Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1762/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
Teza: W postępowaniu o wymeldowanie osoby z lokalu z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 193, poz. 993 z późn. zm.) właściwy organ gminy nie jest związany faktem zameldowania tej osoby na pobyt czasowy w innym lokalu.

TEZY

W postępowaniu o wymeldowanie osoby z lokalu z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 193, poz. 993 z późn. zm.) właściwy organ gminy nie jest związany faktem zameldowania tej osoby na pobyt czasowy w innym lokalu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 41/10 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz L. K. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 41/10, oddalił skargę wniesioną przez L. K. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Po rozpoznaniu wniosku L. K. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], orzekł o wymeldowaniu Z. B. z pobytu stałego z lokalu położonego w S. przy ul. [...] 9 m 34. W motywach tej decyzji organ wskazał, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), bowiem w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków oraz wyjaśnień stron należało przyjąć, że Z. B. opuścił lokal w S. i nie zamieszkuje w nim od 2001 r. Zdaniem organu opuszczenie przedmiotowego lokalu i zabranie swoich rzeczy potwierdza zamiar i trwały charakter opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Okres pobytu poza miejscem stałego zameldowania wskazuje, że życiowe sprawy Z. B. skoncentrowane zostały w obecnym miejscu pobytu w S. w lokalu przy ul. [...] 35.

W odwołaniu od tej decyzji Z. B. stwierdził, że L. K. począwszy od 2001 r. mieszkała razem z nim w S. przy ul. [...] 35, a lokal ten opuściła w marcu 2009 r. przenosząc się do mieszkania w S.. Jest to ich wspólne mieszkanie, zakupili go żyjąc wówczas w konkubinacie, przy czym to on spłacił zaciągnięty kredyt, czego organ nie uwzględnił, poza tym zamierza powrócić do mieszkania w S..

Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił powyższą decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania Z. B. z pobytu stałego w lokalu w S..

Według organu odwoławczego jedyną przesłanką warunkującą rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie jest opuszczenie w sposób trwały i dobrowolny dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Z. B. nie mieszka w spornym lokalu od 2001 r., lecz organ pierwszej instancji nie dokonał oceny materiału dowodowego w odniesieniu do wszystkich przepisów regulujących obowiązek meldunkowy. Przede wszystkim nie rozważył, jakie znaczenie w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego ma okoliczność zameldowania Z. B. na pobyt czasowy w lokalu w S. przy ul. [...] 35. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na wskazany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym ustalenie przesłanek wymeldowania z pobytu stałego wymaga uwzględnienia specyfiki wzajemnego stosunku dwóch meldunków dokonanych przez różne miejscowo organy meldunkowe, właściwe dla zameldowania na pobyt stały i na pobyt czasowy. W postępowaniu o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest związany stanowiskiem innego organu ewidencji ludności, wyrażonym poprzez czynność zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy. Związanie to polega na tym, że w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy, nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego. Legitymowanie się zameldowaniem na pobyt czasowy znosi obowiązek wymeldowania się z miejsca dotychczasowego pobytu stałego, a w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego uniemożliwia przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że jak wynika z wyjaśnień Z. B. do marca 2009 r. w S. razem z nim przebywała skarżąca. Z powodu konfliktu powróciła do lokalu w S. przy ul. [...] 9 m 34, on zaś pozostał w S., ale w toku postępowania zadeklarował, że jego pobyt w tym miejscu ma jedynie charakter pobytu czasowego i planuje powrócić do miejsca stałego zameldowania. W tej sytuacji wymeldowanie Z. B. z pobytu stałego w S. byłoby przedwczesne.

Na powyższą decyzję Wojewody Podlaskiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła L. K. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem Z. B. nie mieszka w przedmiotowym lokalu w S. od około 10 lat i nie realizuje w nim swoich podstawowych funkcji życiowych, w szczególności nie nocuje w nim, nie spożywa posiłków, nie przyjmuje wizyt członków rodziny lub znajomych, nie utrzymuje chociażby okazjonalnych kontaktów z sąsiadami. Bez znaczenia pozostaje w niniejszej sprawie zależność pomiędzy zameldowaniem na pobyt czasowy z zameldowaniem na pobyt stały. W ocenie skarżącej jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, natomiast podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. Tymczasem organ odwoławczy pominął ustalenie tych przesłanek w świetle przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pisemnych motywach wyroku oddalającego skargę wskazał na prawidłowe zastosowanie przez Wojewodę Podlaskiego przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające (przesłuchano świadków i strony) i szczegółowo ustaliły stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że Z. B. opuścił lokal mieszkalny w S. w 2001r. i zameldował się na pobyt czasowy w S. (gdzie dotychczas przebywa). Ustalono również, że skarżąca także zamieszkiwała w S. wraz ze Z. B. (bez zameldowania czasowego) w okresie od 2001 roku do marca 2009 r., kiedy to doszło do nieporozumień i wróciła ona do S., zaś w dniu 20 sierpniu 2009 r. złożyła wniosek o wymeldowanie Z. B. z pobytu stałego. Jednakże w ocenie Sądu pierwszej instancji Wojewoda Podlaski w przeciwieństwie do Prezydenta Miasta S. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy i zastosował właściwą interpretację przepisów prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że ustalając wskazaną w

art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłankę opuszczenia lokalu należy badać rzeczywisty zamiar osoby, która ma być wymeldowana, trwałość tego zamiaru, jego dobrowolność. Nie wystarczy natomiast wyłącznie ustalenie fizycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. To całokształt zachowań zameldowanego powinien wskazywać, że lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych oraz że zerwał on z nim wszelkie trwałe więzy i że powinien się wymeldować (tak przyjął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Ustalenie, że zachodzą powyższe przesłanki powinno być poprzedzone zgromadzeniem i rozpatrzeniem całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa).

Sąd pierwszej instancji zgodził się z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, stosownie do którego prawidłowe ustalenie przesłanek wymeldowania z pobytu stałego wymaga uwzględnienia specyfiki wzajemnego stosunku dwóch meldunków dokonanych przez różne miejscowo organy meldunkowe, właściwe dla zameldowania na pobyt stały i na pobyt czasowy. W postępowaniu o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest związany stanowiskiem innego organu ewidencji ludności, wyrażonym poprzez czynność materialno - techniczną lub decyzję o zameldowaniu osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy (art. 47 ust. 1 i 2, art. 7, art. 8 oraz art. 10-12 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Związanie to polega na tym, że w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy, nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego ( tak wyrok WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 255/04, ZNSA 2006 r. nr 2, str. 107, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 481/07, niepubl.). Dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 263/06, Lex nr 321529).

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł następnie, że legitymowanie się zameldowaniem na pobyt czasowy znosi obowiązek wymeldowania się z miejsca dotychczasowego pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach, a w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego uniemożliwia przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania z art. 15 ust. 2 in fine tej ustawy. Wobec faktu wykazania przez Z. B. zameldowania czasowego do 2010 r. nie mogły mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie ustalenia dotyczące ewentualnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Posiadane przez niego zameldowanie czasowe stanowi bowiem potwierdzenie, że dopełnił wymaganego przepisami ustawy o ewidencji ludności obowiązku meldunkowego i fizycznie opuścił miejsce stałego zameldowania nie na stałe, a na pewien tylko okres oraz że organ administracyjny meldując go na pobyt czasowy pozytywnie ocenił, że spełnił jeden z warunków wymienionych w art. 8 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd wskazał, że podobne stanowisko zajął WSA w Białymstoku w orzeczeniach sprawach o sygnaturach II SA/Bk 164/08, II SA/Bk 481/07, II SA/Bk 563/07.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżyła w całości L. K.. W skardze kasacyjnej, w oparciu o podstawy z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), dalej zwanej Ppsa, podniesione zostały zarzuty:

1) naruszenia prawa materialnego:

- art. 47 ust.1 i 2, art. 7, art. 8 oraz art. 10 – 12 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ administracji właściwy do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego jest związany stanowiskiem wyrażonym poprzez czynność materialno-techniczną lub decyzję o zameldowaniu na pobyt czasowy, podczas gdy zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną nie mającą cech ostateczności ani prawomocności i organ nie jest nią związany;

- art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie mogą zostać spełnione przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego w sytuacji, gdy osoba legitymuje się zameldowaniem na pobyt czasowy, podczas gdy brak jest korelacji pomiędzy tymi meldunkami;

2) naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, w szczególności niewyjaśnienia, gdzie znajduje się rzeczywiste centrum życiowe Z. B.,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 80 Kpa polegającym na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów.

Podnosząc te zarzuty występujący ze skargą kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie zgadzając się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie którym w sytuacji gdy osoba legitymuje się zameldowaniem na pobyt stały i czasowy organ w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego jest związany decyzją o zameldowaniu na pobyt czasowy przywołał odmienne stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1189/07. Wskazał także, że w przypadku czynności materialno- technicznej trudno jest mówić o związaniu czynnością organu w takim znaczeniu jak w przypadku związania decyzją ostateczną.

Następnie wnoszący skargę kasacyjną zwrócił uwagę, że nie można wykluczyć, iż osoba jest tylko formalnie zameldowana w nowym miejscu na pobyt czasowy, a w rzeczywistości charakter tego pobytu jest inny. Organ ustalając stan faktyczny w sprawie o wymeldowanie uprawniony jest zatem do badania ewentualnej pozorności powyższej czynności. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do wymeldowania Z. B. z pobytu stałego z lokalu w S., bowiem posiada on nowe miejsce pobytu stałego w S..

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie zauważył, iż organ bezzasadnie uznał za nieudowodnioną przesłankę trwałości i dobrowolności opuszczenia przez Z. B. lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Sąd oparł się przede wszystkim na wyjaśnieniach Z. B., że planuje on powrócić do przedmiotowego lokalu. Tymczasem lokal w S. stanowi jego własność, w miejscowości tej prowadzi działalność gospodarczą, a pobyt ma charakter długotrwały (10 lat). Okoliczności te przemawiają za uznaniem, że trwale i dobrowolnie opuścił lokal w S.. Nadto zamiar powrotu do tego lokalu stoi w oczywistej sprzeczności z trwającym przez okres 10 lat brakiem jakiegokolwiek związku Z. B. z tym lokalem.

Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że organ badając spełnienie przesłanek trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu powinien był ustalić przyczyny wyrażenia przez Z. B. zamiaru powrotu do lokalu w S., a także wyjaśnić, gdzie w rzeczywistości znajduje się centrum jego interesów życiowych.

Uczestnik postępowania Z. B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Sprawę niniejszą, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, rozpoznać należało w granicach przytoczonych w skardze kasacyjnej podstaw.

W pierwszej kolejności odnieść się przyjdzie do zarzutów realizowanych w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania ( art. 174 pkt 2 Ppsa), gdyż dopiero po przesądzeniu, że właściwie ustalony został stan faktyczny sprawy można przejść do oceny dokonanej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zarzuty wnoszącego skargę kasacyjną zmierzają do wykazania, że Sąd pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonej kontroli nie dostrzegł, że zaskarżona decyzja Wojewody Podlaskiego wydana została bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a ponadto z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Z tak skonstruowanymi zarzutami nie można się zgodzić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że organy administracyjne przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w zakresie pozwalającym na poprawne ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), stąd gromadzenie materiału dowodowego w takim postępowaniu winno być ukierunkowane na ustalenie, czy osoba zameldowana na pobyt stały w określonym lokalu opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, a jeśli tak czy opuszczenie to ma charakter trwały i czy osoba ta dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wyniki zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wskazują na to, że L. K. i Z. B. wspólnie zamieszkiwali w lokalu w S. przy ul. [...] 9/24, w którym oboje byli zameldowani na pobyt stały, do 2001 r. Następnie zmienili miejsce swego pobytu przenosząc centrum swoich spraw życiowych do lokalu w S. przy ulicy [...] 35, w którym wspólnie zamieszkiwali przez 8 lat ( do marca 2009 r.). W toku postępowania nie było kwestionowane, że opuszczenie w 2001 r. lokalu w S. miało charakter dobrowolny, związane było z uprzednio podjętą decyzją o zmianie miejsca pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Wreszcie prawidłowo ustalono, że w lokalu w S. zamieszkuje L. K., natomiast Z. B. w dalszym ciągu w lokalu w S., w którym jest zameldowany na pobyt czasowy od dnia 5 maja 2009 r. W tej sytuacji postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 3 § 1 pkt 1 Ppsa w powiązaniu z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa jest całkowicie nieuzasadniony, gdyż Sąd miał podstawy do przyjęcia, że w postępowaniu administracyjnym wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności. Nie znajduje usprawiedliwienia drugi z zarzutów tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w związku z art. 80 Kpa, gdyż zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska Wojewody Podlaskiego było wynikiem podzielenia argumentacji co do rozumienia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach oraz wzajemnej relacji przepisów art. 15 ust. 2 i art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 i 2 wymienionej ustawy, nie zaś oceny wyprowadzonej z analizy zebranego materiału dowodowego. Podważenie zaś oceny prawnej wyrażonej w wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego możliwe jest wyłącznie w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów w oparciu o drugą z podstaw kasacyjnych ( art. 174 pkt 1 Ppsa ) w punkcie wyjścia należy stwierdzić, że na gruncie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega na rejestracji danych, o których mowa w art. 1 ust. 2, w tym danych o miejscu pobytu osób. Ewidencja ludności ma charakter wyłącznie porządkowy i nie rozstrzyga o innych kwestiach związanych z pobytem osoby w określonym miejscu, przede wszystkim uprawnieniach do lokalu i prawie do przebywania w tym lokalu, na co wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 ). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Przepis art. 9 ust. 2 b ustawy precyzuje, że dopełnienie tego obowiązku ma na celu tylko potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu i to w celach ewidencyjnych. Z kolei osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca ( art. 15 ust. 1 ustawy ). W przypadku gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i na dopełniła obowiązku wymeldowania się przepis art. 15 ust. 2 ustawy stwarza podstawę do wydania przez organ gminy, na wniosek strony lub z urzędu, decyzji w sprawie wymeldowania tej osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegając wyłącznie porządkowy charakter ewidencji ludności stoi na stanowisku, że właściwe odczytanie normy prawnej wypływającej z treści art. 15 ust. 2 ustawy wymaga "uwzględnienia specyfiki wzajemnego stosunku dwóch meldunków dokonanych przez różne miejscowo organy meldunkowe, właściwe dla zameldowania na pobyt stały i na pobyt czasowy". W sprawie o wymeldowanie osoby z lokalu z pobytu stałego organ gminy prowadząc postępowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy związany jest, zdaniem tego Sądu, stanowiskiem innego organu wyrażonym przez czynność materialno – techniczną lub decyzję o zameldowaniu osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy. Związanie to polega na tym, że nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i w konsekwencji przyjmować w ramach postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że pomimo opuszczenia lokalu bez obowiązku wymeldowania się spełnione są warunki do orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji odwołał się do argumentacji wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 263/06 – Lex nr 321529 i wyrokach WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 255/04 – ZNSA 2006 r. nr 2, str. 107 oraz WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 481/07 – niepubl. Dodać trzeba, że taki sam pogląd wypowiedział NSA w wyroku z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 944/10 – niepubl.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę tak jednoznacznego poglądu nie podziela. Przede wszystkim należy stwierdzić, że ustawowymi przesłankami do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z lokalu z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy są: opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie ukształtował się przy tym pogląd, że opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu tego przepisu winno mieć charakter trwały, dobrowolny z zamiarem zorganizowania swego centrum spraw życiowych w innym lokalu. Ani z treści analizowanego przepisu, ani z innego przepisu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wynika, by w przypadku opuszczenia przez daną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego w wyniku woli tej osoby i skoncentrowania następnie w innym lokalu swych interesów życiowych, późniejsza czynność w postaci zameldowania na pobyt czasowy stanowiła przeszkodę w orzeczeniu o wymeldowaniu z pobytu stałego.

Nie do zaakceptowania jest przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji taki kierunek rozumienia wzajemnej relacji między przepisami art. 15 ust. 2 i art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 i 2 ustawy prowadzący do wniosku, że organ gminy w postępowaniu o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest bezwzględnie związany faktem zameldowania tej osoby w innym lokalu na pobyt czasowy. Należy mieć na uwadze, że czynność w postaci zameldowania nie ma charakteru ostateczności w znaczeniu takim, jak w przypadku decyzji administracyjnej ( art. 16 § 1 Kpa ). Błędna czynność ewidencyjna polegająca na potwierdzeniu faktu pobytu osoby w lokalu może zostać w każdym czasie skorygowana przez organ meldunkowy w trybie art. 47 ust. 2 ustawy. Rację ma Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy pobytem czasowym jest przebywanie pod innym adresem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Jednakże w postępowaniu o zameldowanie na pobyt czasowy organ meldunkowy ocenia, czy spełnione są okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy ( art. 8 ust. 1 ) i rozstrzyga powstałe w tym postępowaniu wątpliwości co do charakteru pobytu ( art. 8 ust. 2 ). W postępowaniu o zameldowanie na pobyt czasowy organ meldunkowy nie rozstrzyga, czy doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, gdyż ta kwestia pozostaje poza sferą zainteresowania tego organu. Skoro tak, to konsekwentnie trzeba przyjąć, że w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego organ meldunkowy ustalając, czy osoba opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, a zatem czy spełnione są okoliczności uzasadniające wymeldowanie z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, władny jest więc ocenić charakter pobytu czasowego pod innym adresem, lecz nie w celu zakwestionowania faktu zameldowania na pobyt czasowy, ale w kontekście spełnienia przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, gdyż ma to znaczenie dla wyniku tej sprawy. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że po zerwaniu więzi w sposób trwały i zupełny z dotychczasowym miejscem pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, późniejsze zameldowanie na pobyt czasowy pod innym adresem może mieć charakter pozorny. W takim wypadku uznanie, że organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego związany jest faktem zameldowania tej samej osoby na pobyt czasowy w innym lokalu nie byłoby do pogodzenia z podstawowym celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jakim jest zapewnienie zgodności faktu pobytu, w tym co do charakteru pobytu, pod określonym adresem z rzeczywistym stanem rzeczy. Z tych względów brak również racjonalnych argumentów na poparcie tezy, że organ meldunkowy winien wstrzymać się z załatwieniem sprawy o wymeldowanie z pobytu stałego do czasu ewentualnego uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt czasowy, skoro kwestia ta nie ma charakteru prejudycjalnego dla wyniku postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego.

Przedstawione rozważania dostarczają wystarczających podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu o wymeldowanie osoby z lokalu z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych właściwy organ gminy nie jest związany faktem zameldowania tej osoby na pobyt czasowy w innym lokalu. Powstały spór w tym zakresie jako dotyczący faktu, co trafnie dostrzegł i wyeksponował autor skargi kasacyjnej, może zostać rozstrzygnięty w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego, gdyż ma to znaczenie dla załatwienia tej sprawy. Na taki kierunek rozumienia interpretowanych przepisów wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1189/07 – niepubl. ( zob. http\\:orzeczenia. nsa.gov. pl).

Z tych przyczyn usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 15 ust. 2 i art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędną wykładnię tych przepisów, w konsekwencji także przez niewłaściwe zastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów.

Zgodnie z art. 188 Ppsa stwierdzenie braku naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a jedynie naruszenie prawa materialnego uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi. Orzekając zatem na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku należy stwierdzić, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, że Z. B. w 2001 r. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego w lokalu w S. przy ulicy [...] 9/34. Opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było następstwem podjętego zamiaru zorganizowania w następnych latach centrum życiowego w lokalu w S. przy ul. [...] 35. Okoliczność, że w dniu 5 maja 2009 r., a zatem po upływie 8 lat od chwili opuszczenia miejsca pobytu stałego, został zameldowany na pobyt czasowy w lokalu w S. nie zmienia wypływającego z analizy materiału dowodowego wniosku, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego. W świetle powyższych stwierdzeń, deklarowany przez Z. B. w toku postępowania o wymeldowanie zamiar powrotu do lokalu w S. i powoływanie się na fakt zameldowania na pobyt czasowy w lokalu w S. nie mogą wpłynąć na zmianę oceny charakteru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Skoro zaś opuszczeniu lokalu nie towarzyszyło dopełnienie obowiązku wymeldowania się, zachodziły podstawy do wydania decyzji w sprawie wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zasadnie więc zarzuca skarżąca L. K., że w ustalonym stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do wydania przez Wojewodę Podlaskiego reformatoryjnej decyzji o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta S. i orzeczeń o odmowie wymeldowania Z. B. z lokalu z S. przy ulicy [...] 9/34. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 15 ust. 2 powołanej ustawy przez błędną wykładnię tego przepisu i niewłaściwe zastosowanie oraz z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, a uchybienie to mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy.

Kierując się powyższymi względami Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. jednocześnie z mocy art. 203 pkt 1 i art. 200 Ppsa zasądzono od organu na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną zwrot kosztów postępowania za obie instancje, które sprowadzają się do uiszczonej opłaty sądowej ( wpisu od skargi, opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wpisu od skargi kasacyjnej ) oraz wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości określonej w

§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz poniesienia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).