Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 343/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6561
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1546
law: Ustawa  z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Prezydenta Miasta T. na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta T. z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej obowiązku uiszczania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa znajdującego się w aktach postępowania egzekucyjnego, które komornik przekazał do sądu właściwego do rozpoznania skargi na czynności komornika. We wniosku podała, że jest osobą fizyczną - radcą prawnym, który działając jako profesjonalny pełnomocnik, podejmuje się reprezentowania podmiotu gospodarczego (dalej jako: Klient) w sprawach związanych z windykacją przysługujących mu wierzytelności na etapie postępowania egzekucyjnego. Podstawą działań podejmowanych w imieniu Klienta jest pełnomocnictwo udzielone przez Klienta. Wnioskodawca przy realizacji pierwszej czynności dokonywanej przez komornika składa odpis pełnomocnictwa, nie uiszczając opłaty skarbowej, albowiem takowa w przypadku czynności złożenia dokumentu pełnomocnictwa przed komornikiem sądowym nie jest wymagana ustawą o opłacie skarbowej. W toku postępowania egzekucyjnego wnioskodawca, na podstawie art. 767 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019r., poz. 1460 ze zm.), dalej: "k.p.c.", składa skargę na czynności komornika prowadzącego to postępowanie. Skarga przysługuje do sądu rejonowego, lecz zgodnie z treścią art. 767 § 5 k.p.c. wnosi się ją do komornika, który dokonał zastrzeżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Wnioskodawca składając skargę na czynności komornika i wnosząc ją do właściwego komornika nie dołącza do niej nowego pełnomocnictwa, lecz powołuje się na pełnomocnictwo znajdujące się w aktach postępowania egzekucyjnego (dalej również jako: akta komornicze). Komornik sądowy po otrzymaniu skargi może w ustawowym terminie uwzględnić skargę w całości. Wówczas zawiadamia on jedynie skarżącego o uwzględnieniu skargi. Jednak w przypadku, gdy skarga nie zostanie przez komornika uwzględniona w całości, sporządza on uzasadnienie zaskarżonej czynności i przekazuje ją wraz ze skargą i aktami komorniczymi do właściwego sądu. Wówczas w przekazanych do sądu przez komornika aktach postępowania egzekucyjnego znajduje się pełnomocnictwo, na które wnioskodawca powołał się składając skargę i które stanowi podstawę jego umocowania do występowania przed sądem w sprawie rozpoznania skargi. Pełnomocnictwa przedkładane są komornikom sądowym mającym siedzibę na terenie miasta T., zaś sądem właściwym do rozpoznania skargi na czynności komornika jest sąd rejonowy znajdujący się na terenie miasta T.. W związku z powyższym opisem stanu faktycznego Skarżąca zadała pytanie o następującej treści:

czy Wnioskodawca, jako profesjonalny pełnomocnik, który działa przed sądem w sprawie rozpoznania skargi na czynności komornika sądowego, w oparciu

o pełnomocnictwo złożone przy realizacji pierwszej czynności dokonywanej przed komornikiem do akt postępowania egzekucyjnego i przekazane do sądu przez komornika sądowego w aktach tego postępowania (zgodnie z trybem przewidzianym

w art. 767 § 5 k.p.c.), jest zobowiązany do zapłaty opłaty skarbowej jako opłaty od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu lub kopii) w sądzie - to jest czy czynność polegająca na przekazaniu przez komornika akt postępowania egzekucyjnego, w których znajduje się pełnomocnictwo wnioskodawcy, stanowi złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu lub kopii) w sądzie, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1546), dalej "u.o.s.", a w konsekwencji rodzi po stronie Wnioskodawcy i jego mocodawcy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej?

W ocenie Wnioskodawcy z treści art. 6 ww. ustawy wynika, że opłacie podlega złożenie dokumentu pełnomocnictwa, nie zaś jego przekazanie wraz z aktami sprawy przez komornika do sądu. Istotna w tym zakresie jest sama czynność złożenia, ponieważ przepisy ustawy nie wiążą powstania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej

z faktem ustanowienia pełnomocnika, ani też istnienia w obrocie ważnego umocowania, lecz faktem jego złożenia. Uwzględniając powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, przesłanie do sądu akt sprawy przez komornika sądowego wraz z znajdującym się

w nim dokumentem stwierdzającym udzielenie pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu lub kopii) nie może być zakwalifikowane jako rodzące po stronie pełnomocnika obowiązek zapłaty opłaty skarbowej.

W pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] kwietnia

2021 r. Prezydent Miasta T. uznał stanowisko Wnioskodawczyni za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s., opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz od jego odpisu, wypisu lub kopii powstaje z chwilą złożenia dokumentu

w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.s.). Organ wyjaśnił, że ustawa o opłacie skarbowej nie zawiera definicji postępowania sądowego, dlatego pojęcie to należy interpretować zgodnie z zakresem określonym w art. 1 k.p.c. Na podstawie tego przepisu do zakresu pojęciowego postępowania sądowego zalicza się m.in. postępowanie w sprawach z zakresu prawa cywilnego. Te natomiast, wg systematyki kodeksu, dzieli się na postępowanie: procesowe, nieprocesowe, przed sądem polubownym, w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, zabezpieczające, egzekucyjne, w sprawach z elementem zagranicznym. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komorników na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego mieści się

w zakresie pojęcia postępowania sądowego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. W ocenie organu nie ulega też wątpliwości, że w obowiązującym stanie prawnym komornik sądowy nie należy do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych

w art. 6 u.o.s. (nie jest ani sądem, ani organem administracji publicznej). Stąd też złożenie komornikowi sądowemu, prowadzącemu postępowanie egzekucyjne w trybie Kodeksu postępowania cywilnego, dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii nie będzie podlegało opłacie skarbowej. Organ zauważył, że na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego służy skarga na czynności komornika. Podniósł, że art. 767 k.p.c. wskazuje, iż postępowanie wywołane wniesieniem skargi na komornika do sądu rejonowego jest postępowaniem sądowym. Zgodnie z § 1 ww. przepisu na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego. W § 5 ww. przepisu wskazano, że skargę wnosi się do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało one sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględni. W przypadku uwzględnienia skargi w całości, czyli uchylenia własnych zaskarżonych czynności, nie musi przekazywać skargi do właściwego sądu rejonowego, bowiem sprawa ze skargi została już rozstrzygnięta i to zgodnie z intencją skarżącego. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy. Sąd rozpoznaje skargę w terminie tygodniowym od dnia jej wpływu do sądu, a gdy skarga zawiera braki formalne, które podlegają uzupełnieniu, w terminie tygodniowym od jej uzupełnienia.

Organ wskazał, że art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. określa zdarzenie, którego zaistnienie powoduje powstanie "obowiązku podatkowego", tj. obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, natomiast w art. 6 ust. 1 (pkt 4) ww. ustawy uregulowany został moment powstania tego obowiązku. Podkreślił, że przepisy te zawierają zatem regulacje różnych aspektów powstania jednego (tego samego) obowiązku i z tego powodu powinny być analizowane łącznie. Zdaniem organu, ich analiza wskazuje, że dla powstania obowiązku istotne jest zarówno to, że złożenie dokumentu pełnomocnictwa (w oryginale, odpisie, wypisie, kopii) ma nastąpić w "postępowaniu sądowym", jak i to, że ma to mieć miejsce w sądzie. Skoro opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (zarówno w oryginale, jak i odpisie, wypisie, kopii) w postępowaniu sądowym, to znaczy, że obowiązek uiszczenia opłaty powstaje w razie złożenia dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu, w którym sąd realizuje władzę sądowniczą.

Organ zgodził się z Wnioskodawcą, że literalna wykładnia omawianej regulacji wskazuje jednoznacznie, że opłacie skarbowej podlega nie ustanowienie pełnomocnika, ale czynność faktyczna polegająca na złożeniu dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w związku z określonym postępowaniem. Prezydent podzielił również opinię wyrażoną przez dr K. T., że opłacie skarbowej podlega złożenie pełnomocnictwa, a nie przekazanie tego dokumentu wraz z aktami sprawy innemu organowi. Zaznaczył jednak, że opinia ta została sporządzona w sprawie pełnomocnictwa (i opłaty skarbowej od tego pełnomocnictwa) w podatkowym postępowaniu odwoławczym uregulowanym przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. W ww. opinii zaakcentowano, że postępowanie samokontrolne uregulowane

w Ordynacji podatkowej jest tylko etapem postępowania odwoławczego i fakt pośredniczenia organu pierwszej instancji pomiędzy organem odwoławczym i stroną nie czyni tego pierwszego "gospodarzem" postępowania odwoławczego, stąd też, gdy pełnomocnik występuje w imieniu mocodawcy, np. składa odwołanie, jest obowiązany załączyć jednocześnie dokument pełnomocnictwa. Organ zauważył, że dr K. T. w swojej opinii posługuje się sformułowaniem "opłacone" pełnomocnictwo, odnosząc je do faktu dokonania stosownej opłaty skarbowej w momencie złożenia pełnomocnictwa w organie administracji publicznej i braku konieczności dokonania ponownej opłaty od "opłaconego" już pełnomocnictwa, które wraz ze skargą w trybie odwoławczym zostaje przekazane do organów wyższych instancji.

Zdaniem organu podatkowego ww. wykładnia przepisów o opłacie skarbowej ma zastosowanie per analogiam do stanu faktycznego będącego przedmiotem wniosku interpretacyjnego. Samo przekazanie pełnomocnictwa w aktach (jakiejkolwiek) sprawy do sądu nie rodzi obowiązku dokonania ponownej opłaty skarbowej uregulowanej

w ustawie o opłacie skarbowej. Taka sytuacja wystąpi np. w przypadku złożenia skargi do sądu wraz z opłaconym pełnomocnictwem, a następnie przekazania jej do innego sądu czy sądu wyższej instancji. Jednakże w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku interpretacyjnym wraz ze skargą na czynności komornika, złożoną do właściwego sądu rejonowego (za pośrednictwem komornika), następuje po raz pierwszy złożenie dokumentu pełnomocnictwa w sądzie w postępowaniu sądowym, w którym sąd realizuje władztwo sądowe. Zdaniem organu złożenie dokumentu pełnomocnictwa w sądzie, w postępowaniu sądowym, rodzi obowiązek uiszczenia stosownej opłaty skarbowej w wysokości uregulowanej w części IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Organ zauważył, że jak wskazał Wnioskodawca, sąd z urzędu bada akta postępowania egzekucyjnego także pod kątem tego, czy zawierają pełnomocnictwo procesowe. Prezydent wyjaśnił, że z mocy art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym będą miały odpowiednie zastosowanie przepisy Części Pierwszej, Księgi Pierwszej, Tytuł IV, Działu V "Pełnomocnicy procesowi" oraz inne przepisy Kodeksu, w tym przepisy o identyfikacji stron w procesie. Wnoszącym skargę na czynność komornika jest strona, której dotyczy zaskarżona czynność komornika lub zaniechanie dokonania danej czynności. Strona może być reprezentowana przez pełnomocnika, którego umocowanie (do reprezentowania danej strony w danej sprawie) musi wynikać z treści dokumentu pełnomocnictwa. Organ zaznaczył, że nieprzedłożenie w ww. sytuacji pełnomocnictwa do złożenia skargi na czynności komornika stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu. Jednakże nieuiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa lub prokury (jego odpisu, wypisu lub kopii) nie powoduje bezskuteczności wniesionego środka ochrony prawnej. W tym zakresie sąd, oprócz możliwości wezwania do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie opłaconego pełnomocnictwa, posiada także uprawnienia kontrolne wynikające z art. 11 u.o.s. W przypadku braku wpłaty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, sąd rozpatrujący skargę na czynności komornika, na podstawie art. 11 ust. 1 i ust. 2 u.o.s., przekaże organowi podatkowemu właściwemu w sprawie opłaty skarbowej, zbiorczą informację

o złożonych przed sądem dokumentach stwierdzających pełnomocnictwa, od których nie uiszczono należnej opłaty skarbowej lub uiszczono ją w nieprawidłowej wysokości. Pełnomocnik ma zatem możliwość "uzupełnienia" pełnomocnictwa o dowód zapłaty opłaty skarbowej, czy to na skutek wezwania sądu, czy na skutek braku zawiadomienia komornika o uwzględnieniu skargi w całości, jak i w toku postępowania podatkowego

w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej

w związku ze złożeniem w sądzie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa. Organ zauważył także, że w obowiązującym stanie prawnym sądy, oprócz obowiązku przekazywania informacji o przypadkach nieuiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictw składanych w postępowaniu sądowym (at. 11 ust. 2 ustawy), są wyłącznie i jednoznacznie wymienione w ustawie o opłacie skarbowej jako podmiot, który może żądać przedstawienia oryginału dowodu zapłaty opłaty skarbowej (art. 8 ust. 5 ustawy).

Uwzględniając powyższe, zdaniem organu, złożenie do sądu w postępowaniu sądowym dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu lub kopii) w przedmiocie rozpoznania skargi na czynności komornika jest obciążone opłatą skarbową. Obowiązek ten powstaje w momencie złożenia skargi do sądu (skargę wnosi się do sądu za pośrednictwem komornika). W przypadku braku stosownej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, jej opłacenie i przedłożenie dowodu zapłaty może nastąpić na każdym etapie postępowania ze skargi na czynności komornika, w tym na etapie postępowania sądowego toczącego się przed sądem (po przekazaniu skargi i akt komorniczych przez komornika), jak i po jego zakończeniu (co umożliwia art. 11 u.o.s.).

Odnosząc się do kwestii opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, Prezydent podniósł, że uiszczenie tej opłaty w postępowaniu sądowym - w sytuacji, w której strona nie korzysta z odpowiedniego zwolnienia w tym zakresie - stanowi dopełnienie wymagania przewidzianego w obowiązujących przepisach prawa i jest zarazem warunkiem formalnym sporządzenia dokumentu zgodnie z prawem. Jej uiszczenie jest poniesieniem wydatku, który z obiektywnego punktu widzenia jest konieczny do realizacji praw strony w postępowaniu sądowym. Organ podkreślił, że wykładnia art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. nie może być negowana ze względu na konsekwencje ekonomiczne wynikające dla uczestników postępowania sądowego (jest to niezbędny koszt strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika), natomiast wykładnia art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy jako element nadmiernego obciążania profesjonalnego pełnomocnika w ramach powierzonego zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym (pełnomocnik po złożeniu skargi winien mieć nadzór nad przebiegiem postępowania ze skargi na czynności komornika, w tym nad sposobem jej rozpatrzenia).

Ponadto organ zwrócił uwagę, że opłata skarbowa dokonana np. w momencie złożenia skargi na czynności komornika, a następnie niewykorzystana w związku

z uwzględnieniem skargi przez komornika w całości, stanowić będzie nadpłatę

w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U.

z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), dalej "O.p.".

Nie zgadzając się z powyższą interpretacją, Skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

- art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.s. poprzez błędną jego wykładnię prowadzącą do uznania, że czynność polegająca na przekazaniu przez komornika do sądu akt postępowania egzekucyjnego, w których znajduje się pełnomocnictwo, stanowi złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu lub kopii) w sądzie, a w konsekwencji rodzi obowiązek zapłaty opłaty skarbowej;

- art. 14c § 2 w zw. z art. 14h O.p., a także art. 14c § 1 w zw. z art. 14j § 3 O.p. przez poczynienie w interpretacji założeń co do stanu faktycznego, nie wynikających z treści złożonego wniosku, skutkiem czego wydana interpretacja zawiera błędne uzasadnienie prawne;

- art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., a także art. 7 i 32 § 1 w zw. z art. 84 oraz 217 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., poz. 78 ze zm.), dalej "Konstytucja RP", przez wydanie negatywnej interpretacji

w oparciu o dokonane przez organ założenia co do stanu faktycznego, czego skutkiem było zastosowanie tzw. partykularyzmu interpretacyjnego, w wyniku którego rozszerzony został obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej w sposób sprzeczny

z ustawą, a w konsekwencji naruszona została zasada zaufania do organu podatkowego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości. W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła przebieg postępowania oraz podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Podniosła, że z analizy art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.s. wynika, iż obowiązek podatkowy powstaje wyłącznie z chwilą złożenia dokumentu pełnomocnictwa: w organie administracji publicznej, w sądzie lub w podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, tj. podmiocie innym niż organ administracji rządowej i samorządowej, wykonującym zadania z zakresu administracji publicznej. Zdaniem Strony, analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej pojawia się dopiero w przypadku wystąpienia łącznie obu tych przesłanek. Dla powstania rzeczonego obowiązku istotny jest zatem zarówno rodzaj sprawy, w której pełnomocnictwo jest wymagane, jak i miejsce złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Przykładowo obowiązek taki zaistnieje, gdy dokument pełnomocnictwa zostanie złożony w sądzie w związku z postępowaniem sądowym. Natomiast, gdy dokument pełnomocnictwa zostanie złożony w miejscu innym niż wskazane przez ustawodawcę, to nawet fakt złożenia go w sprawie z zakresu administracji publicznej czy w postępowaniu sądowym, w ocenie Skarżącej, nie spowoduje konieczności zapłaty opłaty skarbowej (wykładnia a contrario).

Powołując się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 maja 2017 r., sygn. I SA Lu/1052/16 Skarżąca wskazała, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego nie jest "postępowaniem sądowym" w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s., a złożenie komornikowi sądowemu w związku z prowadzoną przez niego egzekucją dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (w oryginale, odpisie, wypisie lub kopii) nie powoduje powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Skarżąca zauważyła, że teza ta znajduje ponadto potwierdzenie w szeregu interpretacji indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe.

Strona podniosła, że opisując stan faktyczny wskazała, że pełnomocnictwo składane jest przez nią po raz pierwszy do akt postępowania egzekucyjnego. Fakt "znalezienia się" go w sądzie jest natomiast skutkiem nie czynności "złożenia" tego pełnomocnictwa przez Skarżącą/jej mocodawcę w sądzie, ale efektem "przekazania" tego dokumentu przez komornika wraz z aktami komorniczymi. Koniecznym zatem, w ocenie Strony, wydaje się sięgnięcie do reguł wykładni językowej i wyjaśnienie pojęć "przekazać"

i "złożyć". Skarżąca podkreśliła, że słowa te definiowane są następująco: "przekazać"

w znaczeniu "dać coś", oznacza "dać komuś coś co było wcześniej w posiadaniu kogoś innego", natomiast "złożyć" w znaczeniu "złożyć oświadczenie", to "wykonać czynność wyrażoną następującym rzeczownikiem". Strona zarzuciła, że organ nie wyjaśnił tych pojęć, co spowodowało, że oparł się w dalszej części na niezrozumiałym twierdzeniu, że w opisanym przez nią stanie faktycznym pełnomocnictwo złożone jest po raz pierwszy przed sądem, a nie przekazane przez komornika z aktami komorniczymi. Skarżąca zarzuciła, że organ wydał interpretację po przeprowadzeniu własnej, niezrozumiałej i nielogicznej oceny stanu faktycznego, posługując się jedynie wykładnią prawa na korzyść Skarbu Państwa. Odniósł się w sposób wybiórczy do przedstawionego stanu faktycznego oraz uzasadnienia Skarżącej. Skupił się jedynie na wskazaniu, że przekazanie przez komornika wraz z aktami komorniczymi pełnomocnictwa powinno być traktowane analogicznie jak złożenie tego pełnomocnictwa do sądu, czym naruszył podane w skardze przepisy prawa procesowego i materialnego.

Reasumując Skarżąca podkreśliła, że czynność polegająca na przekazaniu przez komornika akt postępowania egzekucyjnego, w których znajduje się pełnomocnictwo Skarżącej, nie stanowi złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu lub kopii) w sądzie, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.s.,

a w konsekwencji nie rodzi obowiązku zapłaty opłaty skarbowej. Skarżąca wniosła

w związku z tym o uchylenie interpretacji i zobowiązanie organu do wydania nowej interpretacji, uwzględniającej przedstawioną argumentację. Jednocześnie podkreśliła, że konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwie wydanej interpretacji podatkowej wynika z braku akceptacji działania organu naruszającego przepisy powszechnie obowiązującego prawa. W konsekwencji prowadzi do nałożenia na Skarżącą poniesienia kosztów opłaty skarbowej w sprawie, w której obowiązek taki nie wynika z powszechnie obowiązujących przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:

Na wstępie należy podać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] lipca 2021 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy podlega opłacie skarbowej pełnomocnictwo złożone w toku postępowania egzekucyjnego przez komornika, a następnie przekazane - na skutek wniesionej skargi na czynność tego komornika - z aktami sprawy do sądu. Zdaniem organu na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco, ponieważ wraz ze skargą na czynności komornika złożoną do właściwego sądu rejonowego (za pośrednictwem komornika), następuje po raz pierwszy złożenie dokumentu pełnomocnictwa w sądzie w postępowaniu sądowym, w którym sąd realizuje władztwo sądowe. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa w sądzie, w postępowaniu sądowym, kreuje obowiązek uiszczenia stosownej opłaty skarbowej, w wysokości uregulowanej w części IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. W ocenie natomiast Skarżącej, komornika sądowego nie obejmuje określenie "sąd", a prowadzone przez niego postępowanie nie zalicza się do kategorii "postępowanie sądowe" w rozumieniu ww. przepisów prawa, stąd obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej nie istnieje.

W zaistniałym sporze rację należy przyznać Skarżącej.

Sąd zauważa, że analogiczne zagadnienie było przedmiotem oceny przez: WSA w Lublinie - wyrok z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 1052/16, WSA w Warszawie – wyrok z 28 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 124/17 i WSA w Olsztynie - wyrok z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 927/16. Sąd w obecnym składzie podziela poglądy w nich wyrażone i posłuży się także argumentacją w nich zaprezentowaną. Na wstępie podać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa oraz od jego odpisu, wypisu lub kopii powstaje z chwilą złożenia dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 (tj. w podmiocie innym niż organ administracji rządowej i samorządowej, w związku z wykonywaniem przez ten podmiot zadań z zakresu administracji publicznej). Nie jest też przedmiotem sporu, że ustawa o opłacie skarbowej nie definiuje określenia "postępowanie sądowe".

W przedstawionym stanie faktycznym wyraźnie podano, że pełnomocnictwo złożone zostaje na etapie postępowania egzekucyjnego i co ważne - prowadzonego przez komornika działającego przy sądzie. Tak więc rozważyć należy czy komornik jest organem administracji publicznej, sądem czy też w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Podnieść należy, że status komornika to całokształt jego uprawnień i obowiązków określonych ustawą o komornikach sądowych i egzekucji oraz przepisami kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw. Niewątpliwie status publicznoprawny komornika jako organu uprawnionego do prowadzenia egzekucji posiada złożony charakter. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że status ten jest zróżnicowany ze względu na przepisy tych gałęzi prawa i działów prawa, które zaliczane są do prawa publicznego. Z prawnokonstytucyjnego punktu widzenia komornik jest organem władzy publicznej, i to nie tylko w znaczeniu funkcjonalnym, ale i podmiotowym. Jest ponadto pomocniczym organem wymiaru sprawiedliwości, ponieważ czynności komornika pozostają w ścisłym związku z działalnością sądu jako organu sprawiedliwości. W świetle przepisów prawa egzekucyjnego komornik jest wyodrębnionym od sądu organem egzekucyjnym (art. 758 k.p.c.). W uwzględnieniu przepisów prawa administracyjnego komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art. 2 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych). Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie charakteryzując pozycję ustrojową komornika sądowego uznał, że stwierdzenie "organ władzy publicznej" należy odnieść do organu egzekucyjnego, którym jest komornik. Podzielić należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że komornik nie jest organem władzy sądowniczej – jest co najwyżej pomocniczym organem wymiaru sprawiedliwości. Trybunał Konstytucyjny wprost bowiem wskazał, że komornik nie jest organem władzy sądowniczej – pomimo organizacyjnego i funkcjonalnego powiązania z władzą sądowniczą, komornicy nie są jednak organami tej władzy i nie sprawują wymiaru sprawiedliwości (wyrok TK SK 21/11). Oczywiście zgodzić się należy, że komornicy przejęli część kompetencji władzy publicznej – możliwość prowadzenia egzekucji. Jednak ustawą określony zakres działania nie jest wystarczający do przyjęcia, że komornicy są organem władzy publicznej czy też organem państwa.

W kontekście powyższego uznać należy, że komornik nie jest organem administracji publicznej ani sądem w rozumieniu przepisów art. 6 ust.1 pkt 4 u.o.s.

Pozostaje więc rozważenie, czy w przedstawionym stanie faktycznym złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa następuje w sprawie w postępowaniu sądowym. Zdaniem Sądu w przedstawionym stanie faktycznym nie można mówić, że zostały spełnione przesłanki art. 1 ust.1 pkt 2 u.o.s., gdyż pełnomocnictwo nie zostało złożone w postępowaniu sądowym. Wskazując na art. 758 k.p.c. podkreślić należy, że znajduje się on w księdze drugiej – Postępowanie egzekucyjne, dział I Organy egzekucyjne (...). Zgodnie z art. 758 k.p.c. sprawy egzekucyjne należą do zakresu działania sądów rejonowych i komorników. Jest to tak zwana właściwość funkcjonalna organów egzekucyjnych, którymi w określonych sprawach są sądy lub/i komornicy. Wskazany przepis nie określa jednak co oznacza pojęcie "sprawy egzekucyjne". Mając na uwadze treść art. 1 k.p.c. sprawami egzekucyjnymi w znaczeniu art. 758 k.p.c. są w zasadzie sprawy z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego, opiekuńczego, gospodarczego oraz prawa pracy, jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz inne sprawy, do których stosuje się k.p.c., a w których zostały wydane tytuły egzekucyjne w celu przymusowego ich wykonania. Organami egzekucyjnymi obok sądów rejonowych są komornicy o czym wprost stanowi art. 759 k.p.c. Podkreślić należy, że zarówno sądy jako organy egzekucyjne jak i komornicy prowadzą postępowanie egzekucyjne i dokonują czynności egzekucyjnych, które są uregulowane co do formy, miejsca i czasu ich dokonywania przepisami k.p.c. Nie zmienia to jednak faktu, że są to czynności egzekucyjne prowadzone w ramach postępowania egzekucyjnego. Rozróżnić bowiem należy odrębność postępowania sądowego i egzekucyjnego. Podkreślić należy, że postępowanie sądowe jest prowadzone przed sądem i przez sąd, podczas gdy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone przez sąd i przez komornika jako organy egzekucyjne. W postępowaniu egzekucyjnym sąd występuje w podwójnym charakterze: sądu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie sądowe i organu egzekucyjnego wykonującego czynności egzekucyjne. Sąd występuje w charakterze sądu egzekucyjnego, gdy przepis tak stanowi, a w szczególności przykładowo, gdy nadaje klauzule wykonalności, rozpoznaje skargi na czynności i postanowienia komornika, orzeka o trybie dalszego prowadzenia egzekucji w przypadku zbiegu egzekucji, rozpoznaje wnioski o wyjawienie majątku, rozstrzyga w przedmiocie ograniczenia egzekucji, wydaje z urzędu komornikowi zarządzenia zmierzające do zapewnienia należytego wykonania egzekucji. Jako organ egzekucyjny sąd występuje natomiast np. przy egzekucji czynności zastępowalnej (art. 1049 k.p.c.), czynności niezastępowalnej (art.1050 k.p.c.), przy egzekucji świadczeń polegających na zaniechaniu dokonania oznaczonych czynności lub nieprzeszkadzania czynnościom wierzyciela (art. 1051 k.p.c.). Komornik występuje zaś jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne. W sprawach zastrzeżonych dla sądu, komornik jest tyko organem spełniającym polecenia sądu. W konsekwencji podkreślić należy, że nie bez znaczenia będzie jaki organ w postępowaniu egzekucyjnym jest organem egzekucyjnym, a co za tym idzie czy prowadzi postępowanie sądowe. Wbrew bowiem twierdzeniom organu, postępowanie egzekucyjne nie mieści się w zakresie pojęcia "postępowanie sądowe", a raczej są to pojęcia o wspólnym zakresie, jednak w sytuacjach, gdy sąd jest sądem egzekucyjnym i w tym zakresie prowadzi postępowanie sądowe. Komornik jako organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania sądowego.

W związku z tym należy stwierdzić, że egzekucja sądowa prowadzona przez komornika sądowego nie jest "postępowaniem sądowym" w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. , a złożenie komornikowi sądowemu w związku z prowadzoną przez niego egzekucją dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (w oryginale, odpisie, wypisie lub kopii) nie powoduje powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy. Pełnomocnik nie składa pełnomocnictwa sądowi lecz komornikowi. Nie można też uznać, że doszło do dwukrotnego złożenia pełnomocnictwa, tj. raz komornikowi i drugi raz sądowi, bowiem jest to sprzeczne z faktami (pełnomocnictwo złożono tylko raz, tj. komornikowi).

Z przyczyn podanych wyżej tut. Sąd nie podziela poglądu przeciwnego prezentowanego w wyroku WSA w Gliwicach z 16 września 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 192/08.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ interpretacyjny winien wydać interpretację indywidualną uwzględniającą wykładnię przepisów ustawy o opłacie skarbowej przedstawioną w niniejszym wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony przez Skarżącą wpis od skargi, orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.