Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3114/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 grudnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: AWSA Janusz Kasprzycki ( spr.) A WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2005r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 13 września 2001 r. Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 30 czerwca 2000r. Nr [....] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S.S. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 czerwca 2000 r., Nr: [....], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. pozbawił S.S. przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia 12 marca 1976 r. uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od stycznia 1947 r. do grudnia 1947 r., łącznie 1 rok (zaświadczenie ZBOWiD nr......).

Organ wskazał, że S.S. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. W związku z tymi ustaleniami Kierownik stwierdził, że S.S. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej." W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... osoby takie zostają pozbawione uprawnień kombatanckich. Zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach.... stanowisko to znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sadu Najwyższego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.S. zwrócił się z prośbą o zaliczenie jego działalności w okresie okupacji w szeregach Armii Ludowej "[....] ", a także w walkach z okupantem hitlerowskim pod G. i J. Podniósł, że jest człowiekiem starym i niedołężnym. Otrzymana przez niego decyzja jest krzywdząca i wielce niesprawiedliwa.

Decyzją z dnia 13 września 2001 r., Nr: [....] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), oraz 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach.... , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 30 czerwca 2000 r.

W jej uzasadnieniu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wskazał, że S.S. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalanie władzy ludowej" od stycznia 1947 r do grudnia 1947 r. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Milicja Obywatelska stanowiła organ chroniący bezpieczeństwa i porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli i ich mienia. Nie była zatem służbą zmilitaryzowaną. W świetle przytoczonych przepisów jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej, bez względu na zajmowane stanowisko służbowe, nie mogą być uznane jako działalność kombatancka (Uchwała NSA z dnia 12 czerwca 2000 r., sygn. akt OPS 5/00). W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że S.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w zaskarżonej decyzji. Na mocy powołanego przepisu pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich Ponadto w piśmie odwoławczym z dnia [....].07.2000 r. S.S. oświadczył, że w latach 1944-1945 był uczestnikiem Armii Ludowej "[....] " i z tego tytułu należą mu się uprawnienia kombatanckie. Kierownik Urzędu podniósł zatem, że w aktach ZBOWiD znajdują się dokumenty świadczące o tym, że S.S. ubiegał się o przyznanie uprawnień za przynależność do Armii Ludowej "[....] ", jednak ZBOWiD uznał, że dokumenty te są niewystarczające i uprawnień z tytułu działalności w Armii Ludowej "[....]" nie przyznał. Ponadto, zdaniem Kierownika Urzędu postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującą ustawą o kombatantach...., w postępowaniu weryfikacyjnym postępowano zgodnie z art.10 i 73 kpa. Utrzymał więc w mocy wydaną uprzednio przez siebie decyzję.

W skardze, zatytułowanej "odwołanie" do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie S.S. zwrócił się o zaliczenie jego działalności okupacyjnej, podczas której, w latach 1944 do 1945 brał czynny udział w szeregach Armii Ludowej "[....] " Podniósł, że otrzymana przez niego decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienia obecnie nie przysługują. Zastosowanie więc art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... było zasadne. Okoliczności podniesione w skardze do sądu administracyjnego odnośnie przebiegu postępowania wyjaśniającego, losów wojennych oraz charakteru i przebiegu służby w Milicji Obywatelskiej nie mają wpływu na wynik sprawy. Wniósł zatem o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.o.p.s.a.).

Stosownie natomiast do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. , w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.o.p.s.a.

Istota kontroli polega na ocenie zgodności zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia przepisy k.p.a., a także regulacje ustawy o kombatantach.... Przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 p.o.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew bowiem treści art. 7 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. nie podjął wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 § 1 k.p.a. nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.

Podkreślić należy, że uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....

Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z racji swojej służby w Milicji Obywatelskiej. (zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. z dnia .....października 1971 r., k. 5 akt ZBOWiD), z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej", w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..... W świetle uregulowań ustawy o kombatantach...., obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, służba taka nie rodzi uprawnień kombatanckich, a osoby, którym je przyznano są tych uprawnień pozbawiane, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.....

Zauważyć jednak należy, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. nie poddał szczegółowej analizie okoliczności podnoszonych przez S.S. , a dotyczących jego służby w Armii Ludowej, mimo, że okoliczność ta została przez niego podniesiona jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia 30 czerwca 2000 r. o pozbawieniu S.S. uprawnień kombatanckich.

Zdaniem Sądu twierdzenia skarżącego o jego służbie w Armii Ludowej w okresie od września 1944 r. powinny zostać poddane szczegółowej analizie z uwagi na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach... Przepis ten stanowi, że uprawnienia kombatanckie zachowują osoby, które uprawnienia uzyskały z tytułów określonych w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o kombatantach.... za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Nie ustosunkowanie się do okoliczności służby skarżącego w Armii Ludowej w decyzji ZBOWiD nie może jeszcze przesądzać w ocenie Sądu o pozbawieniu uprawnień kombatanckich skoro w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [....] sierpnia 1973 r., zatytułowane "zaświadczenie" potwierdzające ten fakt. Najpierw zatem winno być ono poddane weryfikacji w ramach obowiązującej w procedurze administracyjnej teorii dowodów (art. 80 k.p.a.), a następnie Kierownik Urzędu rozważyć powinien ewentualne dopuszczenie innych dowodów. Dopiero po dokonaniu tego, w zależności od podjętej w tym zakresie oceny, winien był rozważyć przysługiwanie bądź nie przysługiwanie S.S. uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... W konsekwencji tego powinien następnie zająć stanowisko odnośnie zachodzenia przesłanek do zachowania bądź pozbawienia uprawnień kombatanckich w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach....

W tym stanie rzeczy należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).