Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 125/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi E. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu opłaty sądowej.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej oraz art. 1a ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 4, art. 2 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c), pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 3 raz art. 6 ust. 1, ust. 5, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. z 2006 r., Dz. U. Nr 121, poz. 844 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta W. i ustaliło E. M. i J. M. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 168.534 zł.

Wskazał organ, że Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] (trzecią) ustalił stronie zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 185. 627 zł. Opodatkowaniem objęto grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 157.928 m² przez okres od stycznia do grudnia 2007 r. (97.915,36 zł.); budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. użytkowej 524,50 m² przez ten okres (9.079,10 zł.); budowle o wartości 3.931.615 zł. również za ten okres (78.632,30 zł.).

Uchylając decyzję organu I instancji i ustalając zobowiązanie podatkowe w kwocie niższej stwierdził organ II instancji, że przedmiotem sporu jest sposób opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu o łącznej pow. 157.928 m² położonego przy ul. [...] i [...], a konkretnie zastosowana stawka podatku. Wg organu cały grunt podlega opodatkowaniu jak grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast strona uważa, że za 69.345 m² gruntu przy ul. [...] i 19.893 m² przy ul. [...] powinna zapłacić podatek od nieruchomości wg stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych, bowiem nie mogą być one ze względów technicznych wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

Wskazał organ na przepisy art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. zawierający definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyjaśniając, że ustawodawca przyjął, że wszystkie grunty budynki i budowle znajdujące się w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, są związane z działalnością gospodarczą, bowiem podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, nie ma dla celów tego podatku znaczenia czy nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia tej działalności, nie ma to także wpływu na zastosowanie stawki podatkowej (wyrok z dnia 25.11.2008 r. sygn. ISA/Wr 688/08). J.M. posiada status przedsiębiorcy (firma A), a siedziba firmy mieści się przy ul. [...]. Mimo, iż żona J. M. nie prowadzi działalności gospodarczej, nieruchomości będące w jego posiadaniu stanowią nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zasada ta podlega wyłączeniu gdy przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, czyli musi spełniać dwie przesłanki: nie jest (obecnie) i nie może być (obecnie i w przyszłości) wykorzystywany do prowadzenia takiej działalności. Prowadzi to do wniosku, że za względy techniczne nie można uznać jedynie przejściowych przeszkód w gospodarczym wykorzystywaniu nieruchomości, przedmiot opodatkowania ze względu na trwale istniejące warunki nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności. Powołał się organ na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok z dnia 21.03.2006 r. sygn. ISA/Gd 231/04; wyrok z dnia 22.06.2007 r. sygn. IIFSK 773/06; z dnia 6.06.2006 r. sygn. ISA/Gd 481/05). Ocena co do wystąpienia przesłanki "względów technicznych" pozostawiona jest organowi podatkowemu, a na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania zaistnienia tej przesłanki (wyroki: z dnia 17.06.2005 r. sygn. ISA/GI 760/04, z dnia 22.06.2007 r. sygn. IIFSK 773/06). Zdaniem NSA (wyrok z dnia 17.11.2005 r. sygn. FSK 2319/04) wymóg urzędowego stwierdzenia braku możliwości wykorzystania gruntów nie ma podstaw ustawowych. Nie można uznać za przeszkodę w gospodarczym wykorzystywaniu nieruchomości chwilowej przeszkody, czy przeszkody ekonomicznej. Powołał się organ na obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych w odniesieniu do zakresu i środków postępowania dowodowego w sprawie tych ustaleń i zakresu pojęcia niemożności wykorzystywania nieruchomości do działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Zajmując stanowisko w rozpatrywanej sprawie, powołał się organ na opinię biegłego geodety i stanowisko stron i stwierdził, że podziela stanowisko zajęte przez organ I instancji, iż odnośnie wskazanej przez stronę części działki gruntu nr 26/37 o pow. 19.893 m² przy ul. [...] nr 1 brak jest podstaw do uznania, że grunt ten nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ta część działki stanowi teren okalający działkę, stanowiący skarpę o znacznym nachyleniu, porośnięty drzewami i krzewania. Strona pomija okoliczność, że ta skarpa stanowi integralną część działki nr 26/37 wykorzystywanej przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej tj. na potrzeby składowiska odpadów, jest naturalną barierą odgradzającą składowisko od działek sąsiednich, stanowi integralny element składowiska odpadów. Wskazał organ na przepisy § 1, §5, § 11, § 14 rozporz. Min. Środowiska z dnia 24.03.2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549 ze zm.).

Odnośnie działki gruntu nr 10/27, która strona wskazała jako stanowiącą teren zadrzewionej i zakrzewionej hałdy po byłej B o różnicy wysokości między podnóżem hałdy a jej koroną w przedziale od 17,7 m do 30 m, będącą wykorzystywaną przez poprzedniego właściciela do składowania mułów powęglowych i kamienia, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji odmawiającego wyłączenia przedmiotowej działki z opodatkowania wg stawki dotyczącej określonej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stwierdził organ II instancji, iż sporna działka nr 10/27 o pow. 53.415 m² winna być opodatkowana stawką określoną dla gruntów pozostałych, uwzględniając stanowisko strony w tym zakresie. Wskazał organ, że sporna działka stanowi grunt o dużym nachyleniu, zadrzewiony i zakrzewiony, na którym zalega muł węglowy w postaci usypanej hałdy porośniętej trawą, usypanej z wielu milionów ton odpadów poflotacyjnych, wysokość tych gór odpadów (nie zrekultywowanych do końca) dochodzi do 50 m od podstawy działki, charakteryzuje się stromymi zboczami, odpady te i ich geologiczne nieustabilizowanie skutkuje brakiem możliwości racjonalnego wykorzystania działki, brak jest możliwości komunikacyjnych nieruchomości z drogą publiczną.

W przypadku spornej działki nr 10/53, zdaniem strony nie może być ona wykorzystywana gospodarczo ze względu na brak dostępu do drogi publicznej oraz brak jakiegokolwiek uzbrojenia. Zdaniem organu przeszkody te nie mogą być uznane za "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystywanie działki na cele prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem pojęciem tym nie są objęte okoliczności prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy. Skoro strona mimo braku przeszkód nie doprowadziła do połączenia komunikacyjnego między działką a drogą publiczną, sąsiadującą z tą działką nie można uznać, że brak możliwości prowadzenia transportu samochodowego z nieruchomości stanowi obiektywną przeszkodę o charakterze technicznym, brak było przeszkód do uzyskania przez stronę zgody na lokalizację zjazdu publicznego z drogi na działkę. Wskazał także organ, że nie każdy brak w uzbrojeniu terenu w dostęp do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej stanowi przeszkodę o charakterze technicznym do prowadzenia działalności gospodarczej, jedynie przypadek gdy dostęp do sieci wodno-kanalizacyjnej jest niemożliwy do zrealizowania z przyczyn leżących po stronie gminy. Pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej. W wyniku wystąpienia organu I instancji do C okazało się, że strona nie wystąpiła o przyłączenie przedmiotowej działki do sieci wodno-kanalizacyjnej.

Reasumując stwierdził organ, że rozliczenie podatku od nieruchomości za 2007 r. wygląda w ten sposób :1) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 104.513 m² - podatek w wys. 64.798,06 zł.; 2) grunty pozostałe o pow. 53.415 m² - 16.024,5 zł.; 3) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 524,50 m² - 9.079,10 zł. ; 4) budowle o wartości 3.931.615 zł. – 78.632.30 zł. Łącznie zobowiązanie podatkowe wyniosło kwotę 168.534 zł.

W skardze od powyższej decyzji wniesionej w zakresie ustalającym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007 r. od nieruchomości położonej przy ul. [...] 1, stanowiącej część działki nr 26/37 o pow. 19.893 m² w wys. 12.333,66 zł. przy zastosowaniu stawki podatku za m² w wys. 0,62 zł., zamiast stawki deklarowanej przez skarżących dla tzw. gruntów pozostałych w wys. 0,30 zł./m² J. M. i E. M. wnieśli o jej uchylenie w części opisanej na wstępie skargi i ustalenie podatku od nieruchomości wg stawki jak dla gruntów pozostałych zarzucając: naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1-3, ust. 2, art. 3.1 pkt 1, art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Rady Miejskiej Nr II/12/06 z dnia 1.12.2006 r. przez przyjęcie, że grunty przy ul. [...] 1 o pow. 19.893 m² ze względu na charakter i przeznaczenie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo znanych organowi względów technicznych przemawiających takiemu uznaniu; naruszenie art. 122, art. 123, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i poprzestanie na wnioskach wywiedzionych z aktu zakupu ziemi i pobieżnych oględzinach, zaniechanie czynności w celu stwierdzenia rzeczywistego stanu rzeczy; nieprawidłowe ustalenie podatku od nieruchomości poprzez przyjęcie stawki opodatkowania przedmiotowego gruntu wg najwyższej stawki. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organy podatkowe winny wyjaśnić czy dana nieruchomość może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, ku temu winny m. in. służyć dowody z opinii biegłych, który to wniosek strona zgłosiła wskazując, że ukształtowanie gruntów powodujące kąt nachylenia skarpy wyklucza jakiekolwiek gospodarcze wykorzystanie gruntu. Teren ten stanowiący wąwozy, leje jest w części zalesiony i obecnie trwa procedura jego przekwalifikowania jako nieużytku, w części lasu. Zarzuciła strona niekonsekwencję organu w odniesieniu do dowodu z biegłego geodety i oględzin nieruchomości, bowiem organ nie uznaje ustaleń wynikających zarówno z oględzin jak i dowodu z opinii biegłego. Zakwestionowała strona stanowisko organu, iż nieruchomość przy ul. [...] 1 stanowi integralny i konieczny element składowiska odpadów ze względu na brak merytorycznego dowodu dla tych twierdzeń. Podniosła, że składowisko jest niewielkich rozmiarów i posiada stosowne zabezpieczenia, natomiast przedmiotowa nieruchomość stanowiąca urwiska, osuwiska i skarpy nie może spełnić wymagań zawartych w przepisach dotyczących koniecznej osłony składowiska odpadów. Zdaniem skarżących grunty te są zbędne dla funkcjonowania składowiska. Odwołując się do stanowiska Ministra Finansów stwierdzili skarżący, że musi istnieć potencjalna możliwość wykorzystania nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, która w nin. sprawie nie występuje. Podkreślili skarżący, że poza uznanymi przez Min. Fin. względami technicznymi stojącymi na przeszkodzie wykorzystaniu gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, jak chemiczne, radioaktywne, bakteriologiczne skażenie, będą nimi także nieustabilizowanie gruntu, zalanie gruntu z przyczyn braku urządzeń melioracyjnych, ukształtowanie uniemożliwiające normalny dostęp w celu prowadzenia działalności gospodarczej, brak uzbrojenia terenu, ruiny lub inne tego typu przeszkody np. hałdy, brak drogi uniemożliwiającej korzystanie z gruntów, zabagnienie, znaczne pochylenie. Taka sytuacja zachodzi na terenie przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sporu stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalająca stronie skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 r.

Kwestią sporną jest przyjęcie przez organ odwoławczy opodatkowania stawką podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej gruntu położonego przy ul. [...] nr 26/37 o pow. 19.893 m², podczas gdy wg strony skarżącej grunt ten winien być opodatkowany stawką podatku jak dla gruntów pozostałych, bowiem na gruncie tym nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem stanowi on hałdy powstałe w wyniku składowania odpadów poflotacyjnych, grunt charakteryzuje się wysokimi hałdami powiązanymi ze stromymi zboczami, grunt jest zalesiony i zadrzewiony, nie może być, ze względów technicznych, wykorzystany, do prowadzenia działalności gospodarczej, a przez względy techniczne należy rozumieć obiektywny stan techniczny nieruchomości uniemożliwiający jej wykorzystanie dla celów prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej.

Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j. t. z 2006 r. Dz. U. Nr 121, poz. 844 ze zm.) wykazuje, iż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też wymaga nakładów w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do wykorzystania.

Z samego faktu, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą wynika, po myśli art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., że znajdujące się w jego posiadaniu grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą, co w zasadzie przesądza o opodatkowaniu ich podatkiem od nieruchomości wg wyższych stawek, aniżeli w stosunku do posiadaczy nie prowadzących działalności gospodarczej. Nie związane z działalnością gospodarczą są jedynie te przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Mówi o tym przepis art. 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zawierający słowniczek użytych w ustawie słów, który w ust. 1 pkt 3 stanowi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Na tej przesłance opiera swoje stanowisko strona skarżąca wywodząc, że wskazana na wstępie część gruntów "ze względów technicznych nie może być wykorzystywana do prowadzonej działalności", a więc nieuzasadnione jest poddanie jej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawek przewidzianych dla gruntów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej.

Przewidziany w art. 1a ust. 1 pkt 3 wyjątek stanowi wyłączenie o charakterze przedmiotowym.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względy techniczne", jednakże doktryna i orzecznictwo sądów administracyjnych a także w pismach Ministerstwo Finansów, wskazują na szereg warunków jakie winny zostać spełnione dla zaistnienia przedmiotowych względów technicznych.

W jednym z nowszych orzeczeń, w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2009 r. (sygn. IIFSK 1354/07, nie publ.) Sąd stwierdził, że "Wykładnia użytego w omawianym przepisie wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, iż oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. (...) Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Tym samym, przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (zob. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, niepubl.; wyrok NSA z dnia 13 lipca 1994 r., sygn. akt III SA 108/94, Monitor Podatkowy 1995/4/114; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1992 r., sygn. akt SA/Kr 1020/92, Serwis Podatkowy 1999/10, s. 15; także wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, niepubl.). Poglądy te wyrażono także w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Lu 59/04, POP 2005/3; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Bk 95/06, LEX nr 192872; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I Sa/Wr 1404/2006, niepubl.; wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 83/08, LEX nr 393305). (...)"

W piśmie z 20.10.2003 r. Nr LK-1601/LP/03/PP, "Biuletyn Skarbowy" 2003/6, s. 19-20) Ministerstwo Finansów wskazało, że nie można kwalifikować do względów technicznych sytuacji uzasadnionych względami technologicznymi lub ekonomicznymi. Podobnie w wyroku NSA z dnia 16 lutego 2006 r. (sygn. IIFSK 301/05, niepubl.), także w wyroku NSA z 22 czerwca 2007 r. (IIFSK 773/06, niepubl.), w którym stwierdzono, że do tego rodzaju przyczyn nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne czy finansowe.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach z 17.06.2005 r. (sygn. ISA/GI 760/04 niepubl.) względy techniczne dotyczą jedynie możliwości wykorzystania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu, powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Względy techniczne uniemożliwiające przedsiębiorcy wykorzystywanie danej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej to takie okoliczności faktyczne (techniczne), które powodują, że dana nieruchomość trwale nie nadaje się do użytku zgodnego z celem prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności (dany przedmiot opodatkowania nie nadaje się do użytku w prowadzonym przedsiębiorstwie), takie, które mają związek ze stanem technicznym budynku, powodujące, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez danego przedsiębiorcę [wyrok WSA w Poznaniu z 4.02.2009 r. (I SA/Po 1124/08); wyrok WSA w Lublinie z 5.11.2008 r. (I SA/Lu 243/08),; wyrok WSA w Olsztynie z 17.09.2008 r. (I SA/Ol 315/08),; wyrok NSA z 12.09.2008 r. (II FSK 847/07),; wyrok WSA w Rzeszowie z 29.01.2008 r. (I SA/Rz 546/07)].

Z pewnością za względy techniczne nie może być uznana taka sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, nie mogą być uznane także inne przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej (brak środków finansowych, konieczność remontu lub modernizacji obiektu). Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (glosa R. Dowgier do wyroku WSA z dnia 19.5.2004 r. sygn. ISA/Lu 59/04, POP Nr 3 z 2005 r. str. 209 i n., wyrok NSA z dnia 16.2.2006 r. sygn. IIFSK 301/05, niepubl.).

W doktrynie podkreśla się, że relacja względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej powinna być analizowana przez pryzmat wpływu owych względów na sposób wykonywania tej działalności.

Zgadzając się z przytoczonym stanowiskiem podkreślić należy, że w toku postępowania podatkowego organy podatkowe mają obowiązek podjąć wszelkiego rodzaju działania w celu wyjaśnienia podnoszonego przez podatnika zarzutu odnośnie braku możliwości wykorzystania danego przedmiotu opodatkowania do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Co prawda ciężar dowodu w tej kwestii obciąża podatnika, bowiem on wywodzi skutki prawne z tego faktu, jednakże wyrażona w przepisach Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej (art. 122) wymaga podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przeprowadzenia wszelkich dowodów mogących się do tego przyczynić (art. 180 § 1) oraz wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. Braki w tym zakresie stanowią o naruszeniu przepisów regulujących proces postępowania podatkowego czego konsekwencją jest wadliwość decyzji. Tak też wypowiedział się NSA w cytowanym wyżej wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r. - "Rozważenie zastosowania wyjątku przewidzianego w pkt 3 ust. 1 art. 1a u.p.o.l. wymaga szczegółowego i zindywidualizowanego ustalenia oraz rozważenia rodzaju i obiektywnego charakteru tej przeszkody, przyczyn jej powstania i występowania w okresie, którego dotyczy dane postępowanie podatkowe."

Z treści ustaleń zaskarżonej decyzji oraz zgromadzonego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego wynika, że wskazywane przez stronę skarżącą przeszkody miały charakter fizykalny, trwały i obiektywny, niezależny od podatnika i mogły być w konsekwencji uznane za spełniające warunki wyłączające przynajmniej w części przedmiotową nieruchomość od opodatkowania podatkiem od nieruchomości wg stawek dotyczących nieruchomości związanych z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą.

Nie ulega wątpliwości, iż działka nr 26/37 przy ul [...] o pow. 81.295 m² sklasyfikowana została jako tereny przemysłowe. Wg przedłożonej przez stronę skarżącą opinii biegłego geodety część tej działki, która nie stanowi przedmiotu sporu, wykorzystywana jest na magazynowanie odpadów przeznaczonych do odzysku, Natomiast część o pow. 19.893 m² stanowi skarpę o różnicy poziomu od 10,5 m do 13,2 m, zadrzewioną i zakrzewioną, nigdy nie będzie mogła być ona wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem na cele przemysłowe. Działka ta w części stanowi wzniesienie, okalające działkę, stanowiąc naturalną barierę otaczającą składowisko odpadów, w pozostałej – opadającą ostro skarpę.

Organ podatkowy uznając, iż przedmiotowa działka winna być opodatkowana wg stawki dla gruntów przeznaczonych do prowadzenia działalności, wskazuje m. in. jako argument, że stanowi ona część działki nr 26/37, która jest przez stronę wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej tj. na potrzeby składowiska odpadów, stanowiąc naturalną barierę odgradzającą to składowisko od działek sąsiadujących. Zatem jest ona niezbędna do należytego funkcjonowania składowiska odpadów. Powołuje się przy tym organ na wymagania odnoszące się do usytuowania składowisk odpadów, w tym na minimalną szerokość pasa zieleni, ograniczenie do minimum emisji odorów i pyłów, roznoszenia odpadów przez wiatr, hałasu, ograniczenie zanieczyszczenia powietrza, w tym przeciwdziałania rozwiewaniu odpadów.

Niewątpliwie w części organ podatkowy ma rację i przyznaje mu ją strona skarżąca. Jednakże problem sporny odnosi się do tej części wskazanej działki, która, zdaniem strony skarżącej, ze względów technicznych nie może być wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżących, co wynika zarówno z opinii biegłego, znajdującej się w aktach sprawy mapki terenu, a także znajduje potwierdzenie w przedłożonej przez skarżących w toku postępowania sądowego decyzji Starosty W. [...] wydanej w wyniku wniosku strony o zmianę klasyfikacji gruntów m. in. dotyczącego działki nr 26/37, w której organ dokonał zmiany klasyfikacji części tej działki dotychczas stanowiącej użytek gruntowy Ba (tereny przemysłowe) na kontury nr 1002 – LZ i nr 1003 – Lz (grunty zadrzewione i zalesione).

Niewątpliwie wydana decyzja zmieniające klasyfikację gruntu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie uznania czy przedmiotowe grunty, w części wyłączonej spod klasyfikacji terenów przemysłowych, stanowią grunty nie nadające się ze względów technicznych do gospodarczego ich wykorzystania, jednakże fakt, iż przeprowadzone postępowanie administracyjne doprowadziło do wyłączenia tychże gruntów z klasyfikacji terenów przemysłowych wskazuje, że wbrew nakazom przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, art. 187) organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego przy wykorzystaniu wszelkich środków dowodowych pozwalających na ustalenie, czy wyłączony wskazaną decyzją grunt, który we wcześniejszym etapie postępowania posiadał takież samo usytuowanie, ukształtowanie oraz stan zadrzewienia i zakrzewienia, pozwalał na jego wykorzystanie dla prowadzonej działalności gospodarczej. Sam fakt, iż przedmiotowy grunt stanowi część działki nr 26/37 nie przesądza, iż cała działka nadaje się do wykorzystania dla prowadzonej działalności gospodarczej. Skoro ustawodawca umożliwił podatnikom podjęcie starań w kierunku wyłączenia części gruntu jako nie nadającego się do wykorzystania do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych i podatnik jej w tym celu nie wykorzystuje, tylko wnikliwe postępowanie, w tym także ocena przedłożonej przez stronę skarżącą opinii biegłego, pozwoli na dokonanie prawidłowych ustaleń, ich ocenę oraz rozstrzygnięcie.

Nie zgadza się Sąd ze stanowiskiem, że przesądzające znaczenie w tym zakresie ma ewidencja gruntów a podatnik, w celu uzyskania możliwości skorzystania z obniżonej stawki opodatkowania, winien zmierzać do zmiany klasyfikacji gruntu w tej ewidencji. Nie wynika to z treści przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy określenia znaczenia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynika, zdaniem Sądu, jednoznacznie, że wyłączenie wskazane w tym przepisie dotyczy sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości. O ile zatem skarpa stanowiąca wzniesienie wokół składowiska odpadów jest barierą chroniącą środowisko przed ewentualnymi zanieczyszczeniami, których źródłem może być składowisko, należy rozważyć, czy odnosi się to do całej spornej części działki nr 26/37, a więc również tej części, która w okresie późniejszym uznana została za niespełniającą klasyfikacyjnych kryteriów terenów przemysłowych, a więc, być może, ze względów technicznych nie pozwalającą na prowadzenie na niej działalności gospodarczej.

Uznanie, że kwestionowana działka w całości stanowi zabezpieczenie – barierę ochronną środowiska przed zanieczyszczeniami, bez względu na ukształtowanie terenu wykluczające taką rolę (a są to warunki techniczne), skutkuje dowolnym uznaniem, że nadaje się ona w całości do wykorzystania w prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a to przepisy art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust, 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji uzasadnia przepis art. 152, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania – przepis art. 200 powołanej wyżej ustawy.