Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 849/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 98a ust 1 i 1a w zw z art 147 i art 148 ust 1, ust 2 i ust 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant starszy asystent sędziego Kamil Buliński, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 1195/11 w sprawie ze skargi Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 1195/11 oddalił skargę Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 98 a ust. 1 i 1 a w zw. z art. 147 i art. 148 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) art. 104 k.p.a. oraz § 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich (Dz.Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego Nr 72, poz. 1262) oraz § 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia [...] grudnia 2007 r. zmieniającej ww. uchwałę (Dz.Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 2008 r. Nr 6, poz. 67) ustalił opłatę adiacencką w wysokości 42679,80 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w I., ozn. ewid. Nr [...] o pow. 1.1050 ha, na skutek jej podziału na działki gruntu ozn. ewid. Nr [...] o pow. 5[...] m², [...] o pow. 4788 m², [...] o powierzchni 1010 m² i zobowiązał do jej zapłaty Parafię Rzymsko-Katolicką pw. [...]. Organ wskazał, że w wyniku podziału wartość nieruchomości wzrosła i na podstawie ww. uchwał należało ustalić opłatę adiacencką.

Od tej decyzji odwołała się ww. Parafia wskazując, iż nie zgadza się z ustaloną opłatą, gdyż ustalono ją na podstawie nieważnej – w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. uchwały Rady Miejskiej I. oraz operatu szacunkowego z dnia [...] kwietnia 2011 r., który nie może stanowić podstawy do ustalenia opłaty adiacenckiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 98a ust. 1, 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wywodząc, że wyrok Trybunału nie powoduje, że wszystkie akty prawne wydane na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami tracą moc prawną. Organ wskazał na wyrok NSA z 19 stycznia 2011 r., I OSK 401/10, ponadto uznał prawidłowość operatu z [...] kwietnia 2011 r.

Skargę od tej decyzji wniosła Parafia Rzymsko-Katolicka pw. [...], zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż opłata adiacencka została ustalona w oparciu o ważną uchwałę Rady Miejskiej I. nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, iż opłata została ustalona w oparciu o prawidłowy operat szacunkowy. Skarżąca domagała się uchylenia obu decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę organ, powtarzając argumentację zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).

W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że należało w sprawie przede wszystkim zbadać zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), a także z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Podano, że z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2010 r. na wniosek Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I. została wydana przez Prezydenta Miasta I. decyzja nr [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w I. w rejonie ulicy [...], polegający na podziale działki na karcie mapy [...] o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 1,1050 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I.. W wyniku tego podziału wyodrębniono 3 działki: – nr [...] o pow. 0, 5[...] ha; – nr [...] o pow. 0,4788 ha; – nr [...] o pow. 0,1010 ha – poszerzenie drogi publicznej, oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego oraz ulica lokalna.

Następnie Sąd przywołał treść art. 98a ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i podniósł, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału ww. nieruchomości stała się ostateczna w dniu 2 listopada 2010 r. Zgodnie z art. 98a ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. W dniu ostateczności decyzji zatwierdzającej podział ww. nieruchomości obowiązywała uchwała Rady Miejskiej I. z [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w sprawie uchwalania wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich zmieniona uchwałą tejże Rady Nr [...] z [...] grudnia 2007 r. (Dz.Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego Nr 72 z 2004 r., poz. 1262 oraz z 2008 r. Nr 6, poz. 67). Obowiązujący wówczas przepis § 1 pkt 3 ww. uchwały stanowił, że ustala się stawkę opłaty adiacenckiej "w wysokości 30% różnicy wartości nieruchomości w przypadku wzrostu jej wartości w wyniku dokonanego podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją, która stała się ostateczna po dniu 21 października 2007 r. albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne po dniu 21 października 2007 r."

W dniu 28 marca 2011 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia dla Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I. opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości ww. nieruchomości położonej w I. oraz że powołany rzeczoznawca majątkowy określił wartość nieruchomości według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale. Rzeczoznawca majątkowy oszacował wartość nieruchomości przed podziałem na kwotę 1.759.410,00 zł, natomiast po jej podziale na łączną kwotę 1.907.676,00 zł, co oznacza że wzrost wartości nieruchomości wynosi 142.266,00 zł i obliczone 30% daje kwotę 42.679,80 zł.

Sąd I instancji podał, że w skardze, a wcześniej i w odwołaniu, skarżąca wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. – SK 19/06, wywodząc, że ww. uchwały w świetle tego wyroku są nieważne. Wyrok ów stanowi, że art. 98 ust. 4 w zw. z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z 2001 r. Nr 129, poz. 1447 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 126, poz. 1017, Nr 130, poz. 1112, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1682 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 1 poz. 15, Nr 80, poz. 717, 720 i 721, Nr 96, poz. 874, Nr 124, poz. 1152, Nr 162, poz. 1568, Nr 203, poz. 1966 i Nr 2217, poz. 2124 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 39, Nr 19, poz. 177, Nr 91, poz. 870 i Nr 92, poz. 880):

a) jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 88, art. 168 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b) jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Sąd I instancji podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał w orzeczeniach, że nie można przyjąć, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. spowodował automatyczną utratę mocy obowiązującej uchwały rady gminy podjętej na podstawie przepisu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją (zob. m.in. wyroki z 15 marca 2010 r., I OSK 738/09; z 18 maja 2010 r., I OSK 1036/09; z 3 listopada 2010 r., I OSK 1341/10; z 26 listopada 2010 r., I OSK 171/10; z 21 grudnia 2010 r., I OSK 301/10).

Sąd I instancji nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 159/09, na który powołała się skarżąca, uznając, że jest to pogląd odosobniony, i wyrok ten wydany został przed zajęciem stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd I instancji zauważył, że uchwała Rady Miejskiej I. z dnia [...] grudnia 2007 r. – Nr [...] r., w oparciu o którą wydano zaskarżoną decyzję została wydana na podstawie art. 98a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782, z 2005 r. Nr 130, poz. 1087, Nr 169, poz. 1420 i Nr 175, poz. 1459, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 220, poz. 1600 i 1601 oraz z 2007 r. Nr 69, poz. 468 i Nr 173, poz. 1218). Nie została natomiast wydana na podstawie przepisu, którego dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. – SK 19/06 tj. na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sąd zaznaczył także, że dotychczasowa treść przepisów art. 98 ust. 4 określająca kompetencje rady gminy do ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej została przeniesiona właśnie do art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nowelizacja art. 98 jako następstwa ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego dokonana przez ustawę z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 2118) polegała właśnie na dodaniu art. 98 ust. 1a. W przepisie tym ustawodawca ustanowił, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową tej opłaty, przy czym do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Natomiast w art. 98 ust. 1 ustawodawca utrzymał nadal dotychczasową treść uprawniającą radę gminy do ustalenia w drodze uchwały wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, z tą jednak różnicą, że wysokość tej opłaty nie może przekraczać 30% różnicy wartości nieruchomości. Zmiana polegająca na wprowadzeniu maksymalnej stawki opłaty adiacenckiej 30% w miejsce 50%, przy nie zmiennej pozostałej treści przepisu nie pozwala więc na stwierdzenie o utracie mocy obowiązującej uchwały. Nie doszło bowiem do zmiany ani rodzaju aktu wykonawczego, ani też organu upoważnionego do jego wydania, ani też zakresu spraw przekazanych do regulowania aktem wykonawczym. Chybione są więc zdaniem Sądu I instancji zarzuty zawarte w skardze (a wcześniej w odwołaniu) iż opłatę adiacencką ustalono w oparciu o uchwałę, która utraciła swą moc.

Również chybione są zdaniem Sądu zarzuty dotyczące operatu szacunkowego z [...] kwietnia 2011 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że uprawniony rzeczoznawca majątkowy określił wartość rynkową nieruchomości stosując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Wartość nieruchomości przed podziałem określił rzeczoznawca – zgodnie z przepisami według stanu na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a po podziale według stanu na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, natomiast ceny przyjął na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Jest to zgodne z przepisem art. 98a ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także zgodne z przepisem obowiązującego wówczas § 41 powołanego rozporządzenia. Przy określaniu wartości nieruchomości dla ustalenia opłaty adicenckiej, o której mowa w art. 98a ust. 1 ustawy, określa się wartość według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale, a ceny – na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Jak wynika z przedłożonego operatu rzeczoznawca ustalił rynek w oparciu o nieruchomości, które były przedmiotem obrotu o znanych cechach i cenach z miejscowości Toruń, Gniewkowo, Grudziądz oraz I. i stosując odpowiednie poprawki skorygował uzyskane ceny w zależności od stanu przyjętych cech przysługujących poszczególnym obiektom przyjętym do porównań przez porównanie ich do nieruchomości wycenianych. Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Sąd I instancji nie podzielił także zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organ przeprowadził pełne, wyczerpujące postępowanie, realizując zasady ogólne Kpa. Stworzył stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, z czego strona skorzystała i co następnie było także przedmiotem analizy organu. Organ przeprowadził także rozprawę administracyjną z udziałem rzeczoznawcy i pełnomocników obu stron.

Nie stwierdzając naruszenia tak prawa materialnego, jak i procesowego Sąd oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Parafia Rzymsko-Katolicka pw. [...] w I. reprezentowana przez adwokata, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości.

Wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucono:

1. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 98a ust 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji naruszającej prawo materialne, mające wpływ na wynik sprawy i uznaniu, iż skarżąca powinna zapłacić opłatę adiacencką, podczas gdy indywidualny interes strony przemawia za zwolnieniem z tego obowiązku;

2. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na tym że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie stwierdził nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta I., która została oparta na nieważnej uchwale Rady Miejskiej I. nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich;

3. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji, pomimo że organy administracji naruszyły art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (powinno być "w Bydgoszczy") do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się m.in., że ustalenie opłaty adiacenckiej nie jest obligatoryjne, a zatem organy orzekające w sprawie powinny uzasadnić dlaczego uznały za właściwe skorzystanie z tego prawa. Podział nieruchomości nastąpił wyłącznie w celu wydzielenia jej części na poszerzenie drogi gminnej. Skarżąca Parafia zaś nie uzyskała żadnych korzyści z tego podziału, natomiast straciła władztwo nad częścią działki nr [...].

Ponadto, zdaniem skarżącej, Sąd I instancji nie dostrzegł, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o uchwałę Rady Miejskiej I., która utraciła moc. Prezydent Miasta I. nie udowodnił także wzrostu wartości nieruchomości, których podziału dokonał. Pomimo wskazywania przez skarżącą na błędy w operacie szacunkowym orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły tych nieprawidłowości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, zauważyć w tym miejscu trzeba, że podniesione w niej zarzuty zostały sformułowane nie w pełni prawidłowo. Chociaż wszystkie z tych zarzutów zgłoszone zostały w oparciu o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to pierwszy z nich jest w istocie zarzutem o charakterze materialnoprawnym, dlatego rozważony zostanie po ustosunkowaniu się do pozostałych zarzutów. W pierwszej bowiem kolejności wymaga oceny, czy stan faktyczny sprawy, który stanowił podstawę wyrokowania, ustalony został przez organy i następnie zaakceptowany przez Sąd prawidłowo. Dopiero wówczas możliwe jest rozważenie zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ocena przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego nie narusza – wbrew twierdzeniom strony – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., słusznie więc Sąd I instancji nie stwierdził wystąpienia w sprawie przesłanek do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Podstawowy w sprawie dowód w postaci operatu szacunkowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie został skutecznie podważony przez stronę skarżącą. Dokonana przez organy ocena tego operatu na podstawie art. 80 i 84 § 1 k.p.a. pod kątem prawidłowości jego sporządzenia nie budziła wątpliwości Sądu I instancji i stanowisko to należało w sprawie podzielić. Postępowanie dowodowe prowadzone było przez organy zgodnie z jego zasadami określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew sugestiom, uwagi strony nie zostały pominięte, organ przeprowadził w dniu 20 lipca 2011 r. rozprawę, w której udział wzięli pełnomocnicy stron, a także rzeczoznawca majątkowy, który ustosunkował się do uwag strony i wyjaśnił podnoszone wątpliwości, m.in. co do przyjętej w opinii bazy nieruchomości a także spełnienia przez te działki warunku, by były to nieruchomości podobne (w myśl art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Zgłoszone w skardze i powtórzone w skardze kasacyjnej zastrzeżenia co do prawidłowości sporządzenia operatu, na podstawie którego ustalona została wysokość opłaty adiacenckiej dotyczą istoty wiadomości specjalnych rzeczoznawcy, tj. merytorycznej wartości wyceny. W tym zakresie operat mógłby być podważony przez ocenę dokonaną w trybie art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Strona skarżąca, jeżeli po zapoznaniu się w treścią operatu i uzyskaniu wyjaśnienia od rzeczoznawcy miała nadal wątpliwości co do merytorycznej wartości operatu mogła zainicjować przeprowadzenie przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych oceny prawidłowości sporządzenia operatu. Skarżąca nie wystąpiła z taką inicjatywą, nie przedstawiła też kontroperatu, w którym zawarta byłaby odmienna od kwestionowanej wycena wzrostu wartości nieruchomości, zaś tylko w ten sposób skarżąca mogłaby podważyć merytoryczną wartość wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę. Weryfikacja operatu dokonywana w trybie art. 80 i art. 84 k.p.a. dotyczy prawidłowości jego sporządzenia, w szczególności czy nie zawiera on nieścisłości, błędów metodologicznych, rachunkowych, czy jest jasny i nie pomija niektórych składników majątkowych, czy wyliczenie wartości nieruchomości jest oparte o przewidziany prawem sposób jej określania (por. np. wyroki NSA z 31 stycznia 2012 r., I OSK 2085/11 i z 8 maja 2013 r., I OSK 2138/11).

Nie mógł być również uznany za uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie nie występowały wskazane przez skarżącą przesłanki do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji.

Zauważyć przy tym trzeba, że w razie wystąpienia takich przesłanek stosowne rozstrzygnięcie Sądu I instancji stwierdzające nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nastąpić powinno na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a nie jak błędnie podano w skardze kasacyjnej w oparciu o art. 145 § 2 p.p.s.a.

W odniesieniu zaś do twierdzeń dotyczących utraty mocy obowiązującej przez uchwałę ustalającą wysokość stawki procentowej podnieść należy, że Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. ustalił w sprawie niniejszej wysokość opłaty adiacenckiej na podstawie przepisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich, zmienionej uchwałą nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia [...] grudnia 2007 r. Stawka opłaty adiacenckiej określona w tych przepisach (§ 1 pkt 3 uchwały – 30% różnicy wartości nieruchomości w przypadku wzrostu jej wartości w wyniku dokonanego podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją, która stała się ostateczna po 21 października 2007 r.) została przyjęta w sprawie niniejszej. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki ewid. nr [...], położonej w I., wydana na wniosek Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w I., wydana w dniu [...] października 2010 r., stała się ostateczna w dniu 2 listopada 2010 r. Zgodnie z art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 98a ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne.

Organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że w rozpatrywanym przypadku zaistniały przesłanki do ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej na podstawie stawek określonych w powołanej uchwale. Akceptując takie stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie naruszył prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., SK 19/06 nie spowodował utraty mocy obowiązującej przez uchwałę Rady Miejskiej I. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], a także przedstawioną przez Sąd I instancji argumentację prawną. Takie stanowisko przyjmowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. powołane przez Sąd I instancji orzeczenia).

Nawiązując do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r., SK 19/06 dodać należy, że zarówno z jego sentencji, jak i z uzasadnienia wynika, że przeprowadzona ocena konstytucyjności nie dotyczyła upoważnienia rady gminy do ustalenia, w formie uchwały, wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Rozpatrując zarzut naruszenia zakazu retroakcji prawa Trybunał uznał, że art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący wówczas podstawę uchwały ustalającej stawki procentowe opłaty adiacenckiej, powinien być rozumiany w ten sposób, że zainteresowany ponosi opłatę, pod warunkiem że uchwała ustalająca stawki opłat weszła w życie przed dokonaniem podziału nieruchomości, a wysokość opłaty ustalona jest zgodnie ze stawką obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Jak słusznie wywiódł Sąd I instancji, omawiając przepisy nowelizujące ustawę o gospodarce nieruchomościami, powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie mógł spowodować automatycznej utraty mocy obowiązującej uchwały Rady Miejskiej I. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...].

Odmienny od powyższego pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2003 r., IV SA/Po 159/09, do którego nawiązuje strona skarżąca, nie znalazł aprobaty.

Za nieusprawiedliwiony uznać także należało zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 7 k.p.a. polegającego na nieuchyleniu decyzji naruszającej prawo materialne, mające wpływ na wynik sprawy i uznaniu, iż skarżąca powinna zapłacić opłatę adiacencką, podczas gdy indywidualny interes strony przemawia za zwolnieniem z tego obowiązku. Sformułowanie tego zarzutu i jego uzasadnienie pozwala przyjąć, że skarżąca kwestionuje przyjętą w zaskarżonym wyroku wykładnię art. 98a ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami i zastosowanie w sprawie tego przepisu. Zgodnie z jego brzmieniem: "Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu". W wyroku siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2010 r., I OPS 5/09 stwierdzono: "mimo że w art. 98a użyto określenia, że organ może ustalić opłatę, to jednak w istocie oznacza to, że jest on zobowiązany do jej wymierzenia, chyba że istnieją uzasadnione powody odstąpienia od jej nałożenia (np. gdy wzrost wartości nieruchomości jest tak niewielki, że koszty postępowania mogą być wyższe niż należna opłata)". Podzielając to stanowisko stwierdzić należy, że w sprawie nie wykazano wystąpienia takich nadzwyczajnych okoliczności, dlatego również w tym zakresie skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.