Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1601/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt V SA 3380/03 po rozpoznaniu skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2002r. Nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku z następującym uzasadnieniem.

W dniu [...] października 1999r. A.D. zgłosiła wg dokumentu SAD Nr [...] do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód [...] marki [...], rok produkcji [...], importowany z N. Towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu, z ustaleniem kwoty długu celnego. Do zgłoszenia importer załączył rachunek z [...] października 1999r. na kwotę [...] i ocenę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę z zakresu techniki i mechaniki pojazdowej.

Naczelnik Urzędu Celnego w P. po przeprowadzeniu postępowania celnego, decyzją z dnia [...] października 2002 r. uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe i ustalił wartość celną pojazdu na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego (metodą ostatniej szansy), a także orzekł o obowiązku zapłaty różnicy cła i o odsetkach wyrównawczych.

Po rozpatrzeniu odwołania importera Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części i ustalił na nowo niższą niż organ I instancji wartość celną towaru oraz kwotę wynikającą z długu celnego, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzje organów celnych I jak i II instancji podlegają uchyleniu, jednakże z powodów innych niż podniesione w zarzutach skargi.

Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego - art. 65 § 5 Kodeksu celnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2003 r. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i uchylające decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego oraz w tym zakresie rozstrzygające co do istoty sprawy, wydane zostało po upływie 3 lat od dokonania zgłoszenia celnego ([...] października 1999 r.).

Sąd stwierdził, że przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego ustanawia w stosunku do organów celnych zakaz orzekania po upływie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego i podkreślił, że dopiero od 10 sierpnia 2003 r. przepisy Kodeksu celnego po zmianie dokonanej ustawą z dnia 23 kwietnia 2000r. o zmianie ustawy (Dz. U. Nr 120, poz.l 122) przewidują, że bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w cyt. wyżej przepisie ulega zawieszeniu z dniem zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 230 § 5 Kodeksu celnego.

Zdaniem Sądu, z dniem upływu terminu przedawnienia Dyrektor Izby Celnej nie miał możliwości, ani prawa do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a taką była decyzja uchylająca w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) Ordynacji podatkowej rozstrzygnięcie organu celnego I instancji i orzekająca co do istoty sprawy w zakresie ustalenia wartości celnej towaru i określenia, inaczej aniżeli organ I instancji, kwoty wynikającej z długu celnego. W ocenie Sądu nie ma także znaczenia, że decyzja ta korzystniej w porównaniu do rozstrzygnięcia organu I instancji określa wartość celną i kwotę długu celnego, bowiem jest ona niekorzystna dla strony w porównaniu z jej wnioskiem zawartym w zgłoszeniu celnym.

W konkluzji Sąd orzekający stwierdził, że zakaz merytorycznego rozstrzygania w zakresie objętym dyspozycją art. 65 § 4 Kodeksu celnego odnosi się nie tylko do decyzji organu I instancji. W opinii Sądu organ odwoławczy w razie stwierdzenia upływu terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, uznając rozstrzygnięcie organu celnego 1 instancji za nieprawidłowe w zakresie objętym art. 65 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, mógł na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) Ordynacji podatkowej je uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie.

Z uwagi na powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu celnego I instancji.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał jako jej podstawę:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a. w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 65 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.).

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została wydana [...] października 2002 r. i doręczona stronie [...] października 2002 r., tak więc została ona wydana przed upływem trzyletniego okresu, o jakim mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Skarżący stwierdził, że z treści art. 65 § 4 Kodeksu celnego wynika, że zastrzeżony w tym przepisie termin dotyczy wydania decyzji przez organ I instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego, oraz że przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie była decyzją ostateczną.

Zdaniem skarżącego, nie jest uzasadniony wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd, że w stanie prawnym poprzedzającym nowelizację Kodeksu celnego dokonaną ustawą z dnia 23 kwietnia 2003r., w terminie zastrzeżonym w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, oprócz decyzji organu I instancji konieczne było wydanie decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy.

Podkreślił również, że decyzja organu odwoławczego stanowiła kontrolę legalności decyzji organu I instancji, oraz że nie zawiera rozstrzygnięcia korygującego elementy zgłoszenia celnego ponad korektę organu I instancji i w konsekwencji jej wydanie nie podlega czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Ponadto, zdaniem skarżącego, wbrew temu co twierdzi WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, decyzja organu II instancji nie zawiera rozstrzygnięcia o prawidłowości lub nieprawidłowości zgłoszenia celnego.

Skarżący podniósł również, że organ odwoławczy może zgodnie z art. 242 § 4 Kodeksu celnego, aż do upływu 5 letniego terminu przedawnienia długu celnego, określonego w ww. przepisie, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) Ordynacji podatkowej wydać decyzję reformatoryjną.

W konkluzji skarżący stwierdził, że decyzja organu odwoławczego została wydana bez naruszenia terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Rozpoznając skargę kasacyjną NSA wskazał, co następuje:

Wynikające ze skargi kasacyjnej zagadnienie prawne dotyczy skutków prawnych upływu 3 -letniego terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego - w toku postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana przed upływem tego terminu.

W myśl art. 65 § 5 Kodeksu celnego, decyzja o której mowa w § 4 nie może być wydana, jeżeli upłynęły trzy lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Z treści art. 65 § 4 Kodeksu celnego wynika, że zastrzeżony w tym przepisie termin dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego. Przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie była decyzją ostateczną.

Przy ocenie kwestii dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy w stanie prawnym sprzed noweli z 23 kwietnia 2003 r., decyzji ostatecznej po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego należy mieć na uwadze, że przedawnienie prawa do wydania decyzji zostało ustalone w interesie dłużnika celnego, a to oznacza, że upływ terminu przedawnienia dopiero w postępowaniu odwoławczym nie może powodować, aby wadliwie ustalona przez organ pierwszej instancji kwota wynikająca z długu celnego, nie mogła być skorygowana przez organ odwoławczy, jeżeli wadliwa decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Organ odwoławczy z uwagi na treść art. 234 Ordynacji podatkowej nie może orzec na niekorzyść strony i to także w warunkach, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Wbrew stanowisku Sądu I instancji organ odwoławczy może aż do upływu 5-letniego terminu przedawnienia długu celnego określonego w art. 242 § 4 Kodeksu celnego wydać na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej decyzję reformatoryjną i ustalić kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości niższej niż uczynił to organ pierwszej instancji, ale nie w porównaniu ze zgłoszeniem celnym, jak ustalił Sąd I instancji.

W niniejszej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu [...] października 1999 r., co spowodowało z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego). Decyzja organu celnego pierwszej instancji została wydana w dniu [...] października 2002 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, natomiast decyzja organu odwoławczego obniżająca kwotę długu celnego została wydana w dniu [...] lipca 2003 r., a zatem przed upływem 5-letniego terminu przewidzianego w art. 242 § 5 Kodeksu celnego.

W tych warunkach przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozpoznać skargę A. D., albowiem Sąd działając z urzędu ograniczył się wyłącznie do rozważenia kwestii przedawnienia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Realizując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - niezależnie od argumentów zawartych w skardze (skarżąca twierdzi, że nie sprowadziła samochodu i nie dawała nikomu pełnomocnictwa do dokonania jego zakupu, a nadto załączyła akt oskarżenia dot. sprawy [...] Prokuratury Okręgowej w R.) - stwierdzić trzeba, iż wniesiony środek zaskarżenia w całości zasługuje na uwzględnienie. Otóż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

a) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe;

b) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.

W powyższym kontekście zwrócić uwagę należy na pismo Prokuratury Okręgowej w R. z dnia [...].07.2003 r. - [...] z którego expressis Verbis wynika: "W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono o podanych wyżej numerach nadwozia nie zostały nigdy wyprodukowane, zaś dokumenty [...] stanowiące podstawę rejestracji oraz odprawy celnej w dniu [...].10.1999 r. w UC P., to dokumenty fałszywe" (k. 30 akt sądowych).

Jeżeli się przyjrzeć tym ostatnim, to trzeba stwierdzić, że całkowicie są chybione ustalenia organów celnych jakoby sporządzając i przedstawiając organom celnym dokumentację C. C. działał w charakterze pełnomocnika. Z analizy dokumentów wynika (k. 72-75 akt adm.), że nie podpisał on ich swoim nazwiskiem lecz sfałszował podpis skarżącej, co stanowi przestępstwo. Jest o tym mowa w ww. piśmie Prokuratury.

Rozpoznając w związku z tym ponownie odwołanie Organ II-giej instancji winien wziąć pod uwagę treść powyższych spostrzeżeń, a także ewentualnie zapis art. 255 Kodesku celnego. Rozważenie zastosowania tych ostatnich uregulowań wydaje się konieczne w świetle argumentacji podniesionej w skardze.

Uwzględniając potrzebę wzięcia powyższych okoliczności pod uwagę w dalszym postępowaniu należało - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 152 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak w sentencji.