Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1317/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi Zarządu Drogowego w O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa części nieruchomości zajętej pod drogę. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Zarządu Drogowego w O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania Powiatu O. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2008 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat O. części nieruchomości położonej w obrębie D. jednostka ewidencyjna W., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.), decyzją z [...] lutego 2007 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat O. wyżej opisanej nieruchomości.

W wyniku odwołania złożonego przez Powiat O. i Zarząd Drogowy w O., Minister Budownictwa decyzją z [...] października 2007 r. nr [...] uchylił decyzję z [...] lutego 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z

[...] października 2008 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności działki nr [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Zarząd Powiatu O.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Organ podkreślił, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art.73 ust.1 ustawy uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,

3) braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Organ wskazał, że pismem z 1 sierpnia 2002 r. Zarząd Drogowy w O. wystąpił z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego m. in. działki nr [...] w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

W dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...], z której pochodzi przedmiotowa działka nr [...], stanowiła własność W. i L. H. na prawach wspólności ustawowej.

Droga nr [...] relacji [...] stanowiła 31 grudnia 1998 r. drogę publiczną (wojewódzką), na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz U Nr 30, poz. 151). Droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), a więc zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. droga ta stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r.

Organ stwierdził, że jednakże na podstawie akt nie można uznać, aby przedmiotowa działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. w całości była zajęta pod drogę publiczną oraz w tym dniu pozostawała we władaniu publicznoprawnym.

Minister Infrastruktury wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 ustawy decyduje stan faktyczny nieruchomości ustalony na dzień 31 grudnia 1998 r. W sprawie zajęcia przedmiotowej działki pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. w aktach sprawy znajduje się oświadczenie Dyrektora Zarządu Drogowego w O. z 1 sierpnia 2002 r.

Organ odwoławczy odniósł się do przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115). w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 1 droga lub pas drogowy jest to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zaś jezdnia to część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów (art. 4 ust. 1 pkt 3). a korona drogi to jezdnia z poboczami, zatokami autobusowymi, a przy drogach dwujezdniowych - również z pasami awaryjnego postoju i pasem dzielącym jezdnie (art. 4 ust. 1 pkt 4). Organ wskazał na znajdujący się w aktach sprawy opis liniowy drogi z 3 września 1992 r., z którego, w ocenie organu wynika, że przedmiotowa droga posiadała następujące szerokości: szerokość jezdni - 5,5 m, szerokość korony - 7,1 m, szerokość pasa drogowego - 7,1 m.

Zdaniem organu powyższe wskazuje, że szerokość pasa drogowego pokrywała się z szerokością korony drogi, a zatem w roku 1992 przedmiotowy grunt nie był zajęty pod drogę publiczną.

Organ stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się, mapa projektu podziału z 27 czerwca 2002 r. (przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Urzędzie Miejskim w W. w dniu 16 lipca 2002 r. nr [...]), z której wynika, że przedmiotowa działka nr [...] obejmuje również część jezdni asfaltowej, jednakże nie wiadomo, czy stan na niej odzwierciedlony odnosi się również do stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Z porównania tej mapy z mapą przebiegu granicy ewidencyjnej działek nr [...] z dnia 22 lipca 2005 r. (wykonanej do sprawy Sądu Rejonowego w O., sygn. akt VI W [...]) wynika, że na gruncie stanowiącym działkę nr [...] znajduje się jezdnia asfaltowa, murek oporowy, rów przydrożny oraz grunt pomiędzy rowem a ogrodzeniem działki nr [...]. W ocenie organu odwoławczego kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ustalenie, kiedy nastąpiło poszerzenie pasa drogowego (czy nastąpiło to w latach 1992-1998, czy też po roku 1998). Organ wskazał na protokół z rozprawy terenowej z 17 czerwca 2008 r., który zawiera oświadczenie małżonków H., że: "od 1973 r. są właścicielami działki nr [...], na co mają akt własności, księgi wieczyste, płacą podatek, a od samego początku użytkują ten grunt. Prace polegały na wykopaniu rowu, koszeniu trawy. Grunt który znajduje się pod drogą powiatową, a wymierzony ze zlecenia Starosty O. w części został zajęty w marcu 2002 r. i 4 września 2002 r. Zarząd Drogowy nie wstawił żadnych znaków drogowych. Dowodem jest wyrok Sądu Okręgowego w K. sygn. akt IV. 1. [...] z dnia 2 listopada 2005 r., który m. in. stwierdza brak podstaw do montowania znaków sierżantów bez zgody właścicieli gruntu. Jako dowód, że sami wykopali rów, okazują kserokopie zeznań Kierownika Obwodu Drogowo-Mostowego w W A. G., który zeznał do tej sprawy, że rów na działce [...] nie kopał Obwód Drogowy tylko właścicielka L. H. W odwołaniu do Ministra Budownictwa Zarząd Powiatu i Zarząd Drogowy stwierdzili, że koszą na działce [...], wybierali rów i montowali znaki. Na dowód, że przed 1999 r. nic nie robili okazujemy pismo z 1976 r. oraz pismo części mieszkańców wsi D. z 22 czerwca 1998 r. wnoszących o wykopanie zasypanych rowów, aby nas nie topiło. Działka [...] została wytyczona 26 czerwca 2002 r. a złożone oświadczenie Zarządu Drogowego [...] z dnia 1 sierpnia 2002 r. jest kłamstwem, gdyż działka nr [...] nie istniała". Natomiast przedstawiciel Zarządu Drogowego w O. stwierdził, że "droga powiatowa nr [...] powstała przed 1999 r., posiada nawierzchnię asfaltową, jej średnia szerokość wynosi 5,5 m. Dowód - opis liniowy w aktach. Rów był kopany w lipcu 1997 r., czego dowodem jest w aktach - zestawienie nr 7/97 ówczesnego Zarządu Dróg w O. Zarząd Drogowy stoi na stanowisku, że teren na wysokości posesji państwa H. od krawędzi jezdni do ogrodzenia jest w pasie drogowym, zgodnie z wydzieleniem działki [...] i stanowi rów przydrożny. Krawędź rowu jest równo z krawędzią jezdni, brak pobocza. Reszta dowodów władania działką [...] jest w aktach sprawy". Ponadto W. H. oświadczył, że "droga na zakręcie została poszerzona w 2002 r. na co okazuje ślady na asfalcie stwierdzające ilość zabranego gruntu. Brak poboczy na co wskazują znaki drogowe. Szerokość jezdni na spornym odcinku wynosi ok. 7 m (na zakręcie), a nie spornym ok. 4,5 m. Fakt ten świadczy o zajęciu gruntów w 2002 r.".

W ocenie organu zeznania te wskazują, że w roku 1998 na przedmiotowej działce istniał rów, skoro pismem z 22 czerwca 1998 r. mieszkańcy wsi D. wnosili o wykopanie zasypanych rowów. Sprzeczne są natomiast twierdzenia odnośnie kto i kiedy ów rów wykopał. Z wyjaśnień małżonków H. wynika, że sami wykopali rów, zaś zajęcie przedmiotowej działki pod drogę nastąpiło w 2002 r., natomiast przedstawiciel Zarządu Drogowego w O. wskazuje, że rów był kopany w lipcu 1997 r. czego dowodem ma być zestawienie nr [...] Zarządu Dróg w O. Zdaniem organu z zestawienia tego wynika, iż w odniesieniu do drogi nr [...] [...]- nastąpiło wykonanie rowków w poboczu celem odprowadzenia wody z jezdni km [...]; mechaniczny wykop rowu z odwozem ziemi km [...] /powódź/; mechaniczne ścinanie poboczy celem odprowadzenia wody z jezdni /powódź/km [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że aby można było uznać, że to zestawienie świadczy o wykonanych czynnościach na przedmiotowej działce, należy dokonać analizy zestawienia w odniesieniu do usytuowania działki na określonym odcinku drogi. Organ wojewódzki przeprowadził taką analizę i ustalił, że przedmiotowa działka znajduje się na odcinku od około [...] km do [...] km. W związku z tym uznać należy, iż wyszczególnione roboty w zestawieniu nr [...] dotyczącym ilości robót wykonanych na drogach wojewódzkich w lipcu 1997 r. - w odniesieniu do drogi nr [...] - wykonanie rowków w poboczu celem odprowadzenia wody z jezdni km, [...]; mechaniczny wykop rowu z odwozem ziemi km [...] /powódź/; mechaniczne ścinanie poboczy celem odprowadzenia wody z jezdni /powódź/ km [...], nie dotyczą przedmiotowej działki.

Organ wskazał, że pozostałe zestawienia znajdujące się w aktach sprawy, tj.:

1) zestawienie nr [...] ilości robót wykonanych na drogach wojewódzkich w lutym 1997 r. - w odniesieniu do drogi nr [...]- uzupełnienie wyrwy w poboczu mat. kamiennym w km. [...];

2) zestawienie nr [...] ilości robót wykonanych na drogach wojewódzkich w kwietniu 1997 r. - w odniesieniu do drogi nr [...]- uzupełnienie wyrwy w poboczu materiałem kamiennym w km. [...]. ręczne ścinanie zawyżonych poboczy;

3) zestawienie ilości robót wykonanych w ramach bieżącego utrzymania dróg i obiektów mostowych w maju 1998 r. - w odniesieniu do drogi [...] - wykopanie złamanego słupka ze znakiem ([...]), ustawienie nowego słupka ze znakiem [...] po renowacji ([...]);

4) zestawienie [...] ilości robót wykonanych w ramach bieżącego utrzymania dróg i obiektów mostowych w czerwcu 1998 r. - w odniesieniu do drogi nr – [...] - demontaż zniszczonego znaku [...], zamontowanie znaku [...] po renowacji ([...]), uzupełnienie wyrwy mat. [...], oznakowanie taśmą ostrzegawczą miejsca niebezpiecznego

([...]),

5) zestawienie ilości robót wykonanych w ramach bieżącego utrzymania dróg i obiektów mostowych w lipcu 1998 r. - w odniesieniu do drogi nr [...]- demontaż korodującego znaku [...], zamontowanie znaku [...] po renowacji ([...]), mechaniczne koszenie traw i chwastów na poboczach - obustronnie ([...]), demontaż znaku [...] do renowacji ([...]), zamontowanie znaku [...] po renowacji ([...]), nie dotyczą odcinka drogi, na którym położona jest przedmiotowa działka, a w przypadku robót wymienionych w zestawieniu za miesiąc lipiec 1998 r. dotyczących obustronnego koszenia traw i chwastów, nie można uznać, aby zestawienie to dotyczyło przedmiotowej działki, z uwagi na fakt, że na działce brak jest pobocza, co potwierdzają akta sprawy.

W ocenie organu odwoławczego brak jest w zestawieniach wyszczególnienia robót dotyczących położenia asfaltu na przedmiotowej działce, w związku z tym nie można uznać, aby poszerzenie drogi (częściowe zajęcie działki pod jezdnię asfaltową) nastąpiło przed 1 stycznia 1999 r.

Mając powyższe na uwadze Minister Infrastruktury uznał, że w niniejszej sprawie przedmiotowa działka mogła być zajęta pod drogę publiczną tylko w części, natomiast w sprawie nie została spełniona przesłanka władztwa publicznoprawnego sprawowanego na dzień 31 grudnia 1998 r., w związku z tym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy i nie ma podstaw do przejęcia prawa własności w trybie przepisu art. 73. Organ podkreślił, iż prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ustawy bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Niespełnienie którejkolwiek przesłanki wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającej stan zaistniały z mocy samego prawa.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Zarząd Drogowy w O. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzji tej zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r.,

- naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 7, 9, 69 § 1, 77 § 1, 79, 80, 83 § 3, 86, 91 § 2, i 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że stanowisko swoje organ II instancji oparł w znacznej mierze na oświadczeniach małżonków H. złożonych na rozprawie terenowej 17 czerwca 2008 r., zacytowanych w uzasadnieniu decyzji oraz na treści pisma części mieszkańców wsi D. z 22 czerwca 1998 r. natomiast nie uzasadnił dlaczego oświadczeniom tym dał wiarę a nie dał wiary oświadczeniom przedstawiciela Zarządu Drogowego w O., iż rów był kopany w lipcu 1997 r., czego dowodem jest zestawienie nr [...] i że teren na wysokości posesji małżonków H. od krawędzi jezdni do ogrodzenia pozostaje nadal w pasie drogowym. Jest to zgodne z wydzieleniem działki nr [...] i stanowi rów przydrożny oraz że krawędź rowu jest równocześnie krawędzią jezdni.

Skarżący zarzucił organom I i II instancji, że nie dokonały pomiarów szerokości jezdni i pasa drogowego w miejscu przedmiotowej działki, ani nie dokonały pomiarów kilometrażu drogi do tegoż miejsca, w związku z czym ustalenie, że wykazywane przez skarżącego wykonywane prace nie dotyczyły spornego odcinka drogi, nie znajduje podstawy w materiale dowodowym. Zdaniem skarżącego ustalenie okoliczności, w których miejscach drogi prace te były wykonywane wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, gdyż ustalenie tych okoliczności wymaga wiadomości specjalnych z zakresu geodezji. Organy obu instancji dowodu takiego nie przeprowadziły naruszając tym samym przepisy art. 7, 8, 9 ,75 § 1, 77 § 1 kpa , a naruszenie to miało istotny wpływ na treść decyzji.

W ocenie skarżącego całkowicie bezpodstawny jest zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosek, że skoro szerokość pasa drogowego pokrywała się z szerokością korony drogi, to w roku 1992 przedmiotowy grunt nie był zajęty pod drogę publiczną, albowiem wniosek ten nie znajduje żadnego oparcia w dowodach i w definicjach pojęć "korona drogi" i "pas drogowy".

Skarżący powołał treść przepisów art. 4 pkt 1) i 7) i art. 34 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Wskazał, że organ II instancji w decyzji z [...] października 2007 r. nr [...] ustalił, że przedmiotowa działka wchodziła 31 grudnia 1998 r. w skład pasa drogowego drogi nr [...], które to ustalenie jest wiążące dla organów I i II instancji.

Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu niewłaściwej oceny dowodów, a w szczególności pisma mieszkańców D. z 22 czerwca 2008 r.

W odwołaniu tym skarżący zarzucił, że pismo to nie dotyczy działki nr 190/3, lecz prawie całej długości drogi, bo mowa w nim jest o odcinku od Ośrodka Zdrowia do Kościoła Parafialnego, natomiast organ I instancji bezpodstawne odnosi je do działki nr [...]. Ponadto organ I instancji nie dokonał oceny treści całego tego pisma, lecz przywołał jedynie jego fragment, z którego w dodatku wyprowadził nieprawidłowy wniosek nie poddając w ogóle wszechstronnej i obiektywnej ocenie nawet tego fragmentu pisma, na który się powołuje.

W ocenie skarżącego z treści pisma wynika ewidentnie, że mieszkańcy występują do Zarządu Drogowego jako administratora drogi o naprawę rowów i poboczy drogi, a więc że przyznają fakt władania przez niego całą tą drogę, której część stanowi działka nr [...].

Skarżący podniósł, że na części przedmiotowej działki znajduje się asfaltowa jezdnia drogi, czego organ I instancji w ogóle nie zauważył, a pozostała część działki stanowi zgodnie art. 34 ustawy o drogach publicznych pas drogowy, w którym jest pobocze i rów przydrożny co wynika z mapy geodety uprawnionego mgr inż. H. Ż. z dnia 22 lipca 2005 r., do którego to zarzutu i wskazanego dowodu organ II instancji również się nie ustosunkował. Fakt, że na części działki nr [...] znajduje się jezdnia asfaltowa drogi, wynika także z mapy projektu podziału działek wykonanej przez inż. M. W. 27 lutego 2002 r. Fakt ten widoczny jest również na mapie przebiegu granicy ewidencyjnej działek nr [...] sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. H. Z. do sprawy VI W [...]. Sądu Rejonowego w O., który na tym planie nie uwzględnił dokonanego podziału działki nr [...] i nie ujawnił powstałej z jej podziału działki nr [...].

Wskazany na tym planie murek oporowy stanowi wykonane przez skarżącego umocnienie rowu znajdującego się przy jezdni asfaltowej.

Skarżący zarzucił, że organ II instancji zauważając ten fakt, nie wyciągnął z niego prawidłowych wniosków ograniczając się jedynie do wyrażenia swej wątpliwości, czy ten odzwierciedlony stan odnosi się również na dzień 31 grudnia 1998 r. Organ drugiej instancji stwierdzając, że kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ustalenie kiedy nastąpiło poszerzenie pasa drogowego (czy nastąpiło to w latach 1992-1998 czy też po roku 1998) ograniczył się do rozstrzygnięcia tej kwestii tylko w oparciu o oświadczenie małżonków H. złożone na rozprawie terenowej w dniu 17 czerwca 2008 r. przyjmując je za wiarygodne bez podania w uzasadnieniu dlaczego dał mu wiarę, a nie dał wiary oświadczeniu przedstawiciela Zarządu Drogowego w O. Zdaniem skarżącego oświadczenia stron złożone do protokołu rozprawy nie mogą stanowić dowodu i podstawy do dokonania ustaleń istotnych w sprawie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, gdyż strony nie zostały przesłuchane w trybie art. 86 kpa. Uznanie oświadczeń stron za dowód z zeznań stron stanowi naruszenie przepisu art. 86 kpa mające niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem oświadczenia te stanowiły podstawę dla dokonania ustaleń okoliczności faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia.

Skarżący podniósł, że oświadczenie małżonków H. złożone na rozprawie winno być oceniane z uwzględnieniem ich oświadczeń składanych we wcześniejszych pismach, czego organ II instancji nie uczynił, naruszając tym samym przepis art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa. Organ II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę oświadczenia W. H. zawartego w jego piśmie z 29 lipca 2001 r. skierowanym do Starosty Powiatu O.

Dlatego w ocenie skarżącego oświadczenie W. H. złożone na rozprawie terenowej, że grunt pod drogę został zajęty w marcu 2002 r. i 4 września 2002 r., nie mogą być uznane za wiarygodne, natomiast przemawiają za wiarygodnością oświadczenia przedstawiciela Zarządu Drogowego w O.

Skarżący podniósł, że jezdnia ma takie same rozmiary od czasu wykonania drogi, czyli od 50-tych XX wieku i nie była poszerzana, natomiast była tylko naprawiona po powodzi w 2001 r. poprzez uzupełnianie powstałej wyrwy w asfalcie.

Skarżący zarzucił, że organ II instancji nie ustosunkował się także do dowodu z załączonych przez skarżącego fotografii obrazujących stan pasa drogowego w obrębie przedmiotowej działki z rowem i usytuowanymi na poboczu znakami drogowymi oraz z widocznym podbudowaniem rowu przy krawędzi jezdni na tej działce, a także do dowodu z mapy geodety uprawnionego mgr inż. H. Ż. z 22 lipca 2005 r. wykazującej, że część przedmiotowej działki znajduje się w asfaltowej jezdni drogi powiatowej, które to dowody w ocenie skarżącego świadczą o tym, że przedmiotowa działka, stanowiąca część pasa drogowego, była zajęta pod drogę publiczną. Stanowi to naruszenie przepisów art. 7, 9, 77 § 1, 80 oraz 107 §1 i §3 kpa w związku z art. 140 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w efekcie doprowadziło do naruszenia przepisu art. 73 ust. l ustawy z dnia 13 października

1998 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż sprawa nie została należycie wyjaśniona.

Kluczowym problemem dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie położenia działki w stosunku do drogi [...]. Organ I instancji, którego ustalenia podzielił organ odwoławczy wskazał, że działka [...] znajduje się na odcinku od ok. [...] drogi. Organ wskazał, ze wynika to z opisu liniowego drogi oraz mapy projektu podziału działek [...] w skali 1:500 oraz z mapy topograficznej w skali 1: 10000 sekcja [...].

Jednakże zarówno analiza tych map, jak i analiza opisu liniowego drogi, nie pozwala na takie ustalenia. Otóż mapa projektu podziału wyżej wskazanych działek ze swej istoty nie zawiera oznaczenia kilometrażowego, a mapa topograficzna załączona do akt sprawy (k. 6 tom I akt adm.), nie jest czytelna, a więc również na jej podstawie nie sposób ustalić, na którym, czy też przy którym odcinku drogi położona jest sporna działka. Także opis liniowy drogi nie wskazuje tego położenia. Organy nie wyjaśniły, co miałoby wynikać z map i opisu liniowego wskazującego na położenie działki właśnie na wskazanym odcinku. Organy powinny tak przeprowadzić dowody, aby pozwoliły one na ustalenie położenie działki bez istotnych wątpliwości. Tymczasem ustalenia organów w zakresie usytuowania działki w stosunku do drogi nie wynikają z zebranego materiału dowodowego - i to jest już wystarczającą przyczyną do uchylenia decyzji organów obydwu instancji.

Wobec tego odnoszenie do tych ustaleń dowodów z dokumentów z lat 1997- 1998, mających wskazywać na wykonywanie władztwa publicznoprawnego, było przedwczesne.

Ponadto organ odwoławczy nie wyjaśnił innej podstawowej kwestii, a mianowicie przyjętego założenia, że skoro szerokość pasa drogowego pokrywa się z szerokością korony drogi, to w 1992 r. grunt nie był zajęty pod drogę publiczną. Poza postawieniem tej tezy organ nie wyjaśnił powyższego zagadnienia w odniesieniu do obowiązujących na dzień 31 grudnia 1998 r. przepisów ustawy o drogach publicznych.

Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że działka mogła być zajęta pod drogę tylko w części, jednakże nie została spełniona przesłanka władztwa publicznego. W takiej sytuacji obowiązany był do wskazania, o jaką część nieruchomości chodzi, poprzez jej skonkretyzowanie.

Należy podzielić wywody skargi, że organ nie dokonał wnikliwej oceny pism składanych przez małżonków H. do organów administracji publicznej. Otóż w piśmie z 29 lipca 2001 r. skierowanym do Starosty O. W. H. podnosi, że już w latach 50 zabrano mu pas ziemi, nie dając nic w zamian, a spór o grunt zabrany pod drogę trwa do dzisiaj. Także pełnomocnik małżonków H. w piśmie z 17 grudnia 2002 r. skierowanym do organu I instancji stwierdza, że: "Nieruchomość położona w D., a oznaczona jako działka [...] wpisana w księgę wieczystą nr [...] wpisana jest na własność W. i L. H. Taki stan prawny własności jest aktualnie. Tymczasem działka ta została bez żadnego tytułu prawnego zajęta pod drogę powiatową nr [...]".

Zważyć należy, że działka nr [...] została wydzielona z działki nr [...].

Zatem pismo z 17 grudnia 2002 r. pozostaje w sprzeczności z późniejszymi pismami i oświadczeniami W. H., odnośnie zajęcia nieruchomości pod drogę dopiero w 2002 r., a na które organy powołują się w decyzjach. Kwestii tych organy nie wyjaśniły. Nie ustaliły, czy zajęcie gruntu w latach 50 dotyczyło drogi oznaczonej później jako droga nr [...].

Z przyczyn wyżej podanych uznać więc należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji, wobec nie wyjaśnienia kwestii zasadniczych dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., zostały wydane z naruszeniem wyżej wskazanego przepisu oraz przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe może doprowadzić bowiem do ustalenia innego stanu faktycznego, co może spowodować przeciwny kierunek rozstrzygnięcia sprawy.

W tej sytuacji nie ma potrzeby odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c), art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia, w szczególności uzupełnią materiał dowodowy.