Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 819/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka,, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania W.S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na 2015 r.

Podstawę wydania tej decyzji stanowiły ustalenia postępowania administracyjnego, z których wynikało, że we wniosku o przyznanie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na 2015 r W.S. zadeklarował do wariantu 5.5 – Półnaturalne łąki świeże działkę rolną A/A1/A2 położoną w W. o numerze ewidencyjnym "[...]" i powierzchni 9,35 ha, a także do wariantu 7.2.2. – Konie huculskie 3 sztuki zwierząt. Powierzchnia działki stwierdzona w wyniku wizytacji terenowej wyniosła natomiast 8,31 ha. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]" przyznał stronie płatność w ramach wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże w wysokości 8.096,51 zł do powierzchni 8,31 ha oraz w ramach wariantu 7.2.2 - Konie huculskie w wysokości 4.500 zł. Przyznał ponadto kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w łącznej wysokości 1.349,42 zł oraz ustalił zobowiązanie rolno – środowiskowo – klimatyczne w ramach wariantu 5.5 na powierzchni 8,31 ha, zaś dla wariantu 7.2.2 dla 3 sztuk zwierząt.

Utrzymując w mocy powyższą decyzję, Dyrektor OR ARiMR wskazał, że warunki do przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej określone zostały w § 2 ust. 1, § 11 ust. 3, § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno- środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.). Wyjaśnił, że w związku ze stwierdzonymi rozbieżnościami co do powierzchni zadeklarowanej działki rolnej oraz ustaleniem, że zmienione zostało pole zagospodarowania, organ I instancji wystąpił o dokonanie wizytacji terenowej działki. W toku wizytacji w dniu 20 kwietnia 2016 r. wykonano zdjęcia i szkice pomiarów świadczące o wystąpieniu na działce obszarów niekwalifikujących się do objęcia płatnościami. Dokumentacja ta wykorzystana została do ustalenia nowej powierzchni ewidencyjno – gospodarczej działki stosownie do art. 5 ust. 2 lit. a lub lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r. ze zm.). Powierzchnia ta ustalona została w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r. ze zm.).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że System Identyfikacji Działek Rolnych - LPIS pozwala na identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontrolę w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat tzw. powierzchni ewidencyjno -gospodarczej (PEG). System obejmuje niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK), tj. ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności oraz zintegrowany system kontroli. Opiera się na bazie danych działek referencyjnych, którymi w przypadku systemu polskiego są dane z ewidencji gruntów i budynków. Dostępna w systemie ZSZiK ortofotomapy cyfrowe tj. zdjęcia powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej, są pozyskiwane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 520) i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów.

W dalszej kolejności organ dodał, że rolnik we wniosku o przyznanie pomocy ma obowiązek wymienić szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w jego gospodarstwie, ich powierzchnię, położenie oraz użytkowanie (art. 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014). Jeżeli nastąpiły jakiekolwiek zmiany w zakresie danych wpływających na kwalifikowalność do pomocy, w tym zmiany danych w porównaniu z danymi podanymi rolnikowi we wstępnie zadrukowanym formularzu wniosku - rolnik winien te zmiany zgłosić, wprowadzając we wniosku o pomoc odpowiednie poprawki np. poprzez podanie nowych danych liczbowych powierzchni poszczególnych działek, zakreślenie prawidłowych granic działek rolnych na załączniku graficznym (art. 16 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014).

Wskazał, że płatność w ramach wariantu 5.5 jest przyznawana do trwałych użytków zielonych położonych poza obszarem NATURA 2000, na których występują siedliska przyrodnicze. Trwałe użytki zielone zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347 poz. 608), oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także - w przypadku gdy zadecydują tak państwa członkowskie - grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu.

W związku z powyższym organ przeanalizował 5 – letnią historię trwałego użytku zielonego (TUZ) na działce o numerze "[...]", uznając, że w 2013 r. powierzchnia TUZ wyniosła 8,12 ha, natomiast w toku wizytacji w dniu 20 kwietnia 2016 r. ustalono, że powierzchnia ta wynosi 8,72 ha. Ponadto ustalono, że część obszarów przywróconych do użytkowania nie spełnia warunków 5 – letniego TUZ. Analiza porównawcza szkiców pomiarów oraz dokumentacji fotograficznej wykonanej w 2013 r. i 2016 r. wykazała również obszary, które w 2013 r. zostały wyłączone z powierzchni TUZ, a w 2016 r. były do niej włączone (powierzchnia w okolicy stawu i siedliska). Mając to na uwadze, ustalono, że powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 8,31 ha.

Dyrektor OR ARiMR podniósł, że w toku postępowania odwoławczego zweryfikowano poprawność wizytacji terenowej. W piśmie Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 31 sierpnia 2016 r. wyjaśniono, że podczas oględzin, w których uczestniczył wnioskodawca, do powierzchni PEG zaliczone zostały powierzchnie użytkowane rolniczo na dzień kontroli, tj. 20 kwietnia 2016 r. Powierzchnia zmierzona działki referencyjnej o numerze "[...]" wyniosła 9,55 ha i została pomniejszona o sześć obszarów niekwalifikujących się do płatności o łącznej wielkości 0,83 ha, co potwierdzały wykonane w toku kontroli fotografie o numerach 30 - 37, 48, 62, 70, 72, obrazujące skupiska drzew i karpy. W myśl zaś art. 9 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014, działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący obszar, o ile spełnione są następujące warunki:

a) działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze oraz

b) liczba drzew na hektar nie przekracza maksymalnego zagęszczenia (100 drzew/ha). Skupiska drzew mogą być zaliczone tylko wówczas jeśli formacje te mają charakter zbiorowisk liniowych o szerokości nie przekraczającej 2 m, nawet wówczas gdy korony drzew ułożonych liniowo mają zasięg większy niż 2 m a pod nimi prowadzona jest uprawa.

W ocenie Biura Kontroli na Miejscu OR ARiMR, powyższy warunek nie został spełniony dla obszarów położonych na obrzeżach działki referencyjnej "[...]", gdzie gęsto wyrosły samosiewki drzew. Jednocześnie wyjaśniono, iż w piśmie z dnia 28 kwietnia 2016 r. ustosunkowano się do zastrzeżeń rolnika co do wyników kontroli. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu OR ARiMR wyjaśnił, iż powierzchnia działki referencyjnej została pomniejszona o 0,83 ha. Jednocześnie stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony uprawa nad rzeką Ł. została zaliczona do powierzchni PEG, co potwierdzają fotografie nr 73 i 74. Do powierzchni PEG nie zostały natomiast wliczone obszary potwierdzające zaprzestanie użytkowania gruntu na przestrzeni kilku lat, tj. obszary porośnięte kilkuletnimi samosiewkami drzew, wyrobiska, tereny zabudowane, grunty pod stawami, utwardzone drogi dojazdowe oraz obszary pokryte zwartymi zadrzewieniami. Niezakwalifikowany obszar skarpy wykazywał na zaprzestanie użytkowania na przestrzeni kilku ostatnich lat (samosiewki drzew, drzewa oraz zakrzaczenia), co potwierdzały fotografie nr 40, 41, 43, 73 oraz 74. Odnośnie obszaru zadrzewionego, wyjaśniono, że jest to las, który nie jest użytkowany rolniczo.

Organ II instancji nie uwzględnił wniosku o powołanie biegłego z zakresu geodezji na okoliczność ustalenia powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo w 2015 r. Wskazał, że poprawność wizytacji została potwierdzona w pismach Biura Kontroli na Miejscu z dnia 28 kwietnia i 31 sierpnia 2016 r. Strona powinna zatem sama przedstawić aktualny pomiar uprawnionego geodety. Operat techniczny z dnia 5 grudnia 2014 r. nie stanowi natomiast dowodu potwierdzającego prawidłowość wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, w sytuacji gdy wnioskodawca zmienił pole zagospodarowania działki, a ponadto w 2015 r. przeprowadzona została aktualizacja powierzchni PEG. Przy czym operat ten nie zawierał materiału graficznego i fotografii.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349 ze zm.), organ stwierdził, że strona w toku postępowania była informowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz była obecna podczas wizytacji terenowej, co do której wniosła pisemne zastrzeżenia. Składając wniosek o przyznanie płatności, własnoręcznym podpisem poświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności. Mając na uwadze powyższe oraz wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1115/08, organ uznał zatem, że nie ma możliwości zastosowania wyjątków od nałożenia kary administracyjnej określonych w art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r. ze zm.). Strona nie poinformowała bowiem o nieprawidłowościach we wniosku i nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie prawidłowości deklaracji zawartej w jej wniosku. Nie wykazała też, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 107 § 3 w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej jako: "K.p.a.".

W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z ustaleniami organów w zakresie powierzchni działki rolnej o identyfikatorze A/A1/A2. Odwołując się do wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1004/13, wskazał, że stwierdzenie rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy powinno pociągać za sobą działania organów zmierzające do ustalenia stanu rzeczywistego, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Oznacza to, że chociaż na organach istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z twierdzeniami i zarzutami strony winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. W niniejszej sprawie strona w odwołaniu, jak również w piśmie z dnia 22 kwietnia 2016 r., kwestionowała ustalenia poczynione w ramach kontroli administracyjnej, przedkładając operat techniczny z dnia 5 grudnia 2014 r. oraz domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii geodety. Dowody te niewątpliwie dotyczą okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Pomimo to organ odmówił ich przeprowadzenia i nie odniósł się wnikliwie do zastrzeżeń strony, pozostając przy ustaleniach opartych tylko i wyłącznie na wynikach kontroli z dnia 20 kwietnia 2016 r. Tymczasem organ obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, a ustalenia w tym zakresie winny więc znaleźć się w materiale dowodowym sprawy i być przedstawione i ocenione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Za dowolne należy bowiem uznać ustalenia faktyczne, które co prawda znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym.

Mając na uwadze powyższe, skarżący stwierdził, że decyzja została wydana z uchybieniem art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i art. 78 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 7 K.p.a. Nie zgodził się ze stanowiskiem, iż w przypadku gdy kwestionuje ustalenia postępowania, sam powinien udowodnić prawidłowość wniosku, np. poprzez zlecenie aktualnego operatu technicznego. Ponownie odwołał się do wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r., uznając, że to rolą organu jest zebranie dowodów, które pozwolą na zweryfikowanie prawdziwości twierdzeń strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718.) – w skrócie p.p.s.a,. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie podziela zarzutu w przedmiocie błędnego ustalenia stanu faktycznego. Zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia przez organ art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 107 § 3 w związku z art. 7 K.p.a. w gruncie rzeczy sprowadzają się do polemiki z ustaleniami organu. Skarżący zarzuca, że organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pozbawił go prawa udowodnienia swoich twierdzeń.

Godzi się zauważyć, że postepowanie dowodowe w niniejszej sprawie jest sformalizowane, gdyż jest ono jednolite dla wszystkich uczestników programów w UE. Kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i w zakresie wzajemnej zgodności, została przeprowadzona w sposób właściwy i zgodny z obowiązującymi przepisami, czego dowodem są protokoły z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją fotograficzną. Powierzchnia ustalona została w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Powyższy przepis prawa wspólnotowego stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.

Wszystkie państwa członkowskie UE, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Dostępna w ZSZiK ortofotomapa jest najlepszym ogólnodostępnym źródłem dokonywania pomiarów powierzchni. Pomiary wykonywane na ortofotomapie pozwalają na kompleksową ocenę powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej oraz dokonanie na jej podstawie pomiarów z dokładnością 0,25 m lub 0,50 m. Tak więc przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych i z pewnością nie są to pomiary orientacyjne, tylko bardzo dokładne.

Ustalony stan faktyczny, który został zaprezentowany w części wstępnej uzasadnienia został ustalony zgodnie z tymi wymogami. Podstawowym dowodem w sprawie jest raport z czynności kontrolnych na miejscu. Raport taki w świetle wyżej wymienionych regulacji prawnych jest najbardziej miarodajnym dowodem stanu zadeklarowanych do danej płatności działek – zarówno w zakresie ich powierzchni zgłoszonych do systemu pomocy, jak i tego co się na nich znajduje w zakresie deklarowanej uprawy.

W tym zakresie Sąd podziela wypracowane na gruncie dotychczasowego orzecznictwa sądowadministracyjnego stanowisko, zgodnie z którym, w razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości - gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę spełniającą ustawowe warunki - nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Dowodom w postaci raportu z czynności kontrolnych z racji przeprowadzenia kontroli sporządzonym przez podmioty dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, przypisać więc należy przymiot wiarygodności (zob. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1069/15, CBOSA).

Raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Raport z kontroli przeprowadzonej u strony skarżącej w dniu 20 kwietnia 2016 r. przedstawiał stan upraw na podstawie pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń kontrolerów, a powyższe obserwacje znalazły potwierdzenie w materiale fotograficznym. Nadmienić należy, że wynikające z protokołu kontroli ustalenia, co do stwierdzonych nieprawidłowości mogą być podważone jednak inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Tymczasem skarżący nie dostarczył organom ani dostatecznych argumentów ani dowodów na skuteczne podważenie dowodu z protokołu kontroli i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej.

Wskazać należy, że w celu potwierdzenia słuszności swojego stanowiska skarżący w załączniku do odwołania z dnia 1 czerwca 2016 r. przedłożył operat techniczny z dnia 5 grudnia 2014 r. oraz domagał się przeprowadzenia dowodu z opinii geodety. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób przejrzysty oraz metodologicznie poprawny wyjaśnił stronie postępowania dlaczego podczas rozpatrywania przedmiotowej sprawy nie uwzględniono wyżej wymienionego dokumentu jako dowodu w sprawie przyznania płatności na rok 2015, który potwierdzałby powierzchnię użytkowaną rolniczo w roku 2015. Wskazano w uzasadnieniu, że przedstawiony operat techniczny dotyczy stanu z dnia 5 grudnia 2014 r. (wykonany został dla kampanii 2014 r.) i nie zawiera materiału graficznego i fotografii.

Odnosząc się do zarzutu braku dopuszczenia przez organ dowodu z opinii geodety wskazać należy na specyfikę postępowania dowodowego w sprawach rozpoznawanych na gruncie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie z art. 27 ust. 2 przywołanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie tych regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wynikające z k.p.a. obowiązki dowodowe organów administracji doznały istotnych ograniczeń: organy zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę, nie ciąży na nich natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1113/15, CBOSA) W świetle tych przepisów, w razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych organ prowadzący postępowanie jest jedynie obowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę oraz ewentualnie innych uczestników postępowania.

W judykaturze jednolicie podnosi się, że postępowanie przed organami ARiMR w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań, zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w K.p.a. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a., tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut podniesiony w skardze dotyczący braku powołania przez organ dowodu z opinii geodety na wniosek strony.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zebrany w trakcie kontroli przez ARiMR w 2016 r. w sposób jednoznaczny wskazuje, że w gospodarstwie skarżącego były zaniedbania decydujące o konieczności zastosowania przez organ wyłączeń. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i prawidłowo, w wyczerpujący sposób rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżący w ramach prowadzonego postępowania dowodowego nie przedstawił wiarygodnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ani w zakresie ustaleń organu odnośnie powierzchni i granic działek rolnych, ani stanu tych działek. Obowiązek dowodzenia ciąży nie tylko na organie administracji. Obarcza on także stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów, nie jest więc zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych.

W konsekwencji powyższych ustaleń, należy uznać, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.