Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 708/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 127 § 1, art. 129 § 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia

[...] października 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. P.

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny t.j. - Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium powołało się na następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Burmistrz Miasta T. L. nakazał likwidację hodowli drobiu na nieruchomości będącej własnością M. W. i M. P., w terminie do dnia [...] września 2019 r. Decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym, została skutecznie doręczona M. P. (poprzez doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi – zgodnie z art. 43 k.p.a.) w dniu 27 czerwca 2019 r. Termin do wniesienia przez M. P. odwołania od tej decyzji upływał zatem w dniu 11 lipca 2019 r.

M. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Jak wynika ze stempla pocztowego, przesyłkę pocztową zawierającą odwołanie strona nadała w placówce pocztowej (jako przesyłkę rejestrowaną w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2188; zm.) w dniu 12 lipca 2019 r. Odwołanie zostało zatem wniesione z uchybieniem terminu o jeden dzień.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. organ pierwszej instancji, w trybie art. 133 k.p.a., wraz z aktami sprawy przekazał organowi odwoławczemu prośbę M. P.

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. L., wraz z przedmiotowym odwołaniem.

W treści wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, że przyczynę niezachowania terminu do wniesienia odwołania stanowiła nieświadomość daty otrzymania decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnił, że przesyłkę zawierającą decyzję odebrał w dniu 28 czerwca 2019 r. jego ojciec (jako dorosły domownik), natomiast skarżącemu przekazał ją dopiero w dniu 8 lipca 2019 r. Do wniosku strona załączyła oświadczenie swojego ojca M. P., potwierdzające powyższe okoliczności.

Rozpatrując wniosek Kolegium w pierwszej kolejności stwierdziło, że nie daje wiary twierdzeniu wnioskodawcy, jakoby datą odbioru przez jego ojca przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] czerwca 2019 r., był dzień 28 czerwca 2019 r. Organ odwoławczy podniósł, że ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka ta została skutecznie doręczona w dniu 27 czerwca 2019 r. Termin do wniesienia odwołania zostałby zatem zachowany, gdyby przesyłka z odwołaniem została nadana najpóźniej w dniu 11 lipca 2019 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego

w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym – stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Skoro zaś na kopercie przesyłki pocztowej zawierającej odwołanie widnieje data stempla pocztowego "12 07 2019", to, zdaniem Kolegium, datę tę datę należy uznać za datę wniesienia odwołania.

Przechodząc do oceny przesłanek przywrócenia terminu organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 k.p.a., wyjaśniając przy tym, że przepis ten kreuje cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

W ocenie Kolegium, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku strony o przywrócenie terminu ma zawarta w art. 58 § 1 k.p.a. przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu oraz zawarta w § 2 tego przepisu przesłanka zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu - wobec ziszczenia się dwóch pozostałych przesłanek.

Dokonując oceny pierwszej z tych przesłanek w kontekście argumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę, Kolegium – odwołując się do licznego orzecznictwa sądowego – stwierdziło, że dla oceny winy M. P. w uchybieniu terminu nie może mieć znaczenia moment, w którym zapoznał się on z treścią decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że – po pierwsze – potencjalna możliwość zapoznania się z treścią tego aktu niewątpliwie istniała co najmniej 3 dni przed upływem terminu wniesienia odwołania (po ustaniu wskazywanej przez wnioskodawcę przeszkody), a po wtóre (uwzględniając możliwość złożenia przez stronę odwołania w dniach od 8 do 11 lipca 2019 r.) zwrócił uwagę na dopuszczalność późniejszego uzupełnienia szczegółowej argumentacji odwołania.

W ocenie Kolegium, działań wnioskodawcy związanych z realizacją procesowej czynności wniesienia odwołania nie cechowała zatem należyta staranność. W przywołanych okolicznościach sprawy nie istniała bowiem trwała, istniejąca aż do wystąpienia z wnioskiem i niemożliwa do przezwyciężenia przeszkoda, dotycząca możliwości złożenia odwołania w terminie. Jeżeli zatem wnioskodawca, pomimo istnienia potencjalnej możliwości, nie podjął takich czynności, to nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Za takim stanowiskiem, zdaniem organu odwoławczego, przemawiają wspomniane wyżej względy staranności, jakiej należy oczekiwać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto organ podkreślił, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności

w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu, jak chociażby możliwe w niniejszej sprawie, złożenie odwołania w terminie i późniejszej jego uzupełnienie.

W związku z powyższym Kolegium uznało, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Analizując okoliczności sprawy w kontekście zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Kolegium wskazało, że dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, od którego liczy się ów siedmiodniowy termin, musi być określony w sposób bezsporny, co do faktu powzięcia przez stronę informacji

o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia. Stąd nie jest dopuszczalne uznanie, że ustanie przyczyny uchybienia miało miejsce nie

w momencie powzięcia wiedzy o wydaniu rozstrzygnięcia, lecz w momencie zapoznania się z jego treścią, bowiem takie stanowisko, skutkowałoby uzależnieniem początku biegu 7-dniowego terminu nie od przepisów prawa, lecz od woli zainteresowanego. Strona decydowaliby bowiem o momencie zapoznania się

z treścią decyzji, a tym samym o momencie ustania przyczyny uchybienia, tak jak w niniejszej sprawie, wiążąc przyczynę uchybienia terminu do złożenia odwołania z jej późniejszym przekazaniem (od daty skutecznego doręczenia decyzji), a więc

z brakiem możliwości wcześniejszego zapoznania się z jej treścią.

W ocenie Kolegium wyrażony wyżej pogląd koresponduje z oceną twierdzeń wnioskodawcy, którym organ nie dał wiary. Trudno bowiem przyjąć, że wnioskodawca powziął wiedzę wydaniu rozstrzygnięcia dopiero 11 dni po prawidłowym doręczeniu przesyłki, odebranej przez jego ojca. Taka konstatacja nie znalazłaby uzasadnienia w świetle dyrektyw swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), nakazujących w procesie rozumowania, dotyczącego ustalania spornych

w sprawie okoliczności stanu faktycznego, stosowanie kryteriów logiki

i doświadczenia życiowego, do których organy administracji są zobligowane.

Zdaniem organu odwoławczego, nawet gdyby przyjąć najbardziej korzystną dla wnioskodawcy ocenę okoliczności faktycznych sprawy, zakładającą, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu, był dzień, w którym ojciec przekazał wnioskodawcy przesyłkę z decyzją - tj. 8 lipca 2019 roku, nie sposób nie dojść do wniosku, iż w realiach rozpatrywanej sprawy, wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony, gdyż ostatecznym (zawitym) terminem złożenia wniosku w tym przedmiocie był dzień 15 lipca 2019 r. (7 dni od dnia przekazania decyzji), natomiast przesyłka z wnioskiem nadana została w placówce pocztowej w dniu 25 lipca 2019 r., a więc prośba została wniesiona ze znacznym, bo dziewięciodniowym uchybieniem zawitego terminu, wskazanego w § 2 art. 58 k.p.a.

M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie skargę na opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania tj. akt. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na brak uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy

w niedochowaniu terminu oraz złożenia prośby o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od dnia, w którym przyczyna uchybienia terminu ustała, podczas gdy skarżący w sposób dostateczny uprawdopodobnił brak swojej winy

w niedochowaniu terminu oraz złożył prośbę o jego przywrócenie

z zachowaniem siedmiodniowego terminu;

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i dokonanie błędnej oceny dokumentów zgromadzonych

w sprawie skutkującej ustaleniem, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, podczas gdy, na podstawie dokumentów załączonych do prośby o przywrócenie terminu możliwe było ustalenie istnienia prawdopodobieństwa niedochowania terminu bez winy strony;

3. błędne ustalenia faktyczne będące wynikiem nieprawidłowej oceny dowodów oraz twierdzeń strony, poprzez ustalenie, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji był fakt otrzymania decyzji w dniu 8 lipca 2019 r., podczas gdy faktyczną przyczyną niedochowania terminu do złożenia odwołania była informacja od osoby obierającej decyzję, że doręczono ją

w dniu 28 czerwca 2019 r. zamiast 27 czerwca 2019 r.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Z., rozpoznając sprawę wykazało się całkowicie błędną oceną twierdzeń

i zarzutów, jak również brakiem jakiegokolwiek odniesienia się do dowodu w postaci oświadczenia M. P. - ojca skarżącego, który faktycznie odebrał decyzję Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019. r. Skarżący stwierdził, że jest dla niego niezrozumiałe, dlaczego organ odwoławczy, rozpatrując jego prośbę, skupił się wyłącznie na dacie 8 lipca 2019 r,. w której został faktycznie przekazany egzemplarz decyzji, a nie na informacji jaką przekazał ojciec strony i jaka była główną przyczyną uchybienia terminu, tj. okoliczności, iż ww. decyzja została faktycznie doręczona dopiero w dniu 28 czerwca 2019 r. Skarżący podkreślił, że wbrew temu co ustalił organ, jego prośba nie została złożona ze względu na fakt, iż ojciec przekazał mu decyzję w dniu 8 lipca 2019 r. lecz ze względu na fakt, że do dnia otrzymania postanowienia Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] lipca 2019 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania, pozostawał

w uzasadnionym przekonaniu, że termin ten dotrzymał. Dopiero na podstawie treści tego postanowienia skarżący powziął informację, że decyzja została odebrana przez jego ojca nie w dniu 28 czerwca 2019 r. lecz w dniu 27 czerwca 2019 r., a tym samym, że jego odwołanie zostało złożone po terminie. Wobec powyższego dopiero w tym momencie ustała przeszkoda powodująca uchybienia terminu. W ocenie skarżącego, dopełnił on zatem obowiązku złożenia prośby o przywrócenie terminu

w ciągu 7 dni od ustania przyczyna niedochowania terminu, bowiem prośbę taką złożył w dniu 25 lipca 2019 r.

Skarżący nie zgodził się ponadto z oceną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż nie uprawdopodobnił braku swojej winy

w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Skarżący podkreślił, że do prośby

o przywrócenie terminu zostało dołączono oświadczenie jego ojca, który odebrał korespondencję zawierająca decyzję organu pierwszej instancji. Oświadczenie to potwierdza, że ojciec skarżącego, przekazując mu przedmiotową decyzje w dniu

8 lipca 2019 r., poinformował go, że decyzję tę odebrał w dniu 28 czerwca 2019 r.,

o czym poczynił sobie adnotację na kopercie. Kolegium w ogóle zaś nie odniosło się do tego dowodu, nie wskazując tym samym sposobu jego oceny. Co więcej, nie zostały wykazane żadne podstawy do podważenia wiarygodności ww. oświadczenia. Faktem jest natomiast – jak podkreślił skarżący – że jedynie ze względu na otrzymaną informację o terminie doręczenia decyzji w dniu 28 czerwca 2019 r., złożył odwołanie z jednodniowym opóźnieniem.

W ocenie skarżącego, jako dalece niesprawiedliwe, powierzchowne

i niezgodne z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego należy ocenić rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które bezpodstawnie zamyka mu drogę do rzetelnego rozstrzygnięcia jego sprawy w toku postępowania przed organem wyższej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania.

Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wyjaśnić na wstępie należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie uregulowanym przepisami p.p.s.a., przy czym

w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W toku badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd ocenia zatem, czy akt ten jest zgodny z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dniu jego wydania oraz, czy nie narusza przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych przepisów procedury administracyjnej. Należy przy tym podkreślić, że nie każde naruszenie prawa, a jedynie mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego lub mogące mieć istotny pływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, ewentualnie kwalifikowane naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego, uzasadniają uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, ze skarga jest niezasadna, aczkolwiek nie wszystkie z podniesionych w jej treści zarzutów są pozbawione racji. Zaskarżone postanowienie z dnia 8 października 2019 r. – pomimo błędnego uzasadnienia – nie zasługuje jednak na uchylenie wobec prawidłowości zawartego w nim rozstrzygnięcia.

W myśl art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. od decyzji wydanej

w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zachowanie ustawowego terminu jest zatem jednym z warunków skuteczności wniesienia odwołania.

Przepis art. 58 k.p.a. przewiduje jednak możliwość przywrócenia terminu,

w tym terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten stanowi bowiem, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).

Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2011, str. 411).

Podkreślić przy tym należy, że w przypadku wniosku, którego przedmiotem jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organem właściwym do jego rozpatrzenia jest - jak wynika z art. 59 § 2 k.p.a. - organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, który wydaje w tym zakresie ostateczne postanowienie.

W okolicznościach niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że okoliczność uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r., została potwierdzona stosownym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r., podjętym na zasadzie art. 134 k.p.a., w następstwie uprzedniej odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania w drodze ostatecznego postanowienia z dnia [...] października 2019 r. (będącego przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie). Skarga M. P. na ww. postanowienie z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, została natomiast oddalona przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 709/19. W wyroku tym Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń, iż sporna decyzja organu pierwszej instancji

z dnia [...] czerwca 2019 r. została skutecznie doręczona skarżącemu – w trybie art. 43 k.p.a. – w dniu 27 czerwca 2019 r., a tym samym, że termin do jej zaskarżenia

w drodze odwołania upływał z dniem 11 lipca 2019 r. W konsekwencji Sąd w ww. wyroku przesądził również, że wnosząc odwołanie od przedmiotowej decyzji w dniu 12 lipca 2020 r. skarżący uchybił ustawowemu terminowi do dokonania tej czynności. Ponowna ocena tego aspektu sprawy w ramach niniejszego postępowania jest więc zbędna. Istota sporu rozstrzyganego przez Sąd w niniejszym postępowaniu ogranicza się więc już jedynie do oceny tego, czy skarżący spełnił przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Jak już wyżej wskazano, podstawową przesłanka uwzględnienia prośby

o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie wskazuje się, że organ administracji, analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej, winien kierować się okolicznościami sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, oraz brać pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Uprawdopodobnienie braku winy

w uchybieniu terminu nie jest wprawdzie równoznaczne z udowodnieniem tej okoliczność, niemniej jednak wymaga wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia niedającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienia NSA: z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I GZ 173/11, LEX nr 1069564; z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 220/08, LEX nr 478982). Podkreślić przy tym trzeba, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1806/06, LEX nr 337473).

W ocenie Sądu, za przeszkodę uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu nie sposób uznać okoliczności powołanych przez skarżącego, jednak

za oceną tą przemawiają inne argumenty, niż przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przypomnieć należy, że powołaną przez skarżącego przeszkodą w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania była okoliczność, iż skarżący został wprowadzony w błąd przez swojego ojca, który odebrał korespondencję zawierającą decyzję organu pierwszej instancji, że doręczenie owej korespondencji nastąpiło w dniu 28 czerwca 2019 r., podczas gdy w rzeczywistości miało miejsce dzień wcześniej, tj. 27 czerwca 2019 r. Dla potwierdzenia tej okoliczności skarżący przedłożył oświadczenie swojego ojca z dnia 25 lipca 2019 r., w którego treści M. P. przyznał, że odebraną przez siebie decyzję organu pierwszej instancji przekazał swojemu synowi w dniu 8 lipca 2019 r., wskazując przy tym 28 czerwca 2019 r. jako datę jej odbioru.

Nie kwestionując prawdziwości powyższego oświadczenia, a tym samym nie negując faktu, iż rzeczywiście doszło do wprowadzenia skarżącego w błąd co do daty odbioru decyzji organu pierwszej instancji, nie sposób jednak przyjąć, że okoliczność ta wyłącza winę skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim należy podkreślić, że fakt, iż dorosły domownik, który odebrał przesyłkę oraz podjął się przekazania jej adresatowi, a następnie tego nie uczynił, bądź też uczynił to z opóźnieniem lub też czyniąc to wprowadził adresata przesyłki w błąd co do daty jej doręczenia (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), jest ewidentnym zaniedbaniem tej osoby, jednakże konsekwencje takiego zachowania domownika obciążają adresata (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 września 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 351/20, LEX nr 3060353). Jeżeli natomiast przesłanka braku winy po stronie osoby trzeciej, np. domownika, może być rozciągnięta na adresata przesyłki, to nawet lekkie niedbalstwo związane za zapomnieniem bądź osłabieniem pamięci osoby odbierającej przesyłkę (czy tez błędnym odnotowaniem daty jej otrzymania), eliminuje możliwość przyjęcia, że przesłanka braku winy została spełniona. Jedynie w razie stwierdzenia, że w dniu odbioru przesyłki osoba trzecia (np. dorosły domownik) była dotknięta tego rodzaju schorzeniem lub stanem, które obiektywnie uniemożliwiały jej przekazanie przesyłki adresatowi lub poinformowanie go o prawidłowej dacie jej odbioru, można rozważać ewentualny brak winy tej osoby i w konsekwencji także brak winy adresata. Skutki nawet lekkiego niedbalstwa osoby trzeciej odbierającej przesyłkę obciążają zatem, co do zasady, właściwego adresata przesyłki (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 300/20, LEX nr 3035675). Z kolei zaniechanie strony w zakresie zorganizowania prawidłowego odbioru kierowanej do niej korespondencji, w czasie gdy nie przebywa w miejscu zamieszkania (które stanowi jedyny znany organowi adres do korespondencji), należy uznać za brak staranności w prowadzeniu własnych spraw (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11, LEX nr 1233075).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skoro skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskazał okoliczność błędnego poinformowania go przez ojca o dacie odbioru decyzji organu pierwszej instancji, to uznanie, iż skarżący nie ponosi winy za to uchybienie wymagałoby w pierwszej kolejności uprawdopodobnienia, że również jego ojciec nie ponosi winy za udzielenie błędnej informacji o dacie odbioru decyzji. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać taka tezę. Podstaw ku temu nie daje bowiem przedłożone przez niego oświadczenie M. P. z dnia 25 lipca 2019 r., albowiem w jego treści nie zostało w żaden sposób wyjaśnione, co stanowiło przyczynę wskazania przez ojca skarżącego błędnej daty odbioru przesyłki podczas przekazywania jej adresatowi. Innymi słowy, brak jest jakichkolwiek podstaw by przyjąć, że wskazanie przez ojca skarżącego niewłaściwej daty odbioru decyzji organu pierwszej instancji wynikało z innych przyczyn, niż tylko niezachowanie należytej staranności bądź niedbalstwo. Uchybienie to – pomimo, że leży po stronie ojca skarżącego – obciąża więc również skarżącego i w konsekwencji nie pozwala uznać, że uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania było niezawinione.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że uznanie Kolegium, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy strony

w uchybieniu terminu, warunkująca jego przywrócenie zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., znajduje uzasadnione podstawy, choć w innych okolicznościach, niż te, na które wskazał organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie dotknięte jest więc wadą naruszanie powyższego przepisu oraz przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zakresie określającym wymogi uzasadnienia postanowienia, jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, a tym samym –

w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. – nie daje podstaw do uwzględnienia skargi.

W ten sam sposób zakwalifikować należy błędne stanowisko Kolegium, iż skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie zachował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z tym przepisem prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd w tym względzie podziela stanowisko skarżącego, że skoro przyczyną niezachowania przez niego terminu do wniesienia odwołania było błędne przekonanie, iż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 28 czerwca 2020 r., to ustanie owej przyczyny należy wiązać z dniem, w którym skarżący dowiedział się o rzeczywistej dacie doręczenia przedmiotowej decyzji. Dniem tym – wbrew stanowisku Kolegium – nie był 8 lipca 2019 r., tj. dzień przekazania skarżącemu przez ojca korespondencji zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, skoro właśnie w momencie przekazania owej korespondencji doszło do wprowadzenia skarżącego w błąd odnośnie daty jej odbioru (w istocie zatem w tym dniu przyczyna uchybienia terminu dopiero zaistniała). W świetle wyjaśnień skarżącego, które nie budzą zastrzeżeń Sądu, dniem, w którym powziął on informację o rzeczywistej dacie doręczenia ww. decyzji, był natomiast dzień doręczenia mu postanowienia Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], stwierdzającego uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji (które to postanowienie – jak wynika z akt sprawy – zostało następnie wyeliminowane z obrotu prawnego przez SKO w Z. poprzez stwierdzenie jego nieważności – jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości - w drodze postanowienia z dnia [...] września 2019 r. nr [...]). Z akt sprawy nie wynika wprawdzie, w jakiej dokładnie dacie ww. postanowienie zostało skarżącemu doręczone, jednak już samo zestawienie faktów, iż postanowienie to zostało wydane w dniu [...] lipca 2019 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony

w dniu 25 lipca 2020 r., świadczy o zachowaniu przez skarżącego siedmiodniowego terminu, określonego w art. art. 58 § 2 k.p.a. Błędna ocena tej przesłanki przez organ również jednak nie podważa zasadności odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, skoro - jak wykazano wcześniej - skarżący i tak nie spełnił w niniejszej sprawie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu.

Z tych wszystkich względów, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.