Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 243/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.L. (dalej: Strona, Zobowiązana, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: organ, DIAS) w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku M.L. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2018 r. nr [...], wystawionego przez Komisję do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, którym objęto nienależnie pobrane świadczenie w kwocie 4.500.000,00 zł.

Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...].01.2018 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono M. L. w dniu 30.01.2018 r.

Pismem z dnia [...].01.2018 r. pełnomocnik M.L. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia [...].02.2018 r. nr [...]. Następnie w dniu [...].04.2018 r. wpłynął do organu egzekucyjnego wniosek Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...].03.2018 r. o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...].04.2018 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...].

Pismem z dnia [...].09.2018 r. pełnomocnik M.L. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z wydanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z dnia 19.09.2018 r. sygn. akt I SA/Wa 660/18, I SA/Wa 662/18 oraz I SA/Wa 664/18, którymi Sąd wstrzymał wykonanie (w pkt 2) decyzji komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...].12.2017 r. nr [...], [...] oraz [...].

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, m.in. wystąpienie przez organ egzekucyjny do Sądu Rejonowego dla [...] o wyjawienie majątku przez Zobowiązaną, co nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego i podstaw prawnych złożenia tego wniosku przez komornika wobec przedawnienia roszczenia majątkowego od dnia [...].10.2016 r., jego niewymagalności i braku podstaw poprzez brak wyeliminowania źródła utrzymania M.L. oraz braku właściwego wniosku wierzyciela materialnego [...]. W ocenie pełnomocnika organ egzekucyjny ma obowiązek odwrócić skutki prawne egzekucji wszczęte na wniosek komisji.

Postanowieniem z dnia [...].10.2018 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało wszczęte na wniosek pełnomocnika Zobowiązanej, który powołał się na postanowienia Sądu w sprawie wstrzymania wykonania decyzji będących podstawą egzekucji, co wypełnia przesłanki art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tj. brak wymagalności obowiązku. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z ww. przepisem, organ egzekucyjny ma obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy obowiązek nie jest wymagalny, co oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Podkreślono jednak, że umorzeniem skutkuje zaistnienie wskazanych okoliczności jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (nie ma natomiast znaczenia, kiedy zostały one ujawnione). Jeżeli zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło, mimo iż w obrocie prawnym funkcjonuje już postanowienie sądu administracyjnego wstrzymujące na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wykonanie decyzji nakładającej ów obowiązek, takie postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jeżeli natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło jeszcze przed wstrzymaniem przez sąd wykonania decyzji nakładającej obowiązek, postępowanie podlega zawieszeniu na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ egzekucyjny zaznaczył, że postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczęte wnioskiem Strony z dnia [...].09.2018 r. jest w toku.

Pismem z dnia 31 listopada 2018 r. Skarżąca, poprzez pełnomocnika, złożyła zażalenie na to postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik uzasadniając zażalenie stwierdził, że przyczyny zastosowania art. 59 § 1 u.p.e.a. już zaistniały w tej sprawie. Wskazał na brak wymagalności obowiązku, nieistnienie obowiązku wobec przedawnienia wierzytelności, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak doręczenia upomnienia oraz błędne wystawienie tytułu wykonawczego.

Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę prawną w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, wg którego postępowanie egzekucyjne umarza się z przyczyn wymienionych w pkt 1-10.

Zgodnie z przepisem art. 59 § 3 i § 4 ww. ustawy w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, omawianego artykułu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 w sytuacji wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego, który organ egzekucyjnego uzna za zasadny.

W opinii organu z treści powyższych przepisów wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Wskazano przy tym, iż w przedmiotowej sprawie pełnomocnik Zobowiązanej uzasadnił wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowień z dnia 19.09.2018 r. sygn. akt I SA/Wa 660/18,1 SA/Wa 661/18 oraz I SA/Wa 664/18, którymi Sąd wstrzymał wykonanie decyzji komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...].12.2017 r. nr [...], [...] oraz [...], stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...].

Zdaniem DIAS w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wg którego postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przepis ten wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, których wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku stanowiącego przedmiot egzekucji administracyjnej.

Zdaniem organu skutek w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd zaistnieje jedynie wówczas, gdy ww. przesłanki zaistnieją przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Nie ma przy tym znaczenia, kiedy fakt ten został ujawniony. W przeciwnym wypadku, tj. jeżeli okoliczności te wystąpiły już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, są one podstawą do jego zawieszenia, o czym przekonuje treść art. 56 § 1 pkt 1 tej ustawy. Jeżeli zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło, mimo iż w obrocie prawnym funkcjonowało orzeczenie wstrzymujące wykonanie decyzji nakładającej ów obowiązek, takie postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy, ponieważ obowiązek nie był wymagalny. Jeżeli natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło jeszcze przed wstrzymaniem wykonania decyzji nakładającej obowiązek, postępowanie podlega zawieszeniu na podstawie wskazanego wyżej art. 56 § 1 pkt 1 ustawy.

Organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2018 r. nr [...], który został doręczony Zobowiązanej w dniu 30.01.2018 r. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji będących podstawą do wystawienia ww. tytułu wykonawczego postanowieniami z dnia 19.09.2018 r. sygn. akt I SA/Wa 660/18,1 SA/Wa 661/18 oraz I SA/Wa 664/18.

DIAS stwierdził tym samym, że decyzje Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...].12.2017 r. nr [...], [...] oraz [...], będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2018 r. nr [...] istniały w obrocie prawnym w dniu jego wystawienia. Decyzje te nadal istnieją w obrocie prawnym, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął o wstrzymaniu wynikającego z nich skutku prawnego (wykonalności). Podkreślono również, że rozstrzygnięcie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 p.p.s.a.), chyba że wcześniej Sąd uchyli bądź zmieni postanowienie w sprawie wstrzymania aktu (art. 61 § 4 p.p.s.a.)

Zdaniem DIAS nie ulega wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed wydaniem postanowień o wstrzymaniu wykonania decyzji, a okoliczność ta nie uzasadnia umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

DIAS wskazał również, że postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] jest w toku, o czym pełnomocnik Skarżącej został powiadomiony.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika w zażaleniu, DIAS stwierdził, że kwestie dotyczące przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, błędnego wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej obowiązku, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., błędnego określenia kwoty zobowiązania z uwagi na nieuwzględnienie wzajemnych rozliczeń pomiędzy Zobowiązaną, a W. [...] oraz bezprawnego naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie były już przedmiotem oceny w postępowaniu w sprawie wniesionych zarzutów. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] uznał zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione, a następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...].10.2018 r. nr [...] utrzymał powyższe postanowienie w mocy.

Pismem z dnia 11 stycznia 2019 r. M.L., za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. zarzucając organowi:

- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, które powodują, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności poprzez wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 498 k.c. poprzez nieuwzględnienie w rozliczeniach wzajemnych przez komisje wykonania obowiązku przez skarżącą, przed wszczęciem postępowania przez komisję ds. reprywatyzacji, a polegającą na zwrocie nakładów koniecznych przez spadkobierców (beneficjentów decyzji zwrotowej) [...] w W. na rzecz W. w tym przez M.L. w dniu [...].01.2008 r. oraz nieuwzględnienie samej kwoty zakupu tej nieruchomości w grudniu 1945 r.;

- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8la § 1 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego wobec istniejącej sprzeczności pomiędzy egzekwowanym obowiązkiem, a przepisem art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP;

- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art.59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 117 k.c. w zw. z art. 118 k.c. w zw. z art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, iż obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia nie jest wymagalny wobec przedawnienia zobowiązania;

- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec istniejącej sprzeczności pomiędzy egzekwowanym obowiązkiem a przepisem prawa, a konkretniej doktryną prawa administracyjnego i istniejącą linią orzecznictwa sądów administracyjnych;

- naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 58 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 498 § 1 i 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania i niepotrącaniu wzajemnych wierzytelności przez komisję w decyzji z dnia [...].12.2017 r.;

- naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w zw. z art. 825 pkt 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu stanowiska wierzyciela materialnego tj. m.st. Warszawy i ograniczenie się do zasięgnięcia stanowiska wyłącznie wierzyciela formalnego tj. Komisji;

- naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie upomnienia zobowiązanej, a w przypadku braku upomnienia - brak umieszczenia w tytule wykonawczym stosownej wzmianki.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty wyrażane wcześniej w swoim rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej (postanowienia) wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumiane jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji (postanowienia) uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a).

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym.

Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy należy zwrócić uwagę, że w ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów mających zastosowanie w sprawie tj. art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z p. zm., dalej jako u.p.e.a.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z p. zm.; dalej jako k.p.a.), mającej zastosowanie w związku z art. 18 u.p.e.a.

Na wstępie rozważań Sądu należy przypomnieć, że skarga dotyczy odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].

Instytucję umorzenia postepowania egzekucyjnego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określono we wspomnianym art. 59 tej ustawy:

§ 1. Postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

§ 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

§ 2a. W zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadkach określonych w § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 oraz w § 2.

§ 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

§ 4. Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

§ 5. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje również na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., w sytuacji wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego, który organ egzekucyjnego uzna za zasadny.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 u.p.e.a. jest zatem konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść również wskutek oceny, że egzekucja należności pieniężnej nie będzie celowa, gdyż koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania.

Organ egzekucyjny, uznając zasadność zarzutów, zobowiązany jest do umorzenia postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 3.10.1997 r., I SA/Wr 1291/96, LEX nr 30624). Należy zastrzec, że nie wszystkie podstawy zarzutów stanowią przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższa teza oznacza zatem, że jeżeli zobowiązany podniósł zarzuty stanowiące podstawę do umorzenia postępowania i organ egzekucyjny uznał ich zasadność, to umorzenie postępowania egzekucyjnego jest obligatoryjne (patrz: komentarz do art. 59 [w:] Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VIII, WKP 2018).

Trzeba też dodać, że skutkiem wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny. Postępowanie to nie może być zatem umorzone, ponieważ prowadzenie egzekucji jest wstrzymane do czasu rozstrzygnięcia skargi przez sąd administracyjny (wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 16.07.1998 r., I SA/Wr 647/96, LEX nr 33630). Podobnie jest brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku wstrzymania wykonalności decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w toku postępowania odwoławczego (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 18.09.1998 r., I SA/Gd 1260/96) (tamże).

W ocenie Sądu DIAS zasadnie zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wskazanych w § 1, jak też w § 2 cyt. art. 59 u.p.e.a.

Organ wskazał, iż przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2018 r. nr [...], który został doręczony Zobowiązanej w dniu 30.01.2018 r., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji będących podstawą do wystawienia ww. tytułu wykonawczego postanowieniami z dnia 19.09.2018 r. sygn. akt I SA/Wa 660/18,1 SA/Wa 661/18 oraz I SA/Wa 664/18.

Organ zasadnie zatem stwierdził, że decyzje Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...].12.2017 r. nr [...], [...] oraz [...], będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2018 r. nr [...] istniały w obrocie prawnym w dniu jego wystawienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął - do chwili wydawania zaskarżonego postanowienia - o wstrzymaniu wynikającego z nich skutku prawnego (wykonalności). Rozstrzygnięcie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji z kolei traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 p.p.s.a.), chyba że wcześniej Sąd uchyli bądź zmieni postanowienie w sprawie wstrzymania aktu (art. 61 § 4 p.p.s.a.).

Zasadnie zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed wydaniem postanowień o wstrzymaniu wykonania decyzji i okoliczność ta nie uzasadniała umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W ocenie Sądu prawidłowo również organ odwoławczy wskazał Skarżącej - odnosząc się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika w zażaleniu - iż kwestie dotyczące przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, błędnego wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej obowiązku, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., błędnego określenia kwoty zobowiązania z uwagi na nieuwzględnienie wzajemnych rozliczeń pomiędzy Zobowiązaną, a W. oraz bezprawnego naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie winny być przedmiotem oceny w postępowaniu w sprawie wniesionych zarzutów.

W ocenie Sądu nie można zatem zgodzić się z zarzutami sformułowanymi w skardze, a odnoszącymi się do naruszenia przez organ wskazanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak też Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz przepisów dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego.

Organ w zaskarżonym postepowaniu nie stosował też wskazanych w skardze przepisów Kodeksu cywilnego, jak i Kodeksu postępowania cywilnego, zatem zarzuty odnoszące się do tych przepisów w ocenie Sądu również nie mogą zostać uznane za zasadne.

Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.gov.pl).

Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji (postanowienia) może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy rozstrzygnięcia byłoby lub mogłoby być inne.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.