Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 718/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 59 a, f,  art. 36,  art. 36a
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia NSA - Halina Kremis (spr.), Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi V. S., M. S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 2 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu niezgodnej z zatwierdzonym projektem budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu-realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie stacji diagnostycznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r., Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia V. i M. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 30 lipca 2010 r., Nr [...], którym wymierzono żalącym się karę w wysokości 7.500 zł z tytułu niezgodnej z zatwierdzonym projektem budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie stacji diagnostycznej przy ul. M. we W.– D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Zakwestionowane postanowienie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 27 listopada 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wpłynął wniosek inwestorów o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej stacji diagnostycznej przy ul. M. we W.. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. organ l instancji wezwał pełnomocnika Inwestorów do uzupełnienia wniosku. Na podstawie materiału dowodowego oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonej w dniu 18 grudnia 2009 r. obowiązkowej kontroli obiektu, organ stwierdził, że inwestorzy zrealizowali roboty budowlane niezgodnie z zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. projektem budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego więźby dachowej. W dniu 25 stycznia 2010 r. tytułem uzupełnienia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie strona przedłożyła oświadczenie kierownika budowy wraz z rysunkami, na których naniesiono dokonane w toku inwestycji zmiany, oraz świadectwo charakterystyki energetycznej. Następnie zaś pismem z dnia 11 maja 2010 r. poinformowała o wykonaniu prac wykończeniowych.

W tak ukształtowanym stanie faktycznym zaskarżonym do organu drugiej instancji postanowieniem organ stopnia powiatowego wymierzył skarżącym karę w wysokości 7.500 zł z tytułu stwierdzonych niezgodności w realizacji inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Postanowienie to zostało oprotestowane przez inwestorów, którzy wnieśli o anulowanie wymierzonej kary. Strona podnosi w zażaleniu, że nie miała świadomości zaniechania w postaci braku naniesienia dokonanej zmiany konstrukcyjnej na dokumentację projektową, jak również fakt przedłożenia w trakcie czynności odbiorczych oświadczenia kierownika budowy, w którym wykazano przedmiotowe zmiany.

W wyniku uchylenia postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 listopada 2010 r. (Nr [...]) wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. (II SA/Wr 39/11) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po raz kolejny nie uwzględnił wniesionego zażalenia podkreślając, że przedmiotem weryfikacji jest postanowienie organu l instancji wymierzające karę w związku ze stwierdzeniem w toku obowiązkowej kontroli nieprawidłowości, o których mowa w art. 59a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie przeprowadzonej w dniu 18 grudnia 2010 r. obowiązkowej kontroli obiektu oraz materiału dowodowego w postaci przedłożonych przez stronę dokumentów bezspornie ustalono, że roboty budowlane wykonane zostały niezgodnie z zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. projektem budowlanym. W szczególności stwierdzono wykonanie - w miejsce zaprojektowanych krokwi z ceownika C-65 - krokwi z dwóch połączonych ceowników C-120 usztywnionych belkami poprzecznymi, tj. zmianę w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu - w tym przypadku więźby dachowej, co stanowi nieprawidłowość określoną w art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego.

Organ II instancji podkreśla, że sporna kara wymierzana jest wyłącznie z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych w toku obowiązkowej kontroli w zakresie wynikającym z art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego, przy czym nie ma znaczenia, czy nieprawidłowości te są efektem istotnego, czy też nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 636/07).

Zgodnie z art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w art. 36a ust. 5 ustawy. Konsekwencją zaś wskazanej regulacji jest art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący, że w przypadku zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas realizacji robót, do wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu (lub zawiadomienia o zakończeniu robót) należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. Wówczas oświadczenie kierownika budowy, wymagane przepisem art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego, powinno być potwierdzone przez projektanta oraz inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli takowy został ustanowiony. Ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że w dniu obowiązkowej kontroli organ l instancji dysponował oświadczeniem kierownika budowy z dnia 15 listopada 2007 r. - załączonym przez Inwestorów do wniosku z dnia 27 listopada 2009 r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, w którym potwierdzono realizację spornej stacji zgodnie z projektem budowlanym, nie wykazując w tym zakresie żadnych zmian, jednoznacznym jest, że z formalnego punktu widzenia strony postępowania zataiły przed właściwym organem fakt zrealizowania inwestycji niezgodnie z projektem budowlanym, zaniechały bowiem opisanych czynności i wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie przedłożyły niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie kierownika budowy (oświadczenie to nie spełniało wymogów z art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego). Organ stopnia powiatowego słusznie zatem w ocenie organu odwoławczego - postawił skarżącym zarzut realizacji inwestycji niezgodnie z funkcjonującym w obrocie prawnym zatwierdzonym projektem budowlanym. Tym samym uzasadnionym jest stwierdzenie przez organ l instancji nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. b omawianej ustawy.

Co najbardziej istotne – zdaniem organu - Inwestorzy przyznali w toku postępowania wszystkie okoliczności faktyczne związane z zakresem dokonanych odstępstw. Tym niemniej jednak późniejsze - już po przeprowadzeniu przez organ l instancji obowiązkowej kontroli - przedłożenie nowego oświadczenia kierownika budowy z dnia 11 stycznia 2010 r., uwzględniającego odstąpienie od projektu budowlanego w zakresie uwidocznionym podczas obowiązkowej kontroli, nie wpływa na zasadność nałożenia kary. Podstawę wymierzenia objętej oprotestowanym postanowieniem kary mogą bowiem stanowić, jak już wyżej zaznaczono, wyłącznie wyniki kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego. Jak natomiast wynika z akt sprawy, w dniu 18 grudnia 2009 r., tj. w dniu obowiązkowej kontroli, organ l instancji dysponował oświadczeniem kierownika budowy potwierdzającym wykonanie rozbudowy w całości zgodnie z projektem budowlanym - wobec różnic pomiędzy tym oświadczeniem a ustalonym w toku kontroli stanem faktycznym organ zobowiązany był do stwierdzenia nieprawidłowości, a w konsekwencji do wymierzenia kary.

Reasumując, uzasadnionym jest w ocenie organu odwoławczego - uznanie, że istniejące dowody przesądzają w sposób jednoznaczny o zasadności wymierzenia inwestorom kary, o której mowa w art. 59f Prawa budowlanego, gdyż poczynione odstępstwa doprowadziły do powstania nieprawidłowości określonych w art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy, udokumentowanych w toku obowiązkowej kontroli. O konieczności wymierzenia tej kary przesądza nadto sposób, w jaki ustawodawca sformułował przepis art. 59f Prawa budowlanego, stosując obligującą w swej wymowie formę: "wymierza się karę".

Nadto organ podkreślił, że analiza nałożonej kary wskazuje również na prawidłowo wyliczoną jej wysokość, ustaloną z zastosowaniem wzoru zawartego w art. 59f Prawa budowlanego. Kategorię obiektu ustalono na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę jako kategoria XVII (budynki handlu, gastronomii i usług, w tym stacje obsługi pojazdów), dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 15,0. Wartość współczynnika wielkości obiektu przyjęta została jako 1,0, gdyż kubatura obiektu nie przekracza 2.500 m3. Stawka opłaty, zgodnie z art. 59f ust. 2 ustawy, wynosi 500 zł. W konsekwencji wysokość kary, obliczona według wskazanego w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego wzoru: stawka opłaty (s) x współczynnik kategorii obiektu (k) x współczynnik wielkości obiektu (w), wynosi 7.500 zł zatem oprotestowane postanowienie INB uznał za prawidłowe.

Odnośnie do uzasadnienia wyroku, uchylającego uprzednio wydane orzeczenie organu drugiej instancji w uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że nałożonym w postanowieniu obowiązkiem organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie dowodowe w nakazanym przez Sąd zakresie i postępowanie to wykazało w sposób jednoznaczny, że osoba przeprowadzająca obowiązkową, w świetle ustawy kontrolę, posiada i posiadała wszelkie niezbędne do podjęcia wskazanych czynności uprawnienia.

W lakonicznej skardze na powyższe postanowienie profesjonalny pełnomocnik V. i M.S. zaskarżył postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Podniósł, że podtrzymuje dotychczas zgłoszone zarzuty w sprawie.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu postanowienia z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).

Ponieważ organy orzekające w rozpoznawanej sprawie powołały się na art. 59f p.b., przeto konieczna staje się odpowiedź na pytanie, czy ustalony w postępowaniu wyjaśniającym stan faktyczny odpowiada zakresowi obowiązywania normy wynikającej z uregulowań zawartych w art. 59f p.b., a w konsekwencji – czy zostały spełnione przesłanki do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 59f ust. 1 p.b.

Według art. 59f ust. 1 p.b., w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 p.b., wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). W zamkniętym katalogu art. 59a ust. 2 p.b. ujęto sprawdzenie: 1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu; 2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie: a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych), d) wykonania urządzeń budowlanych, e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich – w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego; 3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego; 4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu; 5) uporządkowania terenu budowy.

Z regulacji zawartej w art. 59f ust. 1 w zw. z art. 59g ust. 1 p.b. niedwuznacznie wynika, że karę, w drodze postanowienia, wymierza właściwy organ wyłącznie w przypadku zaistnienia (stwierdzenia) którejkolwiek (przynajmniej jednej) nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 59a ust. 2 p.b. Wobec jednoznacznej i pozbawionej sformułowań niedookreślonych treści art. 59f ust. 1 p.b., nie znajduje uzasadnienia odejście od interpretacji logiczno-językowej tego przepisu.

W związku z zarzutami strony trzeba przy tym zdecydowanie podkreślić, że wykładnia literalna art. 59f ust. 1 w zw. z art. 59a ust. 2 p.b. nie daje podstaw do twierdzenia, że tylko nieprawidłowości mające charakter "istotnych" odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę umożliwiają wymierzenie kary w trybie art. 59f ust. 1 p.b. Ważnego argumentu na rzecz takiego stanowiska dostarcza nowelizacja prawa budowlanego ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 943, poz. 888), w której odstąpiono od przyjętego w art. 59f ust. 1 p.b. ogólnego (bliższego raczej klauzulom generalnym) kryterium "istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innego rażącego naruszenia warunków pozwolenia na budowę", wprowadzając skonkretyzowane "nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2".

Do kryterium "istotnych odstąpień" od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nawiązuje art. 36a p.b., ujmując w ust. 5 takie właśnie przypadki. Znaczna liczba uchybień skatalogowanych w art. 59a ust. 2 p.b., a stanowiących przesłanki wymierzenia kary na podstawie art. 59f ust. 1 p.b., ma swoje odpowiedniki także w art. 36a ust. 5 p.b. Jednakże ustawodawca nie posłużył się w art. 59f ust. 1 p.b. kryterium "istotnych odstąpień" (art. 36a ust. 5 p.b.), poprzestając na "nieprawidłowości" w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 p.b., bez opatrywania jej przymiotnikami "istotna" lub "rażąca". Postępując w taki właśnie sposób, ustawodawca dał wyraz temu, że nie zamierzał zrównać "nieprawidłowości" (art. 59f ust. 1 p.b.) z "istotnym odstąpieniem" (art. 36a ust. 1 i 5 p.b.), dlatego też wprowadził w art. 59f ust. 1 p.b. odrębną przesłankę wymierzenia kary (zob. wyrok NSA z dnia 7 maja 2009 r., II OSK 712/08).

Wobec poczynionych uwag, nie można podzielić poglądu strony skarżącej, która wywodzi, że pojęcie "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 59f p.b. dotyczy jedynie takich naruszeń norm prawa budowlanego, które polegają na odstępstwie od projektu w zakresie określonym w art. 59a p.b., ale tylko wówczas, gdy mają one charakter "odstępstwa istotnego" w rozumieniu art. 36a ust. 5 p.b. Nie przecząc tezie, że przepisy prawa budowlanego rozróżniają odstępstwa istotne i nieistotne od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia (co wprost wynika z treści art. 36a p.b.), należy zauważyć, że – ze względu na sposób zredagowania art. 36 ust. 5 p. b. – katalog ujętych w tym przepisie okoliczności został uniezależniony od wspomnianego podziału. Dowodząc takiego twierdzenia, trzeba odwołać się wprost do sposobu sformułowania myśli ustawodawcy w art. 36 ustawy.: "Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: [tu katalog przypadków] oraz nie wymaga uzyskania, opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami." Wobec takiej konstrukcji zdania nie sposób nie zauważyć, że w przypadku, gdy zaistnieje którekolwiek "odstąpienie" mieszczące się w zakresie okoliczności skatalogowanych w art. 36 ust. 5 p. b., wówczas – niezależnie od tego czy jest ono istotne, czy też nie ma takiej cechy, konieczne staje się zastosowanie dyspozycji przewidzianej w art. 36 ust. 1 omawianego aktu. Gdyby bowiem stwierdzone odstąpienie było nawet nieistotne, lecz zostało dokonane w okolicznościach wymienionych w art. 36 ust. 5 p.b., wymagałoby – podobnie jak odstąpienie istotne – uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jeżeli się zauważy (o czym już wcześniej wspomniano), że znaczna liczba uchybień skatalogowanych w art. 59a ust. 2 p.b. (do których odsyła art. 59f ust. 1 p.b.), a stanowiących przesłanki wymierzenia kary na podstawie art. 59f ust. 1 p.b., ma swoje odpowiedniki w art. 36a ust. 5 p.b., to uprawnione jest twierdzenie, że ustawowym warunkiem wymierzenia kary jest stwierdzenie "nieprawidłowości [bez przymiotnika – uwaga Sądu] w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2".

Nie bez znaczenia dla takiego właśnie rozumienia "nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2" o.p. ma również charakter regulacji ujętej w art. 59f ust. 1 p.b. Przewidziana w tym przepisie sankcja w postaci kary finansowej wskazuje na jego represyjny charakter, a jako taki powinien ściśle określać przesłanki odpowiedzialności, bez odwoływania się do pojęć niedookreślonych w postaci "istotnego odstępstwa", czy też "rażącego naruszenia" (co było wadą poprzedniej wersji art. 59f p.b.). Warunki te spełnia użyte w art. 59f ust. 1 p.b. sformułowanie "nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2" o.p., albowiem konkretyzuje "nieprawidłowości" do przypadków ujętych w art. 59a ust. 2 o.p. bez względu na stopień odstępstwa. Akceptując dyrektywę o ścisłej wykładni unormowań restrykcyjnych, nie można do przepisu statuującego odpowiedzialność inwestora dodawać niedookreślonych przesłanek nieujętych expressis verbis w jego treści. Inaczej nowelizacja z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie miałaby sensu.

Przenosząc dotychczasowe rozważania na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że z ustaleń organów wynika, iż w postępowaniu wszczętym na wniosek inwestorów w sprawie pozwolenia na użytkowanie inwestycji związanej z rozbudową stacji diagnostycznej, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18 grudnia 2009 r., PINB stwierdził – ujęte w art. 59a ust. 2 p.b. – nieprawidłowości w zakresie: wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego krokwi z ceownika C-65, krokwi z dwóch połączonych ceowników C-120 usztywnionych belkami poprzecznymi, tj. zmianę w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu - w tym przypadku więźby dachowej.

Odnosząc się do tych "nieprawidłowości" należy zauważyć, że – niezależnie od przedstawionego wcześniej sporu związanego z wykładnią art. 50f ust. 1 o.p., nawet gdyby przyjąć, że odpowiedzialność przewidzianą w tym przepisie wyłączają nieistotne "nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2" o.p. – uchybień dostrzeżonych w rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać – jak niewadliwie przyjęły organy – za nieistotne.

Dostrzeżone i niesporne odstępstwo od zatwierdzonego projektu: nieprawidłowości w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego, zmiany w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu, to tego typu odstępstw nie należą. Skoro strona skarżąca wykonała widoczne elementy nośne układu konstrukcyjnego, w sposób odmienny od zatwierdzonego, przeto takie działanie – jako mieszczące się w zakresie art. 59a ust. 2 pkt 1 p.b. – odpowiada "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 59f ust. 1 p.b.

Jak wynika z treści protokołu obowiązkowej kontroli, oświadczenia inwestorów i co jest niesporne, w sprawie mamy do czynienia z rozbieżnościami w zakresie elementów konstrukcyjnych budynku, zatem konsekwencje prawne takiego działania są ściśle ustawowo określone.

Z akt administracyjnych wynika bowiem, że przed wydaniem zaskarżonych orzeczeń organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w zakresie obowiązywania art. 59f ust. 1 p.b., ustalając niewadliwie przesłanki obligujące organy do zastosowania dyspozycji zawartej w tym przepisie. Podczas obowiązkowej kontroli budowy ustaliły niesporne fakty odstąpienia inwestora od projektu zatwierdzonego, co odzwierciedla protokół. Uprawnienia osoby przeprowadzającej kontrolę na obecnym etapie postępowania pozostają już niewątpliwe. Dowody te okazały się wystarczające do wydania postanowienia na podstawie art. 59f ust. 1 p.b. Organy nie uchybiły zatem obowiązkowi podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego, a więc sprzeniewierzyły się regule proceduralnej wyprowadzonej z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Jeśli chodzi o dalsze, zgłoszone w toku kontrolowanego postępowania zarzuty należy podnieść, że z treści art. 59 ust. 1 p.b. wynika, że wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego musi być poprzedzone kontrolą budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (art. 59a ust. 1 p.b.). To zaś oznacza, że nie można wydać decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie bez wcześniejszego przeprowadzenia wspomnianej kontroli.

Zatem, jeżeli jednak po wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, zostanie przeprowadzona obowiązkowa kontrola, o której mowa w art. 59a ust. 1 p.b., w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 p.b. – co nastąpiło w rozpoznawanej sprawie – organ jest zobowiązany (a więc ustawodawca nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości!) do zastosowania dyspozycji art. 59f ust. 1 p.b., czyli wymierzenia przewidzianej tam kary.

W konsekwencji kompetentny organ nadzoru budowlanego, działający na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) nie mógł odstąpić od zastosowania (wobec inwestorów) art. 59f ust. 1 p.b. Można jeszcze dodać, że normy rangi ustawowej, których analizy dokonujemy nie przewidują także możliwości późniejszego uzupełnienia dokonanych w toku kontroli czynności, zmierzających do eliminacji niekorzystnych dla inwestorów konsekwencji ustaleń z wizji lokalnej.

Na marginesie można jeszcze wskazać, że nie jest rolą sądu administracyjnego badanie ewentualnych zaniedbań osób odpowiedzialnych z ramienia inwestora w prowadzeniu na bieżąco dokumentacji budowlanej i dopilnowanie by cała inwestycja była prowadzona legalnie i zgodnie ze sztuką. Jeśli strona dowiedzie nienależytego wykonania zobowiązania przez kontrahenta swojego będzie mogła (ewentualnie) dochodzić regresem kwoty uiszczonej kary. Jest to jednak kwestia oddana do kompetencji sądom powszechnym i sądy administracyjne tymi problemami się nie zajmują.

Ponieważ wszczęte skargą postępowanie sądowe nie dało podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa według art. 145 § 1 u.p.p.s.a., należało – stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. – orzec jak w sentencji wyroku