Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 441/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2, art. 2 pkt 2, art. 23, art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 1 pkt. 1 i 2, art. 6 b ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta T. przyznał D.B. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od dnia 1 czerwca 2007 r. do dnia 30 listopada 2008 r. w wysokości 153 zł miesięcznie.

Od powyższej decyzji odwołała się D.B., żądając przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z datą wyjścia ze szpitala.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wskazaną wyżej decyzję, strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 840/07 oddalił skargę.

Pismem z dnia 2 listopada 2007 r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia 4 grudnia 2007 r. D.B. powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] r. przyznającą zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 czerwca 2007 r. W uzasadnieniu wniosku, strona stwierdziła, iż zasiłek pielęgnacyjny powinien jej zostać przyznany zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności od dnia 1 sierpnia 2006 r., a nie jak to miało miejsce w jej przypadku od dnia złożenia kompletu dokumentów, gdyż tryb orzekania zgodnie z przewidzianymi prawem przepisami może trwać nawet kilka miesięcy. Ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami jest zatem niezgodne z Konstytucją.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta T. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji D.B. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy pod kątem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ II instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta T. odmawiająca wznowienia postępowania została wydana z naruszeniem przepisu o właściwości – art. 150 § 1 K.p.a., co sprawia, że jego decyzja jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Faktem niespornym jest bowiem, że to Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Prezydent Miasta T. jest organem, który w wydał w przedmiotowej sprawie decyzję w ostatniej instancji. Ponieważ K.p.a. wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym, Kolegium zobligowane było zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchylić zaskarżoną decyzję w całości.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1 w związku z art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wznowiło postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności od dnia 1 czerwca 2007 r. do dnia 30 listopada 2008 r.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania D.B. zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności na okres od dnia 1 czerwca 2007 r. do dnia 30 listopada 2008 r. w wysokości 153 zł miesięcznie, z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 a K.p.a.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ orzekający przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, iż w przypadku D.B. nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji w zakresie, w jakim Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji RP. W świetle powołanego przez wnioskodawczynię wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 za niezgodne z Konstytucją uznane zostały tylko niektóre zasady nabywania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Trybunał ustosunkował się mianowicie wyłącznie do sytuacji osób powyżej 16 roku życia, które uzyskały orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku długotrwałej procedury odwoławczej przed wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności. Trybunał Konstytucyjny nie odniósł się jednak do sytuacji osób poniżej 16 roku życia, ani do osób powyżej 16 roku życia, które nabyły orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku rozpatrzenia sprawy przed powiatowym organem do spraw orzekania o niepełnosprawności, czy w wyniku odwołania przed sądem, ani też do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D.B. wyraziła swoje niezadowolenie z wydanej decyzji, podnosząc, że zasiłek pielęgnacyjny powinien przysługiwać jej od daty – 1 sierpnia 2006 r., wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności, nie zaś od daty złożenia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny. Na poparcie swojego stanowiska powołała się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 roku.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r.

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia, organ orzekający wskazał, że D.B. żądała wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 (Dz. U. Nr 200, poz. 1446) o niezgodności z Konstytucją art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W ocenie Kolegium, powyższe rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie osób powyżej 16 roku życia, które uzyskały orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku długotrwałej procedury odwoławczej przed wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności. Trybunał Konstytucyjny nie odniósł się do osób poniżej 16 roku życia, ani do osób powyżej 16 roku życia, które nabyły orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku rozpatrzenia sprawy przed powiatowym organem do spraw orzekania o niepełnosprawności, czy też w wyniku odwołania przed sądem, ani też do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy wskazał, że D.B. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt IV U 120/07, z dnia 25 maja 2007 r. ustalony stopień niepełnosprawności powstał przed 16 rokiem życia i niepełnosprawność datuje się sprzed 16 roku życia. Z powyższego wynika zatem, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa wyżej, nie obejmuje sytuacji, w jakiej znalazła się wnioskodawczyni. Z tego względu organ administracji podzielił stanowisko zajęte przez Kolegium we wcześniejszej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, D.B. wniosła o przyznanie i wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 25 sierpnia 2006 r., czyli od daty, kiedy został ustalony stopień niepełnosprawności. Skarżąca zażądała od Sądu zajęcia stanowiska, czy jej przypadek jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem skarżącej, skutki art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotykają wszystkich niepełnosprawnych, bez względu na przyczyny przewlekłości postępowania organów administracji publicznej. Skoro Konstytucja mówi, że wszyscy są równi wobec prawa, to znaczy, że nikt nie może być dyskryminowany. Jeżeli bowiem celem ustawowym zasiłku pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z leczeniem i chorobą, to cel ten powinien być realizowany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumenty z odwołania od decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji bądź postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że decyzje organu odwoławczego jako naruszające prawo podlegają usunięciu z obrotu prawnego z uwagi na fakt, że oparto je na wykładni przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego domniemanie konstytucyjności, w zakresie, w jakim określa on termin, od którego przyznaje się świadczenie rodzinne, zostało wzruszone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 roku, sygn. akt P 28/07 (Dz. U. Nr 200, poz. 1446).

W rozpatrywanej sprawie istota sporu zainicjowanego wniesioną skargą dotyczyła terminu, od którego skarżącej powinien być przyznany zasiłek pielęgnacyjny. W ocenie skarżącej zasiłek ten powinien przysługiwać jej od dnia 25 sierpnia 2006 r. , zdaniem organów administracji od miesiąca, w którym wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie tego zasiłku wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach sygn. akt IISA/Łd 387/08 i IISA/Łd 388/08, zaś skład orzekający w niniejszej sprawie rozważania te w pełni podziela.

Kwestia spornego terminu została unormowana w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej "ustawa o świadczeniach rodzinnych".

Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Norma zawarta w tym przepisie znajduje zastosowanie w przypadku wszystkich świadczeń rodzinnych, a zatem także świadczeń opiekuńczych, w tym i zasiłku pielęgnacyjnego (art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1-2 tej ustawy, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek złożony w urzędzie gminy lub miasta. Stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1) niepełnosprawnemu dziecku,

2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

3) osobie, która ukończyła 75 lat.

Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 3 powołanej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność ta powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa do świadczenia, sporządzony według ustalonego wzoru, zobowiązana jest dołączyć do niego między innymi orzeczenie o niepełnosprawności (art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne).

Z kolei złożenie wniosku bez orzeczenia skutkuje tym, że organ administracji wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuży niż 30 dni na uzupełnienie brakującego dokumentu (§ 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach oświadczenie rodzinne). W przypadku, gdy przyczyną braku orzeczenia jest niewydanie przez właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w ustawowo określonym terminie i wnioskodawca może to udokumentować, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje od miesiąca, w którym taki wniosek został złożony (§ 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie rodzinne).

Orzeczenia o niepełnosprawności wydają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego, albo za ich zgodą na wniosek ośrodka pomocy społecznej, w pierwszej instancji powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a w drugiej instancji wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie powołany wyżej art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowił jedną z podstaw prawnych rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Na skutek pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 95/07, wyrokiem z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (Dz. U. Nr 200, poz. 1466), który wszedł w życie z dniem 30 października 2007 r., Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawa do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo że wydany został w wyniku zgłoszenia konkretnego pytania prawnego sformułowanego na gruncie stanu faktycznego, będącego przedmiotem decyzji kontrolowanej przez sąd administracyjny, co do istoty oraz bezpośrednio dotyczy zagadnienia prawnego istotnego dla oceny prawidłowości decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego będącego przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie.

Zasadniczy składnik sentencji tego wyroku należy bowiem odczytywać w ten sposób, że art. 24 ust. 2 ustawy, w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP.

Wskazana powyżej teza wyroku Trybunału została wprawdzie wypowiedziana odnośnie osoby niepełnosprawnej powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w szczególnej sytuacji procesowej, związanej z tym, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało uzyskane w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności odwołania. Jednakże Sąd w składzie niniejszym podziela w pełni prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że powołana teza wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 roku ma charakter bardziej generalny niż wynikałoby to z brzmienia jego sentencji związanej treścią pytania prawnego zadanego w konkretnej sprawie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 788/07).

Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy bowiem zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim wiąże on termin, od którego przyznaje się świadczenie rodzinne, w tym i zasiłek pielęgnacyjny, z datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz ze wszystkimi wymaganymi przy orzekaniu w przedmiocie tego zasiłku dokumentami. Zakres badania konstytucyjności przepisu w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczył zakresu normowania, czyli określonego w tym przepisie zakresu obowiązku organu administracji, obejmującego sposób określenia momentu początkowego realizacji uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego.

Należy także - w ocenie Sądu - podkreślić, iż w uzasadnieniu wyroku Trybunał nie wskazał, aby na wynik badania konstytucyjności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych miało wpływ to, kto dochodzi tego świadczenia, ani to, w jakim trybie stwierdzono niepełnosprawność, czy też jej stopień. Co więcej, w uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał wypowiada się jednoznacznie, niezależnie od informacji o poczynionej sygnalizacji legislacyjnej, przedmiotem której jest stwierdzenie konieczności zmiany przepisu, że powinien on mieć szersze zastosowanie, wskazując, iż ograniczenie treści jego sentencji związane było treścią pytania. Intencja Trybunału Konstytucyjnego w tej kwestii wynika ze sformułowań wskazujących na możliwość rozciągnięcia tezy wyroku na inne, niż zasiłek pielęgnacyjny, świadczenia rodzinne, m.in. z tego powodu, że przepis art. 24 ust. 2 ustawy dotyczy ogólnie świadczeń rodzinnych, a podjęty wyrok może mieć generalny wpływ na dokonywanie wykładni tego przepisu, mając na uwadze art. 8 Konstytucji (zwłaszcza pkt 6.1 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego).

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, istotne jest to, czy termin, od którego przyznaje się zasiłek pielęgnacyjny, powinien być powiązany z datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz ze wszystkimi wymaganymi przy orzekaniu w przedmiocie tego zasiłku dokumentami, czy z wynikającą z orzeczenia o niepełnosprawności datą, od której niepełnosprawność występuje. Zakres badania zgodności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z wzorcem konstytucyjnym, wynikającym z art. 2 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r. dotyczył tego elementu normatywnego przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określającego ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, który wiąże moment początkowy dla przyznania tego świadczenia z miesiącem, w którym wpłynął wniosek.

Z tego względu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający, że przepis

art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych wiąże z datą złożenia wniosku, jest niezgodny z wzorcem konstytucyjnym wynikającym z art. 2 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oznacza, że niezgodny z Konstytucją jest jedynie ten fragment wzoru normatywnego zawartego w przedmiotowym przepisie, który wiąże ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych z datą złożenia wniosku.

Pozostałe elementy normatywne tego przepisu, czyli zasada wnioskowości przy orzekaniu o świadczeniach rodzinnych czy ustalenie terminu, z upływem którego wygasa prawo do świadczeń rodzinnych, są, na gruncie wskazanej wcześniej sentencji wyroku, zgodne z wzorcem konstytucyjnym. Przy czym, o czym była już mowa we wcześniejszej części rozważań poświęconych wpływowi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. na ocenę zgodności z prawem działania organów administracji w niniejszej sprawie, Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, aby na taki wynik jego badania wpływ miało to, kto dochodzi prawa do świadczeń rodzinnych, ani też to, jakich świadczeń rodzinnych dotyczy wniosek, jak i to, jak przebiegało postępowanie dotyczące stwierdzenia niepełnosprawności czy też jej stopnia. Z tych też powodów, skład orzekający w niniejszej sprawie przyjął, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, ma bezpośrednie zastosowanie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.

Dodatkowo należy podnieść, iż w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na to, że mechanizm przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, obejmuje dwa etapy: urzędowe potwierdzenie istnienia stanu faktycznego uzasadniającego uprawnienie do zasiłku ( stadium pierwsze ) i przyznanie zasiłku ( stadium drugie ). Trybunał podniósł, że w istniejącej sytuacji normatywnej ryzyko opieszałości i błędności wydawanych decyzji o istnieniu stopnia niepełnosprawności (złe funkcjonowanie aparatu administracyjnego) jest przerzucone na ubiegającego się o zasiłek, które tylko częściowo zniwelowane jest przez działanie przepisów wykonawczych.

Wziąwszy jednak pod uwagę fakt, iż w postępowaniu o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego obowiązuje zasada wnioskowości, wyrażona w art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, początkowy termin przyznawania świadczenia, w ocenie Sądu, wiązać należy z momentem podjęcia przez uprawniony podmiot inicjatywy zmierzającej do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sprawie niniejszej moment ten wyznaczał będzie zatem dzień złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z uwzględnieniem okresu jego powstania.

W świetle powyższych rozważań należało w sprawie niniejszej przyjąć, że wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis prawa niezgodny z Konstytucją (art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych) oznacza wydanie aktu administracyjnego z naruszeniem przepisów wyższej rangi i tym samym uzasadnia stwierdzenie naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., skutkujące uchyleniem zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.

Podkreślić przy tym należy, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis ten, w zakresie, w jakim stwierdzona została ta niezgodność, nie może być uznany za prawidłową podstawę wydanych decyzji administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 788/07).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający będzie zobowiązany zastosować przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego, wynikającej z powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku w kwestii terminu początkowego przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

B.C.