Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 114/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 i ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Dnia 15 listopada 2022 roku POSTANOWIENIE Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Ł. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Ł. a Burmistrzem Miasta i Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wniosku R. Szpitala Specjalistycznego o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu dla W.F. postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy P. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Ł. (Wójt) na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. zwrócił się z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta i Gminy P. (Burmistrz) poprzez wskazanie Burmistrza jako organu właściwego w sprawie wniosku o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu dla pacjenta oddziału wewnętrznego – W. F. (Zainteresowany).

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z [...] lipca 2022 r. Burmistrz przekazał wniosek R. Szpitala Specjalistycznego z [...] lipca 2022 r. o zabezpieczenie w trybie pilnym pobytu dla Zainteresowanego - pacjenta Oddziu Wewnętrznego na czas trania postępowania sądowego o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej. Wójt wskazał, że Burmistrz uznał się za niewłaściwego błędnie uznając uznając Zainteresowanego za bedomnego.

Zdaniem Wójta, Zainteresowany nie jest osobą bezdomną. Posiada majątek w postaci m.in. jednorodzinnego budynku mieszkalnego położonego w miejscowości Ł. [...] a tym samym zgodnie z treścią art. 101 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej “u.p.s.") Gmina P. jest gminą właściwą do rozpoznania jego wniosku. Wójt wskazał następnie, że miejscem pobytu Zainteresowanego zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i zgodnie z jego wolą jest P.

Wójt zaznaczył, że Zainteresowany podczas pobytu w R. Szpitalu Specjalistycznym złożył podanie o skierowanie i umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych bezpośrednio ze szpitala. Wniosek wraz z kwestionariuszem wywiadu środowiskowego cz. I sporządzony przez Starszego Pracownika Socjalnego ds. Opieki Socjalnej nad Pacjentami oraz pozostałą dokumentacją został przesłany do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. [...] maja 2022 r.

Wójt zaznaczył, że przesłany przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. wniosek w sprawie skierowania i umieszczenia Zainteresowanego w Domu Pomocy Społecznej w Ł., został skierowany przez Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym postępowanie toczy się pod sygn. akt I OW 82/22.

Wójt podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w sprawie I OW 82/22, dotyczące braku podstaw uznania Zainteresowanego za bezdomnego

W odpowiedzi Burmistrz podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku w sprawie I OW 82/22.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

Pozostające w sporze organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 6 lit. a i pkt 7 lit. f) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, Dz. U. z 2003 r. poz. 1925), zatem Naczelny Sąd Administracyjny był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy.

Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.p.s ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej, zastosowanie znajduje art. 101 ust. 2 u.p.s. Zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a ustawy, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w sprawie I OW 82/22 Zainteresowany uznany został za osobę bezdomną. Niniejsza sprawa dotyczy jednak wniosku o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu dla Zainteresowanego - pacjenta oddziału wewnętrznego. Oznacza to konieczność zastosowania reguł określonych w art. 101 ust. 3 u.p.s. Organem właściwym do rozpoznania wniosku o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu jest zatem organ miejsca pobytu – czyli Burmistrz.

O fakcie przebywania Zainteresowanego na terenie Gminy P. świadczą przywołanego przez Wójta dokumenty takie jak orzeczenie o niepełnoprawności wydane przez Powiatowy Zespół DS. Orzekania o Niepełnosprawności w P., w którym wskazany jest adres ul. [...] [...]; pismo Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wskazujące jako miejsce zamieszkania Zainteresowanego P., ul. M. [...] m [...]. W sprawie nie był również kwestionowany fakt uprzedniego wynajmowania przez Zainteresowanego mieszkania w P. jak również korzystania przez niego z pomocy społecznej przyznawanej właśnie w trybie pilnym, z uwagi na miejsce pobytu.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.