Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 133/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 86 i nast.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 463/09, odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 i 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r. , sygn. akt VIII SA/Wa 463/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I.S. (dalej jako Strona lub Skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 25 września 2009 r., pismem z dnia 13 października 2009 r. pełnomocnik Skarżącego I.S. – radca prawny L.A., została zawiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 13 listopada 2009 r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 kwietnia 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 i 2007 r.

Dalej Sąd podniósł, że pismo z zawiadomieniem o terminie rozprawy wysłano do pełnomocnika Skarżącego w dniu 13 października 2009 r. na adres wskazany w skardze. Przesyłka zawierająca wezwanie została zwrócona do Sądu w dniu 9 listopada 2009 r., z adnotacją o próbie jej doręczenia w dniach 14 i 22 października 2009 r. oraz zwrocie do nadawcy w dniu 30 października 2009 r. z uwagi na jej niepodjęcie w terminie.

Następnie WSA wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Sąd zarządził pozostawienie powyższej przesyłki w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r., przy niestawiennictwie skarżącego, Sąd oddalił wniesioną skargę. Rozstrzygnięcie w sprawie uprawomocniło się w dniu 15 grudnia 2009 r.

Pismem z dnia 15 lutego 2010 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o jego sporządzenie. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy na skutek niezrozumiałego i bezzasadnego zwrotu przesyłki przez Urząd Pocztowy, podczas gdy w okresie do odbioru przesyłki była kilkakrotnie w urzędzie w celu nadania i odbioru przesyłek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po analizie wyjaśnień przedstawionych przez pełnomocnika Skarżącego, stwierdził, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Dokonując oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął bowiem miernik staranności, której można wymagać od fachowego pełnomocnika (radcy prawnego) należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy. Oświadczenie pełnomocnika, iż działanie Urzędu Pocztowego uniemożliwiło jej uczestniczenie w rozprawie, powzięcie informacji o wyroku, złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przewidzianym prawem terminie, jako jedyna okoliczność mająca uprawdopodobnić brak winy pełnomocnika Skarżącego w uchybieniu terminu, nie może być uznana za podstawę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego zarzuciła naruszenie art. 73 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przesyłka zawierająca pismo z zawiadomieniem o terminie rozprawy została doręczona, gdy doręczyciel nie wskazał gdzie pozostawił zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej oraz naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, sporządzenie uzasadnienie i doręczenie Skarżącemu odpisu wyroku wraz z jego uzasadnieniem.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazała, że w okresie, gdy przedmiotowa przesyłka znajdował się w Urzędzie Pocztowym nr 9 w R., to co najmniej cztery razy odbierała w tym Urzędzie korespondencję do niej skierowaną. Dodała, że nie miała wpływu na działanie doręczyciela w związku z tym nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminowi. Dla pełnomocnika Skarżącego niezrozumiałe jest stanowisko WSA, że działanie poczty nie może być wystarczającą podstawą do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Pełnomocnik Skarżącego stoi na stanowisku, że to właśnie zaniedbania poczty spowodowały, że nie odebrała wspomnianej wyżej przesyłki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy, mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy pełnomocnika.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że nie został uprawdopodobniony brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o jego przywrócenie nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione.

Skarżący przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego L.A. W związku z tym, że według Strony to zaniechanie poczty spowodowało niemożność jej uczestniczenia w rozprawie, a tym samym brak możliwości powzięcia informacji o wyroku i złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przewidzianym prawem terminie, to jako jedyny podnoszony w zażaleniu argument nie jest okolicznością wystarczająco uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Co za tym idzie, nie może taka argumentacja, skierowana na wskazanie przez Stronę braku winy, zostać uznana przez Sąd za podstawę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.

Poza tym pełnomocnik Strony w zażaleniu jedynie ogólnie zarzuca wadliwe działanie poczty. Nadto stwierdzenie, że nie podano, gdzie pozostawiono zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej nie polega na prawdzie, bowiem na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczyciel zaznaczył, że zostawił przesyłkę "na drzwiach adresata".

Dla Naczelnego Sądu Administracyjnego zupełnie niezrozumiałe są stwierdzenia zawarte w zażaleniu o tym, że awizo pocztowe nie zawiera danych nadawcy, a zatem pełnomocnik nie miał żadnej wiedzy, że to Wojewódzki Sąd Administracyjny nadał przesyłkę. Powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, może wskazywać, że pełnomocnik wybiórczo dokonuje odbioru awizowanych przesyłek. Wobec tego dalsze stwierdzenia, że inne przesyłki w okresie awizowania zawiadomienia o rozprawie w niniejszej sprawie, były odbierane, nie mają wpływu na ocenę argumentacji, co do nie podjęcia awizowanego zawiadomienia o terminie rozprawy.

Ponadto należy także zauważyć, że wskazywane w literaturze czy orzecznictwie okoliczności, uniemożliwiające terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych takich jak: przerwa w komunikacji, nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp., są przeszkodami, których nie da się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazywane zaś przez pełnomocnika okoliczności na pewno do takich nie należą, a w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznaczają brak staranności, wobec czego nie można uznać, iż strona uchybiła terminowi z uwagi na brak jej winy.

Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że oczywista nierzetelność pełnomocnika może stanowić podstawę do dochodzenia powstałej z tego tytułu szkody na gruncie odpowiedzialności kontraktowej przez sądem cywilnym, ale nie spełnia kryterium braku winy Strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowo - administracyjnym.

Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz zaprezentowaną w nim argumentację należy uznać za prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.