Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 429/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA A. K. Sędziowie sędzia WSA J. B. sędzia WSA Elżbieta P. (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego A. J. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skarg Fundacja i Towarzystwo na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] 2015 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] 2015 r. nr [...], 3. uchyla postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] 2015 r., nr [...], 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Towarzystwo kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 5. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz Fundacja kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

gSygn. akt II SA/Bd 429/16

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. [...] Prezydent Miasta W. na wniosek Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W., na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 84 i art. 87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., dalej powoływanej jako też jako ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku lub ustawa) oraz art. 155 ustawy z dnia 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) i § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2013 r. Nr 2133, poz. 1397 ze zm., dalej powoływanego też jako rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.), zmienił decyzję własną z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we W. w województwie [...] z podziałem na obiekty (obiekt 1 - poprawa stanu zagęszczenia korpusu i podłoża zapory czołowej, wykonanie przesłony przeciwfiltracyjnej wzdłuż muru oporowego na lewym przyczółku zapory; obiekt 2 - rozbudowa automatycznego systemu pomiarowo-kontrolnego stopnia; obiekt 3 - remont jazu w zakresie konstrukcji urządzeń mechanicznych i elektrycznych; obiekt 4 - remont śluzy i awanportów; obiekt 5 - przebudowa przepławki dla ryb) na terenie działek nr [...] [...] poprzez przedłużenia terminu realizacji do dnia [...] następujących zadań wymienionych w pkt IV decyzji środowiskowej: modernizacja progu podpiętrzającego - poniżej stopnia (termin realizacji określony w decyzji środowiskowej – moment oddania zmodernizowanej przepławki do użytkowania), zbudowanie nowej przepławki dla ryb (termin realizacji określony w decyzji środowiskowej – do końca [...].), przeprowadzenie adaptacji śluzy żeglugowej (termin realizacji określony w decyzji środowiskowej – do końca [...].).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zmiana decyzji ostatecznej następuje w trybie art. 155 kpa, i że w związku z tym zmiana decyzji środowiskowej wymagała spełniania przesłanki zgody strony na zmianę decyzji, braku przeciwskazań do zmiany w przepisach szczególnych oraz przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą decyzji. Zdanie organu w przedmiotowej sprawie przesłanki te zostały spełnione, gdyż wnioskodawca składając wniosek o zmianę decyzji taką zgodę wyraził, a przypadku decyzji środowiskowej wymaga jest zgoda tylko strony, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowej. Przepis szczególny, jakim jest ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, w art. 87 dopuszcza zmianę decyzji środowiskowej w trybie art. 155 kpa wyłączając jedynie konieczność uzyskania zgody wszystkich stron biorących udział w postępowaniu i ograniczając ten wymóg tylko do wyrażenia zgody przez podmiot, który złożył wniosek wydanie decyzji. Również, jak podkreślił organ, za zmianą decyzji środowiskowej przemawia interes społeczny i słuszny interes strony, jako że zmiana decyzji jest niezbędna dla wnioskodawcy do pozyskania dofinansowania na realizację zadań w ramach projektu POLiŚ na lata 2014-2020, a starania o włączenie przedmiotowej inwestycji do dofinansowania w ramach projektu POLiŚ na lata 2007-2013 nie powiodły się, a poza tym wnioskodawca potrzebuje zmiany pierwotnej decyzji do uzyskania nowej decyzji - pozwolenia na realizację inwestycji.

Powołując się na art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, organ I instancji wskazał, że przepis ten wprowadza wymóg zastosowania do zmiany decyzji środowiskowej w trybie art. 155 kpa procedury wymaganej przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazując na przebieg postępowania oraz powołując się na przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zawarł informacje dotyczące rodzaju i charakterystyki, usytuowania oraz rodzaju i skali możliwego oddziaływania przedsięwzięcia. Kierując się tymi kryteriami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy organ wskazał, że w sprawie nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, i że tożsame stanowisko wyraził Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. w postanowieniu z dnia [...] r. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] w piśmie z dnia [...] r. Zdaniem organu, o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko świadczy w szczególności:

- charakterystyka przedsięwzięcia, które nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko, przeciwnie- przyczyni się poprawy stanu technicznego i bezpieczeństwa obiektów Stopnia Wodnego W. ;

- rodzaj i skala przedsięwzięcia, które z racji charakteru nie pociąga za sobą zagrożeń dla stanu środowiska, tym bardziej znaczących oddziaływań, przeciwnie -zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia katastrofy budowlanej, której konsekwencją mogłoby być niekontrolowane opróżnienie zbiornika i wystąpienie negatywnych zdarzeń, np. powódź;

- fakt, iż wnioskowana zmiana nie skutkuje przeprojektowaniem przedmiotowej inwestycji, wprowadzeniem nowych parametrów technicznych i lokalizacji planowanych urządzeń lub koniecznością zastosowania innych rozwiązań budowlanych;

- fakt, Iż wnioskowana zmiana terminu realizacji modernizacji progu podpiętrzającego (poniżej stopnia), budowy nowej przepławki dla ryb oraz adaptacji śluzy żeglownej nie wpłynie negatywnie pa osiągnięcie celów środowiskowych w obszarze dorzecza.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał na błędną kwalifikację przedsięwzięcia w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] r., jako przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., zamiast prawidłowo w § 3 ust. 1 pkt 62 ww. aktu, a ponadto odniósł się do zarzutów Fundacji G. , wskazująca na ich bezzasadność oraz brak potwierdzenia w dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę i materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.

Powyższa decyzja została w następstwie rozpatrzenia odwołań Fundacji G., Fundacja W. i Klubu G. , utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia [...] r. znak [...].

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podtrzymał w całości stanowisko organu I instancji o braku potrzeby przeprowadzenia w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, powołując się na opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] r. oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] r., szczegółowe uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy, okoliczność braku zmiany zakresu, parametrów i lokalizacji przedsięwzięcia, jak też fakt, że przedmiotem wniosku o zmianę decyzji jest wyłączenie termin wykonania prac określonych w decyzji środowiskowej i że ta ostatnia decyzja poprzedzona została przeprowadzeniem oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ odwoławczy zakwestionował jedynie dokonaną przez organ I instancji kwalifikację przedmiotowego przedsięwzięcia jako przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010, zamiast w § 3 ust. 1 pkt 66 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010, o czym będzie jeszcze mowa poniżej, stwierdzając jednocześnie, że uchybienie to, tak samo jak uchybienie związane z błędną kwalifikacją przedsięwzięcia w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] r., nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ przedsięwzięcie zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku zostało zakwalifikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego może zostać nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu. Uznanie, że realizacja przedsięwzięcia objętego wnioskiem o zmianę decyzji nie wymagała więc przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oznacza- jak podkreślił organ odwoławczy, że w dalszym postępowaniu nie było obowiązku określania, analizowania i oceniania kwestii wskazanych w art. 62 ust. 1 ustawy, a także uzyskiwania na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy dalszych uzgodnień i opinii przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odwoławczy zaznaczył, że brak zawarcia zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy w sentencji decyzji organu I instancji stwierdzenia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie stanowi naruszenia prawa, gdy weźmie się pod uwagę, że sprawa dotyczy zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, że podstawę prawną decyzji wydanej w tym przedmiocie stanowi stasowany odpowiednio art. 155 ustawy z dnia 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej powoływanej jako kpa) oraz art. 87 ustawy odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów działu V ustawy. Organ zaznaczył przy tym, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zostały zawarte informacje, o których mowa w art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy, a więc informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnianych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazując, że postępowanie, w którym stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ma charakter uproszczony i nie ocenia się w jego ramach wpływu przedsięwzięcia na środowisku w zakresie określonym w art. 62 ust 1 ustawy, organ II instancji stwierdził, że organ I instancji nie był obowiązany prowadzić szerokiego postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Zgromadzony zaś w aktach sprawy materiał, a w szczególności karta informacyjna przedsięwzięcia, wyjaśnienia inwestora oraz opinie organów opiniujących były, jak podkręcił organ odwoławczy, wystarczające do wydania decyzji i wzięte pod uwagę przez organ I instancji. Oznacza to w ocenie organu odwoławczego, że nie można zarzucić organowi I instancji naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i 77 kpa, zważywszy, że zakres postępowania wyjaśniającego w postępowaniu, w którym nie przeprowadza się oceny oddziaływania na środowisko jest ograniczony. Organ wskazał także, że stosownie do art. 79 ust 1 ustawy, nie było obowiązku zapewniania możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, jako że w jego ramach nie była przeprowadzania ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji informował natomiast strony postępowania o podejmowanych czynnościach i zapewnił stronom możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 kpa). Odnosząc się do zarzutu, że zaskarżona decyzja została wydana bezprzedmiotowo w związku z okolicznością, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. straciła swój 4 - letni termin ważności w dniu [...] r. i tym samym nie istniała w obrocie prawnym w dacie wydania decyzji zmieniającej, organ II instancji stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny, gdy weźmie się pod uwagę treść przepisu art. 72 ust. 3 ustawy w wersji obowiązującej w dniu 24 grudnia 2015 r., kiedy to weszła w życie zmiana dokonana na mocy art. 1 pkt 34 lit. e ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1936) oraz uwzględni przepis przejściowy określony w art. 7 ust. 1 tej ustawy zmieniającej. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu, że zmiana decyzji dotyczy przedsięwzięcia praktycznie już zrealizowanego wskazując, że nie znajduje on podstaw w aktach sprawy i podkreślając, że zmiana decyzji środowiskowej dotyczy przedłużenia terminu realizacji dla obiektów: modernizacja progu podpiętrzającego (poniżej stopnia), zbudowanie nowej przepławki dla ryb, przeprowadzenie adaptacji śluzy żeglownej, które w świetle akt sprawy nie zostały zrealizowane i w związku z tym został złożony wniosek o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Reasumując organ II instancji uznał, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu, zaś zarzuty zawarte w odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła Fundacja G. (dalej powoływana jako fundacja) oraz Towarzystwo O. w M. (dalej powoływana jako stowarzyszenie).

Skarżąca fundacja wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] r. o wyrażeniu stanowiska, iż w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji środowiskowej z dnia [...] r. nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. o nienakładaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w przedmiotowej sprawie, zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia [...] r. naruszenie:

1) art. 71 ust. 2 ustawy poprzez wydanie decyzji dotyczącej przedsięwzięcia zrealizowanego w oparciu o przepisy dotyczące przedsięwzięć planowanych;

2) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak odniesienia się do części uwag wniesionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. , a mających istotne znaczenie dla sprawy oraz brak pełnego odniesienia się do uwag wniesionych przez fundację przed wydaniem decyzji Prezydenta Miasta W. , tj. w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji;

3) art. 84 ust. 1 w zw. z art. 87 ustawy poprzez pominięcie procedury oceny oddziaływania na środowisko i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zmieniającej prawomocną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzoną taką procedurą, gdy tymczasem decyzja nie poprzedzona oceną oddziaływania na środowisko powinna stwierdzać jedynie brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny i nie może określać żadnych warunków jego realizacji;

4) art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez wyrażenie zgody na zwolnienie inwestora z nałożonych prawomocną decyzją środowiskową z dnia [...] r. działań służących zapobieganiu i ograniczaniu negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia.

Uzasadniając zarzut określony w pkt 1 skargi fundacja wskazała, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej zrealizował przedsięwzięcie, ale niezgodnie z uzyskaną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, bo z pominięciem działań zapobiegających lub ograniczających negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor nie dochował w trakcie realizacji inwestycji warunków decyzji środowiskowej, zaś następcza zmiana tych warunków, już po uzyskaniu pozwoleń wykonawczych oraz po zrealizowaniu inwestycji, jest niedopuszczalną próbą obejścia prawa i usankcjonowania popełnionych zaniechań. Fundacja podkreśliła, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ja decyzja organ I instancji dotyczą przedsięwzięcia już zrealizowanego, co do którego inwestor w oparciu o decyzję środowiskową uzyskał zezwolenie na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowej oraz pozwolenie wodnoprawne. Jako przykłady mające potwierdzić zarzut określony w pkt 2 skargi fundacja powołała się na: 1) brak odzwierciedlenia w decyzji uwag fundacji dotyczących treści karty informacyjnej przedsięwzięcia w zakresie nawiązania do wybudowania kolejnego stopnia wodnego na Wiśle, który w momencie składania przez inwestora wniosku o zmianę decyzji był w sferze domysłów, a także w zakresie odniesienia się w niej do kwestii oddziaływań skumulowanych; 2) błędne zakwalifikowanie przez organ II instancji działań zapobiegających lub ograniczających negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia, jako zwykłych "obiektów przedsięwzięcia"; 3) zignorowanie przez organy obu instancji argumentów fundacji dotyczących finansowania przedsięwzięcia. Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 3 skargi fundacja podkreśliła, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie wolno nie tylko nakładać żadnych warunków, ale także usuwać lub zmieniać warunków nałożonych decyzją taką oceną poprzedzoną. Wskazała także, że załączona do decyzji organu I instancji charakterystyka przedsięwzięcia nie odnosi się do obiektów stanowiących przedmiot zmiany decyzji środowiskowej. Fundacja ponawia ponadto zarzut dotyczący wady prawnej postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] r., związany z dokonaną w nim błędną kwalifikacją przedsięwzięcie w oparciu o § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). W kwestii natomiast zarzutu zawartego w pkt 4 skargi fundacja podniosła, że nie wdrożenie stanowiących przedmiot zmiany decyzji działań służących zapobieganiu i ograniczaniu negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko stanowi zagrożenie dla kilkunastu obszarów Natura 200, że zaskarżoną decyzją organ zwolnił de facto inwestora z działań służących zapobieganiu i ograniczaniu negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko, że ocena przez SKO materiału dowodowego jest w zakresie możliwego naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody całkowicie błędna, a także że wbrew stanowisku organu instancji, iż wniosek inwestora o zmianę decyzji dotyczy jedynie terminu wykonania określonych prac, przedmiotowy wniosek oraz decyzje organów obu instancji w sposób znaczący zmieniają warunki realizacji przedsięwzięcia i sprawiają, że jego realizacja staje się sprzeczna z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Fundacja zaznaczyła, że zagrożenia, jakie dla obszarów Natura 2000 stanowi zmiana warunków realizacji przedsięwzięcia nie wzięły wcześniej pod uwagę dwa inne organy, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. RDOŚ oraz Prezydent Miasta W. , wydając odpowiednio postanowienia z dnia [...] r. i z dnia [...] r.

W skardze złożonej przez stowarzyszenie, domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji, że została ona wydana z błędnym zastosowaniem w jej podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 kpa zamiast art. 138 § 1 pkt 2 kpa, z uwagi na:

1) bezprzedmiotowość decyzji organów obu instancji, wynikającą z art. 105 § 1 kpa, w związku z błędną wykładnią i zastosowaniem w sprawie art. 1 pkt 34 lit. e ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1936), która z dniem 24 grudnia 2015 r. wprowadziła zmianę w treści art. 72 ust. 3 ustawy zmienianej, jako że nie sposób zmienić decyzji środowiskowej, która stała się ostateczna w dniu [...] r. i straciła nieodwracalnie swój ówczesny

4 - letni byt prawny przed dokonaniem ww. nowelizacji;

2) naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw. z art. 87 ustawy, w związku z tym, że można zmienić decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącznie dla przedsięwzięcia planowanego (a nie zawansowanego w realizacji), dla którego nie wydano dotychczas dalszych, wymaganych prawem materialnym decyzji, tj. pozwolenia wodno-prawnego oraz pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.

Stowarzyszenie zarzuciło ponadto, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 kpa, gdyż nie wymieniono w niej wszystkich stron (w rozumieniu art. 28 kpa) zakończonego ostatecznie postępowania administracyjnego, tj. np. dzierżawców obwodów rybackich powyżej i poniżej stopnia wodnego [...], którzy w sprawie realizacji przepławki dla ryb posiadają interes prawny, jak również spółki E. ., będącej współwłaścicielem modernizowanej zapory we W. . Zdaniem stowarzyszenia wskazane naruszenie przepisów postępowania skutkuje okolicznością, iż zakończone ostatecznie w dniu [...] r. wydaniem zaskarżonej decyzji postępowanie administracyjne zasługuje na wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa, albowiem wskazane przez stowarzyszenie strony nie brały udziału w postępowaniu bez własnej winy.

W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie odnosząc się do zarzutu bezprzedmiotowości decyzji organów obu instancji wskazało, że 4 - letni termin ważności decyzji, w czasie którego inwestor miał prawo wystąpić o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy, upłynął dla zmienianej decyzji z dnia [...] r. w dniu [...] r., czyli przed ww. nowelizacją ustawy. Zdaniem stowarzyszenia, nie można stosować wykładni rozszerzającej wobec dopuszczonego działania prawa wstecz. Oznacza to, że przywołana przez organ II instancji nowelizacja prawa może dotyczyć wyłącznie zmian tych decyzji środowiskowych, które stały się ostateczne nie wcześniej niż w dacie 24 grudnia 2011 r. Do takich zaś nie należy, stanowiąca przedmiot zmiany, decyzja środowiskowa z dnia [...] r. W kwestii zarzutu naruszenia art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy stowarzyszenie podniosło, że decyzja środowiskowa nie należy do decyzji autonomicznych, w oparciu o którą to można przystąpić do realizacji przedsięwzięcia, że służy ona wyłącznie wydaniu zgodnie z ustalonymi w niej warunkami decyzji enumeratywnie wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy, że na podstawie ostatecznej decyzji środowiskowej z dnia [...] r., w 4-letnim jej terminie ważności, zostały wydane i uprawomocniły się pozwolenie wodno-prawne z dnia [...] r. i pozwolenie na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych z dnia [...] r., że modernizacji progu podpiętrzającego tuż poniżej stopnia wodnego we W. , czy też adaptacja śluzy żeglugowej zostały zrealizowane w 95% oraz, że skoro w przedmiotowej sprawie inwestor uzyskał wszystkie wymagane prawem decyzje (pozwolenie wodnoprawne i zezwolenie na realizację inwestycji przeciwpowodziowej) o nieograniczonym terminie ważności, to dokonanie zmiany decyzji środowiskowej z dnia [...] r. było bezprzedmiotowe. Stowarzyszenie zaznaczyło, że realizacja samej tylko przepławki nie jest przedsięwzięciem wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak również nie jest zaliczana do przedsięwzięć, o których jest mowa w art. 59 ust. 2 ustawy. Wprost przeciwnie; ma ono służyć ochronie przyrody. W związku z tym nie wymaga ona ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, jak również dokonywania zmian w ustaleniach już przyjętych dla całego przedsięwzięcia modernizacji obiektów stopnia wodnego we W. . Odnośnie zarzutu nie skierowania decyzji do wszystkich stron zakończonego postępowania administracyjnego stowarzyszenie wyjaśniło, że w sprawie jest oczywiste, iż stronami, które pozbawiono praw do czynnego udziału w postępowaniu byli dzierżawcy obwodów rybackich na Wiśle Dolnej, w szczególności położonych w sąsiedztwie stopnia we W. , albowiem zagadnienie przedłużenia terminu realizacji przepławki dotyczy wprost ich interesu prawnego, wynikającego z praw do pozyskania określonej biomasy ryb, cennych handlowo, w tym również wędrownych, których dobry stan populacji zależy od udrożnienia wodnego szlaku migracji tych zwierząt szlakiem Wisły, nieraz aż do górskich dopływów tej rzeki. Stowarzyszenie zaznaczyło też, że w rozdzielniku stron, którym zaskarżone decyzja została doręczona brakuje także drugiego (obok inwestora) współwłaściciela Stopnia Wodnego W. , a którym jest spółka H C w S. . Zdaniem stowarzyszenia, uzasadnia to uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, i to niezależnie czy jej wada prawna (naruszenie art. 107 § 3 kpa) skutkująca wznowieniem zakończonego postępowania administracyjnego mogła mieć wpływ na wynik sprawy, czy też nie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]., mocą której organ I instancji na wniosek inwestora zmienił decyzję własną z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we W. w województwie [...] z podziałem na obiekty poprzez przedłużenie terminu realizacji trzech zadań mających wpływ na migrację ryb (modernizacja progu podpiętrzającego – poniżej stopnia, budowa nowej przepławki dla ryb, adaptacja śluzy żeglowej), które to zdania zostały określone w pkt IV decyzji środowiskowej z dnia [...] r., wskazującym działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Istota sprawy dotyczy zatem zgodności z prawem dokonanej zmiany ostatecznej decyzji, którą to ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji ww. przedsięwzięcia. Instytucję zmiany decyzji środowiskowej reguluje art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stanowiąc, że do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się odpowiednio przepisy działu V i VI ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a także stosuje się odpowiednio art. 155 kpa, z zastrzeżeniem, że zgodę na zmianę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub podmiot, na którego została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie zaś do treści art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Jak wynika z treści przytoczonego art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przepis ten stanowi przepis odsyłający z zastrzeżeniem odpowiedniego stosowania. Odpowiednie stosowanie przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost, albo z pewnymi modyfikacjami - usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciąganego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczalności jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Tryb określony w art. 155 kpa, do którego odsyła art. 87 ustawy, stanowi natomiast procesową podstawę uchylenia lub zmiany każdej ostatecznej decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem jest weryfikacja decyzji ostatecznej z punku widzenie przesłanek określonych w tym przepisie (tj. istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego z uchyleniem lub zmianą decyzji, wyrażania przez stronę zgody na zmianę lub uchylenie decyzji, braku sprzeciwiania się przez przepisy szczególne zmianie lub uchyleniu decyzji). Tym samym więc organ w ramach art. 155 kpa nie rozstrzyga ponownie merytorycznie sprawy i nie dokonuje oceny poprawności wcześniej wydanej decyzji, lecz jedynie ocenie decyzję ostateczną z punktu widzenia wymienionych w tym przepisie przesłanek. W procedurze zmiany decyzji środowiskowej tryb z art. 155 kpa należy stosować odpowiednio. W art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres zastosowania art. 155 kpa tylko do konieczności uzyskania zgody na zmianę decyzji środowiskowej przez stronę, która złożyła wniosek o wydanie decyzji środowiskowej lub podmiot, na którego decyzja taka została przeniesiona. Oznacza to, że odpowiednie stosownie art. 155 kpa w procedurze zmiany decyzji środowiskowej powinno respektować w pełnym zakresie pozostałe normatywne przesłanki określone w art. 155 kpa. Uwzględniając jednak odesłanie w art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku także do przepisów działu V i VI tej ustawy należy stwierdzić, że zakres działania organu w ramach procedury weryfikacji decyzji środowiskowej jest znacznie szerszy niż wynikałoby to tylko z art. 155 kpa, skoro zmiana decyzji może być poprzedzona np. oceną oddziaływania na środowisko, jeżeli jest ona wymagana (por. Krzysztof Gruszecki, Komentarz LEX do art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Odpowiednie stosowanie art. 155 kpa w ramach trybu zmiany decyzji środowiskowej musi więc uwzględniać ograniczenia i odesłania wyraźnie wymienione w art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a przede wszystkim cel i specyfikę przepisów tej ustawy. Stosując art. 155 kpa należy także mieć na uwadze ugruntowany pogląd judykatury, że zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których podstawie decyzja została wydana. Tryb wymieniony w art. 155 kpa można stosować wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej ta decyzja została wydana. Zmiana regulacji prawnej oznacza bowiem konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego w oparciu, o którą tą decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron (por. wyroki NSA: z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt II OSK 3034/12, z dnia 6 marca 2012 r. sygn. II OSK 86/11, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. I OSK 339/10 – dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). W związku z tym, iż termin obowiązywania decyzji środowiskowej jest ograniczony terminem, w jakim może być złożony wniosek o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zmiana decyzji środowiskowej nie może zostać wprowadzona po upływie terminów określonych w art. art. 72 ust. 3 i 4 wskazanej ustawy, jeżeli wcześniej nie złożono wniosku o wydanie jednej z decyzji inwestycyjnych wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy.

Zasadniczym punktem sporu między stronami niniejszego postępowania jest kwestia potrzeby przeprowadzanie ponownej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Skarżąca fundacja kwestionuje bowiem stanowisko organów, iż taka ocena nie była wymagana w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja zmieniła warunek realizacji przedsięwzięcia określony na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w pierwotnej decyzji środowiskowej wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (w każdym wypadku), a ponadto przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Nie budzi sporu w sprawie, że przedmiotowa inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem determinujące znacznie dla kwestii konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ma regulacja art. 63 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wymienione w tym przepisie uwarunkowania (rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania). Do wydania postanowienia w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny przedmiotowego przedsięwzięcia konieczne jest jednak, stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy, uprzednie zasięgnięcie opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska (RDOŚ) oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (PPIS). Opinie tych organów nie mają wszakże charakteru wiążącego dla organu orzekającego w postępowaniu środowiskowym i organ ten może je weryfikować (patrz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1120/14 i przywołane w nim wyroki sądów administracyjnych – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Takie opinie wydane w trybie art. 64 ust. 1 ustawy organ I instancji w niniejszej sprawie uzyskał. Postanowieniem z dnia [...] r. RDOŚ wyraził bowiem opinię, że dla zmiany decyzji środowiskowej z dnia [...] r. nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Również PPIS pismem z dnia [...] r. wraził opinię o braku konieczności przeprowadzenia w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Stanowisko organów opiniujących w tym zakresie podtrzymał Prezydenta Miasta W. w decyzji zmieniającej decyzją środowiskową, a także organ II instancji w zaskarżonej do Sądu decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. . Zdaniem Sądu poza wymienionymi warunkami, które w niniejszej sprawie zostały spełnione, ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie zawiera innych przesłanek warunkujących konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Dotyczy to również zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie przepisu art. 87 ustawy, który to przepis, jak zaznaczono wyżej ,nakazuje w ramach procedury zmiany decyzji środowiskowej zastosować odpowiednio przepisu działu V i VI ww. ustawy, co oznacza konieczność przeprowadzenia określonej sekwencji działań właściwych dla postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej: tj. wszczęcia postępowania w sprawie, przeprowadzania postępowania wyjaśniającego (obejmującego kwestię obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, aktów współdziałania z innymi organami i udziału społeczeństwa w postępowaniu) i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w ramach którego organ opierając się na ustalenia poczynionych w postępowaniu wyjaśniających określi środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, bądź stwierdzi brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, lub też odmówi zgody na realizację przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie organ I instancji, zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 87 ustawy, wszczął postępowanie w sprawie zmiany decyzji, a następnie przeprowadził postępowania wyjaśniające, w ramach którego stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, następnie zgodnie z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy zwrócił się do RDOŚ i PPIS o opinie w kwestii konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, po czym ustalił, że przedsięwzięcie to nie kwalifikuje się do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Tym samym więc wszystkie wymogi określone w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko do których odsyła ustawodawca w art. 87 ustawy zostały zachowane. Wbrew stanowisku skarżącej fundacji, ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku w żadnym przepisie nie określa obowiązku, aby w sytuacji poprzedzenia właściwej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oceną oddziaływania na środowisko, także decyzja o zmianie decyzji środowiskowej automatycznie musiała być wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowiska. Kwestia konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko w procedurze zmiany decyzji środowiskowej ma charakter indywidualnej oceny organu konkretnego przedsięwzięcia i zakresu jego zmiany, a nie stanowi bezwarunkowej konsekwencji okoliczności przeprowadzenia bądź też nie oceny oddziaływania na środowisko w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej. To ostanie bowiem nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy.

Powyższe prowadzi do wniosku, że również zmiana warunku realizacji przedsięwzięcia zawartego w decyzji środowiskowej z uwagi na potrzebę wynikającą z oceny oddziaływania na środowisko (art. 82 ust. 1 pkt 2 ustawy) nie przesądza o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w toku procedury zmiany decyzji środowiskowej. Nawet bowiem warunek wynikający z oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na zakres ewentualnej zmiany może nie oddziaływać na środowisko w stopniu powodującym konieczność przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowiska. W tej materii konieczne jest więc wypowiedzenie się właściwych organów opiniujących i organu właściwego do zmiany decyzji środowiskowej (co też miało miejsce w niniejszej sprawie) z uwzględnieniem indywidualnych uwarunkowań konkretnego przypadku i zakresu zamierzonej zmiany. Nie ma natomiast automatyzmu co do niezbędności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Inny wpływ na środowisko ma bowiem realizacja całego przedsięwzięcia, a inny zmiana określonego elementu przedsięwzięcia czy też warunku jego realizacji. Jeżeli zmiana warunku wynikającego z oceny oddziaływania na środowisko nie ma istotnego wpływa na środowisko, zbędne jest przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Nie ma więc racji skarżąca fundacja twierdząc, że sama okoliczność zmiany decyzją wydaną bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, warunku realizacji przedsięwzięcia zawartego w decyzji środowiskowej w następstwie potrzeby wynikającej z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Jak wykazano wyżej, w procedurze zmiany decyzji środowiskowej istotne jest przeprowadzenie konkretnych działań właściwych dla postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, do których ustawodawca odsyła w art. 87 ustawy i które w przedmiotowej sprawie zostały przedsięwzięte.

Zachowanie jednak wymogów postępowania w sprawie zmiany decyzji środowiskowej w żaden sposób nie przesądza o słuszności stanowiska orzekających organów w kwestii braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w przypadku spornej zmiany decyzji środowiskowej. Istotne dla oceny prawidłowości ustalenia organu co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym możliwości jego kontroli społecznej, administracyjnej i sądowej, są powody i motywy, dla których organ zajął określone stanowisko w tym przedmiocie zawarte w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Powinny być one jasne, czytelne, wyczerpujące i przekonywujące, a przede wszystkim powinny odnosić się do przedmiotu i zakresu zamierzonej zmiany decyzji środowiskowej i jej wpływu na środowisko, a nie, jak uczyniono to w sprawie, do wpływu na środowisko przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot pierwotnej decyzji środowiskowej, którego oddziaływanie na środowisko było już przecież oceniane w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej.

W sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie uzna, że ze względu na znikome negatywne oddziaływanie na środowisko, przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest zbędne, to wydaje on decyzję, o której mowa w art. 84 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia i karta informacyjna przedsięwzięcia stanowią załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 85 ust. 1 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. W myśl ust. 2 pkt 2 art. 85 ustawy, w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 to rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, jego usytuowanie oraz rodzaj i skala możliwego oddziaływania. Przytoczone regulacje określają składniki decyzji środowiskowej wydawanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Określony w art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy wymóg zawarcia w uzasadnieniu takiej decyzji informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, wprost wskazuje na zobowiązanie organu przez ustawodawcę do szczegółowego wykazania, jakimi przesłankami kierował się odstępując od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Celem tego elementu decyzji środowiskowej jest wyjaśnienie w motywach decyzji, na jakiej podstawie zostało podjęte rozstrzygnięcie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i tym samym umożliwienie rzeczywistej kontroli takiego rozstrzygnięcia. Brak więc wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji środowiskowej powodów odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w kontekście kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 ustawy, czy też wyjaśnienie ich w sposób zdawkowy, ogólnikowy i nie odnoszące się do istoty realizowanego przedsięwzięcia, oznacza, że taka decyzja środowiskowa narusza w stopniu istnym art. 85 ust 2 pkt 2 ustawy i art. 107 ust. 3 kpa. W tym kontekście należy wyraźnie podkreślić, że niniejsza sprawa nie dotyczyła środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we W. , dla którego została wydana decyzja środowiskowa w dniu [...] r., a zatem został oceniony jego wpływ na środowisko, lecz zmiany tego przedsięwzięcia w zakresie terminu realizacji trzech zadań, stanowiących środki łagodząc dla realizacji ww. przedsięwzięcia. Dlatego też należało w decyzji odnieść się do motywów odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko właściwych dla tych trzech zadań inwestycyjnych, a więc wyjaśnić stanowisko organu o znikomym wpływie na środowisko nieterminowej realizacji trzech zadań inwestycyjnych stanowiących środki łagodzące dla właściwej inwestycji, w sytuacji prawie całkowitego zrealizowania pierwotnego przedsięwzięcia i oddania go do użytkowania. Tego jednak w przedmiotowej decyzji zabrakło, pomimo że stanowiło to istotę przedmiotowej sprawy. Organy wypowiedziały się bowiem, i to zdawkowo, jedynie odnośnie samego późniejszego terminu realizacji trzech zadań inwestycyjnych, abstrahując całkowicie od kwestii funkcjonowania obiektów objętych pierwotnym przedsięwzięciem bez realizacji tych trzech zadań, mających przecież łagodzić skutki przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot decyzji środowiskowej, i tym samym być elementem realizacji celu środowiskowego decyzji z dnia [...] r. W tym kontekście racje organów dotyczące braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w ramach których powoływano się na okoliczności braku potrzeby przeprojektowania inwestycji, wprowadzenia nowych parametrów i rozwiązań budowlanych oraz nowej lokalizacji inwestycji, a także na okoliczność poprawy poprzez realizację trzech zadań stanu technicznego i bezpieczeństwa obiektów stopnia wodnego W. w zasadzie nie mają znaczenia dla oceny wpływu na środowisko spornej zmiany decyzji środowiskowej, gdy weźmie się pod uwagę fakt, iż racje te odnoszą się do zadań mających w rzeczywistości łagodzić skutki realizacji obiektów stopnia wodnego W. , co oznacza, że ze swej istoty zadania te nie mogły zmienić parametrów obiektów stopnia wodnego we W. (objętych niezależnie pozwoleniem wodno-prawymi i pozwoleniem na realizację inwestycji) oraz musiały poprawić ich bezpieczeństwo i zapewnić prawidłową możliwość migracji ryb. Taka więc oderwane od istoty sprawy argumentacja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie pozwala przesądzić, że w sprawie należało dla wnioskowanej zmiany stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny na środowisko i że wnioskowana zmiana powinna być objęta decyzją określoną w art. 84 ust. 1 ustawy. Stanowi to więc o istotnym naruszeniu w sprawie wskazanego art. 84 ust. 1 ustawy.

Nie można także podzielić zaakceptowanego przez organy stanowiska inwestora wyrażonego w karcie informacyjnej przedsięwzięcia o braku negatywnego wpływu na elementy środowiska wydłużenia terminu realizacji trzech zadań mających wpływ na migrację ryb (modernizacja progu podpiętrzającego – poniżej stopnia, budowa nowej przepławki dla ryb, adaptacja śluzy żeglowej) uzasadnionego okolicznością zakończenie w [...] przebudowy przepławki dla ryb oraz przekazanie jej do użytkowania i wyposażenie w urządzenia do monitoringu ryb w sytuacji, gdy w decyzji środowiskowej, stanowiącej przedmiot zmiany, wprost wskazuje się, że przebudowa przepławki nie rozwiązuje problemu drożności korytarza migracyjnego wszystkich gatunków ryb występujących lub wprowadzanych w wyniku restytucji i że pełna drożność korytarza migracyjnego dla wszystkich gatunków ryb (w tym węgorza lub jesiotra) nastąpi w wyniku budowy nowej przepławki i przystosowania istniejącej śluzy do celów migracyjnych gatunków dużych ryb, w tym jesiotra.

Jak zaznaczono to wyżej, do decyzji środowiskowej wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko załącza się charakterystykę przedsięwzięcia i karta informacyjna przedsięwzięcia (art. 84 ust. 2 ustawy). W sytuacji jednak, gdy sprawa dotyczy zmiany decyzji środowiskowej, to do decyzji, o której mowa w art. 84 ust. 1 ustawy należy dołączyć charakterystykę i kartę przedsięwzięcia w wersji uwzględniającej zamierzone zmiany przedsięwzięcia. Przedłożone w sprawie załączniki nie spełniają tego wymogu. Charakterystyka przedsięwzięcia dołączona do decyzji w sprawie zmiany decyzji środowiskowej obejmuje tylko informacje dotyczące przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we W. w województwie [...] z podziałem na obiekty, objętego już decyzją środowiskową z dnia [...] r., natomiast załączona karta informacyjna przedsięwzięcia poza zdawkowymi informacjami, na czym polega zmiana przedsięwzięcia i z czego ona wynika, właściwe w pozostałym zakresie ponownie omawia pierwotne przedsięwzięcie i jego wpływ na środowisko. Należy podkreślić, że w przedłożonej karcie informacyjnej przedsięwzięcia inwestor wskazał, iż trzy zadania inwestycyjne w postaci modernizacji progu podpiętrzającego, budowy nowej przepławki na lewym brzegu Wisły i adaptacji istniejącej śluzy żeglugowej dla potrzeb migracji wstępującej ryb nie zostały uwzględnione we wniosku i w umowie o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach projektu POIiŚ 2007-2013, a także, że nie były one przedmiotem postępowań o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o pozwolenie wodno-prawne i o pozwolenie na realizację inwestycji. Również w przedłożonym organowi przez inwestora planie działań zmierzających do wykonania zobowiązań do [...] (pismo z dnia [...] r. z załącznikiem) wskazuje się, że ww. zadania, objęte wnioskowaną zmianą, nie wchodzą w zakres przedsięwzięcia: przebudowa i remont obiektów stopnia wodnego we W. w województwie [...] realizowanego na podstawie pozwolenia na realizację inwestycji z dnia [...] r., i że inwestor zamierza po otrzymania dofinansowania z POIiŚ2014-2020 zlecić opracowanie kart informacyjnych na wszystkie te trzy zadania, celem przedłożenia ich z wnioskiem o decyzję środowiskową. Taki stan rzeczy związany z omawianymi zadaniem tym bardziej więc wymagał szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do kwestii wpływu (braku) na środowisko braku terminowej realizacji tych zadań, jak też powodował konieczność przedłożenia wersji dokumentów wymienionych w art. 84 ust. 2 ustawy, uwzględniających zamierzone zmiany i omawiających je w sposób wyczerpujący, jasny i nie budzący wątpliwości zarówno co do ich wpływu na środowisko jak i przedsięwzięcia, którego dotyczą. W sprawie w rzeczywistości organy nie wypowiedziały się wprost w kwestii, czy zadania te stanowią samodzielnie zadania inwestycyjne, czy ich realizacja może wymagać przeprowadzenia odrębnego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej i czy były one objęte decyzją środowiskową z dnia [...] r. i w jakim zakresie. Powyższe przesądza zatem również o naruszeniu w sprawie art. 84 ust. 2 ustawy.

W związku z odesłaniem zawartym w art. 87 ustawy, procedura zmiany decyzji środowiskowej wymaga, jak wyjaśniono to wcześniej, zastosowania przesłanek normatywnych wymienionych w art. 155 kpa (z uwzględnieniem ograniczenia w zakresie zgody na zmianę lub uchylenie decyzji), w tym więc i przesłanki istnienia interesu społecznego lub słusznego interes strony przemawiającego za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Zmiana decyzji ostatecznej powinna być zatem oceniona i omówiona w uzasadnieniu decyzji m.in. z punktu widzenia tej przesłanki określonej w art. 155 kpa. W sprawie organy, uzasadniając w tym kontekście zmianę decyzji środowiskowej, powołały się na konieczność pozyskania przez inwestora środków finansowych na realizację trzech zadań inwestycyjnych w ramach projektu POLiŚ 2014-2020, na okoliczność wysokich kosztów ich realizacji oraz nie otrzymania dofinansowania ich realizacji w ramach projektu POLiŚ 2007-2013, a także na potrzeby zmiany decyzji środowiskowej dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji. Zdaniem Sądu, powołanie się na aspekty finansowe celem uzasadnienia potrzeby zmiany decyzji, w sytuacji świadomego wcześniejszego odstąpienia od realizacji trzech zadań łagodzących skutki realizacji przebudowy i remontu obiektów stopnia wodnego we W. , przy jednoczesnym prawie całkowitym wykonaniu i oddaniu do użytkowania przebudowanych i wyremontowanych obiektów stopnia wodnego we W. , stanowi niewystarczające uzasadnienie dla odstąpienia od realizacji trzech zadań stanowiących de facto środki łagodzące dla inwestycji i w efekcie niezrealizowania celów środowiskowych zmienianej decyzji, a przede wszystkim stanowi argumentację całkowicie nie uwzględniającą i pomijającą interes społeczny w zakresie zmiany decyzji środowiskowej. Tym samy więc dokonana przez organy ocena wnioskowanej zmiany decyzji środowiskowej z punktu widzenia wskazanej przesłanki z art. 155 kpa, jest niewystarczającej do wydania decyzji zgodnej z art. 155 kpa.

W tym stanie rzeczy uznając, że organy obu instancji nie wyjaśniły, nie omówiły i nie ustosunkowały się do wszystkich okoliczności sprawy dotyczących przedmiotu zmiany decyzji środowiskowej, w tym przede wszystkim do wpływu na środowisko nieterminowej realizacji spornych zadań w aspekcie ich charakteru łagodzącego dla właściwej inwestycji i okoliczności prawie całkowitego zrealizowania przedsięwzięcia i oddania do użytkowania, do kwestii samodzielności zadań w aspekcie inwestycyjnym oraz okoliczności i zakresu objęcia ich decyzją środowiskową z dnia [...] r., a także, że organy nie rozważyły wszystkich okoliczności sprawy w kontekście określonej w art. 155 kpa przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony, oraz że nie oparły one rozstrzygnięcia na dokumentach określonych w art. 84 ust. 1 ustawy w wersji uwzględniającej zamierzonych zmian decyzji Sąd uznał, że w sprawie miało miejsce istotne naruszenie przepisów art. 85 ust. 2 pkt 2, art. 84 ust. 1, art. 84 ust. 2 ustawy i art. 155 kpa, oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa, uzasadniające uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. o nienałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia w zakresie przedłużenia terminu realizacji trzech spornych zadań. Tylko jednoznaczne i wyczerpujące ustalenie wskazanych w uzasadnieniu wyroku okoliczności odniesionych do przedmiotu zmiany decyzji środowiskowej, a nie przedmiotu przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową pozwoli wydać rozstrzygniecie w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] r. odpowiadające wymogom prawa. Biorąc pod uwagę, że w sprawie RDOŚ w postanowieniu z dnia z dnia [...] r. dokonał kwalifikacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem o zmianę decyzji środowiskowej na podstawie § 3 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz uwzględniając treść przedłożonych prze inwestora dokumentów wymienionych w art. 84 ust. 2 ustawy, Sąd uznał za koniczne uchylenie również ww. postanowienia RDOŚ.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów stron skarżących należy wskazać, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest orzeczeniem merytorycznym, dającym podstawę do ubiegania się o wydanie jednej z decyzji inwestycyjnych wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy. Stąd też w zakresie osnowy decyzji musi ona spełniać wymagania przewidziane art. 107 § 1 kpa. Poza tym przepis art. 84 ust. 1 ustawy przewiduje wyraźnie, że decyzja taka powinna stwierdzać brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W sytuacji jednak, gdy sprawa dotyczy zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie jest poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, należy do takiej zmiany, zgodnie z art. 87 ustawy zastosować przepis art. 84 ust. 1 ustawy odpowiednio. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu V ustawy, w tym więc i regulacji zawartej w art. 84 ust. 1, okoliczność że sprawa dotyczy zmiany decyzji środowiskowej a nie samego rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia i że w związku z tym podlega ona także regulacji określonej w art. 155 kpa, a także fakt, że organ stwierdzenie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wraz z uzasadnieniem odwołującym się do kryteriów zawartych w art. 63 ust. 1 ustawy zamieścił w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji z dnia [...] r. i uczynił je przedmiotem motywów podjętej decyzji, nie pozwala uznać, jak chce tego fundacja, że brak zawarcia w treści osnowy decyzji zmieniającej decyzję środowiskową bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, stwierdzenia o brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stanowi uchybienie mogące same w sobie stanowić podstawę uchylenia takiej decyzji o zmianie decyzji środowiskowej, nawet w sytuacji gdy zmiana dotyczy warunku realizacji przedsięwzięcia zawartego w decyzji środowiskowej na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, a więc warunku wynikającego z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. Jak wykazano to wcześniej, zmiana takiego warunku w aspekcie merytorycznym nie oznacza automatycznie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zaś w aspekcie formalnym musi ona znajdować odzwierciedlenie w treści osnowy decyzji, jako że sprawa dotyczy "zmiany" decyzji ostatecznej. Na marginesie poczynionych uwag należy dodać, że w doktrynie nadal pozostaje dyskusyjna i otwarta kwestia, z uwagi na brak wyraźnej regulacji ustawowej i treść art. 71 ust. 1 ustawy, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może określać jakieś środowiskowe uwarunkowania i jakich aspektów realizacji przedsięwzięcia miałyby one dotyczyć. W niniejszej sprawie jednak ten aspekt ma drugorzędne znaczenie, gdyż sprawa dotyczyła zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie samego określenia tych środowiskowych uwarunkowań.

Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego stowarzyszenia o utracie

4 - letniego terminu ważności przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. w dniu [...] i tym samym bezprzedmiotowości rozstrzygnięć organów obu instancji w przedmiocie zmiany decyzji środowiskowej. Z uwagi na brak istniała w obrocie prawnym decyzji środowiskowej w dacie wydania decyzji zmieniającej. Zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. Przepis ten w zacytowanym brzemieniu wszedł w życie na skutek zmiany dokonanej przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1211) zmieniającej ustawę o udostępnieniu informacji o środowisku z dniem 4 września 2015 r., zmiany dokonanej przez art. 32 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1265) zmieniającej ustawę o udostępnieniu informacji o środowisku z dniem 15 września 2015 r. oraz zmiany dokonanej przez art. 1 pkt 34 lit. e ustawy z dnia 24 grudnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1936) zmieniającej ustawę o udostępnieniu informacji o środowisku w zakresie wskazanego przepisu i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 grudnia 2015 r. z dniem 23 grudnia 2015 r. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 grudnia 2015 r. do terminu, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy może być załączona do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się przepisy art. 72 ust. 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Skoro więc decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] stanowiąca przedmiot spornej zmiany, stała się ostateczna w dniu [...] r., a więc została ostatecznie wydana przed dniem 23 grudnia 2015 r., to tym samym może być ona dołączona do wniosku o wydanie decyzji inwestycyjnych przez okres 6 lat i tym sam mogła stanowić ona przedmiot zmiany decyzji środowiskowej zarówno w dniu wydania decyzji przez organ I intonacji tj. [...] r., jak i organ drugiej instancji tj.[...] r.

W związku z tym, iż zarzut braku udziału wszystkich stron w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji środowiskowej, stanowiący przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego może zostać skutecznie podniesiony tylko przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu i której ten zarzut dotyczy, a taką stroną nie jest skarżące stowarzyszenie (jak też skarżąca fundacja), Sąd nie uwzględnił tego zarzutu skarżącego stowarzyszenia.

Mając jednak na uwadze wskazane wcześniej okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji organów obu instancji oraz ww. postanowienia Prezydenta Miasta W. i RDOŚ, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów wyroku Sądu. Orzekające w sprawie organy będą zobowiązane w wydanych orzeczeniach w sposób jednoznaczny, precyzyjny i ewidentny formułować rozważania odniesione do przedmiotu zmiany decyzji środowiskowej, a nie przedmiotu przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową dnia [...] r. polegającego na przebudowie i remoncie obiektów stopnia wodnego we W. w województwie [...] z podziałem na obiekty. Uzasadnienie orzeczeń organów nie będzie budzić wątpliwości, czy organ w ramach określonych rozważań odnosi się do przedmiotu decyzji środowiskowej z dnia [...] r. czy do przedmiotu zmiany tej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.