Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2336/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 193 ust. 2, art. 194 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 821
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Anna Fyda-Kawula, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant referent Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium/organ") decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") z [...] czerwca 2021 r., nr [...], odmawiającą P. K. (dalej jako "Skarżąca") odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki K. K. w pieczy zastępczej tj. w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ul. [...] w W. oraz Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej "[...]"[...] w W.

Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] grudnia 2019 r. Skarżąca wystąpiła do Prezydenta o odstąpienie od ustalenia należności za pobyt córki K. K. w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ul. [...] w W., do którego dziecko zostało skierowane od dnia [...] listopada 2019 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], Prezydent odmówił Skarżącej odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej tj. w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ul. [...] w W.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej od ww. decyzji organu I instancji, decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że istnieje potrzeba jednoznacznego ustalenia czy małoletnie dziecko Skarżącej faktycznie przebywało w pieczy zastępczej.

Prezydent ustalił w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, że okres faktycznego pobytu K. K. w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ulicy [...] w W. przypada na dni: [...] czerwca 2020 r., [...] maja 2020 r., [...] września 2020 r.

Prezydent pozyskał również wiedzę, na podstawie skierowania z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], że córka Skarżącej – K. K. została objęta pieczą zastępczą w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej "[...]"[...] w W, w okresie od [...] kwietnia 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca wystąpiła do Prezydenta o ustalenie wysokości opłaty za pobyt jej córki – K. K. w dniach: [...] czerwca 2020 r., [...] maja 2020 r., [...] września 2020 r., w pieczy zastępczej, tj. Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ulicy [...] w W.

Decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], Prezydent ponownie odmówił Skarżącej odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki K. K. w pieczy zastępczej tj. w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ul. [...] w W. oraz Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej "[...]"[...] w W. Prezydent wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji, że Skarżąca, mimo wezwania do dostarczenia dokumentów potwierdzających jej sytuację dochodową, materialną i rodzinną – nie przedłożyła ich. W takiej sytuacji, w ocenie organu I instancji, nie była możliwa ocena sytuacji bytowo-materialnej Skarżącej, co uniemożliwia tym samym dokonanie oceny osiąganego przez Skarżącą dochodu w świetle kryterium dochodowego, o którym mowa w uchwale nr XXI/552/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 19 listopada 2019 r., poz. 13142).

Od ww. decyzji Prezydenta odwołanie złożyła Skarżąca.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Kolegium zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium podkreśliło w uzasadnieniu decyzji, że w określonym zakresie czasowym małoletnia córka Skarżącej faktycznie przebywała w pieczy zastępczej, co potwierdza sama Skarżąca. To z kolei oznacza, zdaniem Kolegium, że możliwe było rozstrzygnięcie wniosku z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie odstąpienia od naliczenia opłaty z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej. Kolegium wskazało następnie, że organ administracji ma prawo odmówić odstąpienia od naliczenia opłaty nawet w przypadku uznania, że zachodzi któraś z przesłanek otwierająca temu organowi możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Kolegium wskazało także na wydaną, na podstawie delegacji zawartej w art. 194 ust. 2 ww. ustawy, uchwałę Nr XXI/552/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W ocenie Kolegium, nie przedłożenie do akt sprawy przez Skarżącą jakichkolwiek dokumentów przedstawiających całościowy obrazu jej sytuacji rodzinnej, materialnej oraz dochodowej, pomimo wielokrotnych wezwań organu I instancji sprawia, że odmowna decyzja Prezydenta w przedmiocie wniosku o odstąpienie od naliczenia opłaty jest zasadna. Końcowo organ zwrócił uwagę na sprzeczność żądania Skarżącej, która z jednej strony w piśmie z [...] kwietnia 2021 r. wniosła o ustalenia opłaty za pobyt dziecka w ośrodku, a z drugiej nadal podtrzymuje wniosek o odstąpienie od takiego ustalenia.

Od powyższej decyzji Kolegium Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła w niej:

1) naruszenie art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez ustalenie opłaty za okres, w którym dziecko nie przebywało w pieczy zastępczej;

2) naruszenie art. 193 ust. 1 oraz art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ustalenie opłaty za okres poprzedzający wydanie decyzji (wstecznie) bez wyraźnej podstawy prawnej;

3) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także wydanie jej z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

4) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak działania organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;

5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy przez odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w sytuacji, gdy odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono z kolei argumenty na poparcie postawionych zarzutów. Skarżąca wskazała zatem na brak w uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdzenia, że jej małoletnia córka przebywała w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] tylko 8 dni, co jej zdaniem ma istotne znaczenie w sytuacji gdy Skarżąca ma zostać obciążona opłatą za kilkanaście miesięcy pobytu dziecka w ośrodku. Powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa, Skarżąca wskazała także, że obowiązkiem organ jest zbadać kto jest drugim rodzicem dziecka umieszczonego w ośrodku, tak żeby zapewnić sprawiedliwy współudział obojga rodziców w ponoszeniu kosztów tego pobytu. Ponadto opłata za pobyt w ośrodku powinna być naliczana za faktycznie spędzony w nim czas, czego zdaniem Skarżącej, organ nie uczynił, ponieważ tego nie zbadał. W ocenie Skarżącej, organ ma samodzielną możliwość badania stanu faktycznego, może również zwrócić się do organów fiskalnych w celu wyjaśnienia wszystkich elementów stanu faktycznego. Przy tej okazji Skarżąca wskazała na swoją złą sytuację materialną, dołączając do skargi dokumenty, które jej zdaniem, to potwierdzają.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), o czym strony zostały powiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Kolegium według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona, gdyż decyzja ta, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie naruszają obowiązującego prawa.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez organy obu instancji były przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 821 ze zm., dalej jako "ustawa"), zgodnie z którą za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy). Opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1a ustawy). Za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ustawy). Od opłaty, o której mowa w ust. 1, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna (art. 193 ust. 7a ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 194 ust. 1 ustawy, opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Z kolei w art. 193 ust. 2 ustawy ustawodawca przewidział delegację dla rady powiatu do określenia w drodze uchwały, szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy.

Stosownie natomiast do treści art. 194 ust. 3 ustawy wskazać należy, że starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości łub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy.

Zanim jednak Sąd przejdzie do oceny kwestii odstąpienia od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy, pragnie zauważyć, że sprawa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest odrębną sprawą administracyjną od sprawy ustalenia opłaty. Najpierw, w ramach odrębnego postępowania, ocenie organu winna podlegać kwestia czy zostały spełnione przesłanki do odstąpienia. A dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia w tej sprawie (odstąpienia od opłaty), organ może podjąć działania w kwestii ustalenia opłaty, z tym jednak zastrzeżeniem, że w sytuacji gdy wniosek o odstąpienie zostanie uwzględniony, całkowicie odpada konieczność wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty. Zatem musi nastąpić ostateczne zakończenie postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty, a dopiero wówczas, w zależności od wyników tego postępowania, podjęcie orzeczenia w kwestii ustalenia tej opłaty (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1555/20).

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał za nie mające znaczenia dla oceny niniejszej sprawy te zarzuty skargi, które dotyczą kwestii ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej instytucjonalnej, w szczególności naruszenia art. 193 ust. 1 oraz art. 194 ust. 1 ustawy. Tak jak wskazano powyżej kwestia ustalenia opłaty będzie dopiero przedmiotem odrębnego postępowania oraz rozstrzygnięcia (zainicjowanego wnioskiem Skarżącej z 26 kwietnia 2021 r.). Z tego też powodu zarzuty skargi podniesione w tym zakresie wymykają się kontroli Sądu, który dokonuje w obecnym postępowaniu jedynie kontroli legalności decyzji organów obu instancji w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty, a nie ustalenia jej wysokości.

W tym miejscu przywołać należy zatem, wydaną na podstawie art. 194 ust. 3 ustawy, uchwałę nr XXI/552/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] listopada 2019 r., poz. [...], dalej jako "uchwała"), zgodnie z którą można odstąpić od ustalenia opłaty jeżeli: 1) dochód na osobę w rodzinie albo dochód osoby samotnie gospodarującej jest niższy niż 400% kryterium dochodowego; 2) po odliczeniu stałych miesięcznych wydatków osoby samotnie gospodarującej lub rodziny pozostała kwota dochodu jest niższa niż 300 % kryterium dochodowego - odpowiednio dla osoby samotnie gospodarującej lub osoby w rodzinie, przy czym za stałe miesięczne wydatki uważa się w szczególności: opłatę za czynsz, gaz, energię elektryczną, opłatę za pobyt w jednostkach pomocy społecznej, opłatę za pobyt w podmiotach leczniczych, opłatę za szkołę, bursę lub internat, opłatę za żłobek lub przedszkole, opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, wydatki na leki lub leczenie; 3) dochód na osobę w rodzinie albo dochód osoby samotnie gospodarującej przekracza 400%, ale nie przekracza 600 % kryterium dochodowego, a w stosunku do rodzica lub w rodzinie rodzica występuje co najmniej jedna z następujących okoliczności: a) długotrwała lub ciężka choroba, b) niepełnosprawność, c) orzeczona niezdolność do pracy, d) bezrobocie, e) bezdomność, f) w rodzinie wychowuje się więcej niż dwoje dzieci lub rodzic samotnie wychowuje dziecko, g) rodzic nie ukończył 25 roku życia i uczy się w szkole, uczelni wyższej lub w innych specjalistycznych formach kształcenia, pozostając na utrzymaniu innych osób, h) rodzic przebywa w placówce pomocy społecznej, albo w jednostce, w której udziela mu się świadczeń zdrowotnych, 4) rodzic nie ukończył 18 roku życia i pozostaje na utrzymaniu innych osób, 5) rodzic przebywa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym i nie posiada dochodu, 6) w postępowaniu w przedmiocie opłaty ustanowiono przedstawiciela dla osoby nieobecnej i zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ustalona należność okazałaby się nieściągalna, 7) zachodzi przypadek interwencyjnego, trwającego nie dłużej niż 7 dni, pobytu dziecka w pieczy zastępczej na innej podstawie niż postanowienie sądu, 8) wobec rodzica zastosowano ulgę w postaci całkowitego umorzenia należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a sytuacja rodzica nie uległa zmianie (§ 3 ust. 1 uchwały).

Wymaga również podkreślenia, iż decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu, a do takich należy zaliczyć decyzję, o której mowa w art. 194 ust. 3 ustawy, wymagają szczególnie wnikliwego i wszechstronnego uzasadnienia kryteriów i okoliczności, w tym respektowania zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jakimi organ kierował się przy ustaleniu określonej treści rozstrzygnięcia. W orzecznictwie wskazuje się, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany, zgodnie z art. 7 k.p.a., rozstrzygnąć sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje także, że akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu, która zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sam jednak wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, z 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10, orzeczenie dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy administracji obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy wydając decyzje nie naruszyły bowiem przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy obu instancji poddały także należytej ocenie wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności w świetle całkowicie biernej postawy Skarżącej w obszarze zaprezentowania i udokumentowania aktualnej sytuacji dochodowej, majątkowej i rodzinnej, i prawidłowo uznały, że nie ma podstaw do odstąpienia od ustalenia należności za pobyt córki Skarżącej w pogotowiu opiekuńczym. Powyższy pogląd organów, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Wbrew zarzutom skargi nie można podjętej w wyniku tej oceny decyzji przypisać cech dowolności. Przede wszystkim wskazać należy, że to w głównej mierze na Skarżącej ciążył obowiązek wykazania okoliczności faktycznych mających potwierdzić spełnienie przesłanek, o których mowa w § 3 ust. 1 uchwały, w szczególności poprzez dostarczenie stosownej dokumentacji, czego pomimo wezwań ze strony organu I instancji, Skarżąca nie uczyniła. W ocenie Sądu, nie ma racji Skarżąca, że to organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia powoływanych przez nią okoliczności. Nie można zgodzić się również ze Skarżącą, że podejmując zakwestionowane decyzje organy nie zebrały wszystkich niezbędnych dla ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy dokumentów. Wbrew stanowisku Skarżącej, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał nie na organie, lecz właśnie na Skarżącej. Skoro zaś w toku postępowania przed organem I instancji, jak też na etapie postępowania odwoławczego, Skarżąca nie przedstawiła, pomimo wezwań, pełnej i szczegółowej informacji o aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, to zdaniem Sądu, nie może obecnie czynić zarzutu organom z tego tytułu. Owszem, zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia z inicjatywy dowodowej strony postępowania, o czym świadczy z kolei aktualne brzmienie art. 7 k.p.a. Jest niewątpliwe, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jednak po noweli art. 7 k.p.a., dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r., strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego (patrz: Wojciech Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", ZNSA 2011/4/, s. 11-12, oraz por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1631/19, LEX nr 3041375). W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18, CBOSA). Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona, mimo wezwania, środków takich nie przedstawia (por. wyroki NSA: z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1830/11, CBOSA; z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1203/15, Lex nr 2348966 oraz z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18, Lex nr 2690526). Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17, Lex nr 3031035). Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela powyższy pogląd.

Wskazać należy przede wszystkim, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, Skarżąca nie należy do grona osób ubogich lub pozbawionych całkowicie możliwości zarobkowania. Choć w toku postępowania administracyjnego Skarżąca, jak słusznie wskazały organy, nie przedstawiła jakichkolwiek informacji na temat jej aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, uniemożliwiając tym samym organom dokonanie oceny jej sytuacji, to jednak w skardze oświadczyła, że jej wynagrodzenie za pracę za miesiąc wrzesień 2021 r. wyniosło [...] zł, przy łącznej kwocie zobowiązań wynoszącej ok. [...] zł, z czego [...] zł wynosi czynsz za mieszkanie, a poza tym [...] zł przeznacza na spłatę pożyczek i kredytów, [...] zł na bilet miesięczny, [...] zł na opłaty za telefon oraz [...] zł na opłaty za internet. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że zobowiązania finansowe rodziców, wynikające z kredytów, pożyczek, opłat za usługi telekomunikacyjne czy biletów komunikacji publicznej nie są, w ocenie Sądu, objęte hipotezą normy prawnej zawartej w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały, gdyż nie mogą mieć pierwszeństwa przed wydatkami związanymi z pobytem dziecka w pogotowaniu opiekuńczym. Ustanowiony w art. 193 ust. 1 ustawy obowiązek ponoszenia kosztów pobytu dziecka w pieczy zastępczej jest bowiem pochodną wynikającego z art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny jest również fakt, że Skarżąca oprócz ww. dochodów, jak sama przyznała, korzysta z pomocy rodziny. Środki te niewątpliwie kształtują sytuację ekonomiczną Skarżącej.

Na marginesie powyższych rozważań Sąd stwierdza także, że nie jest rolą sądu zastępowanie organów administracji w gromadzeniu oraz ocenie materiału dowodowego, tym bardziej że stosownie do przepisu art. 133 § 1 in principio p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Tymczasem twierdzenia Skarżącej zawarte w uzasadnieniu skargi zmierzają de facto do próby ustalenia stanu faktycznego sprawy na nowo – dopiero na etapie postępowania sądowego, z pominięciem etapu gromadzenia (już zebranych) dowodów w postępowaniu administracyjnym. Organy obu instancji dokonały natomiast oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w oparciu o całość akt administracyjnych, na zawartość których wpływ wszak miała także Skarżąca, i słusznie doszły do wniosku, że w trakcie postępowania Skarżąca nie udowodniła, iż spełnione zostały przesłanki przewidziane w § 3 uchwały uprawniające do zastosowania ulgi w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W ocenie Sądu, okres przeszło półtora roku trwania postępowania administracyjnego był wystarczający aby Skarżąca udowodniła swoje racje. Nie można zatem uznać, że przy swojej zaradności życiowej i aktywności w ramach postępowania administracyjnego Skarżąca nie miała świadomości na temat sposobu wykazania sytuacji materialnej. Takie tłumaczenie jest nielogiczne i pozostające w sprzeczności z zebranym przez organy materiałem dowodowym.

W tym stanie rzeczy, przyznać należy rację organom, że opisana wyżej sytuacja Skarżącej nie uzasadnia odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki w pogotowiu opiekuńczym.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie mają usprawiedliwionych podstaw. Sąd nie doszukał się także innych naruszeń przepisów prawa procesowego, czy materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę.