Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2595/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75, art. 78 ust. 5, ust. 15, art. 78d ust. 1, ust. 10, art. 78e ust. 2-4, art. 78f ust. 1, art. 78h ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 14, art. 15, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi A.W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej: "Komisja Egzaminacyjna II stopnia", "Komisja") uchwałą z [...] października 2017 r. nr [...], na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999, z późn. zm., dalej: "P.a.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: "Zdająca", "Skarżąca"), utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2017 r. z siedzibą [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego z [...] kwietnia 2017 r. Nr [...].

W zaskarżonej uchwale, Komisja wskazała, że uchwałą nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2017 r. z siedzibą [...], działając na podstawie art. 78f ust 2 P.a. stwierdziła, że Zdająca uzyskała negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu wskazano, że Zdająca uzyskała z części pierwszej egzaminu adwokackiego ocenę dostateczną, z części drugiej ocenę niedostateczną, z części trzeciej również ocenę niedostateczną, z części czwartej ocenę dostateczną i z części piątej ocenę niedostateczną.

Zdająca wniosła odwołanie od w/w uchwały, zaskarżając ją w całości. Zdająca zakwestionowała zasadność ustalenia oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa cywilnego, zakresu prawa gospodarczego oraz zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki

Komisja Egzaminacyjna II stopnia, dokonując oceny trafności zarzutów podniesionych w odwołani, w pierwszej kolejności stwierdziła, że nie została w żaden sposób wykazana, poza gołosłownymi twierdzeniami Strony, okoliczność że doszło do odkodowania prac zdających przed dniem, w którym doszło do podjęcia uchwał o wynikach egzaminu. Przeczy temu pismo Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z 17 lipca 2017 r. i brak było podstaw, aby oświadczenia zawarte w tym piśmie kwestionować, zaś Strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu przeciwnego.

Podobnie nie znajdował uzasadnienia zarzut dotyczący odmowy przedłużenia Stronie czasu, w jakim miała sporządzić prace w kolejnych dniach egzaminu adwokackiego. Uprawnionym w tym przedmiocie jest przewodniczący komisji, ale - co istotne - żadne okoliczności nie uzasadniają wniosku, że zaistniały okoliczności uzasadniające uznanie, że orzeczenie w tym przedmiocie było nieprawidłowe. Komisja wskazała, że Strona nie spełniła wymogów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2016, poz. 112) i nie przedłożyła wymaganego zaświadczenia lekarskiego zawierającego informacje, o których mowa w wymienionym rozporządzeniu. Załączone przez Stronę zaświadczenie lekarskie z 18 stycznia 2017 r. wystawione przez lekarza endokrynologa oraz opinia POP z [...] lipca 2003 r. nr [...] nie spełniają kryteriów określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia.

Komisja, oceniając następnie, ponownie pracę egzaminacyjną z zakresu prawa cywilnego sporządzoną przez Zdającą, nie zgodziła się z oceną wystawioną przez Komisja Egzaminacyjna Nr [...] z tej części egzaminu i uznała, że przygotowana przez Zdającą apelacja uwzględniała słuszny interes mocodawcy i jego stanowisko w sprawie. Uzasadnienie apelacji zawierało logiczny wywód prawny, który pozwalał pozytywnie zweryfikować wiedzę Zdającej z zakresu prawa cywilnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdziła w związku z tym, że praca chociaż słaba, to w jej całokształcie pozwoliła na stwierdzenie, że Zdająca wykazała się umiejętnością właściwego stosowania i interpretacji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu dostatecznym, a suma i waga omówionych błędów umożliwiła przyznanie oceny pozytywnej z pracy z zakresu prawa cywilnego.

Komisja wskazał dalej, że zadanie z zakresu prawa gospodarczego polegało na sporządzeniu - jako adwokat F. S., świadczący pomoc prawną na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego E. spółki z o.o. w O. - umowy dzierżawy, której przedmiotem była nieruchomość gruntowa zabudowana dwukondygnacyjnym budynkiem usługowym przeznaczonym na galerię handlową. Obaj egzaminatorzy oceniający pacę Zdającej z zakresu prawa gospodarczego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne.

Oceniając ponownie pracę egzaminacyjną z zakresu prawa gospodarczego Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdziła, że Zdająca niewątpliwie wywiązała się z podstawowego obowiązku postawionego w zadaniu, a więc zawarciu umowy ważnej i skutecznej, przede wszystkim z punktu widzenia zastosowania art. 210 § 1 K.s.h. (ze strony wydzierżawiającego) oraz właściwego oznaczenia dzierżawców, będących wspólnikami spółki cywilnej. Niezasadne było jednak powołanie się na pełnomocnictwo udzielone F. S. (nie wiadomo kto i w jakim celu takiego pełnomocnictwa udzielił, skoro była uchwała zgromadzenia wspólników). W § 1 ust. 1 został natomiast, nieprawidłowo określony przedmiot umowy, gdyż został zawyżony metraż powierzchni użytkowej galerii handlowej.

Komisja odniosła się następnie do poszczególnych zarzutów odwołania. Wskazała, że niepotrzebne było zastosowanie przez Zdającą formy aktu notarialnego oraz powołanie się na uchwałę zgromadzenia wspólników, co miało stanowić - według egzaminatorów - niepotrzebne zastrzeżenie co do formy i nieznajomość przepisów Kodeksu spółek handlowych. Z treści umowy nie wynika, aby jej przedmiotem było przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część - przedmiot umowy został określony prawidłowo. Wystarczająca była tu forma pisemna (tzw. pisemna zwykła), a zastosowanie formy aktu notarialnego było zbędne. Także z treści odwołania nie wynikało, z jakich przyczyn Zdająca zdecydowała się na tę formę zawarcia umowy. Co prawda, powołała się na to, że takiej formy wymaga poddanie się egzekucji, ale niezależnie od nieważności tego postanowienia (o czym mowa poniżej), to możliwe jest zawarcie jej odrębnie w tej formie, zaś zawarcie całej umowy w formie aktu notarialnego naraża strony na zbędne koszty.

Komisja wskazała dalej, że do umowy zostały załączone (zał. 4 i 5) dwie uchwały zgromadzenia wspólników spółki E. z 30 marca 2017 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości. Co prawda w odwołaniu zostało wskazane, że pierwsza dotyczyła generalnie zgody na wydzierżawienie, zaś druga na wydzierżawienie tej konkretnej nieruchomości, ale taki wniosek nie wynika z treści pracy. Jednocześnie z umowy nie wynikało aby dotyczyła ona wydzierżawienia przedsiębiorstwa lub jego części, stąd nie był uprawniony wniosek, że chodziło o uchwałę, o której mowa w art. 228 pkt 3 K.s.h. Zdająca wskazała, że była to uchwała, o której mowa w art. 230 k.s.h. Taka uchwała była zbędna, albowiem w przypadku zawarcia umowy najmu na czas oznaczony przy określaniu wartości świadczenia, w rozumieniu art. 230 K.s.h., uwzględnia się ustaloną w umowie wysokość świadczenia okresowego, a nie łączną sumę świadczeń okresowych przypadających na czas trwania umowy. Analogiczny wniosek należało odnieść do umowy dzierżawy. Skoro kapitał zakładowy spółki wynosił 150.000 zł, to nie było konieczne podejmowanie żadnej uchwały w trybie przepisu powołanego w odwołaniu. Wywody zawarte w odwołaniu świadczą, zdaniem Komisji, o braku wiedzy Zdającej co do omawianej kwestii, która odwołuje się do rynkowej wartości nieruchomości.

Komisja wskazała następnie, że w § 9 zd. 1 (klauzula waloryzacyjna) - kwota czynszu "mogła być powiększona o 5% wartości w ciągu roku", w związku z tym powstaje pytanie, kto miałby decydować o tym, czy waloryzacja miałaby nastąpić, kiedy w danym roku i po spełnieniu jakich warunków (jakie okoliczności należałoby mieć na względzie), a więc nie sposób mówić o zabezpieczeniu interesów wydzierżawiającego. Dodatkowo, zdaniem Komisji, wartość 5% jest całkowicie oderwana od warunków rynkowych i byłaby niekorzystna dla wydzierżawiającego, gdyby pieniądz stracił na wartości więcej niż ta wartość.

Komisja zwróciła uwagę, za egzaminatorami, na brak oczekiwanych przez wydzierżawiającego postanowień nakładających na dzierżawcę obowiązku zawarcia stosownych umów z dostawcami mediów i usług komunalnych, skoro miały zostać określone "zasady ponoszenia przez dzierżawcę na rzecz dostawców" stosownych opłat (pkt III.5) - została zawarta tylko ogólna klauzula, że dzierżawca zobowiązuje się ponosić koszty mediów (§ 9 zd. 2), bez żadnych szczegółowych zasad w tym przedmiocie, a przyjęte rozwiązanie i tak nie jest korzystne dla wydzierżawiającego, gdyż - jak można wnioskować - najpierw sam musiałby ponosić koszty, których zwrotu mógłby domagać się od dzierżawców.

Komisja następnie zwróciła uwagę, za egzaminatorami, na § 12 i niekorzystne dla wydzierżawiającego zobowiązanie do zwrotu nakładów, gdy wydzierżawiający zamierza przecież dokonać rozbiórki budynku.

Wskazała też na § 13, który zdaniem Komisji, świadczy o tym że Zdająca nie ma wiedzy nt. stosowania kar umownych, która w pracy Zdającej miałaby należeć się w wysokości trzykrotności czynszu, przy czym nie wiadomo, czy również w sytuacji, gdy dzierżawcy pozostaną w zwłoce jeden dzień - można wnosić, że należy się w takiej wysokości niezależnie od okresu zwłoki w zwrocie przedmiotu dzierżawcy, co jest oczywiście nieprawidłowym rozwiązaniem, a nadto może narazić wydzierżawiającego na zarzut z art. 484 § 2 K.c., gdy okres zwłoki będzie stosunkowo krótki, lub znaczne szkody, gdy okres zwłoki będzie dłuższy niż trzy miesiące, tym bardziej, że Zdająca nie przewidziała możliwości dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych (art. 484 § 1 zd. 2 K.c.), co jest rozwiązaniem ewidentnie niekorzystnym z punktu widzenia wydzierżawiającego. Ponadto Zdająca odniosła kary umowne do "opóźnienia", a nie "zwłoki", podczas gdy w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że art. 483 § 1 K.c. dotyczy - podobnie jak odpowiedzialność przewidziana w art. 471 K.c. - tych okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność.

Komisja odnosząc się do § 8 pracy Zdającej, wyjaśniła, że zarzut egzaminatorów nie dotyczył kwestii poddania się egzekucji, ale zawarcia postanowienia, które nie spełnia wymogów określonych w art. 777 pkt 5 K.p.c. Komisja dodała, że postanowienie to nie zawiera ani sumy pieniężnej, ani terminu, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu.

Komisja, odnosząc się do § 12 pracy Zdającej, wyjaśniła, że uprawnienie wydzierżawiającego do wypowiedzenia umowy w trybie bez określonego terminu wypowiedzenia jest rażąco sprzeczne z art. 58 § 2 K.c., chociażby ze względu na skalę działalności dzierżawcy w galerii handlowej i zawarte umowy z najemcami; poza tym Zdająca myli pojęcia rozwiązanie umowy (oświadczenie dwustronne) i wypowiedzenie umowy (oświadczenie jednostronne).

Komisja wskazała też na brak postanowienia w przedmiocie wystawienia faktur VAT, co jest istotne, skoro umowa została zawarta między przedsiębiorcami - bez znaczenia pozostają wywody odwołania, że wynika to z przepisów prawa, gdyż chodzi o to, aby zdający wykazali się znajomością tych przepisów i zasad w obrocie gospodarczym.

Komisja wskazała również na sprzeczność co do okresu obowiązywania umowy: w § 5 mowa jest o okresie 5 lat od 1 kwietnia 2017 r., zaś w § 14 mowa jest o tym, że zwrot przedmiotu umowy nastąpi w ostatnim dniu jej trwania, czyli 1 kwietnia 2020 r. - Zdająca tłumaczyła, że wynika to z faktu, że klawisze "0" i "2" są położone obok siebie na klawiaturze komputera, jednak egzaminatorzy oceniają to, co zdający sporządził, a nadto w praktyce takie tłumaczenie, zdaniem Komisji, wydaje się być mocno nieprofesjonalne.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazała również na pomniejsze błędy. Zgodziła się również z wywodami egzaminatorów, że praca jest uboga, lakoniczna i świadczy o nieumiejętności zastosowanie instytucji prawa cywilnego w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, interes wydzierżawiającego nie został należycie zabezpieczony, niezależnie od tego, że podstawą zabezpieczenia interesu wydzierżawiającego było zawarcie ważnej umowy. Komisja uznała, że Zdająca nie wykazała się wiedzą, o jakiej mowa w powołanych przepisach, nie zabezpieczyła należycie słusznych praw swojego mocodawcy.

Odnosząc się do zadanie z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, Komisja wskazała, że obaj egzaminatorzy oceniający pacę Zdającej z tej części egzaminu adwokackiego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne. Z akt sprawy wynika jednak, że jeden egzaminator wystawił ocenę dostateczną drugi niedostateczną.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdziła następnie, że sporządzona opinia, na co zwrócili uwagę egzaminatorzy, co do zasady spełniała kryteria formalne jakie stawiane są przed tego rodzaju dokumentem, w istocie brak było opisu stanu faktycznego, który winien być przynajmniej w swoich najistotniejszych dla dalszych rozważań elementach przywołany w treści opinii. W opinii zamieszczono w jej końcowym fragmencie stosowne wskazanie co do naruszenia przez adwokata określonych norm etycznych, jak również zwrócono uwagę na niezbędność wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, dla porządku i precyzji wywodu jednakże zasadnym było zawarcie konkretnego sformułowania o niezbędności skierowania stosownego zawiadomienia do właściwego Rzecznika Dyscyplinarnego celem wszczęcia przez niego i przeprowadzenia stosownego postępowania dyscyplinarnego.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia zauważyła, za egzaminatorami, iż niezbyt fortunnie Zdająca wskazała na naruszone przepisy, powołując je na wstępie opinii zbiorczo i precyzując, iż pochodzą one z Kodeksu Etyki Adwokackiej następnie zaś zaniechała w dalszej części opinii doprecyzowania z jakiego aktu prawnego poszczególne regulacje pochodzą co nie powinno mieć miejsca, opinia prawna winna bowiem w sposób jasny i czytelny informować jej odbiorcę o wszystkich istotnych aspektach w szczególności przepisach prawnych jakie były brane pod uwagę.

Komisja wskazała, że w opinii w istocie zwrócono uwagę i dokonano analizy stanu faktycznego z punktu widzenia dwóch aktów prawnych jakie winny znajdować się w polu widzenia autora pracy, a to ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze i Uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej nr [...] z dnia 10 października 1998 r. Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, z późniejszymi zmianami (dalej: "KEA"). Pominięto odniesienie się i poddanie stanu faktycznego ocenie z punktu widzenia zapisów Uchwały Nr [...] Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2009 r. Regulamin wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub w spółkach, z późniejszymi zmianami, co należało poczytać za błąd. Uchybienie to nie stanowiło błędu formalnego, a merytoryczny, skoro bowiem autor pracy nie zauważył określonych uchybień zapisom Regulaminu, to w oczywisty sposób nie wskazał go jako aktu prawnego stanowiącego podstawę dla sporządzania opinii.

W kwestiach stricte merytorycznych, odnośnie punktu I stanu faktycznego, Komisja Egzaminacyjna II stopnia zgodziła się z egzaminatorami, iż zbędnie w opinii wskazano na naruszenie norm ogólnych, tj. § 1 i § 2 KEA, które dotykają wyłącznie zagadnień natury ogólnej w zakresie etycznych powinności adwokata. W sposób nieuprawniony powołano przepis § 6 KEA odnoszący się do czynności zawodowych podejmowanych przez adwokata, których celem winna być ochron interesów ich klientów. W stanie faktycznym norma w tej regulacji zakodowana nie została przekroczona, podobnie jak § 43 KEA, który to zobowiązuje adwokata do obrony interesów swego klienta w sposób odważny i honorowy, przy zachowaniu należytego sądowi i innym organom szacunku, oraz uprzejmości, bez zwracania uwagi na własne korzyści osobiste oraz konsekwencje wynikające z takiej postawy dla niego samego, lub innej osoby. Co do kwestii estetyki samej kancelarii oczywistym jest, iż adwokat winien o ten element dbać, w stanie faktycznym będącym przedmiotem kazusu nie było jednakże wskazań co do tego, aby w tym zakresie czynić jakiekolwiek rozważania brak było do tego podstaw faktycznych. Komisja zgodziła się zaś, iż bezsprzecznie doszło w opisanej sytuacji do naruszenia § 9 ust 2 lit c KEA, Z. L. prowadził bowiem kancelarię w tym samym lokalu co osoba prowadząca inną działalność, w tym wypadku handlową i pośrednictwo pracy, przy czym, na co winna być zwrócona uwaga, nie tyle sam profil działalności, ale sytuacje towarzyszące jej realizowaniu, były sprzeczne z zasadami etyki i narażały na szwank dobre imię Adwokatury. Fakt bowiem odbierania adwokata Z. L. jako wspólnika K. L. i kierowania wobec niego pretensji pod nieobecność tego ostatniego przez zdenerwowanych klientów, w negatywnym świetle stawiało adwokata wykonującego wszak zawód zaufania publicznego, a i Adwokaturę. Komisja zgodziła się ze Zdającą, iż prowadzenie rozmów z klientami w obecności innych osób może być poczytane jako godzące w tajemnicę adwokacką o której zachowanie adwokat winien dbać. W pracy zwrócono również uwagę, iż klienci odwiedzający kancelarię adwokata Z. L. nie mieli zachowanego komfortu swobody wypowiedzi, rozumianego jako nawiązanie bezpośredniego kontaktu z adwokatem bez obecności innych osób. Trafnie więc wskazano na nieodpowiedniość lokalu, przy czym całkowicie pominięto odniesienie powyższego do zapisu § 4 pkt 1 Regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub w spółkach. Skarżąca tym samym dostrzegła poprawnie jedno z zagadnień objętych egzaminem jednakże nie dokonała jego w pełni właściwej subsumpcji wskazując jedyne na naruszenie tajemnicy adwokackiej. W kontekście tego samego fragmentu kazusu, jak również kwestii dotyczącej tajemnicy adwokackiej, Komisja zauważyła, co pozostało poza uwagą autorki opinii, iż w danym stanie faktycznym naruszono także § 4 pkt 2 powołanego Regulaminu. Adwokat Z. L. zaniechał bowiem właściwego zabezpieczenia lokalu, w szczególności pomieszczenia, w którym przechowywał dokumenty zawierające informacje objęte tajemnicą adwokacką przed dostępem osób niepowołanych. Swoim zaniechaniem naruszył on również § 7 pkt 1 i pkt 2 Regulaminu, zgodnie z którym adwokat zobowiązany jest postępować z informacjami objętymi tajemnicą zawodową w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z nimi osobom trzecim, tymczasem dokumenty znajdowały się w szafie zamykanej na zwykły zamek w pokoju, w którym pod nieobecność adwokata przebywał nieokreślony krąg osób mających w praktyce swobodny dostęp do materiałów objętych tajemnicą adwokacką.

Odnośnie pkt II stanu faktycznego za zbędne Komisja egzaminacyjna II stopnia uznała przywołanie § 1 i § 2 KEA, zawierających normy o charakterze ogólnym. W żadnym razie nie można się zgodzić z poglądem, iż doszło do naruszenia tajemnicy adwokackiej. Z zadania nie wynika bowiem, aby Z. L. przekazał mediom jakiekolwiek informację tą tajemnicą objęte. Komisja zgodziła się, iż tajemnica adwokacka jest nieograniczona w czasie, dla stwierdzenia jednakże faktu jej naruszenia z zadania winno wynikać, iż sytuacja taka miała miejsce, tak jednakże nie jest i zarzut ten Komisja uznała za sformułowany błędnie (§ 19 KEA). Fakt zaprezentowania pewnych okoliczności sprawy, przy generalnej zasadzie jawności rozprawy głównej, nie świadczy sam przez się o ujawnieniu tajemnicy adwokackiej. Odnosząc się do przekroczenia normy § 16 KEA, nic nie wskazywało na to, aby adwokat przytaczał okoliczności drastyczne, lub posługiwał się ekspresyjnymi wyrażeniami nakazującymi zachowanie określonej formy wypowiedzi. Brak było również uzasadnienia dla wskazania, iż adwokat Z. L. prezentował swojego klienta jako przestępcę tak w ramach nagrania dla mediów, jak również w listach jakie skierował do przedsiębiorców z rejonu działania jego kancelarii. Treść kazusu nie dawała żadnych podstaw do sformułowania takiego sądu, tym bardziej gdy się zważy, iż klient został uniewinniony. Co się tyczy reklamy przedstawiony stan faktyczny, acz lakoniczny, mógł co do zasady dawać podstawy do postawienia ogólnej tezy o naruszeniu zakazu reklamy, dla właściwej jednakże oceny wymagana byłaby znajomość szczegółów wypowiedzi uczynionej dla mediów, których nie znamy. Fakt bowiem udzielenia wywiadu sam przez się o naruszeniu zakazu reklamy nie stanowi, podobnie jak wskazanie na bliżej niesprecyzowane zasługi dla finalnego, korzystnego zakończenia sprawy. Trafnie zaś za godzący w szeroko pojęty zakaz reklamy potraktowano fakt wysłania korespondencji z ofertą swoich usług do nieograniczonego kręgu osób, przedsiębiorców. Zasadnie w pracy zwrócono przy tym uwagę na przekroczenie takim zachowaniem § 23b KEA, istotnym jednakże było, z uwagi na kilka jednostek redakcyjnych objętych § 23b KEA, sprecyzowanie, iż naruszono pkt 4 w istocie bowiem adwokat Z. L. proponował swoje usługi potencjalnym klientom w formie pisemnej oferty skierowanej do osób, które uprzednio nie wyraziły takiego wyraźnego życzenia, korzystania z pomocy prawnej tego pełnomocnika.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie zgodziła się z poglądem o przekroczeniu § 23c KEA przez adwokata Z. L., powołany przepis określa elementy pisma adwokata sformułowanego w związku ze świadczoną pomocą prawną, tymczasem w sprawie objętej kazusem pismo nie było powiązane ze świadczeniem pomocy prawnej, a nadto brak jest konkretnych wskazań co do tego jakie elementy zawierało, jakich zaś nie, te zaś informacje byłyby kluczowymi dla stwierdzenia, czy powołany przepis został przekroczony, czy też nie.

Odnosząc się do zagadnień objętych pkt III Komisja Egzaminacyjna II stopnia zauważyła, że Zdająca przywołała ponownie szereg norm którym, w jej ocenie, sprzeniewierzył się adwokat Z. L., przy czym część z nich została wskazana całkowicie błędnie, jak chociażby § 24, § 27, § 32 i § 33.

Za dyskusyjne wobec podjęcia się prowadzenia sprawy z wyboru, Komisja uznała odwołanie się do konieczności wyrażenia uprzedniej zgody, w tym wypadku adwokata ustanowionego z urzędu, na udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika przejmującego sprawę z wyboru. Odmienny charakter zastępstwa procesowego z urzędu i z wyboru dał bowiem asumpt do zamieszczenia szczegółowej regulacji objętej przepisem § 35 KEA, do której to adw. Z. L. się nie zastosował, mianowicie w sytuacji przejęcia sprawy z urzędu, a z taką to sytuacją mamy do czynienia, ciążył na nim obowiązek poinformowania o tym fakcie Sądu i obrońcy, lub pełnomocnika ustanowionego z urzędu tak, aby w przypadku tego ostatniego, nie podejmował on chociażby częstokroć wymagających znacznego nakładu sił i środków czynności. Zdająca problemu tego nie dostrzegła i nie poruszyła go w dalszym toku rozważań aczkolwiek, w pracy odwołała się również do § 35 KEA. Zasadnie wskazano za to na kolejny problem, a mianowicie zaniechanie przez adw. Z. L. zawiadomienia sądu i występujących w sprawie kolegów o niemożności stawienia się na wyznaczony termin rozprawy, o którym to fakcie adwokat wiedział na kilka dni przez jej terminem. Takie postępowanie godziło przede wszystkim w § 30 i § 40 lit. a KEA, możliwym było odwołanie się przy tym do § 31 KEA, który zawiera normę ogólną, bezsprzecznie jednakże opisana sytuacja nie stanowiła przekroczenia dyspozycji § 27 i § 41 KEA, do których to nawiązała w pracy Zdająca.

Słusznie, aczkolwiek z powołaniem się na nietrafną podstawę prawną, a to § 13 KEA dostrzeżono fakt prezentowania zachowania sprzecznego z normami etycznymi wobec aplikanta adwokackiego, a wręcz wydanie mu określonych sprzecznych z zasadami zaleceń co do postępowania, mianowicie złożenia stosowego wniosku o odroczenie wraz z zaświadczeniem na rozprawie.

Zdaniem Komisji, Zdająca, analizując stan faktyczny objęty pkt IV zadania egzaminacyjnego, zasadnie wskazała na naruszenie zakazu statuowanego § 32 KEA. Z. L. wiedząc, iż A. A. jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zwrócił się do niego osobiście z pominięciem adwokata z propozycją zawarciu ugody, co uznać należy za zachowanie szczególnie rażące.

Trafnie też, zdaniem Komisji, dostrzeżono problem objęty pkt V kazusu egzaminacyjnego, zwrócono bowiem uwagę na fakt przekroczenia § 46 KEA i podjęcie się reprezentowania klientów pozwanych, których interesy były ze sobą sprzeczne przez adw. Z. L.. Prawidłowo również Zdająca podniosła, iż w takiej sytuacji Z. L., czego nie dopełnił, winien wypowiedzieć pełnomocnictwo obu z nich, nie zaś tylko K.C..

W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, Zdająca wskazała na zasadnicze, naganne, aspekty postępowania adw. Z. L., lecz w sposób nie zawsze prawidłowy. Za mankament pracy uznano niedostrzeżenie faktu naruszenia przez adwokata § 4 pkt 1 i pkt 2 i § 7 pkt 1 i pkt 2 Regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub w spółkach, Komisja dostrzegła, iż na fakt złamania tajemnicy adwokackiej zwrócono uwagę w pracy acz w innym kontekście. Za błąd Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała również powołanie się przy formułowaniu opinii co do poszczególnych kwestii szczegółowych na przepisy, które w ogóle nie znajdowały w sprawie swojego zastosowania, w tej mierze Komisja nie mogła w pełni zgodzić się z poglądem zawartym w odwołaniu, iż przywołanie norm ogólnych zawartych w KEA nie stanowi błędu. O ile przywołanie samych przepisów ogólnych błędem by nie było, o tyle obok nich wskazano na przekroczenie regulacji szczegółowych, w sytuacji, gdy stan faktyczny nie dawał do tego podstaw, co trafnie egzaminatorzy potraktowali jako rozwiązanie istotnie wadliwe rzutujące na ocenę końcową. Fakt dostrzeżenia i prawidłowego zdiagnozowania poszczególnych uchybień zasadom etyki przy współistniejących błędach nie dawał, w ocenie Komisji, podstawy do podwyższenia oceny niedostatecznej z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki na ocenę dostateczną.

Co do podnoszonych w odwołaniu kwestii wiążących się z oceną pracy Zdającej i określonym nastawieniem do jej osoby egzaminatorów, Komisja II Stopnia zauważa, iż analiza uzasadnienia poszczególnych ocen cząstkowych obejmujących zadanie z zakresu zasad wykonywania zawodu, lub zasad etyki nie daje jakichkolwiek podstaw do sformułowania poglądu o stronniczości osób sprawdzających pracę.

Pismem z 9 listopada 2017 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, wnosząc o jej uchylenie wraz z uchwałą ja poprzedzającą. Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 10 K.p.a. poprzez brak:

- zawiadomienia Skarżącej o możliwości zapoznania się z materiałami dowodowymi i ustosunkowania się do materiału dowodowego – końcowego, zgromadzonego w postępowaniu przed organami obu instancji,

- zawiadomienia o wyznaczonym posiedzeniu Komisji Egzaminacyjnej II stopnia oraz o możliwości uczestniczenia w posiedzeniu tej Komisji obradującej [...] października 2017 r. w sprawie złożonego odwołania, celem przedstawienia przez Skarżącą końcowego stanowiska w sprawie,

- udostępnienia Skarżącej protokołu Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z [...] października 2017 r. stanowiącego integralną część uchwały,

- udostępnienia Skarżącej odpisu pisma, przesłanego przez Przewodniczącą Komisji nr [...] [...], SSA I. B. z [...] lipca 2017 r. do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, tym samym brak zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, a przez to brak udzielenia Skarżącej możliwości ustosunkowania się do treści zawartych w ww. Piśmie,

2) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 14 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia przez organ dowodu z zeznań świadka - członka Komisji egzaminacyjnej adw. J. K. na okoliczność zaistniałego faktu odkodowania pracy Skarżącej z zakresu prawa karnego w drugim dniu egzaminu adwokackiego, oraz na okoliczność wypowiedzianych do Skarżącej słów: "sprawdziłem już Pani pracę... nie jest źle, ale mogłoby być lepiej",

3) art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego (Dz. U. z 2016 r. poz. 112) w zw. z art. 15 K.p.a., poprzez nieprawidłowe rozpoznanie wniosku Skarżącej o wydłużenie czasu pisania o połowę pracy egzaminacyjnej i nie rozpoznanie w tym zakresie całego materiału dowodowego w postaci pisma z 17 marca 2017 r. wraz ze złożonym w tym zakresie zaświadczeniem lekarskim, specjalisty chorób wewnętrznych endokrynologa z 15 marca 2017 r., a rozpoznanie tylko i wyłącznie złożonego wniosku z przedłożonym zaświadczeniem lekarskim z 18 stycznia 2017 r., co skutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, oraz z brakiem pouczenia Skarżącej o możliwości odwołania się w tym zakresie do organu drugiej instancji,

4) art. 7 w zw. art. 8, art. 77 § 1, 80 K.p.a., poprzez uznanie, że sporządzona przez Skarżącą praca (projekt umowy oraz opinia prawna), w ramach rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego i zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, nie spełniała kryteriów poprawnie rozwiązanego zadania, tj. prawidłowości zastosowania przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawności zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia z uwzględnieniem interesu strony, wymogów językowych, stylu pracy, w sytuacji, gdy zadania pisemne sporządzone przez Skarżącą spełniały te kryteria, a rodzaj i charakter niektórych mankamentów pracy, zarówno rozpatrywanych z osobna, jak również we wzajemnym powiązaniu z całością pracy, oraz przy uwzględnieniu jej elementów pozytywnych uzasadnia stopniowanie oceny w ramach czterostopniowej skali ocen pozytywnych zgodnie z art. 78e ust. 2-4 w zw. z art. 78f ust. 1 P.a. Prawidłowa ocena pracy pisemnej Skarżącej, przy uwzględnieniu całokształtu jej elementów, oraz przy uwzględnieniu faktu nieuwzględnienia przez ORA [...] wniosku Skarżącej o wydłużenie o połowę czasu pisania prac egzaminu adwokackiego powinna prowadzić do wystawienia oceny pozytywnej,

5) art. 107 §, art. 8 w zw. z art. 138 K.p.a., poprzez:

- wadliwe, błędne i niepełne uzasadnienie rozstrzygnięcia, w zakresie oceny cząstkowej z zakresu prawa gospodarczego i zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, stanowiące integralną część uchwały o ustaleniu oceny z egzaminu adwokackiego, polegające na nietrafnej kwalifikacji niektórych elementów pracy, jako obarczonych błędami w sytuacji, gdy elementy te nie były błędne i niedopuszczalne, a niektóre mankamenty pracy wynikały tylko z pośpiechu i stresu, oraz faktu nieuwzględnienia wniosku o wydłużenie o połowę czasu pisania pracy egzaminacyjnej. Wyeksponowanie mankamentów pracy w ocenie cząstkowej sporządzonej przez egzaminatorów z pominięciem lub dezawuowaniem elementów pozytywnych,

- przyjęcie przez egzaminatorów, że prace zostały sporządzone błędnie pomimo tego, że Skarżąca dostrzegła większość zaistniałych problemów przedstawionych w zagadnieniach egzaminacyjnych i sporządziła w tym zakresie poprawnie skonstruowany projekt umowy dzierżawy nieruchomości, oraz projekt opinii z zakresu zadania z zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki,

- błędne przyjęcie przez egzaminatorów, iż praca zawierała nieprawidłowe rozwiązanie problemu i nie uwzględniała interesu reprezentowanego, mimo że sami egzaminatorzy stwierdzili, że praca spełnia wymogi formalne, sporządzona umowa jest ważna, zawiera poprawną reprezentację, zawiera organ i wszystkie elementy esentialia negotii, oraz dodatkowe postanowienia wskazane w zadaniu egzaminacyjnym, zawiera prawidłowe zastosowanie przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, zawiera poprawny sposób rozstrzygnięcia problemu. Z kolei opinia zawiera wszystkie obowiązkowe elementy oraz opisuje większość uchybień jakich dokonał adwokat Z. L.,

- negatywny stosunek egzaminatorów do Skarżącej ze względu na toczące się postępowanie przed WSA w Warszawie w sprawie zaskarżenia uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego z 2016 r., oraz ujawnienia w toku procesu przed Sądem WSA w Warszawie podrobienia dokumentacji egzaminacyjnej z 2016 r. (wykonanych kserokopii pracy z zakresu prawa cywilnego, tj. przestępstwa z art. 271 K.k.) oraz ujawnienia dokonanego przez członków Komisji egzaminacyjnej nr [...] [...] przestępstwa niewykonania należycie obowiązków członków Komisji egzaminacyjnej nr [...], w postaci (rzekomego) zagubienia kazusu z prawa cywilnego, podpisanego przez Zdająca kodem [...], tj. przestępstwa z art. 231 K.k.,

- utrzymanie w mocy wadliwej uchwały organu pierwszej instancji,

6) art. 78e ust. 2 i art. 78d ust. 10 P.a. w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. poz. 829), polegające na dokonaniu oceny prac Skarżącej w sposób dowolny i wybiórczy, bez uwzględniania wszystkich kryteriów ocen wymienionych w art. 78e ust. 2 P.a., w tym przede wszystkim poprzez przyjęcie przez egzaminatorów dowolnych kryteriów oceny, oraz nadanie tym kryteriom przeważającego znaczenia dla ocen prac Skarżącej, bez racjonalnej oceny całości prac, pod kątem zawartych w niej pozytywnych elementów, co ostatecznie skutkowało stwierdzeniem, że prace Skarżącej zasługują na ocenę niedostateczną, w sytuacji gdy zasługiwały przynajmniej na ocenę dostateczną,

7) art. 78e ust.2-4 w zw. z art. 78f ust. 1P.a. w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, poprzez niewłaściwe zastosowanie ustalonej przez ustawodawcę skali ocen polegające na nieuzasadnionym orzeczeniu oceny negatywnej z zadania z zakresu prawa gospodarczego i z zakresu zasad wykonywania zawodu lub etyki, pomimo tego, że sporządzone przez Skarżącą rozwiązania spełniały ustawowe kryteria poprawności w zakresie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowania przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawności zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony, wymogów językowych, stylu pracy w stopniu przynajmniej dostatecznym uzasadniającym wystawienie oceny pozytywnej, a rodzaj i charakter występujących w pracy mankamentów powinien prowadzić do stopniowania oceny w ramach skali oceny pozytywnej,

8) § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w zw. z art. 15 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie w stosunku do Zdającej złożonego wniosku o wydłużenie czasu o połowę do napisania prac egzaminacyjnych w 2017 r. i udzielenie Zdającej informacji, że na podstawie zaświadczenia lekarskiego specjalisty chorób wewnętrznych, endokrynologa I. Z. z [...] marca 2017 r. nie przysługuje jej prawo wydłużenia czasu pisania pracy egzaminacyjnej o połowę z każdej części egzaminu adwokackiego, mimo, że w 2016 r. organ w osobie przewodniczącej SSA I. B. pismem z 26 lutego 2016 r. sygn. akt [...] powiadomił Skarżącą, że w celu uwzględnienia ww. wniosku Zdająca musi przedłożyć: albo kopię orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych ( Dz.U. z 2011 r. Nr 721, z późn. zm.) w okresie przeprowadzania egzaminu, albo zaświadczenie lekarskie stwierdzające wynikające z niepełnosprawności trudności w wykonywaniu w toku egzaminu adwokackiego czynności technicznych określonych w § 9 ust 3 pkt 2 lit a-c ww. rozporządzenia, wystawionego przez lekarza specjalistę właściwego ze względu na charakter niepełnosprawności. Brak wydania przez organ - Komisję Egzaminacyjną nr [...] [...] do Przeprowadzenia egzaminu adwokackiego właściwego pouczenia, iż od decyzji organu I stopnia w tej sprawie (braku uwzględnienia wniosku o przedłużenie czasu pisania pracy egz.) przysługuje odwołanie do organu II stopnia, a tym samym naruszenie prawa Skarżącej do możliwości wykorzystania uprawnienia - do wniesienia odwołania w tej sprawie (naruszenie art. 15 K.p.a.),

9) § 10 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 112), poprzez rozkodowanie pracy Zdającej w czasie trwania egzaminu adwokackiego i oświadczenie przez egzaminatora adw. K. po egzaminie z części III cyt. "Sprawdziłem już pani pracę... cyt. ..nie jest źle, ale mogłoby być lepiej",

10) art. 78 ust. 5 P.a. przez nieustalenie nieprawidłowego czuwania Komisji Egzaminacyjnej nad prawidłowym przebiegiem egzaminu adwokackiego, poprzez ujawnienie treści tematyki egzaminu adwokackiego przed rozpoczęciem egzaminu, niewpisywanie do kartoteki poświadczeń list obecności z danymi osobowymi – numerów wylosowania stanowisk pracy, wylosowanych przez zdających oraz udzielenie przez Egzaminatorów w drugim dniu egzaminu – z prawa cywilnego informacji, że koperty z zadaniami z prawa gospodarczego są cienkie, więc będzie umowa oraz udzielenie po egzaminie z zakresu prawa gospodarczego informacji przez Przewodniczącego SSA I. B., oświadczenia, że po egzaminie osoby, które zostawiły w toalecie materiały- tzw. ściągi egzaminacyjne, w postaci umów dzierżawy i telefon komórkowy, mogą po zakończonym egzaminie odebrać je w odpowiedniej jednostce hotelu (jednostka została określona przez Przewodniczącą), a przez to udaremnienie przez Przewodniczącą wszczęcia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, tj. w przedmiocie przecieku egzaminacyjnego i nienależytego przeprowadzenia egzaminu przez członków Komisji egzaminacyjnej [...],

11) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 75 P.a., poprzez naruszenie zasad równego traktowania zdających, oraz naruszenia zaufania obywateli do organów państwa.

Skarżąca wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi:

1) wydruku, zrzutu ekranu- sms z tel. komórkowego Skarżącej świadczącego, iż przynajmniej na 1 dzień przed egzaminem z prawa gospodarczego była znana treść tematyczna egzaminu (wydruk wysłany do ORA [...], złożony również do Sądu w sprawie skargi na uchwałę z egzaminu adwokackiego 2016 r.),

2) pism złożonych przez Skarżącą 17 marca 2017 r, wraz z zaświadczeniem lekarskim wystawionym przez endokrynologa dr I. Z., złożonego organowi ORA [...] 17 marca 2017 r., a prawdopodobnie niedołączonego przez Organ do akt egzaminacyjnych Zdającej,

3) pisma Przewodniczącej SSA. I. B. z [...] lutego 2016 r. o sygn. akt: [...],

4) treści korespondencji e- mail Skarżącej z organem ORA [...].

Skarżąca wniosła ponadto o zawiadomienie i udział prokuratora w rozprawie, oraz zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości o przedmiocie niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu skargi dotyczącym części egzaminu z zakresu prawa gospodarczego Skarżąca podniosła, że wywiązała się z podstawowego obowiązku postawionego w zadaniu, konstruując prawidłową umowę dzierżawy, ważną i skuteczną, przede wszystkim z punktu widzenia zastosowania art. 210 K.s.h. Właściwie oznaczyła dzierżawców będących wspólnikami sp. cywilnej, zawarła wszystkie elementy esentialia negotii, oraz dodatkowe uregulowania wynikające z poleceń zadania egzaminacyjnego. Powyższe winno skutkować ocenę pozytywną.

Skarżąca za bezzasadny uznała zarzut niewłaściwego skonstruowania umowy dzierżawy nieruchomości w formie aktu notarialnego. Skarżąca skonstruowała umowę w formie aktu notarialnego dlatego, że w umowie w § 8 na podstawie art. 777 pkt 5 K.p.c., zawarła klauzulę dobrowolnego poddania się egzekucji, jak również dodatkowe zastrzeżenie, iż dodatkowe uzgodnienia w tym zakresie zostały dokonane w odrębnym akcie notarialnym stanowiącym załącznik do umowy. W § 17 umowy Skarżąca ponadto zawarła zapis, że strony przedkładają do niniejszej umowy wszystkie wymagane dokumenty będące załącznikami do umowy. Skarżąca dodała, że nie musiała wyjaśniać dlaczego skonstruowała umowę w formie aktu notarialnego, a z umowy wynikało wprost, że zastosowała formę aktu notarialnego, bo dokonała stosownego zapisu w § 8 umowy wynikającego z art. 777pkt 5 K.p.c.

Bezzasadny, w ocenie Skarżącej, był również zarzut Komisji, jakoby zawarcie umowy w formie aktu notarialnego wraz z dobrowolnym poddaniem się egzekucji było narażeniem strony na zbędne koszty, gdyż dwie zawarte umowy oddzielnie byłyby tańsze. Taka argumentację Skarżąca uznała, za nieracjonalną.

Skarżąca, odnośnie zarzutu, że do umowy zostały załączone (zał. 4 i 5 ) dwie uchwały zgromadzenia wspólników spółki Efekt w przedmiocie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości, wyjaśniła, że z treści ww. załącznika nr 4 i 5 wynika wprost, że pierwsza uchwała dotyczy generalnie zgody na wydzierżawienie, zaś druga na wydzierżawienie tej konkretnej nieruchomości.

Skarżąca za bezzasadny uznała również zarzut zbędnego zastosowania art. 230 K.s.h., i podjęcia uchwały w tym trybie, w związku z tym, że uwzględnia się ustaloną w umowie wartość świadczenia okresowego, a nie sumę świadczeń okresowych przypadających na czas trwania umowy. Skarżąca wskazała, że w doktrynie są również odmienne poglądy w tym zakresie, a ponadto Komisja nie bierze pod uwagę również kosztów za tzw. media, które zgodnie z zadaniem egzaminacyjnym mają być zwracane wydzierżawiającemu, zwarzywszy natomiast zakres prowadzonej działalności gospodarczej dzierżawcy, kwota ta może przekraczać kwotę kolejnych kwot miesięcznego czynszu – 150 000 zł, a wtedy już taka uchwała jest wymagana, bo do ceny czynszu dochodzą koszty dodatkowe z umów. Zdaniem Skarżącej, nawet jeżeli przedmiotowa uchwała z art. 230 K.s.h. byłaby na tzw. "wyrost" nie można poczynić z tego wniosku, iż umowa straciłaby walor ważności, wręcz przeciwnie powyższe uregulowanie chroni mocodawcę od podważenia ważności umowy.

Skarżąca uznała za prawidłowy zapis w § 9 treści umowy, że: "dzierżawca będzie ponosił wszelkie koszty związane z opłatami na rzecz dostawców opłat z tytułu korzystania z przedmiotów najmu w tym mediów i usług komunalnych związanych z przedmiotem niniejszej umowy", skoro w rozdziale II Przedmiot umowy - został zawarty zapis "dostarczanie do budynku energii elektrycznej, gazu, wody, energii cieplnej, a także odbiór z budynku ścieków komunalnych realizowane są na podstawie umów zawartych przez wydzierżawiającego.

Odnosząc się do zarzutu dot. § 12 i niekorzystnego dla wydzierżawiającego zobowiązania do zwrotu nakładów, gdy wydzierżawiający zamierza przecież dokonać rozbiórki budynku, Skarżąca stwierdziła, że wydzierżawiający właśnie nie chce dokonać rozbiórki tylko chce uchronić obiekt od rozbiórki. Tak więc, nie można stwierdzić, że ww. zapis nie był korzystny dla wydzierżawiającego.

W zakresie zarzutu dotyczącego § 13 umowy i kary umownej, Skarżąca podniosła, że celem było sporządzenie uregulowań w celu ochrony wydzierżawiającego, dlatego nawet za jeden dzień zwłoki w zwrocie nieruchomości, należy się trzykrotność czynszu, jako kara umowna.

Odnoście zarzutu nieprzewidzenia odszkodowania na zasadach ogólnych Skarżąca wskazała, że nie jest to przesłanka, aby Zdająca otrzymała ocenę negatywną, ponieważ kara umowna była wystarczająca. Ponadto w instytucji kary umownej nie musimy udowadniać przesłanek szkody a w instytucji odszkodowania na zasadach ogólnych ciężar udowodnienia spoczywa na wydzierżawiającym.

Odnośnie zarzutu że uprawnienie wydzierżawiającego do wypowiedzenia umowy w trybie bez określenia terminu wypowiedzenia jest rażąco sprzeczne z art. 58 § 2 K.c., Skarżąca wskazał, że w § 21 umowy zapisano, ze w sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy K.c. i K.s.h. Nie było więc mowy o zastosowaniu art. 58 § 2 K.c.

W stosunku do zarzutu w zakresie faktury Vat, Skarżąca podniosła, że kwota czynszu została w umowie powiększona o podatek Vat, a obowiązek wydania faktury Vat określa ustawa o rachunkowości, (odpowiedzialność została określona w K.k.s.), a nie zapisy umowy.

Odnośnie wątpliwości dotyczącej § 9 i podwyższenie kwoty czynszu o 5% w skali roku, Skarżąca wyjaśniła, że czynsz pobiera wydzierżawiający, jest to jego własność, więc on decyduje kto i jaki będzie płacił czynsz i kiedy on będzie podwyższony. Ograniczenie jakie go wiąże to max wzrost w ciągu roku w skali do 5 % wartości czynszu aktualnego. Skarżąca uznała, że jest to korzystny zapis dla wydzierżawiającego, ponieważ inflacja w ostatnich 10 latach nie przekroczyła poziomu 5% w skali roku.

Skarżąca odniosła się również do innych wskazanych przez Komisję mankamentów pracy egzaminacyjnej z prawa gospodarczego.

Zdaniem Skarżącej, zasadność zaproponowanego rozwiązania przez Skarżącą była poprawna i w pełni chroniła interesy mocodawcy.

Uzasadniając zarzuty dotyczące nieprawidłowej oceny z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, Skarżąca stwierdziła brak podstaw do wystawienia z tej części egzaminu oceny niedostatecznej z powodu pominięcia w podstawach prawnych opinii, Uchwały nr [...] 2009 r NRA z [...] września 2009 r. Regulamin wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub w spółkach, ponieważ Skarżąca na egzaminie w ubiegłym roku nie powołała się na ten akt prawny i nie zostało to podniesione przez egzaminatorów.

Skarżąca podniosła, że w dostatecznym stanie przedstawiła poprawność zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Prawidłowo dostrzegła popełnione uchybienia zawarte w zadaniu egzaminacyjnym. Dokonała należytej subsumpcji norm prawnych pod określony stan faktyczny podany w zadaniu egzaminacyjnym. Przytoczyła szereg norm z zakresu zasad wykonywania zawodu i zasad etyki, które naruszał adwokat Z. L.. Wszystkie naruszenia zostały właściwie opisane i uargumentowane. Zdaniem Skarżącej, wskazała prawie wszystkie uchybienia zasad jakich dopuścił się adwokat Z. L..

Skarżąca odparła zarzut zbędnego powoływania szeregu innych przepisów niż wskazane w opisie istotnych zagadnień. Przepisy te choć nie znalazły bezpośredniego zastosowanie przedmiotowym stanie faktycznym, to jednak pozostawały w związku z zachowaniem adwokata Z. L.. W zadaniu egzaminacyjnym nie było wprost wskazane, że Zdająca ma wskazać naruszenia najbardziej uwidaczniające się, najbardziej haniebne, określone jako sensu stricte.

Skarżąca, jak stwierdziła, wywiodła prawidłowy wniosek, wskazujący na zasadność wszczęcia w stosunku do adwokata Z. L. postępowania dyscyplinarnego.

W ocenie Skarżącej, ocena z prac pisemnych z prawa gospodarczego i zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, Komisja nie doprowadziła do pełnej i wszechstronnej analizy prac pisemnych sporządzonych przez Skarżącą. Prace spełniały wymogi pozytywnej oceny i pozytywnego wyniku egzaminu zawodowego.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie, uznając za bezpodstawne wszystkie podniesione przez Skarżącą zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutu naruszenia w niniejszej sprawie § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w zw. z art. 15 K.p.a., Skarżąca bowiem kwestionuje prawidłowość nieuwzględnienia przez Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z siedzibą [...], Jej wniosku o wydłużenie o połowę czasu trwania każdej części egzaminu adwokackiego, podnosząc jednocześnie, że miało to wpływ na prace egzaminacyjne Skarżącej i powinno być uwzględnione przy ocenie tych prac.

Przedmiotowa regulacja (§ 9 ust. 3 rozporządzenia) stanowi przepis wykonawczy uregulowany na podstawie delegacji z art. 78 ust. 15 P.a. i mieści się w zakresie szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu adwokackiego – czas trwania poszczególnych części egzaminu adwokackiego, do którego uregulowania w drodze rozporządzenia został zobligowany Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, na podstawie tej delegacji ustawowej. Zarówno przepisy omawianego rozporządzenia, jak również ustawy P.a., nie przewidują dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o wydłużenie o połowę czasu trwania każdej części egzaminu adwokackiego, administracyjnego trybu postępowania uregulowanego w K.p.a. Prawodawca uznał tę kwestię raczej za techniczny element poprzedzający egzamin adwokacki, w związku z uregulowaniem precyzyjnych przesłanek warunkujących wydłużenie o połowę czasu trwania każdej części egzaminu adwokackiego, przy zaistnieniu których czas trwania każdej części egzaminu adwokackiego zostaje, niejako z mocy prawa wydłużony, a przewodniczący komisji egzaminacyjnej, jedynie informuje o tym zdającego na podstawie § 9 ust. 4 omawianego rozporządzenia. Prawodawca nie uregulował zatem żadnego szczególnego trybu zaskarżenia zawiadomienia zawierającego powyższą informację, co oznacza, że Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z siedzibą [...], nie zawierając pouczenia o trybie zaskarżenia, w zawiadomieniu Skarżącej o nieuwzględnieniu jej wniosku o wydłużenia czasu trwania każdej części egzaminu, nie naruszył art. 15 K.p.a.

Ponieważ jednak prawodawca uregulował w omawianym rozporządzeniu możliwość wydłużenia o połowę czasu trwania każdej części egzaminu adwokackiego, a Skarżąca kwestionuje zgodność z prawem nieprzyznanie jej tej możliwości i ponieważ błędne nieuwzględnienie takiej możliwości względem Skarżącej może mieć wpływ na jakość prac egzaminacyjnych Skarżącej, Sąd uznał, iż podlega jego kontroli prawidłowość stanowiska Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z siedzibą [...], w tej kwestii oraz jego ewentualny wpływ na jakość prac egzaminacyjnych Skarżącej.

Zgodnie z § 9 ust. 3 omawianego rozporządzenia, czas trwania każdej części egzaminu adwokackiego zostaje wydłużony o połowę w stosunku do czasu wskazanego w ust. 2 w przypadku zdającego będącego osobą niepełnosprawną, który wraz z wnioskiem o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego złoży: 1) kopię orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.) w okresie przeprowadzania egzaminu; 2) zaświadczenie lekarskie stwierdzające wynikające z niepełnosprawności trudności w wykonywaniu w toku egzaminu adwokackiego czynności technicznych, takich jak: a) odczytywanie tekstu, b) zapisywanie rozwiązań zadań odręcznie lub przy użyciu sprzętu komputerowego, c) obsługa sprzętu komputerowego - wystawione przez lekarza specjalistę właściwego ze względu na charakter niepełnosprawności; 3) oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, o których mowa w pkt 1 i 2. Z ust. 4 tego przepisu wynika, że w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w ust. 3, przewodniczący komisji egzaminacyjnej wraz z zawiadomieniem, o którym mowa w art. 75c ust. 9 ustawy, przekazuje zdającemu informację o wydłużeniu czasu trwania każdej części egzaminu adwokackiego. O wydłużeniu tym przewodniczący komisji egzaminacyjnej informuje również Ministra Sprawiedliwości.

Z przytoczonej regulacji wynika, że warunkiem wydłużenie o połowę czasu trwania każdej części egzaminu adwokackiego jest złożenie wraz z wnioskiem o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego, przez osobę niepełnosprawną, kopii odpowiedniego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego oraz odpowiedniego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Z redakcji omawianego przepisu wynika, że wymagane jest od osoby niepełnosprawnej złożenie wszystkich trzech dokumentów np. kopii odpowiedniego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność i oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych albo odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego i oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Skarżąca nie złożyła wraz z wnioskiem o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego, wszystkich trzech wymaganych dokumentów, w szczególności należy stwierdzić, że przedłożone przez Skarżącą zaświadczenie lekarskie z 15 marca 2017 r., specjalisty chorób wewnętrznych endokrynologa, z którego wynika, że w związku z chorobą tarczycy Skarżąca ma trudności w wykonywaniu w toku egzaminu adwokackiego czynności określonych w § 9 ust. 3 pkt 2 lit. a-c omawianego rozporządzenia i w związku z tym wymaga wydłużonego o połowę czasu do napisania końcowego egzaminu adwokackiego, nie jest zaświadczeniem, o którym mowa w tym przepisie. Chodzi bowiem o zaświadczenie lekarskie stwierdzające wynikające z niepełnosprawności trudności w wykonywaniu w toku egzaminu adwokackiego wymienionych czynności technicznych, wystawione przez lekarza specjalistę właściwego ze względu na charakter niepełnosprawności, niepełnosprawność ma być natomiast orzeczona zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nie chodzi natomiast o zaświadczenie stwierdzające trudności w wykonywaniu w toku egzaminu adwokackiego wymienionych czynności technicznych, wynikające jednak nie z niepełnosprawności lecz ze stwierdzonego przez lekarza specjalistę u pacjenta określonego schorzenia.

Z powyższych względów, Sąd uznał za niezasadne zarzuty podniesione przez Skarżącą w powyższym zakresie. Natomiast argumentacja Skarżącej dotycząca błędnego poinformowania Skarżącej w piśmie z 26 lutego 2016 r. przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej o możliwości alternatywnego złożenia bądź kopii odpowiedniego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, bądź odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego, nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ pismo to nie stanowiło zawiadomienia w trybie § 9 ust. 4 omawianego rozporządzenia, jak również nie stanowi źródła prawa.

Przechodząc do analizy zaskarżonej uchwały pod kątem prawidłowości oceny prac Skarżącej z zaskarżonych części egzaminu adwokackiego, należy wskazać, że w niniejszej sprawie egzaminatorzy oceniający prace Skarżącej: z zakresu prawa cywilnego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne, z zakresu prawa gospodarczego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne, z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, jeden z egzaminatorów wystawił ocenę niedostateczną, drugi z egzaminatorów wystawił ocenę dostateczną. Średnie arytmetyczne z wystawionych ocen cząstkowych z tych części egzaminu adwokackiego były ocenami niedostatecznymi. W zaskarżonej uchwale Komisja uznała natomiast, że z egzaminu z zakresu prawa cywilnego, Skarżąca zasługiwała na ocenę pozytywną, co jednak nie wpłynęło na wynik z egzaminu adwokackiego, ponieważ zgodnie z art. 78f ust. 1 P.a., pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do części egzaminu z prawa gospodarczego, należy wskazać że z art. 78e ust. 2 P.a. wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką. Przepis ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Z ust. 4, omawianego przepisu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów.

Z art. 78e ust. 2 P.a., ponadto wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują dwaj niezależni od siebie egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu radcowskiego. W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12 Naczelny Sąd Administracyjny, analizując relację przepisów art. 365 ust. 2 oraz 364 ust. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, stanowiących odpowiednik art. 78e ust. 2 oraz 78d ust. 10 ustawy – Prawo o adwokaturze, skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)". Biorąc pod uwagę cel jaki przyświeca odbywaniu aplikacji prawniczych oraz przeprowadzaniu egzaminów aplikanckich, czyli m.in. nadzór i zapewnienie aby zawód zaufania publicznego, jakim jest w tym przypadku zawód adwokata, był wykonywany, ze względu na ochronę interesu publicznego, przez osoby do tego należycie przygotowane, Sąd zgadza się z powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Analizując prace egzaminacyjne Skarżącej oraz uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Sąd stwierdza, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia, oceniając ponownie prace Skarżącej, miała podstawy do utrzymania w mocy uchwałę I instancji. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę prac egzaminacyjnych Skarżącej, przy wskazaniu prawidłowych elementów prac Skarżącej, jak również błędów w nich zawartych, których waga zaważyła jednak o niedostatecznych ocenach z dwóch zadań egzaminacyjnych i negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego.

Wykonując zadanie z prawa gospodarczego, Skarżąca sporządziła umowę dzierżawy, ważną i skuteczną przede wszystkim z punktu widzenia zastosowania art. 210 § 1 K.s.h.

Zarówno egzaminatorzy, jak i Komisja wskazali, że Skarżąca niepotrzebnie sporządziła umowę w formie aktu notarialnego, skoro wystarczająca była forma pisemna zwykła. Skarżąca w odwołaniu, jak i w skardze wyjaśniła że skonstruowała umowę w formie aktu notarialnego dlatego, iż w umowie w § 8 na podstawie art. 777 pkt 5 K.p.c., zawarła klauzulę dobrowolnego poddania się egzekucji. Jest to dodatkowe, nieprzewidziane w zadaniu egzaminacyjnym założenie, na co słusznie zwrócili uwagę egzaminatorzy, jak również Komisja, a sam zapis umowy dotyczący dobrowolnego poddania się egzekucji, nie odpowiada wymogom art. 777 pkt 5 K.p.c. Skarżąca nie zawarła ani sumy pieniężnej objętej obowiązkiem zapłaty, ani terminu, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, co stawia w wątpliwość skuteczność tego postanowienia umowy. Sąd zauważa, że wątpliwości tych nie znosi zapis umowy, że dodatkowe uzgodnienia w tym zakresie zostały dokonane w odrębnym akcie notarialnym, egzaminatorzy bowiem nie mogą ocenić zapisów, które Zdająca pozostawiła w sferze domysłów. Niezależnie zatem od kwestii, że zawarcie całej umowy w formie aktu notarialnego naraża strony na zbędne koszty, Sąd zgadza się ze stanowiskiem jednego z egzaminatorów, że skoro Zdająca wprowadziła nieprzewidziane w zadaniu założenie to powinna prawidłowo zredagować postanowienie umowy o poddaniu się dobrowolnej egzekucji.

Jeden z egzaminatorów, jak również Komisja, słusznie wskazali, że Skarżąca prawidłowo przyjęła, że pełnomocnictwo do reprezentowania wydzierżawiającego zostało udzielone uchwałą zgromadzenia wspólników, zgodnie z art. 210 § 1 K.s.h., natomiast niezasadnie powołała się dodatkowo na pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego, co nie wynika z tego przepisu i jak prawidłowo wskazał jeden z egzaminatorów oraz Komisja, nie wiadomo kto i w jakim celu takiego pełnomocnictwa udzielił.

Słusznie wskazali egzaminatorzy oraz Komisja na wadliwy zapis w § 9 umowy, dotyczący waloryzacji czynszu, ograniczający się jedynie do postanowienia o możliwości zmiany, podwyższenia kwoty czynszu o 5% wartości w ciągu roku. Z umowy nie wynika, jak wskazał jeden z egzaminatorów, kiedy, o jaką kwotę, i w oparciu o jaką czynność prawną może dojść do podwyższenia czynszu. W istocie, zapis ten, jak słusznie wskazała Komisja, nie zabezpiecza interesów wydzierżawiającego, tym bardziej, że w przypadku inflacji większej niż 5%, postanowienie waloryzacyjne byłoby całkowicie niekorzystne dla wydzierżawiającego. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej w tym względzie, należy wskazać, że dziesięcioletni okres, w którym inflacja nie osiągnęła 5% wysokości, nie daje gwarancji, że takla inflacja nie nastąpi.

Słusznie też wskazała Komisja, na co również zwrócili uwagę egzaminatorzy, że w umowie nie zostały zawarte, pomimo odpowiedniego zalecenia w zadaniu egzaminacyjnym, postanowienia dotyczące, zgodnie z oczekiwaniami wydzierżawiającego, sposobu ponoszenia przez dzierżawcę na rzecz dostawców opłat z tytułu korzystania z przedmiotu najmu, w tym z mediów i usług komunalnych, z treści zadania wynikało bowiem, że dostarczanie do budynku mediów oraz odbiór ścieków komunalnych realizowane są na podstawie umów zawartych przez wydzierżawiającego. Zapis w § 9 umowy, zawierający ogólną klauzulę, że dzierżawca zobowiązuje się ponosić koszty mediów i usług komunalnych, nie odpowiada ww. zaleceniu z zadania, jak również nie precyzuje według jakich zasad dzierżawca będzie ponosić koszty mediów i usług komunalnych, m.in. kiedy i na podstawie jakich dokumentów będą rozliczane te koszty. Sąd zgadza się z Komisją, że również omówione postanowienie umowy nie jest korzystne dla wydzierżawiającego.

Sąd zgadza się również z zarzutem jednego z egzaminatorów, że w umowie brak jest jednoznacznie korzystnego dla wydzierżawiającego rozstrzygnięcia w zakresie ulepszeń dokonanych przez dzierżawców na przedmiot dzierżawy. Zapis w drugim § 12 umowy, jest jak, wskazał drugi z egzaminatorów, chaotyczny i w części niezrozumiały. Trudno się też zgodzić ze stanowiskiem Skarżącej zawartym w skardze, że wydzierżawiający nie chce dokonać rozbiórki budynku, skoro z treści zadania wynika, że stara się on o uzyskanie ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę apartamentowca, co w przypadku jego budowy, byłoby połączone z rozbiórką dotychczasowego budynku usługowego, będącego przedmiotem umowy dzierżawy. Dlatego zdaniem Sądu, ma rację Komisja stwierdzając, że omawiany zapis zawiera niekorzystne dla wydzierżawiającego zobowiązanie do zwrotu nakładów, podczas gdy wydzierżawiający zamierza dokonać rozbiórki budynku będącego przedmiotem umowy dzierżawy.

Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem egzaminatorów, że zapis § 13 umowy, dotyczący kary umownej, jest zredagowany nieprecyzyjnie, niezrozumiale, tak że wątpliwe jest aby kara umowna mogła być skutecznie dochodzona na drodze sądowej. Słusznie wskazał Komisja, że z zapisu § 13 umowy, można wnosić, że kara umowna w wysokości trzykrotności czynszu, który wynosi w zadaniu egzaminacyjnym 150.000 zł miesięcznie, należy się niezależnie od okresu zwłoki w zwrocie przedmiotu dzierżawy. Wniosek ten zresztą potwierdziła Skarżąca stwierdzając w skardze, że celem było sporządzenie uregulowań w celu ochrony wydzierżawiającego, nawet zatem za jeden dzień zwłoki należy się trzykrotność czynszu, jako kara umowna, co Skarżąca uzasadniła hipotetycznym, mało realnym przykładem. Sąd zatem zgadza się z Komisją, że tak uregulowana w umowie kara umowna, jest nieprawidłowym rozwiązaniem świadczącym o tym, że Skarżąca nie ma wiedzy na temat stosowania kar umownych. Zaproponowana przez Skarżącą kara umowna, z całą pewnością, może okazać się rażąco wygórowana w przypadku krótkiego, zwłaszcza jednodniowego okresu zwłoki, jak również może narażać wydzierżawiającego na szkodę jeżeli okres zwłoki będzie dłuższy niż trzy miesiące.

W ocenie Sądu, słuszne są również zarzuty egzaminatorów i Komisji dotyczące braku wskazania w § 12 umowy, w którym wydzierżawiający zastrzegł sobie prawo wypowiedzenia umowy przed upływem terminu na jaki została zawarta, terminu wypowiedzenia umowy, jak również braku postanowienia w przedmiocie wystawienia przez wydzierżawiającego faktury VAT, niezależnie od istniejącej regulacji prawnej w tych zakresach.

Sąd stwierdza, że powyżej wymienione błędy zawarte w sporządzonej przez Skarżącą w ramach zadania egzaminacyjnego z prawa gospodarczego, umowie dzierżawy, choć nie są to wszystkie wymienione przez Komisję mankamenty pracy Skarżącej wskazują, że dokonana przez Komisję ocena pracy Skarżącej nie miała charakteru dowolnego, lecz znajdowała uzasadnione podstawy w wadliwych rozwiązaniach zaproponowanych przez Skarżącą. W konsekwencji, praca Skarżącej z tej części egzaminu nie spełniała kryteriów określonych w art. 78e ust. 2 P.a., w szczególności, nie zabezpieczała w należyty sposób interesu wydzierżawiającego, któremu Skarżąca jako adwokat udzielała pomocy prawnej w ramach zadania egzaminacyjnego.

Zdaniem Sądu również stwierdza, że powyżej wymienione błędy zawarte w sporządzonej przez Skarżącą w ramach zadania egzaminacyjnego z prawa gospodarczego, umowie dzierżawy, choć nie są to wszystkie wymienione przez Komisję mankamenty pracy Skarżącej wskazują, że dokonana przez Komisję ocena pracy Skarżącej nie miała charakteru dowolnego, lecz znajdowała uzasadnione podstawy w wadliwych rozwiązaniach zaproponowanych przez Skarżącą. W konsekwencji, praca Skarżącej z tej części egzaminu nie spełnia kryteriów określonych w art. 78e ust. 2 P.a., w szczególności, nie zabezpiecza w należyty sposób interesu wydzierżawiającego, któremu Skarżąca jako adwokat udzielała pomocy prawnej w ramach zadania egzaminacyjnego.

Zdaniem Sądu, również ocena pracy egzaminacyjnej Skarżącej z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, dokonana przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia znajduje uzasadnienie we wskazanych przez Komisję oraz egzaminatorów mankamentach pracy Skarżącej. Choć podkreślenia wymaga, że wystawiona przez jednego z egzaminatorów ocena dostateczna z tej części egzaminu, może wskazywać, że mankamenty te nie są jednoznaczne i mogą rodzić rozbieżne opinie. Wyjaśnienia jednak wymaga, że rola Sądu kontrolującego zaskarżoną uchwałę nie sprowadza się do kolejnej oceny pracy Skarżącej, lecz do zbadania, czy dokonana przez Komisję ocena pracy Skarżącej jest zgodna z prawem. Chodzi zatem o kontrolę, czy Komisja zidentyfikowała i wskazała wszystkie prawidłowe elementy prac egzaminacyjnych, czy prawidłowo zidentyfikowała błędy zawarte w pracach egzaminacyjnych i czy w prawidłowo sposób dokonała oceny wagi tych błędów w relacji do pozytywnych elementów prac Skarżącej. Oznacza to w istocie rzeczy, zbadanie czy ocena dokonana przez Komisję nie ma charakteru dowolnego w kontekście kryteriów wskazanych w art. 78e ust. 2 P.a., którymi w przypadku piątej części egzaminu są w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego.

Analizując zatem zaskarżoną uchwałę i pracę Skarżącej, z części egzaminu dotyczącej zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, należy podkreślić, że Komisja precyzyjnie wyliczyła prawidłowe elementy pracy Skarżącej, wskazując zwłaszcza na spełnienie kryteriów formalnych, wskazanie naruszenia przez adwokata z zadania egzaminacyjnego określonych norm etycznych, niezbędność wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz zasadniczych, nagannych aspektów postępowania adwokata z zadania egzaminacyjnego. Komisja równie precyzyjnie wymieniła mankamenty pracy Skarżącej, wskazując przede wszystkim na nie odniesienie się Skarżącej w swojej pracy egzaminacyjnej do Uchwały Nr [...] Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2009 r. Regulamin wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub w spółkach i w konsekwencji brak wskazania przez Skarżącą określonych uchybień Regulaminowi, a także powoływanie się na przepisy, które w ogóle nie znajdowały w sprawie swojego zastosowania.

Zdaniem Sądu, ocena pracy Skarżącej z części egzaminu dotyczącego zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, dokonana przez Komisję, nie ma charakteru dowolnego, pomimo rozbieżnej oceny egzaminatorów, lecz znajdowała podstawy w szeregu wadach i nieprawidłowościach sporządzonej przez Skarżącą opinii, dotyczących przede wszystkim braku zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji.

Sąd stwierdza, że zarówno Komisja Egzaminacyjna II stopnia jak i egzaminatorzy, dokładnie i merytorycznie uzasadnili swoje oceny, co daje podstawy do uznania, iż oceniane prace Skarżącej nie spełniły kryteriów art. 78e ust. 2 P.a. i stwierdzenia, że zarzuty naruszenia art. 78e ust. 2 i art. 78d ust. 10 oraz art. 78e ust. 2-4 w związku z art. 78f ust. 1 P.a., są niezasadne. Wobec wskazanych powyżej braków prac Skarżącej, trudno bowiem zgodzić się z tezą, iż Skarżąca wykazała się przygotowaniem prawniczym do wykonywania zawodu w sposób należyty i samodzielny.

Zgodnie z art. 78d ust. 1 P.a., egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zasadniczym celem szkolenia przeprowadzonego podczas aplikacji jest przygotowanie profesjonalistów, którzy w przyszłości będą wykonywać zawód zaufania publicznego. Przywołany przepis uzasadnia wysokie wymagania stawiane zdającemu, co koresponduje zarówno z interesem adwokackiej korporacji zawodowej jak i z ochroną interesu publicznego rozumianym jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Precyzyjnie wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym powyżej wyroku z 13 lutego 2014 r., odnoszącym się wprawdzie do egzaminu radcowskiego, aktualnego jednak również odnośnie egzaminu adwokackiego stwierdzając, że: "Wychodząc z założeń aksjologicznych ustawy o radcach prawnych, normującej ten zawód zaufania publicznego, niewątpliwie znacznie wyższą wartością, która powinna być braną pod uwagę w pierwszej kolejności przez komisję egzaminacyjną, jest wzgląd, aby wynik egzaminu radcowskiego odpowiadał poziomowi przygotowania prawniczego do wykonywania wspomnianego zawodu, nie zaś, co ma drugorzędne znaczenie, interesowi osoby przystępującej do tego egzaminu, zainteresowanej uzyskaniem wyniku pozytywnego. (...) W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane".

Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 2 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ dokonał analizy wszystkich pozytywnych jak i błędnych elementów prac Skarżącej z zakresu prawa gospodarczego oraz z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki i uczynił to mając na uwadze ustawowe kryteria oceny. Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa, zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia. Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, mającego znaczenie w niniejszej sprawie, a organ odniósł się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Sąd, analizując treść opinii egzaminatorów oraz argumentację Komisji zawartą w zaskarżonej decyzji, nie stwierdził, co należy wyraźnie podkreślić, negatywnego stosunku do Skarżącej zarówno egzaminatorów (Skarżąca twierdzi, że Jej prace zostały odkodowane przed zakończeniem egzaminu, do czego Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia), jak i Komisji. Opinie egzaminatorów oraz uchwała Komisji, zawierają obiektywną ocenę prac egzaminacyjnych Skarżącej, pozbawioną stronniczości i nie wykraczającą poza merytoryczne aspekty związane z egzaminem adwokackim. Zaskarżona uchwała została podjęta z uwzględnieniem obowiązującego prawa, po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dlatego też, zdaniem Sądu, Komisja prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę I instancji.

Sąd stwierdza, że niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Komisję art. 10 K.p.a.

Zgodnie z art. 78h ust. 1 P.a., od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały I instancji. Jak wynika natomiast z ust. 12, do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tryb i sposób działania komisji odwoławczej reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. z 2016 r., poz. 101, dalej: "rozporządzenie w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia"). Analiza przepisów ustawy i rozporządzenia, pozwala na stwierdzenie, że komisji egzaminacyjnej II stopnia w zasadzie nie prowadzi postępowania dowodowego w rozumieniu przepisów K.p.a., ponieważ od początku dysponuje właściwie całym materiałem dowodowym, czyli dokumentacją z przeprowadzonego egzaminu, która poza protokołem jest doskonale znana zdającym. Jak wynika z § 5 rozporządzenie w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia, prace komisji odwoławczej odbywają się na posiedzeniach i co do zasady przebiegają w taki sposób, że Przewodniczący komisji odwoławczej wskazuje osobę odpowiedzialną za sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazuje członka komisji odwoławczej lub członków komisji odwoławczej, którzy referują daną sprawę komisji odwoławczej, a następnie komisja odwoławcza głosuje w pierwszej kolejności nad ostateczną oceną pracy pisemnej zawierającej rozwiązanie zadania z tej części egzaminu adwokackiego, której dotyczy odwołanie, a następnie głosuje w sprawie zaskarżonej uchwały. Z posiedzeń komisji odwoławczej sporządza się protokół, a po zakończeniu prac komisji odwoławczej sporządza się protokół zbiorczy jej prac. W postępowaniu odwoławczym przed komisją odwoławczą rozpatrywane jest jedynie odwołanie zdającego, od zaskarżonych części egzaminu, brak jest natomiast materiału dowodowego, który pozyskiwałaby komisja odwoławcza w postępowaniu dowodowym, z którym powinna zapoznać się strona tego postępowania i przedstawić własne stanowisko w tym zakresie. Dlatego też niezasadny jest zarzut Skarżącej braku zawiadomienia Jej o możliwości zapoznania się z materiałami dowodowymi i ustosunkowania się do materiału dowodowego – końcowego, zgromadzonego w postępowaniu przed organami obu instancji.

Przepisy nie przewidują też udziału zdających w posiedzeniach komisji odwoławczej, co prowadzi do wniosku, że również niezasadny jest zarzut Skarżącej dotyczący braku zawiadomienia Jej o wyznaczonym posiedzeniu Komisji Egzaminacyjnej II stopnia oraz o możliwości uczestniczenia w posiedzeniu tej Komisji.

Niezrozumiały jest zarzut Skarżącej dotyczący braku udostępnienia Skarżącej protokołu Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z [...] października 2017 r., który jest przecież sporządzany po przegłosowaniu uchwały rozstrzygającej odwołanie Skarżącej od uchwały I instancji. Skarżąca nie wskazała jaki miałby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli na zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z [...] października 2017 r., brak udostępnienia Jej protokołu Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z [...] października 2017 r.

Sąd nie stwierdził ponadto, aby zarzucany przez Skarżącą brak udostępnienia Jej odpisu pisma, przesłanego przez Przewodniczącą Komisji nr [...] z siedzibą [...] z [...] lipca 2017 r., miał istotny wpływ na zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z [...] października 2017 r. W piśmie, Przewodnicząca Komisji nr [...] z siedzibą [...] zaprzeczyła, aby doszło do odkodowania prac zdających przed dniem, w którym doszło do podjęcia uchwał o wynikach egzaminu. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Komisji zawartym w zaskarżonej uchwale, że brak jest podstaw, aby oświadczenia zawarte w przedmiotowym piśmie kwestionować. Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, zadania oznacza się indywidualnym kodem (ust. 1). Każdego dnia egzaminu adwokackiego zdający losuje przygotowaną przez komisję egzaminacyjną kopertę zawierającą kartkę z numerem kodu. Na kartce zdający wpisuje swoje imię i nazwisko oraz imiona rodziców, a w prawym górnym rogu na pierwszej stronie zadania i na każdej stronie pracy zawierającej rozwiązanie zadania - numer kodu. Wypełnioną kartkę zdający umieszcza w kopercie, którą zakleja i oddaje członkowi komisji egzaminacyjnej przed przystąpieniem do rozwiązywania zadania (ust. 2). Zadania wraz z pracami zawierającymi rozwiązanie zadań są rozkodowywane po sprawdzeniu wszystkich prac zawierających rozwiązanie zadań z wszystkich części egzaminu adwokackiego, a następnie dołączane do akt osobowych zdających (ust. 4).

Sąd stwierdza, że Skarżąca w żaden sposób nie wykazała twierdzeń zawartych w odwołaniu oraz w skardze odnośnie odkodowania Jej pracy z prawa karnego w trakcie trwania egzaminu o czy miała być poinformowana przez jednego z członków komisji egzaminacyjnej już w trzecim dniu egzaminu. W związku z tym Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie miała podstaw do stwierdzenia, iż w trakcie egzaminu adwokackiego doszło do naruszenia postanowień cyt. § 11 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego.

Sąd stwierdza ponadto, że Komisja też nie naruszyła art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 14 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia przez organ dowodu z zeznań świadka - członka komisji egzaminacyjnej, który jak twierdzi Skarżąca poinformował Zdającą o odkodowaniu Jej pracy z prawa karnego w trakcie trwania egzaminu. Należy wskazać, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia, prawidłowo zwróciła się w tej sprawie o wyjaśnienia do Przewodniczącej Komisji nr [...] z siedzibą [...], która zawarła odpowiednie wyjaśnienia w ww. piśmie z 17 lipca 2017 r. Z pisma wynika, że Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej Nr [...], nie są znane żadne okoliczności mogące wskazywać na odkodowanie prac zdających przed dniem, w jakim zostały podjęte uchwały o wyniku egzaminu. Przewodnicząca dokładnie opisała procedurę postępowania z dokumentacją egzaminacyjną, jaką zastosowała Komisja Egzaminacyjnej Nr [...], która odpowiadał wymogom prawa i zapewniała, aby nie doszło do przedwczesnego odkodowania prac zdających. Przewodnicząca wyjaśniła również, że członek komisji, który miał, zgodnie z twierdzeniem Skarżącej, poinformować Skarżącą o odkodowaniu Jej pracy z prawa karnego w trakcie trwania egzaminu, zaprzeczył, aby takie zdarzenie miało miejsce. Nie było zatem potrzeby przeprowadzenia przez organ dowodu z zeznań świadka - wspomnianego członka komisji egzaminacyjnej.

Sąd doszedł do wniosku, że brak jest również podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia przez Komisję art. 78 ust. 5 P.a., poprzez nieustalenie nieprawidłowego czuwania komisji egzaminacyjnej nad prawidłowym przebiegiem egzaminu adwokackiego. Zgodnie z tym przepisem komisja egzaminacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu adwokackiego. Skarżąca podniosła, że w trakcie egzaminu adwokackiego miały miejsce nieprawidłowości polegające na niewpisywaniu do kartoteki poświadczeń list obecności z danymi osobowymi, numerów stanowisk pracy, wylosowanych przez zdających. W ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała aby w trakcie egzaminu doszło do działań, które byłyby niezgodne z prawidłowym przebiegiem egzaminu, z wyjaśnień natomiast Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej Nr [...], zawartych w piśmie z 17 lipca 2017 r. wynika, że egzamin przebiegł zgodnie z wymaganą procedurą.

Skarżąca podniosła w skardze, jak również w odwołaniu od uchwały I instancji, że przed egzaminem adwokackim przeprowadzonym przez Komisję Egzaminacyjną Nr [...] z siedzibą [...] doszło do ujawnienie treści tematyki egzaminu adwokackiego. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej zawartej w skardze w tej kwestii, należy stwierdzić, że samo stwierdzenie egzaminatorów w drugim dniu egzaminu z prawa cywilnego, na które powołała się Skarżąca, że koperty z zadaniami z prawa gospodarczego są cienkie, więc będzie umowa, jak również, wskazane przez Skarżącą, udzielenie po egzaminie z zakresu prawa gospodarczego informacji przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej Nr [...], że po egzaminie osoby, które zostawiły w toalecie materiały-tzw. ściągi egzaminacyjne, w postaci umów dzierżawy i telefon komórkowy, mogą po zakończonym egzaminie odebrać je w odpowiedniej jednostce hotelu, nie stanowi dowodu na ujawnienie treści tematyki egzaminu adwokackiego przed jego przeprowadzeniem. Również do tej kwestii odniosła się Przewodnicząca Komisji Egzaminacyjnej Nr [...], w piśmie z [...] lipca 2017 r.

Sąd ponadto wskazuje, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego Skarżącej, nie jest postępowaniem właściwym do rozstrzygania zagadnień związanych z nielegalnym ujawnieniem treści tematyki egzaminu adwokackiego. Zarzuty w tym zakresie wykraczają poza zakres indywidualnej sprawy w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, dotyczą w istocie ważności całego egzaminu przeprowadzonego przez daną komisję egzaminacyjną. Sąd wskazuje zatem, że rozpatrując skargę Skarżącej, jak i inne skargi, działa w zaufaniu do instytucji państwowych, w tym przypadku do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości. Jeżeli zatem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, nie ma wątpliwości co do legalności przeprowadzonego egzaminu adwokackiego przez Komisję Egzaminacyjną Nr [...] z siedzibą [...], Sąd nie ma podstaw do podważania ważności takiego egzaminu.

Powyższe też prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do uznania zasadności podniesionego przez Skarżącą zarzutu naruszenia przez Komisję art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 75 P.a., poprzez naruszenie zasad równego traktowania zdających, oraz naruszenia zaufania obywateli do organów państwa.

Sąd oddalił na rozprawie wnioski dowodowe Skarżącej zawarte w skardze, jak i w piśmie procesowym złożonym na rozprawie. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak z powyższego przepisu wynika sąd administracyjny co do zasady nie dokonuje ustaleń faktycznych, opierając się bowiem na aktach administracyjnych sprawy, ocenia zgodność z prawem ustaleń faktycznych dokonanych przez organ oraz zgodność z prawem samego rozstrzygnięcia sprawy podjętego na podstawie tych ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny zatem, w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. Dlatego postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, jest dopuszczalne wyjątkowo tylko w takich sytuacjach i tylko w takim zakresie, który pozwoli sądowi ocenić legalność zaskarżonej decyzji, a nie doprowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy w miejsce organu.

W niniejszej sprawie, wnioskowane przez Skarżącą dowody w postaci pisma złożonego 17 marca 2017 r. wraz z zaświadczeniem lekarskim wystawionym przez endokrynologa dr I. Z. z 15 marca 2017 r. oraz pisma Przewodniczącej SSA. I. B. z [...] lutego 2016 r o sygn. akt [...], znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Dokumenty te zostały ocenione przez Sąd w związku z analizą prawidłowości niewydłużenia Skarżącej o połowę czasu trwania każdej części egzaminu adwokackiego.

Komisja załączyła również do akt administracyjnych treści korespondencji e-mail Skarżącej z organem ORA W[...], nie ma zatem potrzeby przeprowadzania dowodu z tej dokumentacji w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd miał możliwość zapoznania się z treścią tej dokumentacji i dokonania jej oceny w kontekście zarzutów podniesionych w skardze.

Sąd uznał, że nie było niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, uwzględnienie wniosku dowodowego z wydruku, zrzutu ekranu- sms z tel. komórkowego Skarżącej świadczącego, iż przynajmniej na 1 dzień przed egzaminem z prawa gospodarczego była znana treść tematyczna egzaminu oraz e-maili złożonych na rozprawie. Sąd wyjaśnił powyżej, że kwestia ujawnienia treści zadań egzaminacyjnych przed przeprowadzeniem egzaminu adwokackiego wykracza poza zakres przedmiotowego postępowania, Sąd natomiast działa w zaufaniu do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, która nie zakwestionowała legalności przeprowadzonego egzaminu adwokackiego przez Komisję Egzaminacyjną Nr [...] z siedzibą [...].

Odnosząc się do ostatniego wniosku Skarżącej zawartego w skardze, Sąd wyjaśnia, że wniosek skierowany do Sądu o zawiadomienie i udział prokuratora w rozprawie oraz zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości o przedmiocie postępowania jest zupełnie pozbawiony podstawy prawnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.