Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 372/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 96 ust 1, 3, art 97 ust 1 i 2, ar 63 ust 1, art 3 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art 7, 8,77,107 par 3 i art. 124 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. - zaskarżonym skargą przez T. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uchylił postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z [...] maja 2011 r., którym:

1) nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 "W." [...] przedsięwzięcia polegającej na budowie pensjonatu na 15 osób na działce [...] w miejscowości S., gm. C.;

2) nałożono obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu powyższego przedsięwzięcia na wymieniony wyżej obszar Natura 2000;

3) ustalono zakres raportu

- w zakresie punktu 3 i w tym zakresie orzekł co następuje:

3) ustalić zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "W." ([...]) przez wskazanie by raport zawierał:

a) charakterystykę całego przedsięwzięcia, opis warunków użytkowania terenu przed realizacją inwestycji, podczas jej budowy i na etapie jej użytkowania oraz wskazanie przewidywanych rodzajów i ilości zanieczyszczeń związanych z jej funkcjonowaniem,

b) opis elementów przyrodniczych będących w zasięgu przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków ptaków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "W." oraz ich siedlisk,

c) opis przewidywanych skutków dla obszaru Natura 2000 "W." w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia,

d) opis analizowanych wariantów, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego, wariantu najkorzystniejszego dla ochrony obszaru Natura 2000 wraz z uzasadnieniem ich wyboru,

e) określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na cele i przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000 oraz jego integralność,

f) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na cele i przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "W." oraz integralność tego obszaru,

g) opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "W.", obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko- ,średnio- i długoterminowe oddziaływania na ww. obszar Natura 2000,

h) określenie zasięgu oddziaływań, o których mowa powyżej, oraz ocenę ich istotności w kontekście przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 "W.", jego integralności oraz spójności sieci Natura 2000, wraz z podaniem kryteriów, na podstawie których określono rodzaj, zasięg i istotność generowanych oddziaływań,

i) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie i ograniczane potencjalnych znacząco negatywnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na ww. obszar Natura 2000,

j) przedstawienie zagadnień w formie graficznej i kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 kwestii oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie analizy oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "W.",

k) propozycję monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i użytkowania,

I) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,

m) streszczenie w języku niespecjalistycznym zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 informacji, w odniesieniu do każdego elementu raportu,

n) nazwisko autora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,

o) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a w pozostałej części utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podał, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie art. 97 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) - zwanej dalej: ustawą o udostępnianiu informacjo, z uwzględnieniem art. 63 ust. 1 tejże ustawy. Jednocześnie zauważył, iż w podstawie prawnej kwestionowanego aktu błędnie powołano się na art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji, jednakże nie stanowi to uchybienia, które wymagałoby uchylenia postanowienia.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji, a wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). Natomiast postępowanie .zakończone spornym postanowieniem dotyczyło stwierdzenia obowiązku lub braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz

sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, nie zaś oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (i raportu o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko). Przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko (a takim jest sporna inwestycja), może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony. W takim przypadku ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 dokonywana jest w ramach procedury określonej w dziale V rozdziału 5 ustawy o udostępnianiu informacji. W rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji znacząco negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 definiuje się jako oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania, które pogarszają stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, wpływają znacząco negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar lub pogarszają integralność obszaru oraz jego powiązania z innymi obszarami (art. 3 pkt 17 ww ustawy).

Wobec powyższego kluczową kwestią w sprawie było rozstrzygnięcie, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie wpływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 "W.", a zatem czy konieczne jest poddanie przedmiotowego przedsięwzięcia ocenie oddziaływania na ww. obszar Natura 2000. Przy czym przesłanką do przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 nie jest pewność co do wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony danego obszaru, a jedynie prawdopodobieństwo wystąpienia takiego oddziaływania, zgodnie z zasadą przezorności wynikającą z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2) i art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, ze zm.) - dalej w skrócie: u.p.o.ś.

Po analizie akt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy podał, że realizację przedmiotowej inwestycji, polegającej na budowie budynku pełniącego funkcję pensjonatu dla 15 osób o powierzchni zabudowy 270 m2 planuje się na działce położonej w środkowej części obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "W.", którą (według kopii mapy ewidencyjnej znajdującej się w aktach sprawy) stanowią grunty orne VI klasy bonitacyjnej (jak wskazano w KIP - nieużytkowane rolniczo) i grunty leśne V klasy bonitacyjnej. Działka stanowi teren dotychczas niezabudowany (zwarta zabudowa wsi S. znajduje się w odległości ok. 500 m od proponowanej lokalizacji spornego zamierzenia inwestycyjnego) i graniczy od strony południowej z Jeziorem K.

Z kolei obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "W." stanowi fragment W. i zajmuje powierzchnię ok. 37 tys. ha, z czego 72 % stanowią lasy (w przeważającej części bory sosnowe), zaś 17 % - siedliska otwarte i półotwarte (w tym m. in. łąki, pastwiska, siedliska zaroślowe oraz grunty orne). Stosunkowo dużą część powierzchni obszaru

stanowią wody śródlądowe, co wynika z faktu, iż w jego granicach znajduje się ponad 50 jezior. Wiele z nich to jeziora przepływowe, połączone z systemem wodnym B.- głównej rzeki obszaru. Obszar Natura 2000 "W." jest ostoją ptasią o randze europejskiej, przy czym należy wyjaśnić, iż z dniem 1 października 2011 r., w związku z wysłaniem do Komisji Europejskiej zaktualizowanej bazy danych obszarów Natura 2000, zmianie uległy przedmioty ochrony analizowanego obszaru. Mając na uwadze powyższe, przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "W." stanowią: bielik, żuraw, puchacz, lelek, zimorodek, łabędź krzykliwy, kania ruda, gągoł, nurogęś i brodziec piskliwy.

Organ odwoławczy podał, iż środkowa część obszaru Natura 2000 "W.", obejmująca teren, na którym planuje się realizację analizowanego zamierzenia inwestycyjnego, stanowi miejsce potencjalnego występowania ww gatunków ptaków, a w szczególności bielika i kani rudej. Występowanie obu gatunków na danym obszarze jest związane z obecnością terenów o urozmaiconym krajobrazie. Bielik gnieździ się w lasach (często w borach, które w analizowanym obszarze Natura 2000 stanowią przeważającą część kompleksów leśnych), jednakże - z uwagi na fakt, że jego głównym pokarmem są ryby i ptaki wodne - równie istotne dla jego występowania na danym terenie są okolice jezior, stawów rybnych i dolin rzecznych. Również dla kani rudej istotne jest mozaikowo ukształtowane otoczenie (zapewniające wysoką różnorodność środowiska na terenach łowieckich), na które składają się kompleksy leśne (miejsce gniazdowania), łąki, pola, mokradła i zbiorniki wodne (rzeki, stawy, jeziora). Zagrożenie dla występowania tych gatunków na analizowanym obszarze związane jest nie tylko z faktem fizycznego zajęcia terenu przez inwestycję, ile i z jej charakterem, gdyż funkcjonowanie pensjonatu spowoduje wzrost presji turystycznej i rekreacyjnej zarówno na obszar położony nad Jeziorem K., jak i na samo jezioro, co może spowodować utratę dogodnych dla tych gatunków łowisk. Nie można również wykluczyć, iż rozwój turystyki i rekreacji w rejonie Jeziora Karsińskiego, wynikający z funkcjonowania spornego przedsięwzięcia, może niekorzystnie wpłynąć na inne gatunki ptaków będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 "W." i ich siedliska. Ponadto, w ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, realizacja spornego zamierzenia inwestycyjnego może stymulować dalszą zabudowę działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora K., co również może być przyczyną opuszczenia części terenów będących obecnie potencjalnymi żerowiskami lub miejscami lęgowymi omawianych gatunków ptaków.

Nadto organ zauważył, iż w przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma tzw. zasada przezorności, która nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy negatywne oddziaływanie podejmowanych działań na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane. Wykazanie owego braku negatywnego - oddziaływania jest przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność.

Szczególne znaczenie zasada ta ma w ochronie obszarów sieci Natura 2000, co znajduje odzwierciedlenie z wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok, C-98/03, Komisja Europejska przeciwko Niemcom, [2006] ECR 1 -53). Należy stwierdzić, że jeżeli nie można: wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie danego zamierzenia inwestycyjnego jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je "na korzyść środowiska a nie na korzyść inwestycji" (por. "Ocena planów i przedsięwzięć oddziałujących na obszary Natura 2000". Wytyczne metodyczne dotyczące przepisów artykułu 6(3) i 6(4) Dyrektywy Siedliskowej -92/43/EWG. Komisja Europejska 2002 r.).

W tym stanie rzeczy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji w kwestii wystąpienia możliwego znacząco negatywnego oddziaływania spornego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "W.", a tym samym uznał, iż stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na ww. obszar Natura 2000 jest zasadne.

Organ drugiej instancji jedynie nie podzieli stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. odnośnie zakresu raportu o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, które winno nastąpić w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Organ odwoławczy stwierdził, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska bezzasadnie nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia w raporcie o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem" (pkt 3.10 sentencji). Ponadto, w pozostałej części zakres raportu o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 ustalony przez organ pierwszej instancji został uściślony i ograniczony do aspektów odnoszących się bezpośrednio do celów i przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 "W.".

T. D. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] grudnia 2011 r. i postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z [...] maja 2011 r. Zarzucono wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszenie przepisów:

1) art 63 oraz art. 97 ustawy o udostępnianiu informacji przez brak - w ocenie skarżącego - obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w odniesieniu do inwestycji, która nie oddziałuje www. sposób na środowisko;

2) art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627) przez brak zaistnienia przesłanek do zastosowania wyrażonej w nim zasady przezorności;

3) art. 7 i art. 8 K.p.a. przez niedopełnienie przez organ wynikających z nich obowiązków. Skarżący zaznaczył, iż powierzchnia zabudowy przedmiotowego pensjonatu na 15 osób wyniesie 500 m2, w tym 270 m2 budynku i 230 m2 parkingu, natomiast działka, na której ta inwestycja jest planowana zajmuje powierzchnię 4,26 ha. Ewentualny wpływ na środowisko przedsięwzięcia jest porównywalny do budowy i użytkowania domu mieszkalnego. Tym samym inwestycja nie zagraża spójności i integralności chronionych obszarów. Również z uwagi na mały procent zagospodarowania terenu nie pozbawi w żadnym stopniu ptaków ich żerowisk oraz nie wpłynie na mozaikowate ukształtowanie terenu. Równocześnie mały wpływ na znajdującą się tam faunę i florę, ewentualne skumulowanie się rzeczonego przedsięwzięcia z przyszłymi inwestycjami na sąsiednich działkach należy uznać za znikome i nie zagraża środowisku. Skarżący wskazał, iż znaczący wpływ na obszar Natura 2000 mają inwestycje odgrywające ważną rolę w ingerencję ekosystemu. W związku z powyższym "budowa pensjonatu na 15 osób" nie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nadto według skarżącego zasada przezorności zawarta w art. 6 ustawy prawo ochrony środowiska nie ma w tym przypadku zastosowania. Powołany artykuł nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy negatywne oddziaływanie podejmowanych działań na środowisko nie jest w pełni rozpoznane. W rozpatrywanym przypadku należy zauważyć, iż po pierwsze planowana inwestycja wiąże się z niskim współczynnikiem oddziaływania i szkodliwości na przyległy obszar w uwzględnieniu jej małej proporcji do całego terenu. Jej budowa, a także użytkowanie zbliżone będzie w swoim oddziaływaniu do budowy większego domu mieszkalnego, którego skutki można z łatwością przewidzieć. Po drugie z uwagi na bardzo małą ilość miejsc noclegowych i tym samym ograniczoną liczbę ewentualnych gości budowa pensjonatu nie będzie stanowiła zbyt intensywnej zabudowy rekreacyjnej i nie będzie miała wpływu na czystość zbiorników wodnych. Jak zostało wcześniej podniesione generowane przez nią oddziaływanie nie będzie miało wpływu na kumulację z przyszłymi inwestycjami, których skarżący w chwili obecnej nie jest w stanie przewidzieć. W momencie powstania w przyszłości stanu faktycznego w postaci planowania podobnej zabudowy na sąsiednich działkach o zbadanie wpływu na środowisko powinni zadbać przyszli inwestorzy, ponieważ dopiero oni znając rozmiary i skale planowanych przez nich przedsięwzięć będą mogli ocenić ewentualny wpływ inwestycji i kumulację oddziaływań na środowisko czego skarżący, w chwili obecnej, nie jest w stanie przewidzieć. Po trzecie art. 6 § 2 u.p.o.ś. stanowi, iż nie organ administracji, a osoba podejmująca działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązana, kierując się przezornością podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Również zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "W." skarżący uważa za zbyt szeroki dla tak małej inwestycji.

Dalej skarżący podniósł, iż dla przedmiotowego terenu, w związku z prowadzoną inwestycją na sąsiednim gruncie, podlegającej z mocy ustawy obowiązkowemu sporządzeniu raportu, gmina dysponuje danymi o przewidywalnym wpływie kumulowania się inwestycji oraz wpływów na awifaunę i florę obszaru. W związku z tym żądanie od skarżącego ww. raportu ma na celu jedynie przedłużenie postępowania.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, tym samym podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Skarżący w piśmie procesowym z 20 marca 2012r., uzupełniając skargę, zarzucił naruszenie § 3 ust. 1 pkt 50 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 201 Or. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 123, poz. 1397, ze zm.) przez błędną jego interpretację, a mianowicie zaliczenie przedmiotowej inwestycji do przedsięwzięcia mogącego znaczącego oddziaływać na środowisko i tym samym niewłaściwą kwalifikację ww. przedsięwzięcia. Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: ośrodki wypoczynkowe lub hotele, zlokalizowane poza terenami mieszkaniowymi, terenami przemysłowymi, innymi terenami zabudowanymi i zurbanizowanymi terenami niezabudowanymi, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie planowane przez skarżącego będzie miało powierzchnię mniejszą niż wskazana w ustawie i tym samym nałożenie obowiązku sporządzenia raportu jest w przedmiotowej sprawie bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i §

1. ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2011 r. i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony

Środowiska w G. z [...] maja 2011r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedsięwzięcie, które skarżący chciałby zrealizować na działce nr [...] położonej w S., gmina C., zlokalizowane miałoby być na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "W." ([...]). Celem wyznaczenia takiego obszaru jest ochrona populacji dziko występujących gatunków, utrzymanie i zagospodarowanie ich naturalnych siedlisk zgodnie z wymogami ekologicznymi, przywracanie zniszczonych biotopów oraz tworzenie biotopów. Innymi słowy ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, która mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną.

Zasady oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 normuje rozdział 5 ustawy o udostępnianiu informacji. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Z kolei stosownie do art. 97 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, będącego postawą prawną wymienionych postanowień, po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 ww ustawy, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ww ustawy, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Postanowienie, o którym mowa wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (ust. 2 art. 97). W postanowieniu takim regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada obowiązek przedłożenia, w dwóch egzemplarzach wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu (ust. 3 art. 97). Natomiast według art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie m. in. następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, w tym powiązania z innymi przedsięwzięciami, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska w szczególności uwzględniające obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania.

W świetle powyższego oraz treści skargi i pisma procesowego skarżącego stanowiącego jej uzupełnienie, należy wyjaśnić, co także organy czyniły w kontrolowanych postanowieniach, iż planowane przedsięwzięcie nie należy do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest lub może być wymagane. Planowane przedsięwzięcie jest innym przedsięwzięciem niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, wymagającym rozważenia - czy może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Innymi słowy oceny wymagało, czy przedmiotowa inwestycja, jako niezwiązana bezpośrednio z ochroną obszaru Natura 2000, ani nie wynikająca z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jego integralność oraz spójność sieci obszarów Natura 2000. Na organach obu instancji spoczywał więc obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istotnie zamierzone przedsięwzięcie osobno lub w połączeniu z innymi działaniami inwestycyjnymi planowanymi na tym obszarze może znacząco oddziaływać na cele ochrony tego obszaru. Istotne oddziaływanie zachodzi wówczas, gdy planowane działanie niesie z sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000. W zaskarżonych postanowieniach zawarto argumentację przemawiającą za występowaniem ryzyka potencjalnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Podkreślenia wymaga bowiem, iż ustawodawca w art. 97 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji jako przesłankę do przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko zawarł prawdopodobieństwo jego znaczącego wpływu na obszar Natura 2000, a nie znaczącego negatywnego oddziaływania zdefiniowanego w art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o udostępnianiu informacji i zastosowanego w jej art. 98 ust. 2 i 3, wymogu uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Oznacza to, iż ustawodawca krajowy, kierując się zasadą przezorności, uznał konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania, zawsze gdy tylko zamierzona inwestycja może oddziaływać na obszar Natura 2000 znacząco, w celu wykluczenia, że oddziaływanie to może być znacząco negatywne. Podstawę do dokonania takiej oceny daje już możliwość znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Celem niniejszego postępowania nie było więc ustalenie znaczącego negatywnego oddziaływania, ale prawdopodobieństwo znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000, jako przesłanki niezbędności przeprowadzenia owej oceny i sporządzenia raportu. W ocenie Sądu ów cel został zrealizowany, bowiem postępowanie wykazało, że istotnie zamierzone przedsięwzięcie, do zrealizowania na działce nr [...], stanowiącej obecnie teren niezabudowany, położony od zwartej zabudowy wsi S. w odległości ok. 500 m, graniczący od strony południowej z Jeziorem K. i położony na obszarze Natura 2000 "W.", może znacząco oddziaływać na cele ochrony tego obszaru. Znaczące oddziaływanie zachodzi jako, że planowane przez skarżącego działanie niesie z sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000, prowadzącego do ograniczenia - z uwagi na chęć lokalizacji przedsięwzięcia o charakterze mieszkaniowym (hotel), czyli przeznaczonego na pobyt ludzi, w środkowej części obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "W." (teren stanowiący grunty orne i leśne) - terenów dogodnych do gniazdowania, odpoczynku i żerowania gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony wymienionym obszarze Natura 2000. Przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "W." stanowią: bielik, żuraw, puchacz, lelek, zimorodek, łabędź krzykliwy, kania ruda, gągoł, nurogęś i brodziec piskliwy. I właśnie ta środkowa część obszaru "W.", obejmująca teren, na którym planuje się realizację analizowanego przedsięwzięcia, stanowi miejsce potencjalnego występowania ww gatunków ptaków, a w szczególności bielika i kani rudej. Występowanie obu gatunków na danym obszarze jest związane z obecnością terenów o urozmaiconym krajobrazie. Istotną rolę dla ich bytowania pełnią kompleksy leśne, łąki, pola i okolice wód. Zagrożenie dla występowania tych gatunków na analizowanym obszarze związane jest zarówno z faktem fizycznego zajęcia terenu przez inwestycję, gdyż każda zabudowa wpływa na likwidację terenów otwartych wykorzystywanych przez ptaki jako obszary żerowiskowe, jak i z charakterem inwestycji, gdyż funkcjonowanie pensjonatu spowoduje wzrost presji turystycznej i rekreacyjnej na obszar położony nad Jeziorem K., w tym samo jezioro, co także zagraża utracie dogodnych dla chronionych gatunków łowisk. Ponadto możliwość wystąpienia znaczącego odziaływania na gatunki i siedliska ptaków chronionych może mieć - jak wskazały organy - kumulowanie się oddziaływania planowanej inwestycji z przedsięwzięciem na działce sąsiedniej, jak również realizacja spornego zamierzenia inwestycyjnego może stymulować dalszą zabudowę działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora K. Podczas gdy szczególne znaczenie należy przywiązywać do integralności i spójności obszaru Natura 2000, gdyż podział na niewielkie enklawy może uniemożliwić właściwą ochronę składników środowiska przyrodniczego oraz kumulację oddziaływań występujących na danym terenie, zwłaszcza że możliwości absorpcyjne środowiska są ograniczone i pewna ilość nawet niewielkich oddziaływań, aczkolwiek skumulowanych może wywołać trudne do odwrócenia zmiany. Ochrona przyrody musi się także odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, a zatem nie wykluczać jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć cech charakterystycznych dla danego krajobrazu i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m. in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywanie i realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych.

Wszystko to dowodzi, iż nie można zarzucić organom obu instancji, dokonującym oceny planowanej inwestycji w aspekcie znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 "W." naruszenia stosowanych przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym i przepisów wskazanych w skardze. Organy dokonując oceny planowanej inwestycji pod kątem zasadności nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zasadnie przejęły, zdaniem Sądu, iż planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na ww obszar Natura 2000. Przy tym organy obu instancji dokonały tej oceny w zgodzie z art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a., a jej wynik znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniach postanowień sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 K.p.a.

Z kolei w kwestii raportu, kwestionowanego w skardze, wskazać należy, iż zakres raportu określony przez organ pierwszej instancji został jedynie w ramach postępowania odwoławczego zweryfikowany, doprecyzowany i ograniczony do aspektów odnoszących się bezpośrednio do celów i przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 "W.". Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy - w odpowiedzi na skargę - obowiązek wskazania w raporcie rodzaju i ilości przewidywanych zanieczyszczeń związanych z funkcjonowaniem inwestycji oraz przewidywanych skutków dla obszaru Natura 2000 wynika z faktu, iż kwestie te są istotne dla ustalenia - czy sporne przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ów obszar.

Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienia zostały wydane zgodnie z prawem, zatem i z przepisami, których naruszenie zarzucił skarżący. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.