Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 268/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

T. K. (dalej jako strona lub skarżąca) zaskarżyła do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy) z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], wydaną przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy Z., Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. (dalej jako GOPS lub organ I instancji), o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na J. M. (dalej jako matka strony).

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu 21 lipca 2020 r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką strony. Do wniosku dołączono orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2019 r., z którego wynika, że matka strony posiada znaczny stopień niepełnosprawności, który datuje się od 22 listopada 2019 r., zaś niepełnosprawność istnieje od 27 kwietnia 2012 r.

Jak wynika z akt sprawy, strona nie pracuje zawodowo, gdyż sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką poprzez pomoc w codziennym funkcjonowaniu i wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. W ramach wywiadu środowiskowego ustalono, że opieka nad matką strony jest godzinowa. Strona przyjeżdża do swojej matki około godz. 9.00, pomaga w codziennych czynnościach: gotowaniu, robieniu zakupów, sprzątaniu, praniu ubrań, porcjowaniu leków, kontaktach z lekarzem rodzinnym, kąpieli i wychodzeniu na spacery.

Zdaniem GOPS-u w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych lub w skrócie u.ś.r.), tj. rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, jednakże nie został spełniony, wynikający z art. 17 ust. 1b u.ś.r., warunek dotyczący powstania niepełnosprawności.

Mając powyższe na względzie, organ I instancji, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką strony.

Strona, reprezentowana przez adwokata, odwołała się od tej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu odwołania zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Kolegium utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazało, że skoro nie jest dopuszczalne wydanie orzeczenia na podstawie przepisu, w stosunku do którego - w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, odpadło domniemanie zgodności z Konstytucją, to w niniejszej sprawie, oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należało dokonać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.

Organ odwoławczy wywodził z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, że podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Zauważył przy tym, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania, a tym samym nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

Dalej Kolegium wskazało, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Wskazano również, że w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie ma mowy o konieczności sprawowania całodobowej opieki. Musi ona być jednak stała, permanentna i regularna, a także sprawowana w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy.

Organ odwoławczy podniósł, iż okolicznością niesporną w sprawie jest to, że matka skarżącej legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności ustalonym w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] grudnia 2019 r., wydanym na stałe. W orzeczeniu tym ustalono, że jej niepełnosprawność istnieje od 27 kwietnia 2012 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 22 listopada 2019 r. Ponadto z orzeczenia tego wynika, iż przyczyną niepełnosprawności matki strony są choroby układu oddechowego i krążenia (symbol przyczyny niepełnosprawności: 07-S), upośledzenie narządu ruchu (symbol przyczyny niepełnosprawności: 05-R) oraz inne schorzenia (symbol przyczyny niepełnosprawności: 11-1). Z treści przedłożonej przez stronę dokumentacji medycznej na temat stanu zdrowia jej matki wynika, że choruje ona m.in. na przewlekłą chorobę nerek (niewydolność), przewlekłe zakażenia nerek, torbiele nerek, nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, miażdżycę uogólnioną, niedoczynność tarczycy oraz zaburzenia depresyjne.

W dniu 18 sierpnia 2020 r. z matka strony przeprowadzono wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że mieszka ona sama, choruje na wyżej wymienione choroby, ma niedosłuch uszu, a ponadto ma problemy z kręgosłupem, z biodrem i utyka na prawą nogę (ma problem z poruszaniem się i chodzi o lasce). Traci również równowagę i dlatego przy chodzeniu wymaga opieki osoby drugiej. Obecnie przejawia chorobę depresyjną i bierze leki z tego powodu. Ustalono, że opiekuje się niąskarżaca, która sprząta, gotuje, pomaga przy higienie, podaje leki, wozi do lekarza, robi zakupy, wykupuje lekarstwa i szykuje posiłki. W pomocy nad matką stronie nie pomaga rodzeństwo, ponieważ jedna siostra nie żyje, a druga sama choruje i wymaga opieki. Uzyskano również informacje, że dzienna opieka skarżącej nad matką wygląda następująco: około godz. 9- przyjeżdża do matki i szykuje jej śniadanie, podaje leki, sprząta po śniadaniu, szykuje obiad (który jest około godz. 12-13), a następnie sprząta po obiedzie i wraca do domu. Strona przyjeżdża do matki ponownie około godz. 17 i szykuje kolację, podaje leki oraz pomaga przy kąpieli. Skarżąca jest w stałym kontakcie telefonicznym z matką i w razie gdyby matka się źle poczuła, to jedzie do niej. Ponadto strona zabiera matkę do siebie około trzy razy w tygodniu - wtedy jeżdżą na cmentarz, chodzą na spacery. W oświadczeniu z dnia 19 sierpnia 2020 r. (załączonym do wywiadu środowiskowego) strona wyjaśniła dodatkowo, że robi zakupy matce, wykupuje lekarstwa, robi pranie, zamawia wizyty lekarskie, wozi ją do lekarzy, a także pomaga w załatwianiu spraw administracyjnych i urzędowych.

W kolejnym oświadczeniu z dnia 19 sierpnia 2020 r. strona przedstawiła następujący tygodniowy plan opieki nad matką:

- codziennie w godzinach od 8 do 12 przebywanie u matki i w tym czasie wykonywanie takich czynności jak: toaleta, przygotowanie posiłków, podanie leków, robienie zakupów, pomoc w utrzymaniu porządku,

- codziennie w godzinach od 17 do 20 przebywanie u matki i wykonywanie następujących czynności: przygotowanie kolacji, podanie leków, rozmowa, spacer, oglądanie telewizji, przygotowanie do spoczynku.

Ponadto strona podała, że w ciągu tygodnia codziennie wykonuje z mamą ćwiczenia rehabilitacyjne, w razie potrzeby wozi ją na badania laboratoryjne, a także do lekarzy specjalistów na wizyty kontrolne, obcina jej paznokcie, zakupuje opał i pali w piecach. Wyjaśniła również, że stara się jak najczęściej przebywać z mamą. aby nie popadała w depresję, lecz mama nie chce się do niej przeprowadzić, przez to strona musi codziennie do niej dojeżdżać.

Z przeprowadzonej w dniu 18 sierpnia 2020 r. ankiety osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynika, że matka strony w domu porusza się samodzielnie oraz przy pomocy laski. Poza domem porusza się za pomocą laski. Strona przywozi mamie posiłki, jak i również przygotowuje posiłki u mamy w domu. Robi mamie zakupy, pomaga jej w sprzątaniu domu (jak również dba o porządek wokół posesji), pierze, zmienia pościel, prasuje, umawia wizyty lekarskie i dowozi matkę do lekarzy, wykupuje leki, segreguje leki, pomaga także mamie przy kąpieli (wchodzenie i wychodzenie z wanny).

Kolegium oceniając wskazane wyżej ustalenia faktyczne doszło do przekonania, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad matką. Nie kwestionując faktu, iż choroby na które cierpi matka skarżącej utrudniają jej codzienne funkcjonowanie, uznano jednakże, iż zakres sprawowanej opieki nie stoi na przeszkodzie do podjęcia zatrudnienia przez stronę. W tym kontekście wskazano, że szereg podstawowych czynności matka skarżącej wykonuje samodzielnie albo przy nieznacznej pomocy córki - w obrębie mieszkania porusza się samodzielnie lub przy pomocy laski, może samodzielnie siedzieć, sama korzysta z toalety i nie wymaga pomocy przy spożywaniu posiłków. Potrzebuje pomocy córki przy: sprzątaniu, gotowaniu (przy czym strona przywozi jej również gotowe posiłki), kąpieli (wchodzenie i wychodzenie z wanny), zawożeniu do lekarzy i umawianiu wizyt lekarskich, robieniu zakupów, realizowaniu recept, praniu, prasowaniu, załatwianiu spraw urzędowych oraz zakupie opału i paleniu w piecu.

W ocenie organu odwoławczego świadczona przez stronę opieka nad jej matką nie ma charakteru ciągłego, gdyż może być wykonywana o różnych porach dnia. Skarżąca w zasadzie nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż jej matka nie wymaga leczenia odleżyn, pielęgnacji przetok, karmienia przez sondę, nie używa cewnika, nie potrzebuje pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych oraz nie używa pampersów. Pomoc strony zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, gdyż osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, robią zakupy, sprzątają mieszkanie, czy też udają się do lekarzy.

Kolegium wskazało, iż jakkolwiek nie kwestionuje, że sprawowana przez stronę opieka nad matką ma charakter stały, to jednakże jest ona sprawowana w takim zakresie, który nie wyklucza możliwości jednoczesnego wykonywania pracy. Zwrócono uwagę, że zarówno strona, jak i jej matka oświadczyły, że opieka (chociaż codziennie) sprawowana jest w określonych godzinach: porannych od około godz. 8 do 12 i od godz. 17 do 20. Ponadto strona kilka razy w tygodniu zabiera też matkę do siebie.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że zgodnie z art. 3 pkt 22 u.ś.r. "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Tak więc wśród form zarobkowania ustawodawca wymienił również takie, które nie wymagają ciągłego świadczenia pracy (np. umowa zlecenia, umowa o dzieło). Zdaniem Kolegium analiza treści przepisów art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewidział pomoc w formie świadczenia pielęgnacyjnego tylko w takich sytuacjach, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną jest tak bardzo absorbująca, że konieczna jest rezygnacja, albo nie jest możliwe podjęcie nawet takich form zarobkowania, które nie wymagają pracy przez osiem godzin dziennie. Wykluczona jest zatem jakakolwiek aktywność zawodowa osoby sprawującej opiekę i dlatego otrzymuje ona wsparcie od państwa, którego celem jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia lub rezygnacją z pracy w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.

W ocenie Kolegium skarżąca przy dobrej organizacji swojego czasu mogłaby pogodzić pracę np. w formie umowy zlecenia czy też w niepełnym wymiarze czasu pracy (np. na 1/3 etatu) ze sprawowaniem opieki nad matką, która nie ma charakteru całodobowego, a ponadto nie wiąże się z wykonywaniem czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia, czy też muszą z niego zrezygnować w związku z koniecznością sprawowania stałej, permanentnej i regularnej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i to w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy. Tym wymogom nie odpowiada, ustalony w toku postępowania, zakres pomocy jaką świadczy strona swojej matce.

W skardze do tut. Sądu strona zakwestionowała decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długoterminowej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji.

Pełnomocnik skarżącej podniósł, iż w jego ocenie z dyspozycji art. 17 ust.1 u.ś.r. wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. W tym kontekście podniesiono, iż skarżąca ze względu na sprawowaną opiekę nie jest w stanie podjąć zatrudnienia nawet w najmniejszym wymiarze czasowym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowana decyzja odpowiada prawu.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. osobom zobowiązanym do alimentacji, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na podkreślenie zasługuje konstatacja, że samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wystarcza dla określenia potrzeb osoby niepełnosprawnej w zakresie opieki, pielęgnacji czy wsparcia. Na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział bowiem specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobową i zawodową jej opiekuna. Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1876, ze zm.) w celu weryfikacji tych wątpliwości.

Z kolei pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiało by się odbyć ze szkodą dla niej. Tymczasem zakres opieki sprawowanej przez skarżącą oraz poszczególne czynności wykonywane w jej ramach nie są na tyle angażujące, aby strona nie mogła podjąć choćby częściowego zatrudnienia. Co istotne, a na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, skarżąca generalnie nie wykonywała przy swoje matce czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej zdrowiem, a które wymagałyby ciągłej obecności i bezpośredniej pomocy osobie chorej czy niepełnosprawnej. Matka skarżącej, pomimo stwierdzonego u niej znacznego stopnia niepełnosprawności, nie wymagała leczenia odleżyn, pielęgnacji przetok, karmienia przez sondę, kontroli cewnika, wymiany pampersów czy też pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Nawet przy kąpielach jej pomoc sprowadzała się jedynie do przytrzymywaniu matki przy wchodzeniu i wychodzeniu z wanny, nie zaś jej myciu, suszeniu i pielęgnacji ciała. Świadczone przez skarżącą czynności, a mianowicie robienie zakupów, realizacja recept, umawianie i transport na wizyty lekarskie, załatwianie spraw urzędowych, gotowanie posiłków, pranie, sprzątanie, zakup opału i palenie w piecu dotyczą w rzeczywistości prowadzenia gospodarstwa domowego przez osoby aktywne zarobkowo i zawodowo. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż czynności te mogą być realizowane także przez osobę aktywną zawodowo, gdyż mają one charakter uniwersalny, skoro nie dotyczą tylko wąskiego grona osób, co do których istnieje konieczność zapewniania opieki i pomocy w związku ze znaczenie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Inne jeszcze czynności tzw. porządku dziennego mogą być wykonywanie w czasie wolnym od pracy, w tym także przed udaniem się do pracy lub po powrocie z niej, jak np. pomoc przy czynnościach higienicznych czy też przygotowanie posiłków.

Podsumowując powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ odwoławczy zasadnie przyjął, że zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą względem swojej niepełnosprawnej matki nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia. Nie zaistniał więc związek przyczynowy pomiędzy wykonywanymi czynnościami, w niewielkim tylko stopniu wspomagającymi matkę w jej codziennym funkcjonowaniu, a biernością zawodową skarżącej, niewywołaną ich realizacją. W związku z tym niespełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W takim stanie rzeczy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.