Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 7
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. (wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r., znak [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości, położonej w G. przy ul. [...], wpisaną w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w G. KW nr [...], oznaczoną katastralnie jako parcele nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2 z całej nieruchomości o powierzchni [...] ha, stanowiącej współwłasność J. L., R. L. i E. W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy w/w decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Infrastruktury i Rozwoju przedstawił następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 1967 r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu bez odszkodowania części nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], wpisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w G. KW nr [...], oznaczonej katastralnie jako parcele nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2 z całej nieruchomości o powierzchni [...] ha, stanowiącej współwłasność J. L., R. L. i E. W.

W piśmie z dnia 9 sierpnia 2006 r. spadkobiercy byłych właścicieli, tj. J. L., K. S., B. L., E. W., R. L. oraz D. S. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 1967 r. znak [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gd. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r. w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku J. L., B. L., E. W., R. L., M. S., M. S. i L. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2218/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M. S., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że według literalnego brzmienia art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wywłaszczenie działki budowlanej w mieście lub osiedlu nie przekraczającej 25% jej obszaru odbywało się bez odszkodowania. Jednocześnie powołanego przepisu nie można traktować rozszerzająco, odnosząc go do wszelkich gruntów w mieście, w tym również do gruntów o charakterze rolnym, co bez uzasadnienia przyjęto w postępowaniu nadzorczym - wbrew literalnemu brzmieniu art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r. w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez Prezydenta Miasta G., mając na uwadze, że na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. poz. 1257) właściwym w sprawie jest Minister Infrastruktury i Rozwoju, organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 kpa. Przepis ten w pkt 2 nakłada na organ administracji publicznej obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) zatem w aspekcie zgodności z przepisami wymienionej ustawy należy ocenić zaskarżoną decyzję.

Celem wywłaszczenia była budowa jednej z głównych obecnie dróg w G. ul. [...] (aktualnie ul. [...]). Dla realizacji celu niezbędny był grunt o pow. [...] m2 z całej nieruchomości o pow. [...] m2 co stanowiło 1,51% całego jej obszaru. Jak wynika z akt sprawy cel wywłaszczenia determinował przyjętą podstawę prawną do wyliczenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia.

Na podstawie art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następowało na cele budowy lub poszerzenie ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nie przekraczającej 25 % jej obszaru odbywało się bez odszkodowania. Organ wywłaszczeniowy odmówił przyznania odszkodowania uznając, że została spełniona przesłanka cytowanego powyżej artykułu.

Minister Infrastruktury i Rozwoju przytoczył stanowisko jakie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2218/10, że art. 8 ust. 7 powyższej ustawy dotyczy jedynie wywłaszczenia gruntu w mieście lub osiedlu stanowiącego działkę budowlaną. Przepis ten stanowi wyjątek wyłączający odszkodowanie za wywłaszczenie pod budowę lub poszerzenie ulicy (...) części działki budowlanej nie przekraczającej 25% jej obszaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie została wywłaszczona część działki budowlanej tylko grunt rolny, tym samym nie powinien być zastosowany przepis art. 8 ust. 7 skutkujący odmową przyznania odszkodowania.

Powołując się na przepis art. 153 ppsa, organ odwoławczy wskazał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Z archiwalnych akt wywłaszczeniowych w szczególności z odpisu z księgi wieczystej KW [...] dalszy ciąg KW [...] wynika, że cała nieruchomość stanowiąca własność J. L., R. L. i E. W. stanowiła podwórze zabudowane, rolę i łąkę. Natomiast wniosek wywłaszczeniowy z dnia 11 listopada 1965 r. wskazuje, że zawnioskowany pod budowę ulicy [...] teren jest niezabudowany, częściowo stanowi teren rolny, częściowo nieużytki. Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wywłaszczony grunt stanowił działkę budowlaną.

Wobec powyższego Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, iż organ wywłaszczeniowy rażąco naruszył art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., bowiem nie wziął pod uwagę, iż wywłaszczana nieruchomość - mimo jej przeznaczenia pod budowę drogi - stanowiła grunt rolny, za który - zgodnie z art. 8 ust. 1 powyższej ustawy - należało się odszkodowanie.

Na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że zgodnie z art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W przedmiotowej sprawie decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r. w części dotyczącej przyznania odszkodowania nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych i dlatego nie ma przeszkód do stwierdzenia jej nieważności w tej części.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, (t.j. Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r., sygn. [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości, wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r.,

art. 153 ppsa polegające na przyjęciu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. I SA/Wa 2218/10 sformułował wiążącą ocenę prawną, nakazującą przyjęcie rażącego naruszenia art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r.,

art. 7 kpa i 77 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wynikające z ograniczenia się przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy jedynie do uwzględnienia wybiórczych faktów, wynikających z dokumentów wywłaszczeniowych, bez podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, istniejącego w dacie wywłaszczenia,

art. 77 kpa i art. 80 kpa poprzez dokonanie błędnego ustalenia faktycznego w postaci przyjęcia, iż nieruchomość w dacie wywłaszczenia stanowiła grunt rolny, które to ustalenie wynika z braku podjęcia czynności zmierzających do ustalenia przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w dacie jej wywłaszczenia, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi dla miasta Gdyni przepisami dotyczącymi uregulowania możliwości zabudowy, z których to zapisów jednoznacznie wynika, iż przedmiotowe działki zostały przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną.

Wskazując na powyższe zarzutu skarżący wniósł o:

uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki z dnia [...] stycznia 2013 r., Nr [...],

na podstawie art. 106 § 3 ppsa - przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. pisma Wydziału Architektoniczno - Budowlanego Urzędu Miasta G. z dnia [...] lutego 2015 r., wskazującego na przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w dacie jej wywłaszczenia pod zabudowę jednorodzinną, zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego dla Miasta G.

zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał szczegółowo stan faktyczny i prawny sprawy, podkreślając, że Minister Infrastruktury i Rozwoju poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r., sygn. [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości, wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r., naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., bowiem powyższa decyzja wydana została zgodnie z prawem.

Zdaniem Prezydenta Miasta G. wbrew twierdzeniom Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiotowej sprawie nie miał miejsca przypadek rażącego naruszenia przepisu art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r. Przy ustaleniu odszkodowania organ nie działał w sposób dowolny. Z archiwalnych akt postępowania wynika bowiem, że organ dysponował opinią szacunkową sporządzoną przez biegłego rzeczoznawcę H. K. z dnia [...] października 1966 r., zgodnie z którą przejęcie tej części gruntu odbywało się bez odszkodowania. Na wywłaszczonym gruncie brak było jakichkolwiek upraw, składników i innych urządzeń, które mogłyby podlegać wycenie. Ponadto, wywłaszczona została jedynie część nieruchomości o powierzchni [...] m2 z całej nieruchomości o powierzchni [...] m2, co stanowiło 1,51 % jej powierzchni. Zatem organ, uzasadniając odmowę przyznania odszkodowania, prawidłowo obliczył powierzchnię działki, co zresztą potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. I SA/Wa 2218/10.

Skarżący wskazał, iż strony miały możliwość zajęcia stanowiska co do kwestii odszkodowania, ponieważ organ zapewnił im czynny udział w całym postępowaniu, a w szczególności pismem z dnia [...] grudnia 1965 r., sygn. [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. poinformowało współwłaścicieli nieruchomości o terminie rozprawy wywłaszczeniowo -odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień [...] grudnia 1965 r. Istotnym, w ocenie strony skarżącej, jest również fakt, iż właściciele przedmiotowej nieruchomości - pomimo prawidłowego ich zawiadomienia - nie stawili się na rozprawie, a więc nie skorzystali z możliwości przedstawienia swojego stanowiska, mogącego mieć wpływ na wysokość odszkodowania. Od decyzji również strony nie wniosły odwołania.

Zdaniem skarżącego, organowi nadzoru należy zarzucić naruszenie art. 153 ppsa poprzez przyjęcie, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. I SA/Wa 2218/10 sformułował wiążącą ocenę prawną, nakazującą przyjęcie rażącego naruszenia art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r.

Zgodnie z art. 153 ppsa organ jest związany tylko tym, co Sąd wyraził w wyroku, zaś w przedmiotowym wyroku Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r., a jedynie wskazał, aby organ na podstawie stanu faktycznego, dokonał oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa.

Skarżący wskazał, iż Minister Infrastruktury i Rozwoju w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. takiej oceny nie dokonał w sposób właściwy, a jedynie ograniczył się do rozpoznania przedmiotowej sprawy na podstawie wybranych dokumentów wywłaszczeniowych, nie dokonując ani wnikliwego zbadania stanu faktycznego, ani wnikliwego zbadania stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości w dacie jej wywłaszczenia.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2218/10, przepis art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r., dotyczył jedynie wywłaszczania gruntu w mieście lub osiedlu, który stanowił działkę budowlaną. Jednakże w przepisie tym nie wskazano jak należy interpretować samo pojęcie "działki budowlanej". W art. 8 ust. 6 ustawy z 1958 r. występuje zaś jedynie pojęcie "działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości i strefie na wybudowanie domu jednorodzinnego wolno stojącego". Co więcej, pojęcie działki budowlanej nie zostało w ogóle w ustawie określone.

Skarżący podkreślił, iż w dacie wydania decyzji o wywłaszczeniu, tj. w dniu [...] stycznia 1967 r., w systemie prawnym nie istniała również inna legalna definicja pojęcia działki budowlanej.

Przedmiotowe działki w dacie ich wywłaszczenia objęte były obowiązującym od [...] sierpnia 1962 r. Ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Zespołu [...] Miejskiego G., uchwalonym Uchwałą nr [...]. Z ww. planu jednoznacznie wynikało, iż wywłaszczone tereny znajdujące się przy ul. [...] zostały przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną. Oznacza to, iż parcele nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, w dacie wywłaszczenia, tj. [...] stycznia 1967 r., stanowiły działki budowlane, na których istniała faktyczna możliwość zabudowy, a zatem nie mogły stanowić jednocześnie gruntu rolnego. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych miało więc podstawę do wydania decyzji z dnia [...] stycznia 1967 r., sygn. [...], orzekającej o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości bez odszkodowania.

Organowi nadzoru należy zatem zarzucić naruszenie art. 7 kpa, 77 kpa i 80 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Wobec niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przyjęcia przez organ rozstrzygający błędnych założeń, co do przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w dacie wywłaszczenia, stwierdzenie nieważności prawidłowo wydanej decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1967 r., należy uznać w ocenie Prezydenta Miasta G., wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, za bezzasadne i nieznajdujące uzasadnienia wobec wyżej wskazanych argumentów.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

Wyjaśniając motywy wyroku rozstrzygającego niniejszą sprawę należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt. I SA/Wa 2218/10 po rozpoznaniu skargi M. S. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd zawarł ocenę prawną i wskazania dla organu administracji publicznej co do dalszego postępowania.

Zasadniczą kwestią jest więc to, czy zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. została wydana zgodnie z wytycznymi wyrażonymi w cytowanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r.

Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku.

W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2218/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni fakt, że przedmiotem wywłaszczenia nie była działka budowlana - o której mowa w art. 8 ust 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1964 r. Nr 18, poz. 94). - lecz grunt rolny. Następnie oceni, czy decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r. - w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania - dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.

Oceniane przez Sąd decyzje zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania, tj. stwierdzenia nieważności decyzji, co stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji ostatecznych, które znajdują się w obiegu prawnym i podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.

Postępowanie takie stanowi formę nadzoru i prowadzone jest na podstawie art. 156 - 158 kpa, przy czym podlega ono takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, iż odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa.

Wśród przyczyn skutkujących stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, ustawodawca wymienił także "rażące naruszenie prawa"- art.156 § 1 pkt 2 kpa. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest przy tym pogląd, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie.

W niniejszej sprawie wywłaszczony grunt w dacie wywłaszczenia był gruntem rolnym, co kwestionuje skarżący. Powyższe jednak stwierdził w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W decyzji wywłaszczeniowej stwierdzono, że odszkodowanie za wywłaszczony grunt nie przysługuje, wskazując jako podstawę prawną art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1964 r. Nr 18, poz. 94).

Zgodnie z powołaną regulacją, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następuje na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nie przekraczającej 25% jej obszaru odbywa się bez odszkodowania. Odszkodowanie należy się według zasad określonych w ust. 6 tylko za część wywłaszczanego gruntu, która przekracza 25% obszaru nieruchomości.

Jednakże z treści powyższego przepisu wynika, że dotyczy on jedynie wywłaszczenia działki budowlanej, gdy tymczasem w niniejszym postępowaniu wywłaszczeniu podlegał grunt rolny.

Wobec treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie sygn. akt I SA/Wa 2218/10 jednoznacznie wskazującego, że wywłaszczony grunt był gruntem rolnym, a nie działką budowlaną (str. 9 oraz str. 11 uzasadnienia) niezasadne są zarzuty Prezydenta Miasta G. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące braku podjęcie przez organ dodatkowych czynności zmierzających do ustalenia czy wywłaszczony grunt był gruntem rolnym, a nie działką budowlaną. Takie działanie organu byłoby sprzeczne ze wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Sądu i naruszałoby art. 153 ppsa.

Zdaniem Sądu Minister Infrastruktury i Rozwoju Wobec prawidłowo stwierdził, iż organ wywłaszczeniowy rażąco naruszył art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., bowiem wskazał powyższy przepis jako podstawę decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r., znak [...] nie wziął pod uwagę, iż wywłaszczana nieruchomość - mimo jej przeznaczenia pod budowę drogi - stanowiła grunt rolny, a nie działkę budowlaną.

Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.