Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1709/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 319 pkt 1, art. 316 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1990
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi V. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ( dalej organ II instancji) uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej we W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] orzekającą o zobowiązaniu W.L. ( dalej : Skarżąca ) obywatelki [...] wraz z jej małoletnim synem – G.L., do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania ww. decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w ww. decyzji, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania ww. decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w ww. decyzji Strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa

- w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu oraz określenia terminu dobrowolnego powrotu do dnia 10 lipca 2017 r. i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego

oraz o utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części.

Stan sprawy był następujący :

W dniu.28 kwietnia 2015 r. pani W.L. wraz z synem - małoletnim G.L. - wjechała na terytorium Schengen przez Polskę, na podstawie [...] dokumentu podróży, do którego były wpisane dane syna oraz na podstawie wiz Schengen nr [...] i nr [...], wydanych w dniu [...] lutego 2015r. przez konsula w K., ważnych od dnia 27 kwietnia 2015r. do dnia 30 maja 2015 r., na czas pobytu 19 dni, w celu turystycznym. W dniu 06 maja 2015 r., po wykorzystaniu 9 dni pobytu, strona opuściła terytorium Schengen przez miasto [...] w H. Następnie w dniu 09 maja 2015 r. przez H. wjechała na terytorium strefy Schengen i przebywała tam do dnia 18 maja 2015 r. W dniu 18 maja 2015 r. upłynął czas pobytu Strony na terytorium strefy Schengen oznaczony w ww. wizie, Cudzoziemka i jej syn nie opuścili jednak terytorium Schengen. W dniu 26 maja 2015 r. została ona zobowiązana do opuszczenia terytorium N. w terminie do dnia 30 maja 2015 r.

Jak wynika z prowadzonego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Krajowego zbioru rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców, w dniu 29 maja 2015 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek o udzielenie małoletniemu G.L. zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 13 sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 261 § 2 Kpa zwrócił wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na nieuiszczenie należnej opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia.

W dniu 29 maja 2015 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek o udzielenie pani W.L. zezwolenia na pobyt stały. W dniu [...] czerwca 2015 r. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie wskazując, iż wniosek został złożony w czasie jej nielegalnego pobytu na terytorium Polski.

Cudzoziemka złożyła zażalenie na ww. postanowienie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który to postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, iż z uwagi na to, że organ I instancji prowadził w sprawie postępowanie, a strona była informowana o terminie jego zakończenia, sprawa powinna zakończyć się wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, iż w dniu 19 maja 2015 r. upłynął legalny pobyt Strony na terytorium strefy Schengen, a wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały złożyła ona 10 dni po upływie legalnego pobytu, oznaczonego w posiadanej przez nią wizie Schengen.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. decyzją nr [...] Wojewoda [...] umorzył w całości postępowanie w sprawie udzielenia Cudzoziemce zezwolenia na pobyt stały wskazując, iż uwagi na złożenie przez nią ww. wniosku w czasie nielegalnego pobytu postępowanie w ogóle nie powinno być prowadzone.

W dniu 10 grudnia 2015 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej we W., w czasie kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, stwierdzili istnienie wobec pani W.L. przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Postępowaniem został objęty również małoletni syn Cudzoziemki przebywający na terytorium Polski pomimo braku wymaganej wizy lub innego wymaganego dokumentu pobytowego uprawniającego go do wjazdu i pobytu.

W dniu [...] marca 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej we W. decyzją nr [...] orzekł o zobowiązaniu Cudzoziemki wraz z małoletnim synem do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania ww. decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w ww. decyzji, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania ww. decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w ww. decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Organ I instancji stwierdził, iż w sprawie zachodzi przesłanka zobowiązania do powrotu określona w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie w ocenie organu I instancji w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od zobowiązania cudzoziemców do powrotu, w szczególności przesłanki uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy zgody na pobyt tolerowany.

W dniu 21 marca 2016 r. Cudzoziemka złożyła odwołanie od ww. decyzji, wskazując, iż została wydana z naruszeniem art. 348 pkt 1, 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach, tj. naruszeniem prawa strony do życia i podstawowych wolności. Podkreśliła, że Strona kontynuuje w Polsce leczenie związane z zabiegiem onkologicznym wykonanym na [...], po którym nie stosowano prawidłowego leczenia, dającego nadzieję na wyleczenie choroby, a z kolei bez kontynuowania leczenia jest bardzo duże prawdopodobieństwo nawrotu choroby. Podniosła też, że jej małoletni syn chodzi w Polsce do szkoły, funkcjonuje normalnie, ma kolegów, dobrze się uczy, jest akceptowany przez nauczycieli i uczniów. Odwołująca się podkreśliła, że oboje z synem mają uzasadnione obawy o swoje zdrowie i życie oraz nie mogą oczekiwać ochrony ze strony władz kraju pochodzenia.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej we W. w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu oraz określenia terminu dobrowolnego powrotu do dnia 10 lipca 2017 r. i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego

Organ II instancji stwierdził, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Swoje stanowisko organ oparł na okoliczności, że pani W.L. oraz jej małoletni syn – G.L. od dnia 19 maja 2015 r. przebywają na terytorium Polski bez wymaganej, ważnej wizy lub innego, wymaganego, ważnego dokumentu uprawniającego ich do wjazdu i pobytu tu (przy czym pobyt małoletniego był nielegalny co najmniej od dnia 19 maja 2015 r.).

W związku z powyższym, organ II instancji stwierdził, że wobec Cudzoziemki i jej syna zachodziła niewątpliwie przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 ww. ustawy ("Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy") podjęcie rozstrzygnięcia takiego jak zaskarżone było co do zasady obligatoryjne. Ponadto organ uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie Cudzoziemce i jej małoletniemu synowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

Uzasadniając swoje stanowisko Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że stosownie do postanowień art. 288 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są wymagane.

Zgodniej art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.

Według art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) NR 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz.U.UE.L.2001.81.1, Dz.U.UE-sp. 19-4-65, z późn. zmianami) i załączniku I do ww. rozporządzenia obywatele Ukrainy są objęci obowiązkiem wizowym przy przekraczaniu granic zewnętrznych Państw Członkowskich.

Zgodnie z art. 302 ust. 2 ustawy przepisów ust. 1 pkt 1-3 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6. Ww. art. 299 ust. 6 pkt 1 ustawy stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja:

1) o odmowie przedłużenia mu wizy Schengen lub wizy krajowej, udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub decyzja o cofnięciu mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub

2) o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub,

3) o cofnięciu zgody na pobyt ze względów humanitarnych

- stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.

Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji.

Natomiast zgodnie z ust. 2 pkt 1 ww. przepisu w decyzji, o której mowa w ust. 1, nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca.

Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 318 ust. 2 pkt 2 tej samej ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie:

a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub

b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Zgodnie z art. 319 ustawy o cudzoziemcach zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się na następujące okresy:

1) od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16;

2) od 1 roku do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4 lub 5;

3) od 3 lat do 5 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 7, 8, 11 lub 14;

4) 5 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 9.

Na mocy art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadkach o których mowa w art. 302 ust. 1 powołanej ustawy, nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy:

1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub

2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub

3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub

4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub

5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub

6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub

8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub

9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub

10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub

11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub

12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170, lub

13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013), zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013".

Ponadto, zgodnie z art. 303 ust. 2 ww. ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się, gdy cudzoziemiec zgodnie z przepisami art. 120 i art. 135 wystąpił o zmianę decyzji, o których mowa w tych przepisach, do czasu zakończenia postępowania w sprawie zmiany tych decyzji, a z ust. 3 ww. artykułu przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art. 32 ust. 1 lub art. 33 ust. 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515, 516 i 517).

Z kolei stosownie do art. 348 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zgodnie z art. 349 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:

1) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości, w rozumieniu prawa międzynarodowego, lub

2) jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych, lub

3) popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego, lub

4) stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lub

5) podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów, o których mowa w pkt 1-3.

Natomiast zgodnie z ust. 2 ww. artykułu cudzoziemcowi, który przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej popełnił inny niż określony w pkt 1-3 czyn, który według prawa polskiego jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności, można odmówić udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, jeżeli opuścił on kraj pochodzenia wyłącznie w celu uniknięcia kary.

Zgodnie z art. 351 ustawy o cudzoziemcach, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej

w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349, lub

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub

3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca.

Z decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie zgodziła się skarżąca, składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 348 pkt 1, 2 i 3 ustawy cudzoziemcach. Wskazała, że narusza ona prawo strony do życia, podstawowych wolności i poszanowania osobistego, jak również prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu poprzez wyrwanie go ze środowiska przyjaznego, bezpiecznego i konieczność powrotu do miejsca związanego traumą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.

Przede wszystkim Sąd uznaje zasadność zastosowania przez organy w omawianej sprawie przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ( Dz.U.2016.1990 j.t.), który stanowi m.in., że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.

Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako " uznanie administracyjne", a więc, zgodnie z tym uregulowaniem ustawowym, właściwy organ ma obowiązek wydania decyzji w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Zatem w przypadku, gdy tak jak w sprawie, wystąpi któraś z przesłanek wymienionych w omawianym przepisie, organ zobowiązany jest do wydania orzeczenia zgodnego z treścią ww. artykułu, tj. decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Zarzuty skargi koncentrują się wokół stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy art. 348 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach. Sąd, po przeanalizowaniu materiału dowodowego sprawy, nie znalazł uzasadnienia dla tych zarzutów.

W trakcie przesłuchania, które odbyło się w dniu 18 grudnia 2015 r. pani W.L. zeznała, iż obawia się powrotu do kraju pochodzenia, gdyż zagrożone jest tam prawo do życia jej i syna oraz ich prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Cudzoziemka zeznała, że w kraju pochodzenia nie była karana, zmuszana do pracy, pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarana bez podstawy prawnej ale obawia się, że po powrocie może się tak zdarzyć. Według niej nie może liczyć na to, że służby państwowe zapewnią jej bezpieczeństwo przed ludźmi, którzy ją rzekomo prześladowali. Podkreśliła, że na [...] była nieludzko traktowana i obawia się, że może się to powtórzyć. Zadeklarowała jednocześnie, iż w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu wykona taką decyzję.

Odnosząc się do kwestii domniemanego naruszenia przez organy art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach należy podkreślić, że w sprawie Cudzoziemki i jej syna konieczne było ustalenie, czy decyzja zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 do 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, tj. czy można było stwierdzić istnienie zindywidualizowanego skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw Cudzoziemki i jej małoletniego syna. Osoba powołująca się na zagrożenie naruszenia jej praw chronionych Konwencją rzymską (art. 2 do 7) powinna wskazać fakty, które czynią jej obawy uzasadnionymi. Nie wystarczy zatem, powołanie się na ogólną sytuację w kraju pochodzenia. Osoba taka powinna posiadać jakieś cechy bądź znajdować się w sytuacji faktycznej bądź prawnej, która warunkować będzie urzeczywistnienie takiego zagrożenia. Sam obraz sytuacji bezpieczeństwa czy też poziomu przestrzegania praw człowieka nie jest wystarczający, jeżeli nie wykazany zostanie związek z indywidualną sytuacją takiej osoby. W ocenie Sądu jedynie w przypadku stwierdzenia powszechnego stosowania przemocy bądź innych form poważnego naruszania praw człowieka wobec ludności cywilnej w danym państwie, bez względu na cechy bądź inne czynniki wyróżniające poszczególne osoby możliwe jest uznanie, że cudzoziemiec wydalony do takiego kraju byłby narażony na naruszenia jego praw podstawowych, o których mowa była w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd podziela wyrażoną w decyzji ocenę organu, że deklarowane przez W.L. przyczyny wyjazdu – jej i syna - z kraju pochodzenia nie są przekonywujące oraz wiarygodne. Całokształt okoliczności faktycznych sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że skarżąca żywi uzasadnioną obawę przed powrotem do kraju pochodzenia i występuje w jej i jej syna przypadku obiektywna sytuacja zagrożenia. Sąd podziela stanowisko organu, że cudzoziemka i jej syn nie mają powodów do strachu przed powrotem na [...] oraz brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie mogą uzyskać pomocy od władz kraju pochodzenia.

W decyzji zasadnie podważono także istnienie bezpośredniego związku między wyjazdem skarżącej i jej syna z kraju pochodzenia, a kierowanymi wobec niej i jej partnera groźbami. Okoliczności tegoż wyjazdu potwierdzają tą ocenę, albowiem wyjazd ten nastąpił na podstawie wiz turystycznych, a po przekroczeniu granicy cudzoziemka nie aplikowała o udzielenie jej i synowi ochrony międzynarodowej, czy zezwolenia na pobyt, aby uniknąć konieczności powrotu na [...]. W czasie pobytu na terytorium strefy Schengen nie ubiegała się ona o udzielenie ochrony międzynarodowej, a wnioski o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały, a jej synowi zezwolenia na pobyt czasowy złożyła na terytorium Polski dopiero gdy została zobowiązana do opuszczenia terytorium N. i jej pobyt był już nielegalny. Słusznie stwierdzono w uzasadnieniu decyzji, że obawy skarżącej o swoje życie i zdrowie w kraju pochodzenia jest wątpliwa w sytuacji gdy podczas pobytu w kilku państwach obszaru Schengen nie zdecydowała się na złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Sąd podziela ocenę Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do udzielenia skarżącej i jej synowi ochrony humanitarnej z uwagi na podniesione przez stronę okoliczności rzekomego prześladowania jej w kraju pochodzenia.

Odnośnie natomiast wskazanej przez skarżącą konieczności kontynuowania leczenia onkologicznego w Polsce, należy wskazać, iż trudna sytuacja ekonomiczna lub gorszy stan służby zdrowia w kraju pochodzenia nie mogą same w sobie uzasadniać postawienia zarzutu naruszenia praw chronionych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Taki pogląd ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1123/10 wskazano, że: "przesłanki zapobiegającej wydaleniu nie stanowi fakt pogorszenia ekonomicznych warunków życia cudzoziemca w kraju jego pochodzenia. Co do zasady, nie przeciwdziałają wydaleniu również względy medyczne, łączone ze stanem służby zdrowia i lepszymi standardami wykonywania usług medycznych w kraju przebywania".

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że każdy obywatel Ukrainy ma prawo do ochrony zdrowia i zapewnioną bezpłatną opiekę zdrowotną w jednostkach będących własnością rządową i samorządową. Chorzy mogą również korzystać z opieki medycznej udzielanej w gabinetach i klinikach prywatnych

W ocenie Sądu, organy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym na podstawie przesłuchania skarżącej właściwie oceniły, czy Cudzoziemka wraz z synem mogłaby być narażona na niebezpieczeństwo w kraju pochodzenia, a co za tym idzie, czy zachodzą wobec nich okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych w oparciu o art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy podkreślić, że oceniając wyjaśnienia strony organ administracji winien kierować się zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz mieć na względzie także inne dowody zgromadzone w sprawie, co jasno wynika z art. 80 Kpa. Analiza akt postępowania wykazała, że przy ocenie materiału dowodowego niniejszej sprawy zastosowano ww. zasady, opierając się także na informacjach dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia.

W skardze W.L. stwierdziła również, że w sprawie doszło do naruszenia art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Zarzut ten nie jest zasadny. Skarżąca nie miała realnych podstaw, aby spodziewać się, że będzie mogła przebywać wraz synem w Polsce. Ponadto na terytorium Polski nie zamieszkują inni członkowie rodziny cudzoziemki. Wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie prowadzi do rozdzielenia rodziny, gdyż matka i syn są objęci jedną decyzją i razem zobowiązani do wyjazdu. Należy także podkreślić, iż skarżąca nie posiada możliwości wykonywania tu pracy oraz stałego miejsca zamieszkania. Okres pobytu jej i jej małoletniego syna poza krajem pochodzenia jest stosunkowo krótki (od 2015 r.), a wcześniej centrum życiowe cudzoziemców znajdowało się w kraju pochodzenia.

Zasadne jest zatem stwierdzenie organu, że zobowiązanie Cudzoziemki do powrotu wraz z małoletnim synem nie doprowadzi do naruszenia ich prawa do życia rodzinnego i prywatnego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach należy

zwrócić uwagę, że przesłanka określona w tym przepisie warunkuje możliwość udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych jedynie jeżeli zobowiązanie do powrotu naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Jak słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2014 r. (IV SA/Wa 2366/14, niepubl.) w odniesieniu do uprzednio obowiązującego art. 97 ust. 1 pkt la ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zastosowanie ww. przesłanki możliwe jest gdyby wydalenie cudzoziemca naruszało prawa jego dzieci w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu czyli powodowało kwalifikowane zagrożenia, a nie jakimkolwiek dolegliwości, które mogą spotkać małoletnie dzieci cudzoziemca w związku z wydaleniem ich rodzica.

Z uwagi na krótki okres pobytu Cudzoziemki i jej syna w Polsce (2 lata), chłopiec po powrocie na [...] może ponownie zaaklimatyzować się do życia w tym kraju. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że nie zachodzi realne ryzyko, że poprzez wydanie zaskarżonej decyzji wystąpiłoby kwalifikowane naruszenie praw dziecka. Treść dołączonego do akt sprawy zaświadczenia z dnia 22 listopada 2016 r. nie wskazuje, że kolejna zamiana miejsca zamieszkania i nauki może mieć niekorzystny wpływ na rozwój chłopca, lecz że jest on otwarty, koleżeński, szybko nawiązał relacje z rówieśnikami, jest uczynny i sympatyczny oraz angażuje się w życie klasy i szkoły, jak również, że podnosi swoje umiejętności językowe. Z dokumentu tego nie wynika zatem, aby wpływ powrotu do kraju pochodzenia miał być tego rodzaju, że rozwój psychofizyczny małoletniego Cudzoziemca był zagrożony w istotnym stopniu.

Zdaniem, należy podzielić stanowisko organu, że wydanie decyzji takiej jak zaskarżona nie narusza przepisów Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11).

Odnosząc się do treści uzasadnienia skargi należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma ustalenie obiektywnych faktów związanych z brakiem zagrożenia dla praw chronionych Cudzoziemki i jej syna w kraju pochodzenia. Stosunek do powrotu do kraju pochodzenia nie może mieć istotnego znaczenia przy rozpatrywaniu sprawy. Państwo przyjmujące nie jest bowiem, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem, związane wyborem miejsca zamieszkania dokonanym przez cudzoziemca. Nie jest także bezwzględnie zobowiązane do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych członkom rodziny ze względu na aklimatyzację dzieci w środowisku szkolnym i rówieśniczym, nawiązanie przez nie relacji koleżeńskich lub niechęć do powrotu do kraju pochodzenia, jak również kontynuowanie przez nie nauki. Zasadnie stwierdzono zatem w zaskarżonej decyzji, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, tj. że zobowiązanie do powrotu pani W.L. wraz z pozostającym pod jej opieka małoletnim synem: G.L. prowadzi do naruszenia jego praw, określonych w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Sąd aprobuje również, że - mając na uwadze słuszny interes strony - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił uchylić zaskarżoną decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej we W. w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i orzec o określeniu tego terminu do dnia 10 lipca 2017 r., tak aby małoletni mógł zakończyć cykl edukacji.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia organu I i II instancji nie są zatem obarczone żadną z wad uzasadniających ich uchylenie. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia ich nieważności przez sąd.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.