Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1768/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej [...] Sp. z o.o. w T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej [...] Sp. z o.o. w T. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "GINB", "organ odwoławczy"), postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267, z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Przedsiębiorstwa [...] [...] [...] Sp. z o.o. z siedzibą

w [...] (dalej także: "skarżący", "Spółka") na postanowienie Wojewody [...] (dalej także: "Wojewoda", "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia na wniosek Przedsiębiorstwa [...][...][...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o. o. w [...] pozwolenia na wykonanie robót pn. "przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego w ul. S. z obejściem awaryjnym do ul. M." w ramach zadania "Projekt odprowadzania ścieków z dzielnicy B. do kanalizacji miejskiej" na działkach nr [...],[...], obr. [...] oraz nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. [...] położonych w rejonie ul. M. w [...] - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Przedsiębiorstwo [...][...] "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] Sp.

z o. o. w [...] na inwestycję p.n. "przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego w ul. S. z obejściem awaryjnym do ul. M.".

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Miejskie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w [...] w chwili wydania decyzji nie dysponowało decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zaś taka decyzja została wydana jedynie dla Gminy Miasta [...], natomiast ustawa o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje jedynie przeniesienie decyzji

o warunkach zabudowy, wyklucza natomiast przeniesienie decyzji w sprawie lokalizacji celu publicznego. Spółka wskazała także, że była stroną prowadzonego postępowania, jako właściciel działki nr ew. [...] obr. [...] bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją, gdyż warunki techniczne wykonania robót ingerowały

w sieć kanalizacyjną stanowiącą własność wnioskodawcy. Stwierdziła, że ścieki

z osiedla [...] w [...] były podawane przez przepompownię "[...]" do sieci kanalizacyjnej wnioskodawcy na przepompownię [...]. Instalacje (sieci) kanalizacyjne MPWiK i skarżącej były ze sobą połączone. Projektując przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego ul. S. itd., doszło do rozdzielenia instalacji, gdyż w wyniku zrealizowanej inwestycji sieci kanalizacyjne zostały rozłączone zasuwami, a równocześnie fizycznie pozostają połączone. Ponadto Spółka wskazała, że na działce nr [...], na której jest zlokalizowana inwestycja MPWiK jest również zlokalizowana sieć kanalizacyjna (kolektor grawitacyjny ks400 i kolektor tłoczny kst200), której właścicielem jest Spółka.

Organ I instancji przywołał treść art. 61 § 1 k.p.a. i art. 61a k.p.a., podnosząc, iż obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o stwierdzenie nieważności jest zbadanie czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Przywołano jednocześnie art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), podnosząc, iż w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ograniczający pojęcie strony

w ww. sprawach do inwestora, właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazano przy tym na art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, definiujący pojęcie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Organ I instancji rozpatrując przedmiotowy wniosek Spółki stwierdził, iż nie posiada ona przymiotu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] Sp.

z o.o. w [...], ul. N., na inwestycję p.n. "przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego w ul. S. z obejściem awaryjnym do ul. M.". Wskazał, iż cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy zaś interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach

i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. W konkluzji uznał, iż w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Podniósł jednocześnie, że od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie można tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Dokonując oceny argumentacji Spółki przedstawianej na poparcie wniosku oraz okoliczności wynikających z przedłożonych dokumentów, stwierdził, że sporna inwestycja zlokalizowana została na działkach nr [...] i [...] obr. [...], oraz nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] obr. [...], które nie stanowią własności, użytkowania wieczystego, ani nie są w zarządzie wnioskodawcy. Dodano, że z analizy zatwierdzonego kwestionowaną decyzją projektu budowlanego wynika, iż będzie ona polegała na budowie kanalizacji sanitarnej ciśnieniowej, tj. rurociągu tłocznego (Ø) 280 mm z rur PE na długości około 855 m, która ma umożliwić odprowadzanie ścieków z dzielnicy [...] do projektowanej kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej pn. "Kanalizacja sanitarna w rejonie ulicy M. w [...], przełączenie pompowni ścieków [...],[...] do kanalizacji sanitarnej w ul S., której inwestorem jest Gmina Miasto [...]. Wskazano także, iż projektowana trasa rurociągu tłocznego przebiega

w pasie drogowym ul. M., ul. S., przecinając ul. K., potok [...] i dopływ potoku [...] w pasie drogowym ul. M.. Projektowana inwestycja nie wymaga zmiany użytkowania i przeznaczenia terenu, na którym przewiduje się jej realizację. Trasę projektowanego uzbrojenia poprowadzono zachowując wymagane odległości od budynków i obiektów budowlanych, zgodnie

z obowiązującymi przepisami i wymaganiami. Zgodnie z projektem przedsięwzięcie realizowane było poza granicami obszarów cennych siedlisk przyrodniczych oraz poza granicami chronionych siedlisk roślin i zwierząt. W trakcie eksploatacji projektowanego uzbrojenia, oddziaływanie na środowisko - emisja zanieczyszczeń pyłowych, gazowych, hałas, zanieczyszczenie gleby, wód - praktycznie nie występuje. Powołując się na zapisy projektu budowlanego wskazano, że zakres oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji liniowej zawiera się

w granicach działek, przez które inwestycja ta przebiega. W tych okolicznościach organ I instancji, wskazując, iż Spółka uzasadnia przymiot strony postępowania prawem własności do dz. nr [...], nie podzielił stanowiska, w myśl którego działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wskazanej w kwestionowanej decyzji. Wojewoda nie stwierdził wpływu zrealizowanego obiektu (infrastruktury kanalizacyjnej) na sposób zagospodarowania działki nr [...], która stanowi własność wnioskodawcy. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, stanowiącym część projektu budowlanego zatwierdzonego kwestionowaną decyzją, na działce tej nie są projektowane żadne roboty budowlane. Argumentacja wnioskodawcy dotycząca włączenia części przewodów kanalizacyjnych należących do MPWiK do sieci będącej własnością "[...]" oraz tego, że warunki techniczne inwestycji ingerowały w sieć kanalizacyjną wnioskodawcy także nie uzasadnia posiadania przymiotu strony postępowania, z uwagi na to, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego uzależnia przymiot strony postępowania od tytułu prawnego do nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania obiektu, a nie od tytułu prawnego do urządzeń (w tym przypadku sanitarnych) położonych na danej nieruchomości. Włączenie projektowanej inwestycji, do infrastruktury technicznej stanowiącej własność wnioskodawcy w ocenie organu I instancji, pozostaje w sferze stosunków umownych i stanowi materię prawa cywilnego. Powyższe sprawia, że pozostaje ona poza obszarem zainteresowania i kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej. W tych okolicznościach Wojewoda uznał za zasadne wydanie w dniu [...] kwietnia 2014 r. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] znak [...]., na podstawie art. 61a w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Przedsiębiorstwo [...][...] "[...]" Sp. z o.o. w [...], wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez błędne ustalenie, iż Przedsiębiorstwu [...][...] "[...]" Sp. z o.o. w [...] nie przysługuje status strony

w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]

z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Miejskiemu [...]Sp. z o.o. w [...], ul. N., na inwestycję, p.n. "Przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego w ul. S. z obejściem awaryjnym do ul. M.", kiedy skarżący posiada interes prawny determinowany normami prawa materialnego do występowania w sprawie w charakterze strony. Spółka wskazała także, iż Wojewoda [...] naruszył postanowienia art. 7, 77 i 80 k.p.a. nie ustalając jakie normy prawne, w szczególności przepisy o charakterze techniczno - budowlanym mają

w sprawie zastosowanie i jaki wpływ powyższe postanowienia mają na prawa

i obowiązki skarżącego.

W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła w szczególności, iż włączenie przewodu tłocznego MPWiK kst [...] nastąpiło do sieci kanalizacyjnej kst [...] będącej własnością P. "[...]" sp. z o.o. bez jej zgody. W wykazie dokumentacji technicznej dotyczącej kanalizacji sanitarnej przekazywanej do MPWiK [...] załączono mapy określające zasięg przekazanych urządzeń i przewodów kanalizacyjnych. Wg załączonej mapy nr [...] przekazano pompownię ścieków [...] "[...]" wraz z 2 przewodami tłocznymi kst [...] do granicy Osiedla [...] (prawy brzeg rzeki [...]). W 2008 r. kanalizacja sanitarna będąca

w posiadaniu Gminy [...] na terenie miejscowości [...] została w całości przekazana ma majątek Przedsiębiorstwa [...][...] "[...]" Sp. z o.o w [...]. W ocenie Spółki istotę jej interesu prawnego w sprawie definiuje sama nazwa inwestycji: "Przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego w ul. S. z obejściem awaryjnym do ul. M.", które skutkuje przełączeniem pompowni ścieków - co w praktyce inwestycji sprowadza się do pozwolenia na wykonanie robót budowlanych na sieci kanalizacyjnej - budowli stanowiącej własność skarżącego, przez zamontowanie projektowanych zasuw. Bezpośrednia ingerencja w budowlę skarżącego, uprawnia Przedsiębiorstwo [...][...] "[...]" sp. z o.o. w [...] do domagania się ukształtowania administracyjnego stosunku prawnego zgodnie z normami budowlanymi, tak aby projektowana inwestycja zabezpieczyła interes prawny skarżącego w związku z oddziaływaniem na jego prawa i obowiązki.

Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wskazując na pojęcia interesu prawnego i interesu faktycznego oraz definicję obszaru oddziaływania obiektu z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, iż Spółka wywodzi swój przymiot strony z faktu włączenia spornego przewodu tłocznego Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] kst [...] do sieci kanalizacyjnej kst [...], będącej własnością Przedsiębiorstwa [...][...][...] sp.

z o.o. bez jej zgody. Wskazano także, iż skarżąca Spółka podnosi również, że jest właścicielem kanalizacji sanitarnej na terenie miejscowości [...], a ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] września 2008 r., Rep. [...] nr [...], wynika, że Przedsiębiorstwo [...][...][...] Sp. z o.o. jest właścicielem kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami i przepompowniami ścieków w miejscowości [...] - kolektor sanitarny [...] i kolektor sanitarny [...] oraz właścicielem działki nr ew. [...] w [...] (księga wieczysta nr [...]), na której usytuowana jest przepompownia ścieków [...]. Wskazano jednocześnie, iż analiza projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] wykazała, że kwestionowana inwestycja została zaplanowana na działkach nr ew. [...],[...], obr. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. [...] położonych w [...], zaś z części graficznej projektu budowlanego nie wynika, aby zaprojektowany rurociąg tłoczny został włączony do sieci kanalizacyjnej kst [...]. Nie wynika także, aby kwestionowany rurociąg tłoczny objęty ww. pozwoleniem dochodził lub przekraczał granice rzeki S. oraz że włączony został do znajdujących się według skarżącej na prawym brzegu rzeki S.dwóch przewodów kst [...] do granicy Osiedla [...]. Powyższe ustalenia, jak wskazał organ odwoławczy wykluczają uznanie Przedsiębiorstwa [...][...][...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], za stronę

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego wniosło Przedsiębiorstwo [...][...][...] sp. z o.o. w [...].

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 roku sygn. [...] oraz poprzedzającego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 roku i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie przepisów

o charakterze procesowym, to jest art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane przez błędne ustalenie, iż Przedsiębiorstwu [...][...] "[...]" Sp. z o.o. w [...] nie przysługuje status strony

w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]

z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Miejskiemu [...]Sp. z o.o. w [...], ul. N., na inwestycję, p.n. "Przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego w ul. S. z obejściem awaryjnym do ul. M.", kiedy skarżący posiada interes prawny determinowany normami prawa materialnego do występowania w sprawie w charakterze strony ponieważ inwestycja bezpośrednio oddziałuje na majątek skarżącego, przez bezpośrednie połączenie realizowanej sieci z siecią będącą własnością skarżącego.

Skarżący wskazał także, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz organ pierwszej instancji naruszyli postanowienia art. 7, 77 i 80 k.p.a. nie przeprowadzając postępowania w zakresie oddziaływania inwestycji na skarżącego w zakresie ustalenia faktycznego oddziaływania inwestycji /inwestycja zrealizowana/, nadto nie wskazano, jakie normy prawne, w szczególności przepisy o charakterze techniczno - budowlanym mają w sprawie zastosowanie i jaki wpływ powyższe postanowienia mają na prawa i obowiązki skarżącego.

Wskazano także, iż organy administracji przez zaniechanie podjęcia działań administracyjnych w sprawie, dopuszczają istnienie w obrocie prawnym decyzji

w przedmiocie pozwolenia na budowę, która została wydana na podstawie decyzji

w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego, która została skierowana i wydana na rzecz Gminy Miasta [...], a nie dla wnioskodawcy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę - MPWIK sp. z o.o. w [...]. Takie działanie jest

w ocenie Spółki przejawem ignorancji przepisów prawa w zakresie legalności wydawania i oceny decyzji administracyjnych.

Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna.

Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym wypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobligowany do przestrzegania przepisów k.p.a., a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z powyższym sądowa kontrola prawidłowości podjętego postanowienia przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek postanowienia oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy nie nosi cech dowolności.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane [...] czerwca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z [...] kwietnia 2014 r. odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na wykonanie robót pn. "przełączenie pompowni ścieków za [...] do kanału sanitarnego w ul. S. z obejściem awaryjnym do ul. M." w ramach zadania "Projekt odprowadzania ścieków z dzielnicy [...] do kanalizacji miejskiej" na działkach nr [...],[...], obr. [...] oraz nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. [...] położonych w rejonie ul. M. w [...]. W ocenie Sądu organy obu instancji wydając kontrolowane rozstrzygnięcia naruszyły zasady postępowania administracyjnego, które obowiązują organy również w postępowaniu nadzorczym.

W niniejszej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, kiedy

z uwagi na brak interesu prawnego po stronie wnoszącego podanie organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a k.p.a., a w jakiej sytuacji konieczne jest dokonanie tej oceny już po wszczęciu postępowania.

Zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest tożsame z wszczęciem postępowania w sprawie. Wniosek taki uruchamia bowiem etap wstępny, w ramach którego organ bada jedynie kwestie formalne w postaci wniesienia podania przez legitymowany podmiot, czy wskazanie podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. Zatem we wstępnej fazie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ może uznać, że podanie nie pochodzi od osoby będącej stroną tego postępowania, bądź wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych i na podstawie art. 61 a k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania w sprawie.

Sąd zauważa, iż w odniesieniu do pierwszej z przesłanek, odmowa ta może nastąpić tylko wtedy, gdy brak przymiotu strony wnoszącego podanie jest oczywisty

i nie budzi żadnych wątpliwości. Z taką oczywistością braku legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy już

z treści samego wniosku wynika, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że wnoszący podanie takiego interesu prawnego w tym konkretnym postępowaniu nie posiada. Gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego podanie nie jest oczywisty i organ w celu ustalenia tego przymiotu musi podjąć czynności,

w szczególności dokonać stosowanych analiz czy wyjaśnień, to wówczas konieczne jest wszczęcie postępowania nieważnościowego, stosowanie do treści art. 61 § 3 k.p.a. co daje możliwość szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy (porównaj: wyroki NSA z : 21 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 147/10, LEX nr 952956; z 8 listopada 1995 r., sygn. akt III SA 182/95, opubl. ONSA z 1996, nr 4, poz. 167; z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2268/10, npubl.; z 20 grudnia 1994 r., sygn. akt I SA 1143/93, opubl. ONSA z 1995 r., nr 3, poz. 145).

W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że nie można odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 61 a k.p.a., w sytuacji gdy brak przymiotu strony wnoszącego podanie nie jest oczywisty.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca Spółka jest właścicielem nie tylko działki o nr ew. [...], ale także kanalizacji sanitarnej wniesionej w formie aportu rzeczowego celem zwiększenia kapitału zakładowego Spółki aktem notarialnym z dnia [...] września 2008 r., określonej jako kanalizacja sanitarna wraz

z przykanaliakmi i przepompowniami ścieków w miejscowości [...] – kolektor sanitarny [...] i kolektor sanitarny [...], na której zlokalizowana jest przepompownia ścieków [...], która jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W tej sytuacji nie można uznać, że Spółce w sposób oczywisty przymiot strony w postępowaniu nie przysługuje. Bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie można ustalić, czy działka Spółki, a w szczególności sieć kanalizacyjna znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. W sytuacji gdy Spółka kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez tego inwestora z tego powodu, że inwestycja wpływa na sposób korzystania z sieci kanalizacyjnej, ograniczając prawa właściciela, to nie można w sposób oczywisty przyjąć, że inwestycja ta nie dotyczy jej interesu prawnego. W takim przypadku interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej w rozumieniu art. 28 k.p.a., który niezależnie od art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ma zastosowanie w postępowaniu nieważnościowym, wynika z przepisów prawa cywilnego gwarantujących właścicielowi prawo do korzystania z przedmiotu swojej własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, nakazującego poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. To, czy wykonanie określonych robót budowlanych narusza interes właściciela nieruchomości sąsiedniej, czy też obiektu budowlanego jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w toku którego kwestia ta podlega wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu. Nie można więc już we wstępnej fazie postępowania przesądzić, że skarżąca nie są stroną, albowiem inwestycja, której dotyczy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. (o stwierdzenie nieważności, której wniesiono) nie oddziałuje na przedmiot własności skarżącej Spółki. Okoliczność, iż w niniejszej sprawie nie jest oczywisty brak interesu prawnego Spółki wynika także z faktu, iż celem odniesienia się do powyższego organy objęły badaniem także dokumentację projektową dołączoną do kwestionowanej decyzji. Tego rodzaju ustalenia nie mogą odbywać się jednak poza postępowaniem. Tak bowiem należy powyższe działania organów potraktować w sytuacji, gdy po ich dokonaniu zapadło postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Tym samym wobec powyższego odnoszenie się do zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne.

Powyższe okoliczności uzasadniają zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy wszczęcie postępowania nieważnościowego i zbadanie czy stronie przysługuje przymiot strony w ramach postępowania rozpoznawczego (tak też: NSA w wyroku z 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1657/10, npubl.). W przypadku ustalenia po wszczęciu postępowania nieważnościowego, iż skarżący nie posiada przymiotu strony organ winien rozważyć zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a.

W przypadku zaś ustalenia, iż skarżący przymiot strony posiada, organ winien dokonać stosownych ustaleń i ocenić zasadność złożonego przez Spółkę wniosku

o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] znak [...], o której mowa wyżej.

Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie z punktu II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013, poz., 490 j.t.). Wskazana w punkcie III wyroku kwota obejmuje 200 zł uiszczonego przez Spółkę wpisu sądowego oraz 240 zł wynagrodzenia reprezentującego Spółkę pełnomocnika.