nie tylko wobec zaskarżonego aktu lub czynności, ale także wobec innych aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, wynika z art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a.

Z konstrukcji powyższego przepisu wynikają dwie zasady. Po pierwsze postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza, iż Sąd nie może działać z urzędu, a jedynie w takim zakresie, w jakim zakreśla to treść żądania zawarta we wniosku. Powyższe czyni niedopuszczalnym dokonanie przez sąd samodzielnej konkretyzacji rzeczywistej woli autora. A po wtóre postępowanie to dotyczy - co do zasady - możliwości wstrzymania decyzji zaskarżonej do sądu (chyba że decyzja ta nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania, co jednak w tej sprawie nie ma miejsca). Powyższe nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Konstatacja ta wyraźnie wynika z treści wskazanego wyżej przepisu, zgodnie z którym sąd może wstrzymać na wniosek skarżącego wszystkie akty lub czynności wskazane w jego § 1. A zatem, dopiero gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Sąd może wstrzymać także wykonanie i tej decyzji pierwszoinstancyjnej. W tej sytuacji nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w innym postępowaniu nawet w granicach tej samej sprawy, ani decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku skarżących sąd nie może najpierw wstrzymać wykonania decyzji zaskarżonej, utrzymującej tę decyzję w mocy (tak też NSA w postanowieniu z dnia 11.01.2011 r., sygn. akt II OSK 1835/10, a także w postanowieniu z dnia 11 maja 2011 r., II OZ 403/11, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach www.cbois.nsa.gov.pl).

Wnioskiem o wstrzymanie wykonania strona skarżąca objęła wyłącznie decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 5 kwietnia 2012 r. Wniosek ten nie dotyczył wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2012 r., utrzymującej ww. decyzję w mocy.

Z uwagi na powyższe uznać należy, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, skoro strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest bowiem utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. Istota i charakter tejże decyzji polegającej na utrzymaniu merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji powoduje, że nawet w przypadku wstrzymania decyzji organu I instancji, ale bez jednoczesnego wstrzymania zaskarżonej do Sądu decyzji organu II instancji, dokonane wstrzymanie rozstrzygnięcia Burmistrza Gminy Ż., nie odniesie oczekiwanego przez stronę skutku prawnego. Nadal bowiem skuteczna będzie decyzja organu II instancji, utrzymująca w mocy decyzję określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OZ 799/12).

Ponadto wskazać należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Ten skrót myślowy (techniczny) oznacza zatem, iż organ II instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji. Decyzja administracyjna pierwszej instancji nie obowiązuje ("upada") z chwilą kiedy zdecydowano się na powtórzenie postępowania w sprawie, które musi się zakończyć nową decyzją (J. Zimmermann: Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 186). "Utrzymanie w mocy" nie jest jedynie efektem kontroli decyzji pierwszej instancji, ale wynika z przeprowadzonego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej nowego postępowania w sprawie, a decyzja organu odwoławczego ma charakter merytoryczny – "dlatego nie obowiązuje decyzja "utrzymana w mocy", ale decyzja ostateczna od momentu jej wydania (doręczenia)" (J. Zimmermann: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, s. 293).

Zatem już sam fakt żądania przez stronę skarżącą wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Gminy Ż., tj. decyzji organu I instancji, której "nie ma" wskutek wydania ostatecznej decyzji organu II instancji, sprawia, że wniosek taki nie może być uwzględniony (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2601/12).

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że treść złożonego wniosku nie wskazuje na zaistnienie podstaw przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Skarżąca Spółka podniosła, że wykonanie objętej wnioskiem decyzji spowoduje znaczną szkodę w jej majątku poprzez przymusową sprzedaż nieruchomości po zaniżonej cenie. Sytuacja majątkowa skarżącej Spółki została wykazana w przeprowadzonym w sprawie postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca spółka od 2003 r. faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, od tego czasu nie osiąga przychodów, nie generuje kosztów, nie zatrudnia pracowników i nie ma rachunku bankowego. Spółka nie posiada jakichkolwiek zasobów finansowych ani składników majątku ruchomego, które mogłaby szybko spieniężyć w celu opłacenia kosztów postępowania, posiada natomiast znaczne zadłużenie względem podmiotu prywatnego, które łącznie z odsetkami i kosztami wynosi ponad 12.000.000 zł i dochodzone jest w ramach prowadzonej egzekucji komorniczej, jak również z tytułu należności publicznoprawnych (podatków, składek ZUS) w wysokości około 80.000 zł. Majątek spółki stanowi 5 nieruchomości (działek o obszarze: 894 m2, 350 m2, 4.477 m2, 1445 m2 oraz 578 m2) o łącznej wartości około 2.000.000 zł, jednakże są one obciążone hipotekami, których wartość przewyższa realną wartość rynkową tych nieruchomości. Z tych względów pomimo prowadzonej od 2008 r. egzekucji z tych nieruchomości nie znajdują one nabywców.

Bez wątpienia sytuacja majątkowa skarżącej Spółki jest bardzo trudna, posiada ona zadłużenie przewyższające znacznie posiadany majątek. Jednakże w tej sprawie nie można dopatrzeć się ewentualnych zagrożeń uzasadniających dopuszczalność wstrzymania wykonania decyzji, skoro Spółka nie posiada żadnych dochodów ani składników majątkowych, z których skutecznie mogłaby być prowadzona egzekucja. Wszak, jak sama skarżąca wskazała, wobec majątku nieruchomego stanowiącego jej własność od 2008 r. prowadzona jest egzekucja, jednakże bezskutecznie (z uwagi na znaczne obciążenie hipoteczne przewyższające rynkową wartość nieruchomości). Trudno więc przyjąć, że skierowanie decyzji do egzekucji pogorszy sytuację skarżącej i spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci bezpowrotnej utraty części mienia nieruchomego, skoro mienie to jest już przedmiotem toczących się z inicjatywy innych podmiotów egzekucji. Innymi słowy to nie za przyczyną tej decyzji objęto nieruchomości skarżącej postępowaniem egzekucyjnym, a więc wstrzymanie jej "wykonania" nie uchroni tych nieruchomości przed sprzedażą egzekucyjną.

Wskazać również należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania danego aktu administracyjnego Sąd winien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu podatkowego, który stoi na straży przestrzegania przepisów podatkowych, dba także o to, by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa należności podatkowych. A wstrzymanie wykonania decyzji, w sytuacji, gdy cały majątek skarżącej Spółki jest już zajęty w licznych postępowaniach egzekucyjnych toczących się z wniosków innych wierzycieli, powodowałoby ryzyko pozbawienia organów podatkowych możliwości wyegzekwowania choćby w części należności publicznoprawnych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.