Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 864/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant Natalia Nawrocka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 listopada 2010r. sprawy ze skargi L. M. na informację Zarządu Województwa K.-P. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach działania Wsparcia inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego 1. uchyla zaskarżoną informację, 2. zasądza od Zarządu Województwa K.-P. na rzecz skarżącego L. M. kwotę [...] zł ( słownie:...) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. instytucja zarządzająca poinformowała skarżącego, że wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Poprawa pozycji konkurencyjnej firmy "G." poprzez wprowadzenie do oferty energii elektrycznej" złożony w ramach Poddziałania 5.2.2. Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko - Pomorskiego na lata 2007 – 2013" został odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia Kryterium A.6. Formalna dopuszczalność projektu - Czy odpowiednie źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie zostały przez Wnioskodawcę zabezpieczone. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] r. poinformowano wnioskodawcę

o uwagach do złożonego wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca dokonał korekty wskazanych uchybień, dokonując jednocześnie nieuprawnionej zmiany w zakresie montażu finansowego przedstawionego w sekcji C.14 Załącznika nr 1 Biznes Planu. Wnioskodawca ujął koszty zewnętrznych źródeł finansowania (kredyt) jako zabezpieczenie środków własnych zapewniających pokrycie kosztów wkładu własnego do ww. projektu (w tym środki na pierwszy kwartał rzeczowej realizacji projektu), nie załączając jednocześnie dokumentu potwierdzającego otrzymanie ww. finansowania

(w przypadku kredytu - promesy kredytowej).

W dniu [...] r. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że zarzut braku dokumentów potwierdzających zabezpieczenie środków finansowych jest niesłuszny. Środki uzyskane w ramach umowy z bankiem zostały już przyznane, rozdysponowane i wykorzystane jako część składowa dokonanych płatności związanych z pokryciem kosztów inwestycji. W takim przypadku uzyskanie promesy byłoby niemożliwe. Strona wyjaśniła, iż inwestycja, dla której ubiega się

o dofinansowanie, jest już realizowana, a zobowiązania w 93% zapłacone. W tej sytuacji jako dowód zabezpieczenia środków niezbędnych do zrealizowania projektu należy traktować potwierdzenia płatności, które zostały dołączone do wniosku.

Pismem z [...] r. instytucja zarządzająca rozparzyła negatywnie wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z informacją

o dokumentach umieszczoną pod ogłoszeniem o konkursie, wnioskodawca był zobowiązany do załączenia dokumentów potwierdzających wkład własny, w tym promesy kredytowej lub umowy o udzielenie kredytu, jeżeli na wkład własny składać się miał kredyt. Co prawda wnioskodawca dokonał uspójnienia danych dotyczących środków na realizację projektu w Załączniku nr 1 Biznes Plan, niemniej jednak, w opinii Departamentu Polityki Regionalnej, mimo wykorzystania już części środków przekazanych w ramach kredytu był zobowiązany do załączenia umowy kredytowej jako dokumentu potwierdzającego wkład środków pochodzących z kredytu. Umowa kredytu określa bowiem wartość udzielonego kredytu, a co za tym idzie wskazuje, czy kredyt jest wystarczający na pokrycie wkładu własnego. Ponadto w umowie kredytu jest jasno wskazane na co przeznaczony jest kredyt. Przelewy bankowe nie zawierają takiej informacji.

Na informację instytucji zarządzającej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej informacji zarzuciła naruszenie:

§ 11 pkt 1 podpunkt 1 Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 dla Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Działania 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw (Załącznik nr 2 do Uchwały 53/842/09 Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 9 lipca 2009 r.).

Skarżący wskazał, iż zgodnie z zapisem w pkt 9 na str. 23-24 Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko - Pomorskiego na lata 2007- 2013 wnioskodawca zobowiązany jest zabezpieczyć środki własne do wysokości wkładu własnego oraz całkowitej kwoty wydatków niekwalifikowanych przez złożenie odpowiedniego oświadczenia, co zostało uczynione. Załącznikami do oświadczenia były potwierdzenia przelewu środków na inwestycje, przez co były jednoznacznie oznaczone jako związane z zabezpieczeniem finansowym, a ich wiarygodność została potwierdzona oświadczeniem woli w formie oświadczenia o zabezpieczeniu środków finansowych niezbędnych do zrealizowania projektu.

Na etapie składania wniosku o dofinansowanie istnieje wymóg złożenia Oświadczenia

o zabezpieczeniu Środków Finansowych Niezbędnych do Zrealizowania Projektu.

W instrukcji wypełniania załączników do wniosku nie ma jednak zapisu dotyczącego formy potwierdzenia zabezpieczenia. W sytuacji skarżącego jako potwierdzenie zostały dołączone przelewy. Skarżący podkreślił jednak, iż zgodnie z instrukcją dopiero na etapie podpisywania umowy jest wymagane dołączenie dokumentów potwierdzających zabezpieczenie środków na realizację projektu i dopiero tutaj jest mowa o konieczności dołączenia promesy. Skarżący podniósł ponadto, iż w trakcie przygotowywania wniosku punkt konsultacyjny, a na późniejszych etapach osoby sprawdzające, uznały, że najlepszym potwierdzeniem zabezpieczenia środków jest przelew bankowy. Dopiero na końcowym etapie ta forma została zakwestionowana przez Departament Polityki Regionalnej.

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 sygn. akt I SA/Bd 417/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. W ocenie Sądu procedura ubiegania się

o dofinansowanie w ramach programów unijnych jest niewątpliwie sformalizowana, tym niemniej nie uniemożliwia to prawidłowej realizacji nakładanych obowiązków. Skoro instytucja wdrażająca ogłaszając nabór projektów do danego programu przedstawia warunki formalne uczestniczenia w nim, nie ma podstaw do podważania czy weryfikowania takich warunków. Jeśli więc, zgodnie z obowiązującymi w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego wniosku przepisami, jednym z wymaganych załączników była umowa kredytowa, to rozważania o tym, że dokumentem lepszym, lub co najmniej równoważnym, są przelewy bankowe wykazujące obrót środkami kredytowymi, są bezprzedmiotowe. Bezspornie natomiast skarżący umowy takiej nie dołączył. Sąd stwierdził, że błędne przekonanie skarżącego, co do instrukcji, która obowiązywała go przy wypełnianiu załączników, nie może obciążać organu.

Od powyższego wyroku złożona została skarga kasacyjna w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 856/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd , któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 sierpnia NSA wskazał, iż zagadnieniem kluczowym przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy jest kwestia oceny, czy na podstawie wskazywanego już fragmentu Instrukcji Wypełniania załączników ("W przypadku, gdy projekt finansowany będzie ze źródeł zewnętrznych beneficjent musi załączyć do wniosku o dofinansowanie projektu dokumenty potwierdzające otrzymanie takiego dofinansowania. Przykładowo w przypadku kredytu dokumentem takim może być promesa kredytowa uzyskana z banku zapewniająca, iż w przypadku uzyskania dofinansowania z RPO WK-P 2007-2013 projekt otrzyma środki na współfinansowanie inwestycji. W przypadku leasingu – będzie to promesa leasingowa. Środki objęte promesą powinny zostać uruchomione w terminie umożliwiającym finansowanie projektu w roku jego rzeczowej realizacji".) można było przyjąć, iż na wnioskującym

o udzielenie dofinansowania ciążył obowiązek dołączenia umowy kredytowej oraz, czy brak jej dołączenia spowodować mógł legalne odrzucenie wniosku w świetle kryterium formalnego dopuszczalności projektu - dotyczącego zabezpieczenia przez wnioskodawcę odpowiednich źródeł finansowania działań ujętych we wniosku.

W pierwszej kolejności podkreślić zatem należy, iż znaczenie spornego fragmentu Instrukcji Wypełniania załączników i jego wpływ na wynik przedmiotowej sprawy nie może być ustalane bez uwzględnienia specyficznych okoliczności związanych ze składaniem konkretnego wniosku oraz w oderwaniu od sensu kryterium formalnego dopuszczalności projektu zastosowanego w postępowaniu administracyjnym.

Kryterium to wymagało, jak już wskazywano zabezpieczenia przez wnioskodawcę odpowiednich źródeł finansowania działań ujętych we wniosku

o dofinansowanie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny jego sens sprowadza się, ujmując zagadnienie zwięźle, do sprawdzenia, czy wnioskodawca jest podmiotem wiarygodnym finansowo, gwarantującym po przyznaniu oczekiwanego wsparcia możliwość realizacji objętego wnioskiem projektu, biorąc pod uwagę w szczególności zakładany we wniosku i obciążający go wkład własny oraz konieczność pokrycia tzw. wydatków niekwalifikowanych (w piśmie informującym o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mówi się o braku wykazania przez wnioskodawcę zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie wkładu własnego).

Nie ulega wątpliwości, iż w momencie spornego obecnie odrzucenia wniosku skarżący zrealizował już projekt objęty wnioskiem (przyznano to wprost w piśmie skierowanym do wnioskodawcy z dnia [...] r. informującym o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po wcześniejszym niż obecnie rozważane odrzuceniu wniosku tj. z powodu braku spełnienia kryterium: "Czy występuje zgodność dokumentacji projektowej z dokumentacją konkursową?") a suma (1.130.000 zł) wynikających z dołączonych do wniosku przelewów bankowych, dotyczących przekazania przez wnioskodawcę sprzedawcy w wykonaniu umowy z dnia 16 lutego 2009 r. (przewidywała ona cenę brutto 1220000 zł za zakup inwestycji w postaci zespołu elektrowni wiatrowych a przedmiot tej umowy i uwidoczniona w niej cena przekładała się na kształt wniosku i dołączonego do niego biznes planu) przekraczała już znacznie wskazywany przez wnioskodawcę wkład własny (300.000zł) wraz z kwotą obciążających go wydatków niekwalifikowanych (220 000zł) i stanowiła pokrycie aż 93% wartości przedmiotowej inwestycji.

Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, iż postanowienia zawarte

w instrukcji :"W przypadku, gdy projekt finansowany będzie ze źródeł zewnętrznych beneficjent musi załączyć do wniosku o dofinansowanie projektu dokumenty potwierdzające otrzymanie takiego dofinansowania. Przykładowo w przypadku kredytu dokumentem takim może być promesa kredytowa uzyskana z banku zapewniająca, iż

w przypadku uzyskania dofinansowania z RPO WK-P 2007-2013 projekt otrzyma środki na współfinansowanie inwestycji. W przypadku leasingu – będzie to promesa leasingowa. Środki objęte promesą powinny zostać uruchomione w terminie umożliwiającym finansowanie projektu w roku jego rzeczowej realizacji", oceniane winny być, jako podporządkowane i służące co do zasady zagwarantowaniu spełnienia przez danego wnioskodawcę rozważanego (i mającego nadrzędne znaczenie) kryterium dopuszczalności projektu, a nie jako wyizolowane z dokumentów stanowiących system realizacji programu operacyjnego rozwiązania. Nie sposób przy tym nie zaznaczyć, iż omawiane postanowienia Instrukcji Wypełniania załączników tworzone na pewno dla przypadków gdy projekt, którego dotyczy wniosek

o dofinansowanie będzie dopiero realizowany w przyszłości, nie przystają do sytuacji wnioskowania o wsparcie finansowe projektu już zrealizowanego.

W tym miejscu należy zauważyć, iż w omawianym tekście Instrukcji nie występują postanowienia dotyczące warunków oczekiwanego dokumentu takie jak wskazywanie celu, czy też wysokości udzielonego kredytu. Osobom składającym dokumentacje pozostawiono zatem dość duże pole manewru a rozważając rodzaj wymaganej dokumentacji nie można pomijać, że dokumentacja służyć miała potwierdzeniu istnienia zabezpieczenia przez wnioskodawcę środków na realizacje inwestycji. Biorąc zatem pod uwagę, że w sprawie chodziło o finansowanie inwestycji, której realizacja została ukończona, zdaniem tut. Sądu, cel ten został zrealizowany poprzez dołączenie obok złożenia oświadczeń o zabezpieczeniu środków poprzez złożenie zawartej przez skarżącego umowy z dnia 16 lutego 2009r. nr 1/200 kupna – sprzedaży zespołu elektrowni wiatrowych oraz dokumentów w postaci przelewu przez skarżącego na konto sprzedawcy kwoty 1.130.000,00 zł.

Niezależnie od powyższych uwag zgodzić się trzeba ze stanowiskiem prezentowanym przez Skarżącego, iż w omawianym fragmencie Instrukcji Wypełniania załączników nie określono ściśle (na zasadzie zamkniętego katalogu) rodzaju dokumentów potwierdzających fakt finansowania projektu ze źródeł zewnętrznych,

w szczególności z kredytu. Analizowany tekst posługuje się bowiem terminami "przykładowo" i "może być". W takim kontekście wskazano w nim dokument w postaci promesy kredytowej. Zgodzić się wypada, że wymogi stawiane wnioskującym

o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich realizacji miałyby być wyciągane negatywne konsekwencje, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny. Takim zaś cechom nie odpowiada sposób sformułowania wymogów zawarty w powoływanym fragmencie Instrukcji Wypełniania załączników.

Nie sposób przy tym nie podkreślić, iż w piśmie informującym o odrzuceniu wniosku z dnia [...] r. powołano się na brak dokumentu w postaci promesy kredytowej a dopiero w piśmie informującym o wyniku procedury odwoławczej (z dnia 14 kwietnia 2010 r.) skorygowano określenie brakującego dokumentu podając, iż chodziło jednak o umowę kredytową.

Zgadzając się ze stanowiskiem organów w kwestii sformalizowania procedury ubiegania się o dofinansowanie w ramach programów unijnych należy jednak zaznaczyć, iż nawet przy sformalizowanej procedurze znaczenie jej poszczególnych postanowień musi być ustalane wszechstronnie i racjonalnie, a nie "mechanicznie", jak to podnosił już Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (vide wyrok z dnia

20 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 907/09).

Mając na uwadze powyższe okoliczności, zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie objętym kontrolą zgodnie z art. 30c ust 3 nie odpowiadało prawu. Poprzez nieuwzględnienie specyficznych okoliczności związanych ze składaniem konkretnego wniosku naruszono obowiązek zapewnienia przejrzystości reguł w ocenie spornego projektu, o czym stanowi art. 26 ust 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Jednocześnie na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził na rzecz skarżącego od organu 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w postaci wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego.

L. Kleczkowski U. Wiśniewska E. Kruppik – Świetlicka