Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 910/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 235 ze zn. 1, art. 237 par. 1 pkt 3-6 i par. 11
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2013 roku Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją znak: [...]z dnia [...]marca 2010 r. na podstawie art. 104 kpa , art.5 pkt.4a ustawy z 14.3.1985 r. O Państwowej Inspekcji Sanitarnej , art. 235 1 kodeksu pracy i § 8 pkt.1 Rozporządzenia rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. W sprawie chorób zawodowych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] uznał o braku podstaw do stwierdzenia u Pani E.B. choroby zawodowej narządu głosu - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat - wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 ze zm.;

W uzasadnieniu decyzji podano, że podstawą rozstrzygnięcia było orzeczenie lekarskie Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. nr [...]z dnia [...] lutego 2011 r. oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nr [...]z dnia [...] grudnia 2011 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wraz z opinią uzupełniającą z dnia 22 lutego 2012 r., a także przeprowadzony wywiad epidemiologiczny.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, iż występuje choroba zawodowa wymieniona w poz. 15 wykazu chorób zawodowych albo ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów poprzez zlecenie przeprowadzenia dodatkowych badań narządu głosu odwołującej oraz przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu, tj.: badanie laryngologiczne z dnia 29.03.2012 r.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uzupełniając postępowanie dowodowe otrzymał pismo z dnia 27 czerwca 2012 r. od lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia, w którym podtrzymała ona swoje stanowisko przedstawione w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przesłał całość akt sprawy do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, zwracając się z wnioskiem o zajęcie stanowiska i wydanie lekarskiej opinii uzupełniającej. W dalszej kolejności organ odwoławczy dwukrotnie uzupełniał przesłane uprzednio akta sprawy o dokumentację - badania stroboskopowe oraz badania foniatryczne. W odpowiedzi z dnia 9 kwietnia 2013 r. lekarska jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, iż nie stwierdzono patologii odpowiadającej zmianom wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Podkreśliła przy tym, iż opinie obu ośrodków (tj. Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego) są zbieżne w kwestii braku podstaw klinicznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 7, art. 12 § 1 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) w związku z § 5 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 ze zm.),uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i orzekając merytorycznie nie stwierdził u Pani E.B. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz.869 ze zm.).

W motywach uzasadniających podano ,że E. B. w okresie od 20.08.1980 r. do 31.08.2000 r. zatrudniona była w Szkole Podstawowej na stanowisku nauczyciela nauczania początkowego, a następnie w okresie od 01.09.2000 r. do 29.12.2008 r. zatrudniona była w Gimnazjum na stanowisku pedagoga szkolnego. W tym czasie cztery razy korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia (w okresach: 01.07.1985 r. - 31.03.1986 r., 01.09.1995 r. - 30.06.1996 r., 01.11.2002 r. - 30.06.2003 r. oraz 01.02.2006 r. - 30.06.2006 r.). Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, iż można uznać, że warunki pracy w powyższych placówkach oświaty stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. Obecnie odwołująca przebywa na emeryturze

Biorąc pod uwagę charakter pracy oraz długoletni okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela (25 lat i 6 miesięcy pracy - zgodnie z kartą oceny narażenia zawodowego), a także liczbę przepracowanych godzin dydaktycznych organ przyjął, iż Pani E.B. była narażona w środowisku pracy na wysiłek głosowy, w stopniu stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej. Wobec powyższego kwestia narażenia zawodowego na czynnik uciążliwy w przedmiotowym postępowaniu jest bezsporna i nie wymaga uzupełnienia.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej są przepisy art. 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm. - dalej jako "Kodeks pracy") oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 pkt 3-6 Kodeksu pracy zostało wydane rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych. Rozporządzenie określa wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3.

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika dlatego decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny po rozpoznaniu przez uprawnioną jednostkę medyczną choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz ustaleniu, że między warunkami pracy a schorzeniem istnieje (lub jest wysoce prawdopodobny) związek przyczynowy. Orzeczenie lekarskie ma zatem w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej kluczowe znaczenie- i stanowi, w rozumieniu art. 84 kpa obligatoryjny dowód w sprawie mający walor opinii biegłego. Z tego też powodu, oprócz konkluzji, powinno zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, przy czym zalecane jest, aby użyte w nim sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron i organów nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych.

W niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. nr [...]z dnia [...] lutego 2011 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wraz z opinią uzupełniającą z dnia 27 czerwca 2012 r. oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nr [...]z dnia [...] grudnia 2011 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wraz z opinią uzupełniającą z dnia 22 lutego 2012 r. oraz opinią uzupełniającą z dnia 9 kwietnia 2013 r. Jednostka orzecznicza I stopnia w orzeczeniu lekarskim nr [...]z dnia [...] lutego 2011 r. uznała, iż stwierdzone aktualnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w obrębie krtani nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych, natomiast za przyczynę odczuwalnych zaburzeń głosu należy przyjąć przewlekły stan zapalny górnych dróg oddechowych pozostający bez związku z warunkami pracy. W/w jednostka w opinii uzupełniającej z dnia 27 czerwca 2012 r. podtrzymała treść powyższego orzeczenia, wskazując, iż u E.B. rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani z dysfonią hypcrfunkcjonalną, jednakże badania nie wykazały zmian organicznych w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Jednostka orzecznicza II stopnia w orzeczeniu lekarskim nr [...]z dnia [...] grudnia 2011 r. podkreśliła, iż stwierdzone u pacjentki zmiany patologiczne krtani nie mają cech klinicznych organicznej patologii narządu głosu wywoływanej przez nadmierny wysiłek głosowy, wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, jak również niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią wymienionych w wykazie chorób zawodowych, a tym samym brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu. Zgodnie z ostatnią opinią uzupełniającą nie stwierdzono patologii odpowiadającej zmianom wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Jednostka orzecznicza II stopnia zaznaczyła przy tym, iż opinie obu ośrodków (tj. Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego) są zbieżne w kwestii braku podstaw klinicznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Ponadto podkreśliła, iż rozpoznawane zmiany w obrębie krtani i narządu głosu mogą powodować u badanej subiektywne dolegliwości, mogą mieć ewolucyjny charakter i z tego wynikający zmienny obraz w kolejnych badaniach wykonywanych w znacznych odstępach czasowych, nie są jednak wymienione jako patologia zawodowa w wykazie chorób zawodowych (k. 13, k. 17, k. 30, k. 79, k. 117-118 akt administracyjnych sprawy).

W ocenie organu odwoławczego powyższe orzeczenia lekarskich jednostki medycyny pracy sformułowały jednoznaczne wnioski o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podkreślono iż postępowanie diagnostyczno - orzecznicze prowadzone było w niezależnych ośrodkach służby zdrowia, ustawowo w tym celu powołanych.

Poddając ocenie zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego uznano jednak ,że została ona wydana z naruszeniem przepisów art. 107 § 1 i 3 Kpa .z uwagi na braki w przedstawieniu ustaleń stanu faktycznego i podaniu pomyłkowej daty wydania decyzji zamiast rok 2012 wpisano 2010 rok

Dalej wyjaśniono iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie jest organem właściwym do oceny sposobu przeprowadzonych badań w jednostkach orzeczniczych, wymienionych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organ odwoławczy uznawszy zgromadzony materiał za niewystarczający do wydania decyzji administracyjnej, wystąpił. do jednostki orzeczniczej I stopnia, Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K., o dodatkową konsultację - analizę materiału dowodowego, uzupełnionego przez dokumentację otrzymaną wraz z odwołaniem oraz uzupełnieniem do odwołania z dnia 10 maja 2012 r. Jednostka orzecznicza I stopnia, podtrzymała treść orzeczenia nr [...]z dnia [...] lutego 2011 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby. Tak samo jednostka orzecznicza II stopnia - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, po ponownej analizie dokumentacji poinformowała, iż nie stwierdzono guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, jak również niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Tym samym stwierdziła brak podstaw do rozpoznania u E.B. przewlekłej choroby narządu głosu, czym podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko przedstawione w orzeczeniu lekarskim nr [...]z dnia [...]grudnia 2011 r. W związku z tym, iż opinie obu niezależnych od siebie lekarskich jednostek orzeczniczych są spójne i zbieżne, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia dodatkowych badań narządu głosu odwołującej.

Organ odwoławczy nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w związku z tym miał obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy

Argumentowano, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową możliwe jest zatem, gdy zajdą następujące przesłanki:

1. w środowisku pracy występuje, bądź występował czynnik uciążliwy lub szkodliwy dla zdrowia,

2. rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych,

3. ocena narażenia zawodowego musi wykazać związek przyczynowy rozpoznanej choroby z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy.

W niniejszej sprawie spełniona została jedynie pierwsza przesłanka, a mianowicie narażenie na nadmierny wysiłek głosowy, które mogło, ale nie musiało wywołać chorobę zawodową. Wykonane u Pani E. B. badania diagnostyczne przez dwie niezależne placówki orzecznicze wykazały jednoznacznie, iż w jej narządzie głosu nie występują zmiany organiczne, charakterystyczne dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy o typie guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które są określone przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a więc nie zostały spełnione dalsze dwie przesłanki umożliwiające rozpatrywanie danego schorzenia w kategorii choroby zawodowej. Powyższe powoduje niemożność uznania, iż u E. B. wystąpiła choroba zawodowa wymieniona w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych.

Rozpoznane u odwołującej przez Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. przewlekły stan zapalny górnych dróg oddechowych oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego przewlekły prosty nieżyt krtani z dysfonią hyperfunkcjonalną nie zostały zakwalifikowane do żadnej z chorób wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Na powyższą decyzję skargę do sądu złożyła E.B. działająca przez swojego pełnomocnika i zaskarżyła w całości decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego, tj. § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 ze zmianami) poprzez wydanie decyzji na podstawie lakonicznych i wadliwych orzeczeń lekarskich, które nie posiadają wyczerpującego uzasadnienia a nadto nie zostały wydane przez specjalistów z dziedziny foniatrii

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 i art. 80 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie w sprawie wyczerpującego postępowania dowodowego i nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie dokumentacji przedstawionej przez skarżącą, z której wyraźnie, w ocenie skarżącej wynika istnienie u niej choroby zawodowej.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg. norm przypisanych. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodów załączonych do skargi, tj. dowodów dotyczących przebiegu pracy zawodowej i stanu zdrowia, a także aktualnego badania laryngologicznego z dnia 10 lipca 2013 r. wykonanego przez lek. med. E. S.-W., specjalistę otolaryngologa, foniatrę.

W ocenie pełnomocnika skarżącej decyzja jest rażąco krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Jak wynika z treści przywołanego przepisu, aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych; po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej, albo w związku ze sposobem wykonywania przez nią pracy.

W związku z powyższym organy inspekcji sanitarnej rozpoznając sprawę dotyczącą stwierdzenia choroby zawodowej winny postępowanie wyjaśniające ukierunkować na ustalenie takich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, jak: 1/ stwierdzenie istnienia u danej osoby typu jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych; 2/ określenie rodzaju pracy i warunków, w jakich osoba ta wykonywała bądź wykonuje pracę, wskazujących na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej; 3/ wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonymi warunkami wykonywanej pracy bądź sposobem jej wykonywania a wpływem tych okoliczności na powstanie u danej osoby choroby zawodowej.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.). Rozporządzenie to reguluje m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, tak więc według tych przepisów należało oceniać postępowanie organów w będącej przedmiotem kontroli Sądu sprawie odmowy stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Stosownie do postanowień § 2 powołanego rozporządzenia wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Pod pozycją 15 tego załącznika wskazuje się jako chorobę zawodową przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, charakteryzującą się następującymi objawami chorobowymi: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3) niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Należy podkreślic, że wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do ww. rozporządzenia określa zamknięty katalog chorób zawodowych. Oznacza to, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Jednostka orzecznicza I stopnia podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w orzeczeniu lekarskim nr [...]z dnia [...] lutego 2012 r. Następnie [...] kwietnia 2013 r. lekarska jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, iż nie stwierdzono patologii odpowiadającej zmianom wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Podkreśliła przy tym, iż opinie wszystkich ośrodków biorących udział w postępowaniu (tj. Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego) są zbieżne w kwestii braku podstaw klinicznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu u skarżącej.

W ocenie sądu orzekającego w sprawie decyzja organu została wydana na podstawie wszechstronnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, na podstawie wywiadu epidemiologicznego w wyniku którego stwierdzono narażenie w środowisku pracy na wysiłek głosowy, w stopniu stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej. Wobec powyższego kwestia narażenia zawodowego na czynnik uciążliwy w przedmiotowym postępowaniu jest bezsporna i nie wymagała uzupełnienia.

Decyzja została również wydana na podstawie opinii lekarskich jednostek orzeczniczych, które zgodnie stwierdziły brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Przeprowadzone badania przez uprawnione do tego jednostki orzecznicze wykazały, że rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani z dysfonią hyperfunkcjonalną, jednakże badania nie wykazały zmian organicznych w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Jednostka orzecznicza II stopnia w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. podkreśliła, iż stwierdzone u pacjentki zmiany patologiczne krtani nie mają cech klinicznych organicznej patologii narządu głosu wywoływanej przez nadmierny wysiłek głosowy, wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, jak również niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionych w wykazie chorób zawodowych, a tym samym brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu. W orzeczeniu z dnia [...]grudnia 2011 r. podkreślono, iż rozpoznawane zmiany w obrębie krtani i narządu głosu mogą powodować u badanej subiektywne dolegliwości, mogą mieć ewolucyjny charakter i z tego wynikający zmienny obraz w kolejnych badaniach wykonywanych w znacznych odstępach czasowych, nie są jednak wymienione jako patologia zawodowa w wykazie chorób zawodowych (k. 13, k. 17, k. 30, k. 79, k. 117-118 akt administracyjnych sprawy).

W przywołanych powyżej orzeczeniach lekarskich jednostki medycyny pracy sformułowały jednoznaczne wnioski o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podkreślić w tym miejscu należy, iż postępowanie diagnostyczno - orzecznicze prowadzone było w niezależnych ośrodkach służby zdrowia, ustawowo w tym celu zobligowanych.

Na wniosek badanej przeprowadzono ponownie badania stroboskopowe w dniu 11 stycznia 2012 r. Stwierdzono u skarżącej schorzenia prosty przewlekły nieżyt błony śluzowej gardła i krtani oraz czynnościowe zaburzenia emisji głosu o typie dysfonią hiperfunkcjonalnej, które nie mają cech klinicznych ograniczonej patologii narządu głosu wywołanej przez nadmierny wysiłek głosowy, wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. U badanej nie stwierdzono guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, jak również niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią - tym samym brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Z kolei w piśmie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. podkreślono, iż przeprowadzona kilkukrotnie ocena narządu głosu zarówno w Instytucie Medycyny Pracy (dla potrzeb orzecznictwa wydanego przez Centrum Medycyny Pracy Oddziału w K. z dnia [...] lutego 2011 r.) jak i w Instytucie Medycyn Pracy i Zdrowia Środowiskowego nie wykazała patologii odpowiadającym zmianom wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Zatem opinie ośrodków biorących udział w postępowaniu są spójne, logiczne i w sposób przekonujący uzasadniają przyjęcie braku podstaw klinicznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Dalej stwierdzono, że badana nie pracuje w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy od 2008 r. w okresie kilkuletnie obserwacji po zakończeniu narażenia nie rozpoznawano w jednostkach orzeczniczych zmian klinicznych uzasadniający rozpoznanie choroby zawodowej. Zatem fakt pozostawania w dalszym leczeniu foniatrycznym i przedstawienie kolejnych wyników badań nie może mieć wpływu na postawione orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (k. 117 - 118 akt administracyjnych sprawy). Wniosek skarżącej o przeprowadzenie dalszych dowodów załączonych do skargi z dokumentacji medycznej Sąd oddalił albowiem decyzje zostały wydane w oparciu o zgromadzony w całości materiał dowodowy do zakończenia postępowania przed organem II instancji, który nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowych ustaleń a skarżąca miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu.

W ocenie Sądu organy w postępowaniu w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny, czyniąc tym samym zadość zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skoro w przedmiotowej sprawie jednostki orzecznicze (obu stopni) - dysponując specjalistyczną wiedzą, po przeprowadzeniu określonych badań lekarskich i ocenie zgromadzonej dokumentacji lekarskiej pod kątem związku schorzenia z czynnikami narażenia zawodowego - stwierdziły brak rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej określonej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, to organy zobowiązane były dać w okolicznościach sprawy tym orzeczeniom wiarę i w konsekwencji orzec o braku stwierdzenia rozpoznawanej u skarżącego choroby zawodowej.

W tym stanie rzeczy biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.