Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 404/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...], znak: [...] II. przyznaje radcy prawnemu A. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Marii i J. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], którą orzeczono:

I. ograniczyć sposób korzystania z części nieruchomości stanowiących współwłasność M. i J. małż. S. , położonych w miejscowości S., gmina N. D., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] poprzez zezwolenie [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie przez w/w nieruchomości linii kablowej średniego napięcia 15 kV wraz z kanalizacją światłowodową;

II. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w pkt I, polega na obowiązku udostępnienia [...] S.A. części działek ewidencyjnych:

1) nr [...] w granicach obszaru oznaczonego na mapie ograniczonych praw rzeczowych, zaewidencjonowanej w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym prowadzonym przez Starostę L. pod nr [...], (załącznik nr 1 do niniejszej decyzji):

a) symbolami: A-B-C-D-A o pow. 7 m2 celem trwałego urządzenia elementów linii kablowej wraz z kanalizacją światłowodową,

b) symbolami: 1-2-3-4-1 o pow. 50 m2, jako powierzchni czasowego zajęcia nieruchomości, celem przeprowadzenia robót budowlanych związanych z budową linii kablowej wraz z kanalizacją światłowodową;

2) nr [...] w granicach obszaru oznaczonego na w/w mapie (załącznik nr 2 do niniejszej decyzji):

a) symbolami: B-E-F-D-B o pow. 14 m2 celem urządzenia elementów linii kablowej wraz z kanalizacją światłowodową,

b) symbolami: 2-5-6-3-2 o pow. 98 m2, jako powierzchni czasowego zajęcia nieruchomości, celem przeprowadzenia robót budowlanych związanych z budową linii kablowej wraz z kanalizacją światłowodową;

III. właściciel gruntu jest obowiązany udostępnić [...] S.A. części działek nr [...], o których mowa w pkt II ppkt 1a i 2a decyzji, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii elektroenergetycznej linii kablowej;

IV. [...] S.A. zobowiązana jest do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń linii elektroenergetycznej;

V. [...] S.A. zobowiązana jest do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych w związku z niniejszym zezwoleniem w formie protokólarnego ich opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i stron postępowania oraz przedłożenia w tut. Starostwie protokołu w terminie dwóch miesięcy od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającą wartość poniesionych szkód (w przypadku, jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty) oraz wysokość ewentualnego zmniejszenia wartości nieruchomości;

VI. w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w pkt V, ustalenie odszkodowania za szkody i zmniejszenie wartości nieruchomości nastąpi w drodze decyzji Starosty L. w terminie dwóch miesięcy od przedstawienia przez [...] S.A. opinii rzeczoznawcy majątkowego.

VII. ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (decyzja w brzmieniu uwzględniającym sprostowanie omyłek dokonane postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r.).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

[...] S.A. z siedzibą w L. wystąpiła do Starosty L. w dniu [...] lipca 2017 r. z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z części działek nr: 403 i 404 położonych w miejscowości S., gm. N. D., stanowiącej współwłasność M. i J. małż. S., poprzez udzielenie zezwolenia na prowadzenie na ww. działkach linii kablowej średniego napięcia 15 kV wraz z kanalizacją światłowodową.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że powyższa budowa linii kablowej 15 kV ma charakter inwestycją celu publicznego i jej zadaniem jest podniesienie ciągłości, niezawodności zasilania elektroenergetycznego i utrzymanie parametrów jakościowych dostarczanej energii elektrycznej przez [...] S.A. do jednostek transformatorowych na terenie gminy N..

W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy N. D., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. D. Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. [...]. Z zapisów ww. planu wynika, że działki nr [...] i nr [...] przeznaczone są pod tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy "RPm", w których przewiduje się realizację dróg i urządzeń infrastruktury technicznej, terenów zieleni i urządzonych ciągów spacerowych wzdłuż cieków, na zasadach określonych w planie.

Jak wskazał organ ograniczenie sposobu korzystania stało się konieczne, ponieważ rokowania z właścicielami nieruchomości o dobrowolne jej udostępnienie, nie przyniosły rezultatu, o czym świadczy załączona do wniosku dokumentacja z przebiegu rokowań tj. pism wnioskodawcy do właścicieli z dnia [...].02.2017 r., z dnia [...].03.2017 r., z dnia [...].03.2017 r. i protokół z przebiegu rokowań z właścicielami działek z lipca 2017 r. oraz odpowiedzi małżonków S. z dnia [...].02.2017 r. oraz z dnia [...].03.2017 r., z których wynika, że wnioskodawca zaproponował właścicielom jednorazowe wynagrodzenie za dobrowolne udostępnienie nieruchomości w wysokości [...] zł, natomiast właściciele oświadczyli, że proponowana kwota jest kpiną i w związku z tym nie wyrażają zgody na jakiekolwiek prace na ich działkach. Z powyższych rokowań wynika, że strony postawiły sobie takie warunki, iż uznały je za niemożliwe do przyjęcia.

Podkreślono, że w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2017 r. rozprawy administracyjnej pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że planowana na działkach nr: [...] budowa linii kablowej średniego napięcia 15 kV jest inwestycją celu publicznego, w ramach której planowane jest spięcie dwóch odgałęzień sieci elektroenergetycznych, co zwiększy niezawodność zasilania w energię elektryczną. Inwestycja ta umożliwi tym samym utworzenie podwójnego zasilania sieci.

Zakres ograniczenia sposobu korzystania z działki nr [...] tj. powierzchnię (7 m2) ograniczenia, oznaczoną symbolami: A-B-C-D-A i zakres czasowego jej zajęcia tj. powierzchnię (50 m2) oraz zakres ograniczenia sposobu korzystania z działki nr [...] tj. powierzchnię (14 m2) ograniczenia, oznaczoną symbolami: B-E-F-D-B i zakres czasowego jej zajęcia tj. (98 m2) celem przeprowadzenia robót budowlanych oznaczoną symbolami: 2-5-6-3-2, określa dokumentacja, sporządzona przez geodetę uprawnionego A. C., przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w L. w dniu [...] czerwca 2017 r. pod nr [...]

Z tych też przyczyn Starosta L. decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. z siedzibą w L. na realizację linii kablowej średniego napięcia 15 kV wraz z kanalizacją światłowodową na ww. działkach, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W wyniku odwołania wniesionego przez Marię i J. S. w sprawie orzekał Wojewoda, który decyzją z dnia [...] marca 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ drugiej instancji podzielił w całości ustalenia i oceny Starosty L..

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących rażąco niskiej kwoty proponowanej przez wnioskodawcę za udostępnienie nieruchomości, organ wskazał, że w myśl art. 124 ust. 4 ustawy, po wykonaniu inwestycji na wnioskodawcy zezwolenia ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem za szkody powstałe na skutek udzielenia zezwolenia, organ ustala odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Natomiast, jeśli wskutek zezwolenia zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Reasumując organ stwierdził, że mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna wnioskodawcy do wykonania inwestycji - linii kablowej 15 kV wraz z kanalizacją światłowodową, co stanowi cel publiczny przewidziany w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, orzeczono jak w sentencji.

Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona przez Marię i J. S. do sądu administracyjnego.

Skarżący wskazali, że decyzja Wojewody nic im nie wyjaśnia, a [...] nie chce z nimi rozmawiać o odszkodowaniu, nie mają żadnej decyzji odszkodowawczej.

Skarżący podnieśli, że wiedzą, iż linia mogłaby zostać inaczej poprowadzona bo teren jest duży i nie musi być prowadzone przez ich działki. Zauważyli także, że rury, drenaż, kabel i urządzenia światłowodu po położeniu zostają na stałe i dlatego inwestycja powinna być objęta stosowanym odszkodowanie, a działki wskutek tego tracą. W ich ocenie zaproponowana kwota [...]zł było niewystarczająca.

Skarżący podnieśli, że Urząd Gminy odmówił aby kable i urządzenia szły w drodze i miał prawa, a oni nie mają prawa. Zapytali dlaczego chłop musi się godzić, niech zostanie zmuszony Urząd Gminy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm. - dalej jako: "u.g.n."). Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac wskazanych w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Powołane wyżej przepisy wskazują zatem dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić, aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku – z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości bądź lub użytkownikiem wieczystym rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Nie budzi zatem wątpliwości, że jedną z podstawowych przesłanek ograniczenia, w drodze decyzji administracyjnej, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na budowę linii energetycznej jest zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie warunek ten został spełniony.

Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy, stanowiska takiego nie można podzielić albowiem zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. D. mają w tej kwestii zbyt ogólnikowy charakter, nie przesądzając ani kwestii powstania takiej linii na działkach należących do skarżących, ani też nie określając w żaden sposób przebiegu (lokalizacji) linii energetycznej.

Tytułem wstępu należy podkreślić, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. (zawartego w rozdziale "Wywłaszczanie nieruchomości") kwalifikować należy jako jeden ze sposobów wywłaszczenia.

Z tego też względu hipotezy powyższej normy nie można interpretować rozszerzająco, zwłaszcza, że w przeciwieństwie do przymusowego ustanowienia służebności przesyłu w postępowaniu cywilnym art. 124 ust. 1 u.g.n. nie przewiduje możności przyznania właścicielowi nieruchomości wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości. Świadczenia przysługujące właścicielowi nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 4 u.g.n. maja charakter ściśle odszkodowawczy, ograniczony do szkód powstałych na nieruchomości oraz zmniejszenia się wartość nieruchomości.

Dlatego też podzielić należy pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że plan miejscowy, aby stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg (tak między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2018 r., I OSK 742/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Stwierdzić należy zatem, że dla wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. konieczne jest, aby w planie miejscowym lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalony został przebieg (lokalizacja) inwestycji.

Usytuowania inwestycji nie można natomiast ustalać wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego.

Taki zaś ogólny i wyłącznie potencjalny charakter ma w odniesieniu do działek nr [...] plan zagospodarowania przestrzennego Gminy N. D..

Obie te działki leżą na terenach rolnych z dopuszczeniem zabudowy (RPm).

Odnośnie tych terenów w planie postanowiono, że podstawowym przeznaczeniem terenów są uprawy polowe i ogrodnicze, przy czym dopuszczono także możność realizacji dróg i urządzeń infrastruktury technicznej, terenów zieleni i urządzonych ciągów spacerowych wzdłuż cieków wodnych, na zasadach określonych w planie (rozdział III, § 12, dział II, ust. 2 pkt 3 lit. d) planu).

Przewidziana powyższym zapisem możliwość realizacji urządzeń infrastruktury technicznej ma więc wyłącznie charakter potencjalny i hipotetyczny.

Nie przesądza ona ani kwestii powstania określonych urządzeń infrastruktury technicznej, ani też w żaden sposób nie ustala przebiegu ewentualnych linii energetycznych.

Taki plan nie może zatem stanowić należytej podstawy do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n.

Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest bowiem rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie, albo też którędy konkretnie będzie przebiegać, gdyż kwestie te powinny być sprecyzowane uprzednio albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

O wyborze miejsca lokalizacji inwestycji nie może także samodzielnie decydować sam inwestor.

W tym kontekście zwrócić należy uwagę na to, że art. 124 ust. 1 u.g.n. wymaga, by ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następowało zgodnie z planem miejscowym, bądź też - w przypadku braku planu - zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Powyższa regulacja zrównuje zatem pod względem wynikających z nich skutków prawnych dwa akty, a mianowicie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Nie budzi wątpliwości, że w przypadku decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w decyzji takiej ustalany jest przebieg danej inwestycji, w tym w przypadku linii energetycznych ich przebieg określany jest precyzyjnie na załączniku graficznym do decyzji.

Skoro w kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oba przedmiotowe akty pełnią te same funkcje i wywołują te same skutki to w taki sam sposób przebieg planowanej inwestycji powinien zostać również określony w planie miejscowym.

Wymóg jednoznacznego określenia w planie miejscowym przebiegu inwestycji celu publicznego ma również podstawowe znaczenie dla możności obrony praw właściciela nieruchomości. Tylko bowiem w sytuacji, gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sposób jednoznaczny przesądzono kwestię powstania określonych urządzeń infrastruktury technicznej oraz ich przebiegu właściciel nieruchomości może podjąć skuteczną polemikę z takimi rozstrzygnięciami, zaskarżając uchwałę w przedmiocie planu miejscowego. Nie może on tego zrobić na późniejszym etapie procedowania, w tym w szczególności na etapie postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. W tej fazie postępowania badana jest wyłącznie zgodność ograniczenia z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Jak się wydaje za dopuszczalne możnaby uznać także ustalenie w planie miejscowym przebiegu inwestycji poprzez określenie granic terenu, jaki ma zostać zajęty pod inwestycję, pod warunkiem jednakże, że obszar ten zostałby określony w sposób maksymalnie dokładny i jednoznaczny.

Warunku tego nie spełniają zapisy części graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. D..

Jak wynika z mapy do wypisu i wyrysu z planu miejscowego teren o oznaczeniu RPm obejmuje bowiem całość działek nr [...] (k.60 akt administracyjnych).

Takie oznaczenie potencjalnego przebiegu urządzeń infrastruktury technicznej ma zbyt ogólny i całkowicie niesprecyzowany charakter, co uniemożliwia przyjęcie, że plan ten w sposób precyzyjny określa lokalizację inwestycji.

Reasumując należy stwierdzić, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. D. mają w kwestii lokalizacji urządzeń infrastruktury technicznej zbyt ogólnikowy charakter, nie przesądzając powstania na działkach należących do skarżących linii energetycznej, ani też nie określając w żaden sposób przebiegu tej linii, co uniemożliwia w sprawie wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n.

Podkreślić należy, że w taki też sposób powyższe zagadnienie rozstrzygane jest również w orzecznictwie innych sądów administracyjnych.

Między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 319/18 (Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach) wskazano, że posłużenie się przez ustawodawcę w art. 124 ust. 1 u.g.n. określeniem, iż ograniczenie ma nastąpić "zgodnie z planem miejscowym" oznacza, że koniecznym jest, aby konkretny przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być lub może być realizowany konkretny cel publiczny. Plan miejscowy, aby stwarzać podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi zatem nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji, poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji.

Co istotne w sprawie tej stan faktyczny i prawny był analogiczny do stanu istniejącego w niniejszej sprawie. Jak wskazywano bowiem w mającym zastosowanie w tamtej sprawie planie miejscowym dopuszczono na określonym terenie przeznaczenie uzupełniające w postaci "sieci i obiektów infrastruktury technicznej", ale na rysunku planu nie wskazano przebiegu sieci elektroenergetycznej. Jak ocenił powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w takiej sytuacji organ nie ma możliwości wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, z tej przyczyny, że w przypadku braku wskazania przebiegu linii energetycznej w planie miejscowym o jej przebiegu de facto decydowałby inwestor. Zgodnie zaś z art. 3 u.p.z.p. to do zadań własnych gminy, a nie do inwestora, należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w szczególności poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Tylko zatem gmina posiada władztwo planistyczne i uprawnienia tego nie może przekazywać innym podmiotom. Reasumując Sąd ten stwierdził, że jeżeli plan miejscowy nie określa przebiegu sieci, to brak jest podstaw do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stanowisko takie w całości podziela.

Nie uwzględniając powyższych okoliczności i błędnie odczytując normatywną treść art. 124 § 1 u.g.n. organ drugiej instancji naruszył prawo materialne, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Wadliwość ta skutkowała również istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, na czele z zasadą praworządności oraz zasadą uwzględnienia z urzędu słusznego interesu strony, wyrażonymi w art. 6 i 7 k.p.a., co także uzasadnia uchylenie decyzji organu odwoławczego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Ponieważ analogicznych uchybień dopuścił się również organ I instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchyleniu podlega również i jego rozstrzygnięcie.

Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że analogiczne rozstrzygnięcie w postaci uchylenia zaskarżonych decyzji należałoby wydać w sprawie także w sytuacji, gdyby dokonać odmiennej od przedstawionej wyżej wykładni przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. nawet gdyby uznać, że do spełnienia warunku zgodności ograniczenia z planem miejscowym wystarczające jest nawet bardzo ogólne określenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Skoro bowiem ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. kwalifikować należy jako jeden ze sposobów wywłaszczenia, w sprawie należałoby także rozważyć czy cele publiczne inwestycji nie mogą być zrealizowane w inny sposób (art. 112 ust. 3 u.g.n.).

W szczególności zaś organy powinny wówczas przeanalizować, czy przedmiotowej linii energetycznej nie można było usytuować w pasie przebiegającej tam drogi (działka nr [...]).

Organ drugiej instancji okoliczności tej w żaden sposób nie rozważył.

Natomiast organ pierwszej instancji w kwestii tej poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że z treści złożonego wniosku wynika ponadto, że brak jest alternatywnej trasy linii kablowej SN wraz z kanalizacją światłowodową, gdyż działki po drugiej stronie drogi gminnej (działka nr [...]) stanowią także własność J. i M. małż. S., natomiast przeprowadzenie zamierzonej inwestycji w obszarze działki nr [...], stanowiącej drogę gminną nie jest również możliwe albowiem na taką lokalizację Wójt Gminy N. D. nie wyraził zgody, co również uznać należy za niewystarczające.

Powyższe oznacza, że w istocie również i ten organ przedmiotowej okoliczności w żaden sposób nie ocenił.

Oczywiste jest przy tym, że sam brak zgody właściciela nieruchomości nie może być uznany za warunek wystarczający do zlokalizowania inwestycji na określonej nieruchomości. Co więcej charakteru braku takiej zgody nie można również różnicować ze względu na to, czy pochodzi ona od osoby fizycznej, czy też od osoby prawnej, w tym Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Zwrócić należy także uwagę, że przywoływany brak zgody Wójta Gminy N. D. nie miał przy tym charakteru ściśle merytorycznego albowiem istotnie organ ten nie wyraził zgody na umieszczenie w działce nr [...] linii energetycznej jednakże tylko z tego powodu, że droga na działce nr [...] nie jest drogą publiczną, a Wójt Gminy N. D. nie jest jej zarządcą w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (pismo z dnia [...] stycznia 2017 r. – k.1 akt administracyjnych).

Okoliczności te zostały całkowicie pominięte przez organy obu instancji, co świadczyłoby o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a co również uzasadniałoby uchylenie przedmiotowych decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Końcowo ponownie należy jednak przypomnieć, że powyższe rozważania przedstawione zostały jedynie na marginesie zasadniczego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa i rozstrzygnie sprawę mając na uwadze to, że dla ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. koniecznym jest, by plan miejscowy w sposób precyzyjny określał lokalizację inwestycji celu publicznego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

O przyznaniu pełnomocnikowi skarżących wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715).