Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1489/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 9
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w sprawie wymierzenia (...) opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 248/ przepisy metrologiczne określające wymagania, jakim powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające kontroli  metrologicznej oraz warunki właściwego stosowania tych przyrządów ustala prezes Głównego Urzędu Miar.

Na mocy tego ustawowego upoważnienia prezes Głównego Urzędu Miar zarządzeniem nr 40 z dnia 23 grudnia 1994 r. /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 10 poz. 26/ określił m.in. ogólne warunki właściwego stosowania wag nieautomatycznych. Należą do nich m.in. ustawienie wagi na sztywnym podłożu i właściwe jej wypoziomowanie /par 49 ust. 8 zarządzenia/.

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych nie ma natomiast ustawowych kompetencji do określania zasad ważenia pojazdów w celu ustalenia masy pojazdu i nacisków osi. Niemniej jednak, traktując w tej części jego zarządzenie nr 3 z dnia 25 lutego 1993 r. w sprawie instrukcji o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami, sprawdzaniu wymiarów nacisków osi i masy pojazdów oraz nakładaniu grzywien w drodze mandatu karnego jako materiał dowodowy należy zauważyć, że zdaniem Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych zasadniczy wpływ na prawidłowość pomiaru nacisku na osi pojazdu ma wypoziomowanie powierzchni, na której dokonuje się pomiaru. Instrukcja w pkt 4.4 mówi, że pojazd ważony za pomocą wag przenośnych powinien być ustawiony na utwardzonej, gładkiej i poziomej nawierzchni. Nie przeprowadza się ważenia w miejscach o pochyleniu podłużnym ponad 2 procent i pochyleniu poprzecznym ponad 5 procent.

Ową instrukcją generalny dyrektor DP zobowiązuje osoby przeprowadzające kontrolę do powiadomienia kierowcy o wymaganiach związanych z ważeniem pojazdu. Tego rodzaju obowiązki nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne przepis art. 9 Kpa.

Strona postępowania powinna być należycie i wyczerpująco informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie.

Ponadto obowiązkiem organów administracji jest czuwanie nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Udzielanie przez osoby kontrolujące pojazd informacji dotyczących wymagań w zakresie ważenia i pomiarów ma kapitalne znaczenie, ponieważ protokół kontroli jest podstawowym i jedynym dowodem, na podstawie którego podejmuje się decyzję o wymierzeniu opłaty drogowej.

Skarżący zarzucił, że pomiar, w wyniku którego obciążono go opłatą drogową, był wykonany nieprawidłowo: na poboczu jezdni i na pochyłości.

Treść protokółu zatrzymania i kontroli pojazdu nie zawiera istotnych informacji na temat warunków dokonywania pomiaru. Poza ogólnym wskazaniem miejsca pomiaru nie ma bardziej szczegółowego jego opisu, na podstawie którego byłaby możliwa ocena, czy miejsce to odpowiadało stosownym wymaganiom.

W protokóle nie podano, ilu wag użyto jednocześnie do pomiarów, i czy sprawdzono dokładności tych wag, np. przez dwukrotne ważenie nacisku tej samej osi różnymi wagami.

Z treści protokółu kontroli wynika przede wszystkim, że kierowca kontrolowanego pojazdu nie został należycie poinformowany o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów.

Kierowca złożył podpis pod oświadczeniem, że został poinformowany przed rozpoczęciem czynności kontrolnych o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z wag oraz o tym, że w przypadku kontynuowania jazdy bez zezwolenia grożą mu sankcje karnoadministracyjne.

Nie informując kierowcy o wymaganiach dotyczących przeprowadzania pomiarów pozbawiono go możliwości ustosunkowania się i oceny sposobu wykonania czynności pomiarowych. Stąd argument podniesiony w odpowiedzi na skargę, że kierowca podpisał protokół z zatrzymania i kontroli bez uwag i przyjął do wiadomości zawarte w nim ustalenia, nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanych pomiarów.

Oświadczenie kierowcy potwierdza tylko to, co wynika z jego treści. Nie jest natomiast aktem legalizującym poczynania osób kontrolujących i dokonujących pomiarów.

W konkluzji należy stwierdzić, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też orzeczono, jak w sentencji.