Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 272/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 189a, 189d, 189f ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 140 mb, art. 140n
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M.G., działając w imieniu E.G., w dniu [...] sierpnia 2021 r. złożył do Prezydenta Miasta zawiadomienie o nabyciu pojazdu marki [...] oznaczonego numerem rejestracyjnym [...] oraz numerem identyfikacyjnym [...]. Do powyższego zawiadomienia dołączono sporządzone w formie aktu notarialnego poświadczenie dziedziczenia stwierdzające nabycie w dniu [...] stycznia 2021 r. przez E.G. oraz M.G. spadku po zmarłym W.G., protokół dziedziczenia oraz pełnomocnictwo E.G. udzielone M.G.

Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu.

M.G. ustosunkowując się do otrzymanego zawiadomienia wyjaśnił, że jest jedynakiem, przed niespodziewaną śmiercią ojca W.G. pracował, natomiast obowiązki związane z domem oraz opieką na chorującą na Alzheimera matką E.G. wykonywał jego ojciec. Powołując się na natłok obowiązków oraz chorobę swoją i matki wyjaśnił, iż dopiero w dniu 5 stycznia 2021 r. zajął się kwestiami formalnymi związanymi z dziedziczeniem majątku po zmarłym ojcu. Wskazał, że ojciec był właścicielem samochodu osobowego [...], natomiast on nigdy nie posiadał prawa jazdy i nie korzystał z pojazdu. Użyczał go sporadycznie synowi byłej partnerki, któremu ostatecznie postanowił samochód darować. Dopełniając formalności związanych z darowizną pojazdu dowiedział się, że nie dopełnił obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1 oraz art. 140 mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej jako: u.p.r.d.) nałożył na E.G. karę pieniężną w wysokości 800,00 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w przewidzianym terminie o nabyciu pojazdu.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z art.78 ust.2 pkt 1 u.p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Z treści ww. przepisu wynika, że właściciel pojazdu ma obowiązek powiadomić starostę zarówno o nabyciu, jak i o zbyciu pojazdu. Na podstawie natomiast art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 złotych. Organ I instancji wyjaśnił, że ustanowienie przez ustawodawcę tych kar, podobnie jak i pozostałych sankcji administracyjnych ma na celu zapewnienie efektywnego wykonywania przepisów prawa administracyjnego i decyzji administracyjnych przez ich adresatów. Wymienił, że administracyjne kary pieniężne charakteryzują się następującymi cechami:

a) przesłanką wymierzenia kary pieniężnej jest stwierdzenie naruszenia wynikającego z ustawy lub z decyzji administracyjnej obowiązku prawnego przez adresata obowiązku,

b) kara pieniężna jest wymierzana w oderwaniu od winy podmiotu naruszającego prawo,

c) wymierzenie kary pieniężnej jest obligatoryjne, a zatem organ administracji publicznej nie może odstąpić od jej wymierzenia, gdy spełnione są przesłanki przewidziane ustawą,

d) kara pieniężna jest wymierzana w wysokości przewidzianej w ustawie, najczęściej w ściśle określonej kwocie lub ściśle określonych granicach

Dalej organ I instancji podniósł, że stosownie do art. 140n ust. 4 u.p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Wyjaśnił przy tym, iż okolicznościami naruszenia prawa są okoliczności niedopełnienia obowiązku przez zindywidualizowanego sprawcę w konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej. Organ ustalił, iż zakres naruszenia prawa został przekroczony o 181 dni, w sprawie nie występuje również powtarzalność naruszenia prawa w roku bieżącym, nadto zgłoszenie o nabyciu jest wykonywane nieodpłatnie, strona zatem nie odniosła korzyści finansowych z tytułu niewykonania obowiązku zgłoszenia zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego pojazdu. Prezydent Miasta uwzględniając okoliczności sprawy ustalił wysokość wymierzonej kary na poziomie 800,00 zł.

Następnie organ I instancji przeanalizował wystąpienie w sprawie przesłanek wymienionych w art. 189f § 1 k.p.a., na podstawie którego organ administracji publicznej w drodze decyzji odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: : 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Prezydent Miasta ocenił, że obowiązku zawiadomienia o zbyciu lub nabyciu pojazdu po ustawowym terminie nie można określać jako zaprzestanie naruszenia prawa. Powstałe naruszenie nie stanowi również znikomego naruszenia prawa, bowiem możliwość nałożenia kary pieniężnej za niedostosowanie się do przepisów prawa ma charakter nie tylko sankcyjny, ale również prewencyjny. Zdaniem organu ustawodawca uznał, że na stronie spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa. Zaznaczył przy tym, że z danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów korzysta wiele podmiotów wymienionych w art. 80c u.p.r.d. Uzyskanie przez te organy nieprawidłowych, nieaktualnych danych z ewidencji może mieć istotny wpływ na prowadzone przez te organy czynności. Prezydent Miasta powołując treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 476/21 podał, że kwestia zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z 1 dniowym uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, ma znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz także chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Omawiana kara ma bowiem niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/VCE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U.UE.L z 2000 r. Nr 269, str. 34 ze zm.). Państwa Członkowskie mają obowiązek podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji będą przekazywane uprawnionym zakładom przetwarzania. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji są magazynowane (nawet czasowo) i przetwarzane zgodnie z ogólnymi wymaganiami określonymi w art. 4 dyrektywy 75/442/EWG oraz zgodnie z minimalnymi wymaganiami technicznymi przedstawionymi w załączniku do niniejszej dyrektywy, bez naruszania krajowych regulacji dotyczących ochrony zdrowia i środowiska naturalnego. Zgodnie z pkt 1 preambuły ww. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/VE omawiane przepisy mają zminimalizować szkodliwy wpływ pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko naturalne, przyczyniając się tym samym do zachowania, ochrony i poprawy stanu środowiska naturalnego oraz oszczędzenia energii oraz po drugie, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz unikać zakłóceń konkurencji na obszarze Wspólnoty.

Pismem z dnia [...] marca 2022 r. E.G., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej nieadekwatność i rażące naruszenie zasady proporcjonalności względem naruszenia prawa oraz celowości nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji organ mógł jedynie zastosować pouczenie. Zdaniem pełnomocnika strony organ rozpoznający sprawę był zobligowany do poszukiwania alternatywnych rozwiązań, niż nałożenie kary pieniężnej na osobę chorującą na Alzheimera o zaawansowanym stopniu, wymagającej stałej opieki i pomocy, która nie jest w stanie podejmować żadnych samodzielnych czynności prawnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie za bezsporną okoliczność uznał niedopełnienie przez E.G. obowiązku dokonania zgłoszenia nabycia pojazdu w ustawowym terminie. Zaznaczył, że w treści zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, iż dla przekroczonej liczby dni - od 181 do 360 - na dokonanie zgłoszenia od zaistnienia obowiązku wysokość kary ustalono na poziomie 800,00 zł. Zdaniem Kolegium ustalenie wysokości kary w powyższy sposób, tj. poprzez dokonania miarkowania jej wysokości jest uzasadnione, bowiem celem ustawodawcy jest założenie, że kary przyczynią się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia w określonym terminie zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu, a w konsekwencji wpłynie to również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów.

SKO wyjaśniło następnie, iż wysokość kary powinna być adekwatna do wagi i okoliczności naruszenia prawa, a ustalając jej wysokość organ winien kierować się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a ponadto bez uzasadnionej przyczyny nie powinien odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Kolegium oceniło, że przyjęte przez organ I instancji kryteria ustalenia wysokości kary w przypadku ustawowej przesłanki zakresu naruszenia realizują wszystkie powyższe założenia. Organ odwoławczy wskazał również, iż trafnie Prezydent Miasta przeanalizował okoliczności związane z "powtarzalnością naruszeń" mającego wpływ na wysokość kary. Zaznaczył przy tym, że nie można zaakceptować sytuacji, w której skutki niedopełnienia obowiązku zgłoszenia staroście nabycia lub zbycia pojazdu obciążałyby stronę w nieskończoność. Kolegium uznało także, że wobec braku sprecyzowania okresu dla którego powinno analizować się przesłankę powtarzalności naruszeń, słusznie Prezydent Miasta w przedmiotowej sprawie przyjął okres roku. Organ odwoławczy podzielił także twierdzenia przedstawione w zaskarżonej decyzji odnośnie korzyści finansowych uzyskanych z naruszenia ustawy, jednocześnie wskazał, iż ww. przesłanka nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem zgłoszenie nabycia pojazdu dokonywane jest nieodpłatnie.

Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 140n ust. 6 u.p.r.d. do kar pieniężnych o których mowa w art. 140m-140mb w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Podkreślił przy tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach dotyczących nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku nabycia lub zbycia pojazdu pomimo odesłania zawartego w art. 140n ust. 6 u.p.r.d. do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, możliwe jest zastosowanie art. 189a § 1 i § 2 oraz art. 189f § 1 k.p.a. w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Kolegium analizując dokonane przez organ I instancji ustalenia podkreślił, iż błędnie Prezydent Miasta uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zaprzestania naruszenia prawa. Zdaniem SKO strona zaprzestała naruszenia prawa w dniu 4 sierpnia 2021 r. składając zawiadomienie o nabyciu pojazdu. Niezależnie jednak od poczynionych przez organ I instancji błędnych ustaleń w tym zakresie Prezydent Miasta prawidłowo przyjął, że w sprawie nie występuje znikome naruszenie prawa, bowiem fakt nałożenia kary pieniężnej jest na tyle istotny, iż przemawia za uznaniem, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Prawidłowo organ I instancji wyjaśnił, że z ewidencji pojazdów korzysta wiele podmiotów, a podanie nieprawidłowych lub nieaktualnych danych może mieć istotny wpływ na prowadzone czynności.

Kolegium wskazało także, iż w związku z pandemią COVID-19 i nowymi regulacjami na podstawie ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) można wyróżnić trzy okresy czasu, w których termin do zrealizowania obowiązku zgłoszenia nabycia bądź zbycia pojazdu staroście kształtował się odmiennie, tj.: 1) w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. obowiązywał 180-dniowy termin do zgłoszenia nabycia bądź zbycia pojazdu staroście, 2) w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. obowiązywał 30-dniowy termin do zgłoszenia nabycia bądź zbycia pojazdu staroście, 3) w okresie od 1 lipca 2021r. do dnia wydania niniejszej decyzji obowiązuje 60-dniowy termin do zgłoszenia nabycia bądź zbycia pojazdu staroście. SKO mając na uwadze powyższe wskazało, iż w przedmiotowej sprawie ze względu na nabycie pojazdu w dniu [...] stycznia 2021 r. termin do zgłoszenia nabycia pojazdu wynosił 30 dni, bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia jest również brak świadomości strony o aktualnie obowiązujących przepisach.

Na marginesie organ odwoławczy podał, że w niniejszym postępowaniu E.G. działała za pośrednictwem swojego pełnomocnika, Prezydent Miasta powinien zatem przesłać decyzję pełnomocnikowi, przy czym wobec faktu zamieszkiwania strony postępowania z pełnomocnikiem pod tym samym adresem i osobistego odebrania korespondencji przez pełnomocnika uznać należało, że w sprawie nie pojawiły się ujemne skutki procesowe związane z niewłaściwym doręczaniem decyzji. Kolegium podkreśliło także, iż mając na uwadze złożone przez pełnomocnika E.G. wyjaśnienia dotyczące jej złego stanu zdrowia, potwierdzone orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, zgłoszenia o nabyciu pojazdu mógł dokonać jej pełnomocnik.

Pismem z dnia [...] maja 2022 r. E.G., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d.

- przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 189f k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 pkt oraz art. 140mb pkt 2 u.p.r.d, a także naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 pkt oraz art. 140mb pkt 2 u.p.r.d.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji.

W uzasadnieniu wywiedzionej skargi strona podniosła, że wskazywany w zaskarżonej decyzji pojazd jest przedmiotem współwłasności E.G. i M.G., zatem treść art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. nakładającego obowiązek zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu należy rozumieć jako jeden obowiązek informacyjny dla właścicieli pojazdów. Ani treść ani cel przepisu nie dają podstaw do nakładania na każdego ze współwłaścicieli pojazdu odrębnych kar pieniężnych za jedno naruszenie. Nałożenie administracyjnej kary pieniężnej odrębnie na każdego ze współwłaścicieli pojazdu prowadziłaby, zdaniem skarżącej, do powstania nadmiernie ujemnych skutków prawnych po stronie współwłaścicieli pojazdu, pomimo zaistnienia tylko jednego naruszenia. Tym samym skutkowałaby ona nałożeniem kary, która w ujęciu sumarycznym byłaby niezgodna z celem przepisu, a ponadto godziłaby we współmierność kary do zaistniałego naruszenia. Niestety w omawianej sprawie Prezydent Miasta decyzjami z dnia [...] lutego 2022 roku wymierzył dwie odrębne administracyjne kary pieniężne w wysokości po 800,00 zł odpowiednio względem skarżącej E.G. oraz M.G. Ze względu na powyższe skarżąca żąda uchylenia decyzji wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarówno w jej sprawie, jak i w sprawie M.G.

Skarżąca następnie wskazała na zaistnienie w sprawie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu z art. 189f § 1 k.p.a. W pierwszej kolejności wyjaśniła, iż ustawodawca nie sformułował w k.p.a. definicji legalnej pojęć "waga naruszenia" czy znikoma waga naruszenia prawa", przy czym w doktrynie przyjmuje się, iż pojęcia te należy intepretować przy zastosowaniu art. 189d k.p.a. Dalej zarzuciła organowi błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie przyjąć należało 30-dniowy termin na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu, bowiem zgodnie ze zmianą wprowadzoną ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568) termin na zrealizowanie powyższego obowiązku informacyjnego w okresie pomiędzy 1 marca 2020 roku a 31 grudnia 2020 roku wynosił aż 180 dni. Zaznaczyła przy tym, iż w początkowym okresie obowiązywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii ustawodawca polski zdecydował się wydłużyć termin na realizację obowiązku zawartego w art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. (zawiadomienie o nabyciu pojazdu) z 30 dni do 180 dni. Zatem gdyby skarżąca nabyła pojazd 5 dni wcześniej, to obowiązywałby ją wydłużony termin 180 dni, a w takim przypadku uchybienie obowiązkowi zawiadomienia w terminie właściwego organu administracji publicznej o nabyciu pojazdu wyniosłoby tylko 36 dni (przy założeniu, że pojazd zostałby zgłoszony [...] sierpnia 2021 roku). Wskazała, że ustawodawca nie zdecydował się na utrzymanie wydłużonego terminu na realizację wspomnianego obowiązku informacyjnego w kolejnym, tj. 2021 r., pomimo że stan epidemii nie został przez niego odwołany do dnia dzisiejszego (7 maja 2022 roku), co zdaniem skarżącej, świadczy o niekonsekwencji ustawodawcy w tym zakresie i miało wyraźny wpływ na wywołanie ujemnych skutków natury prawnej dla skarżącej. Istotne jest także, iż z samego faktu, że ustawodawca zdecydował się na sześciokrotne wydłużenie terminu w okresie pomiędzy 1 marca 2020 roku a 31 grudnia 2020 roku można wnioskować, że obowiązek informacyjny wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. nie jest na tyle doniosły i nie wyraża na tyle ważnego interesu publicznego, aby w każdym przypadku, niezależnie od okoliczności, obowiązywał 30-dniowy termin na jego realizację - zaś przekroczenie tego terminu wiązało się z każdorazowym uznaniem wagi powstałego w ten sposób naruszenia za większe niż znikome.

Nadto w ocenie strony osoba, która zbyła pojazd, nie jest uczestnikiem ruchu drogowego a jej zachowanie związane ze zbyciem pojazdu nie wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego, nałożenie zatem na taką osobę kary pieniężnej wykracza poza cel i funkcje ustawy Prawo o ruchu drogowym. Strona podsumowała, że nigdy wcześniej nie uchybiła obowiązkowi zawiadomienia w terminie o nabyciu pojazdu, nie była w przeszłości karana za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, żaden ze współwłaścicieli pojazdu nie przyczynił się do powstania naruszenia prawa, skarżąca zrealizowała dobrowolnie obowiązek informacyjny, składając zawiadomienie o nabyciu pojazdu w dniu [...] stycznia 2021 r., nie osiągnęła również żadnej korzyści majątkowej w związku z nieterminowym zgłoszeniem nabycia pojazdu. Następnie pełnomocnik strony podniósł, iż organ ustalając wysokość administracyjnej kary pieniężnej powinien uwzględnić również warunki osobiste podmiotu na który kara pieniężna jest nakładana. Wyjaśnił, że E.G. choruje na Alzheimera w zaawansowanym stopniu, co zostało udokumentowane w postępowaniu administracyjnym. Jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i wymaga całodobowej opieki, co wiąże się ze znacznymi nakładami finansowymi. Organ powinien uwzględnić powyższe okoliczności i odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Strona zarzuciła, że zarówno organ I jak i II instancji nie przeanalizowali sytuacji materialnej, socjalnej i zdrowotnej rodziny G. Nadto w ocenie skarżącej w przypadku uznania, że nie zachodzi podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary powinna być ona ukształtowana, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności w sprawie, na najniższym poziomie, tj. 200 zł. Zdaniem strony wymierzona kara administracyjna jest rażąco nieproporcjonalna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek organu, który wydał zaskarżoną decyzję, któremu to wnioskowi nie sprzeciwiła się skarżąca (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja SKO, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 800 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia w terminie nieprzekraczającym 30 dni o sprzedaży pojazdu będącego jej własnością. Przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. stanowi bowiem, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zgodnie natomiast z treścią art. 140mb pkt 2 P.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Ponieważ przedmiotowy pojazd skarżąca nabyła w czasie trwania stanu epidemii COVID-19 (wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. z 2020 r., poz. 491), w pierwszej kolejności odwołać się należy do treści art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Wskazać należy, że zarówno przepis art. 15 zzr jak i przywołany przepis art. 15zzzzzn2 regulują bieg terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony przewidzianych w regulacjach prawnych, które zaliczyć można do szeroko rozumianego prawa administracyjnego. Niewątpliwie ustawodawca wprowadził przepisy szczególne, dające obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci zawieszenia biegu terminów prawa materialnego/zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego na czas stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, zatem rolą organu jest stosowanie tych przepisów z uwzględnieniem ich celu (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., III FSK 4485/21, wyrok WSA w Opolu z dnia 31 grudnia 2021 r., I SA/Op 319/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżąca uchybiła termowi do zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, niezachowanie którego powoduje w świetle P.r.d. ujemne skutki dla strony. Materialnoprawny charakter tego terminu i sankcja nakładana za jego niezachowanie prowadzi do wniosku, że jest to w istocie termin zawity, o którym mowa w art. 15 zzzzzn2 pkt 5 ustawy COVID-19. Niezastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisu art.15zzzzzn2 i brak wyznaczenia stronie 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu pozbawiło skarżącą możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 31i ust. 1 ustawy COVID-19, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.: 1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.; 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. Z kolei na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r., zmieniającej wspomnianą ustawę z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 1192) - z dniem 1 lipca 2021 r., dodany został art. 31ia, zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19: 1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.; 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

W myśl art. 31i ust. 2 ustawy COVID-19, ust. 1 stosuje się: 1) do pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw; 2) do pojazdu zarejestrowanego nabytego lub zbytego nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Jak już wyżej wskazano, zgodnie z treścią art. 31ia ustawy COVID-19, termin na zawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu wydłuża się o 60 dni (pkt 1). Przepis 140mb P.r.d., regulujący kary pieniężne za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, stosuje się z uwzględnieniem terminu 60 dni (pkt 2). Skoro zatem organ pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącą kary orzekał po dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy COVID-19 a więc po dniu 1 lipca 2021 r., przyjąć należało, że skarżąca zobowiązana była do zachowania 60-dniowego (a nie jak twierdzą organy 30-dniowego) terminu do zrealizowania obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu. Argumentację tę wzmacnia treść art. 189c K.p.a., który stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2017 r., II GSK 3074/15, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie względniejszym dla skarżącej jest zastosowanie przepisów dotyczących nałożenia kary administracyjnej za niezawiadomienie organu pierwszej instancji o nabyciu pojazdu w ich brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania, tj. przy uwzględnieniu 60-dniowego terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu, nie zaś przepisów obowiązujących w czasie stwierdzenia naruszenia.

Skarżąca nabyła przedmiotowy pojazd w dniu [...] stycznia 2021 r. To zaś oznacza, że ostatnim dniem na zawiadomienie organu pierwszej instancji o zbyciu pojazdu był 8 marca 2021 r. Skoro skarżąca zgłoszenia nabycia pojazdu dokonała w dniu [...] sierpnia 2021 r., uznać należało, że zgłoszenia tego nie dokonała w terminie określonym w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., przekraczając ten termin o 154 (a nie jak przyjęły organy o 181) dni. Kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m-140mb P.r.d., są nakładane w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Nakłada je starosta (ust. 2a) i stanowią one dochód powiatu (ust. 3a). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (ust. 4). Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, dalej: O.p. (ust. 6).

Zgodnie z art. 189a § 1 K.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy działu IVa K.p.a. Wyjątek do tej zasady wprowadza art. 189a § 2 K.p.a., z którego wynika, że przepisów K.p.a. o administracyjnych karach pieniężnych nie stosuje się, ale wyłącznie w zakresie tego zagadnienia, które posiada odrębną regulację. Przepis § 2 art. 189 k.p.a. wymienia sześć takich zagadnień, które dotyczą: (1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; (2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; (3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; (4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; (5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej oraz (6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej. Jeżeli zatem odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenie pouczenia nie jest uregulowane odrębnie (w przepisach P.r.d. lub działu III O.p.) to do takiego zagadnienia przepisy działu IVa K.p.a. mają zastosowanie.

Nie ulega wątpliwości, że przepisy P.r.d. ani działu III O.p. nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar pieniężnych. Wprawdzie art. 140n P.r.d. ustala przesłanki wymiaru kary administracyjnej (w ust. 4) - a więc normuje zagadnienie wyszczególnione w art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. - ale nie reguluje już zagadnienia odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymienionego w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., a unormowanego w art. 189f K.p.a. Wobec tego należy uznać, że art. 189f K.p.a. ma zastosowanie w sprawach nakładania kar pieniężnych w trybie przepisów P.r.d.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie wykluczyły możliwości odstąpienia na ww. podstawie od wymierzenia kary pieniężnej przewidzianej w P.r.d. SKO uznając, iż organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w zakresie zaistnienia przesłanki "zaprzestania naruszenia prawa", (bowiem skarżąca zaprzestała naruszenia prawa w dniu [...] sierpnia 2021 r., składając zawiadomienie o nabyciu pojazdu), za prawidłowe uznało stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie występuje znikome naruszenie prawa. Zdaniem organów, sama możliwość nałożenia kary pieniężnej jest na tyle istotna, że przemawia za uznaniem, że waga naruszenia nie jest znikoma. Dodatkowo - jak wskazał organ pierwszej instancji, co w całości zaakceptowało SKO - z centralnej ewidencji pojazdów korzysta wiele podmiotów, zaś uzyskanie przez te podmioty nieprawidłowych lub nieaktualnych danych z ewidencji może mieć istotny wpływ na prowadzone przez te organy czynności, postępowania, rozstrzygnięcia itp. Dlatego też w ocenie organów przekroczenie terminu przez skarżącą nie może być uznane za znikome naruszenie przepisów prawa, ponieważ naruszenie terminów zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdu niesie za sobą niebezpieczeństwo mające negatywny wpływ na działanie organów państwa.

Odnosząc się do tego stanowiska wyjaśnić należy, że ustawodawca w art. 189f K.p.a. nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. Przyjmuje się jednak - jak słusznie wskazało SKO - że oceniając, czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze, można odwołać się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (por. S. Dudziak, Zasady wymiaru administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji K.p.a., "Samorząd Terytorialny" 2018, nr 6, ss. 23-32). Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 115 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2021 r., poz. 2345 ze zm.) przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. W piśmiennictwie wskazuje się również, że oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", należy odwołać się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej określonych w art. 189d pkt 1 K.p.a. (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska i in., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, uw. 5 do art. 189d). Jeszcze inny pogląd nakazuje przy ocenie wagi naruszenia prawa kierować się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując, że jeżeli konkretne naruszenie prawa:

- wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych - to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna;

- wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych - to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna;

- wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło - to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. A. Cebera i G.J. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. H. Knysiak-Sudyki, Warszawa 2019, uw. 4a do art. 189f).

W doktrynie wskazuje się, że jeśli "wziąć pod uwagę ważny interes publiczny wynikający z Prawa o ruchu drogowym, to nie sposób znaleźć uzasadnienia dla niektórych kar przewidzianych tym aktem prawnym. Ważny interes publiczny wynikający z regulacji wstępnych zawartych w zakresie przedmiotowym tej ustawy (art. 1) można określić jako wprowadzenie zasad ruchu na drogach publicznych, w tym zasad i warunków dopuszczenia pojazdów do tego ruchu i wymagań w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami, a także określenie zasad i warunków kontroli ruchu drogowego. Wszystko to ustawodawca zakłada w kontekście dobra chronionego, jakim jest potrzeba uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób i pojazdów w ruchu drogowym. Tymczasem jeśli wziąć pod uwagę kary administracyjne przewidziane w tej ustawie, to okazuje się, że np. ujęta w art. 140mb Prawa o ruchu drogowym kara pieniężna za naruszenie obowiązku rejestracji pojazdu lub obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w zależności od ukształtowanego stanu faktycznego może nie mieścić się w obszarze ważnego interesu publicznego przewidzianym przez ustawę. Osoba, która zbyła pojazd, nie jest bowiem uczestnikiem ruchu drogowego, a jej zachowanie związane ze zbyciem pojazdu nie wpływa na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Co więcej, osoba ta nie podlega również kontroli w związku z potrzebą utrzymania bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Oznacza to, że realizując zadania publiczne w zakresie przedmiotowym Prawa o ruchu drogowym, prawodawca wyszedł poza granice przedmiotowe tej ustawy i wprowadził obowiązek wykraczający poza jej cel i funkcję. Co więcej, nie sposób znaleźć uzasadnienia dla tego typu sankcji administracyjnej w konstytucyjnym katalogu wartości uzasadniających wprowadzanie takiego obowiązku do porządku prawnego" (zob. R. Suwaj, Zasady nakładania administracyjnych kar pieniężnych, Warszawa 2021, ss. 184-185).

Odnosząc się zatem do stanowiska organów, iż przekroczenie terminu przez skarżącą nie może być uznane za znikome naruszenie przepisów prawa, ponieważ naruszenie terminów zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdu niesie za sobą niebezpieczeństwo mające negatywny wpływ na działanie organów państwa, zdaniem Sądu tak określone ratio legis wynikającego z treści art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. obowiązku nie jest na tyle doniosłe i nie wyraża na tyle ważnego interesu publicznego, że w każdym przypadku naruszenie tego obowiązku mogłoby być uznawane za mające ponad-znikomą wagę. Należy w tym miejscu także przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z niezgłoszeniem przez skarżącą w terminie nabycia pojazdu, którego skarżąca stała się właścicielem po śmierci męża. Wymaga podkreślenia zły stan zdrowia skarżącej, która jest niezdolna do samodzielnej egzystencji (zaawansowana choroba Alzheimera) i wymaga całodobowej opieki, co wiąże się ze znacznymi nakładami finansowymi. W takiej sytuacji fakt udzielenia z dniem [...] kwietnia 2021 r. przez skarżącą pełnomocnictwa synowi do zarządu jej majątkiem nie może w sposób negatywny wpływać na ocenę stopnia naruszenia prawa przez skarżącą.

W ocenie Sądu, w świetle powyższych uwag oraz aktualnego orzecznictwa wypracowanego na gruncie spraw w przedmiocie stosowania kary pieniężnej za nieterminowe zgłoszenie zbycia / nabycia pojazdu, trudno uznać, że nie zachodzi przesłanka "znikomego naruszenia prawa". W szczególności nie sposób przyjąć, że wykonanie przez skarżącą obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu po terminie wywołało znaczne negatywne skutki w obszarze funkcjonowania Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, o ile w ogóle takie skutki można dostrzec.

Ponadto organy zastosowały niedopuszczalny w tego rodzaju sprawach automatyzm, przyjmując całkowicie arbitralnie, iż w przypadku przekroczenia od 181 do 360 dni terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdu wymierzana jest kara w wysokości 800 zł. Oznacza to, iż organy wymierzyły karę kierując się w rzeczywistości tylko jedną przesłanką wskazaną w art. 140n ust. 4 p.r.d., pomijając z naruszeniem tego przepisu pozostałe. Wymierzenie skarżącej w tak znacznej wysokości kary razi nadmiernym automatyzmem oraz formalizmem, niedającym się pogodzić z aksjologią konstytucyjną wykładania i stosowania prawa, a ponadto stanowi przejaw braku odpowiedniego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela stosownie do art. 7 k.p.a.

SKO na poparcie swojego stanowiska, że w rozpoznawanej sprawie waga naruszenia prawa nie jest znikoma, powołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 476/21. Tymczasem wyrok ten wydany został w zupełnie innym stanie faktycznym. Przede wszystkim wskazać trzeba, że w ww. sprawie - zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z jednodniowym uchybieniem terminu - dokonał profesjonalny podmiot gospodarczy od którego wymaga się większej uwagi w prowadzeniu swoich spraw, a nie jak w sprawie niniejszej - osoba fizyczna, która właścicielem pojazdu stała się po śmierci męża, który był poprzednim jego właścicielem.

Mając wszystko to na uwadze należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały wadliwej oceny możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. oraz naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.

O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu w wysokości 100 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, w warunkach związania nim (art. 153 p.p.s.a.), organ uwzględni powyższe uwagi wskazania i oceny prawne, i wnikliwie rozważy, czy zachodzą w tej sprawie przesłanki do odstąpienia od nałożenia spornej kary pieniężnej, zwłaszcza określone w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. W przypadku odpowiedzi pozytywnej, organ odstąpi od wymierzenia kary we właściwej formie.