Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 330/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 4, art. 5, art. 10, art. 13, art. 28, art. 48
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. (dalej: Prezydent, organ I instancji) decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] na podstawie art. 2, art. 4, art. 5, art. 10, art. 13, art. 28, art. 48 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195, dalej: ustawa) oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U. z 2016 r., poz. 214) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) po rozpatrzeniu sprawy z wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. O. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko O. R.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że aby nabyć prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko niezbędne jest ustalenie wysokości dochodu osoby lub rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy tj. za rok 2014.

Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy organ właściwy ma obowiązek samodzielnego uzyskania lub weryfikacji od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno - rentowych oraz rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, droga elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego lub spraw rodziny, lub droga pisemną, danych dotyczących m.in.:

informacji o dochodzie opodatkowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego zawierających dane o wysokości:

dochodu,

składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,

należnego podatku;

informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek.

Składając wniosek wnioskodawczyni oświadczyła, że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku nie nastąpiła utrata przez członka rodziny dochodu.

W myśl art. 2 pkt 3 w/w ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego obliczono dochód rodziny skarżącej za rok 2014 i wyniósł on [...] zł.

33.851,12 : 12 m-cy = [...] zł/m-c,

[...] zł/m-c : 2 (liczbę osób w rodzinie) = [...] zł/m-c/os.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł (1.200,00 zł gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne).

W przypadku skarżącej kryterium dochodowe przekroczone zatem zostało o kwotę [...]zł.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. O.

Podniosła, że decyzję wydano na podstawie przepisów, które nie są zgodne z art. 32 i art. 71 Konstytucji RP, gdyż nie uwzględniają pomocy państwa dla rodzin niepełnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji) decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 4 i 5 ustawy, a także art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1518) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił tok postępowania administracyjnego. Następnie stwierdził, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych - art. 4 ust. 1 ustawy. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka - ust. 2 ww. przepisu. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy świadczenie to przysługuje ww. osobom do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Stosownie przy tym do art. 5 ust. 3 świadczenie to przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1200,00 zł (art. 5 ust. 4). W tym miejscu SKO wskazało, iż zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o pierwszym dziecku - oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Powyższe oznacza zatem, iż jako pierwsze dziecko może być uznane wyłącznie dziecko, które nie ukończyło 18 roku życia.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - O. R.. W celu ustalenia na nią prawa do świadczenia wychowawczego konieczne jest zatem ustalenie, czy wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza ww. kryterium dochodowego, tj. 800,00 zł na osobę w rodzinie.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, ilekroć w ustawie mowa jest o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 3Ob, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W świetle art. 48 ust. 1 ustawy pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2 ustawy).

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 3 w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

SKO wskazało również, iż stosownie do art. 2 pkt 16 ustawy ilekroć w ustawie mowa jest o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna (Dz. U. z 2016 r., poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Rodzina wnioskodawczyni składa się z dwóch osób. Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, iż dochód wnioskodawczyni w 2014 r. po stosownych odliczeniach wyniósł [...] zł (dochód w wysokości [...] zł - składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł - składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] zł - należny podatek w wysokości [...] zł). Po podzieleniu ww. kwoty przez dwanaście miesięcy zostaje uzyskana kwota miesięcznego dochodu rodziny w wysokości [...] zł. W przeliczeniu na osobę w rodzinie miesięczny dochód wyniósł zatem [...] zł (2820,93 zł: 2 osoby) i przekroczył kryterium dochodowe o 610,46 zł na członka w rodzinie.

Wskazując na powyższe rozliczenie organ II instancji zauważył, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu rodziny wnioskodawczyni. Nie zakwestionowała ona zresztą ustalonej przez Prezydenta wysokości dochodu rodziny. W odwołaniu podniosła wyłącznie kwestię niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Odnosząc się do tej kwestii SKO zauważyło, że nie jest właściwe do oceny niekonstytucyjności określonych przepisów prawa. Takie uprawnienie jest wyłącznie zastrzeżone do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Dopóki Trybunał Konstytucyjny w drodze właściwego postępowania nie stwierdzi niezgodności z Konstytucją określonego przepisu, dopóty właściwe organy mają obowiązek orzekania na podstawie tego przepisu, ponieważ zachowuje on swoją moc prawną. Marginalnie SKO wskazało, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż w rozwiązaniach ustawowych dotyczących uzależnienia przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od spełnienia ustawowego kryterium, nie dopatrzono się naruszenia zasad Konstytucji RP.

Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Z akt sprawy i zaskarżonej decyzji wynika, iż organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu rodziny i z u uwagi na fakt, że przekroczył on ustawowe kryterium, brak podstaw do przyznania stronie świadczenia wychowawczego.

Skargę na powyższą decyzję J. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Podtrzymała swe stanowisko, że decyzja została wydana na podstawie przepisów, które są niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności art. 32 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

Skarżąca podkreśliła, że przepisy ustawy podzieliły uprawnione podmioty wg dwóch kryteriów: ilości dzieci w rodzinie i w tym przypadku posiadanie dwóch i więcej dzieci nie ma znaczenia kryterium dochodowe na członka rodziny oraz tych rodzin, które posiadają tylko jedno dziecko, lub poza drugim i kolejnym mają też pierwsze. W tym przypadku określono kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia.

W ocenie skarżącej takie uwarunkowania są krzywdzące dla pierwszych i jedynych dzieci wychowujących się w rodzinach niepełnych Wskazała ona na wynikającą z art. 71 ust 1 Konstytucji RP zasadę ochrony rodziny, ze szczególnym uwzględnieniem pomocy państwa rodzinom niepełnym znajdującym się w trudnej sytuacji zarówno materialnej jak i zasadę sprawiedliwości społecznej wynikającej z art. 32 Konstytucji RP.

Kryterium dochodowym jest kwota 800,00 zł na osobę. Dochody na osobę w rodzinie skarżącej wyniosły w 2014 r. [...] zł na osobę. Jest to rodzina niepełna z jednym dzieckiem. Wysokość osiągniętego w 2014 r. dochodu wynika nie tylko z otrzymywanego stałego wynagrodzenia ale też z kwartalnych nagród oraz dodatkowego wynagrodzenia tzw. 13-tki. Paradoksalnie można uznać, że nagrodzona dobra praca skarżącej w dużej mierze mogła się przyczynić do utraty pomocy Państwa w kosztach związanych z wychowywaniem córki i nierównej sytuacji ekonomicznej i społecznej w porównaniu z rodzinami pełnymi czy też posiadającymi więcej niż 1 dziecko. Przykładowo rodzina z dwójką dzieci, osiągająca tożsamy dochód na osobę jak w rodzinie skarżącej, otrzyma pomoc państwa w wychowywaniu na drugie dziecko w wysokości 500 zł. Tym samym po otrzymaniu tej kwoty, przykładowa rodzina dysponuje kwotą o 125,00 zł na osobę większą niż w rodzinie skarżącej. Wskazany przykład pokazuje, że sytuacja rodzin niepełnych, w których odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze i jedyne dziecko ma bardzo duży wpływ na egzystencję takich rodzin. Sytuacja ta prowadzi do sprzeczności z zasadą wynikającą w art. 71 ust 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W ocenie skarżącej w przypadku rodzin niepełnych uwarunkowanie przyznania świadczenia wychowawczego, uzależnionego od kryterium dochodowego jest krzywdzące. Ustawodawca poza rodzinami wielodzietnymi (2 i więcej dzieci) swoją szczególną pomocą winien w ten sam sposób i według tych samych zasad objąć rodziny niepełne. Skoro przyznanie świadczenia wychowawczego na drugie i kolejne dziecko (czyli w rodzinach uznanym za wielodzietne) nie jest uzależnione od dochodu przypadającego na członka rodziny, również w przypadku rodzin niepełnych takie świadczenie winno być przyznane na każde dziecko, nawet to pierwsze, bez względu na wysokość dochodu przypadającego na członka rodziny. Nakazuje tego Konstytucja RP we wskazanych przepisach.

Skarżąca podniosła także, że w podobnej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 21.12.2016 r., Sygn akt III SA/Gd 889/16 zawiesił postępowanie z uwagi na skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego czy art. 5 ust 1 w związku z art. 3 ww. ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji RP i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W ocenie skarżącej ww. przepisy naruszają również przepisy art. 71 ust 1 Konstytucji RP, bowiem w sposób odmienny a wręcz krzywdzący traktują rodziny niepełne, głównie posiadające pierwsze i jedyne dziecko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017, poz. 1369 dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] czerwca 2016 r. odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę Oliwię

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. 2016 r., poz. 195). Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W przedmiotowej sprawie wniosek złożyła matka dziecka. Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Z kolei stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy ilekroć w ustawie mowa o pierwszym dziecku - oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia.

W tym miejscu zauważyć należy, iż skarżąca posiada jedno dziecko.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zbadały sytuację dochodową skarżącej i uznały, iż z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, skarżącej nie przysługuje świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko – O. R.. Sytuacja dochodowa nie była w sprawie okolicznością sporną.

Wyjaśnić także należy, iż ustawodawca w sposób ścisły określił zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, nie dopuszczając tzw. uznania administracyjnego. W przypadku pierwszego dziecka, prawo do tego świadczenia uzależnił od spełnienia kryterium dochodowego i nie pozostawił organom możliwości przyznania świadczenia w sytuacji przekroczenia tego kryterium. Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej skarżącej i jej niepełnej rodziny, niemniej takie okoliczności, w świetle przepisów powołanej ustawy, nie mogą być mieć wpływu na określenie uprawnienia do otrzymania świadczenia na pierwsze dziecko.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał także na uwadze, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z 21 grudnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Gd 889/16 (dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) są zgodne z art. 32 § 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie?". W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd kierujący pytanie prawne do Trybunałowi Konstytucyjnemu wskazał na wątpliwości dotyczące zachowania konstytucyjnej zasady równości poprzez przyjęcie przez ustawodawcę zasady wykluczającej z kręgu uprawnionych do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko osób wychowujących jedno dziecko oraz innych, których rodziny uzyskują dochód przekraczający kryterium dochodowe, w każdym przypadku i bez względu na wysokość tego przekroczenia. Sąd ten wskazał na sytuacje, gdy rodziny o podobnej sytuacji dochodowej (przeliczanej na członka rodziny), są różnie traktowane przez ustawodawcę mimo, że ich sytuacja finansowa jest niemal identyczna - porównano sytuację osoby samotnie wychowującej dziecko, która uzyskuje dochód, w przeliczeniu na członka rodziny, w wysokości 807,82 zł i osoby samotnie wychowującej dziecko która uzyskuje dochód, w przeliczeniu na członka rodziny w kwocie 750 zł. Sąd ten wskazał, iż w jego ocenie rezygnacja ze sztywnej kwoty świadczenia wychowawczego określonej w art. 5 ust. 1 ustawy i np. pomniejszenie jej o kwotę w wysokości przekroczenia dochodu rodziny na członka rodziny ponad kryterium dochodowe, gwarantowałaby zachowanie zasad sprawiedliwości społecznej oraz zasady równego traktowania.

Zgodnie z art. 125 § 1. p.p.s.a Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaszły jednak przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu udzielania przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Sąd ten podaje w wątpliwość konstytucyjność ustalenia sztywnej kwoty przyznawanego świadczenia w sytuacji ustalenia uprawnienia na pierwsze dziecko, nie kwestionując jednak samej zasady ustanowienia kryterium dochodowego przy ustalaniu tego uprawnienia. Ponieważ dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na członka rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe o kwotę wyższą od wysokości wnioskowanego świadczenia wychowawczego (ustalonej na 500,- zł), to udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na zaprezentowane wyżej pytanie prawne, w opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, nie powinno mieć wpływu na uprawnienie skarżącej do wnioskowanego świadczenia. Zważyć bowiem należy, iż w przypadku świadczeń o charakterze socjalnym ustawodawca może ustalać kryterium dochodowe uprawniające do ich otrzymania (por. wyrok tut. Sądu z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 713/176, dostępny na stronach internetowych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W zakresie powyższych rozważań odnośnie niecelowości zawieszenia postępowania ze względu na toczące się postępowanie przez Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 6/17 Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2017 r. w sprawie II SA/Po 898/16 (CBOSA).

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie I OSK 964/17 (CBOSA) zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione celowością, sprawiedliwością i ekonomiką procesową. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien ocenić także wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.). Te względy w sprawie niniejszej przemawiają przeciwko zawieszeniu postępowania. W kwestii tej zauważyć należy także, że art. 145a K.p.a. przewiduje, iż można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja. W takiej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie występują też istotne wątpliwości co do zgodności kwestionowanych przez skarżącą regulacji z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Jak podkreślono w stanowisku Prokuratora Generalnego zajętym w sprawie P 6/17, świadczenie wychowawcze co do zasady kierowane jest przede wszystkim do rodzin mających na utrzymaniu dwoje i więcej dzieci, zaś rozwiązanie umożliwiające uzyskanie świadczenia wychowawczego nawet na pierwsze dziecko wprowadzono jedynie dodatkowo, dla rodzin niżej uposażonych, których dochody są zbliżone do wartości minimum socjalnego. Nie zwalnia to rzecz jasna państwa z obowiązku prowadzenia polityki społecznej zgodnej ze wskazaniami z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, lecz jednym z podstawowych założeń programu Rodzina 500+ jest przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom demograficznym, nie zaś pomoc rodzinom w trudnej sytuacji materialnej (bo przy większej liczbie dzieci sytuacja materialna w ogóle nie jest brana pod uwagę).

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.