Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 554/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 105 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję nr [...] [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 28 lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej D. G. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 lutego 2017 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 7 czerwca 2016 r., znak[...], umarzającej postępowanie administracyjne "jako bezprzedmiotowe ponieważ skarpa nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane" – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z dnia 9 marca 2016 r. D. G., działająca przez pełnomocnika S. P., złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. wniosek o wszczęcie w trybie pilnym postępowania kontrolno-wyjaśniającego w stosunku do A. K. i Ł. K., którzy usypali skarpę na granicy działek nr [...] z działkami [...] i [...]. Wnioskodawca wskazał w szczególności, że jest odsyłany z urzędu do urzędu, a skarpa cały czas się obsuwa i niszczy działkę nr [...]. Wnioskodawca podał dalej, że na granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] będącymi własnością A. K. i Ł. K. została usypana skarpa. Skarpa ta została podwyższona o poziom 1 metra w stosunku do poprzedniego stanu i w chwili obecnej skarpa ma wysokość około 6 metrów. Skarpa została usypana bez żadnego zabezpieczenia. Nie zostały zachowane odpowiednie standardy budowlane związane z usypaniem skarpy. Przy takim podniesieniu terenu i usypaniu skarpy powinien zostać wykonany mur lub inna specjalistyczna instalacja zapobiegająca obsypywaniu się skarpy i zasypywaniu podwórka na działce nr [...] oraz drogi dojazdowej. W ostatnich dniach doszło do znacznego obsunięcia się skarpy. Na skutek znacznego obsunięcia się skarpy doszło do zasypania działki nr [...] położonej poniżej. Na osuwającej się skarpie wisi duży korzeń, który zagraża bezpieczeństwu osób znajdujących się na podwórku działki nr [...]. Na podwórku działki nr [...] wnioskodawca parkuje samochód dostawczy, którym wozi płody rolne w celu ich sprzedaży; obawia się, że jeżeli dojdzie do całkowitego obsunięcia skarpy, to nie będzie mógł wyjechać samochodem załadowanym towarem z podwórka. Wiszący korzeń może również doprowadzić do uszkodzenia zaparkowanego samochodu. Jeżeli skarpa nie zostanie niezwłocznie zabezpieczona, to dojdzie do jej całkowitego osunięcia, co doprowadzi do katastrofy budowlanej. Wnioskodawca, będący rolnikiem, zostanie pozbawiony jedynego źródła dochodu, gdyż nie da rady wjechać maszynami na pole uprawne.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją z dnia 7 czerwca 2016 r., znak [...] [...]/16, działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290), a także art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), w sprawie osuwania się skarpy na działce nr [...] w miejscowości S. I, gmina S. – własności D. G. – umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe "ponieważ skarpa nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że rozpatrzył skargi S. P. z dnia 21.08.2014 r., 21.01.2015r., 25.03.2015r., 08.12.2015 r. dotyczące osuwania się skarpy na działce nr [...] oraz odprowadzenia wód opadowych z dachów budynków mieszkalnych na działkach nr [...] i [...] w trybie skargowym i zawiadomił na podstawie art. 238 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Podejmując czynności kontrolne, organ stwierdził, że wg map geodezyjnych granica działek nr [...] i [...] przebiega wzdłuż górnej linii brzegowej skarpy, która w całości znajduje się na działce nr [...]. Analizując dokumentację projektową wybudowanych budynków mieszkalnych ze stanem faktycznym stwierdzono, że obiekty zrealizowano zgodnie z zatwierdzonymi projektami budowlanymi. W trakcie budowy wykonano: podsypanie gruntem ścian fundamentowych od strony zachodniej budynków oraz wyrównanie terenu od strony działki nr [...]. Według oświadczenia kierownika budowy wody opadowe odprowadzono w sposób następujący: 1) na działce nr [...] cyt. : " Woda z dachu została odprowadzona rurami i wypuszczona na teren inwestora ok. 4,6 m od zachodniej granicy działki (spadek terenu w tym miejscu w kierunku zach. ok. 5%)"; 2) na działce nr [...] cyt.: "Woda z dachu została odprowadzona rurami i wypuszczona na teren inwestora w odległości ok. 13-14 m od skarpy znajdującej się przy zachodniej granicy działki. Ww. skarpa nie została obciążona nasypem". W wyniku podjętych czynności kontrolnych stwierdzono, że wody opadowe na działkach [...] i [...] zagospodarowano zgodnie z warunkami techniczno – budowlanymi na terenach biologicznie czynnych, umożliwiających wchłanianie. Wybudowane obiekty nie stanowią żadnego zagrożenia dla funkcjonowania skarpy. W kwestii osuwania się skarpy na działce nr [...] organ I instancji ustalił, że może dochodzić do zalewania wodami opadowymi i w konsekwencji doprowadzać do zamulenia gruntem utwardzonego dojazdu na skutek podmywania podstawy skarpy. Z mapy sytuacyjno – wysokościowej wynika, że działka nr [...] jest naturalne ukształtowana o ok. 5,0-6,0 m poniżej w stosunku do działek sąsiednich nr [...] i [...] (strona północno - wschodnia). Oprócz tego jest pochylona w kierunku południowo-zachodnim ok. 4,0 m, co powoduje przy dużych opadach spływ wód z pól i terenów sąsiednich działek utwardzonym pasem dojazdowym. W kwestii osuwania się skarpy organ I instancji podał, że właściciel na własny koszt musi podjąć działania w celu zabezpieczenia skarpy. W przypadku planowania wykonania robót budowlanych w tym zakresie należy uzyskać decyzję pozwolenia na budowę w organie administracji architektoniczno – budowlanej. Mając na uwadze fakt, że skarpa stanowi naturalną spadzistą płaszczyznę terenu, a nie obiekt budowalny w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo budowlane – organ nadzoru budowlanego nie ma kompetencji do nakładania na właściciela obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych, dlatego zasadne jest umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. D. G. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z dnia 7 czerwca 2016 r., zarzucając jej: 1) naruszenie art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie przez organ administracyjny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne ustalenie odbiegające od treści materiału dowodowego, że skarpa na granicy działek nr [...] i [...], [...] została podniesiona zgodnie z projektem budowalnym; 2) naruszenie art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; 3) naruszenie art. 12 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania administracyjnego; 4) naruszenie art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego przez organ administracji publicznej z pominięciem kwestii istotnych dla uznania prawidłowości wydanej decyzji; 5) naruszenie art. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane poprzez błędne ustalenia organu i nie uznanie skarpy jako obiektu budowlanego. Odwołująca się wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Na skutek odwołania, Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 lutego 2017 r. – orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że przedmiotem postępowania była skarpa na granicy działek [...] i [...] i [...], i przytoczył art. 1 oraz art. ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy podał dalej, iż materiał dowodowy, w tym zdjęcia i mapy sytuacyjno-wysokościowe z projektów zagospodarowania terenu dla budynków mieszkalnych na działkach [...] i [...], wskazuje jednoznacznie, że działka skarżącej nr [...] znajduje się na stoku o znacznym nachyleniu z licznymi naturalnymi i antropogenicznymi skarpami. Z materiału fotograficznego można wnioskować, że skarpa na granicy działek jest pochodzenia antropogenicznego, o czym świadczą nie tylko pozostałości na krawędzi skarpy po zadrzewieniu, ale też usytuowanie starej stodoły przy krawędzi skarpy i resztek ściany po wyburzonym budynku. Jednak – zdaniem organu odwoławczego – okoliczności te nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem zasadniczą okolicznością w tej sprawie jest fakt, iż skarpa nie jest obiektem budowlanym, ani budowlą ziemną, zatem organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do orzekania w sprawie jej stanu technicznego, czy też legalności jej wykonania. Postępowanie administracyjne wszczyna się w celu "załatwienia sprawy", przez co należy rozumieć wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej (art. 105 § 1 i 2, art. 114 k.p.a.). Ponieważ skarpa ziemna nie może stanowić przedmiotu orzekania, brak jest przedmiotu sprawy, wymagającego wydania decyzji administracyjnej. Tym samym postępowanie jest bezprzedmiotowe z przyczyn przedmiotowych i zaistniała konieczność jego umorzenia. Inspektor Nadzoru Budowlanego nadmienił przy tym, że w związku z realizowanymi budynkami na sąsiednich działkach [...] i [...] w oparciu o wydane pozwolenia na budowę, organ nadzoru winien rozważyć wszczęcie postępowania w trybie art. 50-51 Prbud, celem sprawdzenia zgodności wykonania w/w budynków z projektem i przepisami. Jednak to projektant jest odpowiedzialny za sposób posadowienia budynków, zbadanie warunków geologiczno-gruntowych w toku projektowania oraz związane z posadowieniem ewentualne zagrożenia. Jeśli zatem zatwierdzony projekt budowlany jest z tego względu wadliwy, właściwą drogą do dochodzenia swoich praw jest postępowanie odszkodowawcze przed sądem powszechnym. Organy nadzoru budowlanego nie rozstrzygają w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, które nie należą do ich właściwości. Organ odwoławczy zauważył również, że tryb wynikający z art. 51 prawa budowlanego dotyczy czynności naprawczych wobec obiektu budowlanego nie może dotyczyć projektowanych robót budowlanych, zabezpieczających tereny przed potencjalnymi zjawiskami osuwiskowymi i nie może służyć do obejścia odrębnych przepisów prawa. Organ nadzoru nie może zastępować inicjatywy inwestycyjnej podmiotów, do których należy obowiązek zabezpieczenia swojego mienia przed skutkami działania żywiołów. Zakres koniecznych do wykonania robót w celu powstrzymania osuwania się skarpy stanowi inwestycję, która wykracza poza właściwość organów nadzoru budowlanego i zakres postępowania naprawczego prowadzonego wobec budynku inwestora, określonego trybem art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Zarzuty sformułowane w odwołaniu organ odwoławczy uznał za niezasadne.

Pismem z dnia 28 marca 2017 r. D. G. wniosła skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną z dnia 28 lutego 2017 r, zarzucając jej: 1) naruszenie art. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane poprzez błędne ustalenia organu i nie uznanie skarpy jako obiektu budowlanego; 2) naruszenie art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie przez organ administracyjny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne ustalenie odbiegające od treści materiału dowodowego, że skarpa na granicy działek nr [...] i [...], [...] została podniesiona zgodnie z projektem budowalnym; 3) naruszenie art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; 4) naruszenie art. 12 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania administracyjnego; 5) naruszenie art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego przez organ administracji publicznej z pominięciem kwestii istotnych dla uznania prawidłowości wydanej decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że skarpa została podwyższona o 1 metr i obecnie ma wysokość 6 metrów; grozi katastrofą budowlaną. W ocenie skarżącej skarpa jest obiektem budowlanym – budowlą ziemną w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Poza tym organ błędnie twierdzi, że obiekty zostały zrealizowane zgodnie z projektem budowlanym, ponieważ skarpa została podniesiona o jeden metr w stosunku do stanu przed wybudowaniem budynków przez Ł. K. i A. K.. Ł. K. i A. K. cały czas, nawet w ostatnich dniach, nasypują ziemię i podwyższają skarpę. Z powodu nieodpowiedniego odprowadzania wody deszczowej z budynków dochodzi do zalewania nieruchomości położonej na działce nr [...] oraz osuwania się skarpy.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w pełni podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy zauważył, że w zaskarżonej decyzji wskazano na potrzebę rozważenia wszczęcia postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane celem sprawdzenia zgodności wykonania budynków realizowanych na działkach [...] i [...] z projektem i z przepisami.

Na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że nadsypywanie skarpy rozpoczęło się, gdy na działce sąsiedniej rozpoczęły się prace budowlane związane z wznoszeniem nowego budynku i to trwa do chwili obecnej. Pierwszy budynek powstał w 2011 roku, a drugi – w 2013 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się częściowo zasadne – w zakresie, w jakim wskazują na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (tudzież jej istnienia) oraz naruszenie niektórych zasad postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a."), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Najogólniej rzecz ujmując, bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w sytuacji braku sprawy administracyjnej, innymi słowy, w obliczu braku możliwości konkretyzacji – pozytywnej lub negatywnej – wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego. Stosunek procesowy, jako w założeniu wtórny, nie ma wtedy racji bytu.

Sprawa administracyjna powstaje wtedy, gdy "prawo materialne żąda swojej konkretyzacji ze względu na stan faktyczny. Jest ona więc niepowtarzalnym splotem prawa i faktu, w który uwikłane są dwa podmioty: organ administracyjny i strona" (J. Zimmermann, Administracyjny tok instancji, Kraków 1986, s. 13). Weryfikacja istnienia sprawy administracyjnej polega na zidentyfikowaniu normy materialnej statuującej kompetencję organu administracji publicznej do decyzyjnego skonkretyzowania czyichś praw i obowiązków oraz stanu faktycznego opisanego w hipotezie tej normy – stanu faktycznego uzasadniającego uczynienie z kompetencji jurysdykcyjnej użytku w danym czasie i w danym przypadku.

Subiektywny obraz elementów sprawy administracyjnej jest w założeniu zmienny, ma on kształtować się stopniowo i przybrać ostateczną postać dopiero po dokonaniu interpretacji prawa i po przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych czynności dowodowych. Proces jurysdykcyjny jest przecież w zasadniczej części procesem pozyskiwania szczegółowych informacji o przedmiocie rozstrzygnięcia – przy czym na etapie wstępnym chodzi o informacje pozwalające na ocenę, czy on w ogóle istnienie i jakie są jego elementy (normatywne i faktyczne). "Moment pełnego ukształtowania się granic sprawy administracyjnej następuje więc dopiero przed wydaniem decyzji, a po zamknięciu postępowania wyjaśniającego. Sprawa ma wtedy kształt obiektywny, który jest dany organowi administracyjnemu i na podstawie którego organ wydaje rozstrzygnięcie" (J. Zimmermann, Problem "beneficium novorum" w postępowaniu administracyjnym, Państwo i Prawo nr 5/1987, s. 64-65). Dodać przy tym trzeba, że organ administracji publicznej – zwłaszcza w sprawach, które mogą być wszczęte również z urzędu – nie jest związany zakresem żądania i treścią wniosku; może zatem – a właściwie, gdy są ku temu podstawy, powinien – wyjść poza granice wniosku nie tylko w fazie rozpoznania sprawy i orzekania, ale także w fazie badania, czy sprawa mogąca być przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego rzeczywiście istnieje.

W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że we wstępnej fazie postępowania, gdy jego przedmiot nie jest jeszcze w pełni zidentyfikowany czy też sprecyzowany, organ administracji publicznej winien brać pod uwagę ogół norm materialnych, statuujących kompetencje jurysdykcyjne, które mogą znaleźć zastosowanie w obliczu ustalonego czy też wskazanego we wniosku stanu faktycznego. Notabene wspomniany stan faktyczny – gdy idzie o jego granice – również nie może być w tej fazie traktowany nazbyt rygorystycznie. Inaczej rzecz ujmując, organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z przyczyn przedmiotowych lub umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości (istota tych rozstrzygnięć jest zbliżona) tylko wtedy, gdy wykluczy istnienie owego "splotu prawa i faktu", który stanowi sprawę administracyjną. Zarówno "prawo", jak i "fakt" muszą być przy tym postrzegane szeroko; w każdym razie, zwłaszcza na etapie wstępnym, nie można ograniczać się do wyselekcjonowania jednej normy materialnej i po negatywnej weryfikacji faktu opisanego w jej hipotezie – definitywnie uznać, że sprawy administracyjnej nie ma.

Uwzględniając poczynione uwagi, stwierdzić należy, iż zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenie, a właściwe ocena, że "skarpa nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane" – nie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania. Notabene, z uwagi na deficyt materiału dowodnego (w toku postępowania nie uwzględniono wniosku skarżącego o przeprowadzenie dodatkowych oględzin celem sprawdzenia obecnego stanu rzeczy), założenie, że chodzi o "skarpę", też może budzić wątpliwości, aczkolwiek – przyznać trzeba – powołana przez organ dokumentacja fotograficzna oraz mapy sytuacyjno-wysokościowe zdają się na to wskazywać.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazuje na potrzebę rozważenia wszczęcia postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane celem sprawdzenia zgodności wykonania budynków realizowanych na działkach [...] i [...] z projektem i przepisami. Wskazówka ta zasadza się na trafnym spostrzeżeniu, niemniej jednak – w ocenie Sądu – kwestię ewentualnej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy wynikającej w powołanych przepisów należało rozważyć już w tym postępowaniu, na etapie oceny jego przedmiotowości. Przepisy, o których mowa, niewątpliwie powinny być brane pod uwagę przy kwalifikacji prawnej okoliczności faktycznych podanych we wniosku skarżącego. Wszak skarżący wskazywał – i podkreślił to także na rozprawie przed Sądem – że w jego ocenie nadsypywanie skarpy zaczęło się i było związane ze wznoszeniem nowych budynków. Są to, zważywszy na obligatoryjne elementy projektu budowlanego, okoliczności weryfikowalne. Można zatem ocenić, czy w odnośnym aspekcie budynki są zgodne z projektem i przepisami, czy też zachodzą nieprawidłowości, które wymagają stosownej decyzji organu nadzoru budowlanego. Wymaga to oczywiście poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych.

Niezależenie od powyższego, trzeba zauważyć, że skarżący wskazuje na występujące – w jego ocenie – zagrożenie katastrofą budowlaną oraz zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Zdaniem Sądu, twierdzenia te również wymagają weryfikacji i – w razie ich potwierdzenia – rozważenia pod kątem potrzeby i prawnych podstaw do jurysdykcyjnej reakcji organu nadzoru budowlanego.

W ocenie Sądu, w toku postępowania nie zostały zatem wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne, co stanowi o naruszeniu art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.; w konsekwencji nieprawidłowo, a co najmniej przedwcześnie, został zastosowany art. 105 § 1 k.p.a.

W ponownym postępowaniu organy powinny, uwzględniając ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, poczynić ustalenia faktyczne niezbędne do rozstrzygnięcia, czy istnieje przedmiot postępowania (sprawa podlegająca załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej), a następnie – w zależności od wyniku tych ustaleń – podjąć stosowne czynności zmierzające albo wydania decyzji merytorycznej, albo do umorzenia postępowania.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.