Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2332/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 w związku z art. 224 ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. GmbH z siedzibą w B., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r.; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz M. GmbH z siedzibą w B., Niemcy kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.(dalej także "skarżąca" lub "strona"), utrzymał w swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 1 października 2013 r. patentu oznaczonego numerem Pat.217286 z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 5. rok ochrony.

Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 w związku z art. 225 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm., dalej także "p.w.p.").

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 października 2013 r. przedmiotowego patentu z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 5 rok ochrony.

Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że należną opłatę za 5 rok ochrony wniosła przelewem na konto Urzędu Patentowego RP w dniu 22 sierpnia 2014 r. w terminie ustawowym z jednoczesnym uiszczeniem opłaty dodatkowej w wysokości 30% (390 zł), zgodnie z art. 224 ust. 4 p.w.p. Opłata ta została jednak omyłkowo źle zaksięgowana ze względu na błąd, który wkradł się do tytułu przelewu (zamiast danych patentu Pat.217286 w tytule przelewu znalazły się dane patentu europejskiego EP.2462471). Opłata została wniesiona za pośrednictwem nowego systemu informatycznego obsługującego dozorowanie terminów wnoszenia opłat za ochronę, który to system w przypadku złożenia dyspozycji wniesienia opłaty za dany okres samodzielnie generuje treść przelewu i nalicza konieczną kwotę do przelania w oparciu o wprowadzoną datę zgłoszenia. Ze względu na niespodziewany i niemożliwy do przewidzenia błąd systemu, po prawidłowym wprowadzeniu koniecznych danych wyjściowych, system ten pomimo wniesienia prawidłowej sumy do przelania, wygenerował zły tytuł przelewu.

Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r.

Organ w uzasadnieniu powołał się na treść art. 90 ust. 1 pkt 3, art. 224 ust. 2, art. 224 ust. 4 zd. 1, art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. Wskazał, że strona otrzymała decyzję o udzieleniu patentu w dniu 2 grudnia 2013 r., a więc w trakcie trwania 5 roku ochrony, zatem termin do uiszczenia opłaty za I okres (obejmujący 1, 2 i 3 rok) oraz za 4 i 5 rok ochrony kończył się wraz z upływem 3 miesięcy liczonych od daty doręczenia powyższej decyzji (czyli z dniem 3 marca 2014 r. - z uwagi na to, że koniec terminu przypadał tu na dzień ustawowo wolny od pracy, zgodnie z art. 57 §4 k.p.a. za ostatni dzień terminu uznać należało najbliższy następny dzień powszedni). Niemniej jednak, zgodnie z przepisem zawartym w art. 224 ust. 4 ustawy p.w.p., strona miała możliwość uiszczenia podwyższonej o 30% opłaty za 4 i 5 rok ochrony również w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie liczonym od upływu terminu do uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony, tj. do 2 września 2014 r. Z danych księgowych znajdujących się w dyspozycji Urzędu Patentowego RP wynika tymczasem, że pełnomocnik strony wniósł opłaty w następujący sposób: w dniu 26 lutego 2014 r. uiścił opłaty w wysokości 480 zł + 250 zł + 240 zł (łącznie 970 zł), wskazując w tytule przelewu, że opłaty te dotyczą numeru zgłoszenia P.396374 i należne są za lata ochrony 1-5 oraz za publikację. W dniu 29 września 2014 r. uiścił opłaty w wysokości 300 zł + 50 zł, wskazując w tytule przelewu, że opłaty te dotyczą patentu o numerze Pat. 217286 i należne są za 6 rok ochrony wynalazku. Wysokość opłaty wniesionej w pierwszej kolejności była wystarczająca do zaliczenia jej na poczet pierwszego okresu ochrony (lata 1-3), 4 roku ochrony wynalazku oraz należności za publikację. Opłata za 5 rok ochrony wynalazku nie została uiszczona, za to na dwa dni przed rozpoczęciem 6 roku ochrony pełnomocnik uprawnionego wniósł opłatę za ten właśnie rok, w prawidłowej wysokości (350 zł), bez konieczności powiększania jej o 30 %.

Urzędu Patentowego RP odnosząc się do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że pomyłki w oznaczeniach numeracji praw wyłącznych w treści przelewów bankowych nie występują często, jednakże w każdym z takich przypadków możliwe jest ustalenie, przy współpracy z wpłacającym, którego prawa wyłącznego dana opłata w rzeczywistości dotyczy. Zazwyczaj błędy polegają na przestawieniu cyfr lub wadliwym wskazaniu symbolu prawa wyłącznego (np. gdzie zamiast "Pat." umieszczony jest skrót "R."). W celu zabezpieczenia się przed zwrotem opłaty, której Urząd nie mógłby rozpoznać i przypisać do danej sprawy, pełnomocnicy zawierają w tytułach przelewów informacje uzupełniające, dzięki którym możliwe jest zidentyfikowanie należności i zaliczenie ich do opłat oczekiwanych w konkretnym postępowaniu. Pomocne w tym zakresie jest wskazanie np. tytułu wynalazku, nazwy znaku towarowego, okresu ochrony, którego opłata dotyczy lub nazwy uprawnionego. Niektórzy pełnomocnicy umieszczają również własne sygnatury używane przez nich do oznaczenia prowadzonych spraw. W zdecydowanej większości przypadków, w których wystąpił błąd w tytule płatności, pełnomocnicy niezwłocznie kierują do Urzędu Patentowego pismo informujące o niewłaściwym oznaczeniu, mając świadomość, że brak takiego powiadomienia może doprowadzić do niezidentyfikowania przez organ opłaty i w konsekwencji zwrotu jej jako nienależnej. Przeksięgowanie opłaty, zmiana tytułu przelewu lub przypisanie do innego numeru nie może być dokonana przez Urząd swobodnie, albowiem kwestia istnienia opłaty lub jej braku decyduje o utrzymaniu ochrony lub wygaśnięciu prawa wyłącznego. Wszelkie modyfikacje w zakresie danych dotyczących opłaty są możliwe, o ile pomyłka w płatności jest oczywista, a określona opłata jest należna w sprawie, do której powinna być prawidłowo skierowana. Możliwe jest zatem przeksięgowanie opłaty, która w sposób oczywisty została przypisana do błędnego numeru. Opłaty wpływające do Urzędu Patentowego podlegają sprawdzeniu pod kątem terminowości ich wniesienia, podmiotu wpłacającego (a dokładniej mówiąc uprawnień tego podmiotu do opłacenia kolejnych lat ochrony) i prawidłowej wysokości opłaty. Po stwierdzeniu, iż są one pod każdym względem właściwe, Urząd dokonuje ich zaliczenia na poczet konkretnej sprawy i od tego momentu, w myśl art. 224 ust. 3 zdanie ostatnie p.w.p. niedopuszczalne jest dokonywanie ich zwrotu. Skoro zatem opłata za 5 okres ochrony patentu europejskiego EP.2462471 została wniesiona przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, z zachowaniem ustawowego terminu, to podlegała ona zaliczeniu z przyjęciem określonej daty płatności. Ponowne wniesienie tej opłaty w dniu 21 stycznia 2015 r. nie powoduje, że poprzednia należność może zostać zwrócona pełnomocnikowi lub połączona z inną sprawą. Uprawnieni lub ich pełnomocnicy nie mogą oczekiwać, by Urząd akceptował dowolne zmiany w zakresie przyporządkowywania opłaty w sytuacji, gdy jej wniesienie w danej sprawie nie budzi wątpliwości. Nie istniały żadne niejasności w odniesieniu do opłaty za 5 rok ochrony patentu europejskiego EP.2462471, została ona bowiem wniesiona z zachowaniem terminu (dodatkowego), w prawidłowej wysokości i przez pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Co więcej, zawarte w przelewie informacje dodatkowe są spójne z danymi zawartymi we wcześniejszych przelewach dokonywanych w tej sprawie (między innymi numer sygnatury kancelarii pełnomocnika). W ocenie organu trudno na podstawie powyższych okoliczności uznać, by opłata uiszczona w dniu 22 sierpnia 2014 r. dotyczyć miała w rzeczywistości patentu Pat.217286. Wątpliwości te wzmacnia dodatkowo fakt, że pełnomocnik strony podjął kroki do wyjaśnienia przeznaczenia tej opłaty dopiero po uzyskaniu z Urzędu decyzji o wygaśnięciu patentu krajowego.

W związku z powyższym Urząd Patentowy RP stwierdził, że wymagana opłata za 5 rok ochrony wynalazku chronionego patentem Pat.217286 nie została przez stronę wniesiona z zachowaniem terminu ustawowego, a argumentacja przedstawiona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż brak tej opłaty nastąpił wskutek zdarzeń, za które pełnomocnik nie ponosi winy. Monitorowanie terminów i uiszczanie opłat ochronnych pełnomocnik wykonuje za pomocą systemu komputerowego, więc powinna mieć świadomość, że funkcjonowanie tego typu rozwiązań technicznych może być obarczone błędem. Nierzadko bowiem dane zawarte w programach informatycznych ulęgają zniekształceniu lub utracie, dlatego czynnik ludzki w postaci kontroli i bieżącej weryfikacji jest niezbędny, czego winien mieć świadomość pełnomocnik profesjonalny chcący uchronić mocodawcę od skutków dla niego niekorzystnych.

Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2015 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli wyrażonej w art. 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia argumentacji skarżącej i działanie wbrew interesowi strony, co skutkowało pozbawieniem strony patentu udzielonego zgodnie z prawem,

b) zasady zaufania określonej w art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa wyłącznego przyznanego w sposób zgodny z prawem, z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej na skutek uznania, że nie uiszczono w przewidzianym terminie opłaty za 5 rok ochrony, przy jednoczesnym braku akceptacji argumentacji skarżącej i niewskazaniu dlaczego organ nie uwzględnił argumentów przemawiających za uznaniem wymaganej opłaty za wniesioną, gdy sam organ wskazuje, że opłata została wniesiona, jest nadal na koncie organu, a jedynie była błędnie przyporządkowana do innego prawa,

c) zasady przekonywania określonej w art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia dlaczego odmówiono wiarygodności złożonym przez skarżącą wyjaśnieniom, z jednoczesnym oparciem uzasadnienia na błędnym założeniu, że opłata w ogóle nie została uiszczona, gdy bezspornym jest, że opłata została uiszczona przez uprawniony podmiot na konto Urzędu Patentowego w stosownej wysokości, w wymaganym terminie i w konsekwencji oparciem rozstrzygnięcia na przepisach, które mogą znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacji nieuiszczenia opłaty,

d) przepisu art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie podania w uzasadnieniu logicznej i spójnej argumentacji przekonującej dlaczego pozbawiono stronę patentu udzielonego zgodnie z prawem.

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 w związku z art. 224 ust. 4 p.w.p. wyrażające się w zastosowaniu tych przepisów, podczas gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy nie uzasadniał ich zastosowania, ponieważ nie została spełniona przesłanka "nieuiszczenia" opłaty za ochronę.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżąca ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r., którą po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 1 października 2013 r. patentu oznaczonego numerem Pat. 217286 z powodu nie uiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 5 rok ochrony, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie rozważań wskazać należy, iż stan faktyczny w sprawie był niesporny między stronami. Z uzasadnienia skargi wynika, że strona skarżąca nie zgadza się z oceną okoliczności sprawy dokonaną przez organ, która jest dla niej niekorzystna. Skarżąca zarzuca organowi, że nie wyjaśnił należycie sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik oraz nieprawidłową interpretację przepisów prawa materialnego - art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 w zw. z art. 224 ust. 4 p.w.p. oraz naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a.

Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że strona skarżąca nie uiściła opłaty okresowej za 5-rok ochrony patentu Pat. 217286 w podstawowym terminie tj. do 3 marca 2014 r. (art. 224 ust. 2 p.w.p.), ani w terminie dodatkowym tj. do dnia 2 września 2014 r. (art. 224 ust. 4 p.w.p.), co skutkowało wygaśnięciem patentu stosownie do art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2, 4 p.w.p. Jednocześnie w podstawowym terminie tj. 29 września 2014 r. strona wniosła należną opłatę za 6 rok ochronny tego patentu oraz dwukrotnie w terminie dodatkowym dokonała wpłaty za 5 rok ochronny patentu EP.2462471, tj. 22 sierpnia 2014 r. oraz 21 stycznia 2015 r. Skarżąca wskazuje, iż wpłata dokonana w dniu 22 sierpnia 2014 r. w istocie dotyczyła patentu - Pat. 217286 lecz z powodu błędu w oznaczeniu przelewu omyłkowo została przyporządkowana do patentu EP.2462471, dlatego też jej zdaniem nie można stwierdzić, że należna opłata za 5 rok ochronny patentu Pat. 217286 nie została w ogóle uiszczona, tym bardziej, że została dokonana w ustawowym dodatkowym terminie jej wymagalności dla ochrony tego patentu, tj. przed 2 września 2014 r.

Rozpatrujący sprawę Sąd stanowisko to podziela, gdyż należna opłata za 5 okres ochrony obu wymienionych patentów (krajowego - Pat. 217286, jak i europejskiego - EP.2462471) de facto wpłynęła na konto Urzędu Patentowego w terminie jej wymagalności, de nomine została jednak przyporządkowana (zaliczona w podwójnej wysokości) jako opłata za patent europejski, co było spowodowane błędem popełnionym w redakcji przelewu za 5 rok ochrony, a nie brakiem działań skarżącej w tym zakresie. Potwierdza to dalsze zachowanie skarżącej w sprawie zapewnienia ochrony patentowej – uiszczenie w terminie kolejnych wpłat za ww. patenty, w tym za 6 rok ochronny patentu Pat.217286, co wskazuje na brak świadomości faktu popełnienia błędu, o którym została poinformowana dopiero wskutek doręczenia decyzji o wygaśnięciu patentu z powodu nieuiszczenia wymaganej opłaty za kolejny okres ochronny.

Zdaniem Sądu, w przedstawionych okolicznościach sprawy w pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie, czy hipoteza art. 90 ust.1 pkt 3 p.w.p. obejmuje także sytuację, w której wniesiona w terminie i w należnej wysokości opłata za kolejny okres ochronny patentu zostaje uiszczona w sposób, który powoduje jej zaliczenie do okresu ochronnego innego patentu, w podwójnej wysokości.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. "Skoro za ochronę pobierane są opłaty okresowe (...), to wygaśnięcie patentu jest sankcją za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty we właściwym terminie." (por. Prawo własności przemysłowej, red. U Promińska, Difin, wyd II, Warszawa 2005, str.121, tak samo: Prawo własności przemysłowej, red. P. Kostański, C. H. Beck, Warszawa 2010, str. 497). Wygaśnięcie patentu z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej następuje w dniu, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wynalazku (art. 90 ust. 4 p.w.p.).

W wypadku nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie patentu. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. W tym wypadku chodzi o końcowy termin, w którym dopuszczalne jest uiszczenie opłaty. Opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony, a mogą być uiszczane w ciągu jednego roku przed tym terminem określonym. Opłaty można uiszczać również w terminie dodatkowym sześciu miesięcy po upływie powyżej określonego terminu, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej (Komentarz, op. cit. s. 497).

Przepis art. 90 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 wyraźnie mówi o nieuiszczeniu opłaty, przez co należy rozumieć należną jej wysokość, jak i termin do jej uiszczenia. Regulacja ustawowa nie precyzuje innych szczegółowych warunków płatności – np. formy czy sposobu płatności – odsyła w tym zakresie do przepisów wykonawczych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. z 2001 r. nr 99, poz.1000 ze zm.).

Zgodnie z § 1 tego aktu prawnego, rozporządzenie określa szczegółowe zasady ustalania, uiszczania oraz wysokość opłat jednorazowych oraz opłat okresowych pobieranych w związku z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych.

W przedmiocie uiszczania opłat, w § 5 rozporządzenia wskazuje się, że opłaty, o których mowa w § 4, w tym opłaty za kolejne okresy ochronne, uiszcza się na rachunek Urzędu Patentowego gotówką, przelewem lub przekazem pocztowym (ust. 1) oraz, że opłaty należne z różnych tytułów uiszcza się oddzielnie (ust.2.).

Powyższe nie wyjaśnia jednoznacznie, jak należy traktować opłatę uiszczoną przez skarżącą we wskazany wcześniej sposób, zawiera jednak istotną wskazówkę w tym zakresie, gdyż utożsamia fakt uiszczenia opłaty z jej wpłatą na rachunek Urzędu Patentowego.

W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie taka wpłata nastąpiła (w ujęciu księgowym i rachunkowym) lecz została zakwalifikowana za związaną z prawem ochronnym innego patentu – EP.2462471, w przypadku którego płatność za kolejny 5 rok okresu ochronnego nie była jeszcze wymagana, gdyż przypadała znacznie później niż patentu Pat.217286 i co należy podkreślić, płatność za ten okres nastąpiła w terminie. Innymi słowy sekwencja zdarzeń w rozpatrywanej sprawie wskazuje, iż kwoty które wpłynęły na konto Urzędu Patentowego odpowiadały - przy ich odpowiednim przyporządkowaniu - terminom płatności za kolejne okresy ochronne obu wspomnianych patentów – krajowego i europejskiego.

Odnosząc pojęcie "nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej", o którym mowa w art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. do powyższych okoliczności sprawy, zdaniem Sądu nie można bez dokonania pogłębionej analizy prawnej postawić tezy, iż pojęcie to należy jednoznacznie rozumieć jako brak wpłaty na określone konto związane z ochroną danego patentu, w odróżnieniu od dokonania wpłaty na rachunek Urzędu Patentowego, którą następnie można przyporządkować do konta patentu właściwego dla tej płatności. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy płatność nastąpiła w wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 224 ust. 1 i ust. 4, co niewątpliwie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, stwierdzenie, iż płatność ta nie została uiszczona w wymaganym przez prawo terminie wymaga dokonania oceny nie tylko w kontekście literalnej wykładni art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.w.p., ale także wykładni systemowej oraz celowościowej. Podkreślić trzeba, iż ww. przepis prawa wiąże najdalej idący skutek, jakim jest wygaśnięcie patentu, z niewykonaniem obowiązku o którym mowa, a więc brakiem płatności lub dokonaniem płatności po terminie – co w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy pozostaje niejednoznaczne, z uwagi na wykonanie przez skarżącą ustawowego obowiązku i dokonaniem wpłaty na rachunek Urzędu Patentowego, stosownie do dyspozycji § 5 ust. 1 przywołanego wyżej aktu wykonawczego.

Czy jest to zatem przypadek kwalifikujący się pod hipotezę art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.w.p. i w istocie nastąpiło nieuiszczenie opłaty okresowej w przewidzianym terminie, czy też w rozpoznawanej sprawie miało miejsce tylko nieprawidłowe uiszczenie tej opłaty tj. w wymaganym terminie lecz na inne niż przynależne do danego patentu konto, z którą to nieprawidłowością ustawodawca nie wiąże jakiegokolwiek materialnoprawnego skutku, zwłaszcza w postaci wygaśnięcia patentu. Z uwagi właśnie na skutek jaki powoduje rozstrzygnięcie tej kwestii w rozpoznawanej sprawie musi ona zostać wnikliwie zbadana, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności jej stanu faktycznego oraz zastosowaniem nie tylko wykładni literalnej przepisów, gdyż nie pozwala ona na jednoznaczną, nie budzącą wątpliwości jego subsumpcję pod przyjętą normę prawną, jak to miało miejsce w skarżonej decyzji.

Powyższe musi zostać wnikliwie zbadane i stać się przedmiotem oceny w uzasadnieniu podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W przypadku, gdy organ po ponownym zbadaniu całokształtu sprawy dojdzie do wniosku, iż miało jednak miejsce nieuiszczenie opłaty w wymaganym terminie, w tym kontekście wymagać będzie zbadania także przesłanka braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu wniesienia opłaty. Należy bowiem wskazać, że przedmiotowa sprawa wypełnia hipotezę art. 225 ust. 4 p.w.p., co umożliwia dokonanie przez organ oceny spełnienia takiej przesłanki. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca wskazała na okoliczności - jak wywiodła niezależne od niej (błąd systemu komputerowego, który wygenerował inny tytuł przelewu od zamierzonego), na potwierdzenie czego przedstawiła oświadczenie osoby odpowiedzialnej za działanie tego systemu. Wyjaśniła przy tym, że powyższa przyczyna nie była znana skarżącej, aż do chwili otrzymania decyzji z dnia 13 stycznia 2015 r. dotyczącej wygaśnięcia przedmiotowego patentu.

W tym miejscu zwrócić trzeba uwagę, że przypadku postępowania w trybie art. 225 ust.1-4 wystarczy samo uprawdopodobnienie braku winy skarżącej i nie jest konieczne przeprowadzanie dowodu odnośnie wystąpienia w tej sprawie jakiś nadzwyczajnych okoliczności, jak to ma miejsce w trybie art. 243 p.w.p. Jednocześnie, jeżeli chodzi o samo pojęcie winy, w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1671/07, LEX nr 463601, uznano, że: "Z uregulowania art. 243 ust. 1 i 4 ustawy Prawo własności przemysłowej wynika, że jeżeli strona uchybiła terminowi, w tym wypadku do wniesienia sprzeciwu, zobowiązana jest we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uprawdopodobnić, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. Brak winy występuje wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie usunąć przeszkody przy użyciu środków normalnie dostępnych bez narażenia życia i zdrowia swojego i innych. Brak winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu (ponowne rozpoznanie sprawy) wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i nie można o niej mówić tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony."

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie z uwzględnieniem przesłanek przywrócenia terminu w trybie art. 225 p.w.p. uchybienia procesowe w zakresie ustaleń faktycznych, nie pozwoliły na rzetelną ocenę, czy we wniosku skarżącej został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty za ochronę patentową.

Wskazać trzeba, iż zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 244 ust. 1 p.w.p. od decyzji Urzędu Patentowego stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu K.p.a. Precyzuje ją ust. 11, który stanowi, że do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12-14, przepisy K.p.a. dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji.

W konsekwencji, co należy podkreślić, cechą postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 K.p.a. jest to, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji I - instancyjnej, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozstrzygnąć, dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazać, jakie okoliczności nie zostały udowodnione (wyroki NSA w Warszawie z dnia 2000.11.02, sygn. akt V SA 856/00 (LEX Nr 50108) oraz z dnia 2001.07.19 sygn. akt V SA 3872/00 (LEX nr 78936)).

Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz ustosunkowanie się w decyzji do złożonych dowodów, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne.

Niezależnie od tej kwestii, należało - przy ponownym rozpatrzeniu wniosku, dokonać ustaleń stanu faktycznego i interpretacji norm p.w.p. do oceny "przewidzianego" terminu opłaty za 5 rok ochrony, a w szczególności oceny przyczyn uchybienia terminu. W odniesieniu do tej ostatniej kwestii organ ograniczył się w istocie do stwierdzenia, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu, zgodnie z art. 225 ust. 1- 4 p.w.p.

Na marginesie sprawy podkreślić trzeba, iż Sąd administracyjny nie jest uprawniony ani do dokonywania własnych ustaleń faktycznych, ani tym bardziej domniemań, co do przeprowadzonego toku rozumowania organu administracji, który winien pozwolić Sądowi w tym zakresie na dokonanie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracji publicznej.

Konkludując, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy w pierwszej kolejności ustali, czy skarżąca zachowała termin, w jakim powinna uiścić opłatę za 5-ty rok ochrony patentu oznaczonego numerem Pat.217286, a następnie, w zależności od przyjętego rozstrzygnięcia, zbada wystąpienie przesłanki przywrócenia terminu do uiszczenia tej opłaty w trybie z art. 225 p.w.p.

Uzasadnienie powyższego stanowiska spełni przy tym wymogi określone w art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a.