Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1615/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 12 kwietnia 2001 r. po rozpatrzeniu odwołania S. C. utrzymał w mocy decyzję z dnia 14 marca 2001 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w sprawie uznania za osobę bezrobotną od dnia 5 marca 2001 r. i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że w dniu 05.03.2001r. Pan C. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z Zakładu Karnego w K.,.

Organ I instancji decyzją orzekł o przyznaniu Panu C. statusu osoby bezrobotnej od dnia 05.03.2001 r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ Pan C. pomimo przepracowania w okresie pozbawienia wolności co najmniej 365 dni nie osiągał za ten okres wynagrodzenia w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia.

Od decyzji tej Pan C. odwołał się uważając, że organ I instancji źle zinterpretował przepis art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ podczas odbywania kary pozbawienia wolności w okresie od 04.11.1997r. do 03.03.2001 r. był zatrudniony jako palacz C.O. i jego łączny okres zatrudnienia wyniósł 586 dni, co zgodnie z przepisem art. 23 ust. 4 uprawnia go do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.

W ocenie organu odwoławczego Pan C. spełnił wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, co skutkuje uzyskaniem statusu bezrobotnego. Organ I instancji prawidłowo przyznał stronie status osoby bezrobotnej od dnia 05.03.2001 .

Art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu reguluje uprawnienia bezrobotnych do zasiłku. Stanowi on generalną regułę, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu pod dwoma warunkami:

1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowo miejsce pracy oraz

2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania posiada okres uprawniający do zasiłku wymieniony w podpunktach od a-g łącznie przez co najmniej 365 dni.

Te dwie przesłanki muszą być spełnione jednocześnie. Podstawowym warunkiem uznania wykonywania pracy w okresie odbywania kary pozbawienia wolności, jako okresu uprawniającego do zasiłku wymienionego w art. 23 ust. 1 pkt 2e jest osiąganie wynagrodzenia w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia za ten okres, które stanowi podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne.

Pan C. nie wykazał się spełnieniem w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy wymogu art. 23 list. 1 pkt 2e w/w ustawy, gdyż w ciągu 18 miesięcy przed rejestracją w P.U.P. nie wylegitymował się okresem pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności z wynagrodzeniem w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia wynoszącym łącznie co najmniej 365 dni do nabycia prawa do zasiłku.

Pan C. nie spełnia również pozostałych wymogów art. 23 ust. 1 pkt 2 ani wymogów ust. 2 ponieważ żaden z tych przepisów nie ma do niego zastosowania.

Przepis art. 23 ust. 4 czyni wyjątek w zasadach określania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wobec osób zwolnionych z zakładów karnych i aresztów śledczych dopuszczając jedynie sumowanie okresów uprawniających do zasiłku mających miejsce w ciągu 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności, o których mowa w art.23 ust. 1 pkt 2 i ust .2 oraz okresów wykonywania pracy podczas pozbawienia wolności .Wobec powyższego przepis art. 23 ust. 4 należy interpretować w powiązaniu z ogólnymi zasadami przyznawania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a nie jako przepis o charakterze samoistnym.

O prawach i obowiązkach strony postępowania administracyjnego nie orzeka się na podstawie pojedynczego przepisu, lecz w oparciu o normę prawną, tj. ogół przepisów prawa, które mają w danej sprawie zastosowanie. Należy zatem przyjąć, iż wymogi odnośnie pracy wykonywanej w czasie pozbawienia wolności ustawodawca określił już w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 2e ustawy i tylko dlatego nie powtórzył ich w przepisie art. 23 ust. 4 .

Przepis art. 23 ust. 1 pkt 2e wymaga, aby przez okres pracy wykonywanej w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy wynosiła co najmniej najniższe wynagrodzenie /zgodnie z rozporządzeniami Ministra Pracy i Polityki Socjalnej- w okresie od 01.0l .1999r. do 31.10.1999r. -528 zł., od 0l .11.1999r. do 29.02.2000r.- 670 zł., od 01.03.2000r. do 31.12.2000r. -700 zł., od 01.0l .2001-760 zł./. Takiego okresu jak już wyżej stwierdzono Pan C. w czasie pozbawienia wolności nie posiada.

Organ II instancji stwierdził, iż nie znajduje dostatecznego oparcia w przepisach obowiązującej ustawy pogląd, że art. 23 ust. 4 w/w ustawy pozwala zaliczyć okresy wykonywania pracy podczas pozbawienia wolności bez względu na wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia.

Skoro strona skutecznie prawnie nie udowodniła spełnienia wszystkich wymaganych przepisami art. 23 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz ust. 4 przesłanek to nie może skutecznie domagać się bezwarunkowego zaliczenia wykonywania pracy w czasie pozbawienia do okresu uprawniającego do zasiłku.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. C. podał, że suma okresów wykonywania pracy, w których podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia wyniosła 388 dni, co powinno uprawniać go do przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Nadto organ odwoławczy podał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, poz. 131 ze zm.) to osoba rejestrująca się w urzędzie pracy zobowiązana jest do przedłożenia mi. in. świadectw pracy oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia jej uprawnień.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że okresy pracy wykonywanej w okresie pozbawienia wolności mogą zostać uznane przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm./ (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji), jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 2 lit.e) niniejszej ustawy.

Wobec powyższego dla rozstrzygnięcia sprawy istotna była kwestia wysokości zarobków jakie osiągał skarżący podczas wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności. Organ odwoławczy nie dysponował danymi, z których wynikałaby wysokość zarobków uzyskiwanych przez skarżącego we wszystkich okresach, w których wykonywał pracę podczas pozbawienia wolności. Zatem brak było podstaw, aby stwierdzić, że skarżący takich zarobków nie osiągał i co za tym idzie nie przysługuje mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Jak wynika z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Oznacza to, że organ administracji nie może przyjąć całkowicie biernej postawy, ograniczając się wyłącznie do oceny czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania (tak zob. wyrok NSA z 26.10.1984 r., IISA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 98). Naczelnej zasady postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy obiektywnej nie zmienia przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (DZ. U. Nr 25, poz. 131 ze zm.), w którym określono rodzaj dokumentów, które przedkłada osoba dokonująca rejestracji.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ II instancji mając dane dotyczące miejsca i okresów pracy skarżącego podczas odbywania kary pozbawienia wolności winien był ustalić wysokość otrzymywanego przez niego wówczas wynagrodzenia. Dopiero po uzyskaniu takich danych możliwe jest stwierdzenie, czy w okresie wykonywania przez skarżącego pracy w okresie pozbawienia wolności podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie i czy skarżącemu przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o art. 23 ust. 4 cytowanej wyżej ustawy. Zaniechanie ustalenia niniejszej kwestii, decydującej dla rozstrzygnięcia sprawy, powoduje, że bezpodstawne jest stwierdzenie organu II instancji, iż skarżący nie posiada wymaganego okresy pracy podczas kary pozbawienia wolności, w którym podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy organ II instancji zwróci się do jednostek penitencjarnych, w których skarżący podczas odbywania kary pozbawienia wolności wykonywał pracę o podanie wysokości uzyskiwanych przez niego zarobków, które stanowiły podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Dopiero po uzyskaniu tych danych możliwe będzie rozstrzygnięcie czy skarżący spełnia przesłanki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone w art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca przyznania zasiłku dla bezrobotnych nie podlega wykonaniu, gdyż nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.