Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 266/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.149 § 1 pkt 1 lit ai c, art.144 § 4, art 3 ust1, art.153, 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.6,7,8,11,12,15, art.138 § 2, art.77,78, 80,107 § 1i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: §45 ust 1 i 2, § 46 ust1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 września 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1342/11 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I. i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 września 2012 r. (sygn. akt III SA/Kr 1342/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: w pkt 1 - oddalił skargę J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., z dnia [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów zaś w pkt 2 - orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd wskazał, że J.J., wnioskiem z dnia [...] stycznia 1996 r., wystąpił o poprawienie nowo wykonanych map dla L. w gminie J. i oddanie mu działek rolnych o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w L. . Następstwem tego, Wójt Gminy J. wydał – w stosunku do działki nr [...] - decyzję z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...], wprowadzającą zmiany w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów wsi L.w gminie J. w taki sposób, że zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha, została podzielona na nowe, zmodernizowane działki: nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha - zgodnie z wykazem i mapą uzupełniającą podział działki nr [...] i wykazem zmian gruntowych sporządzonych przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w K. stanowiących integralną część decyzji, która - z dniem [...] stycznia 1998 r. - stała się ostateczna.

Odnośnie natomiast działki nr [...], Starosta N., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wydaną w ramach związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2002 r. (sygn. akt II SA/Kr 2690), orzekł o aktualizacji części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów wsi L., przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej filia w N. w dniu[...] listopada 1994 r. za numerem [...], w ten sposób, iż stwierdził, że:

I.

1) zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...]o pow. [...] ha zmienia konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie i powstają zmodernizowane działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha,

2) zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha zmienia konfigurację powierzchnię oraz oznaczenie i powstają zmodernizowane działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha - zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego T. U., przyjętą do zasobu PODGK w N. w dniu [...] listopada 2006 r. za numerem [...];

II. ujawnia się w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym J. J. jako właściciela działki ewidencyjnej zmodyfikowanej nr [...].

Od powyższej decyzji J. J. wniósł odwołanie.

Rozpoznając ponownie sprawę i na skutek związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. akt III SA/Kr 335/09), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] orzekł:

1. o uchyleniu punktu I.2. decyzji Starosty N. dotyczącego zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr [...] o pow [...] ha obręb L. , gmina J. oraz - o umorzeniu przed organem I instancji postępowania w sprawie działki nr [...],

2. o utrzymaniu w mocy punktu I.1. oraz pkt II.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że we wspomnianym wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie polecił by w toku postępowania administracyjnego zostały uzupełnione akta administracyjne o dane i dokumenty niezbicie wykazujące, że rezultat przeprowadzonego postępowania odpowiada zasadzie aktualności - jako podstawowej zasadzie prowadzenia ewidencji.

W związku z powyższym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. zgromadził dodatkowe dokumenty, takie jak: wypisy z rejestru gruntów w obrębie L. dla działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i nr [...], kopię mapy ewidencji gruntów w skali 1:2000 km, obręb L. , która powstała w wyniku modernizacji gruntów obrębu L. i została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 1994 r. pod numerem [...] (operat pomiarowy modernizacji ewidencji gruntów), kopię mapy ewidencji gruntów w skali 1:2880 obręb L. (nieobowiązującą), analityczne obliczenie powierzchni działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i nr [...] - wg operatu modernizacji ewidencji gruntów nr [...], dane z operatu pomiarowego aktualizacji operatu ewidencji gruntów dla wsi L. dla działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i nr [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] listopada 2006 r. pod numerem [....], szkic pomiaru kontrolnego działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr [...] i [...] wykonany [...] listopada 2006 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. T.U., stanowiący załącznik do protokołu ustalenia granic w/w działek ewidencyjnych a także wykaz obliczonych pól powierzchni nowych działek ewidencyjnych o numerach: [...].

Organ zaznaczył przy tym, że - zgodnie z treścią protokołu ustalenia granic, zawartym w operacie nr [...] wykonanym przez mgr inż. T. U. – J. J. oraz J. O. oświadczyli zgodnie, iż (cyt.): "granica między działkami wymienionymi w kol. 2 (czyli między działką nr [...] a działką nr [...]) została ustalona w naszej obecności i do jej przebiegu, przedstawionego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu nie zgłaszamy żadnych zastrzeżeń".

Ponadto, WINGiK zauważył, że realizacja wniosku J. J. polegała na wydzieleniu z działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...], działki - odpowiadającej dawnej działce nr [...] - brak zatem żądania wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmian w stosunku do działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] w obrębie L. powodował, że nie było podstaw do merytorycznego orzekania w przedmiocie aktualizacji w/w działki. W związku z powyższym, postępowanie dotyczące działki nr [...], prowadzone z wniosku J. J., zostało umorzone.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego "bezpodstawnego pomniejszenia powierzchni działki w starej ewidencji gruntów nr [...]", organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61 i określa się w hektarach, z dokładnością do 0,0001. Natomiast - zgodnie z § 62 w/w rozporządzenia - numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych, określających przebieg linii granicznych. Tak więc, pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic. Granice zaś działek, będących przedmiotem operatu przyjętego do zasobu, ustalone zostały na gruncie przez strony postępowania jako bezsporne, zatem obliczenia powierzchni działek dokonano prawidłowo, stosownie do powołanych przepisów. Ponadto podkreślono, że oznaczenie nieruchomości, którego jednym z elementów jest jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa, ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że podstawą wprowadzenia zmian, aktualizujących operat ewidencji gruntów z obrębu L. w gminie J., był operat pomiarowy, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2006 r. pod numerem [...]. Celem tego opracowania było między innymi rozdzielenie w działce ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] o pow. [...] ha obręb L. odrębnych nieruchomości, tj: działki nr [...] o pow. [...] ha odpowiadającej parceli gruntowej l. kat. [...] o pow [...] ha objętej KW[...] - będącej własnością A. O. i J. O. na prawach wspólności ustawowej oraz działki nr [...] o pow. [...] ha odpowiadającej parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. [...] ha objętej KW [...] - będącej własnością J. J. (w odwołaniu błędnie wpisano działkę nr [...] zamiast nr [...]). Podsumowując, organ wskazał zatem, że rozdzielenie w działce ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] odrębnych nieruchomości pozwoliło na doprowadzenie jej stanu do zgodności z przepisem § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia oraz obowiązującym stanem prawnym.

Zaznaczono też, że podstawowy dokument, czyli operat pomiarowy, został sporządzony przez uprawnionego geodetę, a przebieg granic przyjęto - wg istniejącego stanu na gruncie, który nie był kwestionowany także przez odwołującego się.

Na wyżej przedstawioną decyzję WINiK z dnia [...] września 2011 r. nr [...] J. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której twierdził, że organ nie zastosował się do wskazań Sądu, zawartych w treści wyroku (sygn. akt III SA/Kr 335/09), w którym wskazano, że przedmiotem aktualizacji był wprawdzie przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], ale aktualizacji powinien być poddany również przebieg wszystkich sąsiednich granic.

Ponadto skarżący stał na stanowisku, że działka drogowa nr [...] została bezprawnie utworzona z prywatnych gruntów bez zgody właścicieli, w tym z działek nr [...] i nr [...]. Stąd, po części powstała różnica powierzchni działki zmodernizowanej [...] i jej odpowiednika nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 25 lipca 2012 r., działający w imieniu skarżącego pełnomocnik z urzędu zarzucił ponadto organom orzekającym w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania w postaci: art. 6, 7, 8, 11,12, 15 w zw. z art. 138 § 2, 77, 78, 80, 107 § 3 k.p.a., a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej: "p.p.s.a.".

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd, wyjaśniając zasady funkcjonowania ewidencji gruntów i budynków, przytoczył treść art. 2 pkt 8, art. 4 ust. 1, art. 7 ust.3, art. 20 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ) a także § 44, 45 oraz następnych rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) oraz stwierdził, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności.

Następnie Sąd podkreślił, że skoro skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 1996r. zażądał: "oddania (...) działek rolnych o numerach ew. [...] oraz 12356/10 położonych w L. (...)", to przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była aktualizacja operatu ewidencyjnego w zakresie ujawnienia w nim danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...], co łączyło się z wydzieleniem działki o nr [...], odpowiadającej dawnej działce nr [...]. Odnośnie bowiem działki nr [...] została wydana decyzja Wójta Gminy J. z [ listopada 1997 r. nr [...], która stała się ostateczna. Wobec tego – w cenie Sądu - rację miały organy administracyjne twierdząc, że taka treść żądania skarżącego określiła przedmiot postępowania. W zakres jego nie wchodził więc przebieg granic innych działek a postulat skarżącego dokonania aktualizacji także innych działek był nieuzasadniony. Powyższe przesądził też wyrok Sądu z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. akt III SA/Kr 335/09), którego treść, w świetle postanowień art. 153 p.p.s.a., była wiążąca nie tylko dla Sądu, ale także dla organów orzekających w tej sprawie.

Z tegoż też względu za bezpodstawne Sąd uznał zarzuty skarżącego, dotyczące "bezprawnego odcięcia części działki nr [...] na rzecz drogi – działki nr [...]." We wskazanym wyroku Sąd wyraźnie bowiem podniósł, że kwestia wyodrębnienia działki drogowej nie była przedmiotem niniejszego postępowania.

Z tych przyczyn za nieuzasadnione Sąd uznał także zarzuty podniesione w piśmie procesowym z 25 lipca 2002 r., dotyczące nie wyjaśnienia pojawiającej się działki drogowej oraz kwestii dotyczących granic innych działek.

Skoro też – zdaniem Sądu - skarżący wraz z drugą stroną złożył na gruncie oświadczenie woli, co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] i tylko pomiędzy tymi działkami, to trafnie organy argumentowały, że granice działek będących przedmiotem operatu, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zostały określone bezspornie. Jeżeli skarżący chciałby obecnie podważyć swoje oświadczenie woli, to mógłby to uczynić, ale tylko przed sądem powszechnym.

W ocenie Sądu, brak było też podstaw do postawienia organom zarzutu zgromadzenia niewystarczającego materiału dowodowego. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynikało bowiem, z jakiego roku był pierworys [...], a na mapie ewidencyjnej uwidoczniono przebieg granicy działki nr [...] (działki nr [...] od działki nr [...]). Zebrano więc takie materiały dowodowe i źródłowe, które pozwalały by na ich podstawie dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Sąd zaznaczył również, że nie był trafny zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy nie gromadził dowodów "na nowo", lecz tylko uzupełniał te, które już były zgromadzone, w taki sposób, by były czytelne i opatrzone wymaganymi przez przepisy klauzulami. Argument, że doszło w tym wypadku do naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), był zatem nieuzasadniony.

Ponadto, Sąd zauważył, że w myśl § 61 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. W niniejszej sprawie podstawowy dokument – operat pomiarowy – został zaś sporządzony przez uprawnionego geodetę, a przebieg granic przyjęto wg istniejącego stanu na gruncie. Wobec tego zarzut "bezpodstawnego pomniejszenia powierzchni działki w starej ewidencji gruntów nr [...]", nie mógł spowodować uchylenie decyzji organu I instancji.

Z kolei, jak kontynuował Sąd, pole powierzchni działki ewidencyjnej, jak stanowi § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oblicza się na podstawie współrzędnych, określających przebieg linii granicznych, o których mowa w § 61 rozporządzenia, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Skoro więc, w zakresie niniejszego postępowania, przebieg granic działek, będących przedmiotem operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego bo ustalony został przez strony na gruncie - jako bezsporny - to prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego, że obliczenia powierzchni działek dokonano prawidłowo. Oznaczenie nieruchomości, którego jednym z elementów jest obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa, ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, co wynika z art. 3 i 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) bo to dane z ewidencji służą m. in. do określenia powierzchni działki w księdze wieczystej (nie odwrotnie). Wpis powierzchni działki w księdze wieczystej nie stał zatem – jak akcentował Sąd - na przeszkodzie ustaleniu w postępowaniu ewidencyjnym powierzchni działki w tych samych granicach, która mogła być inna od ustaleń powierzchni działki po podziale. Różnica ta mogła choćby wynikać z zastosowania nowszej analitycznej metody. Trafnie – zdaniem Sądu - argumentował zatem organ odwoławczy, że pole powierzchni działki jest funkcją przebiegu granic, opartych na aktualnym stanie i dokonywane jest na podstawie współrzędnych określających przebieg linii granicznych.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w pkt I, J. J. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie:

I. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, to jest: § 45 ust. 1 i 2 w zw. z § 46 ust. 1 i 2 pkt 2), w zw. z § 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 45), zwanego dalej: "Rozporządzeniem" - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie a tym samym stwierdzenie, że rozdzielenie przez organy I i II instancji - w części działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] - odrębnych nieruchomości, doprowadziło do zgodności ze stanem prawnym i odpowiada zasadzie aktualności,

II. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych w wyniku niedziałania organów na podstawie przepisów prawa,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych w wyniku braku przestrzegania zasady praworządności oraz braku podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (m.in. brak zarządzenia sporządzenia opinii uprawnionego geodety w zakresie zbadania przebiegu wszystkich granic przedmiotowej działki skarżącego, a nie tylko granicy z działką J. O.),

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych w wyniku nieprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit, c) p.p.s.a. w związku z art. 11 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych przy braku wyjaśnienia skarżącemu przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwieniu sprawy (w szczególności "nagłego" pojawienia się na mapach działki drogowej 21946),

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 12 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych w wyniku braku szybkiego i wnikliwego działania organów w niniejszej sprawie,

6.art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji organu II instancji z uwagi na naruszenie przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a. (brak uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ II instancji i przekazania postępowania do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji), a tym samym naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzesz" brak zbadania kwestii legalności pojawienia się na mapach ewidencyjnych działki drogowej 21946,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 78 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych bez przeprowadzenia przez organy jakichkolwiek dowodów na okoliczności mające znaczenia dla sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji wydanych bez przeprowadzenia przez organy oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dane okoliczności zostały udowodnione,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji organu II wydanej bez powołania w decyzji z dnia [...] września 2011 roku podstawy prawnej (oprócz przepisów proceduralnych organ II instancji nie wskazał podstawy materialnej, merytorycznej swojego rozstrzygnięcia),

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, których uzasadnienie było nieprawidłowo sformułowane (przede wszystkim organy nie wskazały dowodów, na których się oparły uznając, że stan granic i powierzchni przedmiotowych działek sprzed modernizacji odpowiada tym po przeprowadzeniu modernizacji oraz przyczyn, dla których odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom skarżącego),

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji organu II instancji wydanej bez realizacji zaleceń i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. akt III SA/Kr 335/09),

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji z błędnym podaniem podstawy prawnej w postaci art. 4 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które nie obowiązywały na dzień wydania decyzji z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego, który organy ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji bez wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz bez odniesienia się do wszystkich wątpliwości i zarzutów skarżącego (np. co do naruszenia przez organy art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak powołania w decyzji podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2011 r., czy art. 12 k.p.a. (brak szybkiego i wnikliwego postępowania w sprawie)), także poprzez brak wyjaśnienia przez Sąd powodów braku zbadania legalności pojawienia się na mapach ewidencyjnych drogi [...], co wyklucza rzeczowe przedstawienie przez skarżącego zarzutów merytorycznych i miało ewidentny wpływ na wynik sprawy,

- art. 3 ust. 1 w z art. 134 ust. 1 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji kontroli działalności administracji publicznej w granicach przedmiotowej sprawy administracyjnej,

- art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie i oddalenie skargi skarżącego,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 45 ust. 1 i ust. 2, w zw. z § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) w zw. z § 47 ust. 1 i ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 45) poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu I (oddalenie skargi) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie lub uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu I i orzeczenie co do istoty sprawy w przypadku stwierdzenia, iż nie zostały naruszone przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – wraz z zasądzeniem kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone w całości ani w części. Pełnomocnik skarżącego wnosił przy tym, o zasądzenie opłaty w wysokości 150% stawki minimalnej z uwagi na bardzo duży nakład pracy pełnomocnika z urzędu, stopień zawiłości sprawy oraz obszerność akt postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, iż przedmiotem postępowania, toczącego się z wniosku skarżącego była aktualizacja operatu ewidencji gruntów wsi L., przede wszystkim w zakresie działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] w taki sposób, aby wydzielić z niej działkę odpowiadającą dawnej działce [...], stanowiącej własność skarżącego. Tak też został określony przez niego przedmiot postępowania, a tym samym granice sprawy administracyjnej podlegającej rozpoznaniu przez organy, a następnie przez Sąd I instancji. Tym samym, zarówno organy I i II instancji, jak i Sąd I instancji, powinny wnikliwie zbadać powierzchnię i wszystkie granice wskazanych przez skarżącego działek.

Zwracano uwagę, że skarżący wielokrotnie podnosił, że powierzchnia i granice nowo wydzielonej działki [...] o powierzchni [...] ha nie odpowiadają granicom i powierzchni dawnej działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha. Wydzielona działka nr [...] jest bowiem o [...] ha mniejsza od powierzchni dawnej działki ewidencyjnej nr [...]. Tym samym, nie można było uznać, aby nowo wydzielona działka [...] odpowiadała dawnej działce ewidencyjnej [...]. Organ II instancji w ogóle zaś nie tłumaczył swojego stanowiska wobec niezbitego faktu różnicy powierzchni pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Skarżący zatem nie wie co się stało z [...] ha, stanowiącej jego własność, w granicach działki [...], a tym samym uzasadnione są jego wątpliwości i zarzuty, co do prawidłowości działań organów administracji. Sąd I instancji podsumował jego wątpliwości w tym zakresie tylko jednym zdaniem, iż (cyt.): "Różnica ta może choćby wynikać z zastosowania nowszej analitycznej metody", choć różnice z zastosowania nowszych metod obliczeniowych na pewno nie mogą wynosić aż [...] ha, lecz jednostki powierzchniowe o wiele mniejsze. Autor skargi kasacyjnej akcentował zatem, że zadaniem organów i Sądu nie było wskazywanie hipotetycznych powodów zaistnienia różnicy w powierzchni działki skarżącego, lecz dogłębne zbadanie istoty sprawy i kategoryczne stwierdzenie dlaczego działka [...] jest o [...] ha mniejsza od działki [...]. Sąd I instancji nie przeanalizował zaś dogłębnie tego wątku i nie powiązał go z innymi - występującymi w sprawie - okolicznościami, jak sfałszowanie podpisu skarżącego na wykazie synchronizacyjnym, sporządzonym na potrzeby modernizacji ewidencji oraz "nagłym" pojawieniem się na mapach przedmiotowego obszaru działki drogowej, sąsiadującej z działką skarżącego.

Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej zwracał uwagę, iż kwestia nagłego pojawienia się na mapach ewidencyjnych działki drogowej nr [...] uzasadnia zbadanie granic innych działek, z którymi sąsiaduje w/w działka drogowa.

Ponadto twierdzono, iż organ II instancji nie uzupełnił dokumentacji prowadzonego postępowania, zgodnie z zaleceniami wskazanymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 stycznia 2011 roku. (sygn. akt III SA/Kr 335/09). W aktach sprawy nadal brak dokumentów wskazujących, że wyodrębniona, zmodernizowana działka ewidencyjna [...] odpowiada działce ewidencyjnej [...], w tym w szczególności brak wyrysu z mapy ewidencyjnej odzwierciedlającego przebieg granic zmodernizowanej działki ew. [...], z której wyodrębniono zmodernizowaną działkę [...], odpowiadającą dawnej działce skarżącego [...]. Sąd I instancji stwierdził wprawdzie, że na mapie ewidencyjnej uwidoczniono przebieg granicy działki [...], ale nie wskazał nawet, którą mapę miał na myśli ( w aktach jest ich kilka). Dokumenty, zebrane przez organ II instancji, w tym niektóre w postaci faksu w żaden sposób nie pozwalały także na szczegółowe wyjaśnienie, czy mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę T. U. jest tożsama z mapą operatu, który podlegał aktualizacji, pochodzącego z 1994 r. Niewiadomo dalej także z jakiego roku był pierworys. Tym samym, akta sprawy nie zostały uzupełnione - tak jak wskazał to Sąd w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r.

Podnoszono również, iż organy oraz Sąd Wojewódzki zbytnią wagę przyznawały oświadczeniu skarżącego i J. O., zawartym w protokole ustalenia przebiegu granic do celów ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] listopada 2006 r., w którym w/w osoby oświadczyły, iż granica między działką [...] a działką [...] została ustalona w ich obecności i nie wnoszą do niej żadnych zastrzeżeń. Oświadczenie to dotyczyło bowiem tylko jednej, z co najmniej czterech odrębnych działek, z którą sąsiaduje dawna działka ewidencyjna [...](przykładowo działki nr [...] oraz [...]) - jak też to zauważył WSA w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. Sąd I instancji zaakceptował natomiast rażące naruszenie prawa przez organy, które w ogóle nie zbadały kwestii granicy dawnej działki ewidencyjnej [...] z innymi działkami niż działka nr [...] (należąca do J. O.), w tym np. z nagle powstałą działką drogową [...].

Skarżący podnosił, iż uprawniony geodeta zbadał przebieg granicy pomiędzy działkami [...] oraz [...], natomiast milcząco pominął kwestię granic z innymi działkami, z jakimi sąsiaduje była działka ewidencyjna [...], a w szczególności pojawienie się na jej południowo-wschodnim krańcu działki drogowej [...] a nie było to zgodne z jego żądaniem, w którym wyraźnie domagał się "oddania mu działek rolnych o numerach ew. [...] oraz [...]", czyli przywrócenia całości granic i powierzchni byłej działki ewidencyjnej [...]. Tym samym, uprawniony geodeta powinien kompleksowo zbadać kwestię wszystkich granic i całej powierzchni dawnej działki ewidencyjnej [...] i przedstawić, w jaki sposób należy zmienić ewidencję gruntów wsi L., aby przywrócić powierzchnię i granicę dawnej działki ewidencyjnej [...]. Powyższe – zdaniem skarżącego - oznaczało, że zarówno organy, jak i Sąd I instancji nie rozpatrzyli w całości przedmiotowej sprawy, a stwierdzenie Sądu I instancji, iż przebieg granic - przyjęto wg stanu istniejącego na gruncie - było oczywiście nieuzasadnione.

Z uwagi na powyższe, w ocenie skarżącego, organ odwoławczy nie powinien - po wyroku WSA z dnia 18 stycznia 2011 r. - sam uzupełniać prowadzonego postępowania i orzekać co do istoty sprawy oraz umarzać postępowania w części - tylko uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.), co też wynikało z wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 stycznia 2011 r. w którym Sąd wyraźnie stwierdził, że organ II instancji naruszył przepisy prawa procesowego, w tym art. 138 § 2 k.p.a. (str. 10 uzasadnienia wyroku).

Tym samym organ II instancji jak i Sąd Wojewódzki, obecnie rozpoznający sprawę naruszyły art. 153 p.p.s.a. oraz art. 15 k.p.a.

Ponadto, jak kontynuował autor skargi kasacyjnej, zaskarżona decyzja zapadła także z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., gdyż organ odwoławczy - poza powołaniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który wskazuje jedynie, że organem wyższego w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, nie powołał żadnej podstawy z przepisów prawa materialnego, uzasadniających zaskarżone rozstrzygnięcie. Powyższe uchybienie w istotny zaś sposób ograniczało i uniemożliwiało skarżącego całościowe odniesienie się do podstaw rozstrzygnięcia organu, jak również eliminowało możliwość przeprowadzenia prawidłowej jego kontroli przez Sąd Wojewódzki, który również zaakceptował przedmiotowe naruszenie przepisów prawa przez organ II instancji i bezzasadnie oddalił skargę.

Skarżący podnosił, że zmodernizowana ewidencja gruntów nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu w zakresie powierzchni i granic przedmiotowych działek (przede wszystkim na skutek przestępstwa sfałszowania podpisów pod wykazem synchronizacyjnym) i nie mogła stanowić podstawy do obliczenia powierzchni nowopowstałej działki [...].

W sytuacji, kiedy wpis w operacie ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny ze stanem rzeczywistym - zarówno w zakresie granic własności jak i powierzchni działek ewidencyjnych - organ powinien podjąć z urzędu lub na wniosek czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. W związku z tym twierdził, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia decyzji organu powinno także wynikać wyraźnie, że dokumentacja znajdująca się w aktach administracyjnych stanowi kompletny materiał dowodowy, a tym samym materiał źródłowy, na podstawie którego sporządzono aktualnie obowiązujące mapy ewidencyjne, wszechstronnie oceniony i dający podstawę do uznania, że rezultat przeprowadzonego postępowania odpowiada zasadzie aktualności jako podstawowej zasadzie prowadzenia ewidencji. Z powyższego wynika, że również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada prawu, tj. wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a.

Autor skargi kasacyjnej podnosił także, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, w treści którego zostały powołane art. 4 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji, to jest w dniu [...] września 2011 r. nie obowiązywały. Tym samym Sąd I instancji - wydając zaskarżony wyrok - oparł się na przepisach nieobowiązujących.

Sąd I instancji nieprawidłowo stwierdził także, iż WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r. przesądził również, iż działka [...] odpowiada działce dawne [...]. W wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. brak jest zaś takiego stwierdzenia.

Jednocześnie wskazywano, że w szeregu, podobnych do rozpoznawanej, sprawach zapadły już pozytywne dla skarżącego rozstrzygnięcia(m. in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 listopada 2011 roku sygn. akt III SA/Kr 122/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 listopada 2011 roku sygn. akt III SA/Kr 58/ 11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2011 roku sygn. akt III SA/Kr 556/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2011 roku sygn. akt III SA/Kr 406/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2007 roku sygn. akt III SA/Kr 591/06, wyrok z dnia 15 marca 2012 roku, sygn. akt III SA/Kr 136/11). Wielość zaś tych spraw świadczy natomiast, że przedmiotowa modernizacja ewidencji gruntów i budynków wsi L. oraz wszelkie działania, które z niej następnie wynikły zostały dokonane z rażącym naruszeniem prawa i zawierają w sobie wiele wątpliwości.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które - w zasadniczej części - okazały się zasadne.

Podstawową kwestią, która w rozpoznawanej sprawie pozostawała do ustalenia było określenie zakresu żądania, zawartego we wniosku strony. Wprawdzie organy, jak i Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjęły, że żądanie to zostało zawarte w piśmie J. J. z dnia [...] stycznia 1996 r., ale – nieprawidłowo - zawęziły jego zakres.

W piśmie tym, skarżący wnosił (cyt.): "o poprawienie nowo wykonanych map dla L. gm. Ja. i oddanie mi działek rolnych o numerach ew. [...] oraz [...] położonych w L. (...). Działki te zostały mi zabrane i wpisane na inne osoby na skutek błędów i fałszerstw popełnionych przez inżynierów dokonujących tych czynności. Nowe mapy były wykonywane przez upoważnionych inżynierów za pośrednictwem Urzędu Gminy w J., na podstawie zadań zleconych przez pana wojewodę. W wyniku tych działań utraciłem ok. [...] arów powierzchni rolnej."

Wyjaśnić przy tym należy, że powyższe pismo było następstwem wykonywania przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w K. w latach 1992-1994, na zamówienie Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w N. , mapy zasadniczej miejscowości L., na podstawie której złożono nową mapę ewidencji gruntów. Na mapie tej zaś wykazano mniejszą, niż miało to miejsce poprzednio, powierzchnię działek, należących do skarżącego. Faktem przy tym było również, że w podpisy skarżącego oraz jego brata – F. J., widniejące na protokole synchronizacyjnym, znajdującym się w Powiatowym Ośrodku Geodezyjno-Kartograficznym w N., zostały sfałszowane (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] stycznia 2001 r., sygn. akt [...]).

W zakresie działki o dawnym numerze [...], wniosek skarżącego z 1996 r. został rozpoznany ostateczną decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...], zatem obecnie prowadzone postępowanie dotyczyło już tylko działki o dawnym numerze [...], KW [...].

W wyniku ustaleń, dokonanych w toku postępowania administracyjnego stwierdzono, że na skutek nieprawidłowości popełnionych w toku w/w prac geodezyjnych, działka ta wraz z d. działką nr [...], objętą KW [...], w której jako właściciele ujawnieni byli A. i J. O., weszła w skład nowej działki o numerze [...]. W związku z powyższym, mając na uwadze uwarunkowanie by cała powierzchnia gruntu, stanowiącego jedną działkę ewidencyjną, była własnością tej samej osoby (osób), organy zaktualizowały część opisową i kartograficzną operatu ewidencji gruntów wsi L. w ten sposób, że zmodernizowały działkę ewidencyjną nr [...], wydzielając z niej dwie osobne działki, tj. działkę nr [...] - stanowiącą własność skarżącego i działkę nr [...] - należącą do J. O. (A. O. zmarł). Problemem jednak, który dotąd nie został należycie przez organy wyjaśniony pozostaje kwestia różnicy w powierzchni dawnej działki skarżącego nr [...] o pow.[...] ha a obecnie wydzielonej dla niego działki nr [...] o pow. [...] ha. Różnica ta wynosi [...] ha, co - przy wymogu dochowania dokładności do 0,0001, (§ 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków) - istotnie może budzić wątpliwości.

Zgodzić się przy tym trzeba ze skarżącym, że wytłumaczenie powyższej różnicy w powierzchni musi być jednoznaczne i oparte na jasno sprecyzowanym uzasadnieniu stanowiska. Tego wymogu nie spełniają zaś decyzje wydane w tej sprawie, gdyż organy w ogóle kwestii tej nie rozważały, ograniczając się jedynie do wyrażenia (skądinąd prawidłowej zasady), iż pole powierzchni jest funkcją przebiegu jej granic. Kwestii tej nie rozwiązują też motywy zaskarżonego wyroku, w którym Sąd Wojewódzki, zaznaczając, że obszar nieruchomości nie jest objętym domniemaniem wynikającym z treści księgi wieczystej, stwierdził, że powyższa różnica powierzchni może być wynikiem np. zastosowania nowszej, analitycznej metody .

Pogląd ten, jest tylko przypuszczeniem Sądu, podobnie – jak może być nią teza - iż pierwotne pomiary działki skarżącego były nie tyle niedokładne, co wręcz wadliwe. Nie zmienia to jednak faktu, iż kwestie te powinny zostać dokładnie zbadane w toku postępowania i to z udziałem geodety.

Zwrócić przy tym trzeba także uwagę, że na wielkość powierzchni działki wpływa nie tylko przebieg jednej jej granicy, ale całość jej granic. Z tego powodu oparcie dokumentacji geodezyjnej w tym przypadku tylko na fakcie uzgodnienia w protokole granicznym przebiegu granicy pomiędzy działką skarżącego (dz. nr [...]) i działką A. O. (dz. nr [...]) bez badania prawidłowości przebiegu pozostałych granic działki nr [...], nie było wystarczające. Skarżący, jak wyżej wskazano, nie kwestionował w swym wniosku jedynie tej granicy a wnosił o "oddanie" mu działki rolnej o takich samych parametrach, jak poprzednia działka nr [...].

Z powyższych względów należało uznać, że zaskarżony wyrok naruszał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto, wyrok ten naruszał także art. 153 p.p.s.a. w tym sensie, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. akt III SA/Kr 335/09) Sąd ten podkreślił, iż samo tylko stwierdzenie organu, dotyczące powierzchni działki ewidencyjnej jako funkcji przebiegu jej granic, nie wyjaśnia jeszcze różnicy powierzchni działki, obecnie wydzielonej operatem T. U., z powierzchnią dawnej działki nr [...]. W związku z tym Sąd polecił, by kwestia ta została wyjaśniona poprzez przeprowadzenie dodatkowych dowodów, a które zostały przez organ pominięte. Te wytyczne Sądu nie zostały jednak w pełni aktualnie zrealizowane. Ma rację bowiem skarżący twierdząc, że aktach sprawy nadal brak dokumentów wskazujących, że wyodrębniona, zmodernizowana działka ewidencyjna [...] odpowiada działce ewidencyjnej [...]. W szczególności brak jest wyrysu z mapy ewidencyjnej, odzwierciedlającego przebieg granic zmodernizowanej działki ew. [...], z której wyodrębniono zmodernizowaną działkę [...], odpowiadającą dawnej działce skarżącego [...]. Sąd I instancji stwierdził wprawdzie, iż na mapie ewidencyjnej uwidoczniono przebieg granicy działki [...], ale nie wskazał, którą mapę miał na myśli, co przy wielości map ma jednak znaczenie. Dokumenty zaś, zebrane przez organ II instancji, nie pozwalają także na szczegółowe wyjaśnienie, czy mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę T. U. jest tożsama z mapą operatu, który podlegał aktualizacji, pochodzącego z 1994 r. i nadal też nie jest czytelne, z jakiego roku pochodził pierworys.

Z powyższym wiąże się również kwestia naruszenia w toku postępowania przed organem odwoławczym art. 138 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, we wspominanym wyżej wyroku z 2011 r., istotnie zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i to w sposób istotny (cyt.): "Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z powyższymi regułami stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem reguł wynikających z przepisów prawa procesowego, art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., oraz art. 138 § 2 k.p.a.". Zatem, rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji, abstrahując od własnej oceny charakteru dowodów, które przeprowadzał, winien jednak mieć powyższe stanowisko Sądu na uwadze.

Trafnie także skarga kasacyjna zarzuca, że zaskarżony wyrok narusza art. 144 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego, który organy – jak wcześniej to wyjaśniono - ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny a także poprzez sporządzenie jego uzasadnienia z błędnym podaniem podstawy prawnej, w postaci art. 4 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 - Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W dacie wydawania zaskarżonej decyzji, to jest w dniu [...] września 2011 r., nie obowiązywały już bowiem ani art. 4 ust. 1 ani art. 7 ust. 3 powołanej cytowanej ustawy. Ustawą z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz. U. Nr 76, poz. 489), która weszła w życie w dniu 7 czerwca 2010 r., uchylony został art. 4 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zaś art. 7 ust. 3 powołanej ustawy został uchylony ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136). Ta ostatnia ustawa weszła w życie w dniu 23 lutego 2000 r.

Wprawdzie przepisy te miały jedynie charakter ogólny, ale powołując się m. in. na ich treść, Sąd Wojewódzki oddalił skargę, uznając tym samym, że orzekające w sprawie organy uczyniły zadość, wyrażonej w tych przepisach, zasadzie aktualności prowadzenia ewidencji.

Pozostałe zarzuty procesowe nie były natomiast usprawiedliwione. Zarzut procesowy może bowiem być skutecznie podnoszony jako podstawa kasacyjna, jedynie w sytuacji, gdy ma on charakter istotny, tj. może wpływać na rozstrzygnięcie merytoryczne. Takiego charakteru nie posiadało natomiast: uchybienie zasadzie szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) czy uchybienie zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Niezasadny (nieistotny) był także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. Podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia została bowiem wskazana w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy, w pkt 1 zaskarżonej decyzji uchylił wprawdzie pkt I.2 decyzji organu pierwszej instancji i umorzył prowadzone przed nim – w tym zakresie - postępowanie a zatem winien wskazać w sentencji decyzji także na art. 105 § 1 k.p.a., czego nie uczynił, ale przepis ten został jednak wymieniony w uzasadnieniu decyzji. W pozostałej zaś części, decyzja zaskarżona utrzymywała rozstrzygniecie zapadłe w pierwszej instancji.

Przechodząc do kwestii materialnoprawnych i mając na uwadze stwierdzenie, że wniosek strony nie został w całości rozpoznany, zauważyć należy, iż tego rodzaju zarzuty są co najmniej przedwczesne. Nie można bowiem obecnie przesądzić, czy zmodernizowanie ewidencji gruntów w miejscowości L. odpowiada zasadzie aktualności i tym samym zgodności z prawem.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki powinien po raz kolejny skontrolować zaskarżoną decyzję, mając na względzie wyżej przedstawioną ocenę prawną. W szczególności Sąd winien skoncentrować uwagę na zagadnieniu, czy zaskarżona decyzja odnosi się do całego wniosku skarżącego, sformułowanego w 1996 r., przy czym wypowiedź zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2011 r. (cyt.): "Nie była przedmiotem postępowania aktualizacja operatu w zakresie przebiegu pozostałych granic działki skarżącego" nie należy traktować jako ocenę prawną lub wskazanie, co do dalszego postępowania – w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Jest to bowiem tylko, niezbyt spójne z pozostałą częścią uzasadnienia w/w wyroku, ustalenie faktyczne, które ponadto musi być odczytywane w kontekście całego stanowiska wyrażonego przez ten Sąd. Na stanowisko to składa się zaś także wypowiedź, iż (cyt.): "Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że przedmiotem postępowania była aktualizacja operatu w zakresie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów dawnej działki nr [...] stanowiącej własność skarżącego, co łączyło się z wydzieleniem z działki zmodernizowanej [...], działki odpowiadającej dawnej [...]". Ponadto, ocena prawna dokonana w tym wyroku, zgodnie z którą uchybieniem istotnym (skutkującym uchyleniem poprzednio wydanej decyzji) był m. in. fakt, iż organy niezgodnie z treścią takich dokumentów jak protokół ustalenia granic z 2006r. i szkic polowy z dnia [...] listopada 2006 r. przyjęły, że "granice nieruchomości zostały przyjęte według zgodnego oświadczenia stron, co potwierdzają podpisy złożone w protokole ustalenia przebiegu granic", podczas gdy treść tych dokumentów wskazuje, iż oświadczenia te dotyczyły tylko jednej granicy (wspólnej dla stron) wprost dowodzi, że dla orzekającego wówczas Sądu kwestia, czego dokładnie dotyczyły uzgodnienia między J. J. a J. O. była w tej sprawie istotną. W przypadku zaś, gdyby postępowanie to miało ograniczać się rzeczywiście tylko jedynie do badania przebiegu granicy pomiędzy działkami obu w/w osób, powyższe sformułowanie nie miałoby praktycznie żadnego znaczenia.

Poza tym, Sąd powinien również mieć na względzie, że chociaż skarżący nie ma interesu prawnego w zainicjowaniu postępowania, dotyczącego ustalenia zgodności z prawem wpisów w ewidencji gruntów w stosunku do działek gruntu, stanowiących własność osób trzecich, ale nie oznacza to, iż w sprawie dotyczącej jego własności nie mogą być czynione, konieczne dla wyjaśnienia sprawy, ustalenia dowodowe, mające na celu wskazanie przyczyn, dla których po modernizacji ewidencji działka jego uzyskała mniejszą powierzchnię. Z tego powodu może okazać się dla niniejszego postępowania kwestią nieobojętną konieczność zbadania przebiegu granicy działki skarżącego z działką tzw. "drogową", z którą graniczy, to jest ustalenia, czy na nowych mapach, sporządzonych w latach 90-tych, granica ta nie jest w inny sposób wykazywana niż poprzednio.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

O przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika, działającego z urzędu, orzeknie Sąd Wojewódzki.