Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1313/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1, pkt 1, lit. a-c, pkt 2, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie

art. 104 § 1 i 2 Kpa i art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. Nr 122, poz. 851 z 2006r. z późniejszymi zmianami) po rozpoznaniu wniosku G. B. o stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych

w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o nie stwierdzeniu u G. B. powyższej choroby zawodowej, tj. choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa – borelioza.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na orzeczenie lekarskie nr [...], wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Centrum Leczenia i Profilaktyki Poradnia Chorób Zakaźnych

i Inwazyjnych oraz orzeczenie lekarskie nr [...] wystawione przez Instytut Medycyny Pracy Klinika Chorób Zawodowych i Toksykologii Oddział Chorób Zawodowych orzekające o braku podstaw do rozpoznania w/w choroby zawodowej.

Z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy –Centrum Leczenia i Profilaktyki – Poradnia Chorób Zakaźnych wynika, iż G.B.-[...] leśnik z zawodu, aktualnie emeryt, skierowany został do Poradni Chorób Zakaźnych i Inwazyjnych WOMP w celu orzeczenia choroby zawodowej-boreliozy w grudniu [...]r. przez lek. T. P.. Badająca jednostka ustaliła, iż G. B. w okresie od[...] do [...]r. pracował w Nadleśnictwie (w świadectwie pracy - Nadleśnictwo) jako manipulant, następnie w okresie [...]r. był zatrudniony w jednostce podległej Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych na stanowisku podleśniczego, następnie gajowego.

Od [...]r. do [...] r. pracował w Nadleśnictwie kolejno na stanowiskach starszego księgowego, samodzielnego referenta ds. finansowo-księgowych oraz instruktora techniczno-leśniczego. Od [...] r. nie pracuje zawodowo, początkowo pozostawał na rencie, aktualnie jest na emeryturze.

Z kart oceny narażenia zawodowego z Nadleśnictwa i [...]wynika, iż G. B. był narażony na ukłucia kleszczy.

G. B. uskarża się na wieloletnie bóle stawów rąk i stóp, obrzęki podudzi narastające w godzinach wieczornych, osłabienie siły rąk, uniemożliwiające utrzymanie przedmiotów. W [...]r. po pokłuciu przez kleszcza na skórze brzucha obecna była zmiana skórna odpowiadająca rumieniowi przewlekłemu. Był leczony antybiotykiem Od [...]r. do [...]r. przebywał w Katedrze i Klinice Chorób Zakaźnych i Hepatologi. PAM z rozpoznaniem: Borelioza pod postacią ECM. Bóle stawowe. Nadciśnienie tętnicze. Miażdżyca. Epizod niewydolności naczyń mózgowych. Nadczynność tarczycy w wywiadzie. W wykonanych badaniach serologicznych stwierdzono obecność przeciwciał w klasie IgG, IgM były ujemne. Był leczony antybiotykiem. Pozostawał pod opieką Poradni Chorób Zakaźnych.

Ponownie hospitalizowany w Oddziale Obserwacyjno-Zakaźnym dla Dorosłych i Dzieci Szpitala Wojewódzkiego. w dniach [...] r. z rozpoznaniem "Borelioza przewlekła. Nadciśnienie tętnicze. Choroba zwyrodnieniowa stawów." Karta informacyjna nie zawiera badań serologicznych w kierunku boreliozy.

W badaniu przedmiotowym z dnia [...] r. z nieprawidłowości stwierdza się: upośledzony stan odżywienia, tony serca o zmniejszonej dźwięczności, kifozę kręgosłupa w odcinku piersiowym, ograniczenie ruchomości w stawach barkowych, łokciowych, obustronne obrzęki nadgarstków oraz drobnych stawów rąk

z upośledzeniem ich siły mięśniowej. Badania serologiczne w kierunku boreliozy wykonywane w dniu [...] r. metodą ELISA na testach EUROIMMUN są dodatnie w klasie IgG (indeks 2,432), ujemne w klasie IgM. U G. B. aktualnie rozpoznaje się boreliozę, z rumieniem wędrującym po pokłuciu przez kleszcze w [...] r. Aktualne dolegliwości stawowe mogą się wiązać z zakażeniem zapoczątkowanym przed dwoma laty, które nałożyło się, na wieloletnie zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu. Stwierdzenie rumienia wędrującego - objawu boreliozy wczesnej, pojawiającego się od kilku tygodni do kilku miesięcy po pokłuciu przez zakażonego kleszcza, umiejscawia początek aktualnego zakażenia B. burgdorferi w [...]r.

Brak jakichkolwiek danych, by zakażenie u G. B. miało miejsce wcześniej, a zwłaszcza w okresie kiedy pozostawał pracownikiem Nadleśnictw.

Ponad dwudziestoletni okres pomiędzy zakończeniem pracy zawodowej,

a wystąpieniem u G. B. boreliozy - uchwyconej w początkowej fazie w [...]r. nie pozwala na wiązanie aktualnie stwierdzanej choroby z pracą zawodową.

Rozpoznając u G. B. chorobę - boreliozę nie potwierdzono zatem jej zawodowego charakteru.

Po otrzymaniu powyższego orzeczenia lekarskiego G. B. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy.

Dnia [...] r. Instytut Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W jego uzasadnieniu wskazano, iż G. B., skierowany został do Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w związku z jego wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania po otrzymaniu orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią boreliozy. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że pan B. był narażony na ukłucia kleszczy i potencjalne ryzyko zakażenia boreliozą podczas wykonywania pracy jedynie w latach [...]. W dokumentacji medycznej nie znaleziono żadnej informacji, z której wynikałoby, że w okresie narażenia zawodowego lub bezpośrednio po jego ustaniu wystąpiła zmiana skórna przypominająca rumień wędrujący. Nie znaleziono także wpisów o występowaniu dolegliwości mogących być skutkiem zakażenia krętkiem B. burgdorferi. Do [...] r. nie wykonano też żadnych badań w kierunku ewentualnego zakażenia boreliozą.

W [...] r. u pana B. na skórze brzucha stwierdzono zmianę skórną o charakterystycznym wyglądzie rumienią wędrującego. Z tego powodu był hospitalizowany w Katedrze i Klinice Chorób Zakaźnych i Hepatologii, gdzie wykonano badanie w kierunku boreliozy przy użyciu immunologicznego testu ELISA metodą jakościową, rozpoznając wczesną ograniczoną postać boreliozy. Wystąpienie tego typu zmiany skórnej jest objawem świeżego zakażenia boreliozą i nie wymaga potwierdzenia laboratoryjnego.

W trakcie hospitalizacji w Klinice Instytutu Medycyny Pracy dokonano analizy przedłożonej dokumentacji medycznej G. B. oraz wykonano aktualne badania diagnostyczne, a tym badania immunologiczne dla przeciwciał przeciwko Borrelia burgdorferi w klasach IgM i IgG testem ELISA Hestern Western-Blot. Zanalizowano również zgłaszane przez pacjenta dolegliwości, odstępstwa od stanu prawidłowego w badaniu przedmiotowym oraz wnioski lekarzy specjalistów po stosownych konsultacjach.

Badania immunologiczne w kierunku boreliozy wykonane w styczniu [...] r. jak i wykonane podczas pobytu G. B. w IMP z użyciem testu ELISA wypadły dodatnio dla przeciwciał w klasie IgG, a ujemnie dla przeciwciał w klasie IgM. Identyczny rozkład uzyskano w teście potwierdzenia Western-Blot. W następstwie wykonanej diagnostyki oraz po zebraniu opinii konsultantów aktualnie nie stwierdza się zmian narządowych mogących powstać w przebiegu przewlekłej boreliozy.

Wobec powyższego Instytut Medycyny Pracy stwierdził, że G. B. przebył w [...] r. zakażenie krętkiem Borrelia burgdorferi, skutkiem czego są utrzymujące się przeciwciała przeciwko boreliozie w klasie IgG. Do zakażenia doszło w [...] lata po ustaniu stosunku pracy, tym samym nie może ono być związane z wykonywaniem czynności zawodowych. Zgłaszane przez G. B. dolegliwości są następstwem innych, wcześniej rozpoznanych, chorób i nie są skutkiem powikłań narządowych w przebiegu boreliozy.

Wieloletnia praca w terenie, w środowisku kompleksów leśnych, może sprzyjać pokłuciu przez kleszcze, nie jest to jednak równoznaczne z zakażeniem boreliozą.

Do zakażenia Borrelia burgdorferi może dojść podczas rekreacyjnych pobytów

w środowisku bytowania kleszczy i nie musi to być związane z wykonywaniem pracy zawodowej. Analiza całości dokumentacji medycznej oraz wyniki aktualnie wykonanych w Klinice IMP badań upoważniają do rozpoznania u G. B. stanu po zakażeniu boreliozą, które miało miejsce w [...] r. Brak jest natomiast podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią boreliozy.

Od powyższej decyzji organu I instancji G. B. złożył odwołanie, w którym podniósł, że w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego nr [...] niewłaściwie wpisano, że w [...] został pokłuty przez kleszcze, ze zmianą rumieniową. W [...] r. nie był na żadnym badaniu i nie miał żadnego pokłucia kleszczowego. Wyjaśnił, iż po przeczytaniu w Gazecie Wyborczej artykułu "Leśna choroba", w którym opisane choroby są identyczne do jego, zwrócił się do lekarza rodzinnego o skierowanie na badanie w celu stwierdzenia choroby zawodowej. Lekarz wystawił skierowanie do poradni chorób zawodowych. Z tym skierowaniem w dniu [...] r. przyjechał do przychodni, w której ustalono termin badania na dzień [...] r. W wyznaczonym terminie został przyjęty do szpitala. W szpitalu wykryto boreliozę. W lasach przepracował ponad [...]lat. Na rentę został skierowany po [...]roku życia, a jego schorzenia pochodzą od pokłucia kleszczów. Na rekreacyjny pobyt nigdy nie wyjeżdżał, a mieszka z dala od lasu. Po przejściu na rentę nie miał z lasem do czynienia. Podniósł, iż w zarządzeniu napisane jest, że boreliozą nie przedawnia się.

Rozpoznając odwołanie i biorąc pod uwagę ww. zarzuty Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego pismem z dnia [...]r. z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez G. B. w odwołaniu.

Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii PUM odpowiadając na pismo Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego znak: [...]z dnia [...]r. poinformowała, że:

- Rozpoznanie postawione w karcie informacyjnej z pobytu w Katedrze i Klinice Chorób Zakaźnych i Hepatologii PAM w [...]r. wynikało z całokształtu danych anamnestycznych, obrazu klinicznego i przeprowadzonych wyników badań ECM. Rumień wędrujący jest najczęstszą postacią kliniczną wczesnej boreliozy i może rozwinąć się także w wyniku ukłucia przez jedną z form rozwojowych kleszcza,

np. nimfy, trudnej do zobaczenia. Ujawnienie się ECM zawsze świadczy

o zakażeniu, które ma związek czasowy z wczesnym zakażeniem rozwijającym się w 3 do 30 dni po infekcji.

- Kleszcze żerują nie tylko w lasach, ale też we wszystkich innych miejscach,

w których rosną gęstsze zarośla. Może to być roślinność, np. działki ogrodowej

- Wieloletnia praca w lasach G. B. mogła sprzyjać wcześniejszym ukłuciom przez kleszcze; nie ma jednak żadnej dokumentacji świadczącej o wcześniejszym zakażeniu bakterią przenoszoną przez kleszcze.

W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił również pismem

z dnia [...]r. (znak [...]) do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy ZCLiP oraz Instytutu Medycyny Pracy o dodatkowe konsultacje oraz informacje, czy przedstawione dokumenty oraz zarzuty G. B. zawarte w odwołaniu z dnia [...]r. mają wpływ na treść wydanych przez w/w jednostki orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Poradnia Chorób Zakaźnych i Inwazyjnych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy ZCLiP w odpowiedzi poinformowała, iż po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji medycznej oraz zarzutów Pana G. B. podtrzymuje treść swojego orzeczenia.

Instytut Medycyny Pracy odpowiadając na w/w pismo po zapoznaniu się z przesłanym odwołaniem oraz dokumentacją medyczną poinformował, ze nie znajduje podstaw do weryfikacji wydanego orzeczenia, ponieważ za przyjęciem pozazawodowego tła boreliozy przemawiają w przypadku G. B. następujące przesłanki:

- brak dokumentacji medycznej potwierdzającej zakażenie krętkami Borrelia burgdorferi w okresie zatrudnienia G. B. w Nadleśnictwie (lata [...]) oraz Nadleśnictwie [...](lata [...]).

- pierwsza dokumentacja medyczna potwierdzająca zakażenie krętkami Borrelia burgdorferi oraz wystąpienie rumienia wędrującego, który jest wczesnym objawem boreliozy pochodzi z [...]r. (karta informacyjna leczenia szpitalnego Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Pomorskiej Akademii Medycznej), czyli 22 lata po ustaniu narażenia zawodowego.

W związku z powyższym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 235'Kodeksu pracy (Dz. U.Nr99,poz.825 z 2009 r.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bez spornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej

u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia

w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869). W niniejszym przypadku ten warunek nie jest spełniony. Co prawda jednostki orzecznicze medycyny pracy tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy ZCLiP i Instytut Medycyny Pracy, po analizie całości dokumentacji medycznej oraz wyników badań wykonanych u G. B. rozpoznały stan po zakażeniu boreliozą, jednak stwierdziły, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią boreliozy, ponieważ do zakażenia doszło w [...] lata po ustaniu stosunku pracy, tym samym nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy charakterem wykonywanej pracy a powstałymi objawami chorobowymi.

W myśl § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.

w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), w/w jednostki medyczne są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. W świetle przyjętego przez sądy administracyjne stanowiska, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych, dotyczy wiedzy specjalnej i ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie to powoduje niemożność podjęcia przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie ód wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06; Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt IV SA/GL 876/09).

W tej sytuacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

po wnikliwym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego

w sprawie choroby zawodowej G. B. w związku z jego odwołaniem od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej, skoro obie jednostki orzecznicze medycyny pracy tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy ZCLiP i Instytut Medycyny Pracy, które diagnozowały G. B., pomimo rozpoznania u niego stanu po zakażeniu boreliozą w [...] r. jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią boreliozy.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem G. B. zaskarżył je skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc iż kilkakrotnie wyjaśniał, że w [...] r. nie miało u niego miejsca żadne ukłucie przez kleszcza. Celem jego pobytu w szpitalu w tym czasie miało być tylko ustalenie choroby zawodowej z okresu przepracowanego w lasach, w których pracował ponad [...] lat, a na rentę został skierowany - w [...] roku życia. Dnia [...]r. przeczytał w Gazecie Wyborczej o chorobie zawodowej – boreliozie i uznał, iż choroba wymieniona w gazecie jest podobna do jego choroby, w związku z którą został skierowany na rentę. Z tego powodu zwrócił się do lekarza rodzinnego o skierowanie na badanie w kierunku boreliozy. Z powyższym skierowaniem dnia [...] r. stawił się w przychodni chorób zakaźnych, w której ustalono mu termin badania na dzień [...] r. Od maja do r. nie był na żadnym badaniu. Uważa, że w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego [...],napisano nieprawdę, że w [...] r. został pokłuty przez kleszcza, ponieważ niemiał żadnego pokłucia, a badanie miało na celu wykrycie choroby zawodowej z okresu jego pracy w lasach. Kilkakrotnie odwoływał się w powyższej sprawie, ale bez żadnego skutku, a trwa to już 3 i pół roku.

Poza tym skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku

z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, iż wydana ona została z naruszeniem prawa.

Postępowanie organów w powyższym zakresie reguluje wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie

w dniu 3 lipca 2009 r.

Zgodnie z § 8 ww., rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy Państwowy Inspektor Sanitarny, na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie tryb ten został wyczerpany, a materiał dowodowy jest kompletny i pozwalał na wydanie merytorycznej decyzji w niniejszej sprawie, dotyczącej stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.

W myśl przepisów powoływanego rozporządzenia i zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które Sąd w niniejszym składzie podziela, warunkiem koniecznym dla stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, a orzeczenie

o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazanych jednostek jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Oznacza to, że organ inspekcji sanitarnej nie może orzec o chorobie zawodowej w sytuacji, gdy opinie lekarskie mówią o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Ani organy administracyjne, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r. VII SA/Wa 2429/06, Lex nr 334113).

W niniejszej sprawie dwie uprawnione instytucje medyczne zgodnie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, mianowicie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Leczenia

i Profilaktyki - w orzeczeniu lekarskim nr [...]z dnia [...] r.

i następnie Instytut Medycyny Pracy - w orzeczeniu lekarskim nr [...]z dnia [...]r.

Orzeczenia tych jednostek zostały wydane po szczegółowym zbadaniu skarżącego oraz zapoznaniu się z dostępną dokumentacją lekarską.

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania wydanych orzeczeń. Opinie obu uprawnionych jednostek medycznych nie budzą wątpliwości, są jasno, logicznie sformułowane oraz należycie uzasadnione z punktu widzenia wymogów rozporządzenia. Zebrany materiał dowodowy w sprawie, uzupełniony dodatkowo przez organ odwoławczy, pozwalał na rozstrzygnięcie o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, tj. jednostki chorobowej opisanej jako choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa.

Nadto, w związku z podnoszoną przez skarżącego argumentacją, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania uzyskał dodatkowe wyjaśnienia z w/w jednostek orzeczniczych I i II stopnia, które podtrzymały swoje stanowiska zawarte w orzeczeniach lekarskich, stwierdzające brak podstaw do rozpoznania w/w choroby zawodowej, ze względu na brak związku czasowego między narażeniem, a wystąpieniem choroby.

W związku z zawartym w odwołaniu zarzutem skarżącego, dotyczącym wpisu nieprawdy w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego Nr [...], że w [...] r. został on pokłuty przez kleszcza, podczas gdy w tym czasie nie miał żadnego pokłucia, a badanie miało być wykryciem choroby zawodowej z okresu jego pracy w lasach, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii PUM pismem znak [...] z dnia [...] r. z prośbą o ustosunkowania się do ww. zarzutów, ponownie podniesionych w skardze.

W odpowiedzi na powyższe Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii PUM, w której skarżący był hospitalizowany i leczony odpowiadając na pismo Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego znak: [...]z dnia [...]r. poinformowała organ, że:

- rozpoznanie postawione w karcie informacyjnej z pobytu w Katedrze i Klinice Chorób Zakaźnych i Hepatologii PAM [...] r. wynikało z całokształtu danych anamnestycznych, obrazu klinicznego i przeprowadzonych wyników badań. ECM (rumień wędrujący), którego wystąpienie wówczas stwierdzono, jest najczęstszą postacią kliniczną wczesnej boreliozy i może rozwinąć się także w wyniku ukłucia przez jedną z form rozwojowych kleszcza, np. nimfy, trudnej do zobaczenia. Ujawnienie się ECM zawsze świadczy o zakażeniu, które ma związek czasowy z wczesnym zakażeniem rozwijającym się w 3 do 30 dni po infekcji.

-- wieloletnia praca w lasach G. B. mogła sprzyjać wcześniejszym ukłuciom przez kleszcze; nie ma jednak żadnej dokumentacji świadczącej o wcześniejszym zakażeniu bakterią przenoszoną przez kleszcze.

Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 825 z 2009r.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli

w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku

ze sposobem wykonywania pracy.

Art. 2352 Kodeksu pracy stanowi natomiast, iż rozpoznanie choroby zawodowej

u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia

w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Z przepisu tego wynika, że aby określone schorzenie mogło być uznane

za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki:

1. rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych,

2. winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Istotne dla rozpoznania choroby zawodowej jest zatem nie tylko wystąpienie objawów chorobowych ale ich ścisły i oczywisty związek z narażeniem na szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy. Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest więc wykazanie owego związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy a stwierdzoną chorobą, ujętą w wykazie, przy czym rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić

w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy

w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie wskazanym w wykazie chorób zawodowych.

W niniejszym przypadku ten warunek nie jest spełniony. Co prawda jednostki orzecznicze medycyny pracy tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy ZCLiP

i Instytut Medycyny Pracy, po analizie całości dokumentacji medycznej oraz wyników badań wykonanych u G.B. rozpoznały u niego stan po zakażeniu boreliozą, jednak stwierdziły, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią boreliozy, ponieważ do zakażenia doszło w [...] lata po ustaniu stosunku pracy, tym samym nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy charakterem wykonywanej pracy a stwierdzonymi objawami chorobowymi.

W świetle przyjętego przez sądy administracyjne stanowiska, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych, dotyczy wiedzy specjalnej i ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie to powoduje niemożność podjęcia przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennej oceny danego schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia odmiennych ustaleń i ich ocen (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06; Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 maja 2010r. sygn. akt IV SA/GL 876/09).

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadząc postępowanie administracyjne w II instancji przed wydaniem decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u G. B. wyjaśnił wszystkie zarzuty i argumenty skarżącego.

Należy raz jeszcze podkreślić, iż w niniejszej sprawie wydane zostały orzeczenia przez dwie kompetentne, specjalistyczne jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i orzeczenia te są zgodne co do tego, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii w/w choroby skarżącego.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, iż w [...] r., gdy został skierowany do szpitala, nie był pokłuty przez kleszcze, lecz miał być jedynie zbadany w kierunku choroby zawodowej, stwierdzić należy, iż jest ona sprzeczna z treścią dokumentu jakim jest karta informacyjna leczenia szpitalnego dotycząca jego pobytu w Katedrze i Klinice Chorób Zakaźnych i Hepatologii Pomorskiej Akademii Medycznej w okresie [...] r. w której stwierdzono, iż został skierowany do szpitala z podejrzeniem boreliozy celem diagnostyki i leczenia. U pacjenta stwierdzono na skórze brzucha po stronie prawej zmianę rumieniową, która jest objawem występującym w wyniku pokłucia przez zakażonego krętkiem borrelia burgdorferi, skutkiem czego są objawy boreliozy.

Z akt ani treści odwołania oraz skargi nie wynika, iż skarżący zakwestionował powyższy zapis karty informacyjnej. W tej sytuacji zapis ten zasadnie został uznany przez medyczne jednostki orzecznicze za pierwszy udokumentowany objaw boreliozy, który ze względu na brak związku czasowego z pracą skarżącego w leśnictwie, nie może być uznany za chorobę zawodową, wymienioną w pkt 26 powołanego wyżej wykazu.

Z załącznika stanowiącego wykaz chorób zawodowych wynika, iż w odniesieniu do choroby wskazanej w pkt 26, czyli chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw nie można określić okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobach upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, co oznacza, że rozpoznanie to może mieć miejsce w każdym czasie, to jednak istotne jest, w jakim czasie objawy te zostały udokumentowane.

W przypadku skarżącego pierwszym udokumentowanym objawem, świadczącym o świeżym zakażeniu, był rumień skórny, stwierdzony podczas jego pobytu w szpitalu w okresie [...] r.

Wystąpienie tego objawu nie mogło jednak mieć związku z pracą zawodową skarżącego w lasach, zakończoną w [...] r.

Należało zatem stwierdzić, iż organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, w szczególności materiał dowodowy został zebrany i oceniony zgodnie z wymogami procedury. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Mając to na uwadze należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. skargę oddalić.