Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1149/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 178a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 53
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 18 października 2021 roku nr 2826 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z 18 października 2021 r., nr 2826, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi utrzymał w mocy rozkaz personalny nr 278/2021 Komendanta Powiatowego Policji w Sieradzu z 25 sierpnia 2021 r. w sprawie zwolnienia C.B. ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2021 roku, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 7 czerwca 2021 r., w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, asp. C.B. został zatrzymany w miejscowości K., położonej w powiecie [...] w gminie [...], przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w W., w związku z podejrzeniem kierowania pojazdem po drodze publicznej w stanie po użyciu alkoholu. Wymieniony poinformował kontrolujących policjantów, że jest dyżurnym Komendy Powiatowej Policji w S. Asp. C.B. został przewieziony do Komendy Powiatowej Policji w W. celem przeprowadzenia badania stanu trzeźwości, które wykazało, że policjant ten znajduje się w stanie nietrzeźwości (badanie I - 0,91 mg/l, badanie II - 1,01 mg/l, badanie III - 1,08 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - protokół badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu). Policjantowi pobrano również krew celem zbadania na zawartość alkoholu.

W dniu 8 czerwca 2021 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. przedstawił wymienionemu funkcjonariuszowi zarzut, o to że w dniu 7 czerwca 2021 roku kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki VW Passat o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Asp. C.B. przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień.

W tym samym dniu, tj. 8 czerwca 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu wszczął z urzędu postępowanie dyscyplinarne wobec asp. C.B. w związku z popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej w ten sposób, że w czasie wolnym od służby kierował po drodze publicznej prywatnym samochodem osobowym, będąc w stanie nietrzeźwości, czym nie przestrzegał zasad praworządności i pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz zasad dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do tej służby.

Rozkazem personalnym nr 239/2021 Komendanta Powiatowego Policji

w Sieradzu z 8 czerwca 2021 r. asp. C.B. został zawieszony

w czynnościach służbowych na okres: 08.06 - 07.09.2021 r.

Jednocześnie, Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu w dniu 8 czerwca 2021 roku, wszczął z urzędu w stosunku do ww. funkcjonariusza postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji tj. w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie.

Pismem z 10 czerwca 2021 r. pełnomocnik strony wskazał Niezależny Związek Zawodowy Policjantów w Ł. - jako organizację związkową reprezentującą stronę w przedmiotowym postępowaniu.

Pismem z dnia 21 czerwca 2021 roku, na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwrócono się do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji asp. C.B. W odpowiedzi, uchwałą nr 159A/II/21 z 29 czerwca 2021 r. Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Ł., strona związkowa nie wniosła uwag co do zwolnienia policjanta w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

W dniu 11 sierpnia 2021 r. do Komendy Powiatowej Policji w Sieradzu wpłynęło pismo pełnomocnika strony z 9 sierpnia 2021 r., zawierające wniosek o uzupełnienie postępowania administracyjnego poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma dokumentów. Pełnomocnik strony wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z historii leczenia oraz dokumentacji medycznej policjanta.

Postanowieniem z 23 sierpnia 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Pełnomocnik strony pismem z dnia 9 sierpnia 2021 roku złożył wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego do czasu zakończenia toczącego się wobec asp. C.B. postępowania karnego.

Organ I instancji postanowieniem z 23 sierpnia 2021 r. odmówił zawieszenia postępowania.

Rozkazem personalnym nr 278/2021 z dnia 25 sierpnia 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zwolnił asp. C.B. ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2021 roku. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu 9 września 2021 roku strona złożyła odwołanie od rozkazu personalnego nr 278/2021 Komendanta Powiatowego Policji w Sieradzu, któremu zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w związku z art. 6 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w aktach postępowania dokumentacji służbowej asp. C.B. obrazującej dotychczasowy przebieg służby, co jest według skarżącego, konieczne do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i załatwienia sprawy. Odwołujący zarzucił również niezgromadzenie w aktach sprawy dokumentacji medycznej asp. C.B. i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który ustaliłby czy policjant był poczytalny w chwili popełnienia przestępstwa. Skarżący podniósł także zarzut dotyczący ograniczenia materiału dowodowego jedynie do uzyskania informacji o przedstawieniu stronie zarzutów o popełnieniu przestępstwa z art. 178a kodeksu karnego i wydania na tej podstawie decyzji, podczas gdy dopiero prawomocny wyrok sądu karnego umożliwia ustalenie, czy asp. C.B. popełnił przestępstwo. Strona zarzuciła również błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sytuacji, gdy wina i sprawstwo asp. C.B. na obecnym etapie postępowania karnego, nie została w żaden sposób ustalona. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z historii swojego leczenia dla stwierdzenia stanu zdrowia psychicznego asp. C.B. oraz dowodu z dokumentacji medycznej dla stwierdzenia niezdolności do pracy i braku przeciwskazań do przemieszczania się, a także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu stwierdzenia poczytalności strony w chwili kierowania pojazdem. Ponadto wniesiono o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z uwagi na narażenie strony na trudne i nieodwracalne skutki w związku z pozostawaniem poza służbą w Policji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji wyjaśnił, że decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, opartą na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji można wydać, jeśli w konsekwencji przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Ważnym elementem przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest to, że nie dotyczy on popełnionego przestępstwa udowodnionego w postępowaniu sądowym, ale samego "czynu o znamionach przestępstwa". W konsekwencji uznać należy, że organ Policji nie uzależnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego i wydania prawomocnego wyroku sądu. Oczywistość popełnienia wspomnianego czynu może wynikać z ustaleń postępowania karnego, ale może również wynikać z przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w którym przełożony policjanta dokonał własnej oceny zebranego materiału dowodowego.

Organ wskazał dalej, że bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej pozostaje wynik śledztwa prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w W. o sygn. akt. [...], w sprawie kierowania pojazdem mechanicznym po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości w dniu 7 czerwca 2021 roku w miejscowości K. przez asp. C.B. Organ I instancji słusznie wobec tego odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego uznając, że rozpoznanie sprawy było możliwe bez konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia toczącej się przeciwko funkcjonariuszowi sprawy karnej. W kontekście powyższego, zarzut strony dotyczący weryfikacji dowodów przez inny organ publiczny, a tym samym przedwczesne wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, organ II instancji uznał za nietrafiony.

Komendant Wojewódzki Policji nie dopatrzył się także naruszenia przez organ I instancji dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu bez zbędnej zwłoki podjął wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy w postaci dokumentów obrazujących dotychczasowy przebieg służby m.in. opinie służbowe, rozkazy personalne dotyczące mianowania asp. C.B. na wyższe stanowiska, dotyczące podwyższania jego uposażenia a także materiały z prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W., śledztwa w tym: notatki urzędowe, protokoły badania trzeźwości, pobrania krwi, przesłuchania świadków, podejrzanego oraz liczne postanowienia. Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu słusznie odmówił uznania i przeprowadzenia dowodu z historii leczenia oraz z dokumentacji medycznej, uznając zebrany w sprawie materiał dowodowy za wystarczający. Organ II instancji przyjął również za bezzasadne powoływanie biegłego w celu określenia poczytalności strony w chwili kierowania pojazdem. Badania krwi na zawartość alkoholu, jednoznacznie wskazują bowiem, że stężenie alkoholu we krwi policjanta znajdowało się na poziomie wyższym niż 0,5 promila. Zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi i wychowaniu w trzeźwości jest to stan nietrzeźwości, wypełniający dyspozycję art. 178 a § 1 k.k.

Podsumowując organ II instancji stwierdził, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa przez asp. C.B. jest oczywiste. Ustalony stan faktyczny sprawy pozwala na stwierdzenie, iż policjant dopuścił się zarzucanego mu czynu. Przeprowadzone badania na zawartość alkoholu we krwi stanowią niepodważalny dowód i w sposób oczywisty potwierdzają popełnienie czynu o znamionach przestępstwa. Policjant przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu, czego w żaden sposób nie negował podczas przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie organu II instancji, Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu podejmując decyzję w przedmiocie zwolnienia asp. C.B. ze służby szczegółowo wykazał, z jakich przyczyn nie jest możliwe jego dalsze pozostawienie w służbie i dlaczego zdecydowano się na rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego. Dokładnie i szczegółowo zebrano oraz przeanalizowano w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy. Dokonana przez organ I instancji ocena, poparta szeroko zgromadzonym materiałem dowodowym świadczy o tym, że charakter czynu o znamionach przestępstwa popełnionego przez stronę nie pozwala na jej pozostanie w służbie, tym samym wypełniona jest dyspozycja art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wskazał ponadto, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W niniejszej sprawie policjant z ponad czternastoletnim stażem zawodowym, powinien być poza podejrzeniem, iż sam kieruje autem w stanie upojenia alkoholowego, powodując poważne zagrożenie dla siebie i innych uczestników ruchu drogowego. W ocenie organu II instancji, organ I instancji w wyniku wydanej decyzji zważył, słuszny interes strony przemawiający za tym, by asp. C.B. mógł kontynuować stosunek służbowy i pobierać uposażenie oraz ważny interes społeczny tożsamy z interesem służby i przyznał prymat nadrzędności temu ostatniemu.

Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi zważył także, że w przypadku gdy postępowanie karne zostanie zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a., to będzie mogło to stanowić podstawę do przywrócenia do służby, w trybie art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy wskazał, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Komendant Powiatowy Policji w Sieradzu nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w niniejszej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. W sprawie nie mamy także do czynienia z wadliwością decyzji nieostatecznej, ani sytuacją gdy wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki prawne. Nie zmieniły się też okoliczności uzasadniające nadanie decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W świetle powyższego rozkaz personalny nr 278/2021 Komendanta Powiatowego Policji w Sieradzu z dnia 25 sierpnia 2021 r. organ odwoławczy uznał za decyzję prawidłową i zasadną, natomiast zarzuty skarżącego jako bezpodstawne.

W skardze wniesionej do sądu C.B. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając mu naruszenie:

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez niezgromadzenie w aktach sprawy dokumentacji służbowej strony, w tym tej obrazującej dotychczasowy przebieg jego służby, co jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i załatwienia sprawy;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez niezgromadzenie w aktach sprawy dokumentacji medycznej C.B. i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który ustaliłby czy skarżący był poczytalny, w chwili popełnienia przestępstwa;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez ograniczenie materiału dowodowego jedynie do uzyskania informacji o przedstawieniu stronie zarzutów C.B. o popełnienie przestępstwa z art. 178a k.k. i wydania na tej podstawie decyzji, podczas gdy dopiero prawomocny wyrok Sądu karnego umożliwia ustalenie, czy C.B. popełnił przestępstwo;

- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przez błędne jego zastosowanie, podczas gdy wina i sprawstwo C.B., na obecnym etapie postępowania karnego, nie została w żaden sposób ustalona.

W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji - rozkazu personalnego nr 278/2021 z dnia 25 sierpnia 2021 roku Komendanta Powiatowego Policji w Sieradzu i utrzymującej ją w mocy decyzji - rozkazu personalnego nr 2826 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 18 października 2021 roku, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu wyłącznie wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonego rozkazu w przedmiocie zwolnienia C.B. ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2021 r., Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie tego rozstrzygnięcia.

Podstawę prawną rozkazu nr 2826 z 18 października 2021 r. stanowiły przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.). Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Analiza treści art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wskazuje, że wyodrębnia on trzy zasadnicze przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby było możliwe podjęcie przez organ decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Pierwsza dotyczy popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego. Istotne jest, że przepis ten nie stanowi o popełnieniu przestępstwa, a jedynie czynu o charakterze (znamionach) przestępstwa, co zwalnia organ z badania winy, ewentualnych przesłanek wyłączających sprawstwo lub stopnia społecznej szkodliwości czynu. Innymi słowy organ nie jest uprawniony do badania czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, gdyż ta kompetencja została przyznana organom prowadzącym postępowanie karne. W związku z tym organ wydający decyzję w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby nie musi oczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu karnego. Wynika to z faktu, że w przypadku, gdy popełnienie przestępstwa zostanie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej, stosowane są odrębne podstawy do zwolnienia funkcjonariusza, tj. art. 41 ust. 1 pkt 4, art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji (por. wyrok NSA z 23.02.2022 r., III OSK 2951/21, Lex nr 3328074 oraz powołany w nim wyrok NSA z NSA z 20.11.2019 r., sygn. akt I OSK 36/19).

Druga przesłanka dotyczy oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego. Art. 42 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji, podobnie jak i inne przepisy ustawy o Policji, nie zawiera definicji legalnej pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lutego 2022 r., (III OSK 2951/21, Lex nr 3328074), a także w trafnie powołanym przez organ wyroku z 30 czerwca 2015 r., (I OSK 503/14), wyjaśnił, że problematyka rozumienia kategorii "oczywistości" na tle brzmienia przedmiotowego przepisu, była przedmiotem rozważań w judykaturze i w tej materii należy w pierwszym rzędzie przywołać poglądy sformułowane przez Trybunał Konstytucyjny w motywach orzeczenia z 2 września 2008 r. o sygn. akt K 35/06 (publ. OTK-A 2008/7/120), w których uznano, że niedopuszczalne jest zwalnianie policjantów ze służby przez ich przełożonych na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sposób "automatyczny" i w każdym przypadku stwierdzenia popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw karnych lub karnoskarbowych, wbrew zawartym w nim przesłankom ocennym. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych). Użycie przez ustawodawcę zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest fakultatywne. Natomiast popełnienie przez policjanta czynu powinno być "oczywiste". Muszą zatem istnieć określone dowody wskazujące na jego popełnienie przez policjanta. Poza stwierdzeniem tej okoliczności na podstawie prawomocnego wyroku skazującego, jest to możliwe również na podstawie takiej oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości co do wyniku ewentualnego postępowania karnego, np. gdy sprawca został złapany "na gorącym uczynku", w okolicznościach, które nie nasuwają wątpliwości, a sprawca przyznaje się do popełnienia przestępstwa (por. wyrok SN sygn. akt I PR 13/79 z 04.04.1979 r., OSNC 1979/11/221, uchwała SN z 30.03.1994 r. o sygn. akt I PZP 9/94, OSNP 1994/2/26). Za oczywiste można uznać także przestępstwo, jeżeli nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, iż obwiniony dopuścił się czynu zagrożonego sankcją karną przez ustawę.

Na tle wykładni tego przepisu w orzecznictwie sądowym ugruntował się jednolity pogląd, że termin "oczywistość" należy rozumieć w szerokim znaczeniu. W sensie procesowym "oczywistość" polega na tym, że materiał dowodowy musi w sposób jednoznaczny wskazywać na fakt popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa. Chodzi zatem o sytuację niewątpliwą, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne, bezpośrednie dowody, wzajemnie się uzupełniające, zgodne i niewykluczające się zeznania świadków. Ta oczywistość musi znajdować odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy. Ustalenie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa powinno bowiem być uzasadnione analizą okoliczności konkretnego przypadku. Zatem o oczywistości można mówić wówczas, gdy wynika z ustalonych okoliczności w sposób ewidentny, na "pierwszy rzut oka", a więc, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, bez szczególnych dociekań i pogłębionych analiz.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23.02.2022 r., (III OSK 2951/21, Lex nr 3328074) podkreślił również, że ustalenie "oczywistości" popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, o jakiej mowa w treści art. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, następuje w warunkach postępowania administracyjnego, które różni się swą istotą, celami i funkcją od postępowania karnego. Na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji chodzi, jak wspomniano powyżej, o "oczywistość" w szerokim znaczeniu, sytuację niewątpliwą, wynikającą z ustalonych okoliczności w sposób bezdyskusyjny, widoczną od razu (por. wyroki NSA z 25.04. 2017 r., sygn. akt I OSK 1028/16, z 16.05.2007 r., sygn. akt I OSK 1077/06, z 13.12.2012 r. sygn. akt I OSK 735/12 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z 25.05.2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 201/18).

Trzecia przesłanka, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wskazuje na to, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego musi uniemożliwiać pozostawanie funkcjonariusza w służbie. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, jak również uzasadnione podejrzenia o takie działania, powinny prowadzić do podjęcia działań odsuwających od wykonywanych czynności służbowych, a w konsekwencji do usunięcia z szeregów Policji. Wymaga tego rodzaj i zakres zadań powierzonych Policji. Służbę w Policji mogą sprawować jedynie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, niełamiący prawa, zaś wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują do pełnienia obowiązków służbowych. Wynika to z obowiązku każdego funkcjonariusza budowania zaufania do Policji i wzmacniania w społeczeństwie jej autorytetu. Zatem bezpośrednią konsekwencją ustalenia w sposób oczywisty, że funkcjonariusz popełnił czyn o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego jest stwierdzenie jego nieprzydatności do służby (uniemożliwienie pozostawania w służbie), co skutkuje wydaniem decyzji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Wskazać należy, że dopiero w przypadku, kiedy wszystkie trzy przesłanki zostaną kumulatywnie spełnione, organ może zwolnić funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Sformułowanie "może zwolnić" oznacza, że przepis ten przewiduje jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby. Tym samym kontrola takiego rozstrzygnięcia dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd administracyjny bada jedynie, czy rozstrzygnięcie organu o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralne lub podjęte przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Rolą sądu administracyjnego w takim przypadku jest zbadanie, czy w postępowaniu administracyjnym organy nie naruszyły granic swobodnego uznania, czyli nie wyszły poza przesłanki określone art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i czy wybór rozstrzygnięcia nie nosi cech dowolności. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje również ustalenia faktyczne, sąd bada czy te ustalenia pozwalają na zastosowanie określonej normy prawa materialnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd w składzie rozpoznającym skargę C.B. uznał, że w stosunku do skarżącego spełnione zostały wszystkie wymienione przesłanki do wydania przez organ rozstrzygnięcia o zwolnieniu skarżącego ze służby w policji.

Jeżeli chodzi o pierwszą przesłankę to z zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że skarżący w dniu 7 czerwca 2021 roku dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z treścią tego przepisu kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu 7 czerwca 2021 r. skarżący kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki VW Passat o nr rej. [...] w miejscowości K. znajdując się w stanie nietrzeźwości. Wynika to z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania, a w szczególności z relacji świadka, tj. P.S. – funkcjonariusza Policji, który dokonał zatrzymania skarżącego w dniu zdarzenia, jak również ze złożonych w toku postępowania wyjaśnień samego skarżącego, który przyznał się do zarzucanego mu czynu i nie negował w żadnym zakresie faktu jego popełnienia.

Nie budzi ponadto wątpliwości okoliczność, że skarżący prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. Wskazują na to wyniki badań stanu nietrzeźwości analizatorem wydechu, przeprowadzonego na miejscu kontroli, a także wyniki z przeprowadzonych badań chemicznych płynów ustrojowych na zawartość alkoholu przeprowadzonych w Laboratorium Kryminalistycznym Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. (k. 128-130 załączonych akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu, organy Policji w toku postępowania administracyjnego przeprowadziły niezbędne postępowanie dowodowe. Przesłuchano bowiem świadków oraz przeprowadzono inne konieczne czynności procesowe. W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy w postaci dokumentów obrazujących dotychczasowy przebieg służby m.in. opinie służbowe, rozkazy personalne dotyczące mianowania asp. C.B. na wyższe stanowiska, dotyczące podwyższania jego uposażenia a także materiały z prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W. śledztwa, w tym: notatki urzędowe, protokoły badania trzeźwości, pobrania krwi, przesłuchania świadków, podejrzanego oraz liczne postanowienia. Z materiału dowodowego organy wyprowadziły prawidłowe wnioski, że skarżący w dniu 7 czerwca 2021 r. prowadził pojazd VW Passsat o nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości, co nie jest zresztą w niniejszej sprawie przedmiotem sporu. Oznacza to, że skarżący dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art.178a § 1 k.k. i jego popełnienie jest oczywiste. Organ słusznie odmówił przy tym przeprowadzenia dowodu z historii leczenia skarżącego oraz z jego dokumentacji medycznej, uznając zebrany w sprawie materiał dowodowy za wystarczający. Jednocześnie dowody te nie miały dla sprawy żadnego znaczenia, podobnie jak wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który ustaliłby, czy skarżący był poczytalny w chwili popełnienia przestępstwa. Zważyć należy, że w dniu zdarzenia skarżący znajdował się pod wpływem alkoholu, a zatem ewentualne wyniki badania przez biegłego zdolności skarżącego do rozpoznania znaczenia podejmowanych czynności byłyby niemiarodajne. Skarżący nie powołał się również na zaistnienie jakichkolwiek okoliczności, wskazujących na działanie w ramach stanu wyższej konieczności czy obrony koniecznej, które usprawiedliwiałyby prowadzenie samochodu przez nietrzeźwego kierowcę.

Organy Policji trafnie zatem uznały, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji, tj. popełnienie przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa oraz oczywistość jego popełnienia.

Organy Policji zasadnie również przyjęły, że spełniona została przesłanka określona w wymienionym przepisie a mianowicie, że czyn jakiego dopuścił się skarżący uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. W zaskarżonym rozkazie szczegółowo opisano dlaczego przyjęto, że spełniona została ta przesłanka. Rozważania organu w tym zakresie są logiczne i przekonujące, a Sąd w całości podziela argumentację organu w tym zakresie. W szczególności trafnie podkreślono, że służbę w Policji winny pełnić osoby o nieposzlakowanej opinii, wolni od jakichkolwiek podejrzeń o łamanie prawa. W służbie tej nie mogą natomiast pozostawać osoby, które łamią prawo i których postawa podważa autorytet Policji oraz naraża ją na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy. W sytuacji gdy skarżący dopuścił się czynu określonego w art.178a § 1 k.k., to dalsze jego pozostawanie w Policji naraziłoby na szwank wiarygodność Policji jako formacji. Kłóciłoby się to także z ogólnie przyjętym poczuciem sprawiedliwości społecznej. Organy Policji słusznie uznały zatem, że czyn jakiego dopuścił się skarżący uniemożliwia jego dalsze pozostawanie w służbie w Policji.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie winno być zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego. Zakończenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy - jak już wcześniej wskazano - nie jest uzależnione od zakończenia postępowania karnego. Organ Policji może zwolnić policjanta ze służby na podstawie wymienionego przepisu po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie i sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ nie musi czekać z wydaniem takiego rozstrzygnięcia do czasu zakończenia postępowania karnego. W rozpoznawanej sprawie organ Policji nie miał zatem obowiązku zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia sprawy karnej. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało spełnienie przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji i organy szczegółowo wyjaśniły dlaczego wydały rozstrzygnięcie określone w wymienionym przepisie. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie

art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przeprowadzenie rozprawy zdalnej w rozpoznawanej sprawie nie było możliwe z uwagi na brak informacji od pełnomocnika strony skarżącej o możliwościach technicznych uczestnictwa w rozprawie zdalnej, więc sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

is