Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 52/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art, 77 § 1 i 3, art. 78 art. 80 k.p.a. w zw. z art. 49b ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi J S na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J S kwotę 980 ( dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 10 listopada 2021 r. nr 1431/21 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB), na podstawie 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) dalej: p.b., po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] września 2021 r. nr [...] nakazującej F. i J. S. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części garażu usytuowanego przy granicy na działce nr ewid. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w P., tj. doprowadzając obiekt do stanu sprzed rozbudowy w 2005r., którego powierzchnia zabudowy wynosiła 15 rn2 - w terminie 90 dni od dnia w którym decyzja nr [...] z [...] września 2021 r. stanie się ostateczna – uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję PINB.

Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następujących okolicznościach faktyczno-prawnych tej sprawy.

Pismem z 1 grudnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zawiadomił o wszczęciu na wniosek A. O. postępowania w sprawie garażu wybudowanego na należącej do F. S. oraz J. S. działce nr ewid. [...] obr. [...] w P.

W dniu 16 grudnia 2015 r. pracownicy PINB dokonali oględzin przedmiotowego garażu, w trakcie których ustalono, że ma on powierzchnię ok. 25 m2 i usytuowany jest w narożu ww. działki, przy granicy z ulicą [...] i ulicą [...]. Podczas oględzin J. S. oświadczył, że garaż powstał przed 1995r., zaś A. O. oświadczyła, że budynek ten powstał po 2002 r.

W dniu 21 sierpnia 2017 r. J. S. przedłożył do akt sprawy kserokopię aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] grudnia 2005 r., z którego wynika, że działka oznaczona nr ew. [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wybudowanym w 1950 r. oraz murowanym budynkiem garażowym o pow. zabudowy 15 m2 wybudowanym w roku 1992.

Ponownych oględzin obiektu dokonano w dniu 4 listopada 2020 r., przyjmując w ich trakcie ustalenie, że będący przedmiotem oględzin budynek garażowy o wymiarach ok. 4,85 x5,86 mx 3,10 m jest w dostatecznym stanie technicznym oraz że właściciel nie przedłożył dokumentów świadczących o legalnym powstaniu tego obiektu.

W oparciu o powyższe ustalenia, postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] PINB w P., na podstawie art. 49b ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 p.b. nakazał F. S. oraz J. S. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych oraz przedstawić w wyznaczonym terminie:

1) dokument określający rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych wraz z odpowiednimi szkicami lub rysunkami, sporządzony przez osobę o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach;

2) projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony przez osobę o wymaganych kwalifikacjach i uprawnianiach;

3) zaświadczenie Prezydenta Miasta P. o zgodności rozbudowy budynku garażowego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - decyzji Prezydenta Miasta P. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie przedmiotowego garażu,

4) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowieniem z 19 lutego 2021 r. nr 227/21 MWINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia J. S., uchylił opisane powyżej postanowienie PINB z [...] grudnia 2020 r. w części dotyczącej wstrzymania robót oraz terminu i w tym zakresie wyznaczył stronie nowy termin do dnia 30 kwietnia 2021 r. W pozostałym zakresie WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Następnie, decyzją z [...] września 2021 r. nr [...], PINB w P., na podstawie art. 49b ust. 1, art. 49b ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 p.b., nakazał F. S. oraz J. S. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części garażu przy granicy sąsiada na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. poprzez doprowadzenie obiektu do stanu sprzed rozbudowy w 2005 r., którego powierzchnia zabudowy wynosiła 15 m2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie PINB wskazał, że przyjął, iż garaż został rozbudowany po 2005 r., a jego aktualna powierzchnia zabudowy wynosi ok. 26,96 m2. W związku z powyższym inwestor naruszył art. 30 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 2 p.b., który stanowi, że budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. W związku zaś z tym, że inwestorzy nie przedłożyli dokumentów wymaganych od nich mocą postanowień wydanych na podstawie art. 49b ust. 2 p.b., należało zastosować art. 48b ust. 3 p.b. (w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r.) i na podstawie art. 49b ust. 1 p.b. orzec o obowiązku rozbiórki.

W odwołaniu złożonym przez J. S. od decyzji PINB z [...] września 2021 r. wnoszący odwołanie wskazał, że garaż od 1992 r. ma powierzchnię 25,5m 2 i nie był nigdy rozbudowany, co, zdaniem odwołującego się, potwierdza załączona do odwołania kopia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości z [...] lutego 2004 r., z której wynika, że wymiaru podatku dokonano w odniesieniu do budynków innych niż mieszkalne o pow. 25 m2. J. S. wskazał, że na okoliczność budowy garażu zasadne byłoby przesłuchanie J. L., zamieszkałej na sąsiedniej nieruchomości. Podniósł ponadto, że w akcie notarialnym z [...] grudnia 2005 r. błędnie określono powierzchnię garażu wpisując 15 m2..

W wyniku rozpoznania tego odwołania Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał opisaną na wstępie decyzję nr 1431/21 z 10 listopada 2021 r. uchylającą decyzję PINB w części dotyczącej terminu, a w pozostałej części utrzymującą tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji z 10 listopada 2021 r. MWINB stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż przedmiotowy budynek został rozbudowany po 2005 r. Organ odwołał się w tym zakresie do treści aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z [...] grudnia 2005 r., z którego wynika, że w dacie zawarcia umowy sprzedaży działka oznaczona nr ew. 421 zabudowana była m.in. murowanym budynkiem garażowym o powierzchni zabudowy 15m2 wybudowanym w 1992 r. Powyższy zapis w akcie notarialnym został dokonany na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej z wypisem z rejestru gruntów oraz wypisu z kartoteki budynków, wydanego przez Starostwo Powiatowe w P. [...] sierpnia 2005r. (stan zgodny na dzień 06.12.2005r. znak: [...], Nr [...]). Organ odwoławczy stwierdził, że skoro w obecnym kształcie budynek ma powierzchnię zabudowy ok. 28 m2 , to należy wnosić, że obiekt ten musiał być rozbudowany po roku 2005. Zdaniem organu odwoławczego, za faktem rozbudowy garażu przemawia również to, że na kopiach map geodezyjnych przedłożonych w trakcie postępowania przedmiotowy budynek garażowy posiada wymiary ok. 6 x 2.5 m (odczyt ze skali) oraz przylega krótszym bokiem do budynku mieszkalnego na połowie jego ściany, natomiast dokumentacja fotograficzna wskazuje, że w obecnym kształcie budynek garażowy jest właściwie na równi w stosunku do ściany budynku mieszkalnego. Organ podkreślił zarazem, że strony nie wykonały obowiązków zmierzających do legalizacji rozbudowy obiektu. Tym samym, w ocenie MWINB, organ I instancji był zobowiązany treścią przepisu art. 49b ust. 3 p.b. do orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części garażu. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu MWINB wskazał, że przedłożona decyzja w sprawie podatku od nieruchomości nie wyklucza istnienia samowolnej rozbudowy obiektu, co do której prowadzono postępowanie. Należy bowiem mieć na uwadze, że organ właściwy ds. wymiaru podatku od nieruchomości mógł nie dysponować aktualnymi danymi odnośnie do powierzchni budynku, które podaje, co do zasady, ich właściciel w stosownej deklaracji, tym bardziej, że akt notarialny z [...] grudnia 2005 r. stanowi o istnieniu budynku o powierzchni 15 m2.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję MWINB z 10 listopada 2021 r. wniósł J. S., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] września 2021 r. Decyzjom organów obu instancji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że garaż ma powierzchnię ok. 28 m2 lub 26,96 m2 w sytuacji gdy faktycznie jego powierzchnia wynosi 25,1 m2;

2) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że rozbudowa garażu nastąpiła po roku 2005 w sytuacji, gdy miał on obecne rozmiary już w roku 1992;

3) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, że przedstawione przez A. O. zdjęcia pochodzą z roku 1992 lub późniejszego, podczas gdy musiały być one wykonane przed rokiem 1992;

4) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, że dowody opłacenia podatku od nieruchomości nie mają znaczenia dla ustalenia rozmiarów garażu;

5) pominięcie przez organ odwoławczy zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Skarżący złożył ponadto wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych przez niego osób w charakterze świadków na okoliczność daty wybudowania garażu oraz dowodów z dokumentów – na okoliczność opłacania przez niego podatku od nieruchomości za lata sprzed nabycia nieruchomości aktem notarialnym, tj. za lata 1995, 1996, 1998, 1999, 2000 i 2004 – za garaż o pow. 25 m2. Skarżący wniósł również o zwrócenie się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o nadesłanie zdjęć lotniczych działki nr [...] obr [...] z lat 1992-2015.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wydane w tej sprawie decyzje dyskwalifikuje po pierwsze okoliczność, że organy obu instancji w sposób dowolny posługują się różnymi ustaleniami dotyczącymi powierzchni zabudowy garażu. Po drugie, błędne jest ustalenie, że do rozbudowy garażu doszło po roku 2005. Skarżący wskazał, że garaż o powierzchni ok. 15 m2 byłby praktycznie bezużyteczny, jako za mały dla samochodu osobowego. Podniósł także, że akt notarialny miał na celu jedynie nabycie własności nieruchomości i nie miał na celu w chwili jego sporządzania dokładnego określenia powierzchni garażu, wobec czego nie może stanowić dowodu na wielkość powierzchni zabudowy w roku 2005. Mapki stanowiące załącznik do tego aktu były nieaktualne, a dla stron umowy nie miało to znaczenia, gdyż rzeczywista wielkość garażu nie miała wpływu na cenę nabycia nieruchomości i jako nieistotna nie była przez strony aktualizowana. Strony umowy sprzedaży nieruchomości były ze sobą spokrewnione i skoligacone, co w połączeniu z uprzednim wieloletnim (od 1992 r.) posiadaniem nieruchomości przez kupujących wpłynęło na to, że kwestia ustalenia dokładnej wielkości garażu była nieistotna. Koronnym dowodem na faktyczną wielkość zabudowy garażu są załączone do skargi dowody opłacania podatku od nieruchomości za garaż o wielkości 25 m2.

W odpowiedzi na skargę, Mazowiecki WINB wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym 8 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie rozprawy w tej sprawie.

Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie w dniu 24 maja 2022 r., Sąd postanowił dopuścić na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm./, dalej jako: p.p.s.a., dowody w postaci przedstawionych przez skarżącego kserokopii decyzji podatkowych w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata: 2004, 2000, 1998 oraz 1995 (k. 47- 50 akt sądowych) oraz oddalić wnioski dowodowe skarżącego w pozostałym zakresie mając na uwadze, że ich przedmiot (dowód z przesłuchania świadków) nie odpowiada dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej sąd administracyjny może tę decyzję wyeliminować z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, że narusza ona prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (treść rozstrzygnięcia) lub/i prawo procesowe w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na ten wynik (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.).

Skarga podlega uwzględnieniu.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tożsama ocena dotyczy objętej skargą decyzji organu I instancji.

Na wstępie wyjaśnić należy, że podstawowym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, prowadzącego postępowanie zmierzające do wydania orzeczenia w przedmiocie zgodności z prawem wykonania obiektu budowlanego jest takie ustalenie stanu faktycznego, aby możliwym było wydanie właściwego pod względem prawnym rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę. Poprawnie bowiem ustalony stan faktyczny pozwala organowi nie tylko na działanie zgodne z prawem (art. 6 k.p.a.), ale także umożliwia ustalenie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i pogłębia zaufanie obywatela do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Ustalenie stanu rzeczy jest elementem koniecznym procesu podejmowania decyzji (art. 104 § 1 i § 2 k.p.a.), gdyż ta musi być oparta na podstawie prawnej, wyjaśnionej w uzasadnieniu decyzji wynikającej z ustalonego stanu faktycznego (art. 107 § 1 k.p.a.), który w decyzji (jej uzasadnieniu) powinien być dookreślony poprzez wskazanie faktów udowodnionych przez organ i przed organem (art. 107 § 3 k.p.a.). Jednocześnie, to ustalenie stanu faktycznego jest również istotne dla umożliwienia kontroli orzeczenia przez organ odwoławczy (art. 138 § 1 w zw. z § 2 k.p.a.) lub ewentualnego uzupełnienia przez organ II instancji dowodów (art. 136 k.p.a.). Niewykonanie przez organ obowiązku należytego ustalenia faktów, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia stanowi naruszenie ww. przepisów prawa administracyjnego, zaś utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy tak wadliwie wydanej decyzji stanowi ponadto naruszenie prawa procesowego w postaci art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 listopada 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] września 2021 r. w zakresie, w jakim mocą tej ostatniej decyzji na F. S. oraz skarżącego J. S. nałożony został obowiązek rozbiórki samowolnie rozbudowanej części garażu usytuowanego przy granicy na działce nr ewid. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w P. Podstawę materialnoprawną objętych skargą decyzji stanowił art. 49b ust. 1 i 3 p.b. – w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., z uwagi na to, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w 2015 r. Przepisem przejściowym regulującym kwestię zasad prowadzenia postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji jest art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), zgodnie z którym: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.". Zastosowany w tej sprawie przepis art. 49b ust. 1 p.b. stanowił, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Dodać należy, że przepis ten znalazł w sprawie zastosowanie w związku z art. 49b ust. 3 p.b. w związku z niespełnieniem przez skarżącego obowiązków, o których mowa w ust. 2, nałożonych na skarżącego postanowieniem PINB w P. z [...] grudnia 2020 r. nr [...].

Zdaniem Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy, zastosowanie ww. przepisów było przedwczesne, albowiem nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych relewantnych z punktu widzenia dyspozycji art. 49b ust. 1 p.b

Podkreślić trzeba, że zastosowanie sankcji w postaci nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest ostatecznością. Dlatego też, niezbędne jest takie ustalenie stanu faktycznego i prawnego, które w sposób jednoznaczny i niebudzący obiektywnie wątpliwości usprawiedliwia nakazanie wykonania czynności najdotkliwszej dla strony.

Przypomnieć na wstępie należy, że ocena, czy określone roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia albo nie były objęte żadną z form reglamentacji administracyjnej powinna być dokonana w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w czasie wykonywania tych robót budowlanych. Ponadto, w nawiązaniu do zacytowanej powyżej treści przepisu art. 49b ust. 1 p.b. zauważyć należy, że nakaz rozbiórki może mieć różny zakres. Może on dotyczyć całości lub tylko części obiektu, przy czym musi być on adekwatny do stwierdzonego zakresu samowoli budowlanej i celu regulacji w postaci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie organy przyjęły, że popełniono samowolę budowlaną dotyczącą części obiektu budowlanego, podczas gdy skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania podnosił, że od 1992 r. garaż będący przedmiotem postępowania istnieje w niezmienionym kształcie. Z dowodu na którego treści organy oparły swoje ustalenia, tj. aktu notarialnego z [...] grudnia 2005 r. Repertorium A Nr [...] wynika, że przedmiotem umowy sprzedaży był murowany budynek garażowy o pow. 15 m2 pobudowany w 1992 r. Ustalenie to odpowiada stanowisku skarżącego w zakresie, w jakim dotyczy ono daty wybudowania obiektu. Skarżący kwestionuje jednak wielkość i fakt przebudowy garażu podnosząc, że pierwotny stan zabudowy należącej do niego działki (tj. stan z roku 1992) odpowiada stanowi aktualnemu. Na dowód prawdziwości swoich twierdzeń skarżący przedstawił decyzje wymiarowe podatku od nieruchomości, z których wynika, że już w latach 90 ubiegłego wieku za budynki inne, niż budynek mieszkalny ustalono w odniesieniu do tego rodzaju obiektów powierzchnię 23 m2. O ile trudno nie zgodzić się ze stanowiskiem MWINB, że uiszczanie podatku od nieruchomości od budynku o pow. 23 m2 (wg decyzji podatkowych za lata 2000, 1995, 1996, 1998, 1999 oraz od budynku o powierzchni określonej na 25-25,5 m2 (wg decyzji podatkowej za rok 2004 oraz załączonej do pisma skarżącego z 30 marca 2021 r. decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015 – k. 28 akt administracyjnych organu I instancji) samo w sobie nie świadczy o legalności tego budynku, o tyle podnoszona przez skarżącego okoliczność istnienia garażu w kształcie niezmienionym od 1992 r., tj od daty jego budowy powinna dać organom asumpt do ustalenia stanu faktycznego jaki istniał w roku 1992. Wyłącznie bowiem na bazie tego ustalenia zasadne byłoby wzywanie skarżącego w trybie art. 49b ust. 2 p.b. do wykazania legalności potencjalnej rozbudowy tego garażu. Tymczasem w sprawie nie zgromadzono niezbędnych dowodów, które pozwoliłby określić pierwotny, legalny stan zabudowy działki nr ewid. [...] obr. [...], w odniesieniu do którego możliwe byłoby następnie ustalenie, które roboty budowlane stanowiły samowolę budowlaną. O ile zatem z zestawienia kształtu obecnie istniejącego garażu z poprzednio istniejącą na działce skarżącego w tym miejscu zabudową, wynikającą z znajdujących się w aktach map geodezyjnych można wnioskować, że powierzchnia zabudowy był mniejsza niż obecnie, o tyle trudno w odniesieniu wyłącznie do tego materiału jednoznacznie przesądzić o zaistnieniu samowoli budowlanej i jej zakresie.

Tym samym istotna jest pogłębiona ocena materiału dowodowego w postaci decyzji podatkowych i ustalenie w oparciu o jakie dokumenty organy podatkowe przyjęły wskazane w decyzjach wielkości odnośnie do powierzchni nieruchomości. Decyzje te wskazują na istnienie na działce skarżącego "pozostałych budynków" o powierzchni większej niż 15 m2 jeszcze przed zawarciem w 2005 r. aktu notarialnego. Nadmienić także należy, że w protokole oględzin z dnia 16 grudnia 2015 r. pani A. O. wskazuje, że budynek garażu powstał po 2002 r.

W odniesieniu do faktu oparcia się przez organy na oświadczeniach zawartych w akcie notarialnym z [...] grudnia 2005 r., należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadminstracyjnym zauważa się, że wprawdzie akt notarialny jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości na podstawie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 76 § 1 k.p.a., niemniej jednak z waloru takiego nie korzystają już oświadczenia stron konkretnej czynności dokumentowanej takim aktem. Moc dowodowa aktu notarialnego ogranicza się w związku z tym do tego, że umowa sprzedaży została zawarta danego dnia, jak również, że strony złożyły w niej oświadczenia woli określonej treści. Złożenie oświadczenia woli (bądź wiedzy) przez stronę umowy w dokumencie uznawanym za urzędowy, nie oznacza jednak, że należy temu oświadczeniu woli bądź wiedzy przypisać szczególny walor dowodowy odpowiadający dokumentowi urzędowemu. Oświadczenie takie wyraża jedynie stanowisko strony umowy, zaś z okoliczności, że zostało ono złożone w akcie notarialnym wywodzić należy, że fakt jego złożenia oraz treść potwierdzony został w dokumencie urzędowym. Akt notarialny stanowi zatem dowód, że oświadczenie określonej treści faktycznie zostało złożone (por. wyroki NSA z: 28 października 2021 r., II FSK 357/18 oraz z 22 września 2020 r., II FSK 1289/18). Artykuł 194 § 3 O.p. oraz art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczają możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym wymienionym w tych przepisach, zaś w orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli więc strona postępowania administracyjnego twierdzi, że oświadczenie zawarte w dokumencie urzędowym jest niezgodne z faktem, i przedstawi na tę okoliczność inne dowody, to powinny one być dopuszczone przez organ administracji. Nie ma przeszkód, ażeby przeprowadzenie przeciwdowodu zostało dokonane w toku postępowania administracyjnego. Na gruncie tej sprawy taka konieczność, zdaniem Sądu, zachodzi w związku z twierdzeniem skarżącego, że akt notarialny zawiera błąd i zaniża wielkość powierzchni zabudowy garażu oraz przedłożeniem dowodów w postaci decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości, z których wynika większa, niż ujawniona w akcie notarialnym powierzchnia zabudowy garażu. Ma także rację skarżący, że doświadczenie życiowe wskazuje, że skarżący nie ponosiłby większych obciążeń fiskalnych niż odpowiadających realiom powierzchniowym opodatkowanej zabudowy. Organy zatem powinny w związku z tym ustalić, w oparciu o jakie dokumenty miało miejsce opodatkowanie nieruchomości skarżącego na działce [...] określonych jako "pozostałe budynki" o pow. 23 m2, a także odnieść się do wniosku skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadka J. L. na okoliczność budowy i potencjalnej rozbudowy garażu, który w toku dotychczasowego postępowania pominął milczeniem, pamiętając, że szczególna cecha dowodu, jakimi są zeznania świadków, opiera się na zobowiązaniu osoby będącej świadkiem do składania wyjaśnień pod rygorem jej odpowiedzialności karnej związanej ze składaniem fałszywych zeznań.

Nie przesądzając rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, stwierdzić zatem trzeba, że wobec niewyjaśnienia przez organy powyższych kwestii, organy przedwcześnie zdecydowały o nałożeniu obowiązku rozbiórki przedmiotowego garażu, a tym samym naruszyły art. 49b ust. 1 i ust. 3 p.b., opierając się na niekompletnym materiale dowodowym, co skutkować musiało uchyleniem wydanych decyzji. Niewyjaśniona bowiem pozostała zarówno kwestia wykonania robót budowlanych przy spornym garażu, data i zakres ich wykonania, a przede wszystkim to, czy wykonane zostały wobec legalnie istniejącego obiektu. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie podjęły wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 78 art. 80 k.p.a. w zw. z art. 49b ust. 1 i 3 p.b. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a.Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, jako obarczone tożsamymi wadami, p.p.s.a. jako wydane z naruszeniem art. 49b ust. 1 i ust. 3 p.b. oraz powołanymi powyżej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji mając na uwadze powyższe rozważania Sądu oraz art. 153 p.p.s.a. wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.