Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1101/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 14 ust. 2, ust. 3,
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 328 poz 21 art. 3,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r.  rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy,  Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 4, ust. 5,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawę ze skargi R. G. ` na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z ... marca 2011 r. Nr ... Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes Agencji) utrzymał w mocy decyzję własną z ... października 2010 r. Nr ... o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: płatności ONW) w wysokości ... zł.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym.

R. G. przyznane zostały płatności ONW na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. nr ... z dnia ... grudnia 2004 r. – ... zł

i nr ... z dnia ... maja 2006 r. – ... zł oraz Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr ... z dnia ... maja 2008 r. - ... zł.

W dniu ... listopada 2008 r. w gospodarstwie rolnym Skarżącego przeprowadzono kontrolę, która stwierdziła że powierzchnia deklarowana do płatności obszarowej oraz ONW jest większa od powierzchni stwierdzonej. Powierzchnia deklarowana wynosiła ... ha, natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wynosiła ... ha. Ponadto na działce rolnej ... o powierzchni ... ha stwierdzono kod DR10, co oznacza że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Pomiary dokonane w ramach kontroli i wykryte nieprawidłowości zostały odzwierciedlone w wydanej w dniu ... kwietnia 2009 r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzji nr ..., którą przyznano Stronie płatność ONW w wysokości ... zł. Skarżący nie odwołał się od wskazanej decyzji oraz po otrzymaniu raportu z kontroli nie zgłosił zastrzeżeń (uwag) do protokołu z czynności kontrolnych.

W dniu ... września 2010 r. Prezes Agencji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych R. G. na mocy ww. decyzji wydanych przez Kierowników Biur Powiatowych ARiMR w S. i W., informując jednocześnie o prawie strony do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

Decyzją z... października 2010 r. nr ... Prezes Agencji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w wysokości ... zł, wskazując iż powstała ona w związku z niedotrzymaniem zobowiązań wieloletnich ONW, powstałych z dniem wypłaty płatności ONW za lata 2004, 2005, 2006 i 2007.

W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a. oraz §9 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z §9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 73, poz. 657 ze zm.), §9 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448 ze zm.), art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), art. 49 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. WE nr 327 z 12.12.2001 r.), w związku z art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz UE L 153 z 30.04.2004), art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz WE L 368 z 23.12.2006 ze zm.), art. 73 ust. 1 i 3 w związku z art. 80 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania, zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz UE L 141 z 30.04.2004 ).

W uzasadnieniu organ przywołał ustalony w sprawie stan faktyczny wskazując, iż Wnioskodawca zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW do powierzchni ... ha w roku 2004, ... ha w roku 2005 i ... ha w roku 2007. Zgodnie natomiast z treścią ww. przepisów beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał płatności w pierwszym roku z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności.

Ponadto Prezes Agencji zauważył, iż w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Powyższe wynika z przepisów prawa wspólnotowego tj.

- w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności ONW na rok 2004: art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG)nr 3508/92 oraz w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.Urz. UE L 328 z 17.12.2003);

- w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności ONW na lata 2005-2008 – art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008.

Orzekając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z ... marca 2011 r. nr ..., Prezes Agencji utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Akceptując ustalony stan faktyczny i prawny sprawy uznał, iż R. G. jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności ONW we wskazanej wysokości wraz z odsetkami. Organ wyjaśnił, iz złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie załuguje na uwzględnienie.

W skardze z ... kwietnia 2011 r. R. G. - dalej: Skarżący - wniósł o sprawdzenie ważności i zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie wskazania przez organ jego osoby jako tej, która nienależnie pobrała dopłaty, jak i kwoty samej dopłaty.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne.

Stan faktyczny ustalony przez organ jest bezsporny. R. G. otrzymał płatności ONW za lata 2004, 2005 i 2007, które zostały przekazane na jego rachunek bankowy. W roku 2006 Skarżący nie otrzymał płatności ONW wskutek pozostawienia jego wniosku bez rozpatrzenia. R. G. zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za jaką otrzymał pierwszą płatność z tytułu ONW, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej pomocy, tj. ... ha. Postępowanie w zakresie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW zostało wszczęte w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu ... listopada 2008 r., która stwierdziła mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo w stosunku do podjętego zobowiązania. Skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do wyników z przeprowadzonej kontroli. Ponadto przedmiotową kontrolę przeprowadziły upoważnione osoby przy pomocy sprzętu GPS gwarantującego poprawność wykonanych pomiarów.

W niniejszej sprawie zastosowanie mają następujące przepisy krajowe:

1. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz.657 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem z 14 kwietnia 2004 r.,

2. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 z p. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem z 11 kwietnia 2007 r.,

3. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm.).

W myśl §2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L160 z 2606.1999 ze zm.) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej hektar.

Wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE polegają na:

• prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze o powierzchni, co najmniej 1 ha,

• prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze znajdującym się w mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego,

• stosowaniu dobrej praktyki rolniczej zgodnie z potrzebną ochroną środowiska naturalnego i utrzymaniem terenów wiejskich, w szczególności przez zrównoważona gospodarkę rolną.

Ponadto z treści § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. wynika, że jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w §2 pkt 1 albo w §6 ust. 3 pkt 1 lit. a, albo w §7 ust. 1 pkt 2, to zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 ha.

W sprawie znajdują również zastosowanie przepisy art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG)nr 3508/92 oraz w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.Urz. UE L 328 z 17.12.2003) oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008.

Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z przepisami. Ponadto przepisy stanowią, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organowi podstawę do stwierdzenia, że po stronie Skarżącego powstało zobowiązanie do realizacji tych przedsięwzięć przez okres co najmniej pięciu lat. Skarżący zobowiązania nie dotrzymał, co spowodowało, iż część płatności, które otrzymał, podlega zwrotowi. Ponadto Skarżący był świadomy obowiązków ciążących na nim w związku z otrzymaniem płatności ONW i dlatego nie można uznać, że działał on w dobrej wierze. Nie uległ zatem przedawnieniu zwrot nienależnie pobranej płatności bowiem wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2004 nastąpiła ... lutego 2005 r. , natomiast decyzja organu z dnia ... października 2010 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW została doręczona w dniu ... listopada 2010 r.

Sąd nie stwierdził ponadto, iż organy administracji w niniejszej sprawie prowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.