Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1669/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5, art. 6, art. 10 ust. 1, 9b, art. 47 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 52 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2009r. – zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z [...] czerwca 2009r. orzekającą o zameldowaniu B. D. wraz z małoletnimi dziećmi A. D. (D.) i K. Z, na pobyt stały pod adresem ul. [...] w Z.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] grudnia 2008r. na wniosek B. D. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowania wymienionej wraz z małoletnimi dziećmi A. D. i K. Z. na pobyt stały pod adresem ul. [...] w Z. w nieruchomości położonej na działce oznaczonej nr [...]. We wniosku o zameldowanie B. D. wyjaśniła, że wraz z rodziną mieszka od kilku lat na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "K." w Z., w domu całorocznym usytuowanym na działce o nr ew. [...]. W powyższym budynku znajdują się wszystkie media, sprzęt gospodarstwa domowego, doprowadzona jest woda, kanalizacja, centralne ogrzewanie.

Oświadczenia zawarte we wniosku potwierdzili funkcjonariusze policji, a także świadkowie: E. K., H. J. i B. K., a także przeprowadzona [...] kwietnia 2009r. kontrola meldunkowa.

W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego Wydział Geodezji w Urzędzie Miasta w Z., który z urzędu dla budynków położonych na działce ew. nr [...] obręb [...] w Z. przy ul. [...] stanowiącej własność Rodzinnego Ogrodu Działkowego "K." nadał numer porządkowy "[...]". Z powyższego wynika zatem, że nieruchomość położona na działce nr [...] zyskała adres - ul. [...] w Z.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu winno się zatem łączyć ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby. Lokal ten powinien stanowić miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Mając powyższe na względzie, organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie sytuacja taka bez wątpienia występuje, gdyż B. D. wraz z rodziną mieszka nieprzerwanie od trzech lat pod adresem, pod którym chce być zameldowana i tam koncentruje się jej życie.

Ponadto organ wyjaśnił, iż bezspornym jest, że B. D. wraz z małoletnimi dziećmi mieszkają w budynku znajdującym się na działce nr [...] przy ul. [...] w Z. Stosownie zaś do treści art. 9b ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem, przy czym adres określa się przez podanie: nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego – w gminach, które uzyskały status miasta (art. 9b ust. 2 pkt 1), a w innych gminach – nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu, nazwy gminy, nazwy województwa, kodu pocztowego oraz nazwy ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice (art. 9b ust. 2 pkt 2). Uznać zatem należy, iż działka nr [...] przy ul. [...] w Z. ma konkretny adres, pozwalający na identyfikację obiektu znajdującego się na jej terenie.

Wojewoda [...] wyjaśnił, iż orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje jednoznacznie, że zameldowanie na działce w ogrodzie działkowym jest zgodne z prawem, albowiem konieczność dokonania zameldowania nie jest uzależniona od charakteru lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby. Organ podkreślił, że nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i uzależnianie od tej oceny możliwości zameldowania. Nieuprawnione jest także stanowisko, że zameldowanie może nastąpić jedynie w lokalu mieszkalnym przeznaczonym na cele mieszkaniowe. Wykorzystywanie altany działkowej do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wbrew przeznaczeniu działki, określonemu w ustawie z 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych, nie wpływa na obowiązek organu meldunkowego rejestracji osoby w miejscu faktycznego pobytu. O zameldowaniu lub odmowie zameldowania decydują bowiem przesłanki wywodzone z przepisów ustawy o ewidencji ludności. Natomiast dopuszczalność wykorzystania altany działkowej na pobyt stały lub czasowy może stanowić przedmiot oceny innych organów w odrębnych postępowaniach.

Rodzinny Ogród Działkowy "K." w Z. – w skardze na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2009r. – wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż Rodzinny Ogród Działkowy "K.", jak i jego organy prowadzą działalność na podstawie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, Statutu Polskiego Związku Działkowców z 2006r. oraz Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego z 2004r. (ze zm.). Stosownie zaś do art. 13 pkt 4 działka w rodzinnym ogrodzie działkowym przeznaczona jest zaspokajania potrzeb użytkownika i jego rodziny w zakresie wypoczynku i rekreacji oraz prowadzenia upraw ogrodniczych, z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywania działalności gospodarczej. Dodatkowo § 36 pkt 1 i 2 Statutu Polskiego Związku Działkowców określa zamieszkiwanie na działce jako rażące naruszenie przepisów ustawy zagrożone pozbawieniem członkostwa PZD i prawa użytkowania działki.

Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi, powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że B. D. podczas przyjmowania w poczet członków złożyła oświadczenie, że nie będzie zamieszkiwać na działce, a potem okazało się, że zamieszkała na niej. Gdyby oświadczyła, że na działce będzie zamieszkiwać, to nie przyjęto by jej w poczet członków PZD i nie dostałaby działki. B. D. bez wiedzy zarządu rozbudowała domek na działce. Woda na działce jest tylko w sezonie letnim. Ponadto pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż B. D. nie jest już członkiem Polskiego Związku Działkowców

Uczestniczka postępowania B. D. wniosła o oddalenie skargi. Wskazała ona, iż prezes wielokrotnie powiedział jej wprost, że jeśli uzyska zameldowanie, to on odmówi jej członkostwa w Polskim Związku Działkowców. Ponadto uczestniczka wyjaśniła, iż jej dziecku grozi ślepota, a zamieszkuje w warunkach bez wody, prądu i ogrzewania przez całą zimę, z wyłącznej winy prezesa.

Uczestnik postępowania A. D. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, iż rozbudowy domku dokonał poprzedni użytkownik, zatem B. D. nie dopuściła się samowoli budowlanej. Ponadto podniósł, że zarząd twierdzi, że w okresie zimowym nie można mieszkać na działce, choć jednocześnie za ten okres pobiera dodatkowe opłaty za prąd. W ogrodach działkowych są też inne samowole budowlane, więc zajmowanie się jedynie samowolą budowlaną B. D. jest formą szykany wobec rodziny. Wskazał, iż nie mają oni gdzie mieszkać. Jednocześnie okazał dowody KP zapłaty za energię elektryczną, których nie można uznać za opłatę za wywóz śmieci. Oświadczył także, iż cała sytuacja jest winą prezesa Rodzinnego Ogrodu Działkowego "K.", który nie uprzedził jego matki, że domek na działce jest samowolą budowlaną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej w skrócie: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2009r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę materialno – prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 933, ze zm. – dalej w skrócie: ustawa o ewidencji).

Powołana wyżej ustawa nakłada w art. 5 na każdego obywatela polskiego przebywającego na terytorium RP obowiązek zameldowania w miejscu pobytu stałego, przy czym za pobyt stały uznaje zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6).

W myśl art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż 3 doby, zobowiązana jest zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia.

Stosownie do art. 9b adres w gminach, które uzyskały statut miasta, określa się poprzez podanie: nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego, natomiast w innych gminach – nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu, nazwy gminy, nazwy województwa, kodu pocztowego oraz nazwy ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji organ prowadzący ewidencję zobowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania bądź wymeldowania. Jeśli dane budzą wątpliwości, to o dokonaniu tych czynności rozstrzyga organ w drodze decyzji administracyjnej (art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji).

Sąd podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że działka nr [...] przy ul. [...] w Z. ma konkretny adres, który pozwala na identyfikację obiektu znajdującego się na jej terenie. Oznaczenie adresowe wskazuje bowiem dokładnie nazwę miasta, ulicę oraz numer nieruchomości.

Skoro zatem lokal, w którym zameldowana miałaby być B. D. i jej małoletnie dzieci posiada adres, a więc spełnia przesłankę z art. 9b ustawy o ewidencji, zatem w celu pozytywnego wniosku B. D. w przedmiocie zameldowania jej oraz jej małoletnich dzieci konieczne jest ustalenie w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego czy zostały spełnione przesłanki konieczne do zameldowania na pobyt stały, w szczególności, czy wnioskodawczyni wraz z dziećmi zamieszkuje we wskazanym we wniosku lokalu z zamiarem stałego przebywania, z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów.

Analiza akt administracyjnych w powyższej kwestii wskazuje jednoznacznie, że B. D. jest użytkownikiem działki położonej w Z. na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych "K.", gdzie na mocy decyzji Polskiego Związku Działkowców z [...] marca 2007r. została przyjęta w poczet członków.

Fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni oraz jej dzieci w przedmiotowym lokalu potwierdziła kontrola meldunkowa przeprowadzona [...] kwietnia 2009r. Funkcjonariusze policji w ramach dokonanych ustaleń stwierdzili, że na terenie działki nr [...] widoczne są ślady pobytu i zamieszkiwania osób. Dodatkowo jeden z policjantów poinformował, że działkę użytkuje B. D., która zamieszkuje w budynku położonym na terenie tej działki wraz z rodziną. Powyższe fakty zostały potwierdzone także przez świadków – E. K., H. J. oraz B. K. Również prezes ROD "K." potwierdził ten fakt, nie wyrażając jednocześnie zgody na zameldowanie.

Kontrola wykazała, że budynek, w którym zamieszkuje B. D. z rodziną, osoby posiada wszelkie media, wodę, prąd, ujście wodne, wyposażony jest także w sprzęt gospodarstwa domowego potrzebny do realizacji podstawowych funkcji życiowych, odzież, meble, rzeczy osobiste. W przedmiotowym lokalu wnioskodawczyni wraz z dziećmi mieszka, nocuje, spożywa posiłki, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję.

Należy zatem stwierdzić, iż wnioskodawczyni wypełnia przesłanki konieczne do zameldowania na pobyt stały, tj. przebywa w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Ponadto należy podkreślić, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r., sygn. K 20/01 wskazał m.in., iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu osoby. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.

Ponadto należy stwierdzić, iż organ odwoławczy trafnie ocenił, że dopuszczalność wykorzystania altany na pobyt stały ludzi może stanowić przedmiot oceny innych organów administracji publicznej w odrębnych postępowaniach. Nie jest bowiem rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu dla ludzi i uzależnianie od tej oceny możliwości zameldowania (por. wyrok NSA z 19.06.2002r., sygn. akt II SA/Łd 1963/00, publ. OSP 2003/5/69). Rolą organów meldunkowych było zatem jedynie zbadanie rzeczywistego pobytu wnioskodawców we wskazanym lokalu pod oznaczonym adresem.

Zgodnie z art. 52 ust. 1 Konstytucji RP każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium RP oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Wolności te mogą podlegać jedynie ograniczeniom ustawowym. Zatem o zameldowaniu bądź odmowie zameldowania muszą, w razie wątpliwości, decydować przesłanki z ustawy o ewidencji. Stąd niemożliwe jest zastosowanie przez organy ewidencyjne powoływanego przez skarżącego art. 13 pkt 4 ustawy z 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych, wykluczającego przeznaczenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. ROD "K." na mocy powyższej ustawy dysponuje instrumentami koniecznymi do wyegzekwowania od użytkownika działki sposobu użytkowania zgodnego z ustawą. Organy administracji nie mogą w tym zakresie, poprzez odmowę zameldowania, zastępować organów związków działkowców.

W świetle powyższych ustaleń należy uznać, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodne z regułami wynikającymi z K.p.a. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.