Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 594/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 2 pkt 5, par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: art. 7, art. 7a par. 1, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 271 ust. 5, art. 272 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 roku sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z [...] roku znak [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. na rzecz Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. kwotę 4.000 zł (słownie: cztery tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 594/20

Uzasadnienie

W dniu 20 kwietnia 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w S. na podstawie przepisu art. 271 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 310 z późn. zm.) [dalej: ustawa - Prawo wodne] ustaliło, w formie informacji rocznej, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł., za okres 1 stycznia 2019. r. - 31 grudnia 2019 r., opłatę stałą w wysokości 12.410,00 złotych za wprowadzanie ścieków bytowych z terenu [...] i [...] "A" do ziemi (rów [...]).

Opłata stała obliczona została na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502) [dalej: rozporządzenie] oraz art. 63 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) w zw. art. 300 ust. 1 ustawy - Prawo wodne.

Opłata za wprowadzenie ścieków została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi w ilości Qmsxs = 0,136 m³/s.

W dniu 5 maja 2020 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 ustawy - Prawo wodne, strona skarżąca, złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty stałej ustalonej w informacji rocznej Nr [...] ZZ S., [...] z 20 kwietnia 2020 r.

W złożonej reklamacji strona skarżąca podniosła, że opłata roczna powinna być ustalona na podstawie maksymalnego rocznego zrzutu ścieków wynoszącego 4.428 m³/rok, a nie jak zostało wyliczone na podstawie maksymalnego sekundowego zrzutu ścieków wynoszącego 0,136 m³/s. Według strony skarżącej, odprowadzanie ścieków w ilości 0,136 m³/s jest fizycznie niemożliwe, ponieważ ścieki te odprowadzane są do środowiska rurą o średnicy 40 mm, a obliczając prędkość ścieków przyjętych przez organ do ustalenia opłaty stałej otrzymano by 4.288.896 m³/s, co nie jest fizycznie możliwe.

W złożonej reklamacji Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. wskazała również, iż na potwierdzenie błędnie przyjmowanej ilości 0,136 m³/s świadczyć może treść decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2004 r. (znak: [...]) zmienionej decyzją z [...] maja 2010 r. (znak [...]), w której to maksymalną ilość ścieków na dobę określono na realnym poziomie, tj. 14,48 m³/d. Powyższa decyzja została wygaszona decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r. (znak [...]). Ponadto, w przytoczonej przez reklamującego decyzji z [...] marca 2004 r. (znak [...]) Marszałek Województwa [...] określił wielkość zrzutu ścieków w ilości Qmaxs = 0,136 m³/s, w decyzji zmieniającej natomiast dodał inne parametry ilości zrzucanych ścieków, tj. Qd.śr = 12,13 m³/d, Qd.max = 14,48 m³/d oraz Qroczne= 4428 m³/rok. Maksymalna ilość zrzucanych ścieków wyrażona w m³/s jest zatem tożsama zarówno w wygaszonym, jak i w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym.

Pismem z 18 maja 2020 r. organ zwrócił się do strony skarżącej o złożenie – w terminie 7 dni - wyjaśnień odnośnie do przytoczonego w złożonej reklamacji argumentu oraz doprecyzowanie uzasadnienia błędnego naliczenia wysokości opłaty stałej. Powyższe wezwanie doręczono stronie 22 maja 2020 r. Do dnia rozpatrzenia reklamacji nie wpłynęły odpowiedzi na powyższe zapytania, zatem organ uznał, że wyczerpał wszelkie możliwości niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto, drogą elektroniczną organ zwrócił się o przesłanie skanu księgi pomiarowej ilości odprowadzanych ścieków bytowych z terenu ODA i SPO "A" do rowu [...], uzupełnianej o stałej porze z częstotliwością raz na dobę, którą skarżąca jest zobowiązana prowadzić zgodnie z IV pkt udzielonego pozwolenia wodnoprawnego.

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. (znak: [...]), doręczoną stronie 8 czerwca 2020 r., organ nie uznał reklamacji strony skarżącej i zgodnie z art. 273 ust. 6, w zw. z art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne określił ponownie w tej samej wysokości opłatę za ww. usługę wodną.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...] ZZ, S., [...] z 20 kwietnia 2020 r. została ustalona na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r. (znak: [...]). Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. ma możliwość korzystania z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków bytowych z terenu [...] i [...] A do ziemi (rów [...]) w ilości Qmax = 0,136 m³/s, Qmaxd = 122 m³/d oraz Qmaxr = 4428 m³/rok, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt. 1) ustawy - Prawo wodne obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.

W dniu 15 czerwca 2020 r. do organu wpłynęło pismo z 8 czerwca 2020 r., w którym strona skarżąca, odpowiadając na zapytanie, przekazała w załączeniu kopie faktur za pobraną wodę, wystawionych przez Gminę A. W złożonym piśmie strona skarżąca wskazała, iż ilość pobranej wody (a tym samym analogiczna ilość ścieków) w okresie 2,5 roku (od 8 sierpnia 2017 r. do 10 marca 2020 r.) wyniosła 6.730 m³, czyli średnio 2.692 m³ rocznie oraz poinformowała, iż zgodnie z zapytaniami znajdującymi się w punkcie III decyzji [...], pomiar ilościowy odbywa się na podstawie odczytów wodomierza pobranej wody, z założeniem, że ilość odprowadzanych ścieków równa jest ilości pobranej wody, w związku z czym strona skarżąca nie widzi potrzeby odnotowywania ilości ścieków w książce pomiarowej raz na dobę.

W dniu 8 lipca 2020 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. PGW WP skargę na ww. decyzję.

W treści skargi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a ponadto o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2) ustawy p.p.s.a oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów:

- prawa procesowego, które mają wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 5 ustawy – Prawo wodne poprzez błędne ustalenie, że z SPO A (Stacja Poboru Opłat) oraz OUA A (Obwód Utrzymania Autostrady) w ogóle możliwe jest w stosunku rocznym otrzymanie zrzutu w wysokości 0,136 m³/s na przekroju wylotu 400 mm, przy założeniu, że zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z 14 sierpnia 2010 r. wydanym przez Marszałka Województwa [...] (pkt III tiret 2 decyzji) zrzut ścieków odpowiada poborowi wody na tych obiektach na potrzeby obsługi użytkowników autostrady, zaś przyjęcie metody obliczeń wskazanych przez organ powoduje powstanie fikcji zrzutu rocznego w ilości, której skarżąca nie ma prawa zrzucić zgodnie z decyzją Marszałka Województwa z [...] sierpnia 2010 r. oraz która fizycznie nie mogłaby być zrzucona przez wylot o przekroju 400 mm., tj. ilość maksymalnie roczna wynosiłaby 4 288 896 m³/rok;

- prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do ustalenia opłaty stałej wykorzystywany jest wskaźnik maksymalnej ilości zrzutu ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego obejmujący Qmaxs czyli maksymalną sekundową ilość ścieków wprowadzanych do ziemi, w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny zrzut wody sekundowy, dobowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym - za cały rok 2019 r., to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, zgodnie z którą do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik zrzutu rocznego, który wynosi w zakresie ścieków bytowych 4.428 m³/rok,

- art. 268 ust. 1 pkt 2) ustawy - Prawo wodne poprzez błędną wykładnię, która pomija, że opłatę pobiera się za "wprowadzanie" ścieków do wód lub do ziemi, a wprowadzanie ścieków do wód ma następować poprzez wylot kanalizacyjny do rowu (co stanowi usługę wodną), a zatem organ pominął, że składową, jaka winna być brana przy obliczeniu wysokości przy obliczeniu wysokości opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi nie jest maksymalna ilość ścieków, która może być wprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, lecz maksymalna ilość ścieków "wprowadzanych" lub mogących być "wprowadzonych" do wód lub do ziemi w odniesieniu do wskaźnika rocznego.

Ponadto skarżąca zarzuciła, iż do ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, organ powinien zastosować maksymalną ilość ścieków wprowadzanych lub mogących być wprowadzonych do wód lub do ziemi w odniesieniu do wskaźnika rocznego, nie zaś maksymalną ilość ścieków, którą skarżąca może wprowadzić na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący dodatkowo podniósł, iż przyjęcie wskaźnika sekundowego zawartego w pozwoleniu wodnoprawnym (maksymalna ilość zrzutu) powoduje, że powstaje fikcja zrzutu rocznego, gdyż w pozwoleniu wyraźnie wskazana jest maksymalna roczna wielkość zrzutu, wskazując przy tym, iż maksymalna sekundowa lub godzinowa wielkość zrzutu nie może być podstawą do określenia opłaty stałej, gdyż skarżący nie ma możliwości ani fizycznej ani prawnej na dokonanie zrzutu ścieków w ilości wykazanej przez organ do ustalenia opłaty. Skarżący wskazał, iż opłata powinna odpowiadać możliwej do dokonania zrzutu ścieków do ziemi, a nie ilości hipotetycznej, która nie jest możliwa fizycznie do wykonania. Dodatkowo skarżący wskazał, że przyjęcie takiego sposobu liczenia przez organ powoduje, że opłata stała odpowiada rocznemu zrzutowi na poziomie 4.288.896 m³/rok.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła również, iż organ - wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a. - nie rozważył i nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych co do art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłat.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż strona w niewłaściwy sposób powiązała usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi z odprowadzaniem wód, z uwagi na fakt, iż ustawa - Prawo wodne w art. 35 ust. 3 klasyfikuje wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz odprowadzanie wód do wód jako odrębne usługi wodne. Odprowadzanie wód, zgodnie z obowiązującymi przepisami, powiązane jest w katalogu usług wodnych z odprowadzaniem do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, odprowadzaniem do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast lub z odprowadzaniem do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych.

Następnie organ wskazał, że przed 1 stycznia 2018 r. (zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) ustawy - Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. (tj. Dz.U z 2017 r., poz. 1121 ze zm.) wody opadowe i roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni zaliczane były do ścieków. Sytuacja ta uległa zmianie 1 stycznia 2018 r. Zgodnie z art. 16 pkt 69) nowej ustawy - Prawo wodne wody opadowe i roztopowe nie są kwalifikowane jako ścieki i w świetle obowiązujących przepisów stanowią odrębną usługę wodną, na co wskazuje art. 35 ust. 3 pkt 7). Organ podkreślił, że w myśl obowiązujących przepisów wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi i odprowadzanie wód nie jest zatem pojęciem tożsamym, w związku z czym stosowanie przez skarżącego w treści uzasadnienia zamiennie lub łączenie tych pojęć należy uznać za niewłaściwe.

Ponadto organ podniósł, iż art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne budził wątpliwości interpretacyjne w odniesieniu do opłat stałych ustalanych na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, w których nie określono poboru lub zrzutu sekundowego. W związku niejasną wykładnią prawa, doszło do nowelizacji ustawy - Prawo wodne, która polegała na dodaniu obowiązującego od 1 stycznia 2020 r. nowego art. 552a na mocy ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2170).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione zarzuty są zasadne.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.

Istotą sporu jest, jak słusznie wskazuje strona skarżąca, zastosowanie wykładni prawa poprzez przyjęcie do ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków bytowych z terenu [...] i [...] "A" do ziemi (rów [...]) maksymalnego sekundowego zrzutu ścieków w ilości 0,136 m³/s, w sytuacji gdy pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, co powoduje powstanie fikcji rocznego zrzutu ścieków w ilości 4.288.896 m³/rok, pomimo tego że w istocie strona może legalnie dokonać zrzutu ścieków w ilości jedynie 4428 m³/rok.

Materialnoprawną podstawą zakwestionowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, na mocy którego ustalono stronie skarżącej wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do ziemi, stanowił art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne. Zgodnie z treścią tego przepisu, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m³/s.

W tym miejscu podkreślić należy, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej ustalając ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości zrzutu ścieków, wyrażonej w m³/s, odprowadzanych do wód lub ziemi.

W ocenie składu orzekającego, wskazany przepis jest niejednoznaczny i w nawiązaniu do treści art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne z 2001 r. (w pozwoleniu wodnoprawnym określano maksymalną ilość m³ na godzinę i maksymalną ilość m³ na dobę oraz maksymalną ilość m³ na rok) możliwe są co najmniej dwie różne jego interpretacje. Wątpliwości związane z przyjmowanym przez organ parametrem maksymalnym wynikają przede wszystkim z brzmienia art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r. Nie chodzi zatem o proste, techniczne przeliczenie jednostki miary, ale o wskazanie właściwego parametru, który będzie podstawą do obliczenia wysokości opłaty.

Opłaty stałe za usługi wodne są nowymi środkami prawnofinansowymi w polskim prawie wodnym, a ich wprowadzenie do polskiego systemu prawnego wymagało dostosowania tych regulacji do obowiązujących do tej pory przepisów dotyczących pozwoleń wodnoprawnych. Dopiero na mocy art. 1 pkt 88 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170) dodano art. 552a, który stanowi: "W przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m³/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m³ na godzinę maksymalnych ilości możliwych do:

1) pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych,

2) odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast,

3) odprowadzania do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast,

4) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi

- określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m³/s."

Zgodnie z art. 9 ustawy nowelizującej, przepisy art. 552a ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne dopiero za 2020 r. W uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazano, że z uwagi na przedmiot regulacji zasadne jest usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych i dodanie do ustawy - Prawo wodne z 2017 r. przepisu jednoznacznie wskazującego wartość, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m³/s.

W ocenie Sądu, jeżeli określony w pozwoleniu wodnoprawnym wskaźnik maksymalnego poboru godzinowego wód podziemnych przeliczony na m³/s ma być stosowany do ustalenia wysokości opłat stałych począwszy od 2020 r., to w stosunku do opłat stałych za 2019 r. (będących przedmiotem sporu w niniejszej sprawie) należy stosować przepisy dotychczas obowiązujące.

W związku jednak z nieprecyzyjnym sformułowaniem przepisów w tym zakresie (w tym art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r.), co przyznał sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, należy przyjąć, że zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wprowadzanych ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie określa różne wskaźniki Q (bez podania indeksu max. lub śr.), Qmax h i Qmax r., Q śr, d), a przy tym opłatę stałą określa się w wymiarze rocznym. Oznacza to, że logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładania art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r., zgodnie z którą dla wyliczenia opłaty należy zastosować wskaźnik roczny. Taki sposób interpretacji art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne z 2017 r. spełniać będzie wymogi dyrektywy wynikające z art. 7a § 1 k.p.a. Zasada wyrażona w tym przepisie (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony. Zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. w analogicznych sprawach zostało już jasno wyrażone oraz zaakceptowane w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2020 r., II OSK 1391/20, wyrok NSA z 22 maja 2020 r., II OSK 2417/19, wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II OSK 2798/18, wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II OSK 3748/18).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać zatem należy, że wysokość spornej opłaty została wyliczona wadliwe z tego powodu, iż organ przyjął za punkt odniesienia maksymalną wartość wyrażoną w m³/s i uznał, że jest to maksymalna ilości ścieków, która może zostać wprowadzona do ziemi na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu, jest to nieprawidłowe założenie, bowiem na podstawie analizowanego pozwolenia wodnoprawnego strona skarżąca jest uprawniona odprowadzać ścieki w maksymalnej ilości wskazanej tamże w m³ na rok, a zatem – w tej konkretnej sytuacji – strona skarżąca nie może stale, przez cały czas "wykorzystywać" maksymalnej sekundowej wartości lub maksymalnej dobowej wartości, bowiem wówczas przekroczyłaby maksymalną dozwoloną wartość roczną. W tym miejscu przypomnieć więc warto, że na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r. (znak [...]) GDDKiA Oddział w Ł. ma możliwość korzystania z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków bytowych z terenu [...] i [...] "A" do ziemi (rów [...]), w ilości Qmaxs = 0,136 m³/s, Qmaxd = 122 m³/d oraz Qmaxr = 4428 m³/rok. Zdaniem Sądu, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość wprowadzanych ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki (w tym maksymalny sekundowy i maksymalny dobowy), a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik maksymalnego zrzutu rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną, a zatem legalną, ilość wprowadzanych ścieków w skali roku, której może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w decyzji wskaźnika maksymalnego wyrażonego w m³/s doprowadziło zatem do wymierzenia opłaty w wysokości nieodzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego wprowadzania ścieków (por. wyrok WSA w Łodzi z 6 grudnia 2019 r., II SA/Łd 692/19 oraz wyrok NSA z 16 lipca 2020 r., II OSK 702/20).

Natomiast niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 268 ust. 1 pkt 2) ustawy - Prawo wodne poprzez błędną wykładnię i ustalenie opłaty na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w miejsce maksymalnej ilość ścieków wprowadzanych lub mogących być wprowadzonych do wód lub do ziemi w odniesieniu do wskaźnika rocznego. Zestawienie przepisów normujących sposób obliczenia opłaty stałej oraz opłaty zmiennej za odprowadzanie ścieków, a więc art. 271 ust. 5 i art. 272 ust. 6 ustawy - Prawo wodne, pozwala stwierdzić, że o ile opłata stała (której niniejsze postępowanie dotyczy) należna jest za dopuszczalny zrzut maksymalny, o tyle wysokość opłaty zmiennej zależy od zrzutu rzeczywistego obliczonego jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi. Z powyższego wynika niezbicie, że opłata stała jest opłatą ryczałtową, niezależną od zrzutu rzeczywistego, a odzwierciedlającą dopuszczalny zrzut maksymalny, zatem właśnie ten wynikający z pozwolenia wodnoprawnego. Wobec tego nie było również podstaw, aby uwzględnić zarzut naruszenia przez organ art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. sugerujący nieuwzględnienie możliwości technicznych do dokonania zrzutu ścieków do ziemi w spornej ilości (ograniczonej średnicy urządzenia).

W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości wprowadzanych ścieków.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku.

Konkludując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 4.000 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi (400 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 3.600 zł ustalone na mocy § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 roku, poz. 265).

dc