Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1172/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Prezydent Miasta R (dalej: "Prezydent", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 30 ust. 2, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm., zwana dalej: "ustawa

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów"), art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), orzekł o odmowie umorzenia należności w kwocie 6.120 zł z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oraz kwoty ustawowych odsetek, które na dzień wydania decyzji wynosiły 1.012,44 zł.

Prezydent w uzasadnieniu decyzji podał, iż decyzją znak [...] z dnia 2 kwietnia 2014 r. zobowiązał S B (dalej: "skarżący", "strona") do zwrotu należności z tytułu wypłaconych na rzecz O i N rodzeństwa B (dalej: "uprawnieni") świadczeń

z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. w wysokości 6.120 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2014 r. skarżący zwrócił się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz

z odsetkami, uzasadniając powyższe niemożnością podjęcia zatrudnienia ze względu na stan zdrowia.

Organ I instancji ustalił, iż skarżący mieszka z matką E B, ale prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jego dochodu jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz zasiłek stały w kwocie 389 zł wypłacane z pomocy społecznej. Strona partycypuje w wydatkach na utrzymanie mieszkania w wysokości po 100 zł miesięcznie. Na podstawie orzeczenia z dnia 2 września 2013 r. skarżący został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Musi systematycznie przyjmować leki, których miesięczny koszt wynosi około 150 zł, a pozostałą kwotę

w wysokości około 290 zł strona przeznacza na rzeczy codziennego użytku. Skarżący nie występował do Sądu o obniżenie kwoty zasądzonych alimentów lub zniesienie obowiązku alimentacyjnego, co w jego przypadku byłoby zasadne. Zatem umorzenie przedmiotowych należności, w ocenie Prezydenta, byłoby przedwczesne, a skarżący winien rozważyć złożenie wniosku o rozłożenie powyższego zadłużenia na dogodne raty.

Poza tym Prezydent wyjaśnił, że obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców. Wynika to z faktu, iż alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowanie czy też edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą podlegającą ochronie ze strony państwa. W ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mowa jest o tym, że konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Obowiązek alimentacyjny jaki został na skarżącego nałożony oznacza, że powinien on liczyć się z koniecznością spłaty należności alimentacyjnych, niezależnie od tego czy powstają one w okresie kiedy strona osiąga dochody, czy też ich nie osiąga. Rozpatrując wnioski o umorzenie należności wobec Skarbu Państwa, organ musi kierować się również interesem państwa i finansów publicznych, gdyż brak dochodzenia zwrotu należności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego czy też nieuzasadnione umorzenie takich należności stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Podał, iż jak wynika z regulacji art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, umorzenie należności, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty należności i wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest kompetencją o charakterze uznaniowym, a ich zastosowanie przez ustawodawcę uzależnione od pewnych przesłanek. Przesłanki te mają charakter ogólny, ustawodawca nie określił wyraźnie zasad i trybu ich rozpatrzenia. Ponadto dochód budżetowy, jakim jest zwrot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jest dochodem związanym z wykonywaniem zadań zleconych przez administrację rządową

i nie jest zaliczany do danin publicznych. Umorzenie należności z ww. tytułu czyniłoby martwą regulację o obowiązku zwrotu organowi świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że odmawiając umorzenia należnych alimentów organ I instancji wziął pod uwagę jedynie interes Skarbu Państwa. Ponadto, jak wynika z powołanych przez organ przepisów prawnych, tylko nieuzasadnione umorzenie należności stanowi naruszenie finansów publicznych, tymczasem w jego przypadku, szczegółowo opisanym w uzasadnieniu decyzji, umorzenie nie byłoby nieuzasadnione. Skarżący podniósł, że każdy organ wydając decyzję dotyczącą obowiązku płatności ma również obowiązek wziąć pod uwagę interes prywatny wnioskodawcy. W jego przypadku zasadne byłoby umorzenie należności alimentacyjnych, ponieważ z uwagi na stan zdrowia nie ma absolutnie żadnych możliwości zarobkowania.

Ponadto wskazał, że z żadnych przepisów prawa administracyjnego nie wynika, iż w przypadku wniosku o umorzenie alimentów skarżący jest zobowiązany uprzednio dochodzić zniesienia tego obowiązku w cywilnym postępowaniu sądowym.

Decyzją znak [...] z dnia [...] września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Po przedstawieniu stanu sprawy organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie

z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń są wyłącznie sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy.

Na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, ale także inne okoliczności, takie jak: stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Są to kwestie istotne, bowiem działając w ramach uznania administracyjnego organ winien rozważyć, czy sytuacja dłużnika zmusza go rzeczywiście do wystąpienia o umorzenie długu i umorzenie to uzasadnia, czy też nie czyni on żadnych starań, aby dług spłacić, choć mógłby tego dokonać.

Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie, czy prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz (por. wyrok NSA z 21 października 2008 r., sygn. akt.

I OSK 1685/07).

Kolegium oceniło, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i w oparciu o niego zastosował prawidłowe przepisy, a także dokonał ich wykładni, która nie budzi zastrzeżeń. Uznało, że sytuacja materialna skarżącego jest bardzo trudna. Ma on 44 lata, mieszka z matką E B, jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Ze względu na stan zdrowia jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

w R z dnia 2 września 2013 r. zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Skarżący utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego

w kwocie [...] zł miesięcznie oraz zasiłku stałego w kwocie [...] zł miesięcznie, wypłacanych z pomocy społecznej. Łącznie dochody skarżącego wynoszą [...] zł miesięcznie, z czego 100 zł przeznacza na utrzymanie mieszkania, 150 zł na leki,

a pozostałą kwotę na własne utrzymanie. Wnioskując o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego skarżący podał, że nie jest w stanie wygospodarować żadnych środków finansowych, pozwalających na zwrot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Przeszkodą w ich pozyskaniu jest zły stan zdrowia i brak możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy.

Zdaniem Kolegium, sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest niewątpliwie trudna, jednak w realiach niniejszej sprawy, wskazywane okoliczności nie są wystarczające do uwzględnienia żądania w zakresie umorzenia należności alimentacyjnych. Niewątpliwie skarżący nie może podjąć żadnej pracy, a posiadany przez niego stały dochód jest niewielki, jednak pomimo pouczenia organu, iż powinien ubiegać się o zniesienie obowiązku alimentacyjnego lub o obniżenie kwoty alimentów ze względu na stan zdrowia, działań takich nie podjął. Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie obowiązujące przepisy nie wymagają, by w przypadku ubiegania się

o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego, należało uprzednio dochodzić zniesienia obowiązku alimentacyjnego w postępowaniu sądowym, to jednak działanie takie w sytuacji strony byłoby zasadne, bowiem jednorazowe umorzenie tych należności nie rozwiąże problemu związanego z obowiązkiem zwrotu świadczeń wypłaconych

z funduszu alimentacyjnego. Obowiązek ten będzie obciążał skarżącego w kolejnych okresach świadczeniowych. Tymczasem w przypadku skarżącego niezdolność do pracy i zarobkowania ma charakter trwały, a zatem podjęcie starań w celu zniesienia obowiązku alimentacyjnego lub chociażby obniżenia kwoty alimentów byłoby jak najbardziej wskazane.

Ostatecznie Kolegium stwierdziło, iż niewątpliwie sytuacja dochodowa

i zdrowotna skarżącego może co do zasady stanowić przesłankę umorzenia omawianych należności, jednakże wybór rozstrzygnięcia należy ostatecznie do organu administracji, który w rozpatrywanej sprawie przedstawił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny. Należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego lub świadczeń z nim związanych mają charakter wyjątkowy, a zatem umorzenie należności powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązywanie się z ciążącego na nim obowiązku, przy czym istotne znaczenie ma postawa wnioskującego o umorzenie należności i podejmowane przez niego starania w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji związanej z obowiązkiem alimentacyjnym.

Ponadto sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie, między innymi w wyniku zdarzeń powodujących przysporzenie majątku dłużnika. Zatem jego trudna sytuacja materialna w dacie orzekania nie musi oznaczać umorzenia owych należności. Odmowa umorzenia należności nie przekreśla jednak jego prawa do ubiegania się o zastosowanie tego rodzaju ulgi w przyszłości. Nadto na wniosek skarżącego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach.

Skargę do sądu administracyjnego na powołaną wyżej decyzję złożył skarżący, wnioskując o jej uchylenie. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., przez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy jego słusznego interesu jako obywatela, który wynika z jego sytuacji zdrowotnej i życiowej. Podał, iż wprawdzie Kolegium za prawdziwe uznało podnoszone przeze niego okoliczności trwałego uszczerbku na zdrowiu, uniemożliwiające mu podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej, lecz jednocześnie stwierdziło, iż okoliczności te nie są wystarczające do uwzględnienia żądania umorzenia należności. Dodatkowym argumentem przemawiającym za nieuznaniem odwołania według organu było wskazanie, że sporna decyzja ma charakter uznaniowy, co sugeruje, że żadne przepisy prawa nie mogą narzucić organowi podjęcia pozytywnej dla strony decyzji.

Kolegium powołuje się również na okoliczność, że umorzenie należności czyniłoby martwą regulację o obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Rozumując w ten sposób należałoby uznać, że takim samym martwym zapisem prawa jest przepis ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który pozwala na umorzenie należności alimentacyjnych osobom w tak trudnej sytuacji jak strona, a mimo to nigdy przez organy administracyjne nie jest stosowany, a więc jest martwy. Czytając uzasadnienie skarżonej decyzji należy dojść do wniosku, że przy rozpatrywaniu tego rodzaju spraw dla organów administracyjnych nie istnieją żadne powody po stronie obywatela, pozwalające na umorzenie zaległości. Dla organów tych liczy się tylko interes publiczny, a indywidualny interes człowieka

w ogóle nie jest brany pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 134, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Tego skarżący nie kwestionuje, nie kwestionuje także faktu, że decyzja organu I instancji znak [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., stanowiąca podstawę zwrotu świadczeń za przedmiotowy okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r., jest ostateczna.

Jednocześnie z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Ustalenie, czy istnieją przesłanki umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., I OSK 371/11, LEX nr 1082740, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2010 r., II SA/Łd 1048/10, LEX nr 755689).

Decyzja podejmowana przez organ administracji na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter uznaniowy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2011 r., I OSK 1794/10, LEX nr 1082675), co oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności (analogicznie jeśli chodzi

o odroczenie terminu płatności, czy rozłożenie na raty). Jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje uznaniowe powinny zatem być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone

i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji tej musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 listopada 2011 r., II SA/Lu 636/11, LEX nr 1152937).

Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w sposobie rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zobowiązania publicznoprawnego. Sądowa kontrola należycie uzasadnionej decyzji wydanej w tym trybie sprowadza się do badania legalności przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego oraz poprawności oceny dokonywanej na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA:

z dnia 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00, LEX nr 47484 oraz z dnia 26 września 2003 r., III SA 2457/02, LEX nr 145036).

Przenosząc powyższe wywody na stan faktyczny w przedmiotowej sprawie należy wskazać, że organy obu instancji przekroczyły granice uznania dozwolonego prawem przy ocenie aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, odmawiając umorzenia należności za okres świadczeniowy 2012/2013, ponieważ nie wszystkie dowody poddały logicznej i obiektywnej ocenie. Z jednej strony, badając sytuację dochodową i rodzinną skarżącego, organ odwoławczy przyznał, że jest ona bardzo trudna, gdyż skarżący nie może podjąć żadnej pracy z uwagi na stan zdrowia, niezdolność do zarobkowania ma charakter trwały, jego dochód jest niewielki,

a z drugiej strony uznał, iż te okoliczności nie są wystarczające do umorzenia wymaganej należności, które byłoby w sytuacji skarżącego przedwczesne. W pierwszej kolejności organy uznały, że skarżący powinien wystąpić do sądu powszechnego

z pozwem o obniżenie alimentów, ewentualnie o zniesienie obowiązku alimentacyjnego, ponieważ wskazywane przez niego okoliczności stanowią podstawę ku temu. W dalszej kolejności skarżący powinien wystąpić z wnioskiem o rozłożenie na raty wymaganej należności.

Tego rodzaju ustalenia są, w ocenie Sądu, dowolne, wewnętrznie sprzeczne, nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym, z którego wynikają okoliczności przeciwne. Skarżący utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł oraz zasiłku stałego w kwocie [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Ponadto posiada orzeczony na stałe znaczny stopień niepełnosprawności (por. orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R z dnia 2 września 2013 r. w aktach administracyjnych, brak numeracji kart) ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zatem jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, które umożliwiłoby poprawę

w przyszłości jego sytuacji finansowej. Skarżący mieszka z matką, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dysponując na pokrycie swoich niezbędnych potrzeb jedynie ww. kwotą.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, przy ocenie zasadności wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych organy orzekające w przedmiotowej sprawie powinny dokonać oceny jego bieżącej (aktualnej) sytuacji dochodowej i rodzinnej w kontekście spełnienia przesłanek z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a nie opierać się na ewentualnych zdarzeniach przyszłych i niepewnych. Brak realizacji ze strony skarżącego pouczenia dokonanego przez organ o możliwości wniesienia przez niego pozwu o obniżenie alimentów lub zniesienie obowiązku alimentacyjnego nie może stanowić przesłanki do odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych. Sąd nie podziela również oceny organów, że w chwili obecnej przedwczesne jest zastosowanie wobec skarżącego instytucji umorzenia należności

z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ponieważ za jakiś czas jego sytuacja materialna może ulec zmianie, m.in. w wyniku zdarzeń powodujących przysporzenie majątku dłużnika, a więc jego trudna sytuacja materialna w dacie orzekania nie musi oznaczać umorzenia przedmiotowych należności. Taka ocena stoi

w oczywistej sprzeczności z ustaleniem organów, że aktualnie sytuacja dochodowa

i zdrowotna skarżącego co do zasady może stanowić przesłankę umorzenia omawianych należności.

Wymaga podkreślenia, ze prawidłowe rozumienie treści art. 30 ust. 2 ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie opiera się na obowiązku organu do stopniowania wagi poszczególnych ulg. Nie ma w nim zawartej zasady, że dłużnik alimentacyjny ma w pierwszej kolejności składać wniosek o odroczenie terminu płatności, następnie o rozłożenie na raty, a dopiero po wyczerpaniu tych możliwości wniosek o umorzenie należności. Wszystkie ulgi zawarte w ww. przepisie są równorzędne i to dłużnik alimentacyjny decyduje, uwzględniając swoją sytuację dochodową i rodzinną, jaki wniosek składa. Organ zaś w ramach treści złożonego wniosku winien ocenić przesłanki do jego ewentualnego uwzględnienia lub odmowy

i wydać stosowną decyzję. Badanie bieżącej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego stanowi jedyną przesłankę przy ocenie poszczególnych wniosków, które może on składać na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Niczym nieuzasadniony jest wniosek organu I instancji, że umorzenie przedmiotowych należności czyniłoby martwą regulację o obowiązku zwrotu organowi świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Idąc takim tokiem rozumowania trafnie zauważył skarżący, że wówczas należałoby uznać, że takim samym martwym zapisem prawnym jest przepis, który pozwala na umorzenie należności alimentacyjnych osobom znajdującym się w trudnej sytuacji dochodowej

i rodzinnej.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jednym z przepisów zapewniających realizację tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Szczególnie przy wydawaniu decyzji uznaniowych organy administracji powinny mieć na uwadze wyważenie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno być przekonujące, a wnioski wyciągnięte na podstawie wszechstronnej oceny materiału dowodowego logiczne.

Kontrolowana decyzja nie spełnia powyższych przesłanek, bowiem wnioski wyciągnięte z analizowanych dowodów są wewnętrznie sprzeczne. Nie poddaje się zatem prawidłowej kontroli sądowej.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji powinny dokonać wszechstronnej oceny całości materiału dowodowego pod kątem ustalenia, czy bieżąca, aktualna sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego jest szczególna, czy pozwala mu na wywiązywanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, czy ewentualna niemożność zwrotu świadczeń za okres 2012/2013 jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, czemu dadzą wyraz

w uzasadnieniu, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a.

Mając na uwadze, że organy dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).