Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 559/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus NSA Paweł Miładowski (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieważności dowodu rejestracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej 455 /czterysta pięćdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 255 /dwieście pięćdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ P. Miładowski /-/ J. Stankowski /-/ E. Makosz- Frymus


UZASADNIENIE

Samochód marki Volvo o nr nadwozia [...] i nr silnika [...] został w dniu 7 lipca 1999r. sprzedany przez firmę P. A.- A. A. Autoryzowany Dealer Volvo w W., firmie N. & S. s.c. w K. Kolejnym nabywcą wskazanego auta została, na podstawie umowy z 9 lipca 1999r., firma P.H.U. O. C. s.c. której współwłaścicielem był K. K.

Starosta K. decyzją nr [...] z [...] r. po rozpatrzeniu wniosku K. K. dokonał rejestracji pojazdu marki Volvo o nr nadwozia [...] i nr silnika [...], jako samochodu ciężarowego i wydał dowód rejestracyjny [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...].

Samochód ten został następnie sprzedany firmie N. & S. s.c. w K. i decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] wydaną w dniu [...] r. zarejestrowano go jako samochód ciężarowy wydając dowód rejestracyjny [...] oraz tablice rejestracyjne [...]. Kolejnym nabywcą przedmiotowego samochodu została w dniu 19 lipca 1999r. firma P. L. S.A. w W., na którą pojazd ten został zarejestrowany pod nr [...], decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] r.

Wnioskiem z 23 października 2001r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w B. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności dowodów rejestracyjnych wydanych dla samochodu Volvo o nr nadwozia [...] i nr silnika [...] i zarejestrowanego pod nr rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu wniosku inspektor wskazał, ze w toku kontroli skarbowej nr [...] przeprowadzonej w P.P.H "T." s.c. w Ł. J. M., R. C. i T. D., stwierdzono, że kontrolowana firma zawarła w dniu 16 lipca 1999r. umowy leasingu operacyjnego której przedmiotem był m.in. rzeczony samochód Volvo o nr nadwozia [...] i nr silnika [...].

Na skutek wszczętego postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z [...] r. stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego [...] z dnia [...] r. wydanego K. K. na samochód ciężarowy marki Volvo o nr rejestracyjnych [...].

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez K. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Spółka Jawna "A." z siedzibą w Ł. J. M., T. D. i R. C. zwróciła się wnioskiem z 16 stycznia 2006r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o unieważnienie m.in. decyzji nr [...]. W uzasadnieniu spółka podniosła, że dawniej funkcjonowała pod nazwą T. i była użytkownikiem przedmiotowego samochodu Volvo. Ponadto podniosła, że śledztwo prowadzone przez Komendę Powiatową Policji w K. w sprawie Ds. [...] o czyn z art. 271 § 1 k.k. zostało umorzone postanowieniem z [...] 2005r. z powodu braku znamion czynu zabronionego. Z odpisu wskazanego postanowienia, wynika że postępowanie toczyło się na skutek zawiadomienia o przestępstwie złożonego firmę "A.", dotyczącego poświadczanie nieprawdy przez Starostę Powiatu K. przy wydawaniu dowodów rejestracyjnych w dniu 13 lipca1999r.

Do akt dołączono także oświadczenie wspólników spółki cywilnej: J. M., T. D. i R. C., z dnia 15 lutego 2002r. o przekształceniu spółki cywilnej PPH T. z siedzibą w Ł., w spółkę jawną pod firmą T. J. M., T. D. i R. C., spółka jawna z siedzibą w Ł. Z odpisu umowy leasingu operacyjnego nr [...] z [...] lipca 1999r. zawartego pomiędzy firmą P. L. S.A. z siedzibą w W., a leasingobiorcą firmą PPH T. s.c. wynika, że przedmiotem leasingu był samochód marki Volvo o nr nadwozia [...] i nr [...], a czas trwania umowy określono do [...] października 2004r.

Decyzją nr [...] z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...]r. nr [...]. Uzasadniając swoja decyzję organ wskazał, że na zmiany dokonane w rzeczonym pojeździe nie zostało wydane świadectwo homologacji, które było konieczne zgodnie z art. 68 ust. 1 i art. 68 ust. 9 ustawy z 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997r., nr 98, poz. 602 ze zm., dalej: p.r.d.) według stanu prawnego w dacie wydania dowodu rejestracyjnego. Wobec powyższego, powołując się również na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (uchwałę NSA z 23.10.2003r. sygn. akt OPK 17/00 i z 18.12.2000r. sygn. akt OPK 18/00, oraz wyrok SN z 09.11.2001r. sygn. akt III RN 194/01) organ uznał, że decyzja z [...]r. nr [...].

Wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A. sp. z o.o. zwróciła się do organu o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji z [...] r. nr [...]. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że przedmiotowe samochody nie były nowe, albowiem po raz pierwszy zostały zarejestrowane 9 lipca 1999r.; co zdaniem skarżącej oznacza, że po tym dniu przestały podlegać obowiązkom wynikającym z art. 68 ust. 1 p.r.d.

Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sygn. akt [...] z [...] r. z którego wynika, że T. spółka jawna J. M., T. D. i R. C. zmieniła nazwę na "A." spółka jawna J. M., T. D. i R. C.

Decyzją Nr [...] z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżona decyzję nr [...] z [...]r. podzielając wyrażone w niej stanowisko.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. nr [...]. Oprócz wskazywanej wcześniej argumentacji skarżąca podniosła, że to samo zdarzenie ocenione jako nie noszące znamion czynu zabronionego – co wynika z postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...]2005r. – nie może być oceniane odmiennie przez organ administracji publicznej.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W niniejszej sprawie, rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organy orzekające naruszyły przepisy prawa w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.

Już z samej redakcji podjętych w Samorządowym Kolegium Odwoławczym rozstrzygnięć wynika, iż organ administracji przyjął, że dowód rejestracyjny stanowi decyzję administracyjną, skutkiem czego dopuszczalnym jest poddanie go weryfikacji w trybie art. 156 k.p.a. Z takim potraktowaniem dowodu rejestracyjnego nie sposób się zgodzić, choć przesłanki takiego podejścia można zrozumieć. Tymczasem akt rejestracji pojazdu ma charakter złożony. Z jednej strony bowiem akt ten ma cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialno-prawnym, z drugiej jednak rejestracja pojazdu następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od zaistnienia których i ustawa i przepisy wykonawcze uzależniają dokonanie rejestracji. Takie postępowanie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej i decyzja ta poprzedza czynność materialno-techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic (por. np. uchwałę NSA z 24 września 2001 r. OPS 6/01 publ. ONSA 2002, nr 1 poz. 7). Generalnie także aktualnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, iż sam dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 15 marca 2006 r. sygn. akt IOSK 608/05).

Generalnie stwierdzeniu nieważności dokumentu, jakim jest dowód rejestracyjny można przypisać wadę powodującą konieczność wzruszenia rozstrzygnięcia w tej sprawie w trybach nadzwyczajnych procedury administracyjnej. Z drugiej zaś strony nie można do niego stosować przepisów dotyczących decyzji, a więc m. in. w niniejszej sprawie art. 156 kpa. Przepis ten wyraźnie stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność "decyzji". Uwzględniając powyższe przy ocenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego działającego w obu instancjach, Sąd ma na uwadze także wskazane powyżej związki między decyzją w sprawie dowodu rejestracyjnego i dowodem rejestracyjnym. Wyrażają się one także w tym, że pewne treści rozstrzygnięcia w sprawie rejestracji są zawarte w dowodzie rejestracyjnym, np. wskazanie rodzaju zarejestrowanego samochodu. Z kolei nietrafne ujęcie rozstrzygnięcia w sensie językowym, nie musi powodować automatycznie nieważności rozstrzygnięcia i uchybienie procesowe w zakresie redakcji sentencji decyzji, zdaniem orzekającego składu, nie musi być kwalifikowanym (rażącym) naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]r. Kwestii tych jednak organy orzekające nie poruszyły i nie zajęły w tej materii, wbrew wymogom art. 107 § 3 k.p.a., umotywowanego stanowiska.

Przy rozpoznaniu sprawy organy administracyjne dopuściły się także i innych uchybień proceduralnych istotnie wpływających na rozstrzygnięcie, powodujących konieczność wyeliminowania ocenianych decyzji z obrotu prawnego. Organ bowiem bez jakiegokolwiek dowodu przyjął, że skarżąca spółka ma przymiot strony postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, aby w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji skarżąca spółka była użytkownikiem rzeczonego pojazdu. Z umowy leasingu zawartą między firmą P. L. S.A. z siedzibą w W., a firmą PPH T. s.c. będącą poprzedniczką prawną skarżącej, wynika, że czas trwania umowy upłynął z dniem 15 października 2004r. Organ winien ustalić jakie skutki odnośnie władztwa nad przedmiotowym pojazdem wynikały dla skarżącej spółki ze wskazanej umowy, skoro obie decyzje zapadły po upływie czasu na jaki została zawarta. Zakres tych ustaleń powinien objąć ustalenie, nie tylko, czy skarżąca stała się właścicielem rzeczonego samochodu, ale także czy w chwili wydawania decyzji nie miał on już dalszych użytkowników. Przeprowadzenie powyższych okoliczności jest istotne dla zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania w sprawie, a to ze względu na treść przepisu art. 10 k.p.a. zobowiązującego organ administracji publicznej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Mając na uwadze powyższe, brak jakichkolwiek ustaleń organu, nie pozwala na przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym miały zapewniony udział wszystkie uprawnione do tego osoby. Organ nie wyjaśnił także na czym polegał interes strony, a Sąd nie dopatrzył się w uzasadnieniach obu decyzji, ustaleń pozwalających na ustalenie czym kierował się organ przyznając skarżącej przymiot strony, co jest szczególnie istotne w kontekście ograniczonego czasu trwania umowy leasingu.

Sąd uznał za konieczne odniesienie się także do podniesionego przez stronę zarzutu, w którym powołuje się ona na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie poświadczenia nieprawdy przez Starostę Powiatu K. w dokumencie urzędowym z [...] lipca 1999r., tj. przestępstwa określonego w art. 271§ 1 k.k. Stwierdzić należy, że ani organy administracji publicznej, ani tym bardziej sąd administracyjny nie są związane ustaleniami dokonanymi w postępowaniu karnym zakończonym na etapie postępowania przygotowawczego postanowieniem umarzającym. Nadto Sąd zauważa, że organy ścigania dokonywały ustaleń pod kątem ewentualnego wypełnienia znamion czynu zabronionego, które to okoliczności nie muszą pokrywać się z przesłankami warunkującymi stwierdzenie nieważności na gruncie przepisów postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do analizy przepisów prawnych będących podstawą wydania obu decyzji, należy podkreślić, że organy prawidłowo ustaliły, że istniał obowiązek posiadania homologacji na dokonywane zmiany w samochodzie. W szczególności trafne są przytoczone przez organ w uzasadnieniu obu decyzji, orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego zapadłe na tle wykładni art. 68 p.r.d.

Mając jednak na uwadze wskazane na wstępie uzasadnienia naruszenia przepisów postępowania są istotne i mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Stąd też Sąd uznał za zasadne uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję nr [...] z [...] r. zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.

/-/ E. Makosz-Frymus /-/ J. Stankowski /-/ P. Miładowski

KP