Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 562/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 7 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędziowie : Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Protokolant : asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 - 2004 r. 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. adwokatowi M. G. wykonującemu zawód adwokata w spółce partnerskiej A sp. p. z siedzibą w Ł. jako pełnomocnikowi z urzędu kwotę 600 (sześćset) złotych powierzoną o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia oraz kwotę 15 (piętnaście) złotych tytułem zwrotu niezbędnych wydatków.


UZASADNIENIE

W dniu 28 czerwca 2005 r. M. Z. złożył w Urzędzie Skarbowym Ł.- W. w Ł. podanie zatytułowane " Wniosek o zwolnienie z podatku". W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w 1963 r., jako siedmioletnie dziecko uległ nieszczęśliwemu wypadkowi, w wyniku którego stał się inwalidą ( poniósł uszczerbek na zdrowiu - 55 %). Otrzymał z tego tytułu dożywotnią rentę kwartalną, wypłacaną mu przez PZU od 1 września 1963 r. Zawiesił jej pobieranie w 1984 r. W 1987 r. uległ kolejnemu nieszczęśliwemu wypadkowi. W tym przypadku uszczerbek na zdrowiu wyniósł 33 %. Z tego tytułu podatnikowi wypłacono jednorazowe odszkodowanie. Skarżący, uwagi na swój stan zdrowia stał się inwalidą, uzyskał prawo do pobierania renty inwalidzkiej II grupy dożywotnio. Otrzymuje też zasiłek pielęgnacyjny. W jego ocenie wypłacana mu przez ZUS renta jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych jako renta otrzymana na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej.

Na żądanie organu podatnik w dniu 8 sierpnia 2005 r. złożył kolejne pismo, w którym sprecyzował, iż zwraca się z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1992- 2004, ponieważ wszelkie osiągane przez niego dochody zwolnione są z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.Nr z 2000 r., Nr 14 ,poz. 176 ze zm.). Złożył też jednocześnie wniosek o zaniechanie poboru zaliczek na podatek dochodowy przez płatnika renty z uwagi na wskazany wyżej przepis oraz jego ciężką sytuację materialną i życiową. Zwrócił się tez o wypłacenie mu odsetek od nadpłaty. W piśmie wskazał kolejnych ( w latach 1992 – 2004 ) płatników zaliczek na podatek dochodowy. Wskazał, iż poza wynagrodzeniem za pracę, rentą inwalidzką i zasiłkami z ubezpieczenia społecznego oraz kwotą uzyskaną z podziału majątku wspólnego małżonków nie uzyskiwał we wskazanym okresie żadnych przychodów.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych pobranego przez płatnika w latach 1999-2004. Ustalił, iż w okresie tym podatnik otrzymywał dochody z dwóch źródeł- renty przyznanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. oraz zasiłku pielęgnacyjnego, przyznanego mu 1 czerwca 2004 r. decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Dochód z pierwszego źródeł podlega w ocenie organu opodatkowaniu na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., Nr 90,poz 416 ze zm. i Dz.U. z 2000 r.,Nr 14,poz. 176 ze zm.).Dochód z drugiego ze źródeł jest zwolniony od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Żaden z uzyskiwanych przez podatnika dochodów nie ma charakteru odszkodowania wypłacanego w formie renty na podstawie przepisów prawa cywilnego, ponieważ renta i zasiłek pielęgnacyjny są świadczeniami przyznawanymi na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która to ustawa zawiera przepisy prawa ubezpieczeń społecznych, a nie przepisy prawa cywilnego. Renta otrzymywana przez podatnika nie ma charakteru odszkodowania, jej uzyskanie jest uzależnione od m.in. uzyskania odpowiedniego stopnia niepełnosprawności, nie jest ona odszkodowaniem czy zadośćuczynieniem za szkodę wyrządzoną na osobie lub mieniu. Stąd do dochodów osiąganych przez podatnika nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto przepis ten obowiązuje od 1 stycznia 2004 r. i nie może mieć zastosowania do dochodów osiąganych w latach wcześniejszych. W latach 1999-2004 nie obowiązywał zaś żaden przepis, zwalniający rentę otrzymywaną z ZUS-u od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Płatnik pobrał zaliczki na podatek dochodowy we właściwej wysokości, nie pobierał ich od zasiłku pielęgnacyjnego. Zasadne pobranie zaliczek na podatek przez płatnika powoduje, że na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8,poz. 60 ze zm.) zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2004 wygasły, formalnie więc nie może powstać nadpłata w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej, w szczególności z tytułu pobrania przez płatnika podatku nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej. Odnosząc się do podnoszonych przez podatnika zarzutów dotyczących sposobu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, Naczelnik stwierdził, iż nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie. Wskazał też, iż z udzielonych przez podatnika wyjaśnień wynika, iż odszkodowanie z Państwowego Zakładu Ubezpieczeń z tytułu odszkodowania cywilnego otrzymał on po raz ostatni w 1987r. , a po tej dacie odszkodowań takich nie otrzymywał.

W odwołaniu od tej decyzji ( obejmującym również odwołania od dwóch innych wydanych w tym samym dniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. i odnoszących się do pozostałej części żądań podatnika, wymienionych we wskazanych wyżej podaniach) podatnik domagał się jej uchylenia, wyznaczenia mu adwokata z urzędu do prowadzenia tej sprawy i wyznaczenia w niej terminu oraz zakończenia długotrwałego i przewlekłego procesu sądowego w sądach Ł. i W. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia ( art. 368 k.p.c.). Ponownie podniósł, iż zgodnie z art. 21 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wypłacana mu renta jest zwolniona od podatku dochodowego. Utracił on bowiem w wyniku uszkodzenia ciała całkowicie zdolność do pracy zarobkowej. Ponadto podatnik podniósł, iż w decyzji nie odniesiono się do podnoszonych przez niego kwestii o dokonanym nieprawidłowo w jego ocenie podziale majątku dorobkowego małżonków. Strona powołała się na postanowienie Sądu Rejonowego w tym przedmiocie, przytoczyła też okoliczności związane z eksmisją jej z lokalu zajmowanego wspólnie przez małżonków Z., wskazała na przewlekłość postępowania sądowego o prawo do zasiłku pielęgnacyjnego i renty rodzinnej po ojcu podatnika- emerytowanym policjancie. Podatnik podniósł także, iż jest po trzech operacjach, w tym operacji głowy i trepanacji czaszki. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu socjalnym, płaci alimenty na syna.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych renta stanowi niekwestionowane źródło przychodu. Stosownie do art. 9 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem zwolnionych od opodatkowania na podstawie art. 21 i 52 tej ustawy. Renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy jest długoterminowym świadczeniem pieniężnym realizowanym z funduszów ubezpieczeniowych, które ze swej istoty ma na celu zapewnienie środków utrzymania osobie, która wskutek całkowitej niezdolności do wykonywania zatrudnienia utraciła zdolność do zarobkowania. Jest to więc swoisty ekwiwalent, wypłacany uprawnionemu podmiotowi z tytułu utraty zdolności do wykonywania pracy zawodowej i zarobkowania. Tego typu świadczenie stanowi w świetle powołanych wyżej przepisów źródło przychodu, z którego dochód podlega opodatkowaniu. Przez odszkodowanie rozumieć zaś należy w ocenie organu odwoławczego wynagrodzenia, zapłatę z tytułu wyrządzonej szkody, poniesionej straty czy doznanych krzywd. Odszkodowanie to ma na celu przede wszystkim zrekompensowanie poszkodowanemu poniesionych strat, których doznał w związku z wyrządzoną mu szkodą. Cel odszkodowania ( zrekompensowanie szkody, a nie wzbogacenie poszkodowanego) powoduje, iż przepisy ustawy o podatku dochodowym co do zasady przewidują zwolnienie takich odszkodowań od opodatkowania tym podatkiem. Zwolnienie takie przewiduje art. 21 ust. 1 pkt 3 c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki na przyszłość. Treść tego przepisu przesądza według Dyrektora Izby Skarbowej, iż zwolnieniem tym zostały objęte wyłącznie renty odszkodowawcze wypłacane na podstawie art. 444 k.c. Podobnie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnieniem objęte zostały kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń osobowych i majątkowych ( z wyjątkami niemającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia). Ogólne zasady, warunki podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych reguluje ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. Wypłacane podatnikowi świadczenie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nie należy jednakże do świadczeń objętych wyżej wskazanymi zwolnieniami przedmiotowymi.

W skardze na tę decyzję M. Z. wniósł o jej zmianę oraz zmianę poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] poprzez stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2004 r. oraz zwrot odsetek za zwłokę. Zarzucił, iż decyzja ta jest niezgodna z przepisami Ordynacji podatkowej oraz z art. 21 ust. 3 c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazał, iż posiada orzeczenie o niezdolności do pracy oraz orzeczenie sądu o przyznaniu odszkodowania i renty. Jest po trzech operacjach głowy i trepanacji czaszki, na stałe pozostaje pod opieką psychiatry.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumenty zawarte już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności, z uwagi na treść żądania skargi przypomnieć należy, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod kątem jej legalności ( art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U. Nr 153,poz. 1269). Kontrolę tę sprawują poprzez rozpoznawanie skarg m.in. na decyzje administracyjne ( art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kontroli stosują one przewidziane wskazaną wyżej ustawą środki. Środki te wymieniono w art. 145-152 tej ustawy. Żaden z powołanych przepisów nie upoważnia Sądu do zastępowania organów administracji publicznej w rozpoznawaniu spraw administracyjnych (podatkowych) poprzez ich rozstrzyganie. Zadaniem sądu, zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami, jest jedynie sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności aktu lub czynności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję, której przedmiotem jest stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, Sąd nie może zatem rozpoznać merytorycznie tego wniosku i stwierdzić bądź odmówić stwierdzenia nadpłaty, uprawniony jest jedynie ( i zobligowany) do stwierdzenia, czy decyzje wydane przez organy podatkowe odpowiadają prawu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zgłoszonego przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2004 r. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej ( brzmienie tego przepisu w tej części w okresie objętym skargą nie uległo zmianom) za nadpłatę uważa się kwotę podatku ( zaliczek) pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej . Należy zatem rozważyć, czy w tym przypadku płatnik podatku istotnie pobrał zaliczki na podatek, a ostatecznie cały podatek dochodowy od osób fizycznych za kolejne lata podatkowe w wysokości wyższej od należnej lub nienależnie.

W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, iż w latach 1999-2004 skarżący uzyskiwał wyłącznie przychody z renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, od 1 czerwca 2004 r. zaś również z zasiłku pielęgnacyjnego. Rentę tę i zasiłek wypłacał mu Zakład Ubezpieczeń Społecznych, on też jako płatnik pobierał zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłacanej renty ( od zasiłku pielęgnacyjnego zaliczki nie pobierano) i dokonywał rocznego rozliczenia podatku.

Renta, jaką otrzymywał skarżący wypłacana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 161, poz. 1118 ze zm.), a zatem świadczenie to było jednym ze świadczeń uzyskiwanych w ramach ubezpieczenia społecznego ( art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych- Dz.U. Nr 137,poz 887 ze zm.). Do zabezpieczenia społecznego z uwagi na inwalidztwo uprawnia każdego obywatela art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, przy czym warunki przyznawania świadczeń podlegają regulacji w ustawie. Warunki nabywania renty z tytułu niezdolności do pracy, zasady ustalania jej wysokości i wypłaty określa powołana ustawa o emeryturach i rentach ( art. 1 tej ustawy). Zgodnie z art. 57 ustawy o emeryturach i rentach ubezpieczonemu( w rozumieniu tej ustawy), który spełniał określone w tym przepisie przesłanki przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy. Jednym z warunków jej nabycia jest niezdolność do pracy. Wypłacane skarżącemu świadczenie jest zatem realizacją praw nabytych przez ubezpieczonego ( w ramach ubezpieczenia społecznego), związaną z jego udziałem w tworzeniu funduszu ubezpieczeniowego, z systemem składek ubezpieczeniowych i odpowiednim okresem ubezpieczenia. Wypłata świadczenia nastąpiła po spełnieniu określonych przez ustawę warunków, po zaistnieniu ryzyka ubezpieczeniowego (utracie zdolności do pracy). Zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych wykonują podmioty wskazane w powołanej ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednym z tych podmiotów jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych ( art. 3 ust. 1 tej ustawy).

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest m.in. emerytura lub renta ( treść tego przepisu w zakresie odnoszącym się do przedmiotu sporu nie uległa zmianie w badanym okresie). Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia renty dla celów ustawy podatkowej, uznać zatem należy, odwołując się do wykładni systemowej, iż przez rentę dla celów podatku dochodowego uznać należy każde tak nazwane w przepisach prawa świadczenie, a więc wypłacane zarówno na podstawie przepisów prawa cywilnego , jak na podstawie przepisów dotyczących ubezpieczenia społecznego. Rentą w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie więc również renta wypłacana z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu niezdolności do pracy. Ustawa o podatku dochodowym przewiduje, iż przedmiotem opodatkowania są wszelkie dochody rozumiane jako nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania w danym roku podatkowym, z wyjątkiem wyraźnie zwolnionych od opodatkowania. ( art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Przychód z renty nie będzie zatem podlegał opodatkowaniu tylko i wyłącznie wtedy, gdy w ustawodawca w sposób jednoznaczny wyłączy tego rodzaju dochody od opodatkowania.

Zwolnienia od podatku przewidywały w okresie do 31 grudnia 2000 r. – art. 21, w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2002 r.- art. 21 i 52, a od 1 stycznia 2003 r. –art. 21,52 i 52 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżący jako podstawę prawną zwolnienia od podatku otrzymywanej przez niego renty wskazał art. 21 ust. 1 pkt 3 c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu wolne od podatku są odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. i zgodnie z art. 24 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202,poz. 1956 ze zm.), mocą której wprowadzoną tę zmianę, ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2004 r. Nie mógł on zatem stanowić podstawy do zwolnienia z podatku tego typu rent wypłaconych podatnikowi przed tą datą. Ponadto, jak trafnie wskazały organy podatkowe, wypłacana skarżącemu w 2004 r. ( i wcześniej ) renta jest rentą z ubezpieczenia społecznego. Renta, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 c jest zaś wypłacana przez zobowiązanego do naprawienia szkody ( a więc osobę, która ponosi na zasadzie winy, słuszności, ryzyka odpowiedzialność za szkodę)w przypadku szkody na osobie, zgodnie z art. 444 § 2 k.c. Jest ona niezależna od renty wypłacanej z ubezpieczenia społecznego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt I UK 4/04, opubl. w OSNP z 2005 r., Nr 19,poz. 306), choć uzyskanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy może mieć wpływ na wysokość renty wyrównawczej. Prawo do niej nie jest uzależnione np. od ustalenia określonego stopnia inwalidztwa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1994 r., sygn. akt II PRN 3/94,opubl. w OSN z 1994 r., Nr 5,poz. 87).Skarżący w roku 2004 tego typu renty nie otrzymywał. Wprawdzie otrzymywane od Zakładu ubezpieczeń Społecznych świadczenie wiązało się z utratą przez niego zdolności do wykonywania pracy, jednakże wypłacane było nie na podstawie przepisów prawa cywilnego przez zobowiązanego do naprawienia szkody ( spowodowania szkody na osobie, skutkującej niemożnością zarobkowania), ale na podstawie przepisów o zabezpieczeniu społecznym, przez podmiot wykonujący zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych.

W art. 21( w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie) przewidziano ponadto ( w odniesieniu do rent krajowych) zwolnienie rent , ale jedynie inwalidzkich inwalidów wojennych i wojskowych, przyznawanych na podstawie odrębnych przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych ( art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Renta otrzymywana przez skarżącego nie należy do tej grupy świadczeń.

Przewidziano również zwolnienie od podatku kwot otrzymanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych ( art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Tego typu kwoty wypłacane są przez zakład ubezpieczeń( w rozumieniu ustawy 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej –Dz.U. z 1996 r., Nr 11,poz. 62, a od 1 stycznia 2004 r. – ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej- Dz.U. Nr 124,poz. 1151 ze zm.) na podstawie umowy ubezpieczenia, uregulowanej przepisami kodeksu cywilnego, w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, z zamian za zapłatę przez ubezpieczonego składki. Świadczeniem tym może być również renta ( art. 805 § 1- 3 k.c.). Kwoty, o których mowa w tym przepisie nie są jednak kwotami wypłacanymi z tytułu ubezpieczenia społecznego, a kwotami wypłacanymi na podstawie umów ubezpieczenia majątkowego czy osobowego. Wypłacana skarżącemu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych renta z tytułu niezdolności do pracy nie mieści się więc również w tej grupie dochodów wolnych od podatku.

Art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidywał zwolnienie od podatku rent krajowych z ubezpieczenia społecznego, wypłaconych po 31 grudnia 1991 r., ale należnych za okres do 31 grudnia 1991 r. ( art. 52 pkt 4 ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych). Podatek, w ocenie skarżącego nienależny został zaś pobrany od renty należnej za okres od 1 stycznia 1999 r. Zwolnienie uregulowane w tym przepisie nie dotyczy zatem dochodów otrzymanych przez skarżącego.

Art. 52 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy dochodów od kapitału, nie odnosi się do rent.

Analiza przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzi zatem do wniosku, iż uzyskiwane przez skarżącego z tytułu renty dochody podlegają opodatkowaniu. Pobrany przez płatnika podatek nie był zatem pobrany nienależnie lub w większej niż należna wysokości i nie stanowił nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.

Strona nie sprecyzowała w skardze, na czym polegać miało naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Czyni to niemożliwym szczegółowe odniesienie się do tego zarzutu.

Skargę jako niezasadną należało zatem oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd zdaje sobie przy tym sprawę, iż dla osoby niemającej wykształcenia prawniczego używanie przez ustawodawcę podobnie brzmiących sformułowań w różnych znaczeniach (renta, niezdolność do pracy) czy też różnicowanie rent z uwagi na osobę zobowiązaną do ich wypłaty (rozróżnienie zakładu ubezpieczeń zajmującego się ubezpieczeniami majątkowymi i osobowymi od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zajmującego się wypłatą rent z ubezpieczenia społecznego) może powodować trudności w rozumieniu tekstu ustaw .Organy podatkowe, kierując się zasadą przekonywania ( art. 124 Ordynacji podatkowej)winny były w tym przypadku w uzasadnieniu decyzji szerzej wyjaśnić stronie wskazane wyżej różnice między poszczególnymi rodzajami dochodów. Jednak naruszenie art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nie miało wpływu na wynik postępowania. Nie uzasadnia ono zatem uchylenia decyzji ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 2 ust. 3 ,§ 6 , § 18 ust. 1 pkt 1 lit a ,§ 19 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,poz.1348 ze zm.).