Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1036/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 4.
journal: Dz.U. 2015 poz 1201
law: Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w B.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 styczna 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 907/17 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w B.-B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., oddalił skargę A. Sp. z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2017 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie sprawy:

w wyniku przeprowadzonej w dniu 30 listopada 2015 r., kontroli w lokalu "[...]" w R. Ś., ujawniono urządzenia elektronicznych o nazwie HOT SPOT i KAJOT. Były one włączone i gotowe do gry. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu w postaci gry kontrolnej stwierdzono, że urządzenia oferowały gry o charakterze losowym - gracz nie miał żadnego wpływu na końcowy wynik gry, który był zależny wyłącznie od przypadku i pozwalał uzyskać wygraną w postaci kontynuacji gry lub rozegrania kolejnej. Udział w grze był odpłatny. Ustalono również, że urządzenia stanowiły własność spółki A., co wynikało z posiadanych oznaczeń (A. Sp. z o.o., ul. K. [...], KRS [...]). Ustalono również, że spółka nie posiadała dla spornych urządzeń poświadczenia rejestracji ani zezwolenia na prowadzenie gier na automatach. Lokal nie spełniał też wymogów zakreślonych ustawą dla kasyna.

Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z [...] maja 2016 r., którą wymierzono skarżącej karę pieniężną w kwocie 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał jednoznacznie twierdzić, że urządzenia HOT SPOT oraz KAJOT, to automaty do gier w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. 2016, poz. 471 ze zm., dalej: u.g.h.). Nie było również wątpliwości, że spółka była właścicielem ujawnionych podczas kontroli automatów.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, w pierwszej kolejności ocenił, czy organy w sposób uprawniony zastosowały przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., gdy w dacie orzekania przez organ odwoławczy przepis ten został znowelizowany, natomiast podstawę faktyczną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły zdarzenia stwierdzone w czasie kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych z 30 listopada 2015 r. a więc przed zmianami wprowadzonymi ustawą z 15 grudnia 2016 r.

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 89 u.g.h. oraz pozostałe przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Stwierdził w tym zakresie, że organ nie odniósł się do nowelizacji ustawy, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż zachowanie skarżącej polegające na urządzaniu gier na ujawnionych w czasie kontroli automatach, poza kasynem, bez wymaganej przez ustawodawcę koncesji, nadal podlega penalizacji w znowelizowanym art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Sąd stwierdził, że wyniki kontroli i przeprowadzonego eksperymentu zasadnie wskazywały, że urządzane na automatach gry były charakterystyczne dla gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. i miały one charakter losowy, nie zaś zręcznościowy.

Wskazał również, że skarżąca będąc właścicielem automatów i prowadząc działalność gospodarczą z ich wykorzystaniem, nie posiadała koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automatach, a także nie posiadała dla automatów poświadczeń rejestracji potwierdzających ich legalizację.

Wobec powyższego, Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący i przekonująco odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez spółkę. Stwierdził także, że nie naruszono przepisów prawa materialnego, ani procesowego.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz.1201, dalej: ustawa zmieniająca), Sąd I instancji stwierdził, że ustawowe określenie adresatów unormowania zawartego w tym przepisie dotyczyło tylko tych podmiotów, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały kryteria, o których mowa w przepisach ustawy o grach hazardowych.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

A. Sp. z o.o. w B.-B., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa materialnego – art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej poprzez jego zastosowanie wobec strony w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis stanowi normę sprzężoną z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., względem którego to przepisu, o treści ustalonej ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r., o zmianie ustawy o grach hazardowych, wprowadzony został okres przejściowy do dnia 1 lipca 2016 r. na dostosowanie się do jego wymogów, zgodnie z art. 4 ww. ustawy nowelizującej nie może być on stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wobec strony powinno zostać w tym stanie rzecz umorzone.

Podnosząc ten zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach oraz rozpoznanie skargi co do istoty ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Strona wniosła również o zasądzenie od organu należnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, za obie instancje.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiony w niej zarzut nie podważa prawidłowości kontroli, jakiej Sąd I instancji dokonał względem decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Postawiony w petitum skargi kasacyjnej zarzut sprowadza się w swojej istocie do zanegowania przez stronę skarżącą zasadności nałożenia na nią kary w związku z nowelizacją ustawy o grach hazardowych, która modyfikując brzmienie art. 14 ust. 1 sprzężonego z art. 89 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, przewidywała w art. 4 wymóg dostosowania się do wprowadzonych zmian, ujętych w art. 1 ustawy zmieniającej, do dnia 1 lipca 2016 r.

Istotnie ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r., o zamianie ustawy o grach hazardowych w art. 1 wprowadzała zmianę w brzmieniu art. 14 u.g.h. Odnośnie ustępu 1 powołanego przepisu określono, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy.

Przepis art. 4 ustawy zmieniającej określał natomiast, że podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do dnia 1 lipca 2016 r.

Na tle tej regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się klarowny i jednolity pogląd odnośnie podmiotów, których regulacja ta dotyczy i ma wobec nich zastosowanie.

Przyjęło się bowiem, że przepis art. 4 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych (zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 u.g.h. lub w art. 7 ust. 2 u.g.h. na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do 1 lipca 2016 r.), dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z u.g.h. w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). Skoro na gruncie art. 4 ustawy z 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych ustawodawca wprost odesłał do treści m.in. art. 6 ust. 1 u.g.h., to tym samym zakreślił zbiór adresatów norm z niego wynikających wyłącznie do tych podmiotów, które w dniu wejścia w życie nowelizacji prowadziły działalność w ramach tego ostatniego przepisu, a odesłanie do art. 6 ust. 1 u.g.h. w żaden inny sposób interpretowane być nie może, jako że przepis ten w innym brzmieniu nie występował (por. wyroki NSA z dnia: 24 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 4299/17; 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 4345/17; 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 4094/17; 16 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 3880/17; 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II GSK 3043/17).

Podzielając przywołane stanowisko judykatury za prawidłowe uznać należy stwierdzenie Sąd I instancji, że art. 4 ustawy nowelizującej nie regulował uprawnień skarżącej spółki. Jak bowiem wynika z niezakwestionowanego przez stronę stanu faktycznego sprawy, spółka nie posiadała koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automatach. Nie posiadała również poświadczenia rejestracji automatów, potwierdzających ich legalizację. Wobec tego regulacja zawarta w powołanym art. 4 ustawy nowelizującej nie mogła mieć zastosowania do skarżące zaś stwierdzone przez nią naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych skutkowało niewadliwym nałożenie na nią kary, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).