Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 436/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Wodne prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 i 5, art. 10 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 75 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 11 ust. 1 pkt 1 lit. d, par. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 23 marca 2015r. znak: [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie I oraz decyzję organu I instancji w punkcie I - w częściach dotyczących działki nr 39/20 położonej w S.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 marca 2015 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 10 grudnia 2014 r. znak: [...] orzekającą o:

1) aktualizacji ewidencji gruntów i budynków Miasta S., obrębu 0009-Zachodnie, w sposób następujący:

• w jednostce rejestrowej nr 361, w której figurują: Skarb Państwa jako właściciel, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej jako gospodarujący zasobem nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnymi, powiatowymi i wojewódzkimi zasobami nieruchomości – wykreślono działkę nr 39/20, arkusz mapy nr 42 o pow. 0,0021 ha (użytek Tr – 0,0021 ha);

• założono nową jednostkę rejestrową, w której wpisano:

– Skarb Państwa jako władającego (na zasadzie posiadania samoistnego)

– Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnymi, powiatowymi i wojewódzkimi zasobami nieruchomości;

– wpisano działkę nr: 39/20 arkusz mapy nr 42 o pow. 0,0021 ha (użytek: Tr – 0,0021 ha).

2) umorzeniu postępowania administracyjnego polegającego na wykreśleniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jako władającego w odniesieniu do działki nr 81/2, arkusz mapy nr 42, obręb 0000-Zachodnie;

3) odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków Miasta S., obrębu 0009-Zachodnie polegającej na wykreśleniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, jako trwałego zarządcy, w odniesieniu do gruntów oznaczonych jako działki nr: 82/4, 83/2, 83/3, arkusz mapy nr 42, obręb 09-Zachodnie.

Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (RZGW), wnioskiem z dnia 11.03.2014r. wystąpił o dokonanie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu wnioskodawcy jako władającego działkami nr ew. 39/20 o pow. 0,0021 ha, 81/2 o pow. 0,0309 ha, 82/4 o pow. 0,0035 ha, 83/2 o pow. 0,0179 ha, 83/3 o pow. 0,0178 ha, arkusz mapy 42, obręb ewidencyjny 09-Zachodnie. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowe działki zlokalizowane są poza linią brzegową rzeki K. i poza obszarem statutowego działania RZGW. Na skutek rozpatrzenia powyższego wniosku organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 10 grudnia 2014 r., powołując w podstawie prawnej art. 20 i art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 46 i § 47 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W odwołaniu Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych (ZMiUW) zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 Kpa. Wskazał ponadto, że wykazanie w ewidencji gruntów podmiotu władającego lub gospodarującego nieruchomościami Skarbu Państwa musi mieć podstawę w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 18 cyt. ustawy jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej może władać czy też gospodarować nieruchomościami Skarbu Państwa, w formach przewidzianych w tym przepisie, przy czym władanie to może wynikać wyłącznie z decyzji wydanej przez zarząd województwa, a taka decyzja nie została wydana.

Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy ustalił, że w aktualnym rejestrze gruntów miasta S. obręb 9-Zachodnie w jednostce rejestrowej G.361 wpisana jest działka nr 39/20 o pow. 0,0021 ha, a Skarb Państwa figuruje jako właściciel tej działki, natomiast RZGW jako jednostka gospodarująca zasobem nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnymi, powiatowymi i wojewódzkimi zasobami nieruchomości. W odniesieniu do wymienionej działki nie wpisano żadnego dokumentu własności. Z "Mapy z projektem rozgraniczenia rzeki K. w km 119+800 - 122+000 sporządzonej w trybie ustawy Prawo wodne", przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 lipca 2007 r. pod numerem 2018-109/2007 wynika, że działka nr 39/20, omyłkowo oznaczona na tej mapie jako działka nr 39/2, powstała w wyniku ustalenia linii brzegowej rzeki K., oraz że działka ta jest jedną z wielu działek, na których znajduje się wał przeciwpowodziowy. Stan taki potwierdza załącznik nr 4 do pisma RZGW z dnia 18 grudnia 2010 r. znak: [...] oraz przeprowadzone w dniu 4 kwietnia 2014 r. oględziny m.in. działki nr 39/20.

Na podstawie pisma RZGW z dnia 18 marca 2014 r., organ II instancji ustalił, że wały przeciwpowodziowe na rzece K. w S. są elementem wykonanej w latach 1975-78 regulacji tej rzeki na odcinku miejskim, tj. od km. 119+800 do km 123+050. RZGW nie utrzymuje wałów przeciwpowodziowych w S., ani nie wykonuje robót konserwacyjnych tych budowli. Dla przedmiotowej działki nie została wydana decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz RZGW.

Z pisma ZMiUW z dnia 21 maja 2014 r. wynika natomiast, że wały znajdujące się na przedmiotowych działkach nigdy nie były w posiadaniu tego podmiotu, działającego w imieniu Marszałka Województwa. Brak jest również dokumentu potwierdzającego, że gospodarowanie przedmiotowymi działkami zostało powierzone Marszałkowi Województwa.

Zdaniem organu odwoławczego § 44 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), obliguje Starostę jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków do rejestrowania stanów podmiotowych i przedmiotowych zmieniających się w czasie w oparciu o stosownie kolejno powstające dokumenty. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Przepis § 11 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w ewidencji stanowi, że oprócz danych, o których mowa w § 10, wykazuje się także dane dotyczące organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości. Podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków osób, wymienionych w art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 11 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków mogą stanowić dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, do których zaliczyć należy także ustawę Prawo wodne (§ 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia).

Organ odwoławczy przywołując brzmienie art. 9 ust 1 pkt 19 lit a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r. poz. 145), uznał, że wały przeciwpowodziowe są rodzajem budowli przeciwpowodziowych. Przepis art. 71 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego, budowle regulacyjne oraz przeciwpowodziowe zalicza do urządzeń melioracji wodnych podstawowych. Zgodnie z art. 72 ust. 1 tej ustawy urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa i są wykonywane na jego koszt, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei art. 75. ust. 1 Prawa wodnego określa, że programowanie, planowanie, nadzorowanie wykonywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, w trybie, o którym mowa w art. 74 ust. 2, urządzeń melioracji wodnych podstawowych oraz utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych należy do marszałka województwa. Zadania te marszałek województwa realizuje jako zadania z zakresu administracji rządowej (ust. 2). Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 Statutu ZMiUW, jednostka ta realizuje zadania z zakresu administracji rządowej wykonywane na podstawie ustawy Prawo wodne przez Marszałka Województwa lub organy samorządu Województwa.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy WINGiK stwierdził, że na działce nr 39/20 znajduje się wał przeciwpowodziowy. Mając na względzie treść przytoczonej wyżej regulacji organ uznał, że stanowi on urządzenie melioracji wodnych podstawowych i z tego względu stanowi własność Skarbu Państwa. Wały przeciwpowodziowe są wykonywane i utrzymywane na koszt Skarbu Państwa przez marszałka województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Skoro żaden przepis ustawy Prawo wodne nie określa, że budowle przeciwpowodziowe, w tym wały przeciwpowodziowe, stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności, to zdaniem organu, przepisy ustawy Prawo wodne odnoszące się do wałów przeciwpowodziowych dotyczą również gruntów zajętych pod ich budowę.

Natomiast ZMiUW jest jednostką powołaną między innymi do realizacji zadań z zakresu administracji rządowej na podstawie ustawy Prawo wodne, powierzonych Marszałkowi Województwa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej jest organem administracji rządowej niezespolonej i podlega prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Natomiast art. 92 ust. 3 ustawy Prawo wodne określa zadania należące do dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej w tym między innymi, w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, związanym z gospodarką wodną, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej realizuje w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej zadania związane z utrzymywaniem śródlądowych wód powierzchniowych lub urządzeń wodnych oraz pełni funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej w regionie wodnym. W myśl art. 90 ust. 1 pkt 7a ustawy Prawo wodne, Prezes Krajowego Zarządu wykonuje zadania określone ustawą, a w szczególności programuje, planuje i nadzoruje realizację zadań związanych z utrzymywaniem wód lub urządzeń wodnych (w tym wały przeciwpowodziowe) oraz inwestycje w gospodarce wodnej.

Zdaniem organu odwoławczego z powyższych przepisów wynika, że dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, jedynie sprawuje nadzór nad realizacją zadań powierzonych marszałkowi województwa. W konsekwencji niewłaściwe było wykazanie RZGW jako jednostki gospodarującej zasobem nieruchomości Skarbu Państwa w odniesieniu do działki, na której znajduje się wał przeciwpowodziowy rzeki K.. Obowiązkiem Starosty było wykazanie w ewidencji gruntów i budynków tej jednostki organizacyjnej, która w myśl Prawa wodnego jest właściwa do gospodarowania przedmiotowymi gruntami. Natomiast Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie rozstrzyga i nie reguluje kwestii prawnych związanych z gospodarowaniem gruntami Skarbu Państwa, na których znajdują się wały przeciwpowodziowe.

W odniesieniu do działki nr 81/2 o pw. 0,0309 ha, organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z operatu dotyczącego ustalenia linii brzegu rzeki K. w S. km 122+200, obręb 09-Zachodnie, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 lipca 2003 r. pod nr 2018-121/2003 i zawartego w nim projektu rozgraniczenia rzeki K. km 122+200, oraz z decyzji Starosty z dnia 14 października 2003 r. znak: [...], przedmiotowa działka znalazła się poza linią brzegową rzeki K.. Dodatkowo decyzją z dnia 3 września 2014 r. znak: [...], Starosta stwierdził wygaszenie trwałego zarządu RZGW dla działki nr 81/2. Postepowanie wszczęte na wniosek RZGW, a dotyczące tej działki, było zatem od początku bezprzedmiotowe i zostało prawidłowo umorzone.

W odniesieniu do działek nr 83/2 o pow. 0,0179 ha oraz nr 83/3 o pow. 0,0178 ha, organ wyjaśnił, że na podstawie decyzji Starosty z dnia 15 marca 2004 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją WINGiK z dnia 28 kwietnia 2004 r. znak: [...] oraz operatów geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 września 2001 r. por nr ewid. 2018-186/2001 i w dniu 30 lipca 2003 r. pod nr ewid. 2018-121/2003, w rejestrze gruntów Miasta S. wprowadzono zmianę polegającą na wpisaniu tych działek. Z kolei decyzją z dnia 18 maja 2004 r. znak[...], Starosta orzekł o przejściu mienia stanowiącego wody płynące (rzeka K.) w trwały zarząd RZGW, w tym m.in. działek nr 82/4 o pow. 0,0035 ha i nr 83 o pow. 0,0648 ha. Ponieważ trwały zarząd w odniesieniu do powyższych działek nie uległ wygaszeniu, zdaniem organu brak jest podstaw do wprowadzenia zmiany żądanej przez RZGW.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy pkt 1 decyzji Starosty z dnia 10 grudnia 2014 r. tj, zmian ewidencyjnych w odniesieniu do działki nr 39/20. W uzasadnieniu podniesiono, że interes prawny ZMiUW w zaskarżeniu decyzji organów ewidencyjnych dotyczy wyłącznie pkt 1 decyzji Starosty, w którym dokonano – bez podstawy faktycznej i prawnej – wpisu ZMiUW jako gospodarującego zasobem nieruchomości Skarbu Państwa w stosunku do działki nr 39/20.

Skarżący zakwestionował stan faktyczny odnośnie ustalenia organu, że znajdujący się na działce nr 39/20 wał przeciwpowodziowy jest urządzeniem melioracji wodnych podstawowych. Powołując się na brzmienie art. 71 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 1 Prawa wodnego, skarżący stwierdził, że wałem przeciwpowodziowym stanowiącym urządzenie melioracji wodnych podstawowych jest tylko taki wał, który służy regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy i ochronie użytków rolnych przed powodziami. Tymczasem wały na działce nr 39/20 służyły w przeszłości ochronie Zakładów Metalowych M., ówczesnej miejskiej oczyszczalni ścieków, wybudowane kanały odprowadzały wody deszczowe m.in. z terenu M., Zakładów Obuwniczych F., PKP i z terenu miasta. Wodę deszczowa z terenu miasta kanały te odprowadzają do chwili obecnej. Błędne było więc ustalenie, że wały na działce nr 39/20 są urządzeniami melioracji wodnych podstawowych, a tym samym z mocy prawa – stosownie do treści art. 72 ust. 1 Prawa wodnego – własnością Skarbu Państwa. W stosunku do wałów na działce nr 39/20 art. 72 ust. 1 Prawa wodnego nie ma zastosowania. Brak przepisu szczególnego co do ich stanu prawnego sprawia, że powinny być uznane za część składową gruntu, na którym są posadowione. Tytuł prawny do tych gruntów i zasady obrotu prawnego regulowane są ogólnymi przepisami związanymi z nieruchomościami.

Wadliwe ustalenia organu co do charakteru prawnego wałów doprowadziły zdaniem skarżącego do błędnego zastosowania art. 75 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. Ponieważ wały na działce nr 39/20 nie należą do żadnej z kategorii urządzeń wymienionych w cyt. przepisie, unormowanie to nie może stanowić podstawy do przypisania marszałkowi województwa jakichkolwiek obowiązków w zakresie ich utrzymania. Skoro bowiem przedmiotowy grunt nie stanowi gruntu znajdującego się pod wodami powierzchniowymi płynącymi, to jego stan prawny i zasady zagospodarowania nie wynikają z Prawa wodnego. Przywołane przez organ przepisy Prawa wodnego dotyczą wyłącznie gospodarowania gruntami pod wodami powierzchniowymi płynącymi oraz utrzymywania urządzeń melioracji wodnych. Nie dotyczą zaś stanu prawnego gruntów pod wałami przeciwpowodziowymi, stanu prawnego wałów przeciwpowodziowych i tytułu prawnego do gruntów i wałów przeciwpowodziowych jednostki organizacyjnej, jaką jest skarżący. Organy orzekające w niniejszej sprawie powinny więc stosować ustawę o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy Kodeksu cywilnego i na ich podstawie rozstrzygać o stanie prawnym gruntu stanowiącego działkę nr 39/20.

Skarżący podniósł, że na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 lit a Prawa geodezyjnego i kartograficznego w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa w ewidencji gruntów wskazuje się podmiot władający lub gospodarujący nieruchomościami Skarbu Państwa w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa. W związku z tym, wskazanie w ewidencji gruntów podmiotu władającego czy, gospodarującego nieruchomościami Skarbu Państwa musi mieć podstawę w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na podstawie art. 18 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej może władać czy, też gospodarować nieruchomościami, w formach przewidzianych w tym przepisie. Przy czym, władanie nieruchomością w formie trwałego zarządu w odniesieniu do wojewódzkiej samorządowej jednostki organizacyjnej, może wynikać wyłącznie z decyzji wydanej przez zarząd województwa. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący władał gruntami Skarbu Państwa w formach przewidzianych w art. 18 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji wpisanie skarżącego jako gospodarującego nieruchomością Skarbu Państwa stanowiło naruszenie art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 10 ust. 2 i§ 11 ust. 1 pkt 1 lit. a-e oraz ust 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.

Skarżący, powołując treść art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zarzucił organowi brak ustaleń odnośnie tego kiedy i w jaki sposób Skarb Państwa wszedł w posiadanie działki nr 39/20 i w czym przejawiały się formy samoistnego władania nieruchomością. Nie wskazał również jednostki organizacyjnej, która w imieniu Skarbu Państwa wykonuje posiadanie. Z przyczyn wskazanych przez skarżącego powyżej taką jednostką nie może być samorządowa wojewódzka jednostka organizacyjna. Ponadto grunty będące w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa nie stanowią zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Do tego zasobu zalicza się zgodnie z art. 21 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłącznie grunty stanowiące własność lub będące w użytkowaniu wieczystym Skarbu Państwa. W konsekwencji organ nie mógł zastosować § 11 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.

Skarżący zarzucił organowi pominięcie statusu prawnego ZMiUW, który od dnia 1 stycznia 1999 r. stanowi wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną bez osobowości prawnej. Status ten nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący:

- włada nieruchomościami Skarbu Państwa na zasadach samoistnego posiadania w rozumieniu §10 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

- stanowi jeden z podmiotów, o których mowa w § 11 ust.1 pkt.1 lit. a-e cyt. wyżej rozporządzenia.

W ocenie Skarżącego, w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakiejkolwiek podstawy do stwierdzenia, że grunty stanowiące przedmiot decyzji zostały powierzone skarżącemu. W toku postępowania skarżący konsekwentnie twierdził, że nigdy nie wykonywał jakichkolwiek uprawnień do przedmiotowych nieruchomości. Okoliczność wykonywania takich uprawnień nie ma też odzwierciedlenia w żadnym z dokumentów źródłowych wskazanych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 cyt. rozporządzenia. Organ naruszając § 13 rozporządzenia dokonał także utworzenia odrębnych jednostek rejestrowych. W okolicznościach sprawy nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w § 13 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia, które stanowią podstawę tworzenia odrębnych jednostek rejestrowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit c Ppsa).

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w realiach niniejszej sprawy istniała podstawa prawna do wpisania ZMiUW jako gospodarującego zasobem Skarbu Państwa w odniesieniu do działki nr 39/20 o powierzchni 0,00214ha.

Na akceptację zasługuje pogląd organu, że dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, a do takich niewątpliwie należy ustawa z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), mogą stanowić podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków osób i podmiotów, wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, albowiem taki stan wynika z § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia.

W ocenie Sądu, zasadnie w skardze podniesiono zarzut błędnej wykładni art. 71 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Zaprezentowana przez organ interpretacja tego przepisu, a w szczególności stwierdzenie, iż wały przeciwpowodziowe są urządzeniami melioracji wodnych podstawowych, nie uwzględnia całości tej regulacji, z której wynika, że do urządzeń melioracji wodnych podstawowych zalicza się budowle przeciwpowodziowe (art. 71 ust. 5), jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1. W ostatnio wymienionym przepisie wskazano, że melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami.

Do uznania przez organ, że na działce nr 39/20 istnieje urządzenie melioracji wodnych podstawowych nie było więc wystarczające ustalenie, że jest to wał przeciwpowodziowy. Niezbędnym było równoczesne wykazanie, że wał ten służy celom wymienionym w art. 70 ust. 1. Powyższym wymogom zarówno organ odwoławczy jak i Starosta nie sprostał, albowiem w treści zaskarżonych decyzji w ogóle pominięto rozważania w tej kwestii. Ponadto zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że w odniesieniu do wspomnianego wału, zachodzą przesłanki określone w art. 70 ust. 1 umożliwiające zaliczenie tego rodzaju budowli do urządzeń melioracji wodnych podstawowych. Z ustaleń organu wynika wyłącznie to, że wał przeciwpowodziowy na rzece K. w S. jest elementem wykonanej w latach 1975-1978 regulacji tej rzeki, na odcinku miejskim.

Reasumując, skoro organ upatruje podstawę wpisu w przepisach art. 72 ust. 1, art. 75 ust. 1 ustawy Prawo wodne to przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu jest wykazanie przesłanek wynikających z tych regulacji i przedstawienie swego stanowiska. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji tych wymogów nie spełnia, albowiem organ nie wyjaśnił motywów, którymi się kierował, co w konsekwencji oznacza, że Sąd nie jest w stanie zweryfikować zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa.

Sąd zauważa, że dokonując wpisu w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, organ administracji zobligowany jest przeprowadzić jasny i klarowny wywód prawny w powiązaniu z ustaleniem istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, albowiem tylko wówczas Sąd będzie mógł zweryfikować zasadność podjętego przez organ rozstrzygnięcia.

W konsekwencji z uwagi na wadliwości Sąd stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji – we wskazanym w sentencji zakresie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ppsa.

Orzeczenie w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 Ppsa. O kosztach, na które złożyły się kwota wpisu w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 240 zł, orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa.