Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 801/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 3 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) oraz art. 32 ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm., zwana dalej: u.m.p.o.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: skarżący, strona) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ, organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na skarżącego, będącego odbiorcą odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki MERCEDES BENZ, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przywiezionego z USA na terytorium Polski nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] pismem z dnia 11 września 2014r. powiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że w związku z przeprowadzoną kontrolą ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki MERCEDES BENZ o ww. danych identyfikacyjnych, który został nabyty w USA przez A. W.

Biorąc powyższe pod uwagę, GIOŚ w dniu 9 października 2014r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04*, w postaci wycofanego z eksploatacji ww. pojazdu marki Mercedes Benz przez A. W. będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium USA na terytorium Polski. Następnie GIOŚ postanowieniem zobowiązał A. W. do zastosowania procedur określonych w art.24 ust.3 rozporządzenia Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie ww. odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie 30 dni od dnia wezwania. Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i złożyła zażalenie na ww. postanowienie, do którego załączone zostało zaświadczenie o przeprowadzonym okresowym oraz dodatkowym badaniu technicznym ww. pojazdu z wynikiem pozytywnym.

Biorąc pod uwagę powyższe GIOŚ uchylił w całości ww. postanowienie, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. umorzył ww. postępowanie, a w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w obecnym stanie technicznym sporny pojazd nie stanowi już odpadu w rozumieniu art.3 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, w związku z czym obowiązek jego właściwego zagospodarowania, nie może zostać nałożony na stronę postępowania.

Natomiast w dniu 28 czerwca 2016r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ( dalej także jako: "[...]"), w związku z obowiązkiem wynikającym z art.32 ust.1u.m.p.o. wszczął odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia w drodze decyzji na A. W. kary pieniężnej jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego ww. pojazdu marki Mercedes Benz, przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do GIOŚ.

W przebiegu powyższego postępowania strona zawnioskowała o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, bowiem w jej ocenie, sporny pojazd nie stanowił odpadu w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia. Na poparcie powyższego strona powołała się na stanowisko zawarte w opinii rzeczoznawcy samochodowego wykonanej dla ww. pojazdu w dniu 26 sierpnia 2014r. oraz w dniu 4 kutego 2015r., jak również na uzasadnienie decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2015r.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, po przeanalizowaniu argumentacji strony, [...] ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nałożył kare pieniężną w wysokości 50 000,00 zł na A. W. jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego ww. pojazdu marki Mercedes Benz przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia GIOŚ.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji przez [...] zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

1/ art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21, zwana dalej: u.o.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pojazd marki Mercedes Benz w chwili jego sprowadzenia stanowił odpad w rozumieniu tejże ustawy;

2/ art. 3 w związku z art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 2006.190.1 zwane dalej: rozporządzeniem 1013/2006) w związku z art. 1 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz. Urz. UE L 2006.114.9, zwana dalej: dyrektywą 2006/12/WE) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do nielegalnego przemieszczenia odpadu;

3/ art. 32 ust. 1 u.m.p.o. poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, pomimo niewykazania przez organ, iż pojazd marki Mercedes Benz stanowił odpad i doszło do nielegalnego przemieszczenia odpadu, tj. mimo niewystąpienia przesłanki do jej nałożenia, gdyż skarżący nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, tj. sprowadzenia odpadu;

4/ art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, m. in. Poprzez przyjęcie na podstawie oceny technicznej z dnia 24 sierpnia 2014r., że sporny pojazd stanowi odpad, gdzie w ocenie skarżącego, nie da się stwierdzić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, czy ww. pojazd był odpadem w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, co więcej, żaden dokument tego nie potwierdza, a przeczą temu dwie oceny techniczne;

5/ art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ I instancji oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego:

6/ art.105§1kpa, poprzez nieuzasadnione zakwestionowanie podstaw umorzenia postępowania administracyjnego GIOŚ

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. GIOŚ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu ww. decyzji ,odnosząc się do meritum sprawy, organ odwoławczy wskazał na definicję odpadu podnosząc, że głównym kryterium kwalifikacji rzeczy jako "odpadu" jest jego "pozbycie się" przez dotychczasowego posiadacza, bowiem o tym, czy dana substancja lub przedmiot mogą być uznane za nieprzydatne w określonym miejscu lub czasie decyduje ich dotychczasowy posiadacz.

Organ przedstawił stan faktyczny, z którego wynika, że A. W. nabył ww. uszkodzony pojazd marki Mercedes Benz na podstawie umowy kupna-sprzedaży od firmy [...], USA. Zgodnie z tłumaczeniem wykonanym przez tłumacza przysięgłego, ww. umowa zawiera następującą adnotację – "Rodzaj uszkodzenia: uszkodzona część przednia pojazdu, uszkodzony silnik, świadectwo własności dla pojazdu powypadkowego".

Międzynarodowemu przemieszczeniu ww. pojazdu towarzyszył dokument "SALVAGE CERTIFICATE" nr [...], wystawiony w dniu [...] maja 2014r. przez odpowiedni organ na terenie USA. Ww. dokument, zgodnie z treścią tłumaczenia, stanowi "Świadectwo Pojazdu Powypadkowego" i zawarto w nim informację: "opisany w niniejszym dokumencie pojazd został zadeklarowany całkowicie uszkodzonym pojazdem powypadkowym".

Biorąc pod uwagę powyższe dokumenty, organ odwoławczy stwierdza, że zostały dokonane ustalenia pozwalające na przyjęcie, że ww. pojazd był odpadem w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia.

Organ odwoławczy wskazał także na wyjaśnienia skarżącego z dnia 2 września 2014r. do Urzędu Celnego I w [...], w którym stwierdza że pojazd został przez niego zakupiony jako powypadkowy, natomiast zakres uszkodzeń pojazdu został szczegółowo wskazany w wykonanej przez rzeczoznawcę samochodowego na zlecenie skarżącego Ocenie technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r.

Rzeczoznawca w ww. opinii wskazał, że ww. pojazd był po kolizji – uderzenie przodem i posiadał uszkodzenia w zakresie m.in. lewego i prawego wzmocnienia bocznego z podłużnicą, słupka przedniego lewego, drzwi bocznych przednich, drzwi bocznych tylnych lewych, błotnika przedniego lewego i prawego, błotnika tylnego prawego, wzmocnienia czołowego kpl., pokrywy przedniej, zderzaka przedniego kpl., oświetlenia zewnętrznego pojazdu przedniego, pasów bezpieczeństwa w całym pojeździe, tablicy rozdzielczej kpl., oraz silnika z osprzętem i zawieszenia przedniego z układem kierowniczym. Dodatkowo z dokumentu "Kalkulacja naprawy Nr [...]" która stanowi załącznik do ww. oceny technicznej, wynika, że sporny pojazd zawierał płyny eksploatacyjne w postaci m.in. płynu chłodzącego w klimatyzacji.

W ocenie organu odwoławczego powyższe dokumenty świadczą bezsprzecznie, że ww. pojazd w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, był poważnie uszkodzony, w tym posiadał uszkodzenia elementów konstrukcyjnych, jak również, że pojazd ten zawierał płyny eksploatacyjne. Należy zatem stwierdzić, że stan faktyczny spornego pojazdu w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia nie pozwalał na użytkowanie tego pojazdu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co zgodnie z orzecznictwem sądowym, przekłada się wprost na zaistnienie w sprawie przesłanki "pozbycia się" spornego pojazdu i prawidłowe zakwalifikowanie przez organ I instancji spornego pojazdu jako odpadu.

Organ odwoławczy wskazał także, że za kwalifikacją spornego pojazdu jako odpadu przemawiają wytyczne zawarte w dokumencie: "Wytyczne Korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów". Jakkolwiek Wytyczne Korespondentów nie są prawnie wiążące, to biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie C-322/88, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów. Dlatego GIOŚ uznał za uzasadnione kierowanie się w niniejszej sprawie m.in. wytycznymi zawartymi w powyższym dokumencie, które dają podstawę do uznania przedmiotowego pojazdu za odpad i przedstawiają, w jaki sposób, w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich, powinno być interpretowane rozporządzenie 1013/2006.

Organ odwoławczy podniósł także, że może zakwalifikować jako odpad nie tylko pojazd nienadający się do naprawienia (niemożność techniczna lub technologiczna albo nieopłacalność ekonomiczna, stan określany jako "szkoda całkowita"). Naprawa i rejestracja pojazdu, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nie wyklucza zakwalifikowania naprawionego pojazdu jako odpadu. Pojęcie "odpadów" musi być interpretowane "w sposób szeroki", umożliwiający organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich działań, mających na celu zapobieżenie zdarzeniom mogącym negatywnie oddziaływać na środowisko, w ramach "zasady prewencji i przezorności".

Ocenił dalej, że organ I instancji na podstawie zgromadzonych dowodów wyczerpująco wykazał, że ww. pojazd marki Mercedes Benz , z uwagi na poważne uszkodzenia, stał się w danym miejscu i czasie nieprzydatny dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Innymi słowy, użyteczność (możliwość i bezpieczeństwo użytkowania) pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem jest uzależniona od jego odpowiedniego stanu technicznego, którego pojazd, będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie posiadał. Podkreślił, że przez "pozbycie się", należy rozumieć subiektywną wolę posiadacza danego przedmiotu, co w rozpatrywanej sprawie oznacza, że przedmiotowy pojazd był na tyle poważnie uszkodzony, że jego poprzedni właściciel nie poddał go naprawie, lecz "pozbył się" go na rzecz skarżącego. Tym samym, sporny pojazd stanowił odpad przemieszczony nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia, którego odbiorcą, zgodnie z treścią dokumentu "SALVAGE CERTIFICATE" nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. wystawionego na terenie USA, był skarżący.

GIOŚ nie podzielił twierdzenia strony, że w każdym przypadku sprzedaż pojazdu w drodze transakcji handlowej za określoną sumę pieniędzy nie odpowiada desygnatom określenia "pozbycie się". Odpady mogą i stanowią przedmiot swobodnego handlu oraz przedstawiają pewną wartość handlową. W wyroku z dnia 25 czerwca 1997 r. (w sprawach połączonych: C-304/95, C-330/94, C-342/94, C-224/95) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, iż odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie uzależniają uznania przedmiotu za odpad od stwierdzenia przez jego posiadacza, że w jego ocenie przedmiot ten stanowi całkowitą stratę. Fakt, że odpady stanowią przedmiot transakcji handlowej, nie pozbawia ich statusu odpadu. Ponadto, obrót handlowy odpadami w sytuacji, gdy wiąże się z ich międzynarodowym przemieszczaniem, wymaga spełnienia obowiązujących w tym zakresie wymagań formalno – prawnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowy pojazd posiadał w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia m.in. płyny chłodnicze, jak również inne elementy wyposażenia, zawierające elementy niebezpieczne, zatem powinien być sklasyfikowany pod kodem 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r., poz. 1923). Międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia 1013/2006.

W konsekwencji GIOŚ ocenił, iż [...] słusznie uznał stronę za odbiorcę odpadu w postaci ww. uszkodzonego pojazdu i nałożył na skarżącego karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Ponadto, ustalając wysokość omawianej kary, organ I instancji zastosował kryteria określone w art. 34 u.m.p.o., tj. uwzględnił w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia 1013/2006. Organ I instancji uwzględnił, że skarżący jest odbiorcą odpadu o charakterze niebezpiecznym w postaci jednego uszkodzonego pojazdu, a ponadto, że nie stwierdzono udokumentowanego zanieczyszczenia środowiska. Podkreślił także, że działał on umyślnie, dokonując zakupu uszkodzonego pojazdu stanowiącego odpad i sprowadzając go z USA na terytorium Polski.

Skargę na powyższą decyzję pismem z dnia 21 lutego 2017r. złożył A. W.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1/ art.3 ust.1 pkt.6 ustawy o odpadach poprzez jej nieuprawnione zastosowanie w następstwie bezzasadnego uznania przez organ, że sprowadzony pojazd stanowi odpad w rozumieniu ww. ustawy

2/ art.32 ust.1 w związku z art.34 w zw. z art.35 ust.1-3 u.m.p.o. w związku z art.3 ust.1 lit."b" rozporządzenia Nr 1013/2006, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w następstwie nieuprawnionego przyjęcia, że zasadne było nałożenie kary za rzekomo nielegalne przewiezienie odpadu w postaci spornego pojazdu

3/ art.138§1 kpa, poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji

4/ art.84 ust.1 w związku z art.6 kpa w związku z art.87 Konstytucji RP, poprzez zaniechanie jego zastosowania i w praktyce zaniechanie rozpatrzenia zarzutu skarżącego zawartego w odwołaniu od decyzji organu i instancji

5/ art.77 ust.1 w związku z art.7 kpa, poprzez ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego

6/ art.127§1 w zw. z art.105 kpa, poprzez zignorowanie przez organ, że w dniu 27 kwietnia 2015r. to właśnie GIOŚ wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zagospodarowania odpadu w postaci ww. pojazdu, a jednocześnie przeprowadzono postępowanie i nałożono na skarżącego karę za sprowadzenie odpadu

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem strony, w niniejszej sprawie nie wykazano, iż sporny pojazd stanowi odpad i doszło do jego nielegalnego przemieszczenia. Brak zatem podstawy wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w trybie w art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Skarżący wskazał, że nabył przedmiotowy pojazd na podstawie umowy sprzedaży od podmiotu zajmującego się sprzedażą samochodów. Nie sposób zatem przyjąć, iż właściciel pojazdu wyzbył się go (porzucił) jako nienadającego się do eksploatacji. Skarżący nabył pojazd w sposób odpłatny, na podstawie umowy sprzedaży. W dokumentach sprzedaży nie zawarto adnotacji o wycofaniu pojazdu z ruchu, czy konieczności jego zezłomowania. Opinia rzeczoznawcy, wykonana bezpośrednio po sprowadzeniu pojazdu do Polski, potwierdziła, iż pojazd ten nadaje się do eksploatacji po dokonaniu naprawy i nie jest przeznaczony do kasacji. Ponadto pojazd został naprawiony, przeszedł wszelkie wymagane badania techniczne i został dopuszczony do ruchu. Ta istotna okoliczność w sprawie nie została jednak przez organ wzięta pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 50.000 zł. Podstawą materialnoprawną decyzji był art. 32 ust. 1 u.m.p.o., zgodnie z którym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł.

W niniejszej sprawie poza sporem znajdują się ustalenia faktyczne z których wynika, że poprzedni właściciel pojazdu marki MERCEDES BENZ, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]nie dokonał naprawy tego pojazdu na terenie USA, a zatem sprzedając go miał świadomość, że pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co zasadnie może być uznane za tożsame z wolą "pozbycia się". Skarżący nabył ww. pojazd w dniu 15 lutego 2014r. na podstawie umowy kupna-sprzedaży do firmy [...] USA. Międzynarodowemu przemieszczeniu ww. pojazdu z USA przez Republikę Federalną Niemiec ( pojazd został oclony w [...]) do Polski, towarzyszył dokument "SALVAGE CERTIOFICATE", tj. "Świadectwo Pojazdu Powypadkowego".

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy sprowadzony pojazd jest odpadem.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Z definicji odpadu zawartej w ww. przepisie wynika zatem, że odpadem jest każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Definicja ta została przyjęta z innego aktu prawnego - dyrektywy ramowej Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/12/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy odpady oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii oznaczonych w załączniku nr 1, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Do tej definicji odsyła także art. 2 pkt 1 rozporządzenia 1013/2006. Natomiast w świetle definicji odpadu, zawartej w Konwencji Bazylejskiej, odpady to substancje lub przedmioty, które są usuwane lub których usuwanie zamierza się przeprowadzić albo których usuwanie jest wymagane z mocy przepisów prawa krajowego.

Z powołanych przepisów wynika, że niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest, aby posiadacz wyzbywał się jego lub zamierzał się wyzbyć. Zarówno prawo krajowe jak i wspólnotowe nie definiują pojęcia "pozbywania się" ("usuwania"). Niemniej jednak, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym i poglądami doktryny prawniczej, "pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (tak m.in. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, publ. cbosa, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., II OSK 2132/11, publ. Lex nr 1340195). Z "pozbyciem się" mamy także do czynienia wówczas, gdy posiadacz przedmiotu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania (por. W. Radecki: Ustawa o odpadach. Komentarz. Warszawa 2008 r., s. 81). Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z 26 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 174/08 stwierdził, że: "w kontekście kwalifikacji przedmiotu jako odpadu chodzi raczej o brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, co – jak wskazuje doświadczenie życiowe – może mieć charakter względny/subiektywny (rzecz nieużyteczna dla jednej osoby może pozostać przydatna dla innej osoby)". Możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania go przez odzysk (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015 r., IV SA/Wa 1384/15, publ. cbosa).

Należy w tym miejscu podkreślić, że problematykę definicji odpadów poruszają także liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). W wyroku z 22 marca 1990 r. (C-359/88) Trybunał orzekł, że substancje i przedmioty zdolne do powtórnego wykorzystania mogą być odpadem.

Z kolei w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z 15 czerwca 2000 r. Lex nr 82853). W wyroku z 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-01005) ETS stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Zdaniem ETS, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet wówczas, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym, mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach: C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95 – publ. ECR 1997/6/I-03561). W sprawie C 129/96 Trybunał podał, że odpadem jest również substancja bezpośrednio lub pośrednio stanowiąca integralną część procesu produkcji.

Reasumując: odpady mogą być przedmiotem obrotu i mają określoną wartość. Obrót handlowy odpadami wymaga jednak spełnienia wymagań formalno-prawnych obowiązujących w tym zakresie (zgodnie z art. 4 pkt 1 u.m.p.o. zezwolenia na przywóz odpadów na teren kraju wydaje GIOŚ).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że organy w sposób prawidłowy zakwalifikowały ww. pojazd marki Mercedes Benz do kategorii odpadu. Należy bowiem podkreślić, że decydujący w niniejszej sprawie był zamiar pozbycia się tego pojazdu przez dotychczasowego właściciela jako pojazdu uszkodzonego, dla którego właściciel ten nie znajdował dalszego wykorzystania zgodnego z jego przeznaczeniem.

Stan techniczny spornego pojazdu wskazany w ocenie technicznej [...] z dnia [...] sierpnia 2014r., sporządzonej zresztą na zlecenie skarżącego, odpowiada stanowi technicznemu w jakim ww. pojazd został sprowadzony na terytorium Polski.

Rzeczoznawca wskazał, że ww. pojazd był po kolizji- uderzenie przodem i posiadał uszkodzenia w zakresie m.in. lewego i prawego wzmocnienia bocznego z podłużnicą, słupka przedniego lewego, drzwi bocznych przednich prawych, drzwi bocznych tylnych lewych, błotnika przedniego lewego i prawego, błotnika tylnego prawego, wzmocnienia czołowego kpl.,pokrywy przedniej, zderzaka przedniego kpl.,oświetlenia zewnętrznego pojazdu przedniego, pasów bezpieczeństwa w całym pojeździe, tablicy rozdzielczej kpl.,oraz silnika z osprzętem i zawieszenia przedniego z układem kierowniczym

Dodatkowo z dokumentu "Kalkulacja naprawy Nr [...]", który stanowi załącznik do ww. oceny technicznej wynika, że pojazd zawierał płyny eksploatacyjne w postaci m.in. płynu chłodzącego w klimatyzacji. Ponadto pojazd w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia był wyposażony m.in. w jednostkę napędową, czy układ zawieszenia (tylny układ zawieszenia nie uległ uszkodzeniu), gdzie wszystkie ww. systemy do prawidłowego działania wymagają zawartości różnego rodzaju płynów eksploatacyjnych, smarów i olejów.

Stan techniczny ww. pojazdu z daty jego sprowadzenia na terytorium UE został również opisany w niemieckim dokumencie "Zaświadczenie o opłatach importowych [...]"., w którym jest wpis – "Określenie towary: niezapakowany samochód używany 2012 Mercedes Benz, niezdatny do jazdy-powypadkowy".

W ocenie Sądu, w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., II OSK 2793/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2015 r., IV SA/Wa 1732/15, oba publ. cbosa).

Nie ulega wątpliwości, że sporny pojazd był znacznie uszkodzony, co potwierdza ww. dokumentacja złożona w sprawie.

Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania, wyzbywając się go (decydująca jest wola poprzedniego właściciela). Zatem możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy, nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania odpadu przez odzysk. W konsekwencji przydatność określonego towaru do dalszego wykorzystania po jego naprawie, czy też jego wartość rynkowa nie pozbawia go charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r.,IV SA/Wa 447/15, publ. cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia18 czerwca 2015 r. w sprawie II OSK 2874/13 wyraźnie stanął na stanowisku, że nabycie przez pojazd statusu odpadu oderwane jest od ewentualnej możliwości przywrócenia jego przydatności gospodarczej, w tym możliwości dopuszczenia go do ruchu w wyniku naprawy, bowiem dla zakwalifikowania przedmiotu (pojazdu) jako odpadu miarodajny jest stan faktyczny istniejący w chwili jego przemieszczenia na terytorium Polski, nie zaś stan przyszły, hipotetyczny.

Dlatego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, bez znaczenia pozostały argumenty skarżącego dotyczące oceny przez biegłego, iż ww. pojazd nie stanowi odpadu oraz faktu naprawy spornego pojazdu i jego ponownej rejestracji. Okoliczność, że pojazd został poddany w Polsce naprawie i zarejestrowany świadczy o tym, że w takim stanie, w jakim został sprowadzony nie mógł być wykorzystany w USA zgodnie z jego przeznaczeniem, dlatego poprzedni właściciel wyzbył się go. Takie pozbycie się danego przedmiotu stanowi przesłankę do uznania go za odpad z uwagi na zmianę sposobu jego dotychczasowego użytkowania, a nowy sposób tegoż użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (niebezpieczne substancje w silniku i skrzyni biegów).

Zdaniem Sądu, stanowisko biegłego, iż przedmiotowy pojazd nie jest odpadem, nie ma w sprawie znaczenia, ponieważ rzeczoznawca nie jest osobą uprawnioną do kwalifikowania określonych pojazdów do tej kategorii. To GIOŚ jest wyspecjalizowanym organem administracji powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiadał zatem niezbędny zakres wiedzy specjalistycznej do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. przez uznanie, że samochód marki Mercedes Benz w dniu jego przemieszczenia był odpadem. Sporny pojazd był niewątpliwie poważnie uszkodzony, zaś jego dotychczasowy posiadacz wyzbył się go, jako nieużytecznego. Jego późniejsza naprawa i rejestracja na terenie Polski nie zmieniają tej oceny.

W konsekwencji niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 32 ust. 1 u.m.p.o. oraz wskazanych w skardze przepisów prawa wspólnotowego. Przedmiotowy pojazd (posiadający silnik i skrzynię biegów) został uznany za odpad z niebezpiecznymi substancjami o kodzie 160104*, a ponieważ skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia na wwóz takiego odpadu na teren Polski, należało potraktować taką sytuację jako jego nielegalne przemieszczenie.

Jako niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji błędne ustalenie, iż sporny pojazd stanowił odpad. Zdaniem Sądu, zgromadzone w postępowaniu dokumenty bezsprzecznie dowodzą, iż poprzedni właściciel pojazdu z uwagi na "całkowitą szkodę" wyzbył się go. Stan techniczny został opisany w przedłożonej przez skarżącego opinii. Sąd podziela ocenę organów orzekających w sprawie, że opinia rzeczoznawcy, sporządzona na zlecenie skarżącego, może być dowodem w sprawie odnośnie ustalenia zakresu uszkodzenia pojazdu. Nie było więc potrzeby przeprowadzania dowodu z oględzin przedmiotowego pojazdu, czy też powoływania nowego biegłego, tym bardziej, że skarżący nie kwestionował na żadnym etapie postępowania wniosków rzeczoznawcy.

Orzekające w sprawie organy dołożyły wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizowały wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach, powołując się na szerokie w tym zakresie orzecznictwo sądów krajowych i wspólnotowych. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wręcz przeciwnie, na szczególną aprobatę zasługuje wnikliwe, obszerne i merytorycznie prawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni spełniające również wymogi zasady przekonywania strony.

W związku z powyższym Sąd działając na podstawie art.151p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.