Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 578/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędzia WSA Barbara Koś Asesor sądowy Lilianna Drewniak Żaba Protokolant sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej; o d d a l a s k a r g ę /-/ L. Drewniak - Żaba /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Jednolitymi dokumentami administracyjnymi SAD z dnia [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] września i [...] października [...] r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towary zgłoszone jako zabielacze do kawy w proszku. Importowane z Holandii produkty o nazwie handlowej Non dairy creamer 23H Spółka zgłosiła wg kodu PCN 1901 90 99 9, ze stawką celną autonomiczną 30 % . Do zgłoszeń celnych SAD Spółka załączyła następujące dokumenty:

* faktury, z których wynika, że przedmiotem importu był towar o nazwie handlowej Non dairy creamer 23 H,

* świadectwa pochodzenia towaru,

* dokumenty transportowe CMR,

* oświadczenia o kosztach transportu na trasie Holandia Polska,

* upoważnienie dla Agencji Celnej ,

* specyfikację producenta firmy "B".

Pismem z dnia [...] r. Spółka złożyła wnioski o wszczęcie postępowania i uznanie przedmiotowych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej pozycji taryfy celnej oraz ponowne orzeczenie w sprawie kwoty długu celnego. Spółka, mając na uwadze skład przedmiotowego towaru oraz Wyjaśnienia do taryfy celnej, tom V Kompendium Opinii Klasyfikacyjnych, podnosiła, iż zgodnie z komentarzem do pozycji 1901 zawartym w w.w. Wyjaśnieniach, importowany towar może być klasyfikowany zarówno do działu 19 jak i 21. Oznacza to, że przedmiotem badań winien być skład surowcowy produktu, a nie jego przeznaczenie. Strona zaznaczyła, że towar o nazwie handlowej Non dairy creamer 23H zawiera tylko 19 % mleka. Nie można zatem uznać, iż jest to produkt na bazie mleka, klasyfikowany do pozycji 1901 taryfy celnej. Na poparcie swoich roszczeń Spółka powołuje się na decyzję klasyfikacyjną (BTI) wydaną przez administrację celną Holandii, załączoną do przedmiotowego pisma.

Postanowieniami z dnia [...]r. organ I instancji wyznaczył Spółce trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego dotyczącego klasyfikacji towaru. Pismem z dnia [...] r. Spółka podtrzymała swoje argumenty zawarte we wniosku o uznanie zgłoszeń celnych za prawidłowe.

Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] r. uznał w.w. zgłoszenia celne za prawidłowe.

Od w.w. decyzji Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o ich uchylenie w całości oraz uznanie w.w. zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów:

* proceduralnych: art. 121, 122, 187 § 1, 188, 191, 192, 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania,

* materialnych: art. 13 § 1 i § 3 i art. 65 § 4 pkt. 2 Kodeksu celnego oraz załącznika do zarządzenia Prezesa GUC z dnia 17 września 1997 r. Wyjaśnienia do taryfy celnej (M.P. Nr 76, poz. 715 z 1997 r.).

Prezes Głównego Urzędu Ceł postanowieniem z dnia [...] r. poinformował Spółkę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w przedmiotowej sprawie.

W postępowaniach dotyczących tego samego towaru Spółka nadesłała przy piśmie z dnia [...]r. dokumenty: pisma producenta z 20 i 21 stycznia 2000 r., schemat procesu produkcyjnego. Przy piśmie z dnia 7 lutego 2000 r. załączono do akt sprawy opinię z dnia 5 lutego 2000 r., dotyczącą klasyfikacji produktu Non dairy creamer 23H, wydaną przez Ośrodek Klasyfikacji Produkcji Spółka Cywilna, D. Z., A. Z., Jednostka Autorska [...].

Główny Urząd Ceł pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Instytutu Mleczarstwa z siedzibą w W. (instytucji niezależnej) z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy składnik towaru Non dairy Creamer 23 H, określany przez producenta jako frakcja mleczna można uznać za mleko, czy nie spełnia takich wymogów. Do pisma załączono w.w. opinię Ośrodka Klasyfikacji Produktu S.C. z dnia [...] r. oraz opis procesu produkcyjnego podany przez producenta. W odpowiedzi prof. dr hab. J. G. z Instytutu Mleczarstwa w W. stwierdził, że frakcja mleczna (składnik spornego towaru) jest produktem mlecznym, określonym w technologii jako mleko odtłuszczone (pismo z dnia [...] r. [...]. W dniu [...] r. Spółka zapoznała się z w.w. opinią Instytutu Mleczarstwa, a przy piśmie z dnia 23 marca 2000 r. przedłożyła stanowisko Ośrodka Klasyfikacji Produktu z dnia 19 marca 2000 r., podtrzymujące swoją opinię z dnia 5 lutego 2000 r.

Przy piśmie z dnia 22 marca 2000 r. załączono do akt sprawy fotokopię pisma administracji celnej Holandii z dnia [...]r. znak [...], dotyczące klasyfikacji taryfowej spornego produktu. W dniu [...] r. pełnomocnik Spółki zapoznał się z całością akt sprawy, podtrzymując argumenty przedstawione w trakcie prowadzonego postępowania.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

Powyższą decyzję Spółka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego oraz zwrot kosztów postępowania.

Decyzjom zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:

* art. 91 ust. 2 Konstytucji,

* art. 65 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23 poz. 117 ze zm.),

* przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.),

oraz przepisów postępowania: art. 121, art. 122, art. 123, art. 165 § 2, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190 § 2, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 września 2002r. (sygn. akt. I SA/Po 1395/00) uchylił decyzję organu II instancji oraz zasądził od niego na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zasadniczym przedmiotem sporu między stronami jest kwestia prawidłowej klasyfikacji celnej towaru o nazwie handlowej Non dairy creamer 23 H, albowiem według organów celnych powinien on być zakwalifikowany do kodu PCN 1901 90 99 9, a zdaniem skarżącej prawidłowym kodem jest kod PCN 2106 90 98. Swoje stanowisko Spółka oparła na podstawie holenderskiej wiążącej informacji taryfowej BTI nr [...] z dnia [...]r. Prezes Głównego Urzędu Ceł ustosunkowując się do przedłożonej informacji taryfowej wydanej na podstawie Kodeksu Celnego Unii Europejskiej potwierdził, iż różnice klasyfikacyjne według ustaleń Podkomitetu ds. Współpracy Celnej i Podatków Pośrednich Polska - Unia Europejska z lipca 1998r. mają być rozstrzygane w sposób przewidziany Konwencją w sprawie zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983r. ( Dz. U. z 1997r., nr 11, poz. 62 ). Pomimo ustalonego trybu konwencyjnego organ II instancji nie podjął takowych działań.

Sąd wskazał ponadto, iż skarżąca przedstawiła protokół z posiedzenia Komitetu ds. Kodeksu Celnego Sekcji Taryf i Nomenklatury Statystycznej z dnia 10-12 stycznia 2001r. w Brukseli, na którym jednogłośnie potwierdzono klasyfikację zabielaczy do kawy z zawartością 18 % odtłuszczonego mleka w proszku do pozycji 21.06, zgodnie z Wiążącą Informacją Taryfową przyjętą w Holandii. Drugim dokumentem przedłożonym przez Spółkę w postępowaniu sądowym była decyzja z dnia [...]r. Nr [...] Komitetu ds. Systemu Zharmonizowanego utworzonego w ramach Światowej Organizacji Celnej, którą zadecydowano o zaliczeniu przedmiotowego produktu do pozycji 21.06, podpozycji 2106.90. Ze względu na te okoliczności Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa winna być przedmiotem ponownego rozpatrzenia w celu dokładnego ustalenia trybu wydania ostatniej decyzji, rozważenia jej wpływu na stanowisko zajęte w spornej sprawie przez organy celne oraz wyważenia w świetle ujawnionych dokumentów argumentacji każdej ze stron .

Dyrektor Izby Celnej , stosując się do powyższych zaleceń sądu, ponownie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy . Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, w zawiadomieniu z dnia [...]. wyznaczył Spółce termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, a także pouczył o możliwości złożenia dodatkowych uwag czy wyjaśnień. Zawiadomienie to zostało odebrane przez pełnomocnika strony w dniu [...]r, jednakże nie skorzystał on z przysługującego mu uprawnienia.

Organ II instancji decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w Rzepinie.

Powyższą decyzję Spółka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

Decyzjom zarzucono:

- naruszenie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr. 74, poz. 368 ),

- naruszenie przepisów prawa materialnego : rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. 158

poz.1047 ze zm. ), art. 222 § 4 Kodeksu Celnego oraz § 1 ust.3, § 2 ust.. 1-3

i ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określania wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U. NR. 143, poz. 958 ze zm. ),

- naruszenie przepisów o postępowaniu : art. 122, art. 123, art.180 § 1, art. 187

§ 1, art. 190, art. 191, art. 197 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zasadniczym przedmiotem sporu między skarżącą Spółką a organami celnymi w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowej klasyfikacji celnej sprowadzonego z Holandii towaru o nazwie handlowej Non dairy creamer 23 H. Zdaniem importera powyższy towar winien być zakwalifikowany do kodu PCN 2106 90 98 0, natomiast według organów celnych prawidłowa jest klasyfikacja powyższego towaru do kodu PCN 1901 90 99 9, obciążonego autonomiczną stawką celną w wysokości 30%. Celem postępowania administracyjnego , które organ II instancji miał przeprowadzić po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny ( wyrokiem z dnia 13 września 2002r. ) decyzji z dnia 11 maja 2000r., było ostateczne rozstrzygnięcie kwestii prawidłowego zakwalifikowania przedmiotowego towaru przez organy celne do właściwego kodu PCN.

Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca Spółka importowała przedmiotowy towar ( zwany zabielaczem do kawy ) w okresie 1997 - 1999r., klasyfikując go do kodu 1901 90 999. Taki kod podała również we wniosku z dnia 15 października 1999r. o udzielenie pozwolenia przywozu w ramach rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie ustanowienia automatycznej rejestracji obrotu w przywozie niektórych towarów rolnych ( Dz. U. Nr. 51, poz.523 ze zm. ).

Preparaty zabielające na bazie mleka były klasyfikowane do kodu 1901 90 99 w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, będącej załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. ( Dz. U. Nr. 74, poz. 830 ; część IV tomu V, str. 2294 ). Podobnie uregulowano powyższą kwestię w zarządzeniu Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 września 1997r. ( MP nr 76, poz.715). W dniu 27 maja 1999r. Prezes GUC wydał dla innego polskiego importera sprowadzającego przedmiotowy towar od tego samego producenta wiążącą informację taryfową ( WIT ), nr 82/1999/19, klasyfikując zabielacz do kawy do kodu 1901 90 999.

Ze względu na powyższe okoliczności, należało uznać, iż praktyka organów celnych, dotycząca klasyfikowania w omawianym okresie przedmiotowego towaru, była jednolita i konsekwentna.

Istotnym zagadnieniem dla ostatecznego stwierdzenia, czy dokonana w dacie wydawania zaskarżonych decyzji klasyfikacja towaru była zasadna, jest niewątpliwie rozstrzygnięcie ewentualnego wpływu uregulowań prawnych wynikających z umów międzynarodowych, a dotyczących stosowania taryfy celnej przez polskie organa administracji celnej. Do tej pory bowiem w zakresie ustalania taryfy celnej kompetencje właściwych organów polskiej władzy państwowej nie zostały przekazane w trybie art. 92 Konstytucji RP w drodze umowy międzynarodowej żadnej organizacji międzynarodowej. Nie ma również podstaw prawnych do tego, by kompetencje w zakresie stanowienia polskiego prawa celnego i interpretacji tego prawa mogły być wykonywane przez administrację rządową jakiegokolwiek innego państwa obcego.

Zgodnie z art. 3 Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzonej w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983r. (Dz.U. z 1997r. nr 11, poz. 62) - strony tej umowy , w tym i państwa Unii Europejskiej zobowiązały się dostosować swoje taryfy celne i nomenklatury do Systemu Zharmonizowanego (HS) oraz stosować Ogólne Reguły Interpretacji Systemu Zharmonizowanego. W konwencji tej określone zostały kompetencje organów Światowej Organizacji Celnej (zastępujące organy Rady Wspólnoty Celnej) w zakresie zabezpieczenia jednolitości stosowania Systemu Zharmonizowanego. Utworzony w ramach Światowej Organizacji Celnej - Komitet ds. Systemu Zharmonizowanego ma na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b tej konwencji uprawnienie do przygotowywania not wyjaśniających, opinii klasyfikacyjnych lub innych informacji mających charakter doradczy, a na podstawie art. 7 ust. 1 lit. c prawo wydawania zaleceń dla zabezpieczenia jednolitości interpretacji i stosowania Systemu Zharmonizowanego. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 2 powyższej konwencji HS (na której swoje nomenklatury celne oparły zarówno Unia Europejska , jak i Polska) - noty wyjaśniające, opinie klasyfikacyjne oraz inne informacje mające charakter doradczy oraz zalecenia mające zabezpieczyć jednolitość interpretacji i stosowania Systemu Zharmonizowanego wydane przez Komitet uważane są za zatwierdzone przez Radę Światowej Organizacji Celnej, jeżeli nie później niż do końca drugiego miesiąca następującego po tym, w którym sesja Komitetu została zamknięta, żadna z umawiających się stron konwencji HS nie powiadomi Sekretarza Generalnego WCO o odesłaniu sprawy do rozpatrzenia przez Radę WCO.

Ponieważ klasyfikacja zabielacza do kawy okazała się kwestia sporną w praktyce, decyzją z dnia 29 maja 2002 r. Nr 0571E1 Komitet ds. Systemu Zharmonizowanego ( utworzony w ramach Światowej Organizacji Celnej ) zadecydował o zaliczeniu produktu Non dairy creamer 23 H do poz. 21.06, podpozycji 2106.90, przez zastosowanie ogólnych reguł interpretacji 1 i 6. Zawarto przy tym zastrzeżenie, iż powyższa decyzja , podjęta na 29 sesji Komitetu, wchodzi w życie w systemach prawnych państw - sygnatariuszy Konwencji dopiero wówczas, gdy dany kraj importera lub eksportera zabielacza do kawy wprowadzi ją w swoim ustawodawstwie.

W dniu 24 kwietnia 2003r. ogłoszono rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 03 kwietnia 2003r. ( Dz. U. Nr. 70, poz . 645 ), zmieniające rozporządzenie w sprawie Wyjaśnień do taryfy celnej ( tom V Wyjaśnień ). Ten akt prawny wszedł w Polsce w życie z dniem 09 maja 2003r. i w związku z tym dopiero od tego momentu polskie organa administracji celnej są związane postanowieniami powyższej decyzji w zakresie klasyfikacji taryfowej przedmiotowego zabielacza do kawy Non Dairy Creamer.

Wynika z tego jasno, iż organ celny I instancji w momencie wydawania decyzji ( 28 grudnia 1998r.) działał zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa . Należy zauważyć, że również w okresie między uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji Prezesa GUC ( z 11 maja 2000r. ) a powtórnym wydaniem decyzji w II instancji przez Dyrektora Izby Celnej ( [...]r. ) oraz przed wpływem przedmiotowej skargi do Sądu w polskim systemie prawnym nie obowiązywały postanowienia decyzji Nr [...]z dnia [...]r. W trakcie ponownego rozpoznania sprawy przez organ II instancji nie zaszły zatem przesłanki do umorzenia postępowania, gdyż nie można było uznać, iż w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a rozpatrzeniem odwołania zostały uchylone przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji. Dopiero bowiem wejście w życie w dniu 09 maja 2003r. przedmiotowej decyzji Komitetu ds. Systemu Zharmonizowanego wywołało skutki prawne w polskim prawie celnym .

Organ II instancji trafnie uznał też, że nie było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie klasyfikacji taryfowej zabielacza do kawy do podpozycji 2106 90 ze względu na powołaną przez Spółkę wiążącą informację taryfową BTI nr [...] z dnia [...]r., wydaną przez administrację celną Holandii. Polski organ celny wydał bowiem Wiążącą Informację Taryfową wobec jednego z krajowych importerów zabielacza do kawy ( WIT nr 82/1999/19 ) i ten stosował się ściśle i konsekwentnie do tak wydanej decyzji administracyjnej. Skarżąca nie wystąpiła natomiast o wydanie WIT we własnej sprawie, w związku z czym importowała sporny towar według takiego kodu i stawek celnych jak podmiot, który uzyskał WIT. Zgodnie z przepisem art. 5 § 2 Kodeksu Celnego Wiążąca Informacja Taryfowa wiąże adresata decyzji oraz wszystkie organy celne, a traci ważność w dacie publikacji opinii klasyfikacyjnych Światowej Organizacji Celnej ( art. 5 § 7 pkt. 2 ustawy ).Zastosowanie wobec skarżącej Spółki korzystniejszej dla niej klasyfikacji taryfowej do podpozycji 2106 90 ze względu na powyższy dokument BTI, przy jednoczesnym stosowaniu kodu 1901 90 999 wobec innego podmiotu, który uzyskał WIT ze strony polskich organów celnych, stanowiłoby niewątpliwe uprzywilejowanie skarżącej, naruszające zasadę równości wobec prawa podmiotów znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej.

Rozważając powyższe okoliczności Sąd uznał, że organ administracji celnej I instancji wydał decyzję w sposób prawidłowy, w oparciu o obowiązujące przepisy prawne . Również Dyrektor Izby Celnej , rozpatrując sprawę powtórnie w II instancji, wydał decyzję trafną. Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem podniesionym w skardze odnośnie tego, iż organ celny naruszył przepis art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd ,wyrokiem z dnia 13 września 2002r, uchylił decyzję II instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 22 ust. 1 pkt.1 i ust. 2 pkt. 3 ustawy o NSA ). Chodziło o niedostateczne rozważenie wpływu decyzji Komitetu ds. Systemu Zharmonizowanego na decyzję organu celnego w przedmiocie klasyfikacji towarowej. W tym właśnie aspekcie organ celny był związany oceną prawną Sądu i nie ulega wątpliwości, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy w II instancji kwestia obowiązywania postanowień decyzji Komitetu w polskim systemie prawnym została wyjaśniona w wystarczającym stopniu.

Ponieważ zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr.153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr.153, poz. 1271 ze zm. ) orzekł o jej oddaleniu.

/-/ L. Drewniak - Żaba /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś