Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1517/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA - Anna Łukaszewska-Macioch WSA - Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant - Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi K. w ... na postanowienie Ministra Kultury z dnia ... maja 2003 r., nr ... w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenie tabel wynagrodzeń 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Kultury z dnia ... kwietnia 2003 r, nr ..., 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ministra Kultury na rzecz K. w ... kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Kultury - na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 w związku z art. 144 k.p.a.- postanowieniem z dnia 23 maja 2003 r. nr ... utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia ... kwietnia 2003 r. nr ... w przedmiocie odmowy dopuszczenia Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji w ... do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń.

S. przedłożyło do zatwierdzenia Komisji Prawa Autorskiego tabele wynagrodzeń autorskich za radiowe i telewizyjne nadania utworów oraz reemisję utworów w sieciach kablowych.

Komisja Prawa Autorskiego postanowiła zwrócić się do zainteresowanych nadawców i operatorów sieci kablowych o, wyrażenie poglądu na temat złożonego wniosku. Uwagi i zastrzeżenia do tabel zgłosiły: T., O., S., S., Z., T., R., K., R., R., T. . Żaden z podmiotów przedstawiając na piśmie swoje stanowisko nie złożył wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ani jako strona tego postępowania, ani jako działająca na prawach strony organizacja społeczna.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, na posiedzeniu w dniu ... lutego 2001 r., Komisja wydała orzeczenie zatwierdzające tabele wynagrodzeń autorskich za radiowe i telewizyjne nadanie utworów oraz równoczesne i integralne rozpowszechnianie w sieciach kablowych.

Następnie Minister Kultury - na skutek treści uzasadnienia wyroku z dnia 23 maja 2003 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt I SA 3190/01 -

dopuścił do udziału na prawach strony, w postępowaniu w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń autorskich S. za radiowe i telewizyjne nadania utworów oraz reemisję utworów w sieciach kablowych, Z. w ... oraz O. w ....

Do Ministra Kultury wpłynął również wniosek od K. w ... o dopuszczenie jej na prawach strony do udziału w/w postępowaniu – na podstawie przepisu art.31 §1 pkt.2 k.p.a. w związku z art. 108 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 904). Izba podnosiła w nim, że zgodnie z przepisem art. 31 kpa, organizacja społeczna w sprawach dotyczących innej osoby może występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. K. w ... spełnia te wymagania, gdyż :

- jest organizacją społeczną ,

- jej udział w niniejszym postępowaniu jest uzasadniony celami społecznymi,

- interes społeczny przemawia za jej dopuszczeniem do postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń autorskich S. za radiowe i telewizyjne nadania utworów oraz reemisję utworów w sieciach kablowych.

Postanowieniem z dnia ... kwietnia 2003 r. nr ... – na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. - Minister Kultury odmówił dopuszczenia K. w ... do udziału w postępowania na prawach strony w sprawie z wniosku S. o zatwierdzenie tabel stawek wynagrodzeń autorskich za radiowe i telewizyjne nadania utworów oraz reemisję utworów w sieciach kablowych. Zdaniem Ministra kultury nie przemawiały za tym względy interesu społecznego, a ponadto ciągłe poszerzanie kręgu uczestników przeczy racjonalnemu pojmowaniu kontroli społecznej nad postępowaniem, które to postępowanie nie może być niezwłocznie zakończone.

Postanowienie to zaskarżyła K. w ... wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy.

Postanowieniem z dnia ... maja 2003 r. nr ... Minister Kultury utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia ... kwietnia 2003 r. uznając zarzuty za niezasadne. Podnosił, że w przedmiotowej sprawie względy interesu społecznego przemawiają za nie uwzględnieniem wniosku K. . W tym konkretnym przypadku, kontrola społeczna organizacji społecznej nad postępowaniem administracyjnym, wykracza poza ramy racjonalnie pojmowanej kontroli. Interes organizacji społecznej nie powinien bowiem być stawiany ponad interesem strony postępowania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. w ... wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art.31 §1 pkt.2 kpa w związku z art.7 i 8 kpa oraz 108 ust.4 i art.109 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 904). Twierdziła, że negatywna ocena występowania interesu społecznego nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy , że Minister Kultury dokonał błędnej interpretacji pojęcia interesu społecznego i niewłaściwie zastosował przepis art.31 §1 pkt.2 kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i § 2 oraz art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej polegającą na rozpoznawaniu skarg m. in. na postanowienia, przy czym rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe zatem oznacza, że Sąd ma obowiązek z urzędu dokonać wszechstronnej oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi.

Zgodnie z treścią art.107 § 3 k.p.a. w zw. z art.126 k.p.a. uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zajęcia stanowiska wobec całego materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji, oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przepisów o postępowaniu.

W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zostały naruszone przepisy prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę Sąd uznał podniesione w niej zarzuty za trafne. Skarżąca K. wskazała kilka okoliczności, które – jej zdaniem - powodują, że powinna być dopuszczona do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Podnosiła ona, że ma interes społeczny w uczestniczeniu w tym postępowaniu, gdyż reprezentuje około 1/3 ogólnej liczby radiowych nadawców komercyjnych działających na rynku i w przedmiotowym postępowaniu niezbędna jest także ochrona ich interesów poprzez zapewnienie im – chociażby minimalnego - wpływu na sposób określenia i wysokość wynagrodzeń autorskich. Pominięcie racji i stanowiska nadawców radiowych może doprowadzić do negatywnych zjawisk społecznych – może doprowadzić do tego , że utwór w ogóle nie zostanie wykorzystany, może spowodować zmniejszenie środków na promocję nowych utworów i płyt, a także może doprowadzić do załamania tego rynku, skutkiem czego będzie likwidacja części lokalnych stacji radiowych i w konsekwencji utrata wielu miejsc pracy. Ponadto zatwierdzone tabele wynagrodzeń nigdzie nie są publikowane, zatem użytkownicy praw autorskich nie mają możliwości poznania ich treści z oficjalnego publikatora. Fakt ten powoduje też późniejsze dostosowanie ich działań do nowej wysokości opłat.

Minister Kultury nie odniósł się do tych wszystkich podanych wyżej okoliczności, w uzasadnieniu postanowienia brak jest oceny przesłanki interesu społecznego. Natomiast argument ,że poszerzenie kręgu uczestników na tym etapie postępowania , nie będzie spełniało wymogu racjonalnej kontroli organizacji społecznej nad postępowaniem, nie ma charakteru prawnego i wykracza poza przesłanki z art.31§1 k.p.a. Ponieważ Minister Kultury nie ocenił wszystkich argumentów przedstawionych przez K. i odmówił dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, należało uznać, że uzasadnienia obu postanowień, naruszyły normę art.107 § 3 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Minister Kultury winien ponownie dokonać oceny zasadności wniosku K. w ..., o dopuszczenie jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, w aspekcie ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skarżącej, a szczególnie wnikliwie ocenić przesłankę interesu społecznego. Wobec nie dokonania powyższego w uzasadnieniu postanowienia, zostało ono wydane z naruszeniem art.7, 31 §1 pkt.2, 77, 107 § 3 kpa i podlega uchyleniu na podstawie. art.145 §1 pkt.1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.152 poz. 1270).

Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).