Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 511/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 roku sprawy ze skargi J. C., M. C., A. S. i E. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia 23 marca 2005 r. Nr XLVI/796/05 w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. -


UZASADNIENIE

W dniu 12 stycznia 2005 roku J. C., M. C., A. S. oraz E. P. wniosły zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A i B, wyłożonego do publicznego wglądu w dniach: 29 listopada - 28 grudnia 2004 roku. We wniesionym zarzucie skarżące domagały się utrzymania budynku położonego przy ulicy A 258, którego są właścicielkami, przeznaczonego zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do rozbiórki. Wskazały, że przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym i planują przeznaczenie go na lokale użytkowe lub inne inwestycje. Zdaniem skarżących, istnieje możliwość długoletniego wykorzystania potencjału zarówno budynku, jak i terenu, na którym on się znajduje i dostosowania go do warunków ekonomicznych, technicznych i użytkowych. Skarżące wskazały, że istnieją możliwości rozwiązania planowanego skrzyżowania bez konieczności wyburzenia należącego do nich budynku. Podkreśliły, że budynek ten jest w dobrym stanie technicznym, natomiast znajdujący się w pobliżu budynek położony przy ul. A 256 jest niewielki, stary i w złym stanie technicznym i jego rozbiórka nie będzie stanowić dużej szkody, gdyż w najbliższych latach i tak przestanie być użyteczny. Ponadto wskazały, że po wschodniej stronie ulicy A znajdują się rozległe puste tereny po obu stronach skrzyżowania z ulicą B, na których znajduje się jedynie niezabudowana zajezdnia tramwajowa, której przebudowa może być mniej szkodliwa społecznie, niż rozbiórka istniejącego zamieszkałego budynku. Skarżące zakwestionowały także zasadność projektowanego połączenia ulic C i B w jedną całość, wskazując na ich odmienny charakter. Wyjaśniły, że ul. B. łączy takie części miasta jak R., P. czy K., natomiast ulica C. pozostanie tylko boczną ulicą osiedlową. W podsumowaniu zarzutu skarżące uznały, że projektowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności i usprawiedliwiony interes współwłaścicieli nieruchomości przy ul. A. 258, zaś lokalizacja planowanego skrzyżowania spowoduje nieuzasadnioną szkodę przy realnej możliwości jej uniknięcia. Podkreśliły dodatkowo, że koncepcja planowanego skrzyżowania była wielokrotnie zmieniana i brak jest uzasadnienia, dlaczego wybrano wariant przedstawiony w wyłożonym planie. W aneksie do zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skarżące przedstawiły alternatywne możliwości rozwiązania układu komunikacyjnego, umożliwiające zachowanie ich nieruchomości w stanie nienaruszonym.

W dniu 23 marca 2005 roku Rada Miejska w Ł. na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podjęła uchwałę Nr XLVI/796/05, w której odrzuciła zarzut J. C., M. C., A. S. i E. P. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic A i B. Organ, opierając się na opinii Zarządu Dróg i Transportu w Ł. uznał, że przedstawiony przez skarżące alternatywny sposób rozwiązania skrzyżowania, umożliwiający zachowanie nieruchomości skarżących w stanie nienaruszonym nie nadaje się do realizacji. Rada Miasta wskazała na następujące wady, zawarte w przedstawionym przez skarżące projekcie przebudowy skrzyżowania ulic A, B, C. i D:

- nie zachowano normatywnej odległości pomiędzy budynkiem, a krawędzią jezdni, wynoszącej dla dróg krajowych minimum 10 m;

- niespełnione zostały wymagania odnośnie wartości promienia łuku poziomego na drodze podporządkowanej - ulicy C.

- przy zastosowaniu minimalnego łuku poziomego, pomiędzy końcem łuku, a przedłużeniem krawędzi jezdni ulicy A, brak jest miejsca na zlokalizowanie rampy drogowej;

- nie ma zapewnionej dostatecznej widoczności sygnalizatorów, przy dojeździe do skrzyżowania ulicą C.;

- rozwiązanie wprowadzające łącznik pomiędzy ulicę C. i D. jest niepoprawne;

- zbliżenie jezdni do budynku spowoduje zwiększenie oddziaływania hałasu i drgań, a negatywne oddziaływania przekroczą wielkości dopuszczalne.

Organ zgodził się z argumentacją skarżących, iż możliwe jest rozwiązanie skrzyżowania pod kątem zachowania budynku na działce przy ul. A 258, jednakże działanie takie pociągnie za sobą dużo większe koszty i wiązać będzie się z wyburzeniem innych budynków zlokalizowanych po wschodniej stronie ulic: C. i D., poza granicami terenu objętego planem. Rada Miejska zaznaczyła, że przy wyznaczaniu w projekcie planu terenów na cele komunikacji uwzględniono istniejące zagospodarowanie obszaru oraz względy ekonomiczne.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. C., M. C., A. S. oraz E. P. zarzuciły uchwale Rady Miejskiej w Ł. naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), w szczególności art. 1 ust. 1 pkt 5 oraz art. 3 pkt 2 polegające na braku uwzględnienia prawa własności skarżących, jak również przedłożenie interesu inwestora - A ponad ochronę własności, jak również uznanie, wbrew obowiązującym zasadom, iż w interesie publicznym leży stworzenie znaczących ułatwień dla inwestora kosztem własności innych osób.

W uzasadnieniu podniosły argumenty tożsame z zawartymi w zarzucie do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazały, że przedmiotowy plan narusza prawo własności i usprawiedliwiony interes współwłaścicieli nieruchomości przy ul. A 258. Zdaniem skarżących lokalizacja planowanego skrzyżowania spowoduje nieuzasadnioną szkodę przy realnej możliwości jej uniknięcia, jednocześnie Rada Miasta Ł. wybierając społecznie i finansowo kosztowniejszy sposób rozwiązania skrzyżowania naruszyła uzasadniony interes społeczny. Skarżące dodatkowo podniosły, iż uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest ogólnikowe, lakoniczne i nie zawiera dostatecznych rozważań dotyczących konkretnej sprawy. Organ nie podał w dostateczny sposób względów, jakimi kierowała się Gmina przyjmując w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego rozwiązanie niekorzystne dla skarżących. Zdaniem skarżących, organ nie rozważył wszystkich możliwości rozwiązania układu komunikacyjnego skrzyżowania ulic A i B. w celu przyjęcia wariantu najmniej uciążliwego. Podniosły, iż organ rozpoznając zarzuty skarżących z góry przyjął, że możliwe jest tylko jedno rozwiązanie układu komunikacyjnego. Wskazały ponadto, że w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest rozważenia celowości przyjętych rozwiązań komunikacyjnych, jak też wskazania, czy przyjęte rozwiązania porządkują układ drogowy. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest również wypowiedzi, czy możliwa jest rozbudowa skrzyżowania, przy jednoczesnym zachowaniu budynku skarżących. Zwróciły uwagę, że organ uzasadniając uchwałę wyjaśnił, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był zmieniany na skutek uwag organów uzgadniających ten projekt, a zmiany " dotyczyły głównie obszaru komunikacyjnego", przy czym organ nie podał, jakie to były uwagi, w jaki sposób zostały uwzględnione, a zatem skarżące mają wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście projekt planu czyni zadość ich uwagom i stosownym uzgodnieniom.

W końcowej części skargi skarżące zarzuciły Radzie Miejskiej preferowanie interesu firmy A, planującej wybudowanie na terenie objętym projektem planu obiektu handlowego kosztem interesu skarżących wskazując, a Prezydent Miasta Ł. odrzucając zarzut skarżących uwzględnił jednocześnie projekt przesunięcia pętli linii tramwajowej Nr 11 w stronę kompleksu A. Nastąpiło to po okresie wyłożenia projektu planu, do którego ustosunkowali się skarżący w swoim zarzucie z dnia 5 stycznia 2005 roku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie skargi wskazując, że wyrokiem z dnia 3 listopad 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 1135/99, Naczelny Sad Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi oddalił skargę J. C. i A. C. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia 16 czerwca 1999 r., Nr XVII/298/99, którą odrzucono identyczny zarzut skarżących do projektu planu. Zdaniem organu, również skarga na uchwałę z dnia 23 marca 2005 roku, Nr XLVI/796/05 nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Rada Miejska w Ł. przytoczyła argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśniając, iż jej przyjęcie zostało poprzedzone staranną analizą, w wyniku której przyjęto konieczne rozwiązanie, nie stanowiące ingerencji nieuzasadnionej oraz nadmiernej. Organ wskazał, iż w obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. miejscowym ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość będąca przedmiotem zarzutu wraz z budynkiem mieszkalnym była przeznaczona na cele komunikacyjne. Do wskazanego rozwiązania skarżące nie zgłaszały uwag na etapie opracowywania projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Rada Miasta nie zgodziła się również ze zdaniem skarżących o preferowaniu interesu firmy A, czego wyrazem miało być przesunięcie pętli tramwajowej. Organ wyjaśnił, iż kwestionowane przesunięcie było spowodowane protestem B. Sp. z o.o., złożonym w dniu 8 grudnia 2004 roku, w którym zaproponowano przyjęte rozwiązanie, bardziej korzystne dla mieszkańców miasta. W podsumowaniu odpowiedzi na skargę organ podkreślił, iż projektowane przeznaczenie nieruchomości skarżących nie wykracza poza zakres władztwa planistycznego gminy, a co za tym idzie odrzucenie zarzutu nie narusza obiektywnie obowiązującego porządku prawnego, ani interesu skarżących w sposób nieuzasadniony lub nadmierny czyli niedopuszczalny przez prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (uchwały), tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, ze zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa obowiązujących w dacie jej podjęcia.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm. ).

Zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ), do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz do planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowa ustawa weszła w życie po upływie dwóch miesięcy od dnia jej ogłoszenia, tj. 11 lipca 2003 r.

Place planistyczne związane z opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł., położonej w rejonie ulic A i B. podjęte zostały w oparciu o uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia 15 kwietnia 1998 r., a więc przed dniem wejścia w życie nowej ustawy i nie zostały zakończone do tego dnia.

Powołany przepis uzależnia zastosowanie przepisów poprzedniej ustawy od zawiadomienia o terminie wyłożenia planów do publicznego wglądu do dnia wejścia w życie nowej ustawy. Ustawodawca pominął jednak sytuację, w której wskutek różnego typu okoliczności dochodzi do zawiadomienia o terminie następnego, bądź kolejnych wyłożeń planu już po 11 lipca 2003 r., podczas gdy pierwsze zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu do publicznej wglądu nastąpiło przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Należy jednak w ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę przyjąć, że proces planistyczny stanowi jedną całość, która składa się z kolejno następujących po sobie etapów. Następny projekt planu nie różni się zasadniczo od poprzedniego, a w istocie jest to ten sam projekt, tylko uzupełniony bądź w niewielkim zakresie zmieniony. W takim zaś przypadku, do całego procesu planistycznego nie można stosować przepisów nowej ustawy, tym bardziej, że jest to ustawa ograniczająca uprawnienia obywateli związane z ich udziałem w procesie planistycznym. Nie przewiduje bowiem możliwości wniesienia zarzutu do projektu planu i zaskarżenia do sądu uchwały o jego odrzuceniu.

Na wstępie należy odnieść się do podniesionego w odpowiedzi na skargę zarzutu powagi rzeczy osądzonej, który zdaniem organu winien skutkować odrzuceniem skargi J. C., M. C. i A. S. w oparciu o art. 58 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem wyrokiem z dnia 3 listopada 1999 r. wydanym w sprawie sygn. akt IISA/Łd 1135/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi oddalił skargę J. C., M. C., J. P., A. S. , J. i M. P. oraz H. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia 16 czerwca 1999 r. Nr XVII/298/99 w przedmiocie odrzucenia zarzutu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Poglądu tego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił uznając, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej.

Rzecz osądzona charakteryzuje się tym, że stwarza w wyniku uprawomocnienia się wyroku stan prawny powagi ( auctoritas ) rzeczy osądzonej ( rei iudicatae ), przejawiający się najogólniej mówiąc w określonej mocy (walorze) samego wyroku i wszystkich jego skutków prawnomaterialnych i procesowych. Prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej w określonym zakresie przedmiotowym, podmiotowym oraz podstawy rozstrzygnięcia, tj. podstawy faktycznej i prawnej określającej tożsamość żądania.

W niniejszej sprawie zachodzi tożsamość stron postępowania oraz podstawy prawnej. Brak jest natomiast tożsamości podstawy faktycznej, istniejącej w chwili zamknięcia rozprawy w sprawie osądzonej wyrokiem z dnia 3 listopada 1999 r. i w niniejszej sprawie oraz przedmiotu sprawy. Skarga wniesiona została wszak na inną uchwałę Rady Miejskiej w Ł. podjętą na skutek zarzutu wniesionego po kolejnym opracowaniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i po ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu w okresie od 29 listopada do 28 grudnia 2004 r. Stan sprawy nie pokrywa się zatem ze stanem istniejącym w sprawie już prawomocnie zakończonej, oznaczonej sygn. akt IISA/Łd 1135/99.

Należy wyjaśnić, że ustalenie przeznaczenia i zasad gospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy, o czym mowa m. innymi w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm. ). Gminie na podstawie upoważnień ustawowych przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze (art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Każda również zmiana planu miejscowego jest więc zmianą przepisu gminnego i wymaga zachowania takich samych warunków jak przygotowanie samego planu (art. 12 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ).

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, w odróżnieniu od poprzedzającej ją ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 ze zm. ), przewidywała po raz pierwszy nie tylko szczegółową procedurę przygotowania i uchwalenia planu, ale zawierała też gwarancje procesowe dla zainteresowanych w postaci możliwości wnoszenia protestów i zarzutów do projektu planu, uregulowanych w art. 23 i 24 tej ustawy ( por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1997 r., II SA/ KR 1648/96; ONSA 1997 Z – 4, poz. 176 ).

Zarzut, o którym mowa w art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należy wnieść na piśmie w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu ( ust. 2 ). Rada gminy rozstrzyga w drodze uchwały o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu ( ust. 3 ). Uchwała taka powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz należy ją doręczyć wnoszącemu zarzut (ust. 3 w związku z ust. 4 art. 24). Uchwałę o odrzuceniu zarzutu w całości lub części wnoszący zarzut może zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (ust. 4).

Przesłanki dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę, o której mowa w art. 24 ust. 4 powołanej ustawy zostały wyczerpująco wymienione w tym przepisie. Skarga z art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przysługuje wnoszącemu skargę na uchwałę o odrzuceniu zarzutu w całości lub części ( nie służy zatem na uchwałę uwzględniającą zarzut ) w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały o odrzuceniu zarzutu w całości lub części, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powyższe oznacza, że przy zaskarżeniu uchwały o odrzuceniu zarzutu nie obowiązują inne niż wymienione w art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym warunki dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Powyższy przepis w sposób precyzyjny zakreśla nie tylko stronę podmiotową, ale i przedmiotową skargi na uchwałę, która traktuje o odrzuceniu zarzutu. Przedmiotem zaskarżenia może być wyłącznie rozstrzygnięcie zawarte w niekorzystnej dla zainteresowanego uchwale.

Wymagania te spełnia skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie.

W systemie prawa polskiego najpełniejszą definicję prawa własności zawiera art. 140 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem wyznacznikami granic własności są ustawy i zasady współżycia społecznego, a wyznacznikiem sposobu korzystania przez właściciela z przysługującego mu prawa jest społecznogospodarcze jego przeznaczenie. Trzeba też wskazać, że większość ograniczeń prawa własności ma charakter publicznoprawny i wynika z przepisów prawa administracyjnego.

Także Trybunał Konstytucyjny, jak wynika z poglądów wyrażanych w jego orzecznictwie, stoi na stanowisku, że pojmowanie prawa własności jako absolutnego prawa do rzeczy prowadziłoby w wielu wypadkach do naruszenia praw innych podmiotów, a nawet mogłoby obrócić się przeciwko samym właścicielom rzeczy ( por. przykładowo orzeczenia TK: z dnia 20 kwietnia 1993 r., P6/92; OTK z 1993 r., cz. I str. 89 i nast. oraz z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98; OTK ZU z 1999 r., Nr 4, poz. 78, str. 410 – 411 ).

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania prawa własności ( art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Powyższe oznacza, że samo zakwestionowanie ograniczenia prawa własności, ale wynikającego z wykonywania obowiązujących ustaw, nie mogłoby prowadzić do uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do przyjętej przez ustawodawcę zasady władztwa planistycznego gminy ( jak już to wyjaśniono wcześniej ), wyrażającej się w tym, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy, gmina samodzielnie gospodaruje przestrzenią. Oczywiście nie może tego czynić dowolnie, gdyż przysługujące jej władztwo doznaje ograniczeń wynikających z konstytucyjnie chronionego prawa własności ( art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ).

Spełnienie przez radę gminy wymogów wynikających z przepisu art. 24 ust. 3 ustawy następuje wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości uzasadniono brak możliwości uwzględnienia zgłoszonego przez stronę skarżącą żądania w zakresie przeznaczenia określonego obszaru, w świetle prowadzonej przez organy gminy polityki przestrzennego zagospodarowania gminy. Oznacza to, że naruszenie obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego uchwały o odrzuceniu zarzutu (obowiązku wynikającego z art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), nie pozostaje bez wpływu na ocenę legalności uchwały rady gminy w tej sprawie i może stanowić przesłankę do stwierdzenia jej nieważności.

Skoro, jak to już wcześniej zostało wskazane, celem instytucji "zarzutu" jest ochrona interesu indywidualnych obywateli w procesie planowania przestrzennego, to obowiązkiem każdej rady gminy jest rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych do projektu planu miejscowego pod kątem możliwości ochrony interesu prawnego osoby zgłaszającej zarzut, co jednocześnie oznacza obowiązek wnikliwego i wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy i to zarówno przez składających zarzuty, jak i wynikających z obiektywnej oceny zasadności podejmowanych rozstrzygnięć planistycznych.

Odrzucając zarzut strony skarżącej w niniejszej sprawie organ winien wskazać, że rozpatrzył wszystkie zastrzeżenia strony skarżącej w trybie określonym w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i dokonał pełnej oceny rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut z jednoczesnym wykazaniem, że zamierzona treść nowego planu pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Chodzi również o to, aby rada rozpatrując zarzut wyjaśniła wszystkie istotne okoliczności sprawy w taki sposób, aby można jednoznacznie ocenić, czy ingerencja w prawo własności wnoszącego zarzut jest uzasadniona z uwagi na interes publiczny. Uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutu musi być zatem wnikliwe i staranne. Wymagają tego przede wszystkim konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i zasada ochrony własności zawarta w art. 21 (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13.10.1999 r. IV SA 788/99 LEX nr 48191; wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 1998 r., IVSA 695/98; ONSA 2000, Z–1, poz. 16; wyrok NSA w Warszawie z dnia 3.04.2000 r. IV SA 2120/99 – ONSA 2001/4/166 ).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rada Miejska w Ł. wymagania te spełniła nie przekraczając granic przysługującego jej władztwa planistycznego.

Art. 18 ust. 2 pkt 1 obowiązującej w dacie przystąpienia do opracowania projektu planu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) przewidywał możliwość składania wniosków do planu, w tym o dokonanie zmian w projekcie. Skarżące z uprawnienia tego nie skorzystały, nie kwestionując tym samym przyjętego rozwiązania komunikacyjnego. Nie oznacza to jednak, iż skarżące nie mogły zgłosić zarzutu do projektu planu po jego wyłożeniu, co też uczyniły.

Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń zawartych w skardze wniesionej do Sądu należy stwierdzić, że są one niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i nieprawdziwe. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że w procesie planistycznym poprzedzającym opracowanie projektu planu rozważano nie jeden, ale pięć wariantów koncepcji III etapu przebudowy ul. A, w tym skrzyżowania ulicy A z ul. B. Warianty te opracował i przedstawił zespół projektowy C s.c. w Ł. i były one przedmiotem oceny przez Radę Techniczną Wydziału Dróg Urzędu Miasta Ł. Za optymalne, także z uwagi na koszty inwestycji przyjęto rozwiązanie polegające na poszerzeniu ul. A na odcinku zjazdu z estakady do ul. B. po jej wschodniej stronie, w tym wyburzenie budynku stanowiącego współwłasność skarżących. Sporządzono również zestawienie budynków przewidzianych do rozbiórki oraz w oparciu o spis w terenie mieszkań zastępczych dla rodzin je zamieszkujących. Przyjęte rozwiązanie planistyczne, najmniej ingerujące w prawo własności oraz najbardziej ekonomiczne znalazło wyraz w załączniku graficznym do projektu planu.

Nie można zatem podzielić stanowiska skarżących, że organ nie rozważał różnych możliwości przebudowy ul. A. i spornego skrzyżowania. Nie do przyjęcia jest także pogląd skarżących, iż organ winien przyjąć wariant najmniej dla nich szkodliwy, a więc eliminujący ich budynek z planowanej rozbiórki. Obowiązkiem organu było wszak rozważenie nie tylko interesu skarżących, ale także innych właścicieli nieruchomości usytuowanych w obrębie planowanego skrzyżowania oraz przyjęcie wariantu optymalnego z punktu widzenia ingerencji w prawo ich własności, z drugiej zaś strony uwzględniającego interes miasta.

Skarżące dopiero na etapie wniesienia zarzutu do projektu planu przedstawiły dwie własne koncepcje graficzne przebudowy skrzyżowania przy zachowaniu budynku stanowiącego ich współwłasność ( ul. A. 258 ) oraz budynku usytuowanego przy ul. A. 256. Całkowicie niezrozumiałe jest w tej sytuacji twierdzenie skargi, jakoby rozbiórka tego ostatniego budynku, ich zdaniem mniej wartościowego, starego i w złym stanie technicznym stanowiła warunek pozostawienia ich budynku i była bardziej celowa. Całkowicie gołosłowne pozostało również twierdzenie skarżących, jakoby ich budynek był budynkiem najbardziej wartościowym i najlepszym pod względem technicznym w obrębie całego skrzyżowania. Przedstawione przez skarżące warianty przebudowy skrzyżowania zostały skierowane do zaopiniowania przez Zarząd Dróg i Transportu miasta Ł., który jednoznacznie stwierdził, że ich realizacja z wielu względów szczegółowo wskazanych w piśmie z dnia 1.02.2005 r. jest niemożliwa. Rozwiązanie komunikacyjne musi wszak spełniać wymagania ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 2004, poz. 2086) oraz rozporządzenia ministra Transportu z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430). Jednocześnie wskazano na rozwiązanie alternatywne z pozostawieniem budynku przy ul. A 258, przy wyeliminowaniu uwag dyskwalifikujących propozycje skarżących. Wariant ten polegałby na przesunięciu skrzyżowania w kierunku miasta, czyli na północ, co spowodowałoby jednak konieczność zajęcia gruntu o pow. ok. 0.25 ha po obu stronach ul. A oraz wyburzenie budynków po wschodniej stronie ul. C. i D. Byłby to jednak wariant droższy dla miasta i bardziej ingerujący w prawo własności właścicieli nieruchomości w obrębie planowanego skrzyżowania.

Przedstawione warianty szczegółowo omawiała i dyskutowała Rada Miejska w Ł. na posiedzeniu poprzedzającym podjęcie zaskarżonej uchwały w dniu 23 marca 2005 r. ( vide: protokół z posiedzenia ). Nie można przeto postawić organowi zarzutu, że indywidualny interes skarżących nie był należycie rozważony i nie przeprowadzono analizy innych rozwiązań. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada wskazała powody, dla których nie mogły być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie. Twierdzenie zaś skarżących co do lakoniczności i ogólnikowości tego uzasadnienia należy ocenić jako stricte subiektywne.

Należy również podkreślić, że rozwiązanie planistyczne, w ramach którego budynek stanowiący współwłasność skarżących został przewidziany do rozbiórki ujęte zostało już w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu w okresie od 14 grudnia 1998 r. do 6 stycznia 1999 r. i było przedmiotem zarzutu odrzuconego uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia 16 czerwca 1999 r., zaskarżonej następnie do NSA Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi ( sprawa IISA/Łd 1135/99 ). W projekcie planu wyłożonym do wglądu w dniach 29.11. – 28.12. 2004 r. przyjęto takie samo rozwiązanie planistyczne. Sytuacja skarżących nie uległa zatem jakiejkolwiek zmianie.

Sąd rozpoznający skargę na uchwałę o odrzuceniu zarzutu jest zobowiązany do oceny kwestionowanego projektu planu zarówno w kontekście zarzutów skargi (ewentualnego naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia), a więc w kategoriach publicznych praw podmiotowych, jak i w kontekście tego, czy w sprawie nie naruszono obiektywnego porządku prawnego. Jeżeli zatem Rada Miejska przyjęła w projekcie planu rozwiązanie planistyczne, zaopiniowane pozytywnie przez organy uzgadniające plan i najbardziej optymalne ze względów ekonomicznych oraz z uwagi na ingerencję w sferę prawa własności obywateli, należy przyjąć, że działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego i władztwa tego nie naruszyła ( vide: wyrok NSA w Warszawie z 28.09.1999 r. IVSA 238/99, LEX nr 48231).

Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.