Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 827/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 25, art. 25, art. 26ust. 1.
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: art. 4 ust. 2.
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 4.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję nr 1 Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia 22 listopada 2011 r. wymierzającą karę pieniężną M. M.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącego M. M. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. M. (dalej zwany również skarżącym) – wspólnik spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "B." sp. cywilna w W., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], wymierzającej skarżącemu karę pieniężną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego wyrobu oznakowanego w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji, tj.

- "J." mieszanka przyprawowa do wędlin drobno i średniorozdrobnionych, w woreczkach AL./PE a’1 kg, wielkość partii – 21 kg, oznaczenia partii [...], data produkcji: 16.05.2011 r., wartość partii brutto – 431, 60 zł,

utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975) i art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 2007, Nr 189, poz. 1, z późn. zm.).

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...]-[...] maja 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Artykułów Rolno-Spożywczych w P., działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzania kontroli Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, przeprowadzili kontrolę w "B." sp. c., ul. [...], W. Kontrolą objęto stopień wykorzystywania w oznakowaniu środków spożywczych określeń "bio", "eko", itp. Sugerując ekologiczną metodę produkcji (Protokół kontroli Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r.).

W toku kontroli ustalono iż strona nie jest producentem ekologicznym w rozumieniu ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, w związku tym nie posiada certyfikatu zezwalającego na znakowanie produktów terminami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji.

W trakcie kontroli zakwestionowano oznakowanie partii artykułu rolono-spożywczego, tj. "J." mieszanka przyprawowa do wędlin drobno i średniorozdrobnionych, w woreczkach AL./PE a’1 kg, wielkość partii – 21 kg, oznaczenia partii [...], data produkcji: 16.05.2011 r., wartość partii brutto – 431, 60 zł, z uwagi na zamieszczoną na etykietach nazwę producenta "B.", zawierającą przedrostek "bio" sugerującą, iż przedmiotowy produkt został wytworzony z zastosowaniem ekologicznych metod produkcji.

Organ I instancji w dniu 13 czerwca 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego oznakowanego jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 20.07.2007 ze zm.), zgodnie z którym terminów odnoszących się do ekologicznej metody produkcji lub ich wersji skróconych, np. "bio" (stanowiący skróconą wersję terminów: "biologique", "biologio", "biologiach", w językach odpowiednio francuskim, włoskim i holenderskim, wymienionych w załączniku do ww. rozporządzenia) nie stosuje się na terenie Wspólnoty w oznakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w powyższym rozporządzeniu.

W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 13 czerwca 2011 r. spółka została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz złożenia wniosków i zastrzeżeń.

Następnie wielkopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wydal w dniu [...] lipca 2011 r. dwie decyzje, obydwie opatrzone numerem 1 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych, przy czym na mocy jednej z powyższych decyzji wymierzono ww. karę pieniężną M. W., a na mocy drugiej z tych decyzji wymierzono ww. karę pieniężną M. M. Podstawa prawna nałożenia wzmiankowanych kar oraz uzasadnienie każdej z ww. decyzji jest tożsame.

W wyniku odwołań wniesionych od powyższych decyzji zarówno przez M. W. jak i M. M. Główny Inspektor JHARS dwiema decyzjami z dnia [...] października 2011 r.: nr [...] (dotycząca M. W.) oraz nr [...] (odnosząca się do M. M.) uchylił zaskarżone decyzje organu I instancji i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

W uzasadnieniu powyższych decyzji z [...] października 2011 r. wskazał m.in., że w przedmiotowej sprawie stronami postępowania od daty jego wszczęcia powinni być wspólnicy spółki cywilnej, tj. M. M. i M. W. (a nie spółka cywilna). Ponadto organ odwoławczy uznał, że na etapie wymierzania kar organ I instancji naruszył art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, gdyż nie uwzględnił wielkości obrotów strony, natomiast wziął pod uwagę wartość sprzedaży kontrolowanego produktu za okres od stycznia do czerwca 2011 r.

Decyzje z [...] października 2011 r. nie zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji nadal odrębnie prowadził postępowanie wobec każdego ze wspólników. W sprawie oznaczonej aktualnie sygnaturą akt VISA/Wa 826/12 – wobec M. W., a w sprawie sygn. akt VISA/Wa 827/12 – wobec M. M.

W obydwu prowadzonych postępowaniach [...] WIJHARS wystosował zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przy czym w każdej ze spraw zawiadomił wyłącznie wspólnika spółki cywilnej, którego sprawa dotyczyła (v. zawiadomienie z 18 października 2011 r.).

W dalszej kolejności [...] WIJHARS wydal dwie decyzje opatrzone datami [...] listopada 2011 [...] . oraz numerem [...], na mocy których ponownie nałożył zarówno na M. W., jak i na M. M. karę pieniężną w wysokości 500 złotych za wprowadzenie do obrotu wyrobu opisanego w tej decyzji oznakowanego w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji. Powyższe decyzje organ I instancji doręczył wyłącznie każdemu z jej adresatów.

W wyniku rozpatrzenia odwołań złożonych przez każdego ze wspólników, reprezentowanych przez radcę prawnego K. W., od decyzji z [...] listopada 2011 r. Główny Inspektor JHARS wydał w dniu [...] lutego 2012 r. dwie decyzje opatrzone numerami: [...] (odnoszącą się do M. W.) oraz [...] (odnoszącą się do M. M.). Każda z tych decyzji została doręczona wyłącznie adresatowi. Uzasadnienie obydwu decyzji jest tożsame.

W zaskarżonej do tutejszego Sądu przez M. M. decyzji Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdzono, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym, gdyż strona popełniła czyn mieszczący się w dyspozycji ww. przepisu, wprowadzając do obrotu produktu nie pochodzące z produkcji ekologicznej w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, a oznakowane na etykietach terminem "bio", który zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, może być zamieszczany wyłącznie w oznakowaniu produktów pochodzących z produkcji ekologicznej. Wskazał, że na wysokość wymierzonej kary decydujący wpływ miały przesłanki określone w art. 26 ust. 1, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowa działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość obrotów. Organ nie uznał za zasadne argumenty strony zawarte w odwołaniu, a mianowicie, iż nazwa, tj. "B.", nawiązuje do terminu "biotechnologia" i z tego względu nie narusza przepisów unijnych. Z uwagi na to, iż ww. nazwa zawiera przedrostek "bio" i umieszczona jest w oznakowaniu produktu nieekologicznego, narusza rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż brak jest przepisów, które nakazywałyby dostosowanie się polskim podmiotom gospodarczym do przepisów unijnych organ odwoławczy podkreślił, że z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, przepisy unijne stały się obowiązujące w stosowaniu również w Polsce.

Do końca 2008 r. obowiązywało Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2092/91 z 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. L 198, 22.7.1991, s. 1). Zgodnie z art. 5 ust. 3a ww. rozporządzenia wprowadzono okres przejściowy, w którym po spełnieniu dodatkowych kryteriów, możliwe było stosowanie w znakach towarowych terminów zarezerwowanych dla produktów rolnictwa ekologicznego. Rozporządzenia Rady (WE) nr 837/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) 2092/91 obowiązujące od 1 stycznia 2009 r. nie zezwala na umieszczanie w oznakowaniu terminów i ich wersji skróconych odnoszących się do ekologicznych metod produkcji.

Wobec powyższego, zdaniem organu, strona miała wystarczającą ilość czasu by dostosować elementy oznakowania produktów do obowiązujących regulacji prawnych w tym zakresie.

Główny Inspektor JHARS nie podzielił także zapatrywania skarżącego, że organ powinien poprzedzić nałożenie kary kontrolą informującą o zmianach w przepisach i ich konsekwencjach. Organ II instancji stanął także na stanowisku, iż zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, oznakowanie produktów nie spełniających wymogów wymienionych w ww. rozporządzeniu nie może zawierać terminów oraz ich wersji skróconych, np. "bio". Nazwa produktu stanowiąca istotny element oznakowania nie może wprowadzać w błąd żadnego konsumenta indywidualnego oraz innych nabywców poprzez sugerowanie, że dany produkt spełnia wymogi ww. rozporządzenia. W ocenie Głównego Inspektora JHARS takie wprowadzanie w błąd w rozpatrywanym przypadku mogło nastąpić. Odnosząc się do zarzutu strony, iż nazwa "B." nie zakłóca uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku rolnictwa ekologicznego z uwagi na to, iż na etykietach nie zamieszczono informacji, iż są to produkty ekologiczne, to w opinii Głównego inspektora JHARS przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 mają na celu oprócz wspomagania produkcji ekologicznej, również ochronę konsumenta przed nieuczciwymi praktykami producentów. Ustanowione restrykcje w tym zakresie zapobiegają nieuczciwej konkurencji i bezpodstawnemu wykorzystywaniu określenia "bio" oraz "eko", w celu umożliwienia konsumentowi łatwego zidentyfikowania produktów rolnictwa ekologicznego. W związku z powyższym pomimo, iż strona nie zamieściła informacji, iż przedmiotowy produkt jest ekologiczny, to widniejąca w oznakowaniu nazwa zawierająca zwrot "bio", w ocenie organu II instancji sugeruje, iż jest to produkt rolnictwa ekologicznego.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej wprowadzonych zmian w oznakowaniu, organ II instancji stwierdził, iż kara pieniężna została wymierzona z nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, a fakt ewentualnego dostosowania oznakowania do obowiązujących przepisów prawa nie stanowi okoliczności łagodzącej, ponieważ każdy podmiot gospodarczy wprowadzający do obrotu artykuły rolno-spożywcze ma obowiązek znakowania ich zgodnie z ustanowionymi w tym zakresie regulacjami krajowymi i Unii Europejskiej.

W związku z powyższym w opinii organu II instancji niezasadnym jest postulowanie strony o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji wymierzył najniższą karę pieniężną przewidzianą w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Strona nie podała obrotów spółki za 2010 r., a jedynie wartość sprzedaży przedmiotowego produktu, jednakże z uwagi na wysokość wymierzonej kary przesłanka ta nie ma istotnego znaczenia dla sprawy.

Organ odwoławczy wskazał również, że przy ustalaniu kary pieniężnej organ I instancji uznał, iż działanie strony było nieumyślne. Główny Inspektor JHARS podzielił ocenę przesłanek dokonaną przez organ I instancji podnosząc, że stwierdzone nieprawidłowości wynikały z nieznajomości przepisów prawa dotyczących rolnictwa ekologicznego. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na to, że również inne produkty wprowadzane do obrotu przez stronę oznakowane były terminem "bio", to nie można uznać, iż stopień szkodliwości czynu oraz zakres naruszenia był niski. W dotychczasowej działalności strony nie stwierdzono uchybień, ponieważ była to pierwsza kontrola w jej przedsiębiorstwie. Niemniej jednak, zdaniem organu, nie można uznać, ze strona od dnia przeprowadzenia kontroli przez IJHARS stosując kwestionowane oznakowanie postępowała zgodnie z prawem. Z tego względu wymierzenie kary pieniężnej zdaniem organu II instancji było zasadne. Zgodnie z oświadczeniem strony wielkość obrotu kwestionowaną partią w 2010 r. wynosiła 782, 20 zł.

W skardze do tutejszego Sądu na powyższą decyzję M. M., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z 28.06.2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG nr 2092/91 Dz. Urz. WE L 189, 20.07.2007 r., ze zm.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, ze skarżący naruszył przepisy rozporządzenia pomimo oznakowania produktu informacją "nazwa producenta nie ma sugerować produktu bio" i całkowitego wycofania jako oznaczenia produktów na opakowaniach nazwy "B.", a także naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że odwołujący wraz ze swoim wspólnikiem zawiązali spółkę cywilną pod firmą PPHU "B." 1 kwietnia 2001 r. Firma pod tą nazwą funkcjonuje zatem ponad 10 lat, zaś w dacie jej zawiązania Rzeczpospolita Polska nie była członkiem Unii Europejskiej, ani też nie miały wobec niej zastosowania obowiązujące w Unii przepisy i dyrektywy. Strona podkreśla, że uwzględniając datę rozporządzenia, na które powołuje się organ, wskazuje, że dopiero od 2007 r. obowiązują rygorystyczne przepisy stanowiące podstawę wymiaru kary. Ponadto termin "B." w przypadku firmy skarżącego nie dotyczy nazw produktów, a raczej określa specyfikę pracy tej firmy z wykorzystaniem biotechnologii. Wdrażanie produktów wytwarzanych przez firmę "B." polega też na wykonywaniu prób technologicznych u potencjalnych klientów i wykorzystaniu wszelakich procesów technologicznych w tym biotechnologicznych.

Zdaniem strony wprowadzenie przepisów unijnych i ich obowiązywanie nie może godzić w prowadzenie działalności gospodarczej przez podmioty, które wykonywały taką samą działalność gospodarczą i te same czynności po wejściu Polski do Unii Europejskiej i rozszerzeniu na Polską obowiązywania przepisów unijnych. Podkreślił, że nie wydano do tej pory żadnych przepisów, które nakazywałyby dostosowanie się polskim podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą do wymogów unijnych.

Strona ponownie wskazuje, że po uchyleniu decyzji WIJHARS wszczął [...] października 2011 r. nowe postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji wydający tę decyzję słowem nie wspomniał o tym, że pomiędzy jedną a drugą decyzją doszło od zmiany stanu prawnego i faktycznego. I tak, skarżący wskazuje, że nastąpiła zmiana logo firmy "B." w ten sposób, że w tej chwili jest to znak graficzny w miejsce znaku słownego "B.". Znak graficzny stanowi główka czosnku w otoczeniu dwóch liści laurowych na platformie koła (wzór nowego logo w aktach).

Ponadto dokonano zmiany etykiet towarowych umieszczonych na produkowanych wyrobach, w ten sposób, że usunięto z nich dużą nazwę "B.", która stanowiła logo dotychczasowe firmy, a ponadto na etykiecie tej umieszczono informację dla nabywcy o następującej treści: "nazwa producenta nie ma sugerować produktu bio".

Dokonanie powyższych zmian powoduje, że po pierwsze nazwa firmy "B." jako logo firmy została usunięta z dotychczasowych etykiet i opakowań, a ponadto umieszczono klauzulę, która jednoznacznie informuje nabywców, że nazwa producenta nie ma sugerować, ze kupowany produkt ma jakikolwiek związek z produktami "bio" (uwierzytelniona kopia etykiety z naniesioną informacją dla nabywcy w aktach).

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że po dokonaniu tych zmian nazwa firmy "B." jako producenta nie może wywołać u nabywców przekonania, że ich produkt jest produktem o charakterze "bio", a wręcz przeciwnie zastosowane a wskazane wyżej zmiany wykluczają takie przekonanie u nabywcy, a zatem czynią przedmiotowe postępowanie i wymierzoną karę jako nieuzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie przed tutejszym Sądem pełnomocnik organu wskazał, że w sprawach prowadzonych oddzielnie, wobec każdego ze wspólników nałożono karę pieniężną na każdego z nich, gdyż każdy ze wspólników, odrębnie popełnił czyn wskazany w decyzji organu.

W ocenie organu sformułowanie "jednostka organizacyjne nie posiadająca osobowości prawnej", o jakiej mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie nie dotyczy spółek cywilnych.

Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy sygn. akt VISA/Wa 826/12 oraz sygn. akt VISA/Wa 827/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano.

W myśl art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji: osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007 podlega karze pieniężnej w wysokości do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzenia do obrotu produktu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Stosownie zaś do przepisu art. 26 ust. 1 tejże ustawy kary pieniężne, o których mowa w art. 24 i 25, wymierza się przy uwzględnieniu stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotu.

W rozpatrywanej sprawie kontrolą organu została objęta działalność spółki cywilnej jako firmy prowadzonej przez dwóch wspólników, tj.: M. M. i M. W.

Obowiązujące przepisy prawa dopuszczają prowadzenie działalności gospodarczej w szeregu różnych form, w tym m.in. i w formie spółki cywilnej. Przepisy dotyczące spółek cywilnych znajdują swoje unormowanie w Tytule XXXI Kodeksu cywilnego w art. Od 860 do 875, które to przepisy dopuszczają prowadzenie działalności gospodarczej w właśnie tej formie. W związku z odmienną konstrukcją prawną spółki cywilnej w porównaniu z konstrukcją innych spółek funkcjonujących w obrocie gospodarczym, w doktrynie i orzecznictwie utrwalony został pogląd, że jest ona ułomnym podmiotem prawnym. Osoba fizyczna zatem, zgodnie ze swobodą działalności gospodarczej, może również wybrać formę spółki cywilnej do prowadzenia takiej działalności.

Spółkę cywilną można prowadzić osobiście lub w wiele osób. Jeżeli wybiera się tę drugą formę organizacyjną, tj. działalność spółki cywilnej jako firmy – podmiotowość, nie będzie przysługiwała spółce a tylko jej poszczególnym wspólnikom. Podkreślenia przy tym wymaga, iż spółka cywilna nie jest podmiotem prawnym odrębnym (oderwanym) od wspólników, lecz jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wszystkich tych wspólników. Należy przy tym pamiętać, ze w prawie publicznym, tj. ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 j.t. ze zm.) jako jednym z aktów prawnych regulujących podstawy prowadzenia działalności gospodarczej przesądzono w art. 4 ust. 2, że za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, a nie zaś samą spółkę. Obowiązek działania przedsiębiorcy pod firmą w przypadku spółki cywilnej oznacza, że firma nie przysługuje spółce cywilnej, lecz ich wspólnikom, z których każdy ma odrębną firmę, tj. imię i nazwisko. Posługiwanie się więc w obrocie nazwą przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólników nie oznacza powstania odrębnej od wspólników struktury działającej na zewnątrz. Z kolei w myśl przepisu art. 866 k.c. każdy wspólnik spółki cywilnej jest umocowany do jej reprezentowania w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw. Przy czym umocowanie to opiera się na przepisie ustawy, co oznacza, że mamy w tym zakresie do czynienia z przedstawicielstwem ustawowym, a nie pełnomocnictwem (art. 96 k.c.).

W związku z powyższym, pamiętać należy, ze spółka cywilna, o której mowa w art. 860 k.c., a której ustawodawca nie przyznał osobowości prawnej, pozostaje według obowiązującego porządku prawnego spółką osobową, organizacją wspólników, związanych wspólnością w celu gospodarczym i współwłasnością łączną w odniesieniu do zgromadzonego majątku spółki. Podmiotowość prawna, o czym była już wyżej mowa, przysługuje w niej tylko wspólnikom.

Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, wskazać należy, że zgodnie z art. 864 k.c., za zobowiązania spółki cywilnej, za długi spółki wynikające ze zobowiązań powstałych w czasie istnienia spółki, wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie, której to odpowiedzialności wspólników nie uchyla nawet fakt jej rozwiązania. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie wzmiankowanego art. 25 ust. 1 pkt 5 lit b ustawy o rolnictwie ekologicznym powinno się toczyć z udziałem obydwu wspólników spółki cywilnej prowadzącej firmę pod nazwą: "B." spółka cywilna. Zaskarżony akt administracyjny również powinien być adresowany do obydwu wspólników i im doręczony (z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że decyzje zapadłe zarówno w I jak i II instancji nie zostały doręczone drugiemu ze wspólników. Doręczono je pełnomocnikowi działającemu wyłącznie w imieniu skarżącego.). Nie zawiadomiono też o wszczęciu postępowania drugiego ze wspólników spółki. Z przepisu art. 61 § 4 Kpa. wynika, że wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego musi dotyczyć określonej sprawy, a organ administracji, wydając postanowienie w tym przedmiocie i respektując zasadę zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 Kpa.), a także zasadę określoną w art. 8 i 9 Kpa., winien wyraźnie określić w postanowieniu o wszczęciu postępowania obszar działania organu w prowadzonej przez niego sprawie. Takiego działania organu I instancji zabrakło, zaś organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przepisów procesowych.

Takie postępowanie organu administracji nie było prawidłowe. W postępowaniu administracyjnym bowiem zawsze musi uczestniczyć strona (strony), ponieważ zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu (podmiotów) mającego interes prawny jak też przedmiotu sprawy. Zatem, z uwagi na pominięcie w niniejszej sprawie drugiego ze wspólników spółki cywilnej, organ administracji drugiej instancji naruszył tym samym przepis art. 10 Kpa., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi zatem podstawę do uchylenia zarówno zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i utrzymanego nim w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

Zaakcentowaniu przy tym wymaga niekonsekwencja organu odwoławczego, który słusznie w pierwszej swojej decyzji kasacyjnej z [...] października 2011 r. podjętej na podstawie art. 138 § 2 Kpa. (w decyzji tej wskazano wadliwą podstawę uchylenia art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., wskazał organowi I instancji, że w przedmiotowej sprawie stronami postępowania od daty jego wszczęcia powinni być obaj wspólnicy spółki "B."), ale następnie zignorował, że organ I instancji w ponownym postępowaniu nie dokonał prawidłowego zawiadomienia stron – zawiadamiając w każdej ze spraw o wszczęciu postępowania wyłącznie wspólnika, którego dotyczyła zaskarżona decyzja. Ponadto pominął, że organ I instancji prowadził postępowanie bez udziału drugiego ze wspólników. Uznanie, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym winien uczestniczyć drugi ze wspólników jest równoznaczne ze stwierdzeniem naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 Kpa., a tym samym uzasadniało uwzględnienie skargi również w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe należało na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w punkcie 1 wyroku.

O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Natomiast o kosztach postępowania, przy uwzględnieniu, że skarżący był reprezentowany w niniejszej sprawie przez radcę prawnego, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ uwzględni, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym wyroku.