Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 216/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 3 pkt 4, pkt 14, art. 17 ust. 1 pkt 4 , ust. 1a, ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 17 grudnia 2021 r. nr SKO.405.ŚR.2724.1389.2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi I.J. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 17 grudnia 2021 r. nr SKO.405.ŚR.2724.1389.2021 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") z dnia 25 listopada 2021 r. nr ŚR.5212.J.24.B.2021.ŚP odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wydana w następującym stanie sprawy;

Wnioskiem z dnia 29 października 2021 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem – J.J., ur. [...] 1980 r.

Decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. Burmistrz, działając na podstawie art. 2, art. 17, art. 18, art. 20 ust. 3 i 4, art. 24 ust. 1, ust. 2a, ust. 4, art. 26 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z póź. zm.; dalej: "u.ś.r.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z póź. zm.; dalej: "K.p.a."), odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że J.J., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2021 r. nr [...], które zostało wydane do 31 lipca 2023 r., a z jego treści wynika, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Ponadto legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2021 r., z którego wynika, że jest niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji do 31 lipca 2023 r. oraz orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2021 r., z którego wynika, że jest całkowicie niezdolny do pracy do 31 października 2023 r. W toku postępowania organ ustalił, że J.J. jest w stałym leczeniu [...]. Jego rodzice ze względu na swój stan zdrowia nie są w stanie sprawować opieki nad synem, przy czym żadne z nich nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Opiekę nad J.J. sprawuje skarżąca, która zamieszkuje wraz z nim oraz z mężem i dwójką dzieci. Skarżąca codziennie przygotowuje dla brata posiłki, ubranie, nadzoruje i organizuje mu mycie i kąpiel, nadzoruje mycie zębów, obcina włosy, przypomina o goleniu, motywuje do sprzątania. Ponadto skarżąca codziennie zawozi brata na zajęcia do Środowiskowego Domu Samopomocy, gdzie uczestniczy on w terapii, jak również co miesiąc na zastrzyk do poradni [.]. Skarżąca podjęła również starania o uzyskanie renty dla brata oraz złożyła wniosek [....].

Na podstawie przedstawionych wyżej okoliczności Burmistrz stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Organ podał, że po pierwsze nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności brata skarżącej, co powoduje, że nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Burmistrz wyjaśnił również, że uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wiążą się ściśle z obowiązkiem alimentacyjnym, przy czym zestawienie treści art. 17 ust. 1 z art. 17 ust. 1a u.ś.r. wskazuje, że prawo do powyższego świadczenia przysługuje w pierwszej kolejności osobom najbliższym, tj. matce, ojcu, dzieciom, czyli osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu, natomiast dalszym krewnym jedynie w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych (spokrewnionych w pierwszym stopniu), albo osoby te nie mogą wypełnić swojego obowiązku. Organ wskazał, że rodzice J.J. żyją i żadne z nich nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zatem to oni są w pierwszej kolejności zobowiązani do sprawowania opieki nad synem.

Skarżąca nie zgodziła się z wydaną decyzją. W odwołaniu podniosła, że rodzice ze względu na stan zdrowia nie są w stanie opiekować się synem. Wyjaśniła, że matka M.J. jest [...] i również choruje na [...]. Posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane do dnia 31 sierpnia 2007 r., jednakże orzeczenie to zostało później zmienione na stopień umiarkowany, mimo, że jej stan uległ pogorszeniu. Skarżąca podniosła, że mama nie potrafi samodzielnie odpowiedzialnie decydować o różnych sprawach, a jej zachowania mają zły wpływ na brata. Ojciec K.J. jest w słabej kondycji fizycznej, ma problemy z układem nerwowym, pogorszoną pamięć, widzenie i niedosłuch oraz [...], choruje przewlekle na [...]. Jest nerwowy, co również źle wpływa na brata. Skarżąca podała, że od kiedy to ona opiekuje się bratem, jego stan uległ znaczącej poprawie, jednakże sprawowana opieka uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r., SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium nie podzieliło stanowiska Burmistrza, co do pierwszej ze wskazanych przesłanek odmowy przyznania świadczenia. SKO wyjaśniło, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Jednocześnie Kolegium wskazało na słuszność stanowiska organu I instancji, iż na skarżącej jako siostrze niepełnosprawnego J.J. ciąży obowiązek alimentacyjny dopiero wówczas, gdy z obiektywnych względów opieki takiej nie będą w stanie realizować jego rodzice. Natomiast rodzice J.J. nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że organy nie zebrały całego materiału dowodowego w sprawie, czym naruszyły art. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. W szczególności zaniechano zbadania kwestii [...]. Skarżąca podała, że Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...] [....], a orzeczenie to stało się prawomocne w dniu 4 grudnia 2021 r. Z kolei postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] [...]. W dacie wydawania przez organ odwoławczy decyzji orzeczenie [...] było już prawomocne. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r., wskazując, że zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka, a organy winny zastosować go odpowiednio do osoby niepełnosprawnej i przyznać świadczenie skarżącej, jako faktycznemu opiekunowi J.J.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do ust. 1a tego przepisu osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Według art. 17 ust. 1b. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. wprowadza kolejne tzw. przesłanki negatywne do przyznania tego świadczenia, lecz na kanwie kontrolowanej sprawy nie ma on istotnego znaczenia.

Prawidłowe było stanowisko SKO odnośnie konieczności prokonstytucyjnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. uwzględniającej treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13. Judykatura w tym zakresie od lat wyraża tożsamy pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje.

Na gruncie kontrolowanej sprawy poza sporem pozostaje, że skarżąca jest siostrą osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, że żyją zarówno matka jak i ojciec tej osoby i że nie legitymują się oni aktualnie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka posiadała takie orzeczenie do 2007 roku, choruje na [...]. Ojciec, pomimo licznych schorzeń nie legitymuje się nawet orzeczeniem o umiarkowanej niepełnosprawności.

Skarżąca [...]. Bezsporne jest także, że faktycznie sprawuje ona opiekę nad bratem niezdolnym do samodzielnej egzystencji.

Bezsporne jest także, że żadne z rodziców nie ukończyło 75 lat (ojciec urodził się w 1955 r., matka urodziła się w 1956 r.).

W aktach nie ma też wyroku, z którego wynikałoby, że jest ona zobowiązana do alimentacji wobec brata a skarżąca takiej okoliczności nie podnosiła. Obowiązek alimentacyjny nie wynika także z faktu [...].

W rozpoznawanej sprawie wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. nie jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i może ciążyć na niej obowiązek alimentacyjny, ponieważ jest siostrą osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jako jej siostra, nie jest jednak spokrewniona z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu, ma zatem do niej zastosowanie przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. Z jego treści jasno wynika zaś, że osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ale pod warunkiem łącznego spełnienia dodatkowych wymogów.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 371/21 i z 22 października 2021 r. sygn. akt I OSK 712/21, (wszystkie przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne na www.cboisa.nsa.gov.pl), orzekając w sprawach analogicznych do sprawy obecnie rozpoznawanej (dalsze pokrewieństwo niż pierwszy stopień), podkreślenia wymaga, że warunki z art. 17 ust. 1a u.ś.r., jakkolwiek nie powtarzają regulacji przepisów K.r.o. dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego, pozostają jednak z tą regulacją w ścisłym związku. Zgodnie z art. 129 § 1 K.r.o., obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. W myśl zaś art. 132 K.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy istnieją inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę nad niepełnosprawnym. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie K.r.o. do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają przy tym w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są one małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przedstawiona regulacja prawna nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym, a niewątpliwie wykładnia językowa jest punktem wyjścia w procesie interpretacji przepisów prawa. Wynik wykładni językowej powinien być wprawdzie zweryfikowany dyrektywami wykładni systemowej i funkcjonalnej, jednakże nieprzekraczalną granicą wykładni przy użyciu obu tych dyrektyw stanowi dopuszczalne znaczenie językowe normy.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyrokach zwrócił uwagę, że w aktualnym orzecznictwie przyjmuje się, że omawiany przepis nie budzi także wątpliwości ze względów systemowych, bowiem pozostaje w korelacji z zasadami określającymi pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego, przyjętymi w K.r.o. Podobnie, jak w przypadku art. 132 K.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 K.r.o. istnieje zbieżność pomiędzy przepisami omawianej ustawy a przepisami Kodeksu. Oba akty przewidują bowiem powstanie prawa do świadczenia i obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi.

Ponadto w ww. wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny, zwracając uwagę na odmienność pomiędzy obowiązkiem alimentacyjnym, a sprawowaniem osobistej opieki, stwierdził, że w art. 128 K.r.o. ustawodawca definiuje obowiązek alimentacyjny jako obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Co do zasady obowiązek alimentacyjny ma zatem wymiar finansowy i materialny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 K.r.o., dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi w postaci dostarczania środków utrzymania.

Podzielając powyższą ocenę prawną w konkretnym stanie faktycznym, skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że skoro osoby spokrewnione w pierwszym stopniu (rodzice) nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (okoliczność bezsporna), to nie było w tym przypadku podstaw, aby w postępowaniu administracyjnym przesądzać, że skonkretyzował się obowiązek alimentacyjny siostry względem jej brata – w rozumieniu K.r.o., a tym samym, że była ona uprawniona do otrzymania objętego wnioskiem świadczenia na podstawie omawianych przepisów u.ś.r.

Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym, ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnionej w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związany jest z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Ograniczenie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zaś zostać uznany za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewnia ono bowiem dostęp do świadczenia wszystkim osobom, będącym w takiej samej sytuacji faktycznej i jako taki nie ma także charakteru dyskryminującego.

W wyżej powołanych orzeczeniach podkreślono także, że przepisy art. 18 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP odnoszą się do obowiązków Państwa wobec rodziny, w tym obowiązku szczególnej pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Świadczenie pielęgnacyjne jest zaś wprawdzie niewątpliwie instrumentem wspierania rodzin będących w takiej sytuacji ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tym niemniej obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Dla charakteru uprawnień, wynikających z art. 71 Konstytucji RP, nie bez znaczenia jest bowiem, że - zgodnie z art. 81 Konstytucji RP - praw określonych w tym przepisie można dochodzić w granicach określonych w ustawie. Ponadto również prawo podmiotowe rodzin, znajdujących się w trudnej sytuacji do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 zd. drugie Konstytucji RP, może być dochodzone tylko w granicach określonych w ustawie. Co do zasady siostra osoby niepełnosprawnej nie została wykluczona, natomiast ustawowo wprowadzono kryteria, warunkujące uzyskanie przez nią świadczenia, odnoszące się przy tym nie personalnie do osoby spokrewnionej w dalszym stopniu, lecz do stanu rodziny jako całości, co dodatkowo przemawia za tezą, że nie można w sposób oczywisty przypisać omawianej regulacji ustawowej naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. To właśnie bowiem sytuacja rodziny jako całości, związana z jej wielkością lub stanem zdrowia kolejnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy (zob. wyroki NSA z: 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2392/20 i 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 371/21).

Powyższe prowadzi więc do konkluzji, że także zastosowane w tym przypadku dyrektywy systemowe i celowościowe potwierdzają rezultat wykładni językowej, sprowadzający się do przyjęcia, że osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, chyba, że osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W konkretnym stanie faktycznym, biorąc pod uwagę wiek rodziców osoby niepełnosprawnej oraz fakt, że nie są to osoby legitymujące się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, trafnie SKO wskazało, że jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia był przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. Brak spełnienia przesłanki przewidzianej ustawą musiał skutkować decyzją odmowną.

Skarżąca nie mogła także zostać uznana za opiekuna faktycznego dziecka, bo w art. 3 pkt 14 u.ś.r. zdefiniowano na użytek tej ustawy taką osobę jako osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. "Dziecko" zaś zgodnie z art. 3 pkt 4 u.ś.r. oznacza dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Brat skarżącej jest zaś osobą pełnoletnią (ur. 1980 r.). Nie zmienia tego fakt, że [...]. Z tych przyczyn brak podstaw do uznania, że istniały inne podstawy przyznania świadczenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. nie dopatrzywszy się którejkolwiek podstawy do jej uwzględnienia.