Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 393/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Połączono do wspólnego rozpoznania
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 91
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 366 par. 1, art. 336, art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "organ odwoławczy", "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania E. P. – R. (dalej: "skarżąca"), K. R. – P., K. P., J. P. oraz L. P., decyzją z [...] marca 2019 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2018, poz. 800 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej także: "organ I instancji") z [...] grudnia 2018 r. ustalającą skarżącej oraz pozostałym współwłaścicielom, tj. J. G., M. O., J. P., K. P., L. P. oraz K. R. – P. podatek od nieruchomości na 2016 r. w kwocie [...] zł.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent Miasta R., decyzją z [...] grudnia 2018 r. ustalił podatek od nieruchomości na 2016 rok w kwocie [...] zł dla J. G., M. O., E. P.-R., J. P., K. P., L. P. i K. R.-P. - współwłaścicieli zapisanej pod poz. rej. [...] w obrębie S. [...] działki nr [...] o powierzchni 1280 m2, położonej przy ul. T. [...]

w R., zabudowanej trzema budynkami niemieszkalnymi: 4 – kondygnacyjnym

o pow. zabudowy 253 m2, 1 – kondygnacyjnym o pow. zabudowy 36 m2, 1

– kondygnacyjnym handlowo - usługowym, o pow. zabudowy 12 m2. Wyjaśnił następnie, że wezwał ww. strony do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2015 – 2018, dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi E. P.-R., J. P., L. P., K. R. – P. oraz K. P. wskazali, że poza J. G. nie mają żadnego dostępu do ww. nieruchomości i nie posiadają żadnej dokumentacji dotyczącej tej nieruchomości, poza dotychczas udostępnioną Urzędowi. M. O. wskazał, iż jako mniejszościowy właściciel nie posiada danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz, że nie korzysta z budynków i nie wyraża zgody na wykorzystywanie go do celów gospodarczych. W dniu 15 maja 2018r. informację

w sprawie podatku od nieruchomości na lata 2015 - 2018 złożyła J. G., wykazując takie same podstawy opodatkowania, jak w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości podatku na lata 2012 - 2014.

W toku postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na lata 2015 – 2018, dotyczącego ww. nieruchomości organ do podstawy opodatkowania przyjął powierzchnie i funkcje budynków na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez J. G., danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w R., operatu szacunkowego z 4 października 2004r. oraz protokołu oględzin nieruchomości z 7 października 2014r. Organ I instancji wskazał, iż w sprawie opodatkowania nieruchomości na lata 2012 – 2014 zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 stycznia 2018r. (sygn. akt VIII SA/Wa: 820/17, 821/17 oraz 822/17), oddalające skargi stron na decyzje wymiarowe za wskazane lata podatkowe.

Jednocześnie organ I instancji wskazał na okoliczności, z powodu których nie stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się i znajduje w posiadaniu samoistnym J. G.. Stanowisko to uznał za uprawnione w świetle poglądów prawnych zaprezentowanych w powołanych wyżej wyrokach Sądu, który uznał, że obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, bowiem nie zostało wykazane samoistne posiadanie nieruchomości przez J. M. G..

W związku z powyższym wysokość podatku od nieruchomości na 2016 rok ustalił w następujący sposób: grunty związane z prowadzoną dział. gosp. o pow. 10,88 m2

x 0,83 zł = 9,03 zł; grunty pozostałe o pow. 1269,12 m2 x 0,40 zł = 507,65 zł, budynki pozostałe lub ich części o pow. 750,47 m2 x 7,30 zł = 5.478,43 zł. Razem podatek od nieruchomości stanowił zatem kwotę [...] zł.

Od decyzji powyższej odwołania, złożyli: skarżąca, K. R.-P., K. P., J. P. oraz L. P.. Podnieśli, że nieruchomość jest własnością ułamkową niezwiązanych prawnie osób fizycznych, a nie współwłasnością łączną. Nie jest obiektem mieszkalnym, lecz raczej użytkowym, co potwierdza wymiar podatku, a jedna z osób, J. M. G. będąca w posiadaniu 62/96 części współwłasności prowadzi na terenie obiektu działalność gospodarczą na swojej części nieruchomości. Z tych przyczyn wystąpili o zastosowanie opodatkowania w częściach proporcjonalnych do udziałów w nieruchomości. Końcowo wyjaśnili, że Sąd Rejonowy w R. [...] czerwca 2018r. wydał postanowienie o zniesieniu współwłasności nieruchomości i jej sprzedaży licytacyjnej. Do odwołania skarżąca dołączyła m.in. postanowienie ww. Sądu z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz zawiadomienie Sądu Rejonowego w R. z [...] kwietnia 2000r. o wpisaniu prawa własności udziałów w nieruchomości do Księgi Wieczystej.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazało następnie, że sprawa opodatkowania przedmiotowej nieruchomości była kilkukrotnie rozpatrywana przez Kolegium, które wydawało decyzje w sprawie ustalenia wysokości podatku za lata 2012 – 2014 oraz orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu w dniu 11 stycznia 2018 r.

w sprawach VIII SA/Wa 820/171 (dot. 2012 r.), VIII SA/Wa 821/17 (dot. 2013 r.),

VIII SA/Wa 822/17 (dot. 2014 r.), który oddalił skargę skarżącej na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.. Dodał, że wówczas koniecznym było zbadanie w szczególności kwestii ewentualnego posiadania samoistnego nieruchomości przez J. G. oraz ustalenie funkcji spornego budynku lub jego części. Sąd przesądził, że brak było podstaw do uznania, że sporna nieruchomość jest przedmiotem samoistnego posiadania. Nie dopatrzył się nadto uchybień przy wymiarze tego podatku, także w zakresie ustalenia kręgu podmiotów zobowiązanych do opłacania tego podatku w częściach proporcjonalnych do posiadanych udziałów nieruchomości wskazując, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zaś art. 3 ust. 5 ustawy dotyczy odrębnej własności lokali i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

W tym względzie Kolegium, biorąc pod uwagę niezmieniony stan faktyczny sprawy (przy wymiarze podatku od nieruchomości za 2016 rok) przyjęło, że stan prawny nieruchomości jest uregulowany i nie włada nią posiadacz samoistny. Stwierdziło również, że organ podatkowy I instancji prawidłowo ustalił krąg podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości oraz przedmiot opodatkowania i podstawę opodatkowania, które nie uległy zmianie w stosunku do roku poprzedniego. Skarżący nie kwestionują powyższych ustaleń. Następnie przedstawiło ramy prawne rozpoznawanej sprawy, wskazując na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art.

3 ust. 3 – 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2016 r. – t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 849 ze zm.), jak również art. 91 Ordynacji podatkowej oraz art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego. W ich świetle wskazało, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności (współposiadania), to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na każdym ze współwłaścicieli (współposiadaczy) nieruchomości. Z istoty zobowiązań solidarnych wynika, że zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność kilku osób nie można dzielić w stosunku do zakresu władania tą nieruchomością przez poszczególnych współwłaścicieli. Organ podatkowy nie jest uprawniony do dzielenia kwoty podatku według udziałów, czy też zajmowanych części nieruchomości. Podatek od nieruchomości winien być wymierzony bowiem wszystkim współwłaścicielom solidarnie w jednej decyzji skierowanej do wszystkich podatników. Tym samym zarzuty odwołania w tym względzie Kolegium uznało za nieuzasadnione.

Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania nieruchomości, organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko zajęte w tym względzie przez organ I instancji jest prawidłowe. Organ ten bowiem prawidłowo odwołał się do wiążących go zapisów ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.). Zgodnie

z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, organ podatkowy jest związany zawartymi w tej ewidencji informacjami i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym postępowaniu. Do opodatkowania przyjęto powierzchnię działki wynikającą z ewidencji gruntów i budynków. Pod poz. rej. [...] w obrębie S. [...] figuruje działka nr [...] o powierzchni 1280 m2, położona przy ul. T. [...] w R.. W toku postępowania organ podatkowy przeprowadził 7 października 2014r. dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których ustalono, że na nieruchomości znajduje się kiosk o powierzchni 10,88 m2, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza (warzywniak), a zatem powierzchnia ta zasadnie została opodatkowana jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie grunty pozostałe wskazane w uzasadnieniu decyzji, jako stanowiące 1269,12 m2 stanowią różnicę ogólnej powierzchni działki i gruntów związanych

z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto na nieruchomości znajdują się dwa budynki. Powierzchnia użytkowa jednego z budynków (portiernia) według pomiarów wynosi 24,28 m2, natomiast powierzchnię użytkową drugiego z budynków niemieszkalnych, czterokondygnacyjnego, przyjęto na podstawie opinii biegłego

i operatu szacunkowego z 4 października 2004r., tj. 726,19 m2. Łączna powierzchnia zabudowy wynosi zatem 750,47 m2 i została opodatkowana prawidłowo jako budynki pozostałe. Budynki nie są użytkowane.

Zdaniem SKO, w świetle powyższego zasadność opodatkowania budynków jako budynków niemieszkalnych została potwierdzona nie tylko danymi z ewidencji gruntów

i budynków, lecz również innymi dowodami i żaden z nich nie wskazuje na funkcję mieszkalną budynków. Odnosząc się natomiast do kwestii zniesienia przez sąd współwłasności nieruchomości i jej sprzedaży licytacyjnej, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji w tym względzie, że są to kwestie, które wystąpią dopiero w przyszłości, tj. sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji i podział uzyskanej kwoty stosownie do posiadanych udziałów, co oznacza, że nie ma ono wpływu na wymiar podatku od nieruchomości za lata 2015 - 2018. Dodało, że postanowienie sądu nie jest opatrzone klauzulą prawomocności. Obowiązek podatkowy dot. ww. nieruchomości wygaśnie z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpi zbycie nieruchomości (art. 6 ust. 4 ustawy). Kolegium stwierdziło końcowo, że wysokość podatku

od przedmiotowej nieruchomości ustalono prawidłowo stosując stawki podatkowe przewidziane w obowiązującej w 2016 r. uchwale nr 225/2015 Rady Miejskiej

w R. z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Gminy Miasta R. (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2015 r., poz. 10159).

Pismem z dnia 25 kwietnia 2019 r. E. P. – R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na cztery decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2019 r. (znak [...],[...],[...] i [...]). W skardze skarżąca wniosła o uchylenie lub zmianę wszystkich czterech zaskarżonych decyzji

w sposób wskazany w uzasadnieniu skargi. Decyzjom skarżąca postawiła zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 13 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267).

Uzasadniając skargę skarżąca przedstawiła ustalenia faktyczne dokonane dotychczas w sprawie, wskazując na okoliczności dotyczące okresu sprzed 2010 r., jak i w latach 2010 – 2013, w tym przedstawiając relacje istniejące pomiędzy współwłaścicielami spornej nieruchomości i przyczyny powstania zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości wskutek niepłacenia podatku przez niektórych spadkobierców nieruchomości. Wyjaśniła, że w 2013 r. m.in. z jej inicjatywy wdrożone zostało postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności, o czym powiadomiony został Urząd Miasta oraz wystąpiono o obciążenie nieruchomości hipoteką z tytułu zaległego podatku. Zauważyła, że SKO stwierdziło kilkoma kolejnymi decyzjami, że J. M. G. spełnia kryteria art. 336 kc jako posiadacz samoistny nieruchomości, którą faktycznie niepodzielnie włada jak właściciel. Żaden ze współwłaścicieli posiadających po 9/96 części nieruchomości, ani też współwłaściciel 16/96 części nieruchomości, spadkobierca A. A. P. – G. – M. O. nie wyrażał zgody J. M. G. na prowadzenie jakiejkolwiek działalności na terenie nieruchomości. Żaden ze współwłaścicieli, poza J. M. G. nie ma nadto wpływu na administrowanie nieruchomością, nie ma dostępu do przedmiotowej nieruchomości. Żaden ze współwłaścicieli nie ma możliwości nawiązania logicznego kontaktu z ww., a o jej rzekomych "inwestycjach" powzięto wiedzę dopiero w 2019 r., z treści apelacji wniesionej przez nią do Sądu Okręgowego

w R.. Z J. M. G. nie łączy skarżącej i pozostałych współwłaścicieli żadna umowa, na mocy której byłaby uprawniona do czynienia na nieruchomości nakładów, podobnie jak nie wyrażali zgody na prowadzenie przez nią na tej nieruchomości działalności gospodarczej, zwłaszcza w zakresie odpłatnego udostępniania miejsc parkingowych, wynajmu garażu i pomieszczeń mieszkalnych oraz magazynowych. Umowa zawarta z jej matką J. P. – G. dotyczyła wyłącznie zgody na wynajem, posadowionego na samym skraju nieruchomości, kiosku warzywnego, w zamian za co ww. przyjęła na siebie obowiązek regulowania świadczeń oraz podatku od nieruchomości. Jak wynika z powyższego, J. M. G. nie tylko nie kontynuuje tej umowy, ale, jak sama utrzymuje dokonuje na terenie nieruchomości czynności inwestycyjnych i prawnych, na które nie uzyskała od nikogo zgody.

W związku ze stwierdzeniem przez Sąd Rejonowy w R. faktu, że J. M. G. uniemożliwiała zarówno podział nieruchomości zaproponowany przez biegłego geodetę, na który wszyscy pozostali współwłaściciele wyrażali zgodę, co motywowała obawą o "umniejszenie wartości podzielonej nieruchomości", jak

i uniemożliwiała wspólną sprzedaż, Sąd Rejonowy, na wniosek wszystkich pozostałych współwłaścicieli, zniósł współwłasność zarządzając sprzedaż nieruchomości w trybie licytacji komorniczej. Od ww. postanowienia J. M. G., jako jedyna, złożyła apelację, która ma być w najbliższym czasie przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu wyższej instancji. Ponieważ J. M. G., działając w złej wierze uchyla się od obowiązku opłaty nawet swojej części 62/96 podatku, włada nieruchomością jak posiadacz samoistny oraz bezumownie czerpie pożytki z najmu budynków i terenu, nieprzewidzianego uprzednią naszą umową z nieżyjącą już J. P. – G., skarżąca wniosła o polubowne zakończenie postępowania poprzez ustalenie wymiaru podatku dla każdego ze współwłaścicieli stosownie do posiadanych przez niego udziałów lub obciążenie całym długiem J. M. G. (w razie ponownego uznania jej za osobę kontynuującą "w sposób naturalny" umowę zawartą z jej matką J. P. – G.) i prowadzącą na nieruchomości działalność gospodarczą. Umowa bowiem dotyczyła zobowiązania do płacenia podatku i innych świadczeń w całości, lub alternatywnie obciążenie hipoteki nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Niezależnie od braku możliwości dysponowania nieruchomością, a nawet do niej dostępu, żaden ze współwłaścicieli cząstkowych nie jest w stanie pokryć całości zobowiązania podatkowego. Skarżąca jest bowiem emerytką, a K. R. – P. wdowa po K. P., ma na utrzymaniu uczących się synów. Skarżąca wskazała, iż proponowane obciążenie długiem wynikającym z zaległości podatkowych, hipoteki nieruchomości przy ul. T. [...], pozwoli wywiązać się z obowiązku podatkowego, a Urzędowi Miasta pozwoli na pewne zabezpieczenie należnej mu tytułem podatku kwoty oraz nie narazi Urzędu na straty związane z ewentualnym przedawnieniem roszczenia.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w swoim rozstrzygnięciu.

Skarga w zakresie dotyczącym decyzji [...] została zarejestrowana pod sygnaturą akt VIII SA/Wa 392/19 tut. Sądu, w zakresie dotyczącym decyzji [...] - pod sygnaturą VII SA/Wa 393/19 tut. Sądu, w zakresie dotyczącym decyzji [...] – pod sygnaturą VIII SA/Wa 394/19, zaś w zakresie dotyczącym decyzji [...] – pod sygnaturą VIII SA/Wa 395/19.

Postanowieniem ogłoszonym na rozprawie w dniu 4 września 2019r. Sąd połączył sprawy o sygnaturach VIII SA/Wa 392/19, VIII SA/Wa 393/19, VIII SA/Wa 394/17 oraz VIII SA/Wa 395/19 do wspólnego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "ppsa."). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis nie ma

w niniejszej sprawie zastosowania.

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie kompetencji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją organy podatkowe ustaliły skarżącej

i pozostałym współwłaścicielom nieruchomości położonej w R. przy ul. T. [...] podatek od nieruchomości na 2016 r. Stwierdziły przy tym, iż stan faktyczny sprawy przy wymiarze podatku na 2016 r. nie uległ zmianie, stan prawny nieruchomości jest uregulowany i nie włada nią posiadacz samoistny. Odwołały się przy tym do wydanych przez organy podatkowe decyzji ustalających wymiar podatku od przedmiotowej nieruchomości na lata 2012 – 2014, które są ostateczne i prawomocne. Dodatkowo były poddane kontroli sądowej, a Sąd orzekając w tych sprawach nie dopatrzył się wadliwości zaskarżonych decyzji i oddalił skargi. W oparciu dane wynikające

z ewidencji gruntów i budynków, opinii biegłego, protokołu z oględzin nieruchomości

z dnia 7 października 2014 r. oraz informację w sprawie podatku od nieruchomości na lata 2015 – 2018 złożoną przez J. M. G., uwzględniając niezmieniony stan faktyczny i prawny nieruchomości dotyczący lat 2012 – 2014, organ I instancji stwierdził, iż współwłaścicielami nieruchomości (działka nr [...], położona w R., przy ul. T. [...], o pow. 1280 m2, zabudowana) są J. G., M. O., E. P. – R., J. P., K. P., L. P. oraz K. R. – P.. Za podstawę opodatkowania przyjął powierzchnie i funkcje budynków na podstawie ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w R., operatu szacunkowego wykonanego przez M. J., wykonanego w dniu 4 października 2004 r., protokołu oględzin nieruchomości. Organ I instancji ustalił zatem, iż przedmiot opodatkowania stanowi ww. nieruchomość stanowiąca grunty związane z prowadzaniem działalności gospodarczej - 10,88 m2, grunty pozostałe – 1269,12 m2, budynki pozostałe lub ich części – 750,47 m2. Zastosował przy tym stawki w wówczas obowiązującej uchwale Nr 225/2015 Rady Miejskiej w R. z [...] listopada 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Gminy Miasta R. (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2015 r., poz. 10159).

Jak wynika z treści skargi, nie ma pomiędzy stronami sporu co do ustaleń dotyczących przedmiotu opodatkowania, powierzchni, przyjętej funkcji poszczególnych składników nieruchomości, jak i zastosowanej stawki podatku. Nie jest jednoznaczne stanowisko skarżącej co do kręgu osób, który obciąża zobowiązanie w podatku od nieruchomości ustalonym przez organy podatkowe na 2016 r. Skarżąca wskazuje bowiem na to, iż J. M. G. włada nieruchomością jako posiadacz samoistny oraz bezumownie czerpie pożytki z najmu budynków i terenu, jednocześnie w skardze został zawarty wniosek o ustalenie wymiaru podatku dla każdego ze współwłaścicieli, stosownie do posiadanych udziałów lub obciążenie całym długiem J. M. G., jako kontynuującą umowę zawartą z jej matką J. P. – G., jak wynika z treści skargi – dotyczącą zgody na wynajem kiosku warzywnego

w zamian za regulowanie świadczeń i podatku od nieruchomości. Jako kolejną alternatywę skarżąca wskazała obciążenie hipoteki nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania.

Organy podatkowe, wskazując na niezmieniony stan faktyczny sprawy wskazały, iż nieruchomością nie włada posiadacz samoistny, a krąg podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości obejmuje jej współwłaścicieli. Brak jest jednocześnie podstaw do podzielenia przez organ podatkowy kwoty podatku według udziałów czy zajmowanych części nieruchomości, a podatek winien być wymierzony wszystkim współwłaścicielom solidarnie w jednej skierowanej do wszystkich podatników decyzji.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w sporze tym należy przyznać rację organom podatkowym, gdyż brak jest podstaw do uznania, że sporna nieruchomość jest przedmiotem samoistnego posiadania, tym samym, że J. M. G. jest posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości, wyłącznie zobowiązanym do zapłaty podatku od tej nieruchomości, jak również, że istnieją podstawy prawne do rozdzielenia kwoty podatku pomiędzy poszczególnych współwłaścicieli lub też na etapie wymiaru podatku, obciążenie hipoteki nieruchomości.

Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej: "upol") podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. W świetle bowiem art. 3 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Istotne jest również, że w świetle treści art. 3 ust. 4 upol (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.), jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5. Art. 3 ust. 4a upol dotyczy zasad odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe przy współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących odrębny przedmiot własności, zaś art. 3 ust. 5 upol dotyczy odrębnej własności lokali i przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 91 Op do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych.

Z treści art. 366 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U.

z 2017 r., poz. 459 j.t., dalej: "kc") wynika natomiast, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna,

a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).

Z treści przywołanych przepisów wynika krąg podatników w podatku od nieruchomości, zaś o opodatkowaniu decyduje tytuł do nieruchomości oraz okoliczność władania nią. W powołanym wyżej art. 3 ust. 1 i ust. 3 upol jednoznacznie wskazano, że podatnikiem jest właściciel nieruchomości, chyba że przedmiotem opodatkowania włada posiadacz samoistny. Przepisy podatkowe nie definiują, kto jest posiadaczem samoistnym. Dlatego należy posłużyć się dla ustalenia kręgu takich podmiotów przepisami prawa cywilnego. Z art. 336 kc wynika, iż posiadaczem samoistnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że dany podmiot nie będący właścicielem nieruchomości faktycznie ją posiada, włada nią. Na posiadanie składają się bowiem dwa elementy: corpus oraz animus, tj. zdolność władania rzeczą w taki sposób, jak podmiot, któremu przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy oraz wola wykonywania tego prawa, wyrażająca się w takim postępowaniu posiadacza, z którego wynika, iż uważa się on za podmiot prawa do tej rzeczy (zob. komentarz do art. 336 kc (w:) A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX 2009). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2372/10, wyrok NSA z 11 września 2014 r., sygn. akt II FSK 509/14, opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Posiadaczem samoistnym jest tylko taki podmiot, który uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią (zob. postanowienie SN z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt V CSK 146/08, opublikowane w: www.sn.pl), a więc nie ma potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (zob. postanowienie SN z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt II CK 550/03, opublikowane w: www.sn.pl).

Na powyższe regulacje prawne i ich wykładnię powoływał się Sąd także

w uzasadnieniach wyroków w sprawach VIII SA/Wa 820 - 822/17, dotyczących podatku od nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania także w niniejszej sprawie, na 2012 r. - 2014 r. Powyższe wywody pozostają aktualne także w sprawie niniejszej. Skarżąca bowiem nie wskazuje na okoliczności, które w spornym roku podatkowym

w odmienny sposób niż w latach 2012 - 2014 dawałyby podstawy do uznania, iż J. G. jest samoistnym posiadaczem będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości. Co istotne skarżąca wskazując na opodatkowanie współwłaścicieli przyznaje jednocześnie, że brak jest podstaw do przyjęcia do opodatkowania regulacji z art. 3 ust. 3 upol. Treść skargi wskazuje, iż pomiędzy współwłaścicielami brak jest od 2010 r. porozumienia co do sposobu korzystania z nieruchomości i ponoszenia z tytułu własności tej nieruchomości ciężarów. Jak wskazuje skarżąca we wcześniejszym okresie, istniało za życia J. P. – G. (matki J. M. G.) porozumienie co do sposobu korzystania z nieruchomości oraz regulowania świadczeń i podatków. Obecnie jak podnosi skarżąca, J. G. bez zgody pozostałych współwłaścicieli dokonuje czynności inwestycyjnych i prawnych, uniemożliwia podział nieruchomości, a także jako jedyna złożyła apelację od postanowienia Sądu o zniesieniu współwłasności. Powyższe okoliczności wskazują zatem na to, że J. G. korzysta z nieruchomości bez uzgodnienia z pozostałymi właścicielami powyższego, ale nie wynika, że skarżąca czy też pozostali współwłaściciele z tej nieruchomości nie mogą korzystać. Twierdzenia skargi wskazują zaś, iż nie są zainteresowani korzystaniem z nieruchomości, ale zniesieniem współwłasności, także poprzez jej sprzedaż, skoro jedynie J. G. zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 2018 r. o dokonaniu zniesienia współwłasności nieruchomości poprzez sprzedaż licytacyjną.

Wynikające z art. 206 kc uprawnienie współwłaściciela do współposiadania rzeczy wspólnej jest konsekwencją przyjętej w art. 195 kc koncepcji prawa współwłasności, jako prawa własności przysługującego niepodzielnie kilku osobom. Prawo to cechuje jedność przedmiotu własności, wielość podmiotów i niepodzielność samego prawa. Tym samym w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, by przedmiot opodatkowania znajdował się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu, a dokonane przez organy podatkowe ustalenia w tym przedmiocie w odniesieniu do poprzednich lat podatkowych 2012 – 2014 są nadal aktualne. Aktualne także pozostają wywody Sądu zawarte w uzasadnieniach wyroków w sprawach sygn. akt VIII SA/Wa 820 - 822/17 tut. Sądu. Nie zostało bowiem przez skarżącą wykazane posiadanie nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli lub niektórych z nich z zamiarem władania jak właściciele całą nieruchomością z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli. Dopiero wówczas można by mówić o posiadaniu samoistnym ponad udziały przysługujące posiadającym współwłaścicielom i tylko w takiej sytuacji podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości mogą być równocześnie przepisy art. 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 1 upol,

a opodatkowaniu podlegają tylko ci spośród współwłaścicieli, którzy posiadają nieruchomość bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli. Co istotne, wskazanie na samoistne posiadanie przez J. G. spornej nieruchomości znalazło się w skardze. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca nie wskazywała na taką okoliczność, ale że J. M. G. prowadzi na terenie obiektu działalność gospodarczą na swojej części nieruchomości.

W okolicznościach niniejszej sprawy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży zatem w pierwszej kolejności na jej współwłaścicielach, przy czym bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostaje postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 2018 r. o zniesieniu współwłasności, które, co jest bezsporne, nie jest prawomocne. Jak wynika z dokonanych ustaleń w sprawie współwłaścicielami spornej nieruchomości są skarżąca oraz J. M. G., M. O., J. P., K. P., L. P. i K. R.-P.. Zasadnie zatem osoby te uznano za podatników podatku od nieruchomości od spornej nieruchomości w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 upol.

Przywołane wyżej, art. 3 ust. 4 upol, z którego wprost wynika, iż jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach oraz art. 91 Op i art. 366 § 1 kc, nie pozwalają organom podatkowym na oczekiwane przez skarżącą ustalenie wymiaru podatku dla każdego ze współwłaścicieli z osobna. Takie działanie byłoby bowiem sprzeczne z ww. przepisami prawa.

W postępowaniu wymiarowym nie jest też możliwe orzekanie o obciążeniu hipoteki nieruchomości. Zgodnie z art. 34 § 1 Op Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2,

a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana "hipoteką przymusową". Jest to instytucja służąca zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, która nie stanowi elementu postępowania wymiarowego, to jest takiego którego przedmiotem jest ustalenie wymiaru podatku.

Z tych względów żaden z wniosków skargi nie mógł być z przyczyn wskazanych powyżej uwzględniony. Zastosowania w sprawie nie miały przepisy ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), tym samym art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 13 tej ustawy nie mogły zostać naruszone. W niniejszej sprawie, w myśl art. 2 § 1 pkt 1 Op zastosowanie miały przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie ww. przepisem, przepisy ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów tej ustawy (w tym art. 120 i art. 191) w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Sąd nie dopatrzył się nadto uchybień przy wymiarze tego podatku, gdyż do kwalifikacji przyjętych do opodatkowania nieruchomości, prawidłowo organy podatkowe odwołały się do wiążących je zapisów ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm., w brzmieniu obwiązującym w spornym roku), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte

w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości, jak też podatku rolnego lub leśnego - związany jest zawartymi

w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów lub budynków

i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie (por. wyrok WSA

w Olsztynie z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 735/16, publ. w CBOSA).

Jak wynika z treści decyzji do opodatkowania przyjęto powierzchnię działki wynikającą z ewidencji gruntów i budynków, wynoszącą 1280 m2. Podczas oględzin nieruchomości i budynków przeprowadzonych w dniu 7 października 2014 r. ustalono, iż wymiary kiosku, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza to 3,20 m x 3,40 m. Pomnożenie powyższych wartości daje 10,88 m2, która to powierzchnia została opodatkowana jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (§ 1 pkt 1 lit. a Uchwały nr 225/2015). Jednocześnie grunty pozostałe wskazane w decyzji jako stanowiące 1269,12 m2 stanowią różnicę ogólnej wartości działki i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (§ 1 pkt 1 lit. c Uchwały nr 225/2015). Podczas ww. oględzin ustalono, iż na działce znajdują się dwa budynki: portierni

i budynku czterokondygnacyjnego. Według dokonanych wówczas pomiarów powierzchnia pomieszczeń tego budynku łącznie stanowi 24,28 m2. Z dołączonej do akt podatkowych opinii sporządzonej na potrzeby postępowania w sprawie [...] Sądu Okręgowego w R. wynika, iż budynek główny ma powierzchnię użytkową 726,19 m2 i jest budynkiem produkcyjnym. Łączna wartość opodatkowanej powierzchni zabudowy wynosi zatem 750,47 m2. Organy ustaliły jednocześnie, iż powyższe budynki nie są użytkowane. Prawidłowo zatem organy podatkowe zakwalifikowały powyższe budynki jako "pozostałe", wskazane w § 1 pkt 2 lit. e Uchwały nr 225/2015). Okoliczności stanowiące podstawę obliczenia zobowiązania w podatku od nieruchomości nie są przez skarżącą kwestionowane. Wysokość podatku ustalono prawidłowo stosując stawki podatkowe przewidziane w obowiązującej w 2016 r. uchwale nr 225/2015 Rady Miejskiej w R. w tym przedmiocie.

Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.