Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 291/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58,  art. 59,  art. 44
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga L. Ż. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości znak [...] z [...] stycznia 2016 r.

w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją znak [...] z [...] września 2015 r. Prezes Sądu Okręgowego w R. (dalej: Prezes SO, organ I instancji), działając na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 15, poz. 133, zwane dalej: rozporządzeniem), orzekł

o zwolnieniu L. Ż. (dalej: skarżąca, strona,) z pełnienia funkcji biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości przy Sądzie Okręgowym w R..

Decyzja niniejsza została doręczona stronie zastępczo w trybie art. 44 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.). Przesyłkę awizowano po raz pierwszy

5 października 2015 r., drugie awizo doręczono 13 października 2015 r., zwrot przesyłki do nadawcy wobec niepodjęcia przesyłki nastąpił 21 października 2015 r.

W dniu [...] listopada 2015 r. skarżąca złożyła w sekretariacie Prezesa SO odwołanie na powołaną wyżej decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę wniosku strona podała, że o wydaniu decyzji przez Prezesa SO z 30 września 2015 r. dowiedziała się dopiero 6 listopada 2015 r., kiedy uczestniczyła w szkoleniu dla biegłych sądowych w siedzibie Sądu. Okoliczność tę potwierdza pokwitowanie odbioru kserokopii decyzji, znajdujące się

w aktach sprawy. Wskazała, iż w okresie od 1 października 2015 r. do 5 listopada 2015 r. przebywała poza miejscem zamieszkania. Związane to było z opieką nad osobą bliską – A. K.. W październiku 2015 r. A. K. przeszedł na oddziale [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. dwa zabiegi operacyjne. Zabiegi te polegały na usunięciu z oka [...]i wszczepieniu [...]. Po wykonaniu zabiegów A. K. wymagał pomocy osoby najbliższej w czynnościach, takich jak: mycie i ubieranie się, których nie mógł wykonywać samodzielnie. Całą opiekę nad A. K. sprawowała samodzielnie skarżąca. Choroba osoby bliskiej była zdarzeniem nadzwyczajnym, a zabiegi okulistyczne niezaplanowane. Wobec tego, że leczenie A. K. było systematyczne, co wiązało się z dużą częstotliwością udzielanych konsultacji lekarskich, w tym wizyt u lekarza [...] w S. i K. średnio trzy razy w tygodniu, skarżąca nie miała możliwości przebywania w miejscu stałego zamieszkania, a tym samym nie była w stanie odebrać przesyłki w terminie.

W związku z ww. okolicznościami skarżąca wywiodła, że wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony i usprawiedliwiony, a ona uprawdopodobniła, że bez własnej winy uchybiła terminowi do złożenia odwołania od decyzji Prezesa SO. Strona zaznaczyła, że kserokopię decyzji, którą zamierzała zaskarżyć, otrzymała dopiero

6 listopada 2015 r. oraz nie miała możliwości odebrania decyzji w terminie, albowiem sprawowała opiekę nad osobą bliską. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, a jego wniesienie w terminie było niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody: choroba, zabiegi operacyjne osoby najbliższej

i brak wiadomości o wydaniu decyzji. Nadmieniła dalej, że ww. przeszkoda istniała przez cały czas biegu terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem znak [...] z [...] grudnia 2015 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 58 i art. 59 § 1 k.p.a., orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Prezes SO wskazał, że przesyłka pocztowa, zawierająca decyzję z [...] września 2015 r. w przedmiocie zwolnienia strony z listy biegłych sądowych, została awizowana pod adresem skarżącej dwukrotnie: 5 października 2015 r. i 13 października 2015 r., natomiast w dniu 21 października 2015 r. zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie.

W ocenie organu I instancji, doręczenie korespondencji uważa się za dokonane

z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 k.p.a., czyli z dniem 21 października 2015 r. Odwołanie od ww. decyzji skarżąca złożyła 16 listopada 2015 r.,

a więc termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, upływającego w dniu 28 października 2015 r., minął po upływie 7 dniu od ustania przyczyny uchybienia, tj. od 21 października 2015 r. Wniosek strony złożony został 16 listopada 2015 r., a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 nie jest dopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.).

W zażaleniu złożonym na powołane postanowienie strona wniosła o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa SO. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 58 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania minął po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, tj. od 21 października 2015 r., podczas gdy we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania nastąpiło w listopadzie 2015 r.;

2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy z wniosku skarżącej

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a także brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym brak odniesienia się do twierdzeń zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu i wniosku o przywrócenie terminu z 16 listopada 2015 r., co w konsekwencji przyczyniło się do naruszenia art. 58 § 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zwłaszcza błędne ustalenie początku terminu do złożenia wniosku

o przywrócenie terminu, tj. dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;

3) art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że doręczenie skarżącej decyzji Prezesa SO

z dnia 30 września 2015 r. nastąpiło zgodnie z przepisami, pomimo iż

z uzasadnienia postanowienia nie wynika, że zostało ono skutecznie doręczone tj. że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 44 k.p.a.

W uzasadnieniu organ wskazuje wyłącznie, że przesyłka została awizowana

i zwrócona do organu, natomiast nie wykazuje, że skarżąca otrzymała zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia,

w placówce pocztowej, a także że zostało złożone powtórne zawiadomienie

o możliwości odbioru przesyłki, podczas gdy skarżąca nie otrzymała awiza. Stąd też nieodebranie przesyłki w terminie nastąpiło z błędu po stronie operatora,

a więc uchybienie terminu nie nastąpiło z winy skarżącej;

4) art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie postanowienia niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

5) art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez brak sporządzenia uzasadnienia postanowienia odpowiadającego wymaganiom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia oraz nieprawidłową interpretację przepisów prawa, a także niewskazanie powodów, dla których organ odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącej zawartym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem znak [...] z [...] stycznia 2016 r. Minister Sprawiedliwości (dalej: Minister, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 oraz art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia strony, orzekł: w pkt 1 o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości, zaś w pkt 2 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa SO

z dnia [...] września 2015 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister podał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż wskazane w zażaleniu. Przytaczając treść art. 59 k.p.a. (błędnie w uzasadnieniu wskazano – art. 58), Minister wywiódł, że zastosowanie w sprawie tego przepisu oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa SO winien zostać rozpatrzony przez Ministra. Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i jako dotknięte wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) musi zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Konieczne zatem jest, stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylenie przez Ministra przedmiotowego rozstrzygnięcia i rozpatrzenie przez organ właściwy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa SO.

Odnosząc się do meritum sprawy, organ odwoławczy podał, iż w przypadku doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) za datę doręczenia decyzji uważa się datę czternastego dnia od pozostawienia pisma w placówce pocztowej. Jak wynika z akt sprawy, odpis decyzji organu I instancji z [...] września 2015 r. awizowano dwukrotnie:

w dniach 5 i 13 października, a w dniu 21 października 2015 r. zwrócono do nadawcy

z powodu niepodjęcia terminie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej oraz o umieszczeniu zawiadomienia o tym fakcie w skrzynce do doręczania korespondencji. Zrealizowane zostały więc wymogi doręczenia zastępczego, co pozwala uznać przesyłkę za doręczoną w dniu 20 października 2015 r.

Minister ocenił, iż strona, pomimo przedstawienia obszernej argumentacji w tym zakresie, nie zgłosiła ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w zażaleniu na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu, jakichkolwiek dowodów podważających potwierdzony adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru fakt powiadomienia jej o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Powyższe rozważania skutkują uznaniem, że termin do złożenia odwołania od decyzji organu

I instancji z [...] września 2015 r. upłynął [...] listopada 2015 r.

Uznał dalej, że wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest nieuzasadniony, a poza tym został złożony z przekroczeniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. Wyjaśnił, że w przypadku wyjazdu poza miejsce zamieszkania na okres dłuższy niż miesiąc strona zobowiązana była podjąć działania zmierzające do zapewnienia bieżącego odbioru korespondencji. Zaniechanie realizacji tego obowiązku nie znajduje usprawiedliwienia w nagłym, nieplanowanym charakterze powołanych przez stronę okoliczności, zwłaszcza że, jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, nie wiązały się one z koniecznością wyjazdu do miejsc odległych lub pozbawionych możliwości komunikacji. Minister podniósł również, że treść § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia obliguje biegłego do niezwłocznego zawiadomienia prezesa

o każdej zmianie swego adresu. W kontekście powyższego stwierdził, że opuszczenie miejsca zamieszkania na okres ponad miesiąc bez jednoczesnego przedsięwzięcia działań umożliwiających odbiór kierowanej do strony korespondencji jest wyrazem braku staranności. Zachowanie to nie może zatem być uznane za niezawinione przez stronę.

Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został po upływie 7-dniowego terminu, przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a. W świetle zebranego w sprawie materiału nie ulega bowiem wątpliwości, że ustanie przyczyny uchybienia terminu miało miejsce 6 listopada 2015 r., kiedy to strona otrzymała kopię zaskarżonej decyzji, uzyskując tym samym możliwość zapoznania się z jej treścią. Wniosek o przywrócenie terminu został zaś złożony dopiero w dniu [...] listopada 2015 r.

W skardze do sądu administracyjnego, złożonej na powołane postanowienie, skarżąca wniosła:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Ministra z 25 stycznia 2016 r. w całości wobec zaistnienia przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

2. na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a o zobowiązanie Ministra do wydania

w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia Sądu rozstrzygnięcia, w którym organ przywróci skarżącej termin do wniesienia odwołania oraz wstrzyma wykonalność tej decyzji,

3. na podstawie art. 200 p.p.s.a o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania;

ewentualnie, jeżeli nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia wniosła:

4. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia (błędnie wskazano, że decyzji) w części dotyczącej pkt 2),

w którym Minister odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

Wydanemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia uchylającego zaskarżone postanowienie w całości w sytuacji, gdy katalog rozstrzygnięć zawartych w art. 138 k.p.a. nie przewiduje dla organu odwoławczego kompetencji do wydania wyłącznie kasatoryjnego rozstrzygnięcia;

2. art. 59 § 2 w związku z art. 6 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

i wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w ramach postępowania odwoławczego zainicjowanego zażaleniem skarżącej na postanowienie Prezesa SO w sytuacji, gdy wniosek

o przywrócenie terminu powinien być rozpoznany przez organ postanowieniem

w innym postępowaniu niż postępowanie odwoławcze;

3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy z wniosku skarżącej

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a także brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym brak odniesienia się do twierdzeń zgłoszonych przez skarżącą w zażaleniu i wniosku o przywrócenie terminu, co w konsekwencji przyczyniło się do naruszenia art. 58 § 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zwłaszcza błędne ustalenie początku terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu;

4. art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że doręczenie skarżącej decyzji Prezesa SO z [...] września 2015 r. nastąpiło zgodnie z przepisami mimo tego, że z uzasadnienia postanowienia nie wynika, że zostało ono skutecznie doręczone, tj. że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 44 k.p.a.;

5. art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie postanowienia niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

6. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez brak sporządzenia uzasadnienia postanowienia odpowiadającego wymaganiom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia oraz nieprawidłową interpretację przepisów prawa, a także niewskazanie powodów, dla których organ odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącej zawartym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania;

7. art. 7 i art. 10 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie podjęła działań umożliwiających odbiór kierowanej do niej korespondencji w czasie jej nieobecności w miejscu zamieszkania w sytuacji, gdy skarżąca dołożyła należytej staranności w tej sprawie, albowiem wszelkie pisma od organów administracji publicznej doręczane były dorosłemu domownikowi, zaś organ nie podjął żadnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia tej okoliczności pomimo tego, że miał takie środki w postaci zwrócenia się do właściwego urzędu pocztowego o udzielenie informacji na temat skutecznego doręczania korespondencji na adres skarżącej w okresie jej nieobecności

w miejscu zamieszkania. Z kolei w przypadku kwestionowania przez skarżącą prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Prezesa SO organ, stojąc na straży praworządności, powinien wszcząć postępowanie reklamacyjne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi Minister wskazał, że przymiot ostateczności posiadają jedynie te postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu, które wydane zostały przez organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). W innych przypadkach na postanowienie o przywróceniu terminu przysługuje zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.). Niezależnie od tego Minister podniósł, że ewentualne naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania przez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu w postępowaniu zażaleniowym pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i nie powoduje dla strony negatywnych konsekwencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

w niej podstawą prawną. Uwzględnienie przez sąd skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestię przywrócenia terminu na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego regulują dwa przepisy: art. 58 i art. 59 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Przepis art. 59 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2).

W odniesieniu do powyższej regulacji Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie właściwym do rozpoznania wniosku

o przywrócenie terminu do złożenia odwołania był Minister, a nie Prezes SO, który zastosował błędną podstawę prawną, gdyż przedmiotowy wniosek rozpoznał na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. oraz pouczył stronę o możliwości złożenia zażalenia do Ministra, zamiast przekazać wniosek w całości do rozpoznania przez organ właściwy do rozpoznania odwołania, zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. W ten sposób Minister, jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, stanął przed koniecznością rozpoznania tego wniosku w trybie art. 59 § 2 k.p.a. w postępowaniu zażaleniowym, eliminując wcześniej z obrotu prawnego rozstrzygnięcie organu I instancji jako niewłaściwego do rozpoznania wniosku.

Niewątpliwie ma w tym miejscu rację skarżąca, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania powinien być rozpoznany przez Ministra postanowieniem w innym postępowaniu, aniżeli postępowanie zażaleniowe. W ocenie Sądu, Minister w trybie nadzoru winien wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezesa SO jako wydanego przez organ niewłaściwy (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność zażalenia wniesionego od postanowienia

o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a następnie na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. rozpoznać wniosek w powyższym zakresie.

Jednak Sąd orzekający stanął na stanowisku, że rozpoznanie przez Ministra wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w postępowaniu zażaleniowym (na skutek błędnego pouczenia przez Prezesa SO spowodowanego zastosowaniem art. 59 § 1 k.p.a., zamiast art. 59 § 2 k.p.a.) w okolicznościach przedmiotowej sprawy pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i nie powoduje dla strony negatywnych konsekwencji. Ostatecznie Minister jako organ właściwy rozpoznał merytorycznie wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a strona wykorzystała możliwość zaskarżenia tego rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego. Pomimo więc błędnego pouczenia skarżącej co do środków zaskarżenia oraz nieprawidłowego organu, który pierwotnie rozpoznał wniosek, stronie przez to nie skrócono drogi instancyjnej.

Ostatecznie postanowienie Prezesa SO (organu niewłaściwego) rozstrzygające merytorycznie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania niewątpliwie prawidłowo zostało wyeliminowane przez Ministra z obrotu prawnego, następnie sam wniosek został rozpoznany przez właściwy organ odwoławczy na podstawie prawidłowo podanej podstawy prawnej (art. 59 § 2 k.p.a.).

W ocenie Sądu, postanowienie Prezesa SO o odmowie przywrócenia terminu ma charakter formalny, a więc dla ochrony interesów strony nie ma znaczenia, czy zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w trybie nadzoru Ministra przez stwierdzenie jego nieważności, czy też zostało uchylone w postępowaniu zażaleniowym. W tym miejscu Sąd podziela stanowisko Ministra zawarte w odpowiedzi na skargę, że ewentualne naruszenie przepisów postępowania przez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu w postępowaniu zażaleniowym pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy, a więc nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia w trybie art. 145 § 1 punkt 1 litera c) p.p.s.a.

Brak jest również, w ocenie Sądu, podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanego postanowienia Ministra, bowiem był on właściwym organem do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, natomiast naruszenie przepisów postępowania przez uczynienie tego w postępowaniu zażaleniowym nie miało charakteru rażącego (brak przesłanek z art. 156 § 1 punkt 1 i 2 k.p.a.).

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przez Ministra art. 138 § 1 pkt 2

w związku z art. 144 k.p.a. należy wskazać na katalog rozstrzygnięć zawartych w art. 138 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze.

W ocenie Sądu, kontrolowane postanowienie nie zawiera wyłącznie kasatoryjnego rozstrzygnięcia (jak to podnosi skarżąca), ponieważ Minister w punkcie 1) uchylił błędne postanowienie Prezesa SO, a w punkcie 2) orzekł merytorycznie co do istoty sprawy, ponieważ był właściwy do załatwienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie Ministra mieści się zatem w punkcie 2 art. 138 § 1 k.p.a. Niezależnie od tej oceny należy wskazać na orzecznictwo sądowoadministracyjne prezentujące stanowisko, że w postanowieniu zażaleniowym mogą wystąpić sytuacje, gdy odpowiednie stosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. będzie sprowadzało się jedynie do uchylenia przez organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji i takie rozstrzygnięcie nie będzie wówczas oznaczało naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2015 r., II SA/Kr 427/15, publ. Lex nr 1748463).

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie naruszył przepisów postępowania wskazanych w skardze. Należy zgodzić się z Ministrem, że skarżąca nie spełniła wszystkich ustawowych przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest możliwe w przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony i brak winy został uprawdopodobniony, 2) strona złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3) jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu strona dopełni czynności, dla której określony był termin.

Z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych wynika, że decyzja z [...] września 2015 r., co do której strona wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, została skarżącej doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Przesyłkę awizowano dwukrotnie: po raz pierwszy w dniu 5 października 2015 r. oraz drugi raz

w dniu 13 października 2015 r. Zwrot przesyłki do nadawcy, wobec jej niepodjęcia, nastąpił w dniu 21 października 2015 r.

Analizując określone w dokumentach czynności, Sąd uznał, że przesyłka zawierająca sporną decyzję została skarżącej doręczona prawidłowo. Zarówno na kopercie, jak i zwrotnym potwierdzeniu odbioru określono terminy pierwszego i drugiego awizo oraz informację o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej; informacja

w tym zakresie znajdowała się w skrzynce pocztowej skarżącej. Brak było zatem podstaw do wszczynania przez organ odwoławczy postępowania reklamacyjnego.

W związku z powyższym należało uznać prawidłowość doręczenia i przyjąć, że skutek doręczenia decyzji Prezesa SO z dnia [...] września 2015 r. nastąpił w dniu

19 października 2015 r., tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu od daty pierwszego awizo. Przyjęte przez organ I instancji i Ministra daty doręczenia decyzji (odpowiednio 21 i 20 października 2015 r.) były nieprawidłowe, jednak okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy. Od tej daty, tj. 19 października 2015 r., należało liczyć czternastodniowy ustawowy termin do wniesienia odwołania. Termin ten upłynął

2 listopada 2015 r. (a nie 3 listopada 2015 r., jak to przyjął Minister), w którym to skarżąca nie złożyła odwołania. Dopiero w dniu [...] listopada 2015 r. wystąpiła do organu I instancji

z wnioskiem o wydanie kserokopii decyzji z [...] września 2015 r. W tym też dniu otrzymała żądane dokumenty, a odwołanie od decyzji złożyła w dniu [...] listopada 2015 r.

W niniejszej sprawie niesporną jest okoliczność, iż o wydaniu decyzji skarżąca dowiedziała się od organu I instancji [...] listopada 2015 r., kiedy otrzymała kserokopię decyzji z [...] września 2015 r. Od tej zatem daty należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten upłynął w dniu 13 listopada 2015 r., natomiast wniosek w tym zakresie strona złożyła 16 listopada 2015 r., a więc

z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 art. 58 k.p.a. jest niedopuszczalne. Zasadne było więc stanowisko Ministra odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa SO z dnia [...] września 2015 r., bowiem pozytywne rozstrzygnięcie byłoby możliwe w przypadku łącznego spełnienia wszystkich przesłanek z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a.

Odnosząc się do wskazywanej przez stronę przyczyny uchybienia terminu, Sąd podzielił stanowisko Ministra, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Przede wszystkim jako biegła sądowa była zobowiązana, zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, do powiadomienia Prezesa SO o każdej zmianie swego adresu, czego nie uczyniła. W sytuacji nawet nagłego wyjazdu mogła wyznaczyć pełnomocnika do odbioru korespondencji, bądź złożyć w urzędzie pocztowym informację o wyjeździe z wnioskiem o kierowanie korespondencji pod nowy adres. Zaniechanie powyższego świadczy o braku dbałości o własne interesy. Natomiast jeśli wszelkie pisma od organów administracji publicznej pod nieobecność skarżącej doręczane były (tak jak wskazuje strona w zarzutach skargi) dorosłemu domownikowi, to w przypadku doręczenia zastępczego taka osoba nie ma uprawnień do odbioru pisma z placówki pocztowej, jeśli nie dysponuje stosownym upoważnieniem od adresata. Brak pełnomocnictwa do odbioru korespondencji dla dorosłego domownika również stanowi

o braku dbałości o własne interesy.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi, uznając jej zarzuty za niezasadne.