Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 475/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 10  ust. 1,  art. 16  ust. 1,  art. 1  ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. L. na bezczynność [...] Lokalnej Komisji Etycznej [...] przy Szkole [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Lokalną Komisję Etyczną [...] przy Szkole [...] w [...] do rozpatrzenia wniosku P. L. z dnia [...] maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] Lokalnej Komisji Etycznej [...] przy Szkole [...] w [...] na rzecz P. L. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. P. L.(zwany dalej "Skarżącym") wnioskiem z 27 maja 2020r. (przesłanym w postaci wiadomości e-mail) zwrócił się do [...] Lokalnej Komisji Etycznej [...] przy Szkole [...] w [...] (zwana dalej: "Lokalną Komisją Etyczną [...] " lub "Komisją") o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów uchwał wydanych przez Komisję od [...] stycznia do [...] maja 2020r.

Skarżący poprosił o udostępnienie ww. informacji przez jej przesłanie na adres email, który wskazał, a jeżeli ze względów technicznych nie bę[...] ie to możliwe, zwrócił się o przesłanie kserokopii uchwał na podany adres korespondencyjny.

2. Lokalna Komisja Etyczna [...] w odpowiedzi i z 8 czerwca 2020r. na ww. wniosek przekazała informację, że z uwagi na duży zakres pracy nad przygotowaniem informacji w żądanej przez Skarżącego formie, nie może być ona udostępniona w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej - Dz .U. z 2016r., poz. 1764 ze zm., zwana dalej "u.d.i.p."). Zakres ww. informacji jest rozległy i wymaga czasochłonnego przygotowania z zachowaniem art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., udostępnienie wnioskowanej informacji nastąpi w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku tj. do 27 lipca 2020 r. w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, z zachowaniem postanowień art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Komisja poinformowała, że wnioskowane informacje zostaną przesłane na wskazany we wniosku adres e-mail.

3. Lokalna Komisja Etyczna [...] pismem z 27 lipca 2020r. poinformowała Skarżącego, że wystąpiły poważne wątpliwości do tego, czy zawnioskowane informacje i dokumenty wpisują się w zakres u.d.i.p. (Dz. .U. z 2019r., poz. 1429) i w celu ich wyjaśnienia zwrócono się do Krajowej Komisji Etycznej [...] (zwana dalej "Krajową Komisją Etyczną [...] " lub "Komisją Krajową") o ich rozstrzygnięcie. Komisja Krajowa zwróciła się do właściwych departamentów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zwany dalej "MNSW") w celu uzyskania opinii prawnej w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy i w jakim zakresie żądane informacji podlegają ujawnieniu w trybie u.d.i.p. Komisje Lokalne i Komisja Krajowa działają jako organy władzy publicznej i wydają decyzje administracyjne, ale dokumentacja spraw znajdująca się w dyspozycji Komisji może zawierać nie tylko dane osobowe, ale cenne informacje o charakterze własności intelektualnej lub mogące stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, których ujawnienie może narazić wnioskodawców na różnego rodzaju szkody i inne negatywne konsekwencje.

Publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej podlegają, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt. 5 ustawy z 15 stycznia 2015r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz .U. z 2019r. poz. 1392, zwana dalej: "u.o.z.d.") wyłącznie nietechniczne streszczenia doświadczeń. Pozostałe informacje związane ze sprawami prowadzonymi przez Komisję nie mają charakteru informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu w tym trybie. Istotne wątpliwości prawne dotyczą istoty sprawy: czy znajdujące się w posiadaniu Komisji dokumenty i informacje mają, co do zasady, charakter informacji publicznej. Ma to bezpośrednie znaczenie praktyczne, albowiem naruszenie prawa może stanowić udostępnienie informacji, która nie ma charakteru publicznego i powinna pozostać do wyłącznej wiadomości Komisji i stron postępowania. Komisja, mając na względzie te wątpliwości i nie chcąc, aby w wyniku podejmowanych działań doszło do bezpodstawnej odmowy przekazania informacji podlegających dostępowi publicznemu, ani też ujawnienia czegokolwiek, co takiemu dostępowi nie podlega, zwróciła się do Komisji Krajowej o wyjaśnienie i uzyskanie specjalistycznej opinii prawnej. Komisja w swoim składzie nie ma specjalisty od prawa administracyjnego i informacji publicznych, aby móc rozstrzygać, które elementy uchwał, wniosków, protokołów etc. stanową informację publiczną, a które powinny zostać zanonimizowane.

4. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji, zarzucając naruszenie: a) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (zwana dalej "Konstytucją RP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskania informacji publicznej, przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej, b) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, a w każdym razie nie później niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku - przez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w takim terminie. Skarżący, podnosząc ww. zarzuty wniósł o zobowiązanie Komisji do udzielenia informacji publicznej, której zakres określono w ww. wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt Organowi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że termin na rozpatrzenie ww. wniosku upłynął 27 lipca 2020r., a Komisja nie udostępniła żądanej informacji publicznej i nie wydała decyzji o odmowie jej udostępnienia lub nie umorzyła postępowania, co świadczy o tym, że pozostaje w bezczynności. Komisja jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, bo jest organem administracji publicznej, który na podstawie art. 32 ust. 1 u.o.z.d. jest właściwy w sprawie udzielania i zmiany zgód na przeprowadzanie doświadczeń. Udzielenie lub zmiana zgody na przeprowadzenie doświadczeń na zwierzętach następuje w drodze uchwały Komisji, od której przysługują środki odwoławcze i skarga do sądu administracyjnego, więc jest to akt indywidualny (decyzja administracyjna). Komisja jest ponadto finansowania z części budżetu państwa, będącego w dyspozycji MNSW, o czym stanowi art. 39 ust. 1 u.o.z.d. Powyższe świadczy o tym, że Komisja wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym i jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p.

W ocenie Skarżącego informację publiczną stanowią również uchwały Komisji od [...] stycznia do [...] maja 2020r. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia "informacji o sprawach publicznych", ale wskazówek w interpretacji tego pojęcia dostarcza art. 6 u.d.i.p., w którym ustawodawca zawarł przykładowy katalog informacji, które stanowią informację publiczną. Wśród tych informacji, w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a myślnik pierwszy u.d.i.p. wskazano, że: "udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treści i postaci dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć". Skoro Komisja jest organem właściwym w sprawach udzielenia lub zmiany zgód na przeprowadzenie doświadczeń na zwierzętach, a czynności takie przyjmują postać uchwał, będących aktami indywidualnymi i konkretnymi (decyzjami), stanowią akt administracyjny. Błędne jest więc twierdzenie Komisji, że ze względu na art. 36 ust. 1 pkt 5 u.o.z.d. (zobowiązujący Komisję do publikacji w BIP) nietechnicznych streszczeń doświadczeń, pozostałe informacje związane ze sprawami prowadzonymi przez Komisję nie mają charakteru informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu w tym trybie. Takie twierdzenia nie są zgodne z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Wykładnia ww. przepisu u.o.z.d. w sposób zaprezentowany przez Komisję stanowiłaby istotne ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP).

Skarżący zwrócił uwagę, że Komisja jest samodzielnym organem administracji publicznej i w ramach rozpoznawania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, powinna dokonać jego oceny pod kątem spełnienia przesłanek warunkujących udostępnienie lub odmowę udostępnienia informacji publicznej. Komisja nie powinna też zwlekać z rozpatrzeniem wniosku, z uwagi na oczekiwanie na opinię prawną przedstawioną przez inny organ.

5. Lokalna Komisja Etyczna [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Komisja podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie wątpliwości prawnych w sprawie oraz wskazała, że 27 lipca 2020r. udzieliła Skarżącemu informacji w zakresie, w jakim była uprawniona przez prawo i nie pozostaje już w bezczynności. Skarga jest więc bezprzedmiotowa.

Komisja wskazała ponadto, że prawodawca rozstrzygnął w u.o.z.d. o zakresie informacji noszących przymiot informacji publicznych, a dotyczących ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów doświadczalnych. W ustawie tej przesądził, co jest informacją publiczną. W poszczególnych przepisach u.o.z.d. ustalono, że publikacji podlegają przykładowo takie informacje, jak dane użytkowników, hodowców, dostawców zawarte we właściwych rejestrach (z pewnymi wyjątkami, zgodnie z art. 29 ust. 5 u.o.z.d.); roczne sprawozdanie z kontroli, o którym mowa w art. 62 u.o.z.d. Dodatkowo w u.o.z.d. wskazano, które czynności Lokalnej Komisji Etycznej [...] podlegają ujawnieniu i są jawne. Udostępnianiu w BIP na stronie podmiotowej MNSW, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt. 5 u.o.z.d., nietechniczne streszczenia doświadczeń (szczególna forma udostępniania społeczeństwu wiedzy o prowadzonych w kraju doświadczeniach na zwierzętach).

Odesłanie do BIP zwalnia podmiot zobowiązany z udostępnienia informacji na wniosek. Na stronach BIP umieszczone nietechniczne streszczenia doświadczeń. Wszelkie inne informacje posiadane przez lokalne komisje etyczne ds. doświadczeń na zwierzętach nie mają charakteru przymiotu informacji publicznej, z uwagi na ww. szczegółowe wskazanie zakresów informacji posiadających ten walor. Część informacji - nieujawniona w BIP - nie stanowi informacji publicznej, lecz jest własnością intelektualną wnioskodawcy i nie może podlegać ujawnieniu, w tym m.in. uchwały Komisji, gdyż zgodnie z art. 49 ust. 1 u.o.z.d. uchwala o udzieleniu zgody na przeprowadzenie doświadczenia zawiera: 1) imię i nazwisko oraz adres i miejsce zamieszkania albo nazwę oraz adres i siedzibę użytkownika, który przeprowadzi to doświadczenie, z tym że w przypadku gdy użytkownikiem jest osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą, zamiast adresu i miejsca zamieszkania tej osoby - adres i miejsce wykonywania działalności, jeżeli są inne niż adres i miejsce zamieszkania tej osoby; 2) imię i nazwisko osoby, która zaplanowała i jest odpowiedzialna za przeprowadzenie doświadczenia; 3) określenie warunków przeprowadzenia doświadczenia - zgodnie z opisem tego doświadczenia zawartym we wniosku o udzielenie zgody na jego przeprowadzenie; 4) wskazanie ośrodka, w którym będzie przeprowadzane doświadczenie, a w przypadku gdy doświadczenie będzie przeprowadzane poza ośrodkiem - miejsca jego przeprowadzenia; 5) określenie terminu, w jakim doświadczenie zostanie poddane ocenie retrospektywnej - w przypadku gdy doświadczenie będzie poddane takiej ocenie.

W przypadku gdy w doświadczeniu mają być wykorzystane zwierzęta dzikie, w uchwale o udzieleniu zgody na przeprowadzenie doświadczenia podaje się imię i nazwisko osoby, która pozyska te zwierzęta, oraz sposób ich pozyskania (art. 49 ust. 2 u.o.z.d.). Zgoda na przeprowadzenie doświadczenia jest udzielana na czas określony, nie dłuższy niż 5 lat (art. 49 ust. 3 u.o.z.d.).

Komisja wskazała, że uchwały podejmowane przez lokalne komisje etyczne ds. doświadczeń na zwierzętach nie tylko zawierają dane osobowe wnioskodawców, w tym adres, miejsce zamieszkania, ale również, inne szczególne informacje jak chociażby warunki przeprowadzenia doświadczenia, terminu i sposobu pozyskiwania zwierząt, a dane te stanowią cześć własności intelektualnej wnioskodawców, o czym wprost postanowił ustawodawca w art. w art. 36 ust. 4) u.o.z.d. Uchwała ta jest zgodą lub brakiem zgody, wyrażoną na wniosek o udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie doświadczenia, który składa indywidualny użytkownik i stanowi, zgodnie z brzmieniem u.o.z.d., prywatny dokument, składany w indywidualnej sprawie. Uchwała ta może zwierać elementy objęte prawami autorskimi wnioskodawcy. Ponadto, integralną część każdej uchwały stanowi kopia wniosku i jej treść, który może być udostępniony z uchwałą, co wzbudza wątpliwości w kwestii ochrony własności intelektualnej, czy tajemnicy przedsiębiorstwa etc. Wnioskodawca, zgodnie z art. 45 u.o.z.d., do wniosku o udzielenie zezwolenia na dokonanie doświadczenia składa tzw. nietechniczne streszczenie doświadczenia, które zawiera a) opis naukowych lub edukacyjnych celów doświadczenia, w tym przewidywanych szkód, jakie może ono spowodować u wykorzystywanych zwierząt, i korzyści, jakie przyniesie ono dla rozwoju nauki i dydaktyki, w zakresie określonym w art. 3, b) liczby i gatunków zwierząt, które mają być wykorzystane w tym doświadczeniu; 2) opis sposobu uwzględnienia w doświadczeniu zasad zastąpienia, ograniczenia i udoskonalenia.

Ustawodawca zobowiązał wnioskodawcę do umieszczenia w załączniku do tej części opisu doświadczenia, która będzie podlegała udostępnieniu jako informacja publiczna w BIP, pozostała dokumentacja dotycząca procesu udzielenia zgody na przeprowadzenie doświadczenia (w tym uchwały lokalnej komisji), powinna pozostawać tajna i być wyłączona z prawa od udzielania informacji publicznej, dotyczy to też uchwał wydawanych przez lokalne komisje ds. doświadczeń na zwierzętach.

Dodatkowo ustawodawca w art. 38 u.o.z.d. wskazał, że członkowie Komisji i lokalnych komisji są obowiązani do nieujawniania informacji, które uzyskali w związku z wykonywaniem zadań określonych w art. 33 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 1) i pkt 3) u.o.z.d. Oznacza to, że członkowie Komisji są objęci tajemnicą zawodową, która związana jest z czynnościami wykonywanymi w związku z wydawanymi zgodami na przeprowadzenie doświadczenia na zwierzętach (w tym m.in. treścią uchwał, które wydają komisje), a więc informacje, do których mają dostęp członkowie komisji są o szczególnym znaczeniu i charakterze oraz nie powinny być ujawniane osobom trzecim bez zgody wnioskodawcy lub wyraźnego upoważnienia ustawodawcy w tym zakresie.

Komisja w związku z tym stwierdziła, że jej uchwały o wydanie zgody na przeprowadzenie doświadczenia na zwierzętach nie mają charakteru informacji, która podlegałaby udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p.

6. Skarżący w piśmie procesowym z 4 września 2020r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie podkreślając, że ani nie otrzymał żądanej informacji, ani nie otrzymał jej w terminie. Nie zgodził się ze stanowiskiem Komisji, że informacje, które nie zostały ujawnione w BIP nie stanowią informacji publicznej i odwołał się do argumentacji zawartej w skardze. Wskazał również, że obowiązek zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych przez członków Komisji, stosownie do art. 33 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.z.d. nie dotyczy samej Komisji. Ewentualne tajemnice mogą wpływać jedynie na zakres anonimizacji danych przez Komisję, która ma obowiązek udostępniać informacje publiczne.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

2. Sąd wyjaśnia, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."). Przedmiotem skargi jest bezczynność Lokalnej Komisji Etycznej [...] w rozpoznaniu ww. wniosku Skarżącego 27 maja 2020r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów uchwał wydanych przez ww. Komisję w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2020r.

Przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

3. Sąd w związku z tym stwierdza, że na gruncie ww. ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ([...] .U. z 2019r., poz. 1429; zwanej dalej: "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ:

- będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust 1 u.d.i.p.),

- nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie

- nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Sąd stwierdza również, że w orzecznictwie Sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że do stwierdzenia bezczynności organu administracji publicznej nie ma znaczenia, jaka jest przyczyna takiej bezczynności (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 maja 2019r. sygn. akt. VIII SAB/Wa 17/19, wyrok WSA w Warszawie z 4 grudnia 2018r. sygn. akt. II SAB/Wa 160/18 – dostępne na www.nsa.gov. pl).

Obowiązkiem Sądu w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się Skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez Skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

4. Zdaniem Sąd należało podzielić pogląd Skarżącego, że Lokalna Komisja Etyczna [...] była podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu.

Po pierwsze dlatego, że świetle art. 32 ust. 1 ww. ustawy z 15 stycznia 2015r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (zwanej dalej: "u.o.z.d.") jest właściwa w sprawie udzielania i zmiany zgód na przeprowadzanie doświadczeń. Udzielenie lub zmiana zgody na przeprowadzenie doświadczeń na zwierzętach następuje w drodze uchwały ww. Komisji, od której przysługują środki odwoławcze oraz skarga do sądu administracyjnego, co stanowi o tym, że jest to akt indywidualny i zarazem władczy.

Po drugie ww. Komisja, stosownie do art. 39 ust. 1 u.o.z.d. jest finansowania jest z części budżetu państwa będącego w dyspozycji MNSW.

Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.o.z.d. do zadań lokalnej komisji należy:

1) udzielanie zgody na przeprowadzenie i zmianę doświadczenia,

2) cofanie udzielonej zgody na przeprowadzenie doświadczenia;

3) sprawdzanie doświadczenia według kryteriów określonych w art. 53 ust. 2, zwane dalej "oceną retrospektywną", oraz przechowywanie wyników oceny retrospektywnej;

4) przekazywanie, na wniosek powiatowego lekarza weterynarii przeprowadzającego kontrolę użytkownika w zakresie doświadczeń, informacji niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia tej kontroli;

5) udostępnianie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki nietechnicznych streszczeń doświadczeń.

Obowiązkiem lokalnej komisji jest przekazywanie, corocznie do 31 marca: 1) Krajowej Komisji Etycznej [...] informacji o udzielonych zgodach na przeprowadzenie doświadczeń, w szczególności o ich liczbie i celach przeprowadzonych doświadczeń; 2) ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz Krajowej Komisji informacje dotyczące przeprowadzonych ocen retrospektywnych i udostępnionych nietechnicznych streszczeń doświadczeń.

Udzielanie zgody na przeprowadzanie i zmianę doświadczenia oraz cofanie udzielonej zgody na przeprowadzenie doświadczenia następuje w drodze uchwały lokalnej komisji, od której przysługuje odwołanie do Krajowej Komisji Etycznej [...] (art. 33 ust. 3 w związku z art. 40 u.o.z.d.).

Na uchwałę Krajowej Komisji służy skarga do sądu administracyjnego (art. 33 ust. 4 u.o.z.d.).

Z ww. unormowań zawartych w u.o.z.d. wynika, że w sprawie spełniony został zakres podmiotowy u.d.i.p., bowiem Lokalna Komisja Etyczna [...] wykonuje zadania publiczne i jednocześnie dysponuje majątkiem publicznym, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do rozpoznania wniosku informacyjnego w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p.

Skoro zatem Lokalna Komisja Etyczna [...] wykonuje zadania publiczne, jak i dysponuje majątkiem publicznym, należało uznać, że ww. Komisja jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jeśli ją posiada, stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p. Znajdujące się aktach ww. pisma kierowane przez Komisję do Skarżącego wskazywały, że Komisja nie kwestionowała w toku postępowania toczącego się w związku z ww. wnioskiem Skarżącego, że w ramach u.o.z.d. działa jako organ, który, jeśli posiada, powinien udostępnić posiadaną informację publiczną. Analogiczne stanowisko prezentował już Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 21 marca 2019r. sygn. akt II SAB/Wa 747/18, z tym, że w sprawie tej doszło do udostępnienia żądanej uchwały wydanej przez Lokalną Komisję Etyczną [...] .

W rozpoznawanej sprawie Komisja w toku postępowania nabrała jednak wątpliwości czy żądane przez Skarżącego, a wydawane przez Komisję, uchwały mogły być uznane za informację publiczną, jako taką i w związku z tym, czy mogły być udostępnione Skarżącemu, także ze względu na to, że zawierają dane podlegające ochronie.

Sąd w związku z tym stwierdza, że u.d.i.p. służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Ustawodawca używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", doprecyzował uprawnienie obywatelskie zastrzeżone w Konstytucji RP, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na zasadach określonych w tej ustawie. U.d.i.p. reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych. U.d.i.p. nie definiuje pojęcia "sprawa publiczna", jednakże podczas prac legislacyjnych pojęcie to było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy (w:) K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władz ą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209).

W orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2006r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; 30 września 2015r. sygn. akt I OSK 2093/14 – dostępny na www.nsa.gov.pl). Przymiot informacji publicznej posiadają także te dokumenty, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet, gdy prawa autorskie do tych dokumentów należą do innego podmiotu.

Sąd stwierdza, że w art. 6 u.d.i.p. wskazano w sposób przykładowy katalog informacji, które stanowią informację publiczną. W art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze wskazano, że "udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treści i postaci dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć". Zdaniem Sądu wydane przez Komisję uchwały, których żądał Skarżący, mieściły się w ww. przepisie, z tym, że, zdaniem Sądu, należało uznać, że były to "inne rozstrzygnięcia", o których mowa w art. 36 ust. 1 i 2 u.o.z.d. Wymienione w tym przepisie uchwały są wiadomością wytworzoną przez szeroko rozumiane "wła[...] e publiczne" i stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 6 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Informacja o rozstrzygnięciach podejmowanych przez organy administracji publicznej w sprawach administracyjnych jest informacją o działalności tych organów. Prawo dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych przed organami państwa, w szczególności zaś w postępowaniu administracyjnym, potwier[...] a też art. 5 ust. 3 u.d.i.p.

Na gruncie u.d.i.p. podmiot, do którego wpłynął wniosek o udzielenie informacji tego rodzaju, powinien zawsze dążyć do tego, aby informacja została udzielona. Granicę ujawnienia informacji zakreśla art. 5 u.d.i.p., prawidłowo powołany przez Komisję w piśmie skierowanym do Skarżącego 8 czerwca 2020r. Przepis ten ogranicza możliwość udostępnienia informacji ze względu na przepisy o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 2). Na tej podstawie Komisja mogła ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych.

W praktyce udostępnieniu mogła więc polegać treść żądanego dokumentu, odpowiednio zanonimizowana, po usunięciu elementów podlegających ochronie, np. danych osobowych. W innym przypadku, skoro mamy do czynienia na mocy art. 6 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. z informacją publiczną oraz z podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p., należało wydać decyzję odmowną. Warto też wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów, rację ma Skarżący, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek osoby zainteresowanej, bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, chyba, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Zaakcentować bowiem należy, że przepisy określające tryb dostępu do informacji publicznej, stanowiące realizację konstytucyjnego prawa do informacji, powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki były rozumiane wąsko. Oznacza to konieczność stosowania takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.

Komisja, rozpoznając więc wniosek, kierując się ww. zasadami, powinna zatem ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., biorąc pod uwagę, że w uchwałach, których udostępnienia żądał Skarżący zawarte są dane osobowe wnioskodawców, w tym np. adres, miejsce zamieszkania, jak również, inne szczególne informacje, o których mowa w piśmie Komisji skierowanym do Skarżącego z 27 lipca 2020r. Jeżeli bowiem jakaś informacja nie może zostać udostępniona, wówczas należy ustalić, jakie informacje podlegają ochronie ze względu na to, że są objęte tajemnicą bądź podlegają ochronie ze względu na prywatność. Wówczas, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądów administracyjnych, należy wskazać, czy dane te objęte są tajemnicą ze względu na ochronę danych osobowych w nich zawartych, czy też ze względu na prawo do prywatności lub tajemnicę państwową, służbową, skarbową bądź statystyczną (por. wyrok NSA z 11 maja 2006r. sygn.. akt II OSK 812/05, LEX nr 236465). Sąd pogląd ten w pełni podziela i stwierdza ponadto, że ograniczenia przewidziane w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. nie zmieniają istoty informacji i nie skutkują tym, że traci ona walor informacji publicznej.

5. Sąd, mając powyższe na względzie, uznał, że Lokalna Komisja Etyczna [...] powinna rozpoznać wniosek Skarżącego z 27 maja 2020r. (przesłanym w postaci wiadomości e-mail).

Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 u.d.i.p., informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Natomiast, w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli jednak informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Z tych względów stwierdzić należało, że Komisja dopuściła się bezczynności. Skoro bowiem żądana informacja publiczna, będąca w posiadaniu Komisji (podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia tejże informacji, o czym mowa wyżej), nie została udostępniona Skarżącemu w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jak też nie została udostępniona do dnia orzekania przez sąd administracyjny, a jednocześnie organ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej (informacja zawarta na k. 37 akt sądowych sprawy), Sąd zobowiązał Komisję do rozpatrzenia ww. wniosku Skarżącego z 27 maja 2020r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd, stosownie bowiem do ww. przepisu, uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności.

Sąd stwierdza ponadto, że na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. był zobowiązany wskazać czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne nie wskazywały, że bezczynność Komisji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy podkreślić, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie Komisja wskazała w już pierwszym z pism z 8 czerwca 2020r., które skierowała do Skarżącego, że zakres wnioskowanych informacji jest rozległy, jak również powoływała się na art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., tym niemniej w niewłaściwej formie udzieliła odpowiedzi. W kolejnym piśmie z 27 lipca 2020r. również skierowanym do Skarżącego odwołała się do wątpliwości prawnych. Tym samym nie można przypisać Komisji celowego braku podejmowania stosownych działań i tym samym nie sposób mówić o rażącym naruszeniu prawa.

6. Sąd w tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a. – orzekł, jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. Zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych (punkt trzeci) wydano na mocy art. 200 i art. 209 P.p.s.a.