Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2804/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. A., A. R. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z [...] maja 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr 17 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r. poz. 8814) w związku z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) oraz § 4 w związku z § 5 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 i § 7 ust. 1 i § 32 ust. 1 pkt 3 i pkt 6 i § 32 ust. 8 oraz § 35 ust. 1 uchwały nr LVIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836, z późn. zm.), odmówił zakwalifikowania R. A. i A. R. do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że R. A. i A. R. którzy ubiegają się wraz z synem w dniu [...] września 2020 r. złożyli wniosek o pomoc finansową. Wnioskodawca zameldowany jest wraz z synem w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], którego najemcą była jego matka. Z uwagi na zaległości czynszowe została wypowiedziana umowa najmu. Wyrokiem Sądu z [...] lutego 2011 r. wnioskodawcy nie przyznano prawa do lokalu socjalnego. Lokal składa się z 3 pokoi, kuchni i łazienki - powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 34,38 m2, powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 46,70 m2. Metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej dla trzyosobowego gospodarstwa domowego nie może przekroczyć 19,00 m2 powierzchni mieszkalnej. Wnioskodawczyni nie posiada stałego adresu zameldowania. Ostatni meldunek stały posiadała do [...] lutego 2021 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], który pozostaje własnością rodziców zainteresowanej i składa się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, wc i garderoby o powierzchni użytkowej 71,79 m2. A. R. pismem z [...] stycznia 2021 r. została wezwana do uzupełnienia wniosku o powierzchnię mieszkalną i użytkową lokalu rodziców czego nie uczyniła do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Wnioskodawczyni wymeldowania z pobytu stałego z ww. lokalu dokonała w ramach czynności materialno-technicznej (zgłoszenie w jej imieniu złożył pełnomocnik). Dochód trzyosobowego gospodarstwa wnioskodawców wynosi 6.983,92 zł, zatem nie kwalifikuje do udzielenia pomocy mieszkaniowej do najmu lokalu na czas nieoznaczony. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie i podjęła przedmiotową uchwałę o odmowie kwalifikacji wnioskodawców do udzielenia pomocy mieszkaniowej, bowiem zostało przekroczone kryterium metrażowe i dochodowe. Uwzględniono fakty, że: wnioskodawcy zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] bez zgody właściciela, tj. m.st. Warszawy, lokal rodziców może zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe ich rodziny oraz niedostarczono dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia pełnej analizy wniosku.

Pismem z [...] lipca 2021 r. R. A. i A. R., zastępowani przez radcę prawnego M. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z dokumentów na fakt ich sytuacji, w tym orzeczonej eksmisji i wysokości wynagrodzenia.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik skarżących zarzuciła naruszenie:

1. przepisu prawa materialnego, tj. § 4, § 5, § 7 i § 32 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poprzez uznanie, że nie kwalifikują się do pomocy mieszkaniowej, z uwagi na fakt, że nie spełniają wymogu określonego w tych przepisach, czyli wysokości zarobków, powierzchni dotychczasowego lokalu oraz niewymienionej w tych przepisach przesłanki, że zajmują obecnie lokal bez zgody m.st. Warszawy. Ustalenia wynagrodzenia nie zostały poczynione na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały, bowiem skarżąca pozostawała na zasiłku, a obecnie jest osobą bezrobotną, a także art. 72 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611), poprzez odmowę zakwalifikowania ich do zawarcia umowy najmu z zasobu m.st. Warszawy,

2. przepisu postępowania tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735); zwanej dalej K.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak ustalenia prawdy obiektywnej, niezbadanie aktualnej sytuacji finansowej skarżących na dzień podjęcia uchwały w szczególności co do wysokości ich zarobków oraz niewzięcie pod uwagę faktu, że wobec skarżącego, który jest synem byłej najemczyni, wobec której nie przedłużono umowy, a on został przez matkę porzucony w tym lokalu, orzeczono eksmisję z obecnie zajmowanego lokalu

Pełnomocnik skarżących wskazała, że zajmują lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] wraz z rocznym synkiem J. A.. W jej ocenie organ pominął istotne fakty i nie poczynił ustaleń co do aktualnej sytuacji. A. R. podała, że do [...] czerwca 2021 r. pozostawała na zasiłku macierzyńskim (a zatem z odpowiednio obniżonym dochodem), po ustaniu stosunku pracy, a obecnie nie ma żadnego zatrudnienia. Obecnie tylko R. A. utrzymuje trzyosobową rodzinę z wynagrodzeniem netto ok. 3800 zł, co jest kwotą wystarczającą dla spełnienia kryterium dochodowego. Co do warunku trudnej sytuacji lokalowej, nie sposób się zgodzić z organem, że skarżący zamieszkują obecnie bez zgody m.st. Warszawy jest podstawą do odmowy im najmu lokalu. Zarząd Dzielnicy pominął, że najemcą tego lokalu byli rodzice skarżącego – T. i K. A.. Od [...] lutego 2002 r. wyłącznym najemca była T. A., której wypowiedziano umowę najmu z powodu zadłużenia spowodowanego przez wymienioną (skarżący był wówczas niepełnoletni, miał 17 lat).

W dniu [...] lutego 2011 r. w Sądzie Rejonowym [...] w [...] (sygn. akt [...]) przeprowadzono rozprawę, na której matka R. A. się nie stawiła, stawił się zaś jego brat. M. A., który złożył zeznania jako strona. Tego samego dnia Sąd Rejonowy [...] w [...] wydał wyrok, w którym orzekł eksmisję, co do M. A. prawo do lokalu socjalnego, zaś w stosunku do T. L. (wcześniej A.) i R. A. wyrokiem zaocznym orzekł o braku prawa do lokalu socjalnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego Sąd z urzędu przy eksmisji orzeka o prawie do lokalu socjalnego, a zgodnie z art. 14 ust. 4 pkt. 2 ustawy Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec małoletniego i jego opiekuna. W przedstawionej sprawie Sąd przyznał pełnoletniemu bratu skarżącego prawo do lokalu socjalnego, odmawiając go jednocześnie małoletniemu i jego matce. Sąd w trakcie przesłuchania M. A. ustalił, że T. L. nadużywa alkoholu, nie opłaca czynszu, nie martwiła się eksmisją i nie zareagowała na pozew, tym samym jako przedstawiciel ustawowy nie reprezentowała w sposób prawidłowy swojego niepełnoletniego syna R. A.. W tej sytuacji R. A. został poszkodowany przez swoją matkę, która dopuściła się zaniedbań i w sposób oczywiście sprzeczny z dobrem małoletniego nie reprezentowała przed Sądem jego interesów, a on sam reprezentować się nie mógł z uwagi na wiek. Stąd na rozprawę stawił się starszy brat, jednak również Sąd naruszył dobro małoletniego pozbawiając go prawa do lokalu socjalnego. Matka skarżącego wyprowadziła się z lokalu, pozostawiając w nim skarżącego, który zajmuje obecnie ten lokal z partnerką i wspólnym dzieckiem. Skarżących nie stać na wynajęcie lokalu na wolnym rynku. Organ nie wziął pod uwagę, że skarżący spłaca zadłużenie powstałe na lokalu socjalnym, którego dokonała jego matka. R. A. zwracał się wielokrotnie do Miasta o ponowne zawarcie umowy najmu, z uwagi na realizowane porozumienie o spłacie zadłużenia, jednak Miasto prośbie odmawia powołując się na fakt, że R. A. nigdy nie był najemcą lokalu [...] przy ul. [...] w [...].

Pełnomocnik skarżących zwrócił uwagę, że R. A. nie miał łatwego dzieciństwa. Gdy miał 8 lat zmarł jego ojciec, wychowywała go matka, która miała pod opieką również dwójkę jego rodzeństwa. Samotnie pozostawiona matka, z trójką dzieci, które nie otrzymywały renty po ojcu ani świadczeń socjalnych, nie była w stanie realizować wszystkich należności, a kolejne problemy doprowadziły do nadużywania alkoholu. Mimo to R. A. założył własną rodzinę. Co istotne, sam tuż po uzyskaniu pełnoletności wziął na siebie odpowiedzialność za długi powstałe z tytułu czynszu i opłat za lokal, co oznacza, że zaczął dorosłość z długiem kilkudziesięciu tysięcy złotych. Sumiennie to zadłużenie spłaca nadal, a mimo to Miasto usilnie utrzymuje, że nie ma on prawa do lokalu.

Wobec ciąży swojej partnerki oraz odmowy uregulowania tytułu prawnego do obecnego lokalu, mając na uwadze fakt, że Miasto ma w posiadaniu tytuł eksmisyjny, wystąpił o najem lokalu z zasobów m. st. Warszawy. Jednak Zarząd Dzielnicy [...] odmówił umieszczenia go na liście oczekujących, z uwagi na zbyt dużą powierzchnię aktualnego lokalu (pomijając kwestię eksmisji) oraz z uwagi na zajmowanie lokalu bez zgody m.st. Warszawy (pomijając fakt, że lokal ten zajmuje od dzieciństwa i był on przedmiotem umowy najmu jego rodziców). Powyższe w sposób oczywisty świadczy, że naruszono prawa skarżących, tak prawa konstytucyjne, jak i ustawowe oraz wynikające z uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. R. A. zwrócił się również o pomoc do Rzecznika Praw Obywatelskich, który pismem z [...] sierpnia 2020 r. zalecił po kontakcie z Zarządem Dzielnicy złożenie przedmiotowego wniosku.

W ocenie pełnomocnika skarżący mają interes prawny we wniesieniu skargi na zaskarżoną uchwałę, bowiem bezpośrednio ich dotyczy i odmawia im prawa do lokalu komunalnego (por. uchwala składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08).

Pełnomocnik skarżących zwrócił uwagę, że § 7 ust. 2 pkt 9 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. wskazuje, że kryterium powierzchni nie stosuje się do lokali objętych decyzją administracyjną nakazującą opróżnienie lokalu albo prawomocnym postanowieniem sądu o przysądzeniu własności lokalu. Jej zdaniem przepis ten należy stosować szerzej, w tym do lokali, z których wyrokiem sądu nakazano eksmisję, bowiem jak słusznie organ wskazał skarżący nie mają zgody na dalsze zamieszkiwanie w aktualnym lokalu.

Zaznaczyła, że skarżących, wobec zakończenia wypłaty zasiłku macierzyńskiego skarżącej, nie stać, aby samodzielnie wynająć mieszkanie w [...], którego koszt wynosi obecnie ok. 2.000 zł. Wobec tego skarżący zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego mogą ubiegać się o przyznanie lokalu komunalnego z zasobu Miasta. Zgodnie z art. 14 ust. 4 pkt 2 tej ustawy małoletniemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Takiego lokalu nie otrzymał ani skarżący w chwili wyroku eksmisyjnego, ani aktualnie jego syn. Przepis ten choć nie znajduje zastosowania przy rozpatrzeniu wniosku o najem lokalu komunalnego, powinien jednak być wyznacznikiem jakim osobom lokal ten przyznać należy, a do tego grona zaliczyć należy rodziców z rocznym dzieckiem.

Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle przepisów powołanej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; zwanej dalej P.p.s.a.).

W ocenie Sądu, analizowana pod tym względem skarga R. A. i A. R. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Zarządu [...] z [...] maja 2021 r. nr [...] odmawiająca skarżącym zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez najem lokalu z zasobów mieszkaniowych m.st. Warszawy nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Powyższa uchwała została podjęta w trybie § 4 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 i ust. 3 i § 7 ust. 1 i § 32 ust. 1 pkt 3 i pkt 6 i § 32 ust. 8 oraz § 35 ust. 1 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182, z późn. zm.); zwanej dalej "ustawą o ochronie praw lokatorów". Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy).

W uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 6, poz. 90), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy bądź osobę upoważnioną oraz zaopiniowaniu przez komisję lokalową. Następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy. Ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała odmawiająca zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz wręcz rozstrzyga o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że sprawa dotyczyła zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, zaś tego typu sprawy należą do właściwości (kognicji) sądów administracyjnych.

Obowiązkiem Zarządu [...], wydającego sporną uchwałę z dnia [...] października 2021 r., było podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przy czym, należy wskazać, że czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, Zarząd [...], wydając zaskarżoną uchwałę z [...] maja 2021 r., nie dopuścił się naruszenia przepisów § 35 ust. 1 w związku z § 4, § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 i ust. 3 oraz § 7 ust. 1 i § 32 ust. 1 pkt 3 i pkt 6 9 § 32 ust. 8 i § 35 ust. 1 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, bowiem – wbrew zarzutom skargi – w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, przyjmując zasadnie, iż z ustaleń dokonanych w toku analizy wniosku oraz zgromadzonej dokumentacji wynika, że R. A. i i A. R. nie spełniają warunków uprawniających do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Kierując się tą podstawą prawną Rada m.st. Warszawy podjęła w dniu 5 grudnia 2019 r. stosowną uchwałę, w której określiła szczegółowe zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, że osoby kwalifikowane do najmu lokalu wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy muszą spełniać określone w tej uchwale kryteria.

Zgodnie z § 4 powołanej uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz w § 7 z zastrzeżeniem § 8 i § 9. Oznacza to, iż kryteria określone w § 5 (dochodowe) i § 7 (warunki zamieszkiwania) tej uchwały muszą być spełnione łącznie, a niepełnienie jednego z nich wyklucza uwzględnienie wniosku o pomoc mieszkaniową, chyba że zachodzą inne przesłanki wynikające z przepisów uchwały, mające wpływ na rozstrzygnięcie wniosku.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 uchwały (wg. brzmienia obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej uchwały), łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać 205% w trzyosobowym gospodarstwie domowym - iloczynu wysokości ostatnio ogłoszonego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto w gospodarce narodowej w województwie mazowieckim, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz współczynnika, o którym mowa w ust. 2. Wysokość współczynnika, o którym mowa w ust. 1 wynosi 0,50 - w przypadku obliczania dochodu uprawniającego do oddania w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony z zastrzeżeniem pkt 3 i 4. Zaś ust. 3 tego § zastrzega, iż o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego z zastrzeżeniem § 8 pkt 5, 5a i 9. Natomiast w przypadku przekroczenia dochodu obliczonego na podstawie ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 2, możliwe jest udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez wskazanie do najmu lokalu TBS (ust. 4 zd. pierwsze).

Pojęcie dochodu zostało zdefiniowane w § 1 pkt 18 powołanej uchwały stanowiąc, iż należy przez to rozumieć średnie miesięczne dochody gospodarstwa domowego, w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133), przy czym w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, za dochód uznaje się dochód nie mniejszy niż zadeklarowana kwota przychodu, stanowiąca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 3 ust. 3 zd. drugie odsyła do definicji w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), który określa w art. 3 pkt 1 lit. a, iż dochodem, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz z innych osób są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Jak podano na podstawie złożonej przez wnioskodawców deklaracji o wysokości dochodów oraz zaświadczeń pracodawców (k. 9 – 7 akt administracyjnych), na dochód skarżących, ustalony wg. powyższych reguł, składały się uzyskiwane co miesiąc w stałej wysokości wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 6.983,92 zł. Natomiast kryterium dochodowe dla trzyosobowego gospodarstwa domowego uprawniające do zakwalifikowania do najmu lokalu, ustalone na dzień orzekania przez organ wg. powyższych zasad, wyniosło 6.091,51 zł. Biorąc pod uwagę, iż w stosunku do skarżących nie uwzględnia się zastrzeżeń z § 5 ust. 2 pkt 3 i 4, a uzyskiwanych przez nich dochód spowodował przekroczenie współczynnika 0,5, o którym mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r., skarżący nie spełniali kryterium dochodowego do przyznania wnioskowanej pomocy mieszkaniowej. W zaistniałych okolicznościach uprawnione jest twierdzenie organu zawarte w piśmie informacyjnym (k. 31 akt administracyjnych), iż w przypadku w przekroczenia kryterium dochodowego możliwe jest jedynie udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez najem lokalu z zasobu Towarzystwa Budownictwa Społecznego.

Powyższych ustaleń organu skarżący w istocie nie kwestionują, podnosząc jedynie, iż zmieniła się ich sytuacja dochodowa, albowiem A. R. do [...] czerwca 2021 r. otrzymywała zasiłek macierzyński i utraciła zatrudnienie. Obecnie jedyne źródło utrzymania stanowi wynagrodzenie za pracę R. A. w wysokości 3800 zł (na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów załączonych do skargi). Odnosząc się do tego zarzutu należy podkreślić, iż sądowa kontrola zaskarżonej uchwały odbywa się przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Natomiast stan faktyczny sprawy organ ustala na podstawie materiału dowodowego przedłożonego przez strony i zgromadzonego w toku postępowania. Na podstawie § 32 ust. 5 i 6 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. w trakcie analizy sprawy wnioskodawca może złożyć aktualną deklarację o wysokości dochodu, zaś w przypadku wątpliwości w tym zakresie organ jest uprawniony wystosować do wnioskodawcy wezwanie o przedłożenie stosownej aktualnej deklaracji. W tej sytuacji trudno czynić organowi skutecznie zarzut, iż naruszył przepisy postępowania poprzez nieuwzględnienie dowodów, którymi dysponuje wyłącznie wnioskodawca i ich nie przedstawia. Także w skardze i załączonych do niej dokumentach strona skarżąca nie podała informacji o uzyskiwanych przez A. R. dochodach poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że zamiast wynagrodzenia za pracę skarżąca otrzymywała zasiłek macierzyński. W toku postępowania wnioskodawcy nie sygnalizowali jakichkolwiek zmian w zakresie ich sytuacji finansowej, choć jeszcze w lutym 2021 r. A. R. składała pisma wyjaśniające w sprawie. Zmiana zaś sytuacji materialnej skarżących od czerwca 2021 r. nie ma wpływu na prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń, a może jedynie stanowić podstawę do złożenia ponownego wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej. Zmiana bowiem stanu faktycznego powoduje konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania. Na marginesie należy wskazać, że te również uległy zmianie. Prawodawca od 1 lipca 2021 r. zmienił metodę ustalania kryterium dochodowego (mający w sprawie zastosowanie § 5 został zmieniony przez § 1 ust. 1 pkt 4 uchwały nr XLIX/1531/2021 z dnia 10 czerwca 2021 r. /Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r. poz. 5586/ zmieniającej uchwałę z 5 grudnia 2019 r.).

Odnoszą się do zarzutu, że organ nie uwzględnił szczególnej sytuacji w jakiej znaleźli się skarżący z uwagi na orzeczoną przez Sąd Rejonowy [...] wobec R. A. eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego należy stwierdzić, iż wskazana okoliczności nie wyczerpuje przesłanek wyłączających stosowanie § 5 i § 7 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. określonych w § 8 pkt 1 – 12 tej uchwały.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, powyższe okoliczności nie stanowią podstawy do zastosowania wyłączenia z § 7 ust. 2 pkt 9 powołanej uchwały. Jak wynika z treści tego przepisu, oceny warunków zamieszkiwania nie stosuję się wobec osób objętych decyzją administracyjną nakazującą opróżnienie lokalu albo prawomocnym postanowieniem sądu o przesądzeniu własności lokalu. Wszelkie wyjątki od ogólnych zasad należy wykładać ściśle, a powołany przepis jako przesłanki odstąpienia od stosowania ogólnych reguł nie wymienia prawomocnego wyroku o eksmisję. W przypadku R. A. Sąd Rejonowy [...] wydał w dniu [...] lutego 2011 r. wyrok o sygn. akt [...] w przedmiocie eksmisji, który nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu § 7 ust. 2 pkt 9 powołanej uchwały.

Dodać należy, iż sąd administracyjny nie jest władny oceniać prawidłowości zapadłego w sprawie R. A. wyroku o eksmisję bez lokalu socjalnego wydanego wobec małoletniego i przedstawiciela ustawowego. W myśl art. 170 P.p.s.a., moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądu oznacza, że musi on przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Sąd administracyjny nie jest także właściwy rzeczowo do orzekania w sprawach cywilnych (art. 3 – 5 P.p.s.a.).

Z tych wszystkich względów skargą należało uznać za niezasadną.

Końcowo wskazać należy, iż znaczące pogorszenie się od czerwca 2021 r. sytuacji dochodowej skarżących uprawnia ich do ponownego wnioskowania o przyznanie pomocy mieszkaniowej z zasobów m. st. Warszawy, albowiem zmianie uległ stan faktyczny sprawy, który nie podlegał ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Nastąpiła także zmiana stanu prawnego, albowiem stanowiąca podstawę orzekania uchwała z dnia 5 grudnia 2021 r. został znowelizowana uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy uchwały nr XLIX/1531/2021 z dnia 10 czerwca 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r. poz. 5586) z mocą od dnia 1 lipca 2021 r. Wskazana nowelizacja zawiera istotne zmiany m.in. w zakresie ustalania kryterium dochodowego wnioskodawcy jak i warunków zamieszkiwania determinujące przyznanie pomocy mieszkaniowej. Wobec zmiany przepisów prawa ocena prawna zawarta w niniejszym wyroku nie będzie dla organu wiążąca przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżących (art. 153 P.p.s.a).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.