Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 122/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Nie zostaje zachowany wynikający z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wymóg zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sytuacji faktycznego jej zaznajomienia jedynie z częścią akt postępowania. Zasada powyższa jest zrealizowana wówczas, gdy stronie zapewniono swobodny dostęp do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, gwarantujący możliwość dokładnego zapoznania się z nim oraz udzielono realnego terminu do złożenia ewentualnych wyjaśnień.

Czynny udział w postępowaniu, do którego strona jest uprawniona z mocy powołanego przepisu, zobowiązuje organ do procedowania z zachowaniem reguł transparentności i rzetelności. Tylko takie prowadzenie postępowania kształtuje zaufanie do organów administracji publicznej i przekonanie o ich działaniu na podstawie i w granicach prawa.

TEZY

Nie zostaje zachowany wynikający z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wymóg zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sytuacji faktycznego jej zaznajomienia jedynie z częścią akt postępowania. Zasada powyższa jest zrealizowana wówczas, gdy stronie zapewniono swobodny dostęp do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, gwarantujący możliwość dokładnego zapoznania się z nim oraz udzielono realnego terminu do złożenia ewentualnych wyjaśnień.

Czynny udział w postępowaniu, do którego strona jest uprawniona z mocy powołanego przepisu, zobowiązuje organ do procedowania z zachowaniem reguł transparentności i rzetelności. Tylko takie prowadzenie postępowania kształtuje zaufanie do organów administracji publicznej i przekonanie o ich działaniu na podstawie i w granicach prawa.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego J. C. kwotę 200 (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bk 122/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Prezydent B. odmówił rejestracji samochodu osobowego marki A. na rzecz J. C. Decyzję wydano po uchyleniu przez SKO w B. w dniu [...] kwietnia 2008 r. pierwotnej odmownej decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r.

W uzasadnieniu organ przedstawił dokonane ustalenia faktyczne. Wynika z nich, że samochód został pierwotnie zarejestrowany czasowo, wydano pozwolenie czasowe i tablice rejestracyjne [...]. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. odmówiono rejestracji stałej z uwagi na wątpliwości co do roku produkcji samochodu: we wniosku wszczynającym postępowanie wskazano rok 2005, zaś w toku postępowania ustalono, że jest to rok 2004. Powyższa decyzja odmowna została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] kwietnia 2008 r. z uwagi na braki postępowania wyjaśniającego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że ze złożonego przez właściciela aktu własności samochodu wystawionego przez Wydział Pojazdów Mechanicznych S. P. K. wynika rok modelowy pojazdu 2005. Z uwagi na istniejące w tym przedmiocie wątpliwości zasięgnięto informacji przedstawiciela producenta samochodów marki A. na Polskę – firmy "K. T.", która wskazała 2004 jako rok produkcji. Podmiot ten dokonał identyfikacji pojazdu zgodnie z § 1 Załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322), z którego wynika, że identyfikacja pojazdu na podstawie numeru VIN zastrzeżona jest dla producenta lub jego przedstawiciela. Organ podał, że wyjaśnił również przyczynę powstania rozbieżności co do daty produkcji auta ustalonej przez diagnostę Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów A. [...] A. N. w Z., które powstały w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym po raz pierwszy. Wskazano, że diagnosta ustalił pierwotnie rok produkcji auta jako [...] 2004 r. wpisując tę datę odręcznie na odwrocie aktu własności, jednak przy wprowadzaniu korekty długości auta do systemu komputerowego nastąpiła automatyczna zmiana na rok 2005 i ta data ostatecznie widniała na dokumentach wydrukowanych z systemu komputerowego. Powyższa pomyłka została, zdaniem organu, usunięta, bowiem diagnosta wystawił w dniu 03 grudnia 2007 r. korektę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz dokumentu identyfikacyjnego pojazdu wpisując jako prawidłowy rok produkcji 2004. Mając powyższe na uwadze oraz treść § 11 ust. 2 pkt 25 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach, jak również fakt, że dokument identyfikacyjny pojazdu stanowiący załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wskazywał rok 2004 – organ rejestrujący pojazd uwzględnił ten rok jako rok produkcji. Uzasadniając decyzję odmowną organ wskazał również, że wobec podtrzymywania przez stronę wniosku o zarejestrowanie pojazdu z rokiem produkcji 2005 - jego uwzględnienie nie było możliwe.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. C. zarzucając naruszenie:

- art. 89 § 2 Kpa – poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy w sytuacji, gdy zachodziła konieczność oględzin dokumentów i zasięgnięcia opinii biegłych,

- art. 76 § 3 Kpa – przez ustalenie roku produkcji jako 2004 wbrew treści dokumentów urzędowych, wskazujących na rok 2005, jedynie na podstawie prywatnych pism diagnosty - bez przeprowadzenia przeciwdowodu,

- art. 84 – 85 i art. 89 Kpa – przez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy i oględzin dokumentów, w tym aktu własności pojazdu wydanego w [...] z udziałem biegłego dla ustalenia rzeczywistej treści w/w dokumentu,

- art. 77, 80 Kpa – przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka dla ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności wpisania na akcie własności z [...] daty produkcji pojazdu [...] 2004 r.,

- art. 7 – 10 i 81 Kpa – przez prowadzenie postępowania w sposób ograniczający udział strony – odmowę okazania kompletnych akt sprawy w dniu 23 lipca 2008 r.

Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o dokonaniu rejestracji, ewentualnie o uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z jednoczesnym wskazaniem, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia, dotyczące treści aktu własności i okoliczności wpisania daty [...] 2004 r. oraz zasadności korekty opinii diagnosty z dnia 04 grudnia 2007 r. i powołanie w tym celu biegłego.

W uzasadnieniu odwołania przyznał, że przedstawione przez niego dokumenty z [...] nie posługują się pojęciem rok produkcji, ale rok modelowy, jednak – jego zdaniem – są to dokumenty urzędowe i zakwestionowanie ich treści wymaga przeciwdowodu zgodnie z art. 76 § 3 Kpa, którego w sprawie nie przeprowadzono, bowiem takiej roli nie może pełnić prywatna korespondencja z diagnostą i pisma firmy "K. T.". Wskazał, że warunkiem prawidłowości postępowania powinno być dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i dokonanie oględzin dokumentów na rozprawie z udziałem biegłego i strony, jak również przesłuchanie diagnosty w charakterze świadka i ocena dopuszczalności dokonywania przez niego adnotacji na akcie własności samochodu, w tym znaczenie dowodowe dokonanych w ten sposób notatek. Zarzucił organom nierzetelność i utrudnianie udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie przejrzenia kompletnych akt. Podniósł, że w postępowaniu nadal nie ustalono wiarygodnego przedstawiciela producenta samochodów marki A. w Polsce.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W uzasadnieniu określono, że istotę sporu pomiędzy skarżącym a organem I instancji stanowi kwestia właściwej kwalifikacji rocznika produkcji pojazdu zgłoszonego przez skarżącego do rejestracji, zaś główną przesłanką zakwestionowanego rozstrzygnięcia odmownego – okoliczność istnienia "zamazanego" wpisu z datą [...] 2004 r. zamieszczonego na oryginale amerykańskiego aktu własności pojazdu.

Organ odwoławczy pozytywnie ocenił dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalenia, w tym rozróżnienie pojęcia "rok modelowy" jako określany przez producenta i kodowany w numerze VIN, który "rozpoczyna się kilka miesięcy wstecz i jest pojęciem pomocniczym wprowadzanym dla zamawiania części zamiennych" oraz "rok modelowy" oznaczający rok kalendarzowy produkcji pojazdu. SKO podniosło, że przedstawiciel producenta tj. Spółka "K. T." zidentyfikowała pojazd na podstawie numeru VIN jako wyprodukowany [...] 2004 r. i wprowadzony do obrotu po raz pierwszy w dniu 30 czerwca 2005 r. W ocenie organu pismo informujące o tym fakcie, pomimo że stanowi dokument prywatny, podlega ocenie podobnie jak inne zgromadzone dowody.

Również, zdaniem organu odwoławczego, nie było podstaw do przeprowadzenia rozprawy połączonej z oględzinami dokumentów i przesłuchaniem biegłego co do ustalenia rzeczywistej treści aktu własności pojazdu, bowiem przeprowadzone postępowanie wyjaśniające było wystarczające dla ustalenia roku produkcji pojazdu jako 2004.

Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego J. C. zarzucając naruszenie:

- art. 8, 77 § 1, 80 Kpa (w zw. z art. 140 Kpa) poprzez wydanie decyzji i prowadzenie postępowania ją poprzedzającego zarówno przez organ I, jak i II instancji, bez dysponowania aktami sprawy,

- art. 10 § 1 i art. 81 Kpa poprzez uniemożliwienie w dniach 22 lipca 2008 r. i 02 grudnia 2008 r. wypowiedzenia się co do dowodów zgromadzonych w sprawie w wyniku ograniczenia dostępu do akt znajdujących się – przed wydaniem decyzji I instancji - w SKO, a przed rozstrzygnięciem w II instancji - w sądzie administracyjnym,

- art. 7 – 8, 78, 85 § 1 i art. 89 Kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy i przesłuchania w charakterze świadka diagnosty dokonującego badań technicznych pojazdu, a następnie ich korekty, mimo kilkakrotnych próśb o dokonanie tych czynności,

- art. 8 w zw. z art. 136 i art. 138 § 2 Kpa – poprzez odstąpienie przez SKO od wyegzekwowania od organu I instancji własnych zaleceń z decyzji kasacyjnej z dnia [...] kwietnia 2008 r.,

- art. 9, 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa poprzez brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji organu II instancji do faktu niewykonania w ponownym postępowaniu zaleceń wskazanych w decyzji z [...] kwietnia 2008 r.

- art. 7 i 80 Kpa poprzez brak ustalenia podmiotu będącego przedstawicielem producenta w Polsce zgodnie z § 1 Załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, w tym zacytował zalecenia SKO z decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. uchylającej pierwszą decyzję o odmowie rejestracji samochodu. Podkreślił, że powyższą decyzją organ I instancji został zobowiązany do sprawdzenia wiarygodności informacji Spółki S. i S. co do określenia roku produkcji pojazdu, wyjaśnienia pojęcia "przedstawiciel producenta", w szczególności czy w pojęciu tym mieści się "dealer" lub "autoryzowany serwis", następnie do wyjaśnienia przyczyny zmiany stanowiska diagnosty co do roku produkcji pojazdu oraz okoliczności związanych z dokonywaniem przez diagnostę adnotacji na akcie własności pojazdu.

Wskazał, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia dotknięte są identycznymi wadami, bowiem uchybienia I instancji "przeniknęły", jego zdaniem, do postępowania odwoławczego.

W ocenie skarżącego obydwie decyzje nie zostały wydane na podstawie akt sprawy, którą to okoliczność stwierdził podczas wizyt w organach celem zapoznania się z aktami, jak się okazało – niekompletnymi w postępowaniu w I, jak i w II instancji. W ten sposób pozbawiono go możliwości pełnego udziału w postępowaniu.

Podniósł niewyjaśnioną rozbieżność w numerze VIN poddanym sprawdzeniu w Elektronicznym Serwisowym Systemie Informacyjnym ELSA tj. [...], a rzeczywistym numerze VIN jego samochodu tj. [...].

Zarzucił brak ustalenia czy podmioty, do których występowano o podanie daty produkcji pojazdu, są przedstawicielami producenta oraz na jakiej podstawie Spółka "K. T." ustaliła datę produkcji, jak również bezzasadne przyjęcie jako faktu powszechnie znanego okoliczności, że w/w spółka jest takim przedstawicielem.

Zwrócił uwagę na konieczność przesłuchania w charakterze świadka diagnosty, który w sporządzanych dokumentach identyfikacyjnych dokonał korekty roku produkcji.

Podkreślił brak konsekwencji decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2008 r. i zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. polegający na odmiennej ocenie zakresu uzupełnienia materiału dowodowego przejawiający się w tym, że w decyzji z listopada 2008 r. nie ustosunkowano się i nie dostrzeżono konieczności wyegzekwowania zaleceń rozstrzygnięcia kwietniowego, a zaakceptowano bezkrytycznie braki, które wcześniej wytykała decyzja pierwotna.

Ponadto zarzucił SKO nieprzestrzeganie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego i zaakceptowanie wyników oceny organu I instancji bez rzetelnej ich analizy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazano na bezzasadny zarzut orzekania bez dysponowania aktami sprawy z uwagi na posługiwanie się kserokopiami dokumentów, co jest częstą praktyką organów administracji w wypadku konieczności udostępnienia akt do wykorzystania w innych postępowaniach. SKO wskazało również, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na podstawie art. 89 § 1 Kpa. Organ nie podzielił również zarzutu nieprawidłowego uznania za fakt powszechnie znany występowania w sprawie Spółki "K. T." jako przedstawiciela producenta samochodów marki A. w Polsce. Wskazał, że wyszukiwarki internetowe identyfikują w/w spółkę i markę A. jako podmioty powiązane. SKO podniosło również, że Spółka "K. T." określiła sposób odkodowania roku produkcji jako dokonany na podstawie numeru VIN. Wskazano, iż niewyegzekwowanie od organu I instancji zaleceń decyzji kasacyjnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. wynikało z faktu zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego do podjęcia rozstrzygnięcia.

Podczas rozprawy w dniu 07 maja 20009 r. skarżący podał, że kierownik Stacji Kontroli Pojazdów w Z., który podpisał się pod oświadczeniami znajdującymi się w aktach sprawy, został na podstawie art. 271 § 2 Kodeksu karnego skazany prawomocnym wyrokiem za wielokrotne przyjęcie korzyści majątkowych w związku z poświadczaniem nieprawdy polegającym na wystawianiu zaświadczeń bez faktycznych badań samochodów. Podniósł, że firma "K. T." nie jest przedstawicielem A. na Polskę, ewentualnie tę rolę można przypisać A. P. Sp. z o.o. Podtrzymał zarzut uniemożliwienia zapoznania się w postępowaniu administracyjnym z aktami sprawy. Skarżący zwrócił również uwagę na to, że w lutym 2009 r., po wydaniu wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 708/08 złożył oświadczenie - wniosek o zarejestrowanie tego samego samochodu z datą produkcji 2004, który to wniosek nie został dołączony do akt administracyjnych poddanych kontroli w sprawie niniejszej, natomiast organ wszczął odrębne postępowanie, przy czym nie wydano w nim decyzji administracyjnej i faktycznie nie podjęto żadnych czynności. Nadto obrazując niekompletność akt przedłożył pismo SKO – zawiadomienie z dnia 13 listopada 2008 r., którego nie ma w aktach administracyjnych sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy, dlatego zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego jako wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest prawidłowość decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu. W uzasadnieniu decyzji odmownej organ zwrócił uwagę na istniejącą sprzeczność pomiędzy żądaniem strony zarejestrowania pojazdu z datą produkcji jako rok 2005, a wynikami postępowania wyjaśniającego, które w ocenie organu wskazują, że pojazd wyprodukowano w roku 2004.

Analiza akt postępowania administracyjnego uprawnia, zdaniem składu orzekającego, do wniosku o przedwczesności ustaleń przyjętych przez organy jako podstawa faktyczna decyzji odmownej, przede wszystkim z powodu niedokładnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w którym, jak słusznie wskazał skarżący, naruszono zasady wynikające z art. 10 § 1 oraz art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa.

Zwrócić należy uwagę, że logiczną konsekwencją wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, iż "główną przesłanką negatywnej decyzji była okoliczność istnienia "zamazanego" wpisu z datą "[...] 2004", który został zamieszczony na oryginale a. aktu własności pojazdu (wystawionego przez Wydział Pojazdów Mechanicznych S. K. P.)" – była konieczność ustalenia autora tego wpisu i okoliczności towarzyszących dokonaniu tej czynności. Organ przyjął, że adnotację wykonał uprawniony diagnosta przy okazji przeprowadzania badania technicznego w dniu 01 października 2007 r. Z pieczątki znajdującej się na zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym i na dokumencie identyfikacyjnym pojazdu wynika, że badania wykonywał diagnosta A. K. (k. 6, 7). Należało zatem przesłuchać tę osobę na okoliczność zamieszczenia wpisu i wyjaśnić przyczyny tej czynności. Tymczasem organ nie tylko że zaniechał sięgnięcia do tego źródła osobowego, podstawowego dla ustalenia w/w faktów, ale oparł swoje ustalenia na wyjaśnieniach Kierownika Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów – G. K., który spornych w sprawie czynności nie wykonywał, natomiast podpisał pismo z dnia 03 lipca 2008 r. informujące o okolicznościach zamieszczenia spornego odręcznego wpisu na akcie własności pojazdu, a następnie ostatecznego ustalenia roku produkcji jako 2004 a nie 2005 (k. 87 akt adm. I inst.). Zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka diagnosty na okoliczność spornego wpisu, a dokonanie ustaleń w oparciu o informacje osoby, która osobiście nie wykonywała badań technicznych pojazdu, nie było prawidłowe i stanowiło niewątpliwie naruszenie obowiązku wszechstronnego ustalenia okoliczności sprawy.

Nadto należało dokładnie ustalić podstawy, na których diagnosta oparł różne informacje co do roku produkcji samochodu i podstawy zmiany treści dokumentu identyfikacyjnego pojazdu. Zeznania diagnosty pozwoliłyby również na wyjaśnienie rozbieżności istniejących pomiędzy wystawioną w dniu 03 grudnia 2007 r. korektą zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu (k. 25) z wpisem daty pierwszej rejestracji jako 01 stycznia 2004, a informacją uzyskaną od Serwisu S. i S. Sp. z o.o. w B., w której podano datę produkcji jako [...] 2004 r. Porównanie tych dat wskazuje, jakoby samochód zarejestrowano wcześniej niż został wyprodukowany.

Jakkolwiek sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie niniejszej zastosowanie art. 89 § 2 Kpa i przeprowadzenie rozprawy oraz dokonanie oględzin dokumentów z udziałem biegłego nie było niezbędne, to jednak rację ma skarżący, iż dokonanie ustaleń co do roku produkcji pojazdu wymagało zdecydowanie większej staranności zwłaszcza, że chodziło o wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaniechanie tej staranności, w tym niedopuszczenie dowodu z przesłuchania diagnosty, stanowi naruszenie art. 78 §1 Kpa oraz – jak już wyżej podniesiono – przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa i mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wątpliwości, jak słusznie podniósł skarżący, budzi również przeprowadzenie przez organy postępowania wyjaśniającego na okoliczność "odkodowania" roku produkcji pojazdu z numeru identyfikacyjnego VIN. W tym celu zasięgnięto opinii Serwisu S. i S. Sp. z o.o. oraz firmy "K. T.".

Pierwszy z wymienionych podmiotów wypowiadał się w sprawie dwukrotnie, za każdym razem wskazując jako datę produkcji samochodu [...] 2004 r. (k. 21 i 74 akt adm. I inst.) oraz datę pierwszego wydania pojazdu 30 czerwca 2005 r. i wyjaśniając, że ustaleń tych dokonano na podstawie Elektronicznego Serwisowego Systemu Informacyjnego (ELSA). Podnieść jednak należy, że w piśmie z dnia 29 maja 2008 r. (k. 74) wskazano inny numer VIN – [...] niż w wyjaśnieniu z dnia 31 października 2007 r. – [...] (k. 21). Ustalić zatem należało z czego wynika w/w rozbieżność, w szczególności czy obydwa pisma dotyczą tego samego pojazdu, czy w drugim piśmie zaistniała tylko omyłka w postaci niedopisania dwóch ostatnich cyfr nr VIN.

Natomiast firma "K. T." wskazała jako rok produkcji 2004 (k. 82), podczas gdy organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że w/w podmiot zidentyfikował pojazd jako wyprodukowany [...] 2004 r. Nie odpowiada to treści dokumentów, bowiem datę dzienną podała jedynie Spółka S. i S. Tymczasem w zaskarżonej decyzji SKO cytuje treść pisma Spółki S. i S. jako treść informacji firmy "K. T.".

Nadto podnieść trzeba, że w przekazanych do sądu aktach administracyjnych brak jest złożonego na rozprawie przez skarżącego zawiadomienia z dnia 13 listopada 2008 r. zawierającego kierowane do niego zapytanie czy wyraża zgodę na zarejestrowanie samochodu ze wskazaniem roku produkcji 2005 (k. 28).

Powyższe może wskazywać na zasadność zarzutu, że w dacie orzekania organy nie dysponowały pełnymi aktami sprawy. Uprawdopodabnia to również wcześniejszy zarzut, podniesiony już w piśmie z dnia 23 lipca 2008 r. (k. 92 akt adm. I inst.), który dotyczy nieprzedstawienia skarżącemu do zapoznania się kompletnych akt sprawy, a jedynie kilku kartek.

Zdaniem sądu nie zostaje zachowany wynikający z art. 10 § 1 Kpa wymóg zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sytuacji faktycznego jej zaznajomienia jedynie z częścią akt postępowania. Zasada wyrażona w art. 10 § 1 Kpa jest zrealizowana wówczas, gdy stronie zapewniono swobodny dostęp do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, gwarantujący możliwość dokładnego zapoznania się z nim oraz udzielono realnego terminu do złożenia ewentualnych wyjaśnień. Czynny udział w postępowaniu, do którego strona jest uprawniona z mocy powołanego przepisu, zobowiązuje zatem organ do procedowania z zachowaniem reguł transparentności i rzetelności. Tylko takie prowadzenie postępowania kształtuje zaufanie do organów administracji publicznej i przekonanie o ich działaniu na podstawie i w granicach prawa.

Budzą zatem zastrzeżenia okoliczności towarzyszące realizacji w sprawie niniejszej przez skarżącego jego prawa z art. 10 § 1 Kpa, co - w powiązaniu z pozostałymi stwierdzonymi uchybieniami - uprawnia do wniosku o przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z naruszeniem podstawowych zasad procedury administracyjnej i z uchybieniem obowiązku zapewnienia stronie pełnego uczestnictwa w sprawie, jak tego wymaga przepis art. 10 § 1 Kpa.

Zgodzić się trzeba z zarzutami skargi co do ignorancji przez SKO własnych wytycznych w sprawie, wynikających z decyzji kasacyjnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. Uchylając pierwszą odmowną decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2008 r. SKO wskazało organowi I instancji: "Organ winien bowiem wyjaśnić, na jakiej podstawie (w oparciu o jakie i skąd pochodzące dane) spółka S. i S. określiła rok produkcji pojazdu i datę jego wydania. Organ winien również rozważyć, czy w pojęciu "przedstawiciel producenta" mieści się podmiot obsługujący rynek lokalny jako "dealer" bądź "autoryzowany serwis", czy też nie zwrócić się o udzielenie informacji do placówki ogólnokrajowej (A. P. sp. z o.o.), którą z pewnością można zakwalifikować jako "przedstawiciel producenta" w rozumieniu § 1 zd. 1 załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Ponadto, na wyjaśnienie i ustosunkowanie się organu zasługuje kwestia związana z korektą zaświadczenia o badaniu technicznym pojazdu. Organ winien bowiem w sposób jednoznaczny wyjaśnić przyczynę zmiany stanowiska diagnosty, m.in. – jak wnioskuje skarżący – w ramach przesłuchania go w charakterze świadka na tą okoliczność. Podobnie traktować należy okoliczność związaną z "zamazanym wpisem na odwrocie aktu własności pojazdu". W tej materii nie ma jakichkolwiek przeszkód, aby zwrócić się o pisemne wyjaśnienie do biegłego tłumacza, bądź przesłuchanie go w charakterze świadka na okoliczność: czego może dotyczyć tenże wpis (tj. przetłumaczenie końcowej części dokumentu"). Z kolei w kwestii pochodzenia w/w wpisu organ może odebrać od strony stosowne oświadczenie w trybie art. 75 § 2 k.p.a. Dopiero w taki sposób zebrany materiał dowodowy da organowi I instancji podstawę do jego oceny w oparciu o art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.".

Nie ulega wątpliwości, że większość zaleceń nie została wykonana lub wykonano je wadliwie, a mimo to decyzja została utrzymana w mocy, zaś organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym zebranym bez należytej staranności i niedokładnie. Przykładowo, mimo wskazania w decyzji kasacyjnej jako ogólnokrajowego reprezentanta producenta samochodów marki A.– Spółki z o. o. A. P., oparto się na informacji firmy "K. T.".

Co prawda na piśmie ostatnio wymienionego podmiotu z dnia 19 czerwca 2008 r. znajduje się logo zarówno marki [...], jak i A., jednak w jego treści podano tylko, że firma jest importerem samochodów marki [...], bez takiej samej informacji o drugiej w/w marce (k. 82 akt adm. I inst.). Niewątpliwie jest to okoliczność wymagająca głębszego wyjaśnienia, którego w sprawie zabrakło oraz kolejny argument potwierdzający wyrażoną już wcześniej przez skład orzekający negatywną ocenę sposobu procedowania przez organy w kontrolowanej sprawie.

Ustalenia wymaga również podniesiony przez skarżącego na rozprawie w dniu 07 maja 2009 r. fakt złożenia przez niego w lutym 2009 r. (po zakończeniu sprawy sygn. akt II SA/Bk 708/08, w której oddalono skargę w/w od decyzji odmawiającej przedłużenia rejestracji czasowej) oświadczenia - wniosku o rejestrację samochodu ze wskazaniem jako roku produkcji 2004. Powyższego dokumentu w aktach sprawy brak. Jak podał skarżący, żądanie to zainicjowało inne postępowanie, w którym organy nie podejmują żadnych czynności. Taka praktyka, o ile wystąpiła, byłaby nieprawidłowa. Skoro w toku postępowania o rejestrację pojazdu, w którym to postępowaniu ujawniły się sporne okoliczności co do daty produkcji tego pojazdu, strona składa wniosek (oświadczenie) o przyjęciu daty prawidłowej dla organu – to brak jest podstaw do wszczęcia nowego postępowania o rejestrację danego pojazdu. Gdyby taki wniosek został złożony – jego treść winna być uwzględniona w sprawie zawisłej przed organem.

Mając na uwadze stwierdzone w toku postępowania administracyjnego pierwszo i drugoinstancyjnego nieprawidłowości polegające na niewyczerpującym wyjaśnieniu wszystkich, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, okoliczności związanych z ustaleniem prawidłowego roku produkcji pojazdu, stanowiące naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 78 § 1 , 80 i 107 § 3 Kpa – sąd był zobowiązany do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Naruszenie bowiem wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja Prezydenta B. zostały wydane arbitralnie. Skład orzekający przychyla się do stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Krakowie z dnia 07 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 710/07, Lex nr 366743, że organy administracyjne mają obowiązek działać racjonalnie, a nie - arbitralnie. Temu ma służyć zarówno obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 7 i art. 77 Kpa), obowiązek sporządzenia z urzędu adekwatnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji (art. 107 § 3 Kpa), jak i wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 Kpa).

W sprawie niniejszej zarzuty skargi okazały się zasadne zarówno w odniesieniu do decyzji SKO, jak i decyzji organu I instancji, dlatego sąd uznał za celowe skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Formułując wytyczne organowi I instancji należy wskazać, że ich treść zależna jest od tego, czy istotnie skarżący obecnie wyraża zgodę na rejestrację spornego pojazdu z rokiem produkcji przyjmowanym przez organy tj. 2004, jak ma wynikać z jego oświadczenia, o którym poinformował na rozprawie przed sądem. W takiej sytuacji należy, po upewnieniu się co do aktualnego stanowiska podmiotu zwracającego się o rejestrację pojazdu – takiej rejestracji dokonać. Z przebiegu bowiem postępowania w sprawie niniejszej wynika, że jedyną "przeszkodą" do rejestracji była rozbieżność stanowiska strony i organu co do roku produkcji.

Natomiast, jeśli skarżący aktualnie wyrazi stanowisko co do rejestracji z rokiem produkcji 2005, to do obowiązków organu I instancji będzie należało ponowne ustalenie stanu faktycznego z uzupełnieniem dotychczasowych ustaleń o okoliczności i czynności wskazane powyżej przez sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie w pkt 2. wyroku wydano w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

Na podstawie 200 cyt. ustawy zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego.