Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 959/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 2  i 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 12 ust. 1 pkt 1, par. 57, par. 136 ust. 2 i 11
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. Ż. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "organ odwoławczy") z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] i jednocześnie nakładająca na skarżącego obowiązek wykonania określonych robót budowlanych.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ I instancji nakazał skarżącemu, właścicielowi budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działkach ew. nr 2647 i 2648 położonych w miejscowości C., gm. [...], w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z wykonaniem pomieszczeń mieszkalnych na poddaszu ww. budynku mieszkalnego, wykonać w terminie do dnia 15 grudnia 2017 r. czynności i roboty budowlane polegające na zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach 1,25 m x 1,20 m (szerokość x wysokość) w ścianie zewnętrznej na poddaszu od strony wschodniej tego budynku.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zakwestionował ustalenia organu I instancji odnośnie wymiarów otworu okiennego, którego dotyczyła zaskarżona odwołaniem decyzja. Wskazał również, że organ I instancji nie dokonał ustaleń dotyczących kwestii podniesienia dachu na rozbudowanej części budynku.

Natomiast decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ I instancji nakazał skarżącemu w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z rozbudową ww. budynku mieszkalnego, wykonać w terminie do dnia 15 grudnia 2017 r. następujące czynności i roboty budowlane:

1) w części północno-zachodniej budynku, na parterze w pomieszczeniu kotłowni, przewód kominowy do wentylacji grawitacyjnej o powierzchni przekroju co najmniej 0,016 m2 oraz najmniejszym rozmiarze przekroju co najmniej 0,1 m,

2) w ścianie zewnętrznej pomieszczenia kotłowni, otwór niezamykany wentylacyjny nawiewny o przekroju nie mniejszym niż 200 cm2.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zakwestionował ustalenia organu I instancji odnośnie istniejących przewodów kominowych. Wskazał również, że organ I instancji nie dokonał ustaleń dotyczących kwestii zwiększenia kubatury rozbudowanej części budynku.

Ponadto w obu swoich decyzjach organ odwoławczy podkreślił, że organ nadzoru budowlanego sprawę legalności robót budowlanych wykonywanych w oparciu o jedno pozwolenie winien rozpatrywać kompleksowo i rozstrzygać jedną decyzją.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] organ I instancji nakazał skarżącemu, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] września 1997 r. nr [...] polegających na rozbudowie ww. budynku oraz adaptacji strychu na cele mieszkalne, wykonać w terminie do 30 września 2018 r. następujące roboty budowlane:

- zamurować w ścianie zewnętrznej na poddaszu (strychu) od strony wschodniej otwór okienny o wymiarach 1,25 m x 1,20 m (szerokość x wysokość),

- na poddaszu (strychu) w pomieszczeniu (pokoju) od strony wschodniej wykonać dwa okna połaciowe o takiej sumarycznej powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, aby stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi wynosił co najmniej 1:8,

- w pomieszczeniu kotłowni wykonać przewód kominowy do wentylacji grawitacyjnej o powierzchni przekroju co najmniej 0,016 m2 i najmniejszym wymiarze przekroju co najmniej 0,1 m,

- w ścianie zewnętrznej pomieszczenia kotłowni wykonać niezamykany otwór wentylacyjny nawiewny o przekroju nie mniejszym niż 200 cm2.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1322 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.b.").

Organ I instancji wyjaśnił, że z materiału dowodowego wynika, iż na działce ew. nr 2648 oraz częściowo na sąsiedniej działce ew. nr 2647, znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny o konstrukcji murowanej z dachem wielospadowym konstrukcji drewnianej i poszyciem połaci dachowych z blachy profilowanej o wymiarach 14,05 m x 11,60 m x 6,10 m. W budynku znajduje się kotłownia, w której zlokalizowano piec C.O. na paliwo stałe wraz z zasobnikiem ciepłej wody. Piec podłączony jest do pionu kominowego zlokalizowanego pomiędzy pomieszczeniem kuchni i kotłowni, w kotłowni brak wentylacji. Na poddaszu budynku wydzielono cztery pomieszczenia (3 pokoje mieszkalne i strych). Od strony wschodniej budynku, w ścianie zewnętrznej na poddaszu istnieje otwór okienny o wymiarach 1,25 m x 1,20 m, w którym została osadzona stolarka okienna. Odległość od ściany zewnętrznej budynku (strona wschodnia) do ogrodzenia od strony wschodniej wynosi 3,70 m (naroże północne) i 3,00 m (naroże południowe), a do ściany zewnętrznej budynku posadowionego od strony wschodniej na działce ew. nr 2649 odległość ta wynosi 4,00 m. Budynek istnieje od około 50-ciu lat. Około 1997 r. został rozbudowany o część północno-zachodnią, ponadto na poddaszu wykonano adaptację strychu na cele mieszkalne. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] września 1997 r. znak [...], udzielił M. i H. Ż. (rodzicom skarżącego), pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działkach ew. nr 2647 i 2648 położonych w C., stanowiących wówczas ich własność. Od około 2000 r. właścicielem działek, na których znajduje się budynek, jest skarżący. W dniu oględzin robót budowlanych przy opisywanym obiekcie nie prowadzono, roboty zostały zakończone.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, że zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1997 r. znak [...] projekt budowlany przewidywał zamurowanie otworu okiennego zlokalizowanego w ścianie zewnętrznej na poddaszu od strony wschodniej tego budynku, oraz wykonanie 7 okien połaciowych w pokojach na poddaszu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto projekt budowlany przewidywał wykonanie odprowadzenia zużytego powietrza z pomieszczenia kotłowni za pomocą przewodu wentylacyjnego o przekroju 14 cm x 14 cm.

Organ I instancji stwierdził, że nie wszystkie roboty budowlane wykonano zgodnie z prawem i zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym. Niezgodności dotyczyły następujących kwestii:

1 ) nie został zamurowany otwór okienny w ścianie zewnętrznej na poddaszu, od strony wschodniej tego budynku,

2) nie wykonano okien połaciowych na poddaszu w pomieszczeniach o nr wg. projektu: 12, 14, 15, 16,

3) nie wykonano wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu kotłowni tego budynku,

4) połączono w jedno pomieszczenia nr 15 i 16,

5) zwiększono wysokość kalenicy dachu rozbudowy o 1,275 m.

Organ I instancji stwierdził, że wykonanie robót budowlanych określonych w sentencji decyzji spowoduje usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości.

W ocenie organu I instancji, pozostałe niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym, tj.: nie wykonanie okien połaciowych na poddaszu w pomieszczeniach o nr wg projektu: 14, 15, 16, połączenie w jedno pomieszczeń nr 15 i 16 oraz zwiększenie wysokości kalenicy dachu rozbudowy o 1,275 m - nie naruszają przepisów prawa.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i jednocześnie nałożył na skarżącego obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] września 1997 r. nr [...] polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz adaptacji strychu na cele mieszkalne, w rozbudowie i na strychu (poddaszu) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działkach ew. nr 2647 i 2648 położonych w miejscowości C., gmina [...] - w terminie do 30 września 2018 r. - poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na:

- zamurowaniu w ścianie zewnętrznej na poddaszu od strony wschodniej otworu okiennego o wymiarach 1,25 m x 1,20m (szerokość x wysokość),

- wykonaniu na poddaszu w pomieszczeniu pokoju od strony wschodniej okien połaciowych o takiej powierzchni, aby stosunek powierzchni tych okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi wynosił co najmniej 1:8,

- wykonaniu w pomieszczeniu kotłowni kanału wywiewnego (wywiewu) z materiału niepalnego o przekroju nie mniejszym iż 14 x 14 cm z otworem wlotowym po sufitem pomieszczenia wyprowadzonego ponad dach i umieszczonego obok komina,

- wykonaniu w ścianie zewnętrznej pomieszczenia kotłowni niezamykanego otworu wentylacyjnego nawiewnego o przekroju nie mniejszym niż 200 cm2.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji jest zasadne, a zarzuty skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. Uzupełnienia wymagało jedynie uzasadnienie decyzji.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że podczas robót budowlanych tj. rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i adaptacji tj. przebudowy strychu na cele mieszkalne odstąpiono od warunków udzielonego pozwolenia.

W ocenie organu odwoławczego, różnice wykazane przez organ I instancji od robót, na które wydano pozwolenie na budowę tj. zwiększenie wysokości kalenicy nad częścią rozbudowaną o 1,27m, nie wykonanie przewodu wentylacyjnego pomieszczenia kotłowni, wykonanie 3 pokoi na strychu zamiast czterech, nie zamurowanie otworu okiennego w ścianie wschodniej, niewykonanie dwóch okien dachowych o wymiarach 78 x 140 cm w pomieszczeniu nr 12, niewykonanie dwóch okien dachowych o wymiarach 78 x 140 cm w pomieszczeniu nr 14 oraz w pomieszczeniu nr 16 - nie stanowią istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a u.p.b.

Jednakże różnice obejmujące nie wykonanie przewodu wentylacyjnego pomieszczenia kotłowni oraz nie zamurowanie otworu okiennego w ścianie wschodniej wraz z niewykonaniem dwóch okien dachowych o wymiarach 78 x 140 cm w pomieszczeniu nr 12 w sytuacji zlokalizowania przedmiotowego budynku w zbliżeniu do budynku usytuowanego na działce sąsiedniej w odległości 4,00 m (naroże południowe) stanowią odstąpienie od przepisów w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. A zatem w ocenie organu odwoławczego zachodzi przypadek o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.b., co obligowało organ I instancji do przeprowadzenia stosownego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 - 51 u.p.b.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w budynku skarżącego, w pomieszczeniu kotłowni jest zainstalowany kocioł na paliwo stałe o mocy cieplej 23 KW, a kubatura kotłowni wynosi - według ustaleń organu I instancji - około 25 m3. Z projektu budowalnego nie wynika jakie urządzenia grzewcze miały znajdować się w przedmiotowej rozbudowie. Natomiast § 136 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej w skrócie: "rozporządzenie techniczne.") stanowi, iż pomieszczenia, w których instalowane są kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej do 25 kW powinny odpowiadać przepisom rozporządzenia oraz wymaganiom określonym w Polskiej Normie dotyczącej kotłowni wbudowanych na paliwo stałe o nr PN-87/B-02411 z 1987 r. Zgodnie § 136 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej do 25 kW powinny być instalowane

w wydzielonych pomieszczeniach technicznych zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej, na poziomie ogrzewanych pomieszczeń lub w innych pomieszczeniach, w których mogą być instalowane kotły o większych mocach cieplnych nominalnych. Zgodnie zaś z § 136 ust. 11 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w pomieszczeniu, w którym zainstalowane są kotły na paliwo stałe lub olej opałowy, powinien być zapewniony nawiew niezbędnego strumienia powietrza dla prawidłowej pracy kotków z mocą cieplną nominalną, a także nawiew i wywiew powietrza dla wentylacji kotłowni. Według pkt 2.1.6.1 ww. normy w pomieszczeniu kotła powinien znajdować się otwór niezamykany o powierzchni co najmniej 200 cm2, a według pkt 2.1.6.2 pomieszczenie kotła powinno mieć kanał wywiewny o przekroju nie mniejszym niż 14x14 cm, z otworem wlotowym pod sufitem pomieszczenia, wprowadzony ponad dach i umieszczony obok komina. Otwór wlotowy do kanału wywiewnego powinien mieć wolny przekrój równy przekrojowi kanału. Kanał wywiewny i otwór wlotowy do niego nie mogą mieć urządzeń do zamykania. Przewód wentylacyjny powinien być wykonany z materiału niepalnego. Natomiast jak ustalił organ I instancji w pomieszczeniu kotłowni brak jest wentylacji grawitacyjnej - wywiewu oraz brak jest także otworu niezamykanego o powierzchni co najmniej 200 cm2 - nawiewu.

Ponadto z projektu budowalnego wynika, że istniejący na poddaszu otwór okienny w ścianie wschodniej w pomieszczeniu nr 12 winien zostać zamurowany z uwagi na usytuowanie przedmiotowego budynku w zbliżeniu do budynku usytuowanego na działce sąsiedniej w odległości 4,00 m (naroże południowe), aby doświetlić to pomieszczenie projekt przewidywał wykonanie dwóch okien dachowych o wymiarach 78 x 140 cm od strony południowej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że od strony wschodniej budynku, w ścianie zewnętrznej na poddaszu istnieje otwór okienny o wymiarach 1,25 m x 1,20 m, w którym jest osadzona stolarka okienna.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią § 57 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z treścią § 57 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12.

W ocenie organu odwoławczego, powyższe odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę w sytuacji zlokalizowania przedmiotowego budynku w zbliżeniu do budynku usytuowanego na działce sąsiedniej w odległości 4,00 m (naroże południowe), naruszają warunki techniczne określone w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała sytuacja, w której organ byłby zobligowany do orzeczenia zaniechania dalszych robót budowlanych, czy rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, względnie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Właściwym w tej sytuacji jest wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Zatem by doprowadzić przedmiotową rozbudowę o kuchnię i kotłownię oraz przebudowę strychu do stanu zgodnego z przepisami i by pomieszczenia te mogły być bezpiecznie użytkowane organ I instancji prawidłowo nałożył obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Po analizie przepisów techniczno- budowlanych rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. organ odwoławczy stwierdził, że należy doprecyzować zakres robót nałożony zaskarżoną decyzją, by nakazane roboty były zgodne z obowiązującymi przepisami.

W odpowiedzi na zarzut zawarty w odwołaniu, że w kotłowni jest dostęp świeżego powietrza wykonany z desek o wymiarach około 40 x 50 cm, organ odwoławczy wyjaśnił, że z ustaleń organu I instancji oraz z materiału dowodowego – w szczególności ze zdjęć wykonanych przez organ powiatowy podczas rozprawy w dniu 30 czerwca 2017 r. jednoznacznie wynika, że pomieszczenie kotłowni nie posiada otworu niezamykanego o powierzchni co najmniej 200 cm2 - nawiewu.

Odnosząc się do pozostałych argumentów podnoszonych w odwołaniu organ wyjaśnił, że nie mają one wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy i dlatego przy podejmowaniu niniejszej decyzji nie mogły zostać uwzględnione.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z tym, iż obecnie skarżący jest właścicielem działek ew. nr 2647 i 2648, na których usytuowany jest przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny - rozbudowany i przebudowany z naruszeniem przepisów, organ I instancji prawidłowo nałożył na niego nakaz doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) błędne ustalenia organu poprzez przyjęcie, że otwór okienny usytuowany w ścianie zewnętrznej od strony wschodniej stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, w sytuacji, gdy ww. otwór okienny nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz pomimo, że organ nie wskazał na czym konkretnie miałoby polegać wskazane przez niego zagrożenie, a zatem twierdzenia w tym zakresie nie są poparte żadnym materiałem dowodowym, a stanowią tylko niepoparte żadnymi dowodami przypuszczenia organu,

2) błędne ustalenia organu, iż otwór okienny usytuowany w ścianie zewnętrznej od strony wschodniej nie spełnia przepisów określonych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sytuacji, gdy:

- organ dla ustalenia odległości otworu okiennego posługuje się określeniem "w zbliżeniu do budynku usytuowanego na działce sąsiedniej", które to określenie nie jest wymienione w ww. rozporządzeniu jako kryterium ustalania odległości, gdyż kryterium to stanowi odległość od granicy działki,

- przebieg granicy pomiędzy działką skarżącego, na której usytuowany jest przedmiotowy budynek, a działką sąsiednią nie jest ustalony, a jej przebiegu w żadnym przypadku nie odzwierciedla przebieg ogrodzenia pomiędzy działkami. Skarżący w toku sprawy wskazywał na powyższą okoliczność oraz to, że budynek usytuowany na sąsiedniej działce został wybudowany z naruszeniem granicy działki skarżącego, co powoduje, że zachowane zostały odległości, o których mowa w rozporządzeniu,

- organ nie ustalił charakteru działki sąsiedniej tj. czy działka ta jest działką budowlaną, a tylko do takiej zastosowanie mają przepisy ww. rozporządzenia,

- organ nie ustalił, czy na terenie będącym przedmiotem postępowania obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub czy została wydana decyzja o warunkach zabudowy, co powoduje, iż mogą być zastosowane inne odległości niż wskazane w przepisach rozporządzenia,

3) zastosowanie przez organ niewłaściwych przepisów, albowiem otwór okienny usytuowany w ścianie zewnętrznej od strony wschodniej został wykonany w trakcie budowy budynku, co miało miejsce około 50 lat temu (1968 r.), natomiast rozbudowa budynku miała miejsce w latach 1997 - 1998, a zatem zastosowanie przy rozpoznawaniu sprawy aktualnie obowiązujących przepisów było niewłaściwe, gdyż zastosowane powinny być przepisy obowiązujące na dzień budowy budynku i kolejno obowiązujące w dacie jego rozbudowy,

4) art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnie z podstawowymi zasadami regulującymi postępowanie administracyjne tj. brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzenie postępowania wbrew obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywateli do państwa, dokonanie przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego niezgodnej ze stanem faktycznym i przedstawionymi dowodami oraz bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

5) art. 15 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy wbrew zasadzie dwuinstancyjności,

6) art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 u.p.b. poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku wykonania czynności określonych w zaskarżonej decyzji celem doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji, gdy ustalenia organu w tym zakresie są niepełne i wymagają przeprowadzenia dalszych czynności ze strony organu.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nienałożenie na niego obowiązku wykonania czynności wskazanych w decyzji w zakresie - zamurowania w ścianie zewnętrznej na poddaszu od strony wschodniej otworu okiennego o wymiarach 1,25 m x 1,20 m oraz wykonania na poddaszu w pomieszczeniu pokoju od strony wschodniej okien połaciowych o takiej powierzchni, aby stosunek powierzchni tych okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi wynosił co najmniej 1:8, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w odniesieniu do budynków wzniesionych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zastosowanie mają tylko w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego i o ile budynki te są użytkowane i zagrażają życiu ludzi. Na gruncie niniejszej sprawy organ nie wykazał istnienia zagrożenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, a zatem brak było przesłanek do wszczęcia postępowania naprawczego i nakazania skarżącemu wykonania prac polegających na zamurowaniu w ścianie zewnętrznej na poddaszu od strony wschodniej otworu okiennego i wykonaniu na poddaszu w pomieszczeniu pokoju od strony wschodniej okien połaciowych.

Skarżący wskazał, że budynek na jego działce wybudowany został około 50 lat temu (1968 r.), z kolei jego rozbudowa miała miejsce w latach 1997 i 1998. Okoliczność ta powoduje, że organ powinien był dokonać oceny wykonanych robót mając na uwadze ww. daty i w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy.

Następnie skarżący podniósł, że granica pomiędzy jego działką a działką sąsiednią nie ma ustalonego przebiegu i nie wyznacza jej również ogrodzenie ustawione pomiędzy działkami. Budynek zlokalizowany na sąsiedniej działce w rzeczywistości wybudowany został bez właściwego pozwolenia i z naruszeniem granicy działek, a jego część usytuowana jest na działce skarżącego. Obowiązkiem organu było więc ustalenie granicy działek, kolejno ustalenia odległości budynku skarżącego od granicy działki, a w dalszej kolejności ustalenie charakteru działek, tymczasem okoliczności te nie zostały ustalone przez organ w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i jako tak podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Organy w sposób pełny zebrały materiał dowodowy, prawidłowo dokonały jego rozpatrzenia i oceny, a wywiedzione z ustalonych faktów konsekwencje prawne, odzwierciedlone w sentencjach decyzji wydanych w obu instancjach, są adekwatne do właściwie zrekonstruowanych normatywnych podstaw przeprowadzonego procesu stosowania prawa.

W sprawie ustalono, że poprzednicy prawni skarżącego dysponowali decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].09.1997r. znak: [...] udzielającą pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego jednorodzinnego i adaptację strychu na cele mieszkalne /cztery pokoje/ na działce

nr ewid. gruntów 2647 i 2648 położonej w C. [...]. Według projektu budowlanego przedmiotowej rozbudowy i adaptacji rozbudowa miała się charakteryzować: cześć od strony zachodniej miała mieć wymiary 2,95m x 5,52m

i część od strony północnej 2,49x 3,20m. Od strony północnej projektowany był dodatkowy słup o wymiarach 38 x 38 cm w odległości 2,00 m od narożnika północno-wschodniego budynku. Wysokość dachu części stanowiącej rozbudowę miała wynosić 4,10 m. od poziomu posadowienia parteru budynku istniejącego. W części rozbudowanej na parterze zaprojektowano trzy pomieszczenia: kuchni i kotłowni - pomiędzy którymi zaprojektowano trzon kominowy z. czterema przewodami: wentylacyjnym 14x14cm pomieszczenia kuchni, wentylacyjnym 14x14cm pomieszczenia kotłowni oraz dymowy 14x25cm i spalinowy Ø14cm kotłowni oraz pomieszczenie spiżarni. Na strychu projekt przewidywał wydzielenie czterech pokoi

z wykonaniem okien połaciowych – 7 sztuk oraz zamurowaniem otworu okiennego

w ścianie wschodniej. Co kluczowe w niniejszej sprawie, według projektu mieszkalny na działce sąsiedniej nr 2649 istniał.

Inwestorzy rozpoczęli prace jeszcze w 1997 roku, trwały rok. Z poczynionych przez organy ustaleń wynika, że wymiary w rzucie poziomym dokonanej rozbudowy są zgodne z projektem budowlanym ww. inwestycji. Zwiększono wysokość kalenicy nad częścią rozbudowaną o 1,27m. Nie wykonano przewodu wentylacyjnego pomieszczenia kotłowni, na strychu zamiast 4 pokoi wykonano 3 pokoje od strony południowej, a od strony północnej projektowane pomieszczenia suszami nr 15

i pokój nr 16 stanowi obecnie jedno pomieszczenie niemieszkalne - strych bez doświetlenia. W pokoju na strychu oznaczonym w projekcie budowlanym - nr 12 od strony południowo-wschodniej w projekcie budowlanym przewidziano do zamurowania otwór okienny w ścianie wschodniej oraz wykonanie dwóch okien dachowych o wymiarach 78 x 140cm, jednak nie zamurowano istniejącego otworu

o wymiarach 1,25m szerokość x 1,20m wysokość i nie wykonano przewidzianych dwóch okien dachowych. W pokoju na strychu oznaczonym w projekcie budowlanym - nr 14 od strony południowo-zachodniej w projekcie budowlanym, przewidziano wykonanie dodatkowo dwóch okien dachowych o wymiarach 78 x 140cm poza istniejącym w ścianie zachodniej o wymiarach 1,25mx 1,15m, w pokoju nr 16 przewidziano wykonanie dwóch okien dachowych o wym. 78x 140cm.

Oceniając wykonane prace organy zasadnie przyjęły, że podczas rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i adaptacji tj. przebudowy strychu na cele mieszkalne na działce nr ewid. gruntów 2647 i 2648 położonej w C. odstąpiono od warunków udzielonego pozwolenia z 1997 roku.

W takim układzie faktyczno-prawnym adekwatną podstawą procedowania stanowił art. 50 i 51 u.p.b.

Organ przyjął, że niezrealizowanie wyżej wymienionych robót zgodnie

z projektem nie stanowi istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków określonych

w pozwoleniu na budowę – art. 50 ust. 1pkt 4 u.p.b. w zw. z art. 36a u.p.b. Sąd tej oceny nie podważa, już chociażby z tego względu, że przyjęcie stanowiska przeciwnego byłoby niekorzystne dla skarżącego, albowiem wiązałoby się

z wdrożeniem procedury regulowanej art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b.

Stanowisko organu wyraża stwierdzenie, że niewykonanie przewodu wentylacyjnego pomieszczenia kotłowni oraz niezamurowanie otworu okiennego

w ścianie wschodniej wraz z niewykonaniem dwóch okien dachowych o wymiarach 78 x 140cm w pomieszczeniu nr 12, w sytuacji zlokalizowania przedmiotowego budynku w zbliżeniu do budynku usytuowanego na działce sąsiedniej w odległości 4,00m (naroże południowe) stanowią również odstąpienie od przepisów w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. A zatem zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.b. Nawiązując już w tym miejscu do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że art. 50 ust. 1 pkt 2 u.p.b. nie wymaga jednoznacznego ustalenia wystąpienia zagrożenia, uznając za wystarczające racjonalne wnioskowanie o samej możliwości jego wystąpienia Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych zadekretowanych w rozporządzeniu technicznym co do zasady – choć oczywiście nie zawsze - wiąże się ze sprowadzeniem stanu, który może zagrażać bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wynika to stąd, że przepisy techniczne a natura rei ukierunkowane są przede wszystkim na prewencję wobec bezpieczeństwa, co jednoznacznie wynika z treści art. 5 u.p.b. W ocenie Sądu prezentowana przez organy argumentacja jest wystarczająca, by uznać, że zaniechanie wykonania przewodu wentylacyjnego pomieszczenia kotłowni, niezamurowanie otworu okiennego w ścianie wschodniej wraz z niewykonaniem dwóch okien dachowych

o wymiarach 78 x 140cm w pomieszczeniu nr 12, w sytuacji zlokalizowania budynku w zbliżeniu do budynku usytuowanego na działce sąsiedniej w odległości 4,00m może powodować zagrożenie, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Organy poprawnie wykazały zależność pomiędzy naruszeniem konkretnych przepisów rozporządzenia technicznego, a powstałym zagrożeniem.

W analizowanej sprawie organy nie badały legalności "całego" budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działkach ew. nr 2647 i 2648, lecz wyłącznie legalność robót budowlanych zrealizowanych w oparciu o pozwolenie z 1997 roku. Nie było wobec powyższego uzasadnienia dla uwzględniania przepisów prawa budowlanego z 1974 roku. Fakt wybudowania budynku, w tym i otworu okiennego we wschodniej ścianie pomieszczenia nr 12, pod rządami powołanej ustawy, nie znosi konieczności stosowania w tej materii ustawy aktualnie obowiązującej. Uzasadnia to fakt, iż zamurowanie wzmiankowanego otworu okiennego przewidywał zatwierdzony decyzją z 1997 roku projekt budowlany. Realizacja prac nastąpiła pod rządami nowego prawa budowlanego, dlatego też zarówno prace wykonane w oparciu o decyzję z 1997 roku, jak i prace tą decyzją (projektem) przewidziane a nie zrealizowane, podlegają ocenie przez pryzmat wymogów statuowanych aktualnym reżimem prawnym.

In concreto, z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego wynika, że budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy. Z akt wynika, że budynek skarżącego posadowiony jest od strony wschodniej w odległości 4,00 m. od budynku na działce sąsiedniej

o nr 2649 (naroże południowe). Sąd zgadza się z twierdzeniami skarżącego, że przepisy rozporządzenia - § 12 ust. 1 pkt 1 - nakazują parametryzować odległość względem granicy działki, a nie budynku sąsiedniego. Niemniej jednak z załączonej do akt dokumentacji wynika, że budynek na działce 2649 nie znajduje się w granicy pomiędzy działkami 2649 i 2648, lecz w nieznacznym od niej oddaleniu. Tym samym jeżeli odległość do budynku wynosi 4 metry, to do granicy dystans ten musi być mniejszy – wydruk map załączonych do adnotacji z dnia 16 maja 2017 roku. Ustalenie tego nie dezawuują twierdzenia skarżącego, że odległość została zachowana, albowiem granice pomiędzy działkami są sporne. Skarżący przedłożył wprawdzie mapę uzupełniającą z 1997 roku, z której wynika, że sporządzający ją geodeta stoi na stanowisku, iż granica ewidencyjna jest błędna; granica pomiędzy działkami 2468 i 2469 przebiega po krawędzi budynku zlokalizowanego na ostatniej z tych działek. Mapa ta jednak, jak wynika z akt sprawy, nie została włączona do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, i jednocześnie nie toczyło się żadne postępowanie, które doprowadziło do podważenia przyjętego przez organ

w niniejszej sprawie przebiegu granicy. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw, by za skuteczny uznać zarzut kwestionujący przyjęte przez organy ustalenie, co do lokalizacji budynku na działce skarżącego – który został wybudowany później niż budynek na działce 2649 – względem granicy pomiędzy działkami 2648 i 2649.

Obowiązku zamurowania okna nie dezawuuje przedłożona przez skarżącego decyzja PINB z [...] sierpnia 2018 roku, którą umorzono postępowania w sprawie legalności budowy budynku mieszkalnego na działce 2648. W postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją organ nie badał kwestii legalności wybudowanych otworów okiennych na poddaszu i parterze, ograniczając się wyłącznie oceny zgodności z prawem budowy budynku o wymiarach 11,10m x 9,55m z wiatrołapem od strony północnej o wymiarach: 2,50m x 3,28m – s. 5 uzasadnienia decyzji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie nałożenia obowiązku wykonania okien połaciowych w pomieszczeniu pokoju od strony wschodniej, organy prawidłowo powołały się na § 57 rozporządzenia technicznego. Powołany przepis określa minimalne parametry stosunku powierzchni okien do powierzchni podłogi, w celu zapewnienia właściwego naświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – 1:8. Z uwagi na przeznaczenie pomieszczenia oraz konieczność zamurowania istniejącego otworu okiennego, nałożenie przedmiotowego obowiązku było nieodzowne.

Konieczność nałożenia obowiązku wykonania w pomieszczeniu kotłowni kanału wywiewnego oraz niezamykanego otworu wentylacyjnego w ścianie zewnętrznej tej kotłowni organy uzasadniły postanowieniami § 136 ust. 2 i ust. 11 rozporządzenia technicznego. Powołane przepisy wyrażają wymóg, aby pomieszczenia, w których instalowane są kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej do 25 kW odpowiadały przepisom rozporządzenia oraz wymaganiom określonym w Polskiej Normie dotyczącej kotłowni wbudowanych na paliwo stałe

o nr PN-87/B-02411 z 1987r. Zgodnie § 136 ust. 11 ww. rozporządzenia

w pomieszczeniu, w którym zainstalowane są kotły na paliwo stałe lub olej opałowy, powinien być zapewniony nawiew niezbędnego strumienia powietrza dla prawidłowej pracy kotłów z mocą cieplną nominalną, a także nawiew i wywiew powietrza dla wentylacji kotłowni. Adekwatnie do treści normy pkt 2.1.6.1 w pomieszczeniu kotła powinien znajdować się otwór niezamykany o powierzchni co najmniej 200cm2, a według pkt 2.1.6.2 pomieszczenie kotła powinno mieć kanał wywiewny o przekroju nie mniejszym niż 14x14 cm, z otworem wlotowym pod sufitem pomieszczenia, wprowadzony ponad dach i umieszczony obok komina. Otwór wlotowy do kanału wywiewnego powinien mieć wolny przekrój równy przekrojowi kanału. Kanał wywiewny i otwór wlotowy do niego nie mogą mieć urządzeń do zamykania. Przewód wentylacyjny powinien być wykonany z materiału niepalnego.

Z poczynionych przez organy ustaleń wynika, że w pomieszczeniu kuchni jest kuchnia węglowa na opał stały, a w pomieszczeniu kotłowni jest zainstalowany kocioł na paliwo stałe o mocy cieplej 23 KW; kubatura kotłowni wynosi około 25m3.

W pomieszczeniu kotłowni brak jest wentylacji grawitacyjnej - wywiewu oraz brak jest także otworu niezamykanego o powierzchni co najmniej 200cm2 - nawiewu. Przedmiotowe ustalenia uzasadniały zatem nałożony na skarżącego obowiązek.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia innych formułowanych w skardze zarzutów.

Uwzględnienie naprowadzonych okoliczności i ich ocen prawnych musiało skutkować oddaleniem skargi – art. 151 P.p.s.a.