Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 540/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: § 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2355
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 października 2020 r. (nr [...]) Prezydent Miasta S. - działając na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm. – dalej także jako: "p.r.d.") w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej również w skrócie jako: "k.p.a.") - odmówił A. Sp. z o.o. z siedziba w W. (zwanej również jako: "skarżąca", "stroną", "wnioskodawcą", "spółką"), następcy B. Sp. z o.o. Oddział w Polsce, wyrejestrowania pojazdu marki Renault Trafic, nr identyfikacyjny VIN: [...], rok produkcji 2008, nr rej. [...], zarejestrowanego na C. Sp. z o.o., [...] Przedstawicielstwo z siedzibą w S.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dniu 24 czerwca 2019 r. wpłynął wniosek B. Sp. z o.o. Oddział w Polsce w sprawie wyrejestrowania samochodu ciężarowego marki Renault Trafic, nr identyfikacyjny VIN: [...], rok produkcji 2008, nr rej. [...], zarejestrowanego na C. Sp. z o.o., [...] Przedstawicielstwo z siedzibą w S.

Strona do wniosku o wyrejestrowanie dołączyła m.in. postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 22 listopada 2017 r. (sygn. akt [...]) o umorzeniu dochodzenia, z którego wynika, iż postępowanie w sprawie o przywłaszczenie pojazdu marki Renault Trafic, nr rej. [...] zostało umorzone, bowiem czyn którego się dopuszczono nie zawiera znamion czynu zabronionego. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż dnia 2 lutego 2009 r. C. Sp. z o.o. zawarł z D. Sp. z o.o., reprezentowaną przez prezesa zarządu - M. Ż. i wiceprezesa zarządu - M. M., umowę leasingu operacyjnego nr [...]. Przedmiotem umowy był samochód ciężarowy marki Renault Trafic, nr identyfikacyjny VIN: [...]. W związku z nieregularnym opłacaniem rat leasingowych ww. umowa miała zostać wypowiedziana przez finansującego w dniu 21 lipca 2009 r. Przedmiotowy pojazd nie został jednak zwrócony do C. Sp. z o.o., dlatego spółka wystąpiła na drogę cywilną z powództwa o zapłatę. Sąd Rejonowy [...] wydał wyrok zaoczny nakazujący D. Sp. z o.o. wydać przedmiotowy pojazd firmie C., natomiast pismo skierowane do D. o zwrot pojazdu wróciło z adnotacją: "zwrot wyprowadził".

W toku prowadzonego postępowania Prokuratura Rejonowa dokonała przesłuchania w charakterze podejrzanej/podejrzanego M. M. i M. Ż., którzy nie przyznali się do zarzucanego im czynu i przedstawili materiały w postaci m.in. dowodów wpłat rat leasingowych, pism kierowanych od oraz do C. Sp. z o.o. Z ich analizy wynika, że D. Sp. z o.o. faktycznie spłaciło pełną kwotę za pojazd marki Renault Trafic, nr rej. [...] i występowało do spółki C. o przeniesienie własności. W dokumentacji znajduje się również pismo informujące o nałożeniu na spółkę D. kar umownych w związku ze zwłoką w zwrocie przedmiotu leasingu.

Prokurator w postanowieniu wskazał, że biorąc powyższe pod uwagę nie można stwierdzić, aby w niniejszej sprawie doszło do zachowań wypełniających znamiona czynu zabronionego z art. 284 § 2 k.k. Przestępstwo określone w art. 284 § 2 stanowi kwalifikowany typ przywłaszczenia. Przepis ten chroni własność, posiadanie oraz inne prawa rzeczowe i obligacyjne przysługujące danemu podmiotowi do rzeczy ruchomej. Czyn ten ma charakter materialny i do jego znamion należy skutek w postaci utraty przez właściciela (posiadacza) rzeczy ruchomej powierzonej sprawcy. Gdyby więc podejrzani mieli zamiar przywłaszczyć sobie przedmiotowy pojazd nie spłacaliby - co prawda po terminie - wszystkich rat leasingowych, czego dokonali, a wyrok zaoczny nakazujący spółce wydanie samochodu finansującemu nie był im znany. Podejrzani nie otrzymali i nie zapoznali się z powyższą korespondencją. Zatem nie można przypisać im, że celowo nie wydali oraz utrzymywali w swoim majątku pojazd będący przedmiotem umowy leasingu. W konsekwencji Prokurator stwierdził, że przesłanki popełnienia czynu z art. 284 § 2 k.k. nie zostały wypełnione przez M. M. i M. Ż.

Firma B. Sp. z o.o. Oddział w Polsce wniosła w czerwcu 2019 r. o wyrejestrowanie pojazdu marki Renault Trafic, nr rej. [...] na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. w związku z przywłaszczeniem rzeczy, dołączając do wniosku m.in. oprócz ww. postanowienia o umorzeniu dochodzenia, także oświadczenie, że nie posiada dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu z powodu ich utraty w związku z zawartą umową leasingu.

Na podstawie dokumentów przedłożonych do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu została wydana decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia 2 sierpnia 2019 r. (nr [...]) o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki Renault Trafic, nr identyfikacyjny VIN: [...], nr rej. [...], która następnie została w całości uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2020 r. (nr [...]), a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie Kolegium organ I instancji powinien był przy udziale strony ustalić, czy dołączone do wniosku o wyrejestrowania pojazdu orzeczenia są prawomocne oraz czy w trybie przepisów prawa karnego nie zostały zainicjowane inne postępowania w sprawie pojazdu o nr rej. [...], a jeśli tak, to na jakim są one etapie. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę na możliwość wyrejestrowania pojazdu z innego powodu, w szczególności na podstawie przesłanki wynikającej z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Organ I instancji powinien zdaniem Kolegium uzyskać od strony stosowne wyjaśnienia i materiały wskazujące na działania sądowe i pozasądowe, jakie podejmowała w przeszłości i obecnie w celu odzyskania pojazdu i jaki był ich rezultat. Organ przy udziale strony powinien podjąć próby ustalenia, czy pojazd o nr rej. [...] w ogóle wciąż istnieje, a jeżeli istnieje, to gdzie się obecnie znajduje i w czyim jest posiadaniu, aby można było ustalić czy zachodzi którakolwiek z przesłanek uzasadniających jego wyrejestrowanie na wniosek strony, o których mowa w art. 79 p.r.d.

Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. organ zwrócił się do pełnomocnika A. Sp. z o.o. o przedstawienie dokumentów i udzielenie informacji, które zostały wskazane przez Kolegium w ww. decyzji.

Pełnomocnik strony wraz z pismem przesłał kserokopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 czerwca 2018 r. (sygn. akt [...]); kserokopię wyroku zaocznego Sądu Rejonowego [...] z dnia 25 czerwca 2014 r. (sygn. akt [...]) oraz ostateczne przedsądowe wezwanie do wydania z dnia 8 kwietnia 2016 r. Wyjaśnił, że pomimo wydanego przez Sąd Rejonowy [...] w postępowaniu cywilnym wyroku (załączonego do pisma), w którym nakazano spółce D. Sp. z o.o. wydanie pojazdu o nr rej. [...] C. Sp. z o. o., wydanie/zwrot pojazdu nigdy nie nastąpiło. Leasingodawca podjął kroki zmierzające do odzyskania pojazdu m.in. upoważnił spółkę E. SA Sp. z o.o. Sp. komandytowa do podjęcia czynności mających na celu zabezpieczenie oraz przejęcie pojazdu. Wszelkie podejmowane próby uzyskania kontaktu do leasingobiorcy i odzyskania pojazdu okazały się bezskuteczne. Ponadto pełnomocnik oświadczył, że właściciel pojazdu nie ma wiedzy czy pojazd istnieje, ani gdzie ewentualnie się znajduje, co potwierdził składając do wniosku o wyrejestrowanie oświadczenie o utracie pojazdu, złożone pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań.

Z załączonego do wniosku postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 czerwca 2018 r. (sygn. akt [...]) wynika, iż sąd postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 22 listopada 2017 r. o umorzeniu dochodzenia. Sąd w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane przez Prokuratora w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie przewłaszczenia pojazdu marki Renault Trafic, nr rej. [...].

Zgodnie z ewidencją pojazdów organu pojazd marki Renault Trafic, nr rej. [...] w systemie SI Pojazd figuruje jako zarejestrowany - pojazd aktywny. Zarejestrowany na C. Sp. z o.o., [...] Przedstawicielstwo, S., ul. O. [...]. Referat Komunikacji nie posiada wiedzy ani jakiejkolwiek informacji co dzieje się z pojazdem. Do Referatu nie wpłynęło: zaświadczenie o demontażu pojazdu, informacja że pojazd został sprzedany za granicę i tam zarejestrowany, zaświadczenie o kasacji pojazdu za granicą.

Organ wskazał, że kwestia wyrejestrowania pojazdów uregulowana została w art. 79 p.r.d., w którym enumeratywnie zostały wyliczone przesłanki wyrejestrowania pojazdu na wniosek jego właściciela, natomiast szczegółowe warunki wyrejestrowania sprecyzowane zostały w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych. Pojazd zatem może na wniosek właściciela zostać wyrejestrowany wyłącznie w przypadku zaistnienia jednej ze wskazanych w ww. przepisach przesłanek, a rzeczą właściciela domagającego się wyrejestrowania pojazdu jest wykazanie stosownymi dokumentami zaistnienia przesłanki uzasadniającej wyrejestrowanie.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 p.r.d. pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, a w przypadku kradzieży pojazdu, właściciel składa stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania, że pojazd został skradziony. Natomiast przepis § 21 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. nakłada na właściciela obowiązek dołączenia do wniosku poza stosownym oświadczeniem pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, innych dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, jeżeli była wydana, zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu, wystawionego przez właściwy organ.

Mając na uwadze przedstawione przez firmę A. Sp. z o.o. dokumenty - zdaniem organu - przesłanka określona w art. 79 ust 1 pkt 2 p.r.d. nie została spełniona, albowiem pojazd marki Renault Trafic, nr rej. [...] nie został skradziony ani przywłaszczony. W postanowieniu o umorzeniu dochodzenia Prokurator wskazał, że przesłanki czynu z art. 284 § 2 k.k. nie zostały wypełnione, a zatem brak jest przestępstwa kradzieży/przywłaszczenia pojazdu.

Wnioskodawca nie jest władny przedłożyć dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu ponieważ zostały one wydane leasingobiorcy, tj. spółce D.

Z kolei warunkiem wyrejestrowania pojazdu w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. jest udokumentowanie przez wnioskodawcę, że nastąpiła trwała, a zatem stała, niepodlegająca zmianie, a zarazem zupełna, tj. całkowita, utrata pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Trwałą i zupełną utratę pojazdu należy udokumentować (stwierdzić na podstawie dokumentów). Zgodnie § 21 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. właściciel pojazdu dołącza m.in. dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu.

W piśmie z dnia 27 lipca 2020 r. pełnomocnik strony poinformował, że wobec nie zwrócenia pojazdu leasingodawca podjął kroki zmierzające do odzyskania pojazdu, jednakże wszelkie próby uzyskania kontaktu z leasingobiorcą, jak i próby odzyskania pojazdu okazały się bezskuteczne i nie przyniosły rezultatu. Właściciel pojazdu nie ma wiedzy czy pojazd istnieje, ani gdzie ewentualnie się znajduje.

Organ zaznaczył, że przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. wymaga, aby utrata posiadania pojazdu nastąpiła bez zmiany w zakresie prawa własności, co oznacza, że okoliczności opisane w tym przepisie muszą zaistnieć jednocześnie, a zatem właściciel pojazdu traci możliwość korzystania z pojazdu, ale jednocześnie zachowuje przysługujące mu prawo własności. Przez zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu - w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. - należy rozumieć również taką sytuację, w której ze względu na stan danego pojazdu, dalsze z niego korzystanie - zgodnie z jego przeznaczeniem - nie jest możliwe. Mogą to być sytuacje, w których wprawdzie pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu, jednak ze względu na stopień uszkodzeń i w konsekwencji jego stan techniczny dalsza eksploatacja pojazdu w jego dotychczasowym charakterze nie jest możliwa. W tym znaczeniu następuje utrata posiadania pojazdu, czyli utrata - w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d. - środka transportu przeznaczonego do poruszania się po drodze oraz maszyny lub urządzenia do tego przystosowanego. Przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. aktualizować się będzie w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności połączonych z unicestwieniem pojazdu poprzez jego zniszczenie w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela. Może mieć to miejsce na skutek zniszczenia pojazdu w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka, takich jak np. podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 557/18).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika jednoznacznie, że dalsze korzystanie z pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem nie jest możliwe. Pełnomocnik spółki wskazał, iż do trwałej i zupełnej utraty pojazdu doszło na skutek zaboru pojazdu o nr rej. [...] przez leasingobiorcę. Jednakże zabór mienia w postaci tego pojazdu nie stanowił przestępstwa w rozumieniu prawa karnego, co wynika z postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 22 listopada 2017 r. (sygn. akt [...]) o umorzeniu dochodzenia wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, które to postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 7 czerwca 2018 r. (sygn. akt [...]).

Dokumenty złożone przez A. Sp. z o.o. w toku postępowania administracyjnego nie wskazują zatem, by doszło do przesłanek wskazanych w art. 79 ust. 1 pkt. 2 i pkt 5 p.r.d. Strona postępowania nie udokumentowała, że wykazywany przez nią zabór pojazdu o nr rej. [...], stanowiącego przedmiot leasingu, jest równoważny trwałej utracie posiadania tego pojazdu czy kradzieży tego pojazdu.

Oświadczenie złożone przez A. Sp. z o.o., że spółka nie ma wiedzy czy pojazd istnieje, ani gdzie ewentualnie się znajduje, nie wyczerpuje pojęcia udokumentowania. Strona nie udowodniła bowiem okoliczności utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności na podstawie dowodów z dokumentów. Czynności windykacyjne nie przyniosły rezultatu z uwagi na brak kontaktu z leasingobiorcą. Informacje uzyskane z systemu SI Pojazd nie wskazują, że pojazd marki Renault Trafic, nr rej. [...] został zniszczony w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela. Brak jest informacji, że pojazd został porzucony przez leasingobiorcę i może uniemożliwiać korzystanie z niego (brak informacji ze strony Straży Miejskiej czy organów policji, że pojazd o nr rej. [...] został porzucony i nie jest używany).

Organ stwierdził też, że w wyniku weryfikacji akt pojazdu marki Renault Trafic o nr rej. [...] ustalono, że dnia 24 lutego 2017 r., po rozpatrzeniu wniosku C. Sp. z o.o., Prezydent Miasta S. decyzją o nr [...] orzekł o odmowie wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu z uwagi na brak znamion przewłaszczenia pojazdu. Wnioskodawca przedłożył postanowienie Sądu Okręgowego [...] z dnia 17 kwietnia 2013 r.(sygn. akt [...]), utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Policji z dnia 22 lutego 2013 r. o umorzeniu śledztwa, zatwierdzone przez prokuratora w dniu 25 lutego 2013 r. w sprawie o czyn z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i inne. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prokurator umorzył postępowanie w sprawie przewłaszczenia pojazdu marki Renault Trafic, nr rej. [...] wobec braku znamion czynu zabronionego, a Sąd utrzymał to postanowienie w mocy. Zdaniem organu również wtedy wnioskodawca nie spełnił przesłanki określonej w art. 79 ust 1 p.r.d.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że jakkolwiek nie odniosło się bezpośrednio do tej kwestii w uzasadnieniu uprzednio wydanego rozstrzygnięcia, to jego uwadze bynajmniej nie umknął fakt, że sprawa wyrejestrowania pojazdu opisanego w osnowie była już w przeszłości przedmiotem rozpoznania przed organem I instancji. Decyzją z dnia 24 lutego 2017 r. (nr [...]) Prezydent Miasta S. orzekł bowiem o odmowie wyrejestrowania ww. pojazdu z uwagi na to, że z przedstawionych przez wnioskodawcę materiałów (tj. postanowienia Sądu Okręgowego [...] z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Policji z dnia 22 lutego 2013 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie przywłaszczenia m.in. pojazdu opisanego w osnowie) wynika, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez stronę przesłanka wyrejestrowania pojazdu, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Nie doszło bowiem do popełnienia czynu zabronionego w postaci przywłaszczenia pojazdu. Kolegium zauważyło przy tym, że jakkolwiek przesłanka ta nie została w podstawie prawnej ani uzasadnieniu ww. decyzji przywołana wprost, to wynika ona z okoliczności sprawy. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych odnosi się ona nie tylko do przestępstwa kradzieży lecz wszystkich czynów zabronionych popełnionych przeciwko mieniu. Decyzja ta na skutek niewniesienia od niej odwołania stała się ostateczna i nie została do dnia dzisiejszego usunięta z obrotu prawnego. Oznacza to, że stosownie do art. 16 k.p.a. w sprawie w sprawie zachodzi res iudicata co do ww. przesłanki, a ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o nią mogłoby skutkować koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie zakończonej inną decyzją ostateczną. Kolegium miało tego świadomość, jakkolwiek przesłanka o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. została podniesiona w treści wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i stanowiła podstawę orzekania przez organ I instancji w sprawie zakończonej w drodze decyzji z dnia 2 sierpnia 2019 r. Należało więc rozważyć konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia w tym zakresie postępowania organu I instancji z uwagi na ponowienie wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Mając na uwadze przedstawioną okoliczność oraz całokształt okoliczności faktycznych sprawy tj. fakt, że pojazd opisany w osnowie nie powrócił do leasingodawcy po rozwiązaniu umowy leasingu (przy czym w związku z jej realizacją nie doszło do popełnienia czynu zabronionego) w związku z czym podjął on próbę jego wyrejestrowania (w istocie niezależnie od jego podstawy prawnej), Kolegium uznało za uzasadnione rozważenie możliwości załatwienia sprawy w trybie art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., zgodnie z którym pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Kolegium podzieliło w tym zakresie stanowisko wnoszącego odwołanie.

Następnie Kolegium, po przytoczeniu treści art. 79 p.r.d. oraz przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz zgromadzonego w nim materiału dowodowego, Kolegium stwierdziło, że odmowa wyrejestrowania pojazdu opisanego w osnowie na podstawie przesłanki, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. jest uzasadniona z uwagi na fakt rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie w drodze decyzji ostatecznej wydanej przez organ I instancji w 2017 r. Nawet gdyby przyjąć, że w istocie nie zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa tych spraw, to w świetle treści wydanych w sprawie orzeczeń prokuratorskich oraz orzeczeń sądów powszechnych, które stwierdzają, że czyn zabroniony w postaci przywłaszczenia nie został popełniony, odmowa wyrejestrowania pojazdu na tej podstawie i tak byłaby uzasadniona.

Odnosząc się natomiast do przesłanki, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., Kolegium stwierdziło, że skarżący nie udokumentował trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Z uzasadnień opisanych powyżej orzeczeń, w tym w szczególności z najnowszego orzeczenia pochodzącego z 2018 r. (tj. prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Prokuratora z dnia 22 listopada 2017 r.), wynika w sposób jednoznaczny, że zarzucany przez skarżącego zabór mienia nie nosi znamion czynu zabronionego lecz może i powinien być oceniany wyłącznie w kontekście ewentualnego nieprawidłowego wykonania umowy leasingu i roszczeń stron w tym zakresie. Z orzeczeń tych wynika, że leasingobiorca podejmował próby ostatecznego uregulowania sprawy ze stroną w zakresie przeniesienia własności pojazdu. Z okoliczności sprawy wynika, że do tego ostatecznie nie doszło. Raty leasingowe zostały zapłacone i przekroczyły wartość pojazdu. Pewne zdziwienie musi budzić fakt, że z przedstawionych przez skarżącego wyjaśnień i materiałów nie wynika aby sprawa została skierowana do egzekucji komorniczej, skoro skarżący uzyskał wyrok zaoczny nakazujący zwrócenie mu pojazdu. Co więcej, wynika z nich, że czynności windykacyjne wobec leasingobiorcy ograniczyły się w istocie do faktu jednokrotnego niepodjęcia przez niego korespondencji oraz jednorazowej nieudanej próby dotarcia do dłużnika, podjętej przez pracownika działu windykacji do której doszło w marcu 2016 r. w związku z wyrokiem z 2014 r. Pracownik ten oświadczył, że nie podejmował próby dotarcia do dłużnika na adres oddziału wskazany w KRS. Z okoliczności sprawy wynika w istocie, że strona inicjowała kolejne postępowania karne zamiast doprowadzić do uregulowania sprawy z leasingobiorcą na drodze cywilnej, który - jak wynika z ww. orzeczenia pochodzącego z 2018 r. - nie tylko podejmował korespondencję ale też sam czynił starania w celu ostatecznego załatwienia sprawy. Jedynymi dokumentami przedstawionymi przez stronę wskazującymi na próbę podjęcia załatwienia sprawy na drodze cywilnej jest wyrok zaoczny i wezwanie do wydania rzeczy. Z materiałów i wyjaśnień przedstawionych przez pełnomocnika strony nie wynika, aby sprawa miała swój "ciąg dalszy" w szczególności na drodze egzekucji. Z treści orzeczeń znajdujących się w aktach sprawy wynika, że było to związane z tym, że jakkolwiek korzystający spłacił pojazd, to nie uregulował nałożonych na niego kar umownych z tytułu zwłoki w płatności kolejnych rat.

Kolegium wskazało, że organ I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, iż w świetle dostępnych dla niego z urzędu danych pojazd opisany w osnowie pozostaje zarejestrowany i nie powziął informacji o jego zniszczeniu, porzuceniu, kradzieży, złomowaniu itd., zaś pełnomocnik strony oświadczył, że nie ma wiedzy czy pojazd istnieje i gdzie się znajduje.

Wykładnia językowa art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. prowadzi do wniosku, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest trwała, a więc stała, nieodwracalna, niepodlegająca zmianie, a ponadto zupełna, tj. całkowita utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Przesłanka ta aktualizować się będzie w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności połączonych z unicestwieniem pojazdu poprzez jego zniszczenie w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela lub brakiem możliwości dalszego użytkowania. Może mieć to miejsce na skutek zniszczenia pojazdu w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka (podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy). Może też dotyczyć przypadku zaginięcia pojazdu. W przypadku natomiast gdy osoba trzecia wchodzi w posiadanie pojazdu na podstawie umowy i nie zwraca właścicielowi rzeczy na warunkach wskazanych w tej umowie nie zawsze dochodzi do przywłaszczenia, gdyż może chodzić jedynie o nienależyte wykonanie umowy. Utrata posiadania pojazdu może mieć zatem charakter czasowy, gdyż właścicielowi rzeczy przysługuje roszczenie windykacyjne z art. 222 § 1 k.c. Tymczasem, warunkiem sine qua non wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem zawartym we wniosku właściciela pojazdu złożonym na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. jest udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Bezsporne jest, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie precyzują sposobu udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu nastąpić może przy wykorzystaniu zarówno dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 k.p.a., jak i dokumentów prywatnych (np. umowy).

W badanej sprawie strona będąca profesjonalistą wyzwaniu temu nie sprostała, bowiem z okoliczności sprawy nie wynika, aby podjęła wszelkie czynności zmierzające do fizycznego odzyskania pojazdu, w szczególności na drodze cywilnej. Kolejne orzeczenia wydane w kolejnych inicjowanych przez nią postępowaniach karnych nie potwierdziły jej tezy o dokonaniu przywłaszczenia pojazdu przez korzystającego (formułując wniosek przeciwny), a podjęte działania natury stricte windykacyjnej nie przyniosły efektu i - jak wynika z przedstawionych przez pełnomocnika w toku postępowania materiałów i wyjaśnień - nie były prowadzone należycie, skoro - jak wynika z okoliczności sprawy - przez ponad 10 lat nie doszło do porozumienia z korzystającym i nie wszczęto egzekucji. Jej prowadzenie doprowadziłoby najpewniej co najmniej do ustalenia losu pojazdu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że nie są one zasadne, wskazując, że rozpatrując sprawę organ I instancji poszukiwał niezbędnych informacji przede wszystkim u strony będącej profesjonalistą, którą reprezentował profesjonalny pełnomocnik. Trudno oczekiwać całkowitego przerzucenia ciężaru dowodu na organ administracji, skoro w interesie samej strony jest dostarczenie wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy materiałów. W badanej sprawie przedstawione przez wnioskodawcę materiały są w ocenie Kolegium zupełnie wystarczające dla wydania w sprawie rozstrzygnięcia i nie było podstaw do jego uzupełnienia.

A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S., zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. Przepisów prawa materialnego, które to naruszenia miały wpływ na wynik postępowania, tj.:

a) art. 79 ust. 1 pkt 2 i 5 p.r.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedmiotowy pojazd nie może być wyrejestrowany na podstawie przesłanek wymienionych w tym przepisie;

b) § 21 ust. 1 pkt 2 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że załączone do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu: zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa, postanowienie Sądu Okręgowego [...] z dnia 17 kwietnia 2013 r. (sygn. akt [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia Policji z dnia 22 lutego 2013 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie przywłaszczenia m.in. pojazdu opisanego w osnowie - nie stanowią dokumentów, o których mowa w ww. przepisie, jak również, że załączone oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań nie jest wystraczające do wyrejestrowania pojazdu z powodu kradzieży;

2. Przepisów procedury, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie i pominięcie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym ochrony praworządności, obowiązku podejmowania wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które zdaniem organu I instancji, nie miały wpływu na ustalenie praw i obowiązków skarżącej, będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

b) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, polegające na odmowie wyrejestrowania pojazdu, mimo iż skarżąca pojazdu nie posiada i nie wie czy ów pojazd istnieje oraz gdzie ewentualnie się znajduje.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo uzasadniła powołane powyżej zarzuty, zaznaczając że złożone zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z dnia 15 września 2016 r. złożone do Prokuratury Rejonowej [...], a następnie wszczęcie dochodzenia, wypełnia żądane przez organ "potwierdzenia zgłoszenia kradzieży". Dla spełnienia przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. ustawodawca nie statuuje konieczności zakończenia postępowania w określony sposób. Należy przyjąć, iż gdyby intencją ustawodawcy było wyrejestrowanie pojazdu na podstawie np. prawomocnego wyroku sądu potwierdzającego kradzież/przywłaszczenie, to obowiązek złożenia takiego wyroku przewidziałby w ustawie. Ustawodawca posługuje się określeniem "zgłoszenia", a takim zgłoszeniem jest zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Przyjęcie zgłoszenia potwierdza postanawianie o wszczęciu dochodzenia "na wniosek pokrzywdzonego", którym była skarżąca.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy dokonał także niewłaściwej interpretacji art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., bowiem z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ani z § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, nie można wywodzić obowiązku przedłożenia orzeczenia właściwego organu o trwałej i zupełnej utracie pojazdu. W obu aktach prawnych jest mowa jedynie o konieczności udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu, bez utraty prawa własności. Kolegium nie wskazało w sposób przekonujący na jakiej podstawie uznało, że utrata przez skarżącą posiadania pojazdu nie ma przymiotu trwałego i zupełnego. Organ powinien podjąć wszelkie działania mające na celu takie zakończenie postępowania, które doprowadziłoby do realizacji słusznego interesu strony bez względu na stanowisko odnośnie możliwości wyrejestrowania pojazdu z powodu kradzieży. W toku postępowania wykazano, że skarżąca zawarła z D. Sp. z o.o. umowę leasingu. Wobec braku regularnej spłaty rat leasingowych skarżąca wypowiedziała umowę leasingu. Pomimo upływu lat skarżąca nie odzyskała pojazdu i nie wie, czy aktualnie pojazd istnieje, ani gdzie się znajduje. Wbrew twierdzeniu organu, skarżąca nie uchybiła obowiązkowi udokumentowania trwałej i zupełnej utraty pojazdu. Z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym ani z § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, nie wynika, jakim dokumentem miałby dysponować w celu udowodnienia trwałej i zupełnej utraty pojazdu. Za wyrejestrowaniem pojazdu na podstawie jednej z podanych przez skarżącą podstaw przemawia nie tylko jej słuszny interes, ale również interes społeczny, który organy zobowiązane były uwzględnić. Dane zamieszczone w ewidencji pojazdów (podobnie zresztą jak w każdej innej ewidencji/rejestrze, szczególnie prowadzonej przez organ administracji publicznej) powinny odpowiadać stanowi rzeczywistemu.

Skarżąca wskazała, że nie ma pewności co do istnienia przedmiotowego pojazdu oraz nie wie gdzie ewentualnie on się znajduje, a zatem to na organie administracji spoczywa obowiązek ustalenia okoliczności odpowiadających aktualnemu stanowi rzeczywistemu oraz ewentualne ustalenie jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności.

Skarżąca podkreśliła, że konsekwencje jakie wywołała zaskarżona decyzja, a wiec uznanie, iż na podstawie przedłożonych dokumentów pojazd nie może podlegać wyrejestrowaniu, doprowadziło do sytuacji, w której obecnie skarżąca nie jest w stanie wyrejestrować pojazdu na jakiejkolwiek podstawie ponieważ przedmiotowy pojazd został sprzeniewierzony przez leasingobiorcę oraz do chwili obecnej nie został oddany leasingodawcy, a zatem powinien zostać wyrejestrowany ze względu na przywłaszczenie bądź trwałą i zupełną utratę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ odwoławczy w całości podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego a rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonej decyzji, tj. odmowie wyrejestrowania pojazdu, nie można skutecznie postawić zarzutu wydania go z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm. – dalej jako: "p.r.d." lub "ustawa"), a w szczególności art. 79 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 p.r.d. pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:

1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania;

3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę;

4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą;

5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności;

6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

7) wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5.

Z treści zacytowanego przepisu wynika, że postępowanie w zakresie wyrejestrowania pojazdu jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości, a zatem do jego uruchomienia niezbędny jest wniosek uprawnionego podmiotu (właściciela pojazdu), który to określa w nim podstawę żądania. Ponadto, katalog przesłanek wskazany w tym przepisie prawnym, a stanowiących podstawę do wyrejestrowania pojazdu jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza sytuacjami w nim określonymi, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania wyrejestrowania danego pojazdu. Nadto, w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 79 ust. 1 p.r.d. organ zobligowany jest wydać decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu, o czym przesądza sformułowanie "pojazd podlega wyrejestrowaniu".

Dodać należy, że uzupełnienie procedury wyrejestrowania pojazdu uregulowane zostało, zgodnie z zawartą w art. 76 ust. 1 p.r.d. delegacją ustawową, w przepisach wykonawczych, tj. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 – dalej zwanym "rozporządzeniem").

Zgodnie § 21 ust. 1 rozporządzenia w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wniosek o wyrejestrowanie pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, do którego dołącza:

1) w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy - dokument, o którym mowa w tym przepisie, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne;

2) w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ;

3) w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy - dokument potwierdzający zbycie pojazdu za granicę i oświadczenie o zbyciu pojazdu za granicę lub kopię dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie pojazdu za granicą;

4) w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 4 ustawy - dokument potwierdzający zniszczenie (kasację) pojazdu za granicą, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, i tablice (tablicę) rejestracyjne;

5) w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy - dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, tablice (tablicę) rejestracyjne oraz dokument potwierdzający wniesienie opłaty, o której mowa w art. 79 ust. 5 ustawy;

6) w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 6 ustawy - dokument, o którym mowa w tym przepisie, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne;

7) dokument potwierdzający wycofanie pojazdu z obrotu, w przypadku, o którym mowa w art. 70g ust. 2 ustawy, albo dokument potwierdzający odkupienie pojazdu wycofanego z obrotu, w przypadku, o którym mowa w art. 70g ust. 3 ustawy, albo kopię decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 70g ust. 4 ustawy, poświadczoną przez organ, który wydał tę decyzję.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a wcześniej Prezydenta Miasta S., pozostawał wniosek Spółki z o.o. A. (następcy Sp. z o.o. B. Oddział w Polsce) o wyrejestrowanie pojazdu – samochodu marki Renault Trafic Furgon 2.0 DCI o nr rej. [...] i nr identyfikacyjnym VIN/numerze nadwozia (podwozia) [...]. Podstawą wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu stanowić miała, zgodnie z wnioskiem Spółki z dnia 24 maja 2019 r. (uzupełnionym pismem z dnia 27 lipca 2020 r.), przesłanka wyrejestrowania pojazdu uregulowana w art. 79 ust. 1 pkt 2 lub w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Spółka stanęła na stanowisku, że wniosek jest zasadny, albowiem utraciła prawo do pojazdu wskutek jego przywłaszczenia/sprzeniewierzenia przez leasingobiorcę. Na poparcie swojego stanowiska przedłożyła kserokopię: umowy leasingu operacyjnego, zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k., postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 22 listopada 2017 r. (sygn. akt [...]) o umorzeniu dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w sprawie przywłaszczenia rzeczy ruchomej z powodu braku znamion czynu zabronionego. Przy piśmie z dnia 27 lipca 2020 r. spółka dodatkowo przedłożyła kserokopię: ostatecznego przedsądowego wezwania z dnia 8 kwietnia 2016 r. skierowanego do leasingobiorcy do wydania przedmiotu leasingu; wyroku zaocznego Sądu Rejonowego [...] z dnia 25 czerwca 2014 r. (sygn. akt [...]) nakazującego leasingobiorcy wydanie rzeczy leasingodawcy; prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 czerwca 2018 r. (sygn. akt [...]), którym utrzymano w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 22 listopada 2017 r.

Na wstępie dalszych rozważań wskazać należy, co akcentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że w sprawie pojazdu – samochodu marki Renault Trafic Furgon 2.0 DCI o nr rej. [...] i nr identyfikacyjnym VIN/numerze nadwozia (podwozia) [...], Prezydent Miasta S. prowadził już z wniosku spółki postępowanie w sprawie wyrejestrowania tego pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. Postępowanie to zostało zakończone decyzją z dnia 24 lutego 2017 r. (nr [...]) o odmowie wyrejestrowania pojazdu. Decyzja ta – co wynika z akt sprawy organu I instancji - z uwagi na brak zaskarżenia stała się ostateczna.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że w obydwu sprawach, tj. zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta S. z dnia 24 lutego 2017 r., jak i zainicjowanej wnioskiem Spółki z dnia 24 maja 2019 r., zachodzi tożsamość zarówno pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Co prawda, w sytuacji, gdyby zmieniły się okoliczności faktyczne i prawne, możliwe stałoby się rozpatrzenie ponownie złożonego wniosku o wyrejestrowanie spornego pojazdu na tej samej podstawie prawnej, jednak w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Już wstępna analiza wniosku z dnia 24 maja 2019 r. wskazuje, że dotyczy on stanu faktycznego tożsamego z tym, jaki podlegał merytorycznej ocenie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 24 lutego 2017 r. Zarówno w poprzednio prowadzonym postępowaniu, jak i w przedmiotowej sprawie, domagano się wyrejestrowania samochodu marki Renault Trafic Furgon 2.0 DCI o nr rej. [...] i nr identyfikacyjnym VIN/numerze nadwozia (podwozia) [...] z uwagi na jego utratę wskutek przywłaszczenia go przez leasingobiorcę. W odniesieniu do tej okoliczności dokonano już jednak oceny w poprzednim postępowaniu, w świetle przesłanki warunkującej wyrejestrowanie pojazdu, a określonej w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm.). Przepisy prawa materialnego nie uległy natomiast zmianie w takim zakresie, który w zaistniałych okolicznościach faktycznych dawałby podstawę do ponownego rozpoznania sprawy. Ponadto, składając wniosek w niniejszej sprawie, skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, czy dokumentów, które wskazywałyby na zmianę stanu faktycznego.

Skoro w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 24 lutego 2017 r. organ wykluczył, by uprawnioną podstawę wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu stanowił art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d., to obecnie przyjąć trzeba, że powyższa kwestia ostatecznie rozstrzygnięta decyzją administracyjną, w związku z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a, nie podlega kontroli Sądu, gdyż pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie na mocy ostatecznej decyzji z dnia 24 lutego 2017 r. o braku podstaw do wyrejestrowania ww. pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. ma ponadto tę doniosłość prawną, że ponowne rozważanie kwestii wyrejestrowania tego pojazdu przez organ w odniesieniu do treści art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. jest niedopuszczalne. Nieuwzględnienie tej okoliczności prowadziłoby bowiem do oczywistej obrazy wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej, która sankcjonowana jest zastosowaniem rygoru stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ odwoławczy zasadnie zatem przyjął, że w sprawie zainicjonowanej wnioskiem spółki z dnia 24 czerwca 2019 r. rozpatrywać można wyłącznie ziszczenie się przesłanki wyrejestrowania pojazdu uregulowanej w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., bowiem przywłaszczenie pojazdu, w przypadku, gdy doszło do odmowy wszczęcia postępowania z powodu niestwierdzenia przestępstwa, może uzasadniać wyrejestrowanie pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., tj. w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności.

Z językowej analizy wskazanego art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. wynika, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest "udokumentowanie" przez wnioskodawcę, że nastąpiła "trwała", a zatem stała i niepodlegająca zmianie oraz "zupełna" czyli całkowita, utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności (zob. wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I OSK 41/14).

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2465/15), a co zostało w pełni zaakceptowane w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2019 r. (sygn. akt I OSK 27/18), że przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. aktualizować się będzie w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności połączonych z unicestwieniem pojazdu poprzez jego zniszczenie w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela. Może mieć to miejsce na skutek zniszczenia pojazdu w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka (podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy). Przedstawione wnioski Sądu znajdują wsparcie w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę – Prawo o ruchu drogowym poprzez wprowadzenie przesłanki "udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty pojazdu", z którego wynika, że zamiarem ustawodawcy było uwzględnienie jako przesłanek wyrejestrowania pojazdu sytuacji nadzwyczajnych obejmujących przykładowo wskazany w uzasadnieniu projektu przypadek utonięcia pojazdu w zbiorniku wodnym (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej; Dz. U. Nr 12 poz. 136, wprowadzającej w art. 42 pkt 6 zmiany do art. 79 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Późniejsza zmiana art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., polegająca na zastąpieniu przesłanki udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty pojazdu przesłanką udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności wydaje się mieć charakter doprecyzowujący i porządkowy, gdyż jej wprowadzeniu nie towarzyszyło stosowne uzasadnienie. Takie rozumienie przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. pozostaje spójne z art. 79 ust. 4 omawianej ustawy, który nie przewiduje powtórnej rejestracji pojazdu na skutek zdarzeń, które odwróciłby skutek trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu, co wydaje się wynikać bezpośrednio stąd, że trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu ma być faktem nieodwracalnym.

W sposób wskazany w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. nie może być zakwalifikowany każdy przypadek zaboru mienia, w wyniku którego dochodzi do utraty posiadania pojazdu. O ile bowiem można uznać, że przypadek taki spełnia warunek "utraty posiadania pojazdu bez zmian w zakresie prawa własności", a nawet "zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmian w zakresie prawa własności", o tyle nie w każdym przypadku zabór mienia łączy się ze spełnieniem warunku "trwałej utraty posiadania pojazdu". Jak się trafnie wskazuje w orzecznictwie, w przypadku gdy osoba trzecia wchodzi w posiadanie pojazdu na podstawie umowy i nie zwraca właścicielowi rzeczy na warunkach wskazanych w tej umowie nie zawsze dochodzi do przywłaszczenia, gdyż może chodzić jedynie o nienależyte wykonanie umowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. II SA/Gl 1435/12). Utrata posiadania pojazdu może mieć zatem charakter czasowy, gdyż właścicielowi rzeczy przysługuje roszczenie windykacyjne z art. 222 § 1 k.c. Tymczasem, warunkiem sine qua non wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem zawartym we wniosku właściciela pojazdu złożonym na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. jest udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Bezsporne jest, że przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie precyzują sposobu udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu nastąpić może przy wykorzystaniu zarówno dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 k.p.a., jak i dokumentów prywatnych (np. umowy).

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone w ww. wyrokach stanowisko dotyczące wykładni i możliwości zastosowania art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d.

Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy - na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy - że z przedłożonych do wniosku spółki orzeczeń (zwłaszcza z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt [...]) wynika, iż czyn zarzucany przez spółkę, tj. przywłaszczenie mienia w postaci pojazdu marki Renault Trafic Furgon 2,0 DCI, nie nosi znamion czynu zabronionego, lecz może i powinien być oceniany wyłącznie w kontekście ewentualnego nieprawidłowego wykonania umowy leasingu i roszczeń stron w tym zakresie. Leasingobiorca podejmował próby ostatecznego uregulowania sprawy ze stroną w zakresie przeniesienia własności pojazdu, co ostatecznie nie doszło do skutku. Raty leasingowe zostały zapłacone i przekroczyły wartość pojazdu. Nie zostały uregulowane jedynie kary umowne z tytułu zwłoki w płatności kolejnych rat. Ponadto spółka pomimo posiadania wyroku zaocznego w zakresie wydania przedmiotowego pojazdu (wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt [...]) nie skierowała sprawy do egzekucji komorniczej. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w piśmie z dnia 27 lipca 2020 r., jak również zgodnie z uzasadnieniem postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 22 listopada 2017 r., skarżąca spółka ograniczyła się jedynie do jednokrotnego wystosowania do leasingobiorcy ostatecznego przedsądowego wezwania do wydania pojazdu (pismo z dnia 8 kwietnia 2016 r.), aby następnie, wobec braku odbioru wezwania (pismo wróciło do Spółki z adnotacją "Zwrot Wyprowadził"), podjąć czynności windykacyjne za pośrednictwem Spółki E. Sp. z o.o. Sp. komandytowa. Pracownik Windykacji Spółki E. w dniu 24 marca 2016 r. udał się z interwencją pod adres: E. [...]/[...] w W. (adres siedziby leasingobiorcy wskazany w umowie leasingu operacyjnego). Na miejscu nie zastał leasingobiorcy. Dowiedział się od administratora budynku, że leasingobiorca wyprowadził się na przełomie 2014/2015, nie podając nowego adresu. Zgodnie z oświadczeniem tego pracownika, nie podejmował on próby dotarcia do dłużnika na adres wskazany w KRS (ul. Ś. [...]/[...], G. – adres widniejący w KRS na dzień przesłuchania pracownika przez Prokuraturę Rejonową [...] , tj. 18 listopada 2016 r.). Innych prób egzekucji wyroku zaocznego z dnia 25 czerwca 2014 r. spółka nie podejmowała. Za to pismem z dnia 15 września 2016 r. złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej [...] o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia pojazdu marki Renault Trafic Furgon 2,0 DCI.

Z okoliczności sprawy wynika zatem, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, że spółka w istocie inicjowała postępowania karne zamiast doprowadzić do uregulowania sprawy z leasingobiorcą na drodze cywilnej, który - jak wynika m.in. z orzeczenia pochodzącego z 2018 r. - nie tylko podejmował korespondencję ale też sam czynił starania w celu ostatecznego załatwienia sprawy. Jedynymi dokumentami przedstawionymi przez spółkę, wskazującymi na próbę podjęcia załatwienia sprawy na drodze cywilnej jest wyrok zaoczny i wezwanie do wydania rzeczy. Z materiałów i wyjaśnień przedstawionych przez pełnomocnika spółki (zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego) nie wynika, aby były podejmowane inne próby wyegzekwowania wyroku zaocznego, a sprawa miała swój "ciąg dalszy", w szczególności na drodze egzekucji.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, skarżąca nie mogła wyrejestrować spornego pojazdu, bowiem stan faktyczny sprawy nie przemawia za tym, aby uznać, iż utraciła ona trwale i zupełnie jego posiadanie bez zmiany w zakresie prawa własności. Stan uraty przedmiotowego pojazdu może być bowiem przejściowy. Nawet jeśli przyjąć, że spór skarżącej spółki z leasingobiorcą pojazdu jest długotrwały, to jednak jest w toku i docelowo ma szansę zostać rozstrzygnięty w ramach adekwatnego postępowania (egzekucyjnego lub polubownego), wobec czego nie można w tych okolicznościach twierdzić, że ziściły się warunki, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).