Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 917/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II SAB/Lu 30/05 w sprawie ze skargi A. C. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie przyłączenia gospodarstwa rolnego do wodociągu gminnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2005 r. sygn. akt II SAB/Lu 30/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi A. C. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie przyłączenia gospodarstwa rolnego do wodociągu gminnego - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że pismem z dnia 6 lutego 2004 r. skarżący wystąpił do Wójta Gminy K. z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na podłączenie jego gospodarstwa rolnego położonego w [...] do przebiegającego przez wieś i jego nieruchomość wodociągu gminnego. We wniosku podał, że nie może ponieść kosztów związanych z przyłączeniem do wodociągu ze względu na brak dochodów z gospodarstwa. Wniosek powyższy ponowił w dniu 7 maja 2004 r. wskazując na zwłokę organu w załatwieniu sprawy.

Wójt Gminy pismem z dnia 12 maja 2004 r. poinformował wnioskodawcę o możliwości podłączenia do wodociągu w ramach określonych warunków technicznych i po uiszczeniu stosownej opłaty wyznaczonej uchwałą Rady Gminy K. na wskazany rachunek bankowy.

Następnie skarżący wniósł zażalenie na bezczynność Wójta Gminy K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, które postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. uznało to zażalenie za nieuzasadnione podając, że stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków /Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm./ wójt jedynie informuje zainteresowany podmiot o spełnieniu warunków, brak jest natomiast podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w kwestii uzgodnienia warunków przyłączenia gospodarstwa rolnego do wodociągu gminnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność organu gminy skarżący podniósł, że organ ten nie ustosunkował się do jego wniosku i zlekceważył obowiązek wydania decyzji, załatwiając sprawę "pisemkiem". W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. podniósł, iż brak jest podstaw prawnych do żądania wydania w sprawie decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu I instancji brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej wniosek skarżącego o przyłączenie jego gospodarstwa rolnego do wodociągu gminnego.

Przepis art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków wskazuje na kompetencje rady gminy w zakresie uchwalania obowiązującego na terenie gminy regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w którym określane są prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług a wśród nich warunki przyłączenia do sieci. Odesłanie do regulaminu jest zatem jednoznaczne. Nie jest też ono kwestionowane przez skarżącego. Dodatkowo jest ono skonkretyzowane poprzez uzależnienie obowiązku przedsiębiorstwa przyłączenia nieruchomości do sieci od spełnienia warunków określonych w tym regulaminie /art. 15 ust.4/. Wśród obowiązków osoby ubiegającej się o przyłączenie do wodociągu wymienia się obowiązek budowy określonych urządzeń na własny koszt.

Nie można więc według Sądu uznać, iż organ administracji pozostawał bezczynny, skoro nie miał podstaw prawnych do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. C. reprezentowany przez R. C., sędziego działającego w imieniu syna, zarzucając naruszenie:

1/ prawa materialnego - art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz art. "7.1.3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. 01.142.1591 z późn. zm./ oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji",

2/ przepisów postępowania mających bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy, "a mianowicie art. 6 ustawy z dnia 30.9.2002r - Prawa o postępowaniu polegające na nie udzieleniu wnioskodawcy działającemu bez adwokata wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczenia o ich skutkach prawnych w szczególności nie pouczenia jakie czynności winien podjąć wnioskodawca aby uzyskać możliwość uzyskania zgody Gminy na podłączenie gospodarstwa rolnego do wodociągu gminy bez dokonania wpłaty 4.000 zł na rzecz Gminy i w jakiej formie zgodę tę winien Wójt wyrazić, skoro sąd uznał, że załatwienie sprawy w formie decyzji administracyjnej nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie; naruszenie art. 62 ustawy - Postępowanie przed sądami administracyjnymi, przez nie skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania istoty sprawy, w szczególności przez:" nie dołączenie uchwały Rady Gminy z dnia 31 sierpnia 1999 r. określającej warunek przyłączenia do wodociągu gminnego od wpłaty na rzecz Gminy określonej kwoty /w istocie rzeczy podatku/, nie dołączenie statutu Gminy K. i regulaminu organizacyjnego Gminy, regulaminu dostarczania wody, zakresu czynności Wójta,

3/ art. 1 ( 1 i 2 ustawy "z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 1 pkt 1 Kpa" wobec przyjęcia, że organ gminy nie mógł wydać decyzji z powodu braku stosownych przepisów,

4/ art. 3 ( 1 pkt. 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 52 ( 4 tej ustawy przez uznanie braku właściwości sądu do rozpoznania skargi wnioskodawcy,

5/ art. 134 ( 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

6/ art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez niezastosowanie środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd był zobowiązany do zwrócenia uwagi wójtowi, że uzależnienie podłączenia do wodociągu od wpłaty 4.000 zł jest bezprawne, a Radzie Gminy, że powinna uchylić podjętą uchwałę,

7/ obrazę art. 145 ust. 1 Konstytucji poprzez "uniemożliwienie wnioskodawcy sądowej kontroli stanowiska wójta i Rady Gminy, choćby nawet w drodze przesłanki w rozpoznawanej sprawie."

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący tę skargę wywodzi, iż nie może zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji co do tego, że sprawa nie mogła być załatwiona decyzją administracyjną jak też szeroko przedstawia swój pogląd na to, jakie w sprawie powinno zapaść rozstrzygnięcie zarówno Sądu I instancji jak też organu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,

2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.

Przepis art. 175 ( 1 ppsa wymaga, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z ( 2 i 3. Skargę kasacyjną może również sporządzić sędzia, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nieodpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.

W niniejszej sprawie skargę kasacyjną sporządził sędzia - ojciec wnoszącego skargę kasacyjną, działający jako jego pełnomocnik, zarzucając naruszenie:

1/ prawa materialnego - art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz art. "7.1.3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. 01.142.1591 z późn. zm./ oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji",

2/ przepisów postępowania mających bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 3 ( 1 pkt 8, art. 6, art. 134 ( 1 i art. 135 ppsa,

3/ art. 1 ( 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 1 pkt 1 Kpa,

4/ obrazę art. 145 ust. 1 Konstytucji poprzez "uniemożliwienie wnioskodawcy sądowej kontroli stanowiska wójta i Rady Gminy".

Należy zważyć, iż strona wnosząca skargę kasacyjną domagała się wydania w sprawie podłączenia jej nieruchomości rolnej do wodociągu gminnego decyzji administracyjnej przez organ gminy - to jest Wójta Gminy K., w związku z otrzymaniem pisemnego wyjaśnienia, że nie ma przeszkód w przystąpieniu do zawarcia umowy w tym przedmiocie, z tym zastrzeżeniem, że stosownie do postanowień określonej uchwały Rady Gminy, musi wnieść odpowiednią kwotę pieniężną.

W toku postępowania administracyjnego, a następnie sądowo-administracyjnego, strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała żadnego przepisu prawa, który mógłby stanowić materialnoprawną podstawę do wydania żądanej decyzji. Pomimo to domagała się wydania decyzji a następnie wniosła skargę na bezczynność organu administracji polegającą na nie wydaniu decyzji.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził jednoznacznie, iż przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków ustalają kompetencje organów gminy we wskazanym zakresie, brak jest jednak normy prawnej, z której możliwe byłoby wyprowadzenie wniosku, iż sprawa podłączenia do wodociągu gminnego jest rozstrzygana decyzją administracyjną. W skardze kasacyjnej tego ustalenia Sądu się nie kwestionuje. Istotą zarzutów podniesionych w tej skardze jest pozbawienie strony możliwości skontrolowania przez sąd administracyjny stanowiska Wójta w kwestii obowiązku poniesienia opłaty ustalonej uchwałą Rady Gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną w granicach jej podstaw stwierdził, co następuje:

Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego, ani też żadne inne przepisy mogące mieć w sprawie zastosowanie a przede wszystkim ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, nie upoważniają do skutecznego twierdzenia, że podłączenie do wodociągu gminnego następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej. Art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków został wskazany w skardze kasacyjnej jako zawierający jeden przepis, podczas gdy zawiera on kilka przepisów zamieszczonych w odrębnych ustępach. Już tylko z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 19 tej ustawy nie mógł być potraktowany jako prawidłowo /w sposób odpowiadający wymogom ppsa/ sformułowany. Przepis ten zresztą dotyczy ustalania przez radę gminy regulaminu określającego zasady dostarczania wody i odprowadzania ścieków, nie ma natomiast żadnego związku z podnoszoną przez stronę kwestią ewentualnego wydawania decyzji administracyjnej w zakresie podłączenia nieruchomości do wodociągu gminnego. Pozostałe zarzuty odnoszące się do prawa materialnego, a to do ustawy o samorządzie gminnym oraz Konstytucji RP także nie mają związku z zarzutem, iż organ wykonawczy gminy /wójt/ pozostawał w ocenie strony w zwłoce co do rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji administracyjnej, którą rzekomo organ ten miał załatwić sprawę administracyjną o podłączenie nieruchomości do wodociągu gminnego. O tym, czy w konkretnym przypadku sprawa podłączenia do wodociągu gminnego podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej czy też takiej decyzji się nie wydaje, decydują przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków, a nie przepisy Konstytucji RP ani też przepisy ustawy o samorządzie gminnym.

Zarzuty naruszenia prawa procesowego natomiast, mogłyby mieć ewentualnie znaczenie dopiero wówczas, gdyby możliwe było uznanie, że rację ma skarżący twierdząc, że w sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna. Jak to należy wnosić zwłaszcza z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, strona faktycznie oczekiwała od Sądu I instancji nie tyle uznania, że istnieje sprawa administracyjna, która musi być zakończona decyzją administracyjną, lecz spodziewała się, iż Sąd we własnym zakresie, w ramach skargi na bezczynność, zgromadzi wszelkie materiały wiążące się z podłączeniem konkretnej nieruchomości do wodociągu gminnego, a więc zbada treść uchwał Rady Gminy, a w tym uchwały w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz inne materiały a następnie rozstrzygnie sprawę, stwierdzając przede wszystkim, że niedopuszczalne jest żądanie od strony wpłacenia określonej kwoty tytułem podłączenia do wodociągu. Sąd jednakże rozpatrując skargę na bezczynność w sytuacji, gdy strona żądała rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji miał obowiązek zbadać, czy faktycznie istnieje sprawa administracyjna, która powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Konstatując, iż takiej sprawy nie ma, bowiem podłączenie do wodociągu nie następuje na podstawie decyzji administracyjnej, Sąd I instancji słusznie oddalił skargę. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie stoi na przeszkodzie kwestionowaniu przez stronę uchwał Rady Gminy w przedmiocie podłączenia do wodociągu gminnego i odprowadzania ścieków, a w tym uchwały określającej opłatę z tytułu podłączenia do wodociągu, poprzez wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego /art. 101 ustawy o samorządzie gminnym/. Do rozważenia pozostaje też kwestia ewentualnego zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowiska Wójta na podstawie art. 3 ( 4 pkt 4 ppsa.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.