Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1086/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
article: art. XII par. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz. 142
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy.
Teza: Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie może reglamentować czasu sprzedaży tych napojów.

TEZY

Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie może reglamentować czasu sprzedaży tych napojów.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w części określającej godziny sprzedaży alkoholu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzjami z dnia 17 czerwca 1998 r. wydanymi m.in. na podstawie par. 3 ust. 2 pkt f załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy W. z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w roku 1998, utrzymało w mocy decyzje Prezydenta W. z dnia 23 kwietnia 1998 r., którymi to decyzjami udzielono Spółce z o.o. "I" w W. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 procent alkoholu oraz piwa, zawierających powyżej 4,5 procent do 18 procent alkoholu oraz o zawartości powyżej 18 procent alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczym usytuowanym przy ul. Ś. w W. w godzinach od 6 do 22.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w swoim rozstrzygnięciu Prezydent wziął pod uwagę zarówno opinię tych mieszkańców ul. Ś. i pobliskich ulic, którym całodobowa sprzedaż alkoholu w sklepie nie przeszkadza, jak i tych, którzy wnosili o ograniczenie lub zakaz sprzedaży. Stwierdził, że zachodzą okoliczności pozwalające na wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu, ale równocześnie uznał, iż sprzedaż ta winna odbywać się w godzinach od 6 do 22.

Nie można też uznać za zasadny argumentu skarżącej Spółki, iż przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi "nie przewidują możliwości ograniczenia godzin sprzedaży alkoholu, pozostawiając tym samym swobodę występującym o zezwolenie". Jest to oczywista nieprawda. Przepisy tej ustawy wyraźnie wskazują, że dostęp do alkoholu winien być ograniczony. Gdyby ustawodawca istotnie "pozostawił swobodę występującym o zezwolenie", nie istniałby obowiązek występowania o zezwolenie na sprzedaż alkoholu.

Uzasadnienie dla takiego właśnie rozstrzygnięcia znaleźć można między innymi w treści par. 3 ust. 2 pkt f załącznika nr 1 do uchwały z dnia 18 grudnia 1998 r. Rady Gminy W. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, który brzmi: "Zadania - Osiągnięcie założonych standardów w zakresie wymienionych celów w dziedzinach związanych z profilaktyką uzależnień. (...) Powyższe zadania będą realizowane przez: podejmowanie działań na rzecz ograniczenia dostępności i zmiany struktury spożycia napojów alkoholowych".

W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. "I." w W. domagała się stwierdzenia nieważności powyższych decyzji w części dotyczącej ograniczenia sprzedaży napojów alkoholowych zarzucając m.in., iż decyzje te naruszają par. 13 ust. 9 pkt 6a w związku z par. 13 ust. 2 pkt d załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy W. z dnia 18 grudnia 1997 r. Zdaniem strony skarżącej uchwała ta nie upoważniała organu do ograniczenia godzin sprzedaży alkoholu w wydanym zezwoleniu. W szczególności nie ma do chwili obecnej uchwały Rady Gminy W., która określałaby szczegółowo kiedy i w jakich warunkach można ograniczyć godziny sprzedaży napojów alkoholowych w placówkach usytuowanych w poszczególnych rejonach, przy określonych ulicach. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., jako podstawę prawna udzielonych stronie skarżącej zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych z ograniczeniem sprzedaży do godzin od 6 do 22 wskazało par. 3 ust. 2 pkt f załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy W. z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w roku 1998.

Zgodnie z tym przepisem zadania określone w Programie będą realizowane poprzez podejmowanie działań na rzecz ograniczenia dostępności i zmiany struktury spożycia napojów alkoholowych. Wprawdzie pojęcie "podejmowanie działań na rzecz ograniczenia dostępności (...) spożycia napojów alkoholowych" jest pojęciem niedookreślonym i w konsekwencji może być interpretowane dość szeroko, lecz zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - w pojęciu tym nie mieści się określenie czasu sprzedaży napojów alkoholowych". Określenie czasu sprzedaży napojów alkoholowych w tym trybie stanowiłoby bowiem obejście przepisu art. XII par. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy, stanowiący samodzielna i jedyna regulację w zakresie określenia czasu otwarcia placówek handlowych. W tym ostatnim zaś przepisie gmina została upoważniona do określenia, w drodze powszechnie obowiązujących przepisów, dni i godzin otwarcia i zamykania placówek handlowych. Indywidualne zezwolenie zawierające określenie godzin sprzedaży napojów alkoholowych stanowi więc naruszenie prawa zarówno w zakresie właściwości organu upoważnionego do określenia godzin otwarcia i zamykania placówek handlowych prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych, jak i podstawy prawnej i trybu wydawania powszechnie obowiązujących przepisów w oparciu o przepis art. XII par. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy. Nie ulega zaś wątpliwości, że dla szeregu placówek handlowych, prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych, określenie czasu sprzedaży tych napojów oznacza jednocześnie określenie godzin otwarcia tych placówek i ich zamykania /o czym mowa w przepisie art. XII Przepisów wprowadzających Kodeks pracy/.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 1998 r., II SA 368/98 /Wokanda 1998 nr 11 str. 42/, stwierdził nieważność uchwały rady miasta, w części w jakiej ta uchwała określała czas pracy punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni zawartego w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości pojęcia "określenia warunków sprzedaży napojów alkoholowych" stwierdził m.in., iż pojęcie to nie obejmuje ustalenia czasu sprzedaży tych napojów, co się sprowadza w wielu przypadkach do ustalenia godzin otwarcia i zamykania placówek handlowych prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych, a to w szczególności z uwagi na wyłączne upoważnienie do określenia czasu otwarcia placówek handlowych, zawarte w przepisie art. XII par. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy.

Dokonana w powyższym wyroku wykładnia art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ma istotne znaczenie również w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 3 tej ustawy zezwolenia na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży wydaje się tylko wtedy, gdy punkt sprzedaży spełnia warunki sprzedaży i usytuowania podpowiadające zasadom określonym przez radę gminy z art. 12 ust. 2.

Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę uchylając zaskarżona decyzję w części określającej godziny sprzedaży alkoholu.