Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2534/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 16 czerwca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.J. i K.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1377/13 w sprawie ze skargi S.U. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2. zasądza od S.U. na rzecz A.J. i K.J. solidarnie kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1377/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając w sprawie ze skargi S.U. (dalej odwołujący albo skarżący) uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej [...]WINB albo organ drugiej instancji) z dnia [...] października 2013 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej PINB albo organ pierwszej instancji) z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...].

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2002 r. poz. 72, poz. 665, z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczo – magazynowego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Pozwolenie zostało wydane w oparciu o postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] udzielające, na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, zgody na odstępstwo od wymagań określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem), umożliwiając w ten sposób wykonanie ścian budynku bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednimi działkami nr [A] i [B], pod warunkiem poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Na skutek podejmowanych przez odwołującego czynności, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], uchylił decyzję z dnia [...] września 2005 r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-magazynowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane związane z budową tego obiektu w dniu 6 kwietnia 2006 r., a więc w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. W dniu 27 lipca 2007 r. inwestorzy złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu, które w dniu 10 sierpnia 2007 r. zostało przez organ przyjęte bez sprzeciwu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. PINB odmówił nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku gospodarczo-magazynowego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], do zgodności z prawem.

W uzasadnieniu PINB przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podkreślając, że powyżej wskazany budynek, w tym jego usytuowanie względem granic sąsiednich nieruchomości, nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Organ stwierdził, że faktycznie nie ma podstaw prawnych do nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto PINB wskazał, że w rozpatrywanym przypadku niemożliwe jest wszczęcie postępowania, na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż przy budowie budynku nie dokonano istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. Niemożliwe jest zatem przeprowadzenie postępowania kończącego się zatwierdzeniem decyzji o wznowieniu robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Odwołanie od ww. decyzji złożył skarżący, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy oraz wyciągnięcia przez organ dowolnych wniosków. Zdaniem strony, organ pierwszej instancji zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie wyjaśnił, czy rzeczywiście budowa była zgodna z prawem, czy w sprawie były podstawy do stosowania odstępstwa od warunków technicznych, nie zbadał, czy naruszone zostały uzasadnione interesy osób trzecich, a także nie przeanalizował wnikliwie okresów ważności pozwolenia na budowę, w kontekście wykonywania prac budowlanych.

Organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] października 2013 r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że obiekt budowlany należący do inwestorów został wybudowany na podstawie decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r., udzielonej w oparciu o postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2005 r. wyrażające zgodę na odstępstwo, które nie zostało uchylone, pozostaje w obiegu prawnym i stanowi dla inwestorów podstawę aktualnej lokalizacji obiektu. Ponownie prowadząc sprawę organ pierwszej instancji uwzględnił powyższą okoliczność. Nadto organ ustalił, że budowa odbywała się w okresie ważności pozwolenia na budowę, a postępowanie nie wykazało, by przedmiotowy budynek powodował zmianę kierunku naturalnego spływu wód opadowych.

Zdaniem [...]WINB, ponieważ stan powstały w wyniku wykonania robót budowlanych nie narusza norm materialnoprawnych, a budynek, w tym jego usytuowanie względem granic sąsiednich nieruchomości, nie narusza obowiązujących przepisów prawa, to nie ma podstaw do wydania żadnej z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Przyjęty przez organ pierwszej instancji tryb postępowania w tej sprawie jest właściwy, a zebrany materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji o takiej treści.

S.U. pismem z dnia 5 listopada 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję z dnia [...] października 2013 r. domagając się jej uchylenia oraz do uchylenia poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Pełnomocnik inwestorów wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadniając zapadły w dniu 22 maja 2014 r. wyrok WSA zauważył, że wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło wiele innych postępowań prowadzonych zarówno przez organy architektoniczno-budowlanej, jak i organy nadzoru budowlanego, a także postępowań przed sądami administracyjnymi dotyczących spornej inwestycji, budowy budynku gospodarczo – magazynowego.

W konsekwencji wyroku NSA z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1211/10 wydanego na skutek skargi kasacyjnej S.U. od wyroku WSA z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 20/10 w sprawie z jego skargi na decyzję [...]WINB z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę spornego obiektu, organ nadzoru budowlanego wszczął względem spornej inwestycji postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wymienione orzeczenia sądów jednoznacznie i ostatecznie rozstrzygnęły, że inwestorzy w dacie rozpoczęcia robót legitymowali się ostateczną decyzją z dnia [...] września 2005 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, a zatem nie można im uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast powoływany przez skarżącego fakt, że inwestor kontynuował roboty budowlane, pomimo że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona, jak również fakt, że złożył nieprawdziwe zawiadomienie o zakończeniu budowy nie mają wpływu na ustalenie, że budowę obiektu rozpoczęto na podstawie ważnego pozwolenia na budowę.

Natomiast, w ocenie sądu pierwszej instancji, pomimo wskazań NSA zawartych w wyroku o sygn. akt II OSK 1211/10, nadal nie została rozstrzygnięta przez organy nadzoru budowlanego istotna i od początku inwestycji sporna pomiędzy skarżącym a inwestorami kwestia, czy w sprawie są podstawy do odstąpienia od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. WSA przyznał w tym względzie rację skarżącemu przyjmując, że postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie podlegając odrębnemu zaskarżeniu, zostało włączone do decyzji o pozwoleniu na budowę, dzieląc jej losy. W sytuacji zatem, gdy decyzja taka zostanie uchylona (jak w tej sprawie) to automatycznie uchylone jest postanowienie co do udzielenia odstępstwa od warunków technicznych.

Decyzja o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji została uchylona ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., a postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestorom zostało umorzone.

Zdaniem WSA, z tym momentem utraciło swój byt prawny również postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. wydane na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych może prowadzić tylko organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym, co do zasady, brak jest możliwości stosowania instytucji "odstępstwa od warunków techniczno - budowlanych" z art. 9 Prawa budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym, w którym konieczna jest ocena zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi.

Rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego oparte wyłącznie na postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2005 r., które nie istnieje już w obrocie prawnym, przy tak zebranym materiale dowodowym sprawy, naruszało zasadę z art. 80 K.p.a.

Ponadto zaniechanie przez organy obu instancji przeprowadzenia własnej oceny podstaw do odstąpienia w przypadku spornej inwestycji od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia doprowadziło również do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270, ze zm., dalej P.p.s.a.), przez nieprawidłowe wykonanie wytycznych Sądu ujętych we wskazanym na wstępie wyroku.

Formułując wskazania dla organu administracji WSA zauważył, że organ nadzoru budowlanego powinien, zgodnie z wytycznymi powołanego wyżej wyroku, w ramach tego postępowania, dokonać prawidłowej i pełnej oceny w zakresie podstaw do odstąpienia od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Pismem z 30 lipca 2014 r. skargę kasacyjną od wyroku z 22 maja 2014 r. wnieśli inwestorzy, zaskarżając w całości wyrok sądu pierwszej instancji oraz zarzucając:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji z dnia [...] października 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. z powodu uznania, że w niniejszej sprawie istnieje potrzeba dokonania oceny w zakresie podstaw do odstąpienia od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sytuacji, gdy:

- postępowanie w sprawie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie jest wyłącznie postępowaniem wpadkowym, częścią postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, lecz postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, zaś upoważnienie udzielające zgody na odstępstwo od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ma charakter doraźnej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, w której zostało wydane,

- decyzja z dnia [...] września 2005 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę skarżącym została uchylona przez Wojewodę [...] wyłącznie z tego powodu, że prowadzona przez skarżących budowa została zakończona, zatem postępowanie w celu wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe, zaś umorzenie tego postępowania nie spowodowało nieważności, czy też uchylenia czynności dokonywanych w toku postępowania administracyjnego (w tym również udzielenia zgody na odstępstwo), albowiem stanowią one podstawę decyzji umarzającej to postępowanie,

- zarówno w dacie rozpoczynania robót budowlanych, jak i w momencie ich zakończenia, a także wydania uchylonych decyzji, inwestor legitymował się postanowieniem o wyrażeniu zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych, które nie zostało uchylone i ma charakter doraźnej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a zatem skoro wbrew twierdzeniom WSA, orzeczenie o wyrażeniu zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie dzieli losów pozwolenia na budowę, to zbędnym było nakładanie na organ nadzoru budowlanego obowiązku rozstrzygania tego, czy w sprawie istnieją podstawy do odstąpienia od przepisów techniczno-budowlanych, a tym samym uchylenie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie wyroku z dnia 22 maja 2014 r., ewentualnie jego zmianę i oddalenie wywiedzionej w sprawie skargi, w obu zaś przypadkach zasądzenie na rzecz skarżących kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S.U. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie solidarnie od skarżących na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania, o których stanowi art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu, postępując zgodnie z zasadą rozpoznania skargi kasacyjnej w granicach sformułowanych w niej podstaw (art. 183 § 1 P.p.s.a.), jego obowiązkiem było dokonanie kontroli zgodności z prawem wyroku z dnia 22 maja 2014 r. pod kątem jedynego zarzutu kasacyjnego naruszenia przepisów postępowania, który okazał się zasadny.

Skarżący kasacyjnie trafnie zwrócili uwagę na błędne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji potrzeby dokonania dalszej oceny w zakresie odstępstwa od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdy przed wydaniem pozwolenia na budowę uzyskali oni postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Przyjęty przez sąd pierwszej instancji pogląd, że postanowienie to zostało włączone do decyzji o pozwoleniu na budowę dzieląc jej losy należy uznać za zbyt daleko idący. Nie znajduje on wyraźnej podstawy ani w przepisach Prawa budowlanego, ani w przepisach K.p.a. Brak odrębnej zaskarżalności postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym nie może być utożsamiany z brakiem przez nie samodzielnego bytu prawnego. To, że tego rodzaju postanowienie zgodnie z art. 142 K.p.a. może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji nie oznacza, że staje się ono jej częścią składową.

Postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r., wydane na podstawie art. 9 Prawa budowlanego ma swój osobny byt prawny wynikający z tego, że jest ono odrębnym aktem administracyjnym, wydanym na podstawie upoważnienia udzielonego przez właściwego ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane. Do wydania tego postanowienia dochodzi na bazie konkretnego stanu faktycznego. Jeżeli właściwy organ udzielił postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zgody na odstępstwo od wymagań określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, to nieuzasadniony byłoby pogląd dopuszczający możliwość dokonywanie oceny tej samej inwestycji w całkowicie odmiennych okolicznościach na etapie wydawania pozwolenia na budowę, a następnie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, po uchyleniu pozwolenia na budowę. Innymi słowy, skoro w powyższym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdzone zostało zaistnienie przesłanek do wyrażenia zgody na odstępstwo od wymagań określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, to nie sposób przyjąć, że przesłanki te nie istnieją tylko z tego powodu, że obiekt budowlany co do którego odstępstwo zostało udzielone został już wybudowany.

W realiach niniejszej sprawy zarówno organy administracji jak i sądy administracyjne, w tym sąd w zaskarżonym wyroku z dnia 22 maja 2014 r. przyjęły, że skarżący kasacyjnie rozpoczęli budowę obiektu budowlanego na podstawie ważnego pozwolenia na budowę. Jak zostało to trafie podniesione w skardze kasacyjnej, zarówno w dacie rozpoczynania robót budowlanych, jak i w momencie ich zakończenia, inwestorzy legitymowali się postanowieniem o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, które nie zostało uchylone.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wypowiedziany wielokrotnie w orzecznictwie sądowym pogląd zgodnie z którym postępowanie w sprawie uzyskania zgody na odstępstwo nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej i toczy się jako postępowanie wpadkowe w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, ewentualnie mogąc je wyprzedzać (wyrok NSA z 26.02.2013 r., II OSK 2037/11, wyrok NSA z 05.01.2012 r., II OSK 1846/10). Postanowienie takie na podstawie art. 142 K.p.a. może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie uchylone przez organ odwoławczy (zob. też Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, s. 182-184). W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że pomimo kilkakrotnego przechodzenia tej samej sprawy drogi postępowania administracyjnego, a także sądowego, do uchylenia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie doszło. Mając na uwadze pewność obrotu prawnego oraz bezwzględny charakter norm procesowych, nie można przyjąć, że postanowienie to utraciło moc prawną z chwilą uchylenia pozwolenia na budowę. Uchylenie pozwolenia na budowę nie kończy bowiem postępowania administracyjnego w sprawie realizacji budynku gospodarczo – magazynowego, które z uwagi na zakończenie budowy tego obiektu jest prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Nie ma również żadnych przeszkód aby w tym trybie organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowania dokonał, zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku NSA o sygn. akt II OSK 1211/10, rozstrzygnięcia spornej pomiędzy skarżącym a inwestorami kwestii, czy w sprawie istniały podstawy do udzielenia postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

W wyroku z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II OSK 542/13 NSA trafnie zauważył, że skoro prowadzona w postępowaniu o pozwolenie na budowę ocena inwestycji bierze pod uwagę uzyskaną przez inwestora zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych, to ocena następcza prowadzona w postępowaniu legalizacyjnym powinna brać także pod uwagę możliwość wydania takiego odstępstwa. Udzielenie jej w stosownym zakresie wyklucza niezgodność budowy z przepisami. Uwzględnienie udzielonej zgody powoduje, że przepisy rozporządzenia, w danej konkretnej sytuacji, zostaną zastąpione normą indywidualnie dostosowaną do konkretnej sytuacji. Organ administracji ocenia wówczas zgodność projektu budowlanego z tą indywidualną normą techniczno – budowlaną, której celem pozostaje przede wszystkim umożliwienie modyfikacji szczegółowych oraz bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno- budowlanych w wyjątkowych stanach faktycznych, w których nie jest możliwe zastosowanie się do nich z uwagi na różnego rodzaju okoliczności.

Wykonując zalecenia NSA zawarte w wyrokach o sygn. akt II OSK 1406/07 oraz II OSK 1211/10 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowego co do konieczności usytuowania przedmiotowego budynku w odległości zbliżonej do granicy z sąsiednimi działkami nr ewid. [A] i [B]. Inwestor przedłożył na żądanie organu ekspertyzy techniczne sporządzone przez rzeczoznawcę do spraw budowlanych oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych zawierające analizę podstaw udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych oraz analizę poszanowania występujących w obszarze oddziaływania budynku uzasadnionych interesów osób trzecich. Stwierdzono w nich, że usytuowanie przedmiotowego budynku nie ogranicza uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczących nasłonecznienia i oświetlenia naturalnego pomieszczeń na pobyt ludzi i jest uzasadnione koniecznością racjonalnego wykorzystania zagospodarowania działki budowlanej, na której zrealizowano inwestycję (nieudzielenie odstępstwa powodowałoby m.in. konieczność przebudowy istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego). Organ pierwszej instancji dokonał analizy ustaleń zawartych w przedłożonych przez inwestora ekspertyzach i stwierdził, że usytuowanie przedmiotowego budynku, w tym jego usytuowanie względem granic sąsiednich nieruchomości, nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Szczegółowej oceny prawidłowości postępowania dowodowego oraz wynikających z niego wniosków dokonał również [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji z dnia [...] października 2013 r. Nieusprawiedliwione jest zatem twierdzenie Sądu pierwszej instancji zawarte w zaskarżonym wyroku wskazujące na zaniechanie przez organy obu instancji przeprowadzenia własnej oceny podstaw do odstąpienia od przepisów § 12 rozporządzenia oraz w konsekwencji tego zaniechania naruszenia art. 153 P.p.s.a. Dokonana w zaskarżonym wyroku ocena postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie zawiera żadnej merytorycznej analizy poczynionych przez te organy ustaleń i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok nie wyjaśnił przesłanek uchylenia zaskarżonych decyzji, co świadczy o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. Organy przeprowadziły postępowanie administracyjne w zakresie wskazanym przez sąd w wiążących je powołanych wyżej wyrokach NSA, a co za tym idzie dokonały ustaleń dotyczących oceny prawidłowości przejętych podstaw odstąpienia od przepisów § 12 rozporządzenia. Uznanie tak sformułowanej podstawy kasacyjnej za zasadną obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. wyroku z dnia 22 maja 2014 r. Jednocześnie sąd drugiej instancji uznając, że istota sprawy została już dostatecznie wyjaśniona, w oparciu o art. 188 P.p.s.a. oddalił wniesioną do sądu pierwszej instancji skargę. Naczelny Sąd Administracyjny miał w tym względzie na uwadze poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne oraz prawidłowe przyjęcie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2013 r., że powstały w wyniku wykonania robót budowlanych stan budynku nie narusza norm materialnoprawnych, w tym także w odniesieniu do jego usytuowania względem granic sąsiednich nieruchomości. Organy obu instancji dokonały pogłębionej analizy zgodności z prawem wybudowanego budynku gospodarczo-magazynowego, opierając się na przedłożonych przez inwestorów ekspertyzach technicznych, których ustaleń w skardze na decyzję [...]WINB z dnia [...] października 2013 r. skarżący nie kwestionował. Organy administracji wykonały w ten sposób wskazania zamieszczone w wyroku WSA w Szczecinie z 24 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 20/10 powtórzone następnie w wyroku NSA z 26 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1211/10 odnośnie konieczności rozstrzygnięcia czy w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do odstąpienia od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Prowadząc postępowanie w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego organy nie stwierdziły podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków na podstawie o art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Poza tym, jak zwrócił na to uwagę WSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 maja 2014 r. oraz NSA w wyroku z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1211/10, zarzuty strony skarżącej co do dopuszczenia się przez inwestorów samowoli budowlanej, zostały już rozpoznane, a ocena prawna wyrażona przez uprzednio orzekające w sprawie sądy pozostaje wiążąca zarówno dla organów administracji, jak i dla samych sądów w kolejnych postępowaniach.

Z tych względów, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżących kasacyjnie solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na którą złożył się wpis od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego.