Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 249/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Z. T., A. P., M. B. i M. T. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r., sprecyzowanym i uzupełnionym pismami z [...]r. i [...]r. skarżący Z. T., A. P., M. B. i M. T., zwrócili się do Prezydenta Miasta T. o zwrot nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], obejmującej część działek [...] i [...], w granicach dawnej działki [...]. Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 136 ust. 3 u.g.n.

Postanowieniem z [...]r. Wojewoda Śląski wyznaczył Prezydenta Miasta K. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej do rozpatrzenia ww. wniosku.

Decyzją z [...]r. znak [...] Prezydent Miasta K. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił zwrotu ww. nieruchomości.

W uzasadnieniu stwierdził, że nieruchomość ta została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Organ I instancji podał, że w czasie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...]r. stwierdzono, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako część działek nr [...] i [...] jest niezabudowana, niezagospodarowana, porośnięta wysoką trawą i samosiejkami. Teren nie jest ogrodzony. Wzdłuż granicy działek posadowiono lampy uliczne. Wg. oświadczenia byłych właścicieli na nieruchomości od strony torowiska znajdują płyty betonowe, gruz i inne śmieci - zdjęcia terenu w aktach sprawy.

Pismem z dnia [...]r. nr [...] Urząd Miasta T. przesłał do akt sprawy kopię decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...]r. wraz z kopią pisma Archiwum Państwowego w Katowicach z dnia [...]r. Natomiast pismem z dnia [...]r. nr [...] przesłał pismo Wydziału Geodezji nr [...] z dnia [...]r. wraz z 2 mapami. W swoim piśmie Wydział Geodezji poinformował, że układ torowy bocznicy kolejowej znajdującej się na działkach nr [...] i [...], obręb [...] , km. [...] został usunięty z mapy zasadniczej dnia [...] r.

Pismami z dnia [...]r. organ wystąpił do "A". oraz "B" z prośbą o wskazanie czy firmy te posiadają informację oraz ewentualną dokumentację dot. kolejowej stacji rozrządowej dla terenów przemysłowych "[...]" w T., która znajdowała się w sąsiedztwie nieruchomości należących obecnie do "A". np.:

kiedy została wybudowana,

kiedy została oddana do użytku,

kto użytkował/administrował tą stacją i terenem na którym się znajdowała,

kto, z jakiego powodu i kiedy zlikwidował stację.

"B" pismem z dnia [...] r. poinformowało, że nie posiada informacji ani dokumentacji dot. kolejowej stacji rozrządowej ale takimi informacjami może dysponować spółka "C".

Pismem z dnia [...] r. nr [...] "A" poinformowała, że "(...) nie miała styczności z okolicznościami i ze sprawą dot. kolejowej stacji rozrządowej dla terenów przemysłowych "[...]T.."

Pismem z dnia [...]r. nr [...] "C" poinformował, że nie posiada żadnej wiedzy w temacie przedmiotowej inwestycji.

Urząd Miasta T. pismem z dnia [...] r. nr [...] przesłał kopię protokołu odbioru końcowego z dnia [...]r. dot. zadania pod nazwą: uporządkowanie terenu z rozbiórką bocznicy kolejowej w T. przy ul. [...]. Z tego protokołu wynika, że rozbiórka dotyczyła 9 torów, 17 kompletów rozjazdów, podsypki tłuczniowej, uporządkowania terenu bocznicy, likwidacji dzikiego wysypiska, karczowania zagajników oraz mechanicznego wyplantowania terenu po robotach rozbiórkowych. Ponadto przesłano dokument LT (likwidacji) środka trwałego nr [...] z dnia [...].

Natomiast pismem z dnia [...]r. UM T. przesłał kopię zgłoszenia rozbiórki z dnia [...] r. wraz z fragmentem mapy oraz zgłoszenia z dnia [...] r. dot. zakończenia uporządkowania terenu z rozbiórką bocznicy kolejowej. Ponadto wskazano, że dokumentacja składana przy zgłoszeniu zakończenia rozbiórki przechowywana jest przez okres 5 lat licząc od daty "śmierci technicznej obiektu". Po upływie tego terminu dokumentacja podlega zniszczeniu.

Pismem z dnia [...]r. nr [...]organ wystąpił do Archiwum Państwowego w Katowicach z prośbą o udostępnienie i umożliwienie sporządzenia dokumentacji fotograficznej akt dotyczących terenów przemysłowo-składowych "[...]" w T. w aktach zespołów:

- nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z lat [...]- Wojewódzka Komisja Planowania Gospodarczego, sygn. [...]- Decyzje o realizacji inwestycji wspólnych - budowa urządzenia komunalnego na terenach przemysłowo-składowch "[...]" w T. z lat [...],

- nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z lat [...], sygn. [...] - Decyzje.

Przedmiotowe akta zostały udostępnione przez Archiwum Państwowe dnia [...] r., a dokumentacja fotograficzna znajduje się w aktach sprawy.

Z akt zespołu nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z lat [...]- Wojewódzka Komisja Planowania Gospodarczego, sygn. [...]- Decyzje o realizacji inwestycji wspólnych - budowa urządzenia komunalnego na terenach przemysłowo-składowch "[...]" w T. z lat [...], wynika, że na terenach przemysłowo-składowch "[...]" w T., w ramach inwestycji wspólnych, przewidywano uzbrojenie terenu w niezbędna sieć urządzeń komunalnych oraz budowę stacji rozrządowej wraz z bocznicami kolejowymi. Realizacja tej inwestycji została podzielona na etapy. W roku [...] "rozpoczęto, w ramach I etapu, budowę torów dojazdowych nr [...], które przy wykorzystaniu istniejących torów w rejonie Elektrociepłowni, umożliwią uruchomienie pierwszych przewozów. Po zrealizowaniu I-go etapu kontynuowana będzie budowa dalszych torów oraz stacji rozrządowej. Zakończenie budowy stacji rozrządowej przewiduje się około [...] r. i zbiegnie się z terminem kompleksowego zagospodarowania terenów przemysłowo- składowych "[...]" - pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z dnia [...]r. Pismem z dnia [...]r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej informowało Dyrekcję Okręgową [...], że [...], stanowiące l-szy etap bocznicy i stacji rozrządowej zostały wykonane i przekazane do eksploatacji oraz, że budowa stacji rozrządowej jest znacznie zaawansowana.

W przedmiotowych aktach znajdują się również aneksy do umów o uczestnictwo w kosztach budowy inwestycji wspólnych na terenach przemysłowo-składowch "[...]" zawartych z przedsiębiorstwami zlokalizowanymi na tym terenie oraz mapa uzgodnień dot. terenów przemysłowych "[...]".

W aktach zespołu nr [...]Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z lat [...], sygn. [...] znajduje się m.in. odpis decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...]z dnia [...]r. Jednakże, mimo stwierdzenia w decyzji, że jej integralną częścią jest mapa z zaznaczoną lokalizacją szczegółową budowy kolejowej stacji rozrządowej dla terenów przemysłowych "[...]" na terenie położonym w mieście T. i pow. T., mapy tej brak w przedmiotowych aktach.

Pismem z dnia [...]r. nr [...] "B" przesłał do akt niniejszej sprawy kopie dokumentów jakie udało się odnaleźć w zasobach Archiwum Zakładowego "B". przekazanych przez "D" - Biuro Inwestycji. W dokumentach tych znajduje się protokół z posiedzenia Zespołu ds. przejęcia przez "B" stacji T. [...]z dnia [...]r. oraz wykaz zmian gruntowych - Księga robót nr [...], w którym pod pozycją 8 wymieniona jest działka nr [...].

Zatem jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a przede wszystkim:

- protokołu odbioru końcowego z dnia [...]r. dot. zadania pod nazwą: uporządkowanie terenu z rozbiórką bocznicy kolejowej w T. przy ul. [...], z którego wynika, że rozbiórka dotyczyła 9 torów, 17 kompletów rozjazdów, podsypki tłuczniowej, uporządkowania terenu bocznicy,

- zgłoszenia rozbiórki z dnia [...]r. wraz z fragmentem mapy oraz zgłoszenia z dnia [...]r. dot. zakończenia uporządkowania terenu z rozbiórką bocznicy kolejowej,

- mapy zasadnicze wydane przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Urzędu Miasta T., na których widnieje układ torowy bocznicy kolejowej znajdujący się ówcześnie na działkach nr [...] i [...], obręb [...], km. [...] oraz pismo Wydział Geodezji informujące, że układ ten został usunięty z mapy zasadniczej dnia [...]r.

- pomocniczo mapy topograficzne tego rejonu znajdujące się na stronie internetowej Geoportal Województwa Śląskiego (mapy/orsip.pl.imap/),

zdaniem organu nie ma wątpliwości, że cel, na który wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] tj. budowa kolejowej stacji rozrządowej dla terenów przemysłowych "[...]" w T., został zrealizowany.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że konsekwencją ustalenia, że na wywłaszczonej nieruchomości doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia powinna być - zgodnie z z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n, - odmowa zwrotu nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przy jednoczesnym ustaleniu, że zrealizowano na niej cel wywłaszczenia. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje okoliczność, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nieruchomość została zagospodarowana przez aktualnego właściciela w inny sposób, (patrz: wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 610/15, Lex nr 2100731; wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1584/13, Lex nr 1773549).

Nadto, organ I instancji przytoczył wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 (Dz. U. z 2014 r. poz. 376) oraz z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt P 12/11. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że brak podstaw prawnych do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W odwołaniu wnioskodawcy zarzucili:

1. przewidziane w u.g.n. wymogi dające podstawy do zwrotu nieruchomości zostały spełnione, gdyż stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Podnieśli, że wszystkie elementy bocznicy kolejowej zostały z nieruchomości usunięte i jest ona obecnie niezagospodarowana;

2. wypłacone za wywłaszczenie odszkodowanie było zaniżone w stosunku do rzeczywistej wartości nieruchomości;

3. zaskarżona decyzja jest sprzeczna z zawiadomieniem Prezydenta Miasta T., którym poinformowano odwołujących o możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości. Dodano, że w zawiadomieniu wskazano jedynie na konieczność złożenia wniosku o zwrot, co zainteresowani uczynili, oraz zwrot odszkodowania lub nieruchomości zamiennej.

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję odmowną, organ odwoławczy ustalił, że decyzją z [...]r. nr [...]Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach zatwierdziło lokalizację szczegółową budowy kolejowej stacji rozrządowej dla terenów przemysłowych "[...]" w T..

Decyzją z [...]r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w Urbanowicach, oznaczoną jako działki [...]i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, stanowiącą współwłasność L. i R. T. Decyzją tą ustalone zostało także odszkodowanie za ww. nieruchomość w kwocie [...]zł. Decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94) - na wniosek Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w T..

Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty (prezydenta miasta - w miastach na prawach powiatu) wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej (art. 136 ust. 3 i art. 137 w związku z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.).

Wywłaszczoną nieruchomość uznaje się za zbędną jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jeżeli mimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/1, art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed [...]r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed [...]r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrokiem tym Trybunał przesądził zatem, że nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Zatem w przypadku realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła.

Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Wojewoda wziął pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2012 r. sygn. akt P 12/11, zgodnie z którym art. 137 ust. 1 u.g.n., w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrokiem tym Trybunał przesądził zatem, że nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany, a następnie nieruchomość przeznaczono na realizację innego celu.

Jak wynika z akt sprawy L. T. i R. T. nie żyją, a ich spadkobiercami są wnioskodawcy (vide: postanowienia Sądu Rejonowego w M. z [...]r. sygn. akt [...]i Sądu Rejonowego w T. z [...] r. sygn. akt [...]). Zgodnie natomiast z księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. dla działek [...] i [...], w granicach których znajduje się część dawnej działki [...], stanowią one własność gminy T..

Mając na uwadze powyższe orzeczenia Trybunału oraz fakt, że wywłaszczenie ww. nieruchomości nastąpiło przed [...] r., natomiast wniosek o jej zwrot został złożony po [...]r. (tj. po wejściu w życie nowego brzmienia art. 137 u.g.n.), zasadnicze znaczenie dla rozpatrzenia wniosku ma kwestia, czy działki [...] i [...], w granicach dawnej działki [...], zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia - tj. pod budowę kolejowej stacji rozrządowej dla terenów przemysłowych "[...]w T. - i czy inwestycja ta została zrealizowana do [...]r.

Jak wynika z protokołu oględzin z [...] r., dokumentacji fotograficznej i wydruku z Geoportalu przedmiotowe działki są niezabudowane, niezagospodarowane, porośnięte wysoką trawą i drzewami samosiejkami. Wzdłuż granicy działek znajdują się lampy uliczne. Grunt nie jest ogrodzony.

Mimo, że Prezydentowi Miasta K. nie udało się odnaleźć załącznika graficznego do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z [...]r. nr [...] zatwierdzającej lokalizację szczegółową budowy kolejowej stacji rozrządowej dla terenów przemysłowych "[...]" w T., ani pełnej dokumentacji, na podstawie której dokonano zabudowy nieruchomości, w ocenie organu nadzoru zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do potwierdzenia realizacji celu wywłaszczenia. Przede wszystkim jak wynika z map: topograficznych Geoportalu Województwa Śląskiego w układzie [...] , zasadniczej z [...] r. i wywiadu do operatu zarejestrowanego pod [...] na działkach [...] i [...] (w obrębie dawnej działki [...]) zostały usytuowane tory kolejowe stacji rozrządowej wraz z przyległym do nich pasem gruntu niezbędnym do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (nasyp, zieleń ochronna). Tory te zostały rozebrane, a teren uporządkowany w s [...]r. (vide: pismo Prezydenta Miasta T. z [...] znak [...] , protokół odbioru uporządkowania terenu z [...] r., zgłoszenie rozbiórki układu torowego z [...] r.). Również sami wnioskodawcy nie kwestionowali, że na terenie tym były w przeszłości ułożone tory kolejowe. W związku z tym, że działka [...] po wywłaszczeniu wykorzystana była w całości pod tory kolejowe stacji rozrządowej, tym samym w ocenie organu nie podlega ona zwrotowi. Zatem organ I instancji słusznie uznał, że przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia i odmówił jej zwrotu.

Odpowiadając natomiast na zarzuty zawarte w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił:

Ad. 1. Podstawowy zarzut odwołujących dotyczy obecnego zagospodarowania nieruchomości. W ich ocenie usunięcie torów z nieruchomości oraz zaprzestanie wykorzystywania jej na cele kolejowe daje im możliwość odzyskania nieruchomości. Stanowisko to jest jednak błędne. Nie ma wpływu na wynik sprawy obecny stan nieruchomości, zasadnicze bowiem znaczenie ma kwestia, czy wcześniej został zrealizowany cel wywłaszczenia, a ten został potwierdzony .

Ad. 2. Bez znaczenia na prawidłowość zaskarżonej decyzji ma również zarzut dotyczący zaniżenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zagadnienie to nie może być przedmiotem rozpatrywania w niniejszym postępowaniu, kwestia ta nie podlega bowiem w ogóle badaniu i pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zwrotu nieruchomości.

Ad. 3. Nie można się także zgodzić z zarzutem, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z zawiadomieniem Prezydenta Miasta T.. Treść zawiadomienia, którym poinformowano zainteresowanych o możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości nie miała bowiem wpływu na wynik kontrolowanego postępowania. Zawiadomieniem tym nie przesądzono, że odwołującym przysługuje zwrot nieruchomości wywłaszczonej, lecz poinformowano jedynie o możliwości ubiegania się ojej zwrot. Natomiast ustalenie czy istnieją podstawy do zwrotu nieruchomości następuje po złożeniu wniosku w tym zakresie i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy podał też, że postępowania administracyjne wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie u.z.Kpa.n.i.u., tj. 1 czerwca 2017 r., ostateczną decyzją lub postanowieniem prowadzi się na podstawie przepisów Kpa sprzed jego nowelizacji (art. 16 u.z.Kpa.n.i.u.).

Skargę na decyzję ostateczną złożyli wnioskodawcy, zarzucając naruszenie art. 9a i art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wyjaśnili, że złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po otrzymaniu zawiadomienia Prezydenta Miasta T., że zamierza zbyć przedmiotowe działki i istnieje możliwość ubiegania się o ich zwrot pod warunkiem złożenia wniosku w terminie 3 miesięcy i zwrotu odszkodowania. Zdaniem skarżących, skoro zaś tory kolejowe rozebrano i nieruchomość nie jest obecnie zagospodarowana, stała się zbędna na cel określony w wywłaszczeniu. Organy administracji pominęły zaś fakt zbędności, poprzestając na stwierdzeniu, że nieruchomość wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Skarżący ponawiając też okoliczności wyprowadzone w odwołaniu, podnieśli że spełnione zostały ustawowe przesłanki zwrotu nieruchomości po upływie 50 lat od wywłaszczenia. Zdaniem skarżących, przywołane orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczą okoliczności niniejszej sprawy i nie mogą uzasadniać odmowy uwzględnienia ich roszczenia w świetle zawiadomienia Prezydenta Miasta T..

Na tej podstawie wnieśli o uchylenie wadliwej i krzywdzącej decyzji oraz orzeczenie o uwzględnieniu ich wniosku.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego Z.a T. dodatkowo wskazał na naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji.

Pełnomocnik Gminy T. wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że przedmiotowa nieruchomość nie została zbyta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy, przywołany w motywach zaskarżonej decyzji, organy administracji poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne co do realizacji celu wywłaszczenia przed rokiem [...]. Dowodami, potwierdzającymi usytuowanie torów kolejowych z pasem przyległym w postaci nasypu i zieleni ochronnej, są bowiem przywołane mapy i wywiad do operatu ewidencyjnego.

Skarżący nie negują ustaleń organów co do stanu wywłaszczonej nieruchomości przed rozbiórką torów w sierpniu [...] r. Zdaniem sądu administracyjnego, brak też podstaw do negowania stanowiska organów, że budowa kolejowej stacji rozrządowej była celem wywłaszczenia na wniosek Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w T..

Co prawda, wydanie decyzji zatwierdzającej lokalizację szczegółową nastąpiło już po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej i brak jest załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej oraz pełnej dokumentacji budowy, lecz nie oznacza to dowolności ustaleń organów obydwu instancji.

Z akt sprawy wynika bowiem, że organ I instancji poszukiwał tych dokumentów we właściwych archiwach państwowych.

Wyniki tych poszukiwań przedstawiono w motywach decyzji organu I instancji. Organ dochował wymaganej staranności w wyjaśnieniu okoliczności sprawy zgodnie z art. 77 i art. 77 § 1 kpa.

Trafnie zatem organy administracji stwierdziły, że nieruchomość została zagospodarowana na cel wywłaszczenia. W świetle przywołanego przez organ odwoławczy wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 38/11, nie ma prawnego znaczenia fakt, że z uwagi na brak pełnej dokumentacji nie ustalono daty zabudowy przedmiotowych działek. Nie budzi wątpliwości, że skoro tory kolejowe rozebrano przed sierpniem [...]r., zachodzi przypadek, o którym mowa w przywołanym wyroku TK. Niniejszej sprawy dotyczy też wyrok TK w sprawie P 12/11. Zrealizowanie celu wywłaszczenia, a następnie przeznaczenie nieruchomości na ich cele (podjęcie zamiaru jej zbycia), nie daje podstaw do zwrotu nieruchomości. W takim przypadku poprzedniemu właścicielowi (spadkobiercy) przysługuje jedynie pierwszeństwo w ich nabyciu z mocy art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 121).

Stąd też organy obydwu instancji odmawiając zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, dokonały prawidłowej wykładni art. 136 ust. 3 i art. 137 tej ustawy. Z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

W ramach niniejszego postępowania nie mógł odnieść skutku zarzut skarżących w zakresie naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji. Decyzja o wywłaszczeniu nie podlega bowiem kontroli sądowej w tym postępowaniu. Jej wzruszenie możliwe jest jedynie w odrębnym postępowaniu w nadzwyczajnych trybach.

Faktem jest, że skarżący złożyli wniosek o zwrot nieruchomości po zawiadomieniu ich o takiej możliwości przez Prezydenta Miasta T. w związku z zamiarem jej zbycia. Jednak treść tego zawiadomienia nie może przesądzać o zasadności roszczenia skarżących, którzy ponieśli także koszty związane z uporządkowaniem stanu prawnego (nabycia praw do spadku po poprzednich właścicielach).

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).

ec