Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 103/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.151 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 7 ust. 1 i 5 w zw. z art. 3 ust. 3, art. 7 ust.6
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi B.D. i A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. nr [...], Kierownik Oddziału Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 5 w zw. z art. 3 ust. 3, art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem tego organu z dnia [...] października 2011 r. nr [...], uchylił decyzję własną z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego B.D. i A.D., zamieszkałym w [...] - i po ponownym rozpatrzeniu wniosku odmówił przyznania tego dodatku.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. A.D. zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego na zajmowany własnościowy lokal mieszkalny, znajdujący się przy ulicy [...], o powierzchni użytkowej 33,51 m2. We wniosku wskazał, że mieszkanie nie jest wyposażone w centralne ogrzewanie i centralnie dostarczaną ciepłą wodę, a łączna kwota wydatków na lokal za ostatni miesiąc wyniosła 101,36 zł. Z wniosku i deklaracji o wysokości dochodów wynikało, że w lokalu tym zamieszkują dwie osoby tj. A.D. z żoną B.D., a łączny dochód gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku tj. za miesiąc październik, listopad i grudzień 2009 r. wyniósł 2.291,22 zł i był to dochód z tytułu emerytury A.D.. B.D. nie osiągnęła żadnego dochodu, nie pracowała, była na utrzymaniu męża.

Dnia [...] lipca 2008 r., po rozpatrzeniu ww. wniosku, organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...], przyznającą B.D. i A.D. dodatek mieszkaniowy w wysokości 93,83 zł na okres od [...] sierpnia 2008 r. do [...] stycznia 2009 r.

W dniu 16 września 2011 r. Wydział Spraw Społecznych Urzędu Miasta otrzymał kserokopię decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] o podwyższeniu renty przysługującej B.D. zamieszkałej w [...]. Organ pierwszej instancji uznał, że informacja ta może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ww. decyzją ostateczną, bowiem w myśl art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

W związku z powyższym organ wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych i podanie informacji od kiedy i w jakiej wysokości przysługuje B.D. renta socjalna. W odpowiedzi ZUS Oddział, w piśmie z dnia [...] października 2011 r. podał, że B.D. pobiera rentę socjalną o numerze [...] przyznaną od [...] października 2003 r. na stałe. Wysokość świadczenia brutto w okresie od [...] października 2003 r. do września 2011 r. wynosiła:

– od października 2003 r. do lutego 2004 r. po 464,26 zł miesięcznie,

– od marca 2004 r. do lutego 2006 r. po 472,57 zł,

– od marca 2006 r. do lutego 2008 r. po 501,87 zł,

– od marca 2008 r. do lutego 2009 r. po 534,48 zł,

– od marca 2009 r. do lutego 2010 r. po 567,08 zł,

– od marca 2010 r. do lutego 2011 r. po 593,28 zł,

– od marca 2011 r. do września 2011 r. po 611,67 zł.

Oznaczało to, że w miesiącach objętych deklaracją o dochodach, tj. w kwietniu, maju i czerwcu 2008 r. B.D. pobierała rentę socjalną w wysokości po 534,48 zł miesięcznie. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...].

W wyniku wznowionego postępowania organ ustalił, że dodatek mieszkaniowy przysługujący skarżącym na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. przyznano w oparciu o nieprawdziwe dane, albowiem w deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawca nie wykazał dochodów B.D. z tytułu renty socjalnej. Obowiązek wykazania w deklaracji renty socjalnej wynika z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję dotychczasową i na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 w zw. z art. 3 ust. 3, art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych orzekł o nie przyznaniu dodatku mieszkaniowego.

Ponownie rozpatrując wniosek A.D. o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia [...] lipca 2008 r. organ ustalił faktyczną wysokość dochodu gospodarstwa domowego doliczając do dochodu wykazanego w deklaracji dochód osiągnięty przez B.D. z tytułu renty socjalnej w wysokości 1.603,44 zł, na skutek czego łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2008 r. wyniósł 3.894,66 zł.

Dodatkowo organ wskazał, że na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji oraz, że w myśl art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej kwoty w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności.

W pismach z dnia [...] listopada 2011 r. B.D. i A.D. złożyli odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podali, iż nie byli świadomi konieczności wykazania w deklaracji o wysokości dochodów renty socjalnej przysługującej B.D.. Podnieśli, że B.D. jest niepełnosprawna i jest analfabetką, w związku z czym urzędnicy powinni byli odpowiednio ją pokierować, a nie wykorzystywać jej analfabetyzm do swoich celów. B.D. podkreśliła, że nie jest oszustką, a A.D. dodatkowo podał, że Wydział Spraw Społecznych Urzędu Miasta wiedział o rencie żony.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2, art. 3, art. 6 i art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji.

Kolegium wskazało, iż organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego ustalił, że stronie przyznano dodatek mieszkaniowy w oparciu o nieprawdziwe dane zawarte w deklaracji o dochodach, gdyż jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r. Pani B.D. w okresie od marca 2008 r. o lutego 2009 r. otrzymywała rentę socjalną w kwocie po 534,48 zł miesięcznie. Wysokość renty socjalnej otrzymanej przez B.D. nie została wykazana w deklaracji o dochodach z dnia [...] lipca 2008 r., mimo że deklaracja zawierała definicję dochodu i związku z tym strony miały możliwość zapoznania się z jej treścią.

W związku z powyższym Kolegium wyjaśniło, iż w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2010 r., gdyż stwierdził istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wydał nową decyzję orzekającą o istocie sprawy, tj. odmówił stronom przyznania dodatku mieszkaniowego. Ponadto Kolegium wskazało, że orzekając o istocie sprawy organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i danych zawartych we wniosku strony z uwzględnieniem zweryfikowanych danych o dochodach stron, tj. emerytury A.D. za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2008 r. w kwocie 2.291,22 zł i renty socjalnej B.D. w kwocie 1.603,44 zł, łącznie 3.894,66 zł. Pozostałe dane nie uległy zmianie.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło również odwołującym się treść przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz wydanego na jej postawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).

Powołując się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wskazało A.D., iż dodatek ten przysługuje, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Stosownie do art. 3 ust. 1 cyt. ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje ww. osobom, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 tej ustawy. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu (art. 3 ust. 3).

Dodatkowo organ zaznaczył, że przepis art. 5 ust. 1 ww. ustawy określa normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny). Dla celów dodatku mieszkaniowego normatywna powierzchnia, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać:

1) 35 m2 - dla 1 osoby,

2) 40 m2 - dla 2osób,

3) 45 m2 - dla 3 osób,

4) 55 m2 - dla 4 osób,

5) 65 m2 - dla 5 osób,

6) 70 m2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m2.

Ponadto Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości:

1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,

2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,

3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.

Następnie organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:

1) 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,

2) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,

3) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.

Jednocześnie organ podkreślił, że przepisy art. 6 ust. 3 i 4 stanowią, iż wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi są: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, a także wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału.

Powołując się na przepis § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r., Kolegium zaznaczyło, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równoważność 5 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Z załączonych akt sprawy wynika, że cena 1 kWh wynosiła 0,4053 zł.

W związku z powyższym organ drugiej instancji wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie do wydatków na mieszkanie naliczono ryczałt za brak centralnego ogrzewania i centralnie dostarczanej ciepłej wody łącznie w kwocie 84,12 zł oraz, że wysokość dodatku mieszkaniowego wynika z następującego wyliczenia: 185,48 – 0,15 x 1298,22 = - 9,25.

Następnie, powołując się na art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Kolegium podniosło, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. W dacie wydania decyzji najniższa emerytura wynosiła 636,28 zł.

Nadto Kolegium nie uwzględniło zarzutów odwołania dotyczących analfabetyzmu B.D., albowiem wniosek o dodatek mieszkaniowy i deklarację o dochodach złożyli oboje Państwo B. i A.D..

Wobec tego organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji uznając, że jest ona zgodna z prawem.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. (data wpływu do organu) B.D. i A.D. zaskarżyli powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu wskazali, że zaskarżona decyzja jest dla nich bardzo krzywdząca, gdyż są w bardzo trudnej sytuacji materialnej i "nie starcza" im nawet na jedzenie. Podkreślili, iż zostali przez urzędników wprowadzeni w błąd, nie wiedzieli, że składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego muszą wykazać rentę socjalną B.D., a posiadający wiedzę o otrzymywanej przez nią rencie urzędnicy nie poinformowali ich o takiej konieczności. Ponadto wnieśli o umorzenie nałożonych na nich kwot pieniężnych. Dodatkowo wskazali, że B.D. jest osobą upośledzoną umysłowo oraz, że jest analfabetką.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa warunkującego uchylenie zaskarżonego orzeczenia, bądź stwierdzenia nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.

Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się natomiast zasadami słuszności, współżycia społecznego, czy sprawiedliwości społecznej.

Dodatkowo należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011r. oraz poprzedzające jej wydanie postępowanie zainicjowane przez organ pierwszej instancji w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skutkujące uchyleniem dotychczasowej decyzji tego organu oraz orzeczeniem o odmowie przyznania skarżącym B.D. i A.D. dodatku mieszkaniowego.

Rozpoznając sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne organów obu instancji, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą niniejszych rozważań.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania - pozwalającym na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest możliwe wtedy, gdy postępowanie, w którym owa decyzja zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną określoną w art. 145 § 1 lub 145a § 1 k.p.a., albowiem wznowienie postępowania stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie podstawę wznowienia postępowania administracyjnego stanowił art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organ administracji publicznej obowiązany jest wznowić postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z powyższym postępowanie wznawia się wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy następujące przesłanki:

1. ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe (zarówno nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę), przy czym muszą być one istotne dla sprawy, co oznacza, że mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, tj. w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt IV SA 1885/99, LEX 50152);

2. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej;

3. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Należy przy tym pamiętać, iż nie ma znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. BECK. Wydanie 10, Warszawa 2009, str. 526-529; G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Wydawnictwo LEX a Wolters Kluwer business. Wydanie 2, Warszawa 2007, str. 262-265).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy należywskazać, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, z akt sprawy nie wynika aby przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] organ posiadał wiedzę o przysługującej B.D. rencie socjalnej. Nie ulega wątpliwości, iż wydając powyższą decyzję w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego organ pierwszej instancji orzekał w oparciu o dane zawarte we wniosku B.D. i A.D. z dnia [...] lipca 2008 r. oraz dołączonej do niego deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. We wniosku A.D. wykazał, że lokal mieszkalny przy ul. [...], o powierzchni 33,51 m2, stanowi własność jego oraz współmałżonki – B.D.. Podkreślił, że mieszkanie nie jest wyposażone w centralne ogrzewanie i centralnie dostarczaną ciepłą wodę, zaś łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła 101,36 zł. Ponadto z dołączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów wynikało, iż w lokalu tym zamieszkują dwie osoby tj. A.D. z żoną B.D., a łączny dochód gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2008 r. wyniósł 2.291,22 zł. Był to dochód z tytułu emerytury A.D.. W deklaracji skarżący wykazali, że B.D. nie osiągnęła żadnego dochodu, nie pracowała.

W rozpatrywanej sprawie bezsporny jest fakt, że skarżący B.D. i A.D. nie wykazali w trakcie toczącego się postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, iż B.D. pobiera rentę socjalną. Renta była przyznana skarżącej od [...] października 2003 r., a w miesiącach objętych deklaracją o wysokości dochodów gospodarstwa domowego jej wysokość wynosiła 534,48 zł miesięcznie. Tym samym powzięcie przez organ wydający w niniejszej sprawie decyzję ostateczną wiedzy w tym zakresie niewątpliwie stanowiło nową okoliczność uzasadniającą wznowienie z urzędu postępowania zakończonego przyznaniem B.D. i A.D. dodatku mieszkaniowego w wysokości 93,83 zł na okres od [...] sierpnia 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. Informację o przysługującej skarżącej rencie socjalnej organ pierwszej instancji uzyskał dnia [...] września 2011 r., otrzymując kserokopię decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] marca 2011 r. o podwyższeniu renty, natomiast o wysokości renty pobieranej w okresie objętym deklaracją organ dowiedział się z pisma ZUS z dnia [...] października 2011 r.

W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymaga także, że podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", regulującej zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, wypłacania oraz ewentualnego zwrotu dodatków mieszkaniowych. W tym akcie prawnym ustawodawca uzależnił prawo do dodatku mieszkaniowego od łącznego spełnienia szeregu przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego (art. 2), wysokość dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz wymóg zajmowania lokalu mieszkalnego o nie większej niż dokładnie określona przez ustawodawcę powierzchni użytkowej, ustalonej w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 5). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego.

W przedmiotowej sprawie odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego skarżącym B.D. i A.D. z uwagi na brak spełnienia kryterium dochodowego.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się zaś świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

W ocenie Sądu w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organy prawidłowo ustaliły, iż uzyskiwana przez skarżącą B.D. renta socjalna jest świadczeniem wymagającym wykazania w dołączonej do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego i podlega uwzględnieniu przy podejmowaniu decyzji w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego oraz ustaleniu jego wysokości. Na skutek doliczenia do dochodu wykazanego w deklaracji renty socjalnej w wysokości 1.603,44 zł, łączna kwota uzyskiwanych w gospodarstwie domowym dochodów wzrosła z 2.291,22 zł do 3.894,66 zł za okres pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku. Pozostałe przesłanki brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu nie uległy zmianie. Organy obu instancji słusznie ustaliły wielkość powierzchni mieszkaniowej skarżących (33,51 m2), wyposażenie lokalu w odpowiednie instalacje, wydatki na utrzymanie lokalu ponoszone w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (101,36 zł).

Dokonując na nowo wyliczenia dodatku mieszkaniowego organy administracji publicznej prawidłowo obliczyły jego wysokość (185,48–0,15x1298,22= -9,25).

W ocenie Sądu organy poprawnie również zastosowały przepis art. 7 ust. 6 ustawy, w myśl którego dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. Kwota najniższej emerytury ogłaszana jest przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

W związku z powyższym w ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji właściwie ustaliły wystąpienie podstawy wznowienia postępowania i zgodnie z art. 2, art. 3 ust. 3, art. 6, art. 7 ust. 6 i ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stosując prawidłowy sposób obliczania dodatku mieszkaniowego, trafnie uznały, że wskazana podstawa uzasadnia zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2008 r. oraz wydanie nowej decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...] sierpnia 2008 r. do [...] stycznia 2009 r.

Odnosząc się natomiast do wniosku B.D. i A.D. o umorzenie należności nałożonych na nich w trybie art. 7 ust. 9 ustawy, wyjaśnić należy, iż w artykule tym ustawodawca wprowadził swoistą sankcję za podanie nieprawdziwych danych w deklaracji o wysokości dochodów lub we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, albowiem jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. Oznacza to, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości wynika wprost z ustawy. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie należy więc do kompetencji organów, które obowiązane są i uprawnione jedynie do ustalenia w określonych okolicznościach zaistnienia przesłanek warunkujących wznowienie postępowania. Jeżeli na skutek tego postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości powstaje tu z mocy prawa, a należności te podlegają ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 2 § 1 pkt 5 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 151 z ze zm.), bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w formie decyzji administracyjnej. Problem zwrotu tych należności jest więc sprawą odrębną. Skarżący mają możliwość, w odrębnym trybie, zwrócenia się do Prezydenta Miasta o rozłożenie na raty lub umorzenie w całości bądź w części spornej należności.

Na marginesie należy wskazać, iż okoliczność, że decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego doręcza się zarządcy domu, a dodatek wypłaca się zarządcy, który zalicza dodatek na poczet należności na lokal i jest obowiązany zawiadomić organ przyznający dodatek o wystąpieniu zaległości, nie oznacza aby zarządca tylko dlatego stawał się stroną postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Uprawnienia i obowiązki zarządcy wyczerpująco reguluje sama ustawa, i nie stanowi to przedmiotu postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie była stroną postępowania wznowieniowego w sprawie dodatku mieszkaniowego skarżących, w rozumieniu art. 28 k.p.a.. W konsekwencji podmiotowi temu nie przysługiwał także przymiot uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony (art. 33 p.p.s.a.).

Na marginesie wskazać należy, iż organ I instancji mimo, iż stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. był wyłącznie A.D. jako wnioskodawca, zarówno postanowienie o wznowieniu jak i decyzję wydaną w wyniku wznowienia doręczył także B.D.. SKO uznało ją za stronę postępowania rozpoznając merytorycznie jej odwołanie i kierując także do niej decyzję z dnia [...] grudnia 2011 roku, zaskarżoną przez nią skargą do sądu administracyjnego. Jednakże z uwagi na fakt uznania przez organy obu instancji B.D. za stronę postępowania administracyjnego, przysługiwało jej prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Wynika to z założenia, że podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną jest bowiem zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, np. decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego (M. Bogusz, Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 35, 36; podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2004r. sygn. akt III SA 1617/02 oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. I SA/Wr 1301/10, Lex 751141). O ile zatem B.D. nie ma faktycznego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnego, bowiem de facto nie ona była pierwotnie beneficjentem spornego świadczenia, o tyle przysługuje jej uprawnienie do zaskarżenia orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jako skierowane do niej jako adresata tego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.