Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 16/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239 b par.1 pkt 1 i 3 , art.239 b par.2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 16/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011r., sprawy ze skargi M.S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18 października 2010r. Nr [...] do [...], w przedmiocie nadania decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia 1 czerwca 2010 r. o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na podstawie art.216 oraz art.239b § 1 pkt 1 i 3, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał nieostatecznym decyzjom Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 25 marca 2010 r. o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] rygor natychmiastowej wykonalności.

W ich uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowymi decyzjami z dnia 25 marca 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił M.S. kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do maja 2006 r., a decyzje te są decyzjami nieostatecznym (w dniu 7 kwietnia 2010 r. złożone zostały od nich odwołania do organu drugiej instancji). Wskazał również, że w stosunku do M.S. aktualnie toczy się postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w związku z posiadaniem przez w/wymienionego zaległościami w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. oraz zaległościami w podatku od towarów i usług za okres od maja do listopada 2004 r., przy czym zaległość z tytułu podatku dochodowego wynosi 30045,30 zł plus odsetki za zwłokę, a w podatku od towarów i usług zaległość wynosi 140267,87 zł plus odsetki za zwłokę. Organ ustalił także, iż w 2007 r. w trakcie trwającego postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej M.S. dokonał zbycia majątku znacznej wartości tj. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. B. w K. za kwotę 600000,00 zł, a ponadto z wniosku wierzyciela "V" sp. z o.o. w W. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. A.D. w dniu 13 kwietnia 2010 r. dokonał sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul .L. w K.

Odnosząc te okoliczności do treści art. 239 b Ordynacji podatkowej organ uznał , że zachodzą przesłanki określone w § 1 pkt 1 i 3 oraz § 2 tego przepisu i dlatego przedmiotowym decyzjom nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismami z dnia 28 czerwca 2010 r. M.S. wniósł zażalenia na w/w postanowienia zarzucając naruszenie art. 239b Ordynacji podatkowej. Żalący się zarzucił, iż brak jest podstaw do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, ponieważ nie zostało uprawdopodobnione, że zobowiązania wynikające z tych decyzji nie zostaną wykonane. Także podnoszona przez organ podatkowy kwestia wyzbywania się majątku – zd. żalącego się- jest nieprawdziwa, gdyż, wprawdzie, w 2007 r. faktycznie sprzedał mieszkanie, ale część pieniędzy ze sprzedaży tego mieszkania została przeznaczona na spłatę zaległości podatkowych, a ponadto sprzedaż mieszkania miała miejsce trzy lata temu, natomiast decyzje Dyrektora UKS zostały wydane w marcu 2010 r. W zażaleniach zarzucono także, iż niezasadne jest również powoływanie się na prowadzone postępowanie egzekucyjne, ponieważ nie przedstawiono żadnych dokumentów czy dowodów świadczących o tym, że prowadzona egzekucja okazała się bezskuteczna, nie powołano również żadnych dowodów na to, że były prowadzone jakiekolwiek czynności egzekucyjne w tej sprawie.

Postanowieniem z dnia 18 października 2010 r. nr [...] do [...] po rozpatrzeniu powyższych zażaleń działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw.z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszym rzędzie przywołał treść art. 239 a , a następnie treść art. 239 b Ordynacji podatkowej, po czym wskazał, że z przywołanych przepisów wynika, iż dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek, pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b Ordynacji podatkowej, drugą przesłanką wskazaną w przywołanym przepisie jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, a uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej. Oceniając zaskarżone postanowienia na tle powyższej regulacji Dyrektor rut. Izby Skarbowej stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Bowiem w dniu nadania nieostatecznym decyzjom Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej rygoru natychmiastowej wykonalności, w stosunku do M. S. toczyło się postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku od towarów i usług za okres od maja do listopada 2004 r. objęte tytułami wykonawczymi z dnia 29 grudnia 2009 r. o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],odpisy tych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności zostały żalącemu się doręczone osobiście w dniu 30 grudnia 2009 r. przez pracowników Urzędu Skarbowego w siedzibie Aresztu Śledczego przy ul. M. w K., w dniu 30 grudnia 2009 r. z zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną uzyskano kwotę 32.746,83 zł, a w dniu 9 lipca 2010 r. z zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z tytułu planowanej sprzedaży miejsca parkingowego przy ul. B. uzyskano kwotę 24.390,00 zł. Kwoty te jednak okazały się niewystarczające na pokrycie wszystkich zaległości podatkowych, a zatem postępowanie egzekucyjne na podstawie w/w tytułów wykonawczych nie zostało zakończone i nadal się toczy. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył ponadto, że została również spełniona przesłanka przewidziana w art. 239b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej polegająca na zbywaniu majątku znacznej wartości. W dniu 31 maja 2007 r. na podstawie aktu notarialnego nr repetytorium [...] sporządzonego w kancelarii notarialnej B. K. w K. w/wymieniony sprzedał mieszkanie położone przy ul. B. w K. za kwotę 600.000,00 zł. Co prawda mieszkanie to zostało sprzedane przed wydaniem decyzji w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do maja 2006 r., jednakże już po wszczęciu przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowania kontrolnego za ten okres, tj. po dniu 19 grudnia 2006 r. W świetle tych okoliczności organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut, iż nie została spełniona przesłanka wyzbywania się majątku. Zd. organu, nie znajdują również pokrycia w zgromadzonym materiale dowodowym wyjaśnienia, iż część pieniędzy ze sprzedaży mieszkania (ok. 150.000,00 zł) została przeznaczona na spłatę zaległości podatkowych.

Z informacji uzyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika bowiem, że taka kwota nigdy nie wpłynęła na konto urzędu. Ponadto organ zauważył, iż przepis art. 239b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej odnosi się tylko do czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, a więc bez znaczenia jest cel, na jaki zostanie przeznaczona kwota uzyskana ze sprzedaży tego majątku, istotnym jest natomiast, iż w wyniku takich czynności znacznemu uszczupleniu może ulec majątek podatnika, co z kolei może doprowadzić do braku możliwości zabezpieczenia ewentualnych należności podatkowych, a w dalszej perspektywie do bezskuteczności egzekucji.

Za nieuzasadniony uznał Dyrektor Izby Skarbowej podnoszony w zażaleniu zarzut, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając przedmiotowe postanowienia nie uprawdopodobnił, że zobowiązania wynikające z decyzji nie zostaną wykonane. Zd. organu odwoławczego wysokie prawdopodobieństwo, iż żalący się nie wykona zobowiązań określonych w decyzjach wynika już bowiem z samego faktu prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie podatku VAT za okresy wcześniejsze, t.j. od maja do listopada 2004 r. Skoro koniecznym było wszczęcie egzekucji, oznacza to, iż podatnik nie chciał w sposób dobrowolny uregulować swoich zobowiązań podatkowych, a ponadto z informacji uzyskanych od organu pierwszej instancji wynika, że egzekucja ta okazała się częściowo bezskuteczna. Wobec tego oczywistym jest, że gwarancji należytego wykonania zobowiązań wynikających z decyzji nie może być również w stosunku do zobowiązań podatkowych za kolejne okresy rozliczeniowe. Dodatkową okolicznością uprawdopodabniającą, iż zobowiązania wynikające z decyzji nie zostaną wykonane jest również fakt, że żalący się nie posiada majątku gwarantującego możliwość zaspokojenia powstałych roszczeń, a kwota zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług na dzień wydania postanowień o nadaniu decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności wyniosła 140.267,87 zł plus odsetki za zwłokę, kwota zaległości podatkowych wynikająca z decyzji wydanych za okres od stycznia 2005 r. do maja 2006 r. wynosi natomiast 9.464.164,00 zł.

W skardze od powyższego postanowienia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.S. zarzucając naruszenie art. 239b , oraz zarzucając, że decyzje nieostateczne , którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności naruszają art.120, art.121, art. 187, art.191 oraz art. 201§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a także art. 32 Konstytucji RP domagał się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzających je postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 1 czerwca 2010 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty uprzednio zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, a także utrzymane przez nie w mocy postanowienia z dnia 1 czerwca 2010 r. nie są dotknięte naruszeniami o charakterze skutkującym ich uchyleniem.

Zgodnie z treścią art. 239a Ordynacji podatkowej (Dz. U. Z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie zaś do treści art. 239b § 1 tej ustawy, decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1.organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2.strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4.okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3

miesiące. Z kolei w myśl § 2 cyt. artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Analiza treści przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek, pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b Ordynacji podatkowej, drugą przesłanką wynikającą z przywołanego przepisu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Należy zwrócić uwagę, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej i przyjęcie w cyt. przepisie pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się przesłanki w postaci możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należy uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane.

Odnosząc przytoczone wyżej zasady do okoliczności nin. sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji słusznie uznały, iż spełnione zostały przesłanki, które uprawniały do nadania przedmiotowym decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności. W stosunku do skarżącego zachodziły bowiem dwie przesłanki określone w art. 239 b O.p. tj. w pkt 1 i w pkt 3 oraz przesłanka z art. 239b § 2 O.p.

I tak, w dniu nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku od towarów i usług za okres od maja do listopada 2004 r. objęte tytułami wykonawczymi z dnia 29 grudnia 2009 r. o nr od [...] do [...], których odpisy wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności zostały skarżącemu doręczone w dniu 30 grudnia 2009 r., a w wyniku tego postępowania uzyskano łącznie kwotę 57136,83 zł, która nie wystarczyła na pokrycie wszystkich zaległości podatkowych i postępowanie egzekucyjne na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych nie zostało do chwili obecnej zakończone. Zd. Sądu, ponad wszelką wątpliwość, w sprawie spełniona została także przesłanka określona w art. 239b §1 pkt 3 O.p. tj. skarżący dokonał czynności polegającej na zbywaniu majątku znacznej wartości, bowiem w dniu 31 maja 2007 r. skarżący sprzedał mieszkanie położone ul. B. w K. za kwotę 600000,00 zł (vide akt notarialny nr repertorium [...]- Kancelaria notarialna B. K. w Krakowie). Czynność ta miała miejsce przed wydaniem decyzji w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do maja 2006 r. jednakże już po wszczęciu przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowania kontrolnego za ten okres tj. po dniu 19 grudnia 2006 r. Te okoliczności faktyczne muszą skutkować uznaniem spełnienia przesłanki określonej wskazanym przepisem.

Prawidłowo także organy uznały , że w sprawie spełniona została kolejna przesłanka warunkująca nadanie decyzjom nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności tj. przesłanka z art. 239b § 2 O.p., polegająca na uprawdopodobnieniu, że zobowiązania wynikające z tych decyzji nie zostaną wykonane. Istotnie, wysokie prawdopodobieństwo niewykonania przez skarżącego zobowiązań określonych w przedmiotowych decyzjach wynika już z samego faktu prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie podatku VAT za okres wcześniejszy tj. za miesiące od maja do listopada 2004 r. Fakt prowadzenia takiego postępowania wskazuje , że skarżący nie chciał dobrowolnie uregulować swoich zobowiązań podatkowych Poza tym egzekucja zobowiązań w zakresie podatku VAT za okres od maja do listopada 2004 r. okazała się częściowo bezskuteczna, tym bardziej zatem nie może być gwarancji należytego wykonania zobowiązań wynikających z przedmiotowych decyzji za kolejne okresy rozliczeniowe. Za dodatkową okoliczność uprawdopodobniającą, że zobowiązania określone w przedmiotowych decyzjach nie zostaną wykonane należało uznać fakt, że skarżący nie posiada majątku gwarantującego możliwość zaspokojenia powstałych roszczeń; kwota zaległości w podatku od towarów i usług na dzień wydania postanowień o nadaniu decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności wynosiła 140267,87 zł plus odsetki za zwłokę, a kwota zaległości podatkowych wynikająca z przedmiotowych decyzji obejmujących okres od stycznia 2005 r. do maja 2006 r. wynosi natomiast 9464164,00 zł.

Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd uznał wszystkie zarzuty zgłoszone w skardze i późniejszym piśmie procesowym, a odnoszące się do naruszenia art. 239b O.p. za nieuzasadnione. Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do nieprawidłowości , jakie zd. skarżącego zaistniały w toku postępowania kontrolnego oraz wadliwości wydanych w następstwie tego postępowania decyzji wykraczały poza granice nin. sprawy , której ramy zostały wyznaczone treścią postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i z tego względu nie mogły być przedmiotem analizy i oceny Sądu.

Z powyższych względów na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.