Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 535/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187, art. 191, art. 180, art. 194
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 73, art. 86 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20, art. 42, art. 68, art. 78, art. 221, art. 14;
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. K. - PW A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego – S.K. kwotę 1526 (tysiąc pięćset dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania S. K. – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "E.", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego . z dnia [...] Nr [...], określającą kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż w dniu [...]2007 r., na podstawie dokumentu SAD nr [...], agent celny reprezentujący PW "E." zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzoną z Rosji kaszę gryczaną. W zgłoszeniu celnym podano kod Taric 1103 19 90 00. Ponieważ zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym, zostało przyjęte przez organ celny, co skutkowało objęciem towaru wnioskowaną procedurą celną i określeniem kwoty długu celnego na podstawie zadeklarowanych w zgłoszeniu elementów kalkulacyjnych.

Ponieważ kontrola zgłoszenia celnego, przeprowadzona na podstawie art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ujawniła wątpliwości co do zadeklarowanej w zgłoszeniu klasyfikacji taryfowej sprowadzonej kaszy, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie prawidłowego określenia kwoty długu celnego.

W toku postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego kilkakrotnie wzywał importera do dostarczenia dokumentów i informacji niezbędnych do określenia właściwej klasyfikacji taryfowej importowanej kaszy. W odpowiedzi na wezwania importer przedstawił kontrakty z kontrahentami z Ukrainy oraz pismo jednego z eksporterów. W piśmie tym ukraiński dostawca poinformował, że kasza dostarczana na podstawie zawartych kontraktów odpowiada przyjętym na Ukrainie normom jakości i została wyprodukowana zgodnie z wymogami technicznymi stosowanymi w odniesieniu do danej produkcji. Innych dokumentów skarżący nie przedstawił.

Organ I instancji usiłował również przeprowadzić dowód z zeznać S. K. Skarżący nie wyraził jednak zgody na przesłuchanie w charakterze strony.

W postępowaniu wyjaśniającym wykorzystano dokumenty Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego, z których wynikało, że kasza gryczana objęta badanym zgłoszeniem celnym spełniała wymagania w zakresie jakości zdrowotnej i może być przeznaczona do wolnego obrotu na terytorium UE.

W dalszej części postępowania przeprowadzono kontrolę w siedzibie importera. Kontrola wykazała, że towar był przyjmowany do magazynu firmy, a następnie odsprzedawany odbiorcom indywidualnym i hurtowym. W fakturach sprzedaży stosowano określenia kasza gryczana prażona i kasza gryczana nieprażona. Kontrolujący nie uzyskali od przedstawiciela skarżącego wyjaśnień dotyczących opisu kaszy poza informacją, że nie była to kasza gryczana biała.

Naczelnik Urzędu Celnego poddał także szczegółowej analizie opis towaru na fakturze handlowej załączonej do zgłoszenia celnego, który został przetłumaczony następująco: kasza gryczana - "jadrica szybko rozgotowująca się". Dodatkowo tłumacz, posiłkując się rosyjską stroną internetową www.goodsmatrix.ru zamieścił uwagę dotyczącą określenia wyrazu "jadrica szybko rozgotowująca się" - całe i nadłupane ziarna gryki otrzymane z parzonego ziarna gryki drogą oddzielenia łuski od ziarna (...). Definicja ta została potwierdzona również w obowiązującej na Ukrainie normie rosyjskiej GOST 5550-74, której treść dostępna jest na ukraińskich i rosyjskich stronach internetowych pod adresem protect.gost.ru.

W związku z tym organ I instancji zlecił przetłumaczenie rosyjskiej normy GOST 5550-74 (obowiązującej również na Ukrainie) określającej warunki techniczne i wymogi jakościowe dla kaszy gryczanej. Zgodnie z przedmiotową, ten rodzaj kaszy produkowany jest z ziarna parzonego drogą oddzielenia jądra od łuski. Całe i rozłupane jądra gryki nie przechodzą przez sito z otworami podłużnymi o wymiarach 1,6x20 mm. Kasza może posiadać 3-5% rozłupanych ziaren w zależności od gatunku.

W tym stanie rzeczy decyzją z [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w związku z zaklasyfikowaniem kaszy gryczanej do kodu Taric 1104 29 18 00 obejmującego ziarna zbóż obrobione w inny sposób (na przykład łuszczone, miażdżone, płatkowane, perełkowane, krojone lub śrutowane), z wyjątkiem ryżu objętego pozycją 1006; zarodki zbóż całe, miażdżone, płatkowane lub mielone; - pozostałe obrobione ziarna (na przykład łuszczone, perełkowane, krojone lub śrutowane); - - z pozostałych zbóż; - - - pozostałe; - - - - łuszczone (łuskane lub obierane), nawet krojone lub śrutowane; - - - - - pozostałe, ze stawką celną 129 EUR/1000 kg. W uzasadnieniu organ celny wyjaśnił, iż klasyfikacja dokonana przez importera nie jest prawidłowa, bowiem sporny towar nie spełnia uwagi 3 (b) do działu 11 taryfy celnej. Zgodnie z powyższą uwagą, w pozycji 1103 określenia "kasze" i "mączki" oznaczają produkty otrzymywane przez rozdrabnianie ziaren zbóż, z których, w przypadku produktów zbożowych innych niż kukurydza, co najmniej 95 % masy przejdzie przez sito z tkaniny wykonanej z drutu metalowego o wymiarach oczek 1,25 mm.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik skarżącego podniósł szereg zarzutów, których istota sprowadzała się do kwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji, co oznaczało naruszenie przepisów regulujących postępowanie celne, a jednocześnie doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Dyrektor Izby Celnej wskazał iż istotą sporu w niniejszej sprawie jest klasyfikacja taryfowa kaszy do właściwego kodu Nomenklatury Scalonej (dalej: CN).

Ze zgłoszenia celnego wynika, że importer zadeklarował sprowadzony towar jako kaszę gryczaną, potwierdza to również wynik rewizji celnej. Na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego towar określono jako kasza gryczana szybko rozgotowująca się (jadzica szybko rozgotowująca się), co oznacza z rosyjskiego całe i nadłupane ziarna gryki otrzymane z parzonego ziarna gryki drogą oddzielenia łuski od ziarna. Na fakturze dostawca podał też obowiązującą na Ukrainie normę GOST 5550-74.

Zgodnie z zapisem w pkt 6.1 kontraktu nr 2006-09-14 zawartego z ukraińskim dostawcą U., "jakość dostarczonego towaru według niniejszego kontraktu ma odpowiadać wymaganiom GOST lub TU, obowiązujących na terenie kraju producenta". Dokumentem potwierdzającym jakość dostarczonego towaru jest certyfikat fitosanitarny i certyfikat jakości wydany przez Państwową Inspekcję Zbożową. Jednocześnie w pkt 11.3 kontrakt przewiduje złożenie przez odbiorcę reklamacji w przypadku, gdy jakość towaru nie będzie zgodna z kontraktem.

Z dokumentów uzyskanych w toku kontroli "postimportowej" jak też dokumentów i wyjaśnień skarżącego nie wynika, aby importer składał reklamacje jakościowe. Skoro tak, należy przyjąć, że jakość dostarczonego towaru zgodna była z ww. kontraktem, a tym samym odpowiadała wymaganiom normy GOST 5550-74 obowiązującej na Ukrainie oraz potwierdzona odpowiednimi certyfikatami. Z certyfikatu jakości nr [...] z dnia 2 kwietnia 2007 r. Państwowej Inspekcji Zbożowej na Ukrainie wynika, że towar odpowiada normie GOST 5550-74.

Zgodnie z normą GOST 5550-74, ten rodzaj kaszy produkowany jest z ziarna parzonego drogą oddzielenia jądra od łuski, które nie przechodzą przez sito z otworami podłużnymi o wymiarach 1,6x20 mm. Kasza tego rodzaju nie może posiadać więcej niż 3-5% rozłupanych jąder, w zależności od gatunku.

Skoro dostawca wpisał na fakturze normę GOST 5550-74 i zgodnie z kontraktem jakość towaru odpowiadała wymaganiom tej normy, sprzedana przez niego kasza odpowiadała opisowi i parametrom kaszy gryczanej, której norma dotyczy, czyli była to kasza nierozdrobniona i łuszczona.

W opisie zawartym w załączniku do protokołu kontroli przywożonej z zagranicy partii produktów Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego, stanowiącym ocenę wstępną jakości zdrowotnej stwierdzono, że importowana kasza zapakowana była w polipropylenowe worki o wadze 50 kg, posiadała brązową barwę i swoisty dla kaszy gryczanej zapach, konsystencję stałą sypką, była sucha i niezbrylona.

Ze zgromadzonych dokumentów, w tym obowiązującej normy GOST i zawartego tam wymogu technicznego odnośnie sposobu obróbki wynika, że kasza gryczana będąca przedmiotem importu została otrzymana z całych, nierozdrobnionych ziaren gryki w wyniku obłuskiwania ziarna. Brązowy kolor kaszy wskazuje na obróbkę termiczną tj. prażenie. Potwierdzają to dokumenty uzyskane w siedzibie przedsiębiorcy w trakcie kontroli postimportowej. Zgodnie z opisem na dokumentach PZ do magazynu została przyjęta kasza gryczana prażona.

Kasza gryczana została zgłoszona przez importera do kodu Taric 1103 19 90 00 obejmującego kasze, mączki i granulki, zbożowe; - kasze i mączki; - - z pozostałych zbóż; - - - pozostałe.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, klasyfikacja ta nie jest prawidłowa, ponieważ importowana kasza gryczana nie spełnia podstawowego warunku klasyfikacji do pozycji 1103 tj. uwagi 3(b) do działu 11 dla towarów klasyfikowanych do pozycji 1103. Zgodnie z uwagą 3(b) do działu 11, w pozycji 1103 określenia "kasze" i "mączki" oznaczają produkty otrzymywane przez rozdrabnianie ziaren zbóż, z których - w przypadku pozostałych produktów zbożowych (w tym gryki) - co najmniej 95 % masy przejdzie przez sito z tkaniny wykonanej z drutu metalowego o wymiarach oczek 1,25 mm.

Zgodnie z normą GOST 5550-74, ziarna kaszy nie przechodzą przez sito z otworami podłużnymi o wymiarach 1,6x20 mm. Skoro ziarna kaszy nie przechodzą przez oczko o większym wymiarze, nie przejdą przez oczko mniejsze tj.1,25 mm. Kasza posiada tylko 3-5% rozłupanych jąder, w zależności od gatunku.

Ze zgromadzonego materiału wynika, że importowana z Ukrainy kasza gryczana jest całym, obłuskanym ziarnem gryki, poddanym procesowi obróbki termicznej, które nie spełnia podanego kryterium przesiewu. W związku z powyższym na mocy uwagi 3(b) do działu 11 oraz wyjaśnień do pozycji 1103, klasyfikacja kaszy do zadeklarowanego przez stronę kodu 1103 19 90 00 jest wykluczona. Wszystkie kasze zbożowe i mączki objęte pozycją 1103 muszą być otrzymywane przez rozdrabnianie ziaren zbóż spełniając również odpowiednie kryterium przesiewu przez sito określone w uwadze 3(b) do działu 11 taryfy celnej.

Mając na względzie powyższe uwagi jak również zebrane w sprawie dokumenty należy stwierdzić, że importowany produkt nie może być uznany za kaszę, o której mowa z pozycji 1103 Wspólnej Taryfy Celnej, chociaż zwyczajowo jest tak nazywany. Kasza spełniająca kryterium przesiewu, jest drobną kaszką.

Importowane, całe obłuszczone ziarno gryki jako niepreparowany produkt przemiału zbóż mieści się w definicji ziaren zbóż obrobionych w inny sposób, na przykład łuszczonych (łuskanych lub obieranych) klasyfikowanych do pozycji 1104.

W rozpatrywanej sprawie czynnikiem decydującym o zaklasyfikowaniu towaru do właściwej podpozycji jest sposób obróbki ziarna gryki stwierdzony na podstawie deklarowanej przez producenta jakości, której wymóg dochowania wynika z kontraktu. Norma GOST 5550-74 wskazuje, iż kasza nie była rozdrobniona, produkowana była z ziarna parzonego drogą oddzielenia jądra od łuski, czyli ziarno zostało poddane było procesowi łuszczenia.

Powyższą klasyfikację taryfową potwierdzają wiążące informacje taryfowe wydane przez administracje celne innych krajów. W bazie wiążących informacji taryfowych EBTI istnieją WIT-y zgodnie z którymi kasza gryczana z obłuskanego ziarna gryki oraz kasza gryczana prażona klasyfikowana jest do kodu CN 1104 29 18.

Organ odwoławczy odniósł się także do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego braku dowodów, iż towar nie spełniał kryterium przesiewu, w szczególności brak wyników badań laboratoryjnych z uwagi na nie pobranie próbki towaru przy zgłoszeniu celnym. W ocenie organu pomimo, iż w przedmiotowej sprawie do zgłoszenia nie dołączono certyfikatu producenta lub wyników analizy sitowej kaszy, po zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, było możliwe ustalenie właściwej klasyfikacji taryfowej. W trakcie dokonania rewizji celnej towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, rzeczywiście nie zostały pobrane próbki towaru. Nie wpływa to jednak na możliwość skutecznego prowadzenia kontroli dokumentacji oraz zmiany zgłoszenia celnego, w przypadku nieprawidłowości. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego po zwolnieniu towaru, taryfikacja kaszy możliwa była na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ celny I instancji uzyskał nowe dowody w sprawie, które nie potwierdziły prawidłowości klasyfikacji taryfowej dokonanej przez zgłaszającego. O klasyfikacji taryfowej kaszy będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia zadecydował brak rozdrobnienia ziarna oraz sposób jego obróbki czyli łuszczenie. Jak wskazano powyżej, towar będący przedmiotem kontraktu odpowiadać miał normie GOST 5550-74, i nie ma dowodów, że jakość dostarczonego towaru nie była zgodna z kontraktem.

W dalszej części wywodów Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż przywoływane przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu wyroki dotycząc odmiennych stanów faktycznych i nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Potwierdzają jedynie, że organ celny ma prawo do kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru.

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących wadliwości postępowania dowodowego organ celny wskazał, że strona postępowania celnego winna włączyć się czynnie do prowadzonego postępowania i dążyć do prawidłowego jej zdaniem ustalenia faktycznego, a nie ograniczyć się jedynie do kwestionowania dokonanych przez organy ustaleń. W toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego stanowisko. W tym stanie rzeczy organy celne oparły się na takiej wiedzy, jaką były w stanie uzyskać poprzez środki, którymi dysponowały.

Wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu organ nie oparł się na wiążących informacjach taryfowych wydanych w innych sprawach, stanowiły one jedynie pośrednie potwierdzenie, że kasza gryczana z obłuskanego ziarna gryki oraz kasza gryczana prażona klasyfikowana jest również przez inne administracje celne do kodu CN 1104 29 18.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej pełnomocnik skarżącego podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wielu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, wobec kwestionowania przez organ celny klasyfikacji celnej dokonanej przez importera;

- art. 180 i art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak przeprowadzenia dowodu z próbki towaru, brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niewłaściwą i nieobiektywną ocenę tego materiału, wskutek czego organ przyjął, iż klasyfikacja taryfowa dokonana przez importera była nieprawidłowa;

- art. 14 w zw. z art. 68, art. 71, art. 242 i art. 244 WKC poprzez bezzasadne przyjęcie, iż to importer ma udowodnić prawidłowość klasyfikacji towarowej, kiedy organ ją kwestionuje;

- art. 42 i art. 78 WKC poprzez nieuzasadnione wszczęcie postępowania w celu sprostowania zgłoszenia celnego, gdy postępowanie należało umorzyć, wobec braku możliwości przedstawienia organom celnym towarów wobec ich zwolnienia.

Uzasadniając zarzuty pełnomocnik skarżącego podniósł, że jedynym dowodem pozwalającym bezspornie ustalić właściwości importowanego towaru oraz jednoznacznie pozwalającym dokonać jego prawidłowej klasyfikacji według taryfy celnej jest próbka importowanego towaru. Bezsporne jest, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie udało się ustalić, jak rzeczywiście wyglądała i jakie właściwości fizyczne miała importowana kasza. Dla prawidłowej klasyfikacji taryfowej kluczowe znaczenie mają właściwości konkretnie przywiezionej partii towaru, a nie przyjęte hipotetycznie przez organ na podstawie norm jakościowych potwierdzonych certyfikatem wydanym przez Państwową Inspekcję Zbożową czy fakturami zagranicznego dostawcy.

Zgromadzony w sprawie materiał nie był wystarczający, aby dokonać zmiany klasyfikacji celnej towaru w braku dowodu kluczowego w postaci próbki towaru, którego pozyskać już nie można.

Zdaniem pełnomocnika weryfikacja zgłoszenia celnego a posteriori, na podstawie art. 78 WKC, jest możliwa, ale organ celny winien liczyć się z trudnościami dowodowymi i nie wyprowadzać ze swoich zaniechań skutków negatywnych dla importera.

Bezzasadnie organ powołuje się na wiążące informacje taryfowe wydane w innych sprawach, gdyż są one wiążące tylko wobec ich posiadacza.

Dokonane zgłoszenie celne było także zgodne z praktyką organów celnych, które akceptowały dotychczas bez zastrzeżeń stosowaną przez importerów kaszy gryczanej klasyfikację, taką jaką przyjął również skarżący.

Organy posłużyły się opisem towaru na fakturze i wyjaśnieniami zawartymi na rosyjskiej stronie internetowej. W ocenie pełnomocnika skarżącego wartość dowodowa takich ustaleń nie spełnia wymogu rzetelności i zgodności z prawem, gdyż nie wiadomo, kto jest autorem informacji, ani właścicielem domeny. Podobny zarzut można podnieść wobec tłumaczenia definicji rosyjskiej normy jakościowej, na której oparł się organ. Pozyskiwanie informacji na temat obowiązujących norm jakości na terenie innych państw powinno nastąpić wyłącznie w oparciu o wiarygodne informacje pozyskiwane od kompetentnego w tym zakresie organu administracji za granicą.

Wobec braku ekspertyzy z Centralnego Laboratorium Celnego, ewentualnie opinii biegłego, nie wiadomo na jakiej podstawie organ ustalił, że zaimportowana kasza nie spełnia warunków przesiewu przez sito określonych w wyjaśnieniach do taryfy celnej i pozwalających na zakwalifikowanie towaru do kodu zastosowanego przez skarżącego w zgłoszeniu celnym. Oznacza to dowolną ocenę przez organ zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Powoływanie się przez organ na zapisy zawarte w kontrakcie, na podstawie którego sprowadzono kaszę jest bezzasadne, gdyż ukraiński dostawca nie spełnił warunków określonych w kontrakcie, ponieważ jakość kaszy nie była potwierdzona odpowiednimi certyfikatami. Okoliczność ta nie została potwierdzona żadnym dowodem, a organy nie próbowały nawet tej okoliczności ustalić.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są trafne.

W przypadku powstania długu celnego, należności wymagane zgodnie z prawem określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zaistnieje taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów (art. 20 ust. 1 i 2 WKC).

Jurydyczne zasady klasyfikacji taryfowej importowanych towarów, wyłożone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługują na aprobatę sądu, strona zaś ich nie kwestionowała. Zasadniczy spór sprowadza się do tego, czy kasza gryczana objęta zgłoszeniem w przedmiotowej sprawie powinna zostać zaliczona do kodu Taric 1103 19 90 00 (według strony), czy też do kodu 1104 29 18 00 (według organów celnych).

Organy celne uznały, że kasza nie spełnia wymogów uwagi 3(b) do działu 11 taryfy celnej (kryterium analizy sitowej), w myśl której "(...) co najmniej 95 % masy przejdzie przez sito z tkaniny wykonanej z drutu metalowego o wymiarach oczek 1,25 mm".

Treść tej uwagi jednoznacznie wskazuje na obiektywny, empiryczny sposób ustalania stanu towaru, pozwalający w konsekwencji zaliczyć kaszę gryczaną do kodu CN 1103 19 90.

Poza sporem jest natomiast to, że kasza gryczana sprowadzona przez stronę z Ukrainy nie była badana po jej przedstawieniu organom celnym, w kontekście spełnienia wymogów uwagi 3(b) do działu 11.

Stosownie do art. 42 WKC – po przedstawieniu organom celnym – towary mogą zostać poddane rewizji lub mogą zostać pobrane ich próbki, za zgodą organów celnych. Nie budzi zatem żadnej wątpliwości, że badanie towarów, jak i pobranie próbek w trybie art. 42 WKC może być dokonane jedynie na pisemny wniosek importera (zobacz Komentarz do art. 42 WKC, [w:] W. Morawski, M. Krzewiński, K. Lasiński-Sulecki, R. Mateńka, C. Sowiński, M. Śpiewak; Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, LEX 2007).

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że nie pobrano próbek towarów po ich przedstawieniu organom celnym, zaś strona o to nie wnioskowała. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia art. 42 WKC.

Organy celne uprawnione są do przeprowadzania weryfikacji zgłoszenia – po jego przyjęciu, lecz przed zwolnieniem towarów. Brzmienie art. 68 WKC ("W celu weryfikacji zgłoszeń przyjętych przez organy celne, mogą one przeprowadzić (...) rewizję towarów z jednoczesnym ewentualnym pobraniem próbek w celu dokonania ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli") jednoznacznie wskazuje na to, że pobranie próbek przez organy celne nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne. Inną rzeczą jest, że zaniechanie tej czynności może w przyszłości znacznie utrudnić, a czasem wręcz uniemożliwić obiektywną identyfikację towarów.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że organ celny przeprowadził w dniu 12 kwietnia 2007 r. rewizję celną polegającą na otworzeniu 5 worków i stwierdzeniu, że zawarta jest w nich kasza gryczana. Nie pobrano jednak próbek towarów.

Art. 78 ust. 2 WKC upoważnia organ celny do dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów w sytuacji, gdy towary objęte zgłoszeniem celnym, zostały zwolnione. Dopuszczalne jest również przeprowadzenie rewizji towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania.

Stosownie do art. 78 ust. 3 WKC – jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Kontrola dokumentacji może wykraczać poza samą dokumentację związaną jedynie z transakcją wywozu lub przywozu towarów. Prawodawca wspólnotowy wyposażył organy celne w prawo do dokonywania kontroli dokumentacji związanych z dalszymi transakcjami, których przedmiotem są towary objęte kontrolowanym zgłoszeniem celnym. Dotyczy to zatem transakcji pomiędzy importerem a jego odbiorcami w kraju (na różnych szczeblach kanału dystrybucyjnego), jak również transakcji mających miejsce poza wspólnotowym obszarem celnym, odnoszących się do towaru wywiezionego poza ten obszar.

Skarżący ma rację w zakresie twierdzenia, że aktualnie utrudniona jest identyfikacja towaru będącego przedmiotem zgłoszenia celnego, która pozwoliłaby na jego obiektywną klasyfikację do właściwego kodu Taric, z przyczyn wcześniej przedstawionych. Obecnie, brak jest również możliwości pobrania próbek towarów, ponieważ według twierdzeń skarżącego, zostały one w całości sprzedane w Polsce.

Chybiony jest jednak zarzut wymieniony w pkt. 4 skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zaniechanie pobrania próbek, nie stanowi prawnej przeszkody do wydania decyzji prawidłowo określającej wysokość długu celnego, byleby nastąpiło to w okresie 3 lat od dnia powstania długu celnego (art. 221 ust. 3 WKC). Jak wcześniej stwierdzono, przepis art. 78 ust. 3 WKC upoważnia organy celne do podjęcia stosownych działań, w oparciu o dane uzyskane w wyniku przeprowadzenia kontroli postimportowej.

Niezrozumiały jest zarzut wymieniony w pkt 3 skargi.

Art. 14 WKC nakłada określone powinności – nie na organ celny, lecz na inne podmioty, w tym na importera.

Skoro postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu, oczywiste jest, że na organie celnym spoczywał obowiązek wykazania, iż klasyfikacja towarów podana w zgłoszeniu celnym była wadliwa. Na stronie spoczywał jedynie obowiązek dostarczania organowi celnemu – na jego żądanie, dokumentów i informacji, a zatem powinność w zakresie współdziałania w gromadzeniu materiału dowodowego. Aktywność procesowa i dążenie do przeprowadzenia dowodów jest natomiast uprawnieniem, z którego strona może, ale nie musi skorzystać.

Dopóki nie zostanie wydana decyzji określająca należności celne w innej wysokości niż strona podała w zgłoszeniu celnym, domniemuje się, że dane stanowiące podstawę obliczenia tych należności – zawarte w zgłoszeniu celnym, są prawdziwe.

Na marginesie zauważyć należy, że strona zgłaszając określone zarzuty pod adresem organów celnych, pomija milczeniem własne zaniedbania, które m.in. powodują określone perturbacje związane z identyfikacją towarów objętych zgłoszeniem celnym i ich przyporządkowaniem do właściwego kodu Taric.

Stosownie do § 28 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 ze zm.) – na importerze spoczywa obowiązek dołączenia do zgłoszenia celnego certyfikatu wystawionego przez producenta lub uprawnioną do tego placówkę badawczą, zwierającego skład chemiczny i surowcowy towaru (do 100 %) oraz informacji wymaganych uwagami do poszczególnych działów taryfy celnej, jeżeli dokument taki jest niezbędny dla ustalenia klasyfikacji taryfowej towaru.

W niniejszej sprawie bezsporne jest natomiast, że do zgłoszenia celnego nie dołączono odpowiedniego certyfikatu, wyników badań lub informacji, z których wynikałoby, jaki procent ziarna przechodzi przez sito z tkaniny wykonanej z drutu metalowego, o wymiarach oczek 1,25 mm.

Za uzasadnione, uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Na wstępie podzielić trzeba stanowisko organów celnych, że przy założeniu, iż:

a) kasza gryczana będąca przedmiotem zgłoszenia celnego odpowiadała standardowi 5550-74 – wymaganemu od JADRICY, a opublikowanemu przez IPK Wydawnictwo Standardów w Moskwie (k. 210 – 207; 221-212 akt wspólnych);

b) ów standard, w brzmieniu znajdującym się w aktach, był obowiązujący na Ukrainie, zgodnie z zapisami kontraktu zawartego z firmą U. (pkt 6.1. kontraktu Nr 2007-04-05) i kontraktu zawartego z firmą S. (pkt 4.1. kontraktu Nr 06912),

to klasyfikacja importowanych towarów do kodu Taric 1103 19 90 00 dokonana przez stronę, była wadliwa.

Trafnie bowiem organy decyzyjne wywiodły, że zgodnie z normą GOST 5550-74 (ustanowioną w ZSRR), której tekst znajduje się w aktach wspólnych – rodzaj kaszy zwany JADRICA, produkowany jest z ziarna parzonego drogą oddzielania jądra od łuski, które nie przechodzą przez sito z otworami podłużnymi o wymiarach: 1,6 x 20 mm. Logiczne zatem i niewymagające empirycznego sprawdzenia byłoby stwierdzenie, że skoro ziarna gryki nie przechodzą przez sito z oczkami o dużym wymiarze (zgodnie z GOST 5550-74), tym samym nie mogą przejść przez sito z oczkami o wymiarach 1,25 mm (zgodnie z uwagą 3(b) do działu 11 taryfy celnej).

Rzecz jednak w tym, że ustalenia dokonane przez Dyrektora Izby Celnej mają charakter wyłącznie teoretyczny i nie zostały poparte dowodami wymaganymi przez prawo.

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) – zwana dalej Prawem celnym, zawiera niewiele przepisów z zakresu postępowania. Stanowi ona w art. 73 ust. 1, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy (...) działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy celnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem określonych norm materialnoprawnych uzależnione jest od uprzedniego – dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania oraz wyczerpującego rozpatrzenia i oceny całości materiału dowodowego, w myśl reguł zawartych w przepisach art. art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Przy czym, w myśl art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej – jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji przekonuje, że zapadła ona z naruszeniem w/w przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnie skarżący zarzuca, że organy oparły się tylko na niektórych dowodach, pomijając milczeniem, bądź bagatelizując inne, które mogły potwierdzić słuszność klasyfikacji towarowej zawartej w zgłoszeniu celnym.

Bezsporne jest, że normę GOST 5550-74 uzyskano z rosyjskiej strony internetowej – adres: www.protect.gost.ru.

Internet jest z pewnością źródłem informacji. Informacje publikowane na stronach internetowych, okazują się niejednokrotnie fałszywe. Nie można zatem bezkrytycznie przyjmować danych uzyskanych za pośrednictwem internetu jako źródła wiedzy, czy wręcz jako dowodu w postępowaniu administracyjnym, bez weryfikacji tych danych.

Organy nie przestawiły dowodu, że norma GOST 5550-74, której tekst uzyskano z rosyjskiej strony internetowej (k. 210-207 akt wspólnych), rzeczywiście ma taką treść.

Poza tym nie przeprowadzono dowodu, że norma, której tekst znajduje się w aktach obowiązuje również na Ukrainie, będącej suwerennym państwem, mającym swój porządek prawny. Z drugiej strony nie można wykluczyć, że owa norma została przeniesiona do ukraińskiego porządku prawnego.

Internet jednak nie jest źródłem prawa. Organy muszą wykazać powyższe okoliczności dowodami z dokumentów, sporządzonych przez właściwe organy, wymienione w art. 86 ust. 1 Prawa celnego. Moc dowodowa tego rodzaju dowodów została określona w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. (W wyroku z dnia 10.02.2010 r., sygn. akt V CSK 269/09 Sąd Najwyższy uznał, że informacje internetowe nie stanowią faktów powszechnie znanych, niewymagających dowodu – Rzeczpospolita z dnia 19.02.2010 r.)

W zaskarżonej decyzji, za podstawę ustaleń przyjęto również certyfikat jakości Państwowej Inspekcji Zbożowej na Ukrainie nr 118494, sporządzony w języku ukraińskim i rosyjskim oraz fakturę nr [...] wystawioną przez sprzedawcę i załączoną do zgłoszenia celnego. Oba dokumenty nie zostały przetłumaczone.

W świetle utrwalonego orzecznictwa - dokumenty sporządzone w języku obcym bez ich urzędowego tłumaczenia na język polski, nie mogą być uznane za dowód.

Organy nie mogły powoływać się na tłumaczenie faktur: nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia bowiem owe faktury dołączone były do innych zgłoszeń celnych, a ponadto zostały przetłumaczone jedynie fragmentarycznie (tabelka). Niezrozumiałe jest twierdzenie organu, że nie było potrzeby tłumaczenia innych dokumentów, bowiem nie zawierały one jakoby w swej treści informacji przydatnych do klasyfikacji taryfowej. Oczywiste jest przecież, że wniosek o wartości dowodowej dokumentu obcojęzycznego można wysnuć wyłącznie w wyniku analizy tłumaczenia danego dokumentu i to w całości.

Skoro zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. art. 122, 187 § 1, 191, 180 § 1, 194 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 86 ust. 1 Prawa celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegała ona uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 uzasadnia przepis art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. a), w związku z § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy dostosuje się do powyższych uwag, przeprowadzi postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie, a następnie wyda stosowną decyzję.