Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SAB/Rz 1/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 139 § 3, art. 140 § 1,art. 122, art. 121
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Piotr Popek / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. spraw ze skarg Spółki "A" Sp. j. w Ł. na przewlekłe prowadzenia postępowań odwoławczych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rz. w przedmiocie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Rz. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług oraz nr [...] w zakresie cła antydumpingowego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Firma "A" J. K. Spółka Jawna (zwana dalej: Spółką/Skarżącą) reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego, pismami z dnia [...] stycznia 2018 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargami na przewlekłe prowadzenie postępowań odwoławczych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zainicjowanych wniesieniem odwołań przez Spółkę od decyzji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] oraz z dnia [...] września 2016 r[...].

Stan spraw przedstawia się następująco.

Skarżąca w dniu [...] października 2016 r. wniosła odwołania od w/w decyzji

Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego należnego z tytułu importu towarów oraz stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek należnych od dnia następującego po dniu postania długu celnego.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. organ I instancji przekazał organowi II instancji przedmiotowe odwołania wraz z aktami spraw celem rozpatrzenia zgodnie

z właściwością.

Przeprowadzona przez organ II instancji analiza materiału dowodowego doprowadziła ten organ do wniosku, że do pełnego wyjaśnienia przedmiotowych spraw niezbędnym jest uzyskanie pełnej odpowiedzi władz tureckich na zadane wcześniej przez organ I instancji pytanie co do pochodzenia towarów objętych postępowaniem to jest wózków paletowych. Wątpliwości co do tureckiego pochodzenia tych towarów, pomijając ich budowę i wygląd, a co za tym idzie rzetelności świadectw pochodzenia A.TR w tym nr [...], wzbudzało to, że strona turecka w odpowiedzi powołała się na dopuszczenie tych towarów na rynku tureckim.

Zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej poinformował stronę, że nie jest możliwe załatwienie przedmiotowych spraw w ustawowym terminie z uwagi na trwające czynności procesowe. Organ ten jednocześnie wyznaczył nowy termin załatwienia spraw do dnia [...] marca 2017 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., organ II instancji zwrócił się ponownie do administracji tureckiej o przekazanie informacji o pochodzeniu przedmiotowych wózków, a także o wynikach przeprowadzonego dochodzenia w sprawie, o której mowa w piśmie z dnia [...] maja 2015 r.

W toku postępowania, wpłynęło pismo tureckiej administracji nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. informujące o tureckim pochodzeniu ręcznych wózków paletowych objętych świadectwami przewozowymi [...], [...], [...], [...], [...], [...].

W związku z powyższym, organ II instancji ponownie wystąpił do władz tureckich o podanie dodatkowych informacji odnośnie pochodzenia. Z wnioskiem tym wystąpił w dniu [...] stycznia 2017 r., w którym powołał obowiązujące niepreferencyjne reguły szczegółowe (CTH z wyjątkiem pozycji 84.31 lub 45% wartości dodanej) dla produktów objętych kodem HS 84.27 i poproszono o szczegóły uzyskania tureckiego pochodzenia, tj. wykazanie w odpowiedzi materiałów niepochodzących wykorzystanych w produkcji (opis, pozycja taryfy) oraz procentowego udziału materiałów niepochodzących w odniesieniu do ceny ex-works produktu. Organ zakreślił termin do udzielenia odpowiedzi do dnia [...] lutego 2017 r.

Kolejno, pismem z dnia [...] lutego 2017 r. znak sprawy [...] Izba Celna Wydział Strategiczne Centrum Analiz Służby Celnej poinformowała Dyrektora Izby Celnej, że Europejski Urząd ds. Przeciwdziałania Nadużyciom OLAF zwrócił się do Wydziału SCASC z prośbą o udzielenie informacji na temat zarejestrowanych w systemie OWNRES raportów o nr [...] i [...] dotyczących wózków paletowych z Turcji dopuszczonych do obrotu wg przedmiotowych zgłoszeń celnych. Jednocześnie zwrócono się z prośbą o przesłanie kopii deklaracji importowych wraz z załącznikami oraz opisu dokonanych w sprawie ustaleń.

W odpowiedzi, Izba Celna mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny oraz fakt zainteresowania Europejskiego Urzędu ds. Przeciwdziałania Nadużyciom OLAF niniejszą sprawą, poprosiła o pomoc w uzyskaniu stanowiska tureckich władz celnych odnośnie szczegółów uzyskania pochodzenia ręcznych wózków paletowych klasyfikowanych do kodu [...] i sprowadzanych z firmy [...].

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U z 2016 r. poz. 1947 ze zm.) postępowania wszczęte przez Dyrektora Izby Celnej przekazane zostały do prowadzenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej pod numerem [...] oraz [...].

Z uwagi na brak odpowiedzi ze strony administracji tureckiej, pomimo monitu, organ II instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zawiadomieniami z dnia [...] marca 2017 r. poinformował stronę o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia spraw do dnia [...] kwietnia 2017 r.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do organu II instancji wpłynęła drogą mailową informacja od strony tureckiej, że sprawa dotycząca weryfikacji pochodzenia wózków jest ciągle w toku oraz, że strona turecka poinformuje kolejnym pismem o rezultacie weryfikacji.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do organu wpłynęła informacja, że dokumenty dotyczące przedmiotowej sprawy zostały przekazane do OLAF, która oceni

w terminie do trzech miesięcy, czy otwarte zostanie dochodzenie w sprawie.

Z uwagi na powyższe, pismami z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zawiadomił stronę postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia spraw do [...] czerwca 2017 r.

Pismami z dnia [...] maja 2017 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika doradcę prawnego wystąpiła z ponagleniem na niezałatwienie postępowań odwoławczych w terminie. Skarżąca podniosła, że przedmiotowe postępowania prowadzone są od dnia [...] października 2016 r. W trakcie postępowań trzykrotnie przedłużano termin na rozpatrzenie złożonych odwołań, podając jako przyczynę oczekiwanie na odpowiedź ze strony tureckiej, pomimo że organ ten stwierdził, że towar jest w obrocie na terytorium Turcji. Brak odpowiedzi ze strony administracji tureckiej, w ocenie Skarżącej, oznacza że organ ten udzielił już pełnej i jednoznacznej odpowiedzi. Powołując się na przepis art. 139 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., zwanej dalej: O.p.) wskazała, że w jej ocenie, brak jest jakichkolwiek przesłanek do przedłużania odwołania oraz wniósł o umorzenie postępowania i zwrot wpłaconych kwot.

Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ II instancji poinformował Skarżącą o nowym terminie do załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2017r.

W piśmie przewodnim z dnia [...] czerwca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nakreślił Szefowi Krajowej Informacji Skarbowej przebieg postępowania

w sprawach oraz wskazał, że niniejsze sprawy z uwagi na skomplikowany charakter wymagały podjęcia czynności celem uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie dotyczącym pochodzenia przedmiotowych wózków paletowych. Wyjaśnił również, że organ prowadzący postępowanie odwoławcze, w miarę uzyskiwania nowych informacji pochodzących od administracji tureckiej podejmował systematycznie działania celem uzupełnienia materiału dowodowego.

Organ wyjaśnił także, że brak wyczerpującej odpowiedzi oraz przewlekłość

w udzielaniu odpowiedzi przez administrację turecką obiektywnie wpłynęły na czas prowadzonego postępowania. Wskazał, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 140 § 1 ustawy O.p. zawiadamiał stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczynę niedotrzymania terminu oraz wskazywał nowy termin załatwienia sprawy.

W odniesieniu natomiast do prowadzonych postępowań odwoławczych dot. decyzji w przedmiocie określenia niepobranej kwoty podatku VAT, organ wyjaśnił, że moment powstania obowiązku podatkowego w imporcie jest ściśle związany

z powstaniem zobowiązania do zapłaty cła lub innych opłat, wynikających

z przepisów prawa celnego. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 19a ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. 2016 poz. 710 ze zm., zwanej dalej ustawą o VAT) obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Natomiast podstawą opodatkowania w imporcie towarów zgodnie z art. 3Ob ust. 1 cyt. ustawy jest wartość celna powiększona o należne cło. Ze względu na powyższe, rozstrzygnięcia w sprawie podatku od towarów i usług

w imporcie w opisanym przypadku wymaga uprzednio rozstrzygnięcia kwestii dot. długu celnego, co uzasadniało wyznaczenie nowego terminu załatwienia przedmiotowych postępowań.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu ponaglenia Skarżącej, dot. niezałatwienia odwołań w terminie, uznał je za nieuzasadnione. Szef KAS wyjaśnił, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, można przedłużyć termin zakończenia postępowania odwoławczego, przy czym organ zobowiązany jest do powiadomienia o tym fakcie strony postępowania z równoczesnym wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Zauważył, że w badanej sprawie organ odwoławczy, o każdym niezakończeniu w/w postępowań we wskazanym terminie, zawiadomił Skarżącą postanowieniami z dnia [...] grudnia 2016 r., [...] marca 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r., podając jednocześnie przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia spraw.

Szef KAS uzasadniał, że w przedmiotowych sprawach, organ II instancji nie dysponuje kompletnym materiałem dowodowym pozwalającym mu na wydanie rozstrzygnięć. W szczególności oczekuje on na zakończenie przez administrację turecką postępowania odnośnie pochodzenia importowanych przez Spółkę towarów, które to informacje mają kluczowe znaczenie dla dokonania przez organ odwoławczy ponownej oceny nieprawidłowości podjętych przez organ I instancji rozstrzygnięć

w przedmiotowych sprawach.

Zawiadomieniami z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ odwoławczy poinformował stronę o niezałatwieniu spraw w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia spraw do dnia [...] października 2017 r. z uwagi na konieczność oczekiwania na załatwienie przez administrację turecką postępowań odnośnie pochodzenia importowanych przez Spółkę ręcznych wózków paletowych.

Kolejnymi zawiadomieniami z dnia [...] października 2017 r. organ odwoławczy poinformował stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia w/w spraw do dnia [...] lutego 2018 r. DIAS wskazał, że z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oczekuje on na zakończenie prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych dochodzenia dotyczącego omijania ceł antydumpingowych na sprowadzane z Chin przez Turcję ręczne wózki paletowe.

W dniu [...] listopada 2017 r. do organu II instancji wpłynęła odpowiedź organu administracji tureckiej nr [...], w którym tenże organ udzielił odpowiedzi dot. materiałów niepochodzących wykorzystanych w produkcji (opis, pozycja taryfy) oraz procentowego udziału materiałów niepochodzących w odniesieniu do ceny ex-works produktu. Wskazał, że cena ex-works produktu wynosi 264,02, natomiast udział materiałów niepochodzących w odniesieniu do ceny wynosi 48,57.

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2017 r. organ odwoławczy poinformował Skarżącą o włączeniu do akt spraw odwoławczych dowodów zebranych w ramach sprawy zarejestrowanej pod nr [...] oraz korespondencji mailowej z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), oraz

o wyłączeniu z akt w/w spraw korespondencji mailowej z w/w urzędem.

W skargach na przewlekłe prowadzenie postępowań skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, strona wniosła

o zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji administracyjnej w określonym terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarżącej. Skarżąca podniosła, ze wyznaczenie przez organ kolejnego terminu załatwienia sprawy jest bezcelowe i w żadnej sposób nie prowadzi do zakończenia postępowania poprzez wyjaśnienie wszelkich okoliczności

w sprawie. Skarżąca uzasadniała, że w przedmiotowych sprawach istotne jest dokonanie wysokiego zabezpieczenia roszczenia w kwocie 70 990 zł. Dokonana wpłata poważnie zagroziła płynności finansowej spółki.

Jak wywodziła Skarżąca, dokonane w sprawie przedłużenie terminu do załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2018 r., potwierdza konieczność złożenia skargi w sprawach. Na uzasadnienie zajętego stanowiska w sprawie, Skarżąca wskazała na szereg orzeczeń sądów administracyjnych dot. przewlekłości postępowania.

W odpowiedziach na skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł

o ich oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie

z uwagi na okoliczność, że objęte nimi postępowania odwoławcze nie są prowadzone w sposób przewlekły. Organ wskazał, że jeżeli konieczne jest zgromadzenie wielu dowodów, a ich pozyskanie, przeprowadzenie, czy analiza okażą się czasochłonne, nie można od organu wymagać, aby naczelną dyrektywą było dla niego jak najszybsze wydanie decyzji.

Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SAB/Rz 1/18 oraz

I SAB/Rz 2/18 i prowadzić je pod sygn. I SAB/Rz 1/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz.2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Na podstawie art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, można wnieść skutecznie dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Niespełnienie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi.

W rozpoznawanej sprawie Spółka przed wniesieniem skargi do tut. Sądu dopełniła wymogu wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących

w postępowaniu przed organami administracji publicznej, składając pismami z dnia [...] maja 2017 r. do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponieważ ponaglenia zostały uznane za nieuzasadnione, Spółka wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego do tut. Sądu.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie prowadził postępowania odwoławcze

w sposób przewlekły.

Zagadnienie przewlekłości postępowania było przedmiotem licznych rozważań sądów administracyjnych, jak również opracowań doktryny. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, postępowanie przewlekłe jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Można zatem przyjąć, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne

i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona

w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Stwierdzenie przez sąd administracyjny, że postępowanie organu można uznać za dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymaga gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy, wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. II OSK 34/13). Należy zwrócić uwagę, że pojęcie "przewlekłości postępowania" ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność". Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak np. wyrok NSA sygn. akt II OSK 1956/12).

Ramy procesowe działania organu w postępowaniu odwoławczym wyznacza ustawa Ordynacja podatkowa, w szczególności przepis art. 125 § 1, który stanowi, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a także przepisy rozdziału 15 "Odwołania", działu IV Ordynacji podatkowej, tj. przepis art. 227 O.p., określający termin przekazania akt sprawy do organu odwoławczego, art. 139 § 3 O.p., określający termin rozpoznania odwołania, art. 140 §1 O.p., obligujący do podania przyczyny przedłużenia terminu załatwienia sprawy.

W postępowaniu celnym zgodnie z art. 90e ustawy z dnia 19 marca 2004 r. (t.j. Dz.U.2018.167, dalej: P.c.) załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Zgodnie z ustępem 2 w/w artykułu do terminu określonego w ust. 1 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa celnego dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy osoby składającej odwołanie albo z przyczyn niezależnych od organu. Z mocy art. 73 ust 1 P.c. odpowiednie zastosowanie w tych sprawch znajdzie przepis art. 140 § 1 O.p.

Obowiązek szybkiego działania organów podatkowych skorelowany jest z obowiązkiem podejmowania działań wnikliwych, prowadzących do realizacji, wyrażonej w art. 122 O.p., zasady prawdy obiektywnej. Istotne znaczenie ma zatem zarówno wyczerpujące zbadanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego, jak też sprawność w podejmowaniu czynności zmierzających do tego celu, aby postępowanie nie trwało nadmiernie długo. Bezpośredni związek z zasadą szybkości postępowania podatkowego mają przepisy wyznaczające termin załatwienia sprawy. W ramach postępowania odwoławczego termin taki wynika z art. 139 § 3 O.p. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż 2 miesiące od otrzymania odwołania przez organ odwoławczy,

a sprawy w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek

o przeprowadzenie rozprawy nie później niż w ciągu 3 miesiące. Terminy te mają zastosowanie we wszystkich sprawach, także tych szczególnie skomplikowanych, czy obszernych. Jednocześnie do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 O.p.).

W przypadku niezałatwienia sprawy we wskazanym przepisami (tj. art. 139 O.p.) terminie, organ podatkowy, stosowanie do art. 140 O.p., ma obowiązek zawiadomić o tym stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przepis art. 140 O.p. powinien być odczytywany

w powiązaniu z art. 121 tej ustawy, tj. zgodnie z wyrażoną w tym przepisie zasadą zaufania do organów podatkowych oraz informowania o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem prowadzonego postępowania.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dochował opisane wyżej wymogi i nie można przypisać organowi, że postępowanie zostało prowadzone w sposób przewlekły, bowiem opisane wyżej czynności były reakcja i konsekwencją sekwencji zdarzeń, związanych najpierw z brakiem ścisłej i kompletnej informacji strony tureckiej, opieszale reagującej na zapytania organu, na co organ nie mógł mieć wpływu, a czemu próbował przeciwdziałać śląc monity i precyzyjne pytania i wyjaśnienia ich kontekstu. Po wtóre zainteresowaniem przebiegiem importu celnego dotyczącego przedmiotowych wózków paletowych, w związku z podejrzeniem procederu importu takich towarów z Chin z omijaniem cen antydumpingowych, co skutkowało wszczęciem dochodzenia obejmującego certyfikaty pochodzenia wózków objętych zgłoszeniami celnymi dokonanymi przez Skarżącą.

Co do zasady, jak już wskazano, powołując się na art. 139 § 3 O.p., postępowanie odwoławcze winno być zakończone w ciągu dwóch miesięcy,

a w sprawach, w których strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy.

W przedmiotowych sprawach należy przyjąć, że postępowanie odwoławcze trwa od [...] października 2016 r., kiedy to akta spraw wraz ze stanowiskiem organu I instancji wpłynęły do Izby Celnej. W związku z wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, z dniem 1 marca 2017 r. postępowania zostały przekazane według właściwości Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej.

Z przedstawionego na wstępie harmonogramu postępowania prowadzonego w wyniku złożonych obydwu odwołań wynika, że organ odwoławczy działał systematycznie, w dość krótkich odstępach czasu. Oceniając sprawność postępowania z punktu widzenia szybkości podejmowania poszczególnych działań, należy uwzględnić podane przez organ przeszkody uzasadniające wyznaczanie nowych terminów do załatwienia spraw. Pierwszą przeszkodą była konieczność otrzymania od organów administracji tureckiej weryfikacji pochodzenia importowanych przez Spółkę towarów w postaci wózków paletowych. Ostatecznie, organ administracji tureckiej pismem z dnia [...] września 2017 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] listopada 2017 r., odpowiedział na zadane przez organ pytania. Niemniej jednak nasuwały one dalsze zastrzeżenia, które rozstrzygnąć mogło już tylko dochodzenie prowadzone przez OLAF. To jest zaś drugi element, można rzec w pewnym uproszczeniu, przeszkoda do zakończenia postępowania odwoławczego, w kolejno zakreślanych terminach. Fakt prowadzenia przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych dochodzenia dotyczącego omijania ceł antydumpingowych na sprowadzane z Chin przez Turcję ręczne wózki paletowe, w tym te objęte niniejszymi postepowaniami, pozwala oczekiwać organowi na dokonanie ustaleń w sprawie, które przerastają możliwości organu odwoławczego, a wydają się mieć zasadnicze znaczenie w sprawie.

W ocenie Sądu, zestawiając ze sobą zasadę szybkości postępowania oraz zasadę prawdy obiektywnej, zdając sobie oczywiści sprawę ze znaczenia dla strony sprawnego i szybkiego załatwienia sprawy, nie można w każdym wypadku, bez względu na okoliczności danej sprawy, przyznać prymatu pierwszej z nich. Wynika to już choćby z brzmienia art. 125 § 1 O.p., stanowiącego, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Szybkość postępowania nie może być zatem realizowana kosztem wnikliwości, obowiązek wnikliwego działania został bowiem wymieniony przez ustawodawcę na pierwszym miejscu (por. A. Kabat, komentarz do art. 125 Ordynacji podatkowej w: S. Babiarz, B. Dauter, R.M. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2017).

Należy podkreślić, że obowiązek szybkiego załatwienia sprawy nie może prowadzić do naruszenia innych zasad postępowania. Zaniechanie dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego może zaś nastąpić dopiero wówczas, jeżeli – jak to wynika z treści art. 122 O.p. statuującego zasadę prawdy obiektywnej - organ podatkowy zgromadzi materiał dowodowy pozwalający na dokładne ustalenie stanu faktycznego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, P. Borszowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Unimex, 2017, s. 767).

W przedmiotowej sprawie nie można organowi odwoławczemu zarzucić działania opieszałego, niesprawnego lub podejmowania działań zbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Jak to wyżej przedstawiono, czynności organu odwoławczego determinowane były każdorazowo rzeczywistymi i istotnymi okolicznościami sprawy, o czym Skarżąca była zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej informowana, przy każdym przedłużeniu terminu zakończenia postępowania z równoczesnym wskazaniem nowego, przewidywanego terminu załatwienia sprawy. Na terminowość i kompletność udzielania informacji ze strony organów tureckich, poza stosowanymi w sprawie monitami, jak też na sposób prowadzenia swojego dochodzenia przez OLAF, organ odwoławczy nie miał większego wpływu. Prawidłowo zaś uznał, że informacje od tych organów i instytucji są niezbędne dla poczynienia w sprawie ustaleń w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy. Okresy opóźnień w stosunku do terminów podstawowych wskazanych w art. 90e P.c. oraz w art. 139 § 3 O.p. uznać należy zatem jako niezależne od organu.

Dodać jeszcze należy, w odniesieniu do prowadzonego postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji w przedmiocie określenia niepobranej kwoty podatku VAT, że w świetle art. 19a ust. 9 ustawy o VAT oraz art. 30b ustawy o VAT, rozstrzygnięcie w sprawie podatku od towarów i usług w imporcie

w opisanym przypadku wymaga uprzednio rozstrzygnięcia kwestii dotyczących długu celnego, co zasadnie spowodowało wyznaczenie kolejnych terminów załatwienia przedmiotowych postępowań.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie podzielając stanowiska Skarżącej o przewlekłości postępowań odwoławczych powadzonych w niniejszych sprawach przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi jako bezpodstawne.