Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 123/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "organ", "GITD") decyzją z 9 grudnia 2021r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 20 sierpnia 2021 r.

nr [...] o nałożeniu na M. M. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ ustalił, że 12 kwietnia 2021 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości P. T. pojazdu marki Man o nr rej. [...] oraz naczepy rodzaju [...] wyprodukowanej w przedsiębiorstwie Vitkovice Mostaren Brezno oznaczonej numerem seryjnym podwozia [...] stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego naczepą nieposiadającą ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Pojazdem kierował Ł. S.. Organ ustalił, że w sprawie wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. K. nie posiadał przy sobie żadnych dokumentów potwierdzających dopuszczenie naczepy [...] marki Vitkovice Mostaren Brezno do ruchu drogowego. W chwili zatrzymania kontrolowanym zespołem pojazdów przewożony był żuraw dźwigowy.

Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] Transport Specjalistyczny M. M.. Przebieg kontroli został utrwalony

w protokole kontroli z 12 kwietnia 2021 r. nr WITD.DI.P.V [...]/21.

Organ wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia: przepisy ustawy

z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 919), dalej "u.t.d." w tym art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c, art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450), dalej "p.r.d". Wyjaśnił, że w sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, w ocenie organu, zastosowania nie znajdzie również art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92 b ust. 1 tej ustawy. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.

Stosownie do art. 71 ust. 1 p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Zgodnie z art. 81 ust. 1 i 5 p.r.d. właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Okresowe badania techniczne, z zastrzeżeniem ust. 6-10, przeprowadza się corocznie.

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego karą pieniężną w wysokości [...] zł. za każdy pojazd.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, że za ujawnione naruszenie odpowiedzialność ponosi kontrolowany kierowca, który przed rozpoczęciem przewozu nie sprawdził, czy kierowany przez niego zespół pojazdów ma ważne badania techniczne potwierdzające dopuszczenie pojazdów do ruchu drogowego, organ odwoławczy ocenił jako niezasadne. Organ ten ustalił, że był to przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy M. M.. W ocenie organu samo zlecenie kierowcy sprawdzenia ważności badań technicznych nie stanowi okoliczności zwalniającej przedsiębiorcę z odpowiedzialności w przypadku, gdy kierowca nie wykona polecenia i będzie wykonywał przewóz pojazdem bez ważnego przeglądu technicznego. To przedsiębiorca podejmując się przewozu, powinien dowiedzieć się, czy użytkowany przez niego pojazd został dopuszczony do ruchu, a jeżeli nie – przed wykonaniem nim przewozu powinien dokonać stosownych czynności by wykonywany przewóz był zgodny z obowiązującymi przepisami regulującymi transport drogowy. Naczepa PP 1030 marki Vitkovice Mostaren Brezno w dniu kontroli nie posiadała dowodu rejestracyjnego, dlatego nawet gdyby kierowca chciał sprawdzić ważność badań technicznych pojazdu, nie mógłby tego uczynić, ponieważ naczepa ta została po raz pierwszy zarejestrowana 16 kwietnia 2021 r. Zdaniem GITD podjęcie się przez kierowcę wykonania przewozu bez dowodu rejestracyjnego pojazdu, w niewiedzy, czy został on dopuszczony do ruchu drogowego nie jest okolicznością zwalniającą stronę od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie. Działanie kierowcy nie jest bowiem działaniem osoby trzeciej, na której zachowanie przedsiębiorca nie ma wpływu.

Tym samym organ uznał, że strona nie wskazała też okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i niedopuścić do ich zaistnienia. Organ odwoławczy zważył, że strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d.

Na powyższą decyzję M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, i umorzenie postępowania, zasądzenie kosztów postępowania i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie:

art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli instancyjnej organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy w sprawie niedostatecznie rozpatrzono cały materiał dowodowy oraz niepodjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi nie wyważono interesu publicznego oraz słusznego interesu strony;

art. 6, art. 8, art. 11 i art. 107 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji w szczególności z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a w konsekwencji działanie poza granicami prawa, wbrew obowiązkowi organu do stania na straży praworządności;

- art. 92c § 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie brak jest dowodów wskazujących, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wystąpienie strona mogła przewidzieć.

Skarżący opisał zasady postępowania wynikające z art. 6, 7, 8 § 1, 11, 77 § 1,107 oraz 138 § 1 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by w ramach kontroli instancyjnej organ odwoławczy badał ponownie sprawę merytorycznie, by podejmował jakiekolwiek czynności mogące doprowadzić do wyjaśnienia spornych kwestii, jakie się pojawiły w postępowaniu. Ponadto, w ocenie skarżącego, wydając zaskarżoną decyzję, organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Nie dążył do ustalenia okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszenia oraz podmiotu odpowiedzialnego z tego tytułu. Samo uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów wynikających z przepisów prawa.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 u.t.d. skarżący podniósł, iż każdy kierowca w jego firmie, po podpisaniu umowy o pracę, otrzymuje do podpisania regulamin firmy, w którym są określone jego prawa i obowiązki pracownicze, w szczególności te, których kierujący powinien dopełnić przed wykonaniem zadania transportowego. Jednym z takich obowiązków jest sprawdzenie stanu technicznego, czy też badań technicznych pojazdu. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, kierowca jest zobowiązany powiadomić o nich przedsiębiorcę i wymienić pojazd na inny. Kierowca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i w konsekwencji doprowadził do powstania naruszenia. Przedsiębiorca nie miał wiedzy o zaniechaniach kierowcy, nie godził się na zachowanie swojego pracownika, które doprowadziło do naruszenia prawa i nie miał na nie wpływu. Strona wyjaśniła, że przedstawiła wyjaśnienia, które w jej ocenie były dostateczne, natomiast jeśli organ oczekiwał przedstawienia przez stronę określonego dowodu, winien ją wezwać o te dowody. Nie było bowiem tak, że strona odmówiła organowi przedłożenia dowodu, w którego jest posiadaniu, strona nie była świadoma, jakich dowodów organ od niej oczekiwał i że ich brak negatywnie wpłynie na ocenę stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2021.137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2022.329), dalej "P.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja, którą Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie określone pod lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego).

Ramy materialnoprawne dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadniczo wyznaczał przepis art. 92a ust. 1 u.t.d., w myśl którego podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.

W lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. określono, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd wynosi 2000 zł.

Nadmienić należy, że samo ustalenie, że naczepa [...] marki Vitkovice Mostaren Brezno oznaczona numerem seryjnym podwozia 163, którą w dniu kontroli wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz B. Transport Specjalistyczny M. M. nie posiadała aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego, jest prawidłowe. Nie było ono kwestionowane w postępowaniu administracyjnym oraz w skardze. Sporne zatem pozostaje zagadnienie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Kluczową kwestią, warunkującą w ogóle możliwość nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za stwierdzone w trakcie kontroli 12 kwietnia 2021 r. naruszenie lp. 9.1 załącznika nr [...] do u.t.d., było ustalenie, że skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy. Wynika to bezsprzecznie z akt sprawy administracyjnej, w której znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia wypisu nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przez przedsiębiorcę: M. M. [...] Transport Specjalistyczny.

Sporna jest natomiast w niniejszej sprawie kwestia podstaw faktycznych i prawnych zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., przewidującego możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W kontekście ww. regulacji wyjaśnić należy, że zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów u.t.d., jest obowiązkiem organu dokonującego kontroli. Natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezami art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciąża przedsiębiorcę. Obowiązkiem organu jako gospodarza postępowania administracyjnego jest natomiast przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę, których celem jest zdaniem strony wykazanie istotnych okoliczności dla zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. II GSK 133/15; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odpowiedzialność przedsiębiorcy wynikająca z art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej powstania wystarczające jest, co do zasady, stwierdzenie naruszenia przepisów ww. ustawy, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Przepis art. 92a u.t.d. ustanawia więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Ustawodawca umożliwił jednak obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. – jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.

Biorąc pod uwagę rodzaj stwierdzonego naruszenia, w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w sprawie nie zostały wykazane okoliczności egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Odpowiedzialność przewoźnika, jak już wskazano, ma generalnie charakter odpowiedzialności niezależnej od winy, ponoszonej na zasadzie ryzyka, niejako za sam skutek określonego naruszenia (por. L. Staniszewska, Administracyjne kary pieniężne. Studium z zakresu prawa administracyjnego materialnego i procesowego, Poznań 2022, s. 216-219). Potwierdził to m. in. w wyroku z 26 lipca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. I OSK 1257/06; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl) który orzekł, że kary pieniężne wymierzane w postępowaniu administracyjnym na podstawie u.t.d. nie uzależniają nałożenia kary od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tą ponosi również za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (tak NSA w wyroku z 5 sierpnia 2021 r., sygn. II GSK 1462/18; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wyrażone zostało także stanowisko, że sens egzoneracji przewidzianej w art. 92c u.t.d. polega na wyłączeniu karania tylko w nadzwyczajnych, nietypowych sytuacjach, mieszczących się nawet poza granicami tych zdarzeń przypadkowych, ale pozostających w zakresie doświadczenia życiowego (przewidywania). Chodzi np. o wystąpienie sił wyższych, klęsk żywiołowych, katastrof różnego typu, wprowadzenia stanów wyjątkowych na określonym obszarze (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. III SA/Kr 276/14; z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. III SA/Kr 1237/13; dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Funkcjonowanie wewnętrznej organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie, jak również przeszkolenie kierowców w zakresie właściwego używania urządzeń nie są, co do zasady, przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i obciążają przedsiębiorcę (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyroku z 28 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (sygn. II SA/Op 381/21; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że ciężar wykazania zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, o których stanowi art. 92c ust. 1 u.t.d., obciąża przedsiębiorcę. Jeżeli zatem strona sama nie dostarczy dowodów uwalniających ją od odpowiedzialności, a jednocześnie okoliczności zaistniałe w trakcie kontroli i przeprowadzonym postępowaniu na to nie wskazują, wówczas organy orzekające w sprawie nie mają obowiązku poszukiwania dowodów w tym zakresie. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa także na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. W sytuacji, kiedy ciężar dowodu spoczywa także na stronie postępowania, obowiązek organu administracji może ograniczać się do wezwania jej, aby przedstawiła w stosownym terminie dowody na okoliczność, która warunkuje korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (tak WSA w Warszawie w wyroku z 30 kwietnia 2021 r., sygn. I SA/Wa 2039/20; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Innymi słowy, przesłanki egzoneracyjne określone w tym przepisie nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działania lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć.

Na przewoźniku ciąży obowiązek systematycznej kontroli kierowców, którymi się posługuje przy wykonywaniu przewozów. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz, kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzeniu szkoleń czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nie jest ograniczony do przypadków, kiedy fizycznie możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Takie rozumienie wspomnianego obowiązku oznaczałoby bowiem, że przewoźnik w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę, mógłby wskazywać "brak wpływu", czy "okoliczności, których nie mógł przewidzieć". To zaś czyniłoby całą regulację dotyczącą odpowiedzialności przedsiębiorcy martwą. Wykonywanie przewozu przez kierowcę z reguły odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę. Rzeczą przedsiębiorcy jest więc właściwy dobór współpracowników.

W tym miejscu podkreślić należy, że celem przepisów o transporcie drogowym jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego. Niemożliwe jest więc przyjęcie stanowiska, że przedsiębiorca transportowy nie może odpowiadać za naruszenia przepisów o transporcie drogowym z tego powodu, że to pracownik świadomie lub przez zaniedbanie dopuścił się naruszeń. Przewoźnik pozostaje odpowiedzialny za działania swojego pracownika i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej profesjonalnie działalności związanej z wykonywaniem przewozów.

Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., wbrew wywodom zawartym w skardze należy uznać, że przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są to naruszenia umyślnie przez nich zawinione. Wpływ ten polega, m.in. na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Skoro możliwość wpływania przedsiębiorcy, wskazanymi środkami i metodami, na postępowanie kierowcy istnieje, to okoliczności podnoszone przez skarżącego, jako mające uwalniać go od odpowiedzialności nie mogą być oceniane w kategoriach "braku wpływu" w rozumieniu tego pojęcia wynikającym z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W świetle powyższego przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań osób (kierowców) którymi się posługuje. Skoro działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych, podlega ustawowej limitacji i poddana jest surowym rygorom, na co wskazuje m.in. art. 5 u.t.d., przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie powinien być świadomy odpowiedzialności z nią związanej i wprowadzać takie rozwiązania organizacyjne, które pozwolą skutecznie wywiązać się z nałożonych przez ustawodawcę zobowiązań w tym w zakresie i zasad bezpieczeństwa świadczenia tego rodzaju usług.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze skarżącym, że organy naruszyły w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wbrew twierdzeniom skargi, to do skarżącego należy inicjatywa dowodowa mająca dowieść, że w sprawie zaistniały okoliczności umożliwiające uwolnienie się od odpowiedzialności. Skarżący jednak nie podał okoliczności tego rodzaju wskazujących na to, aby nie miał wpływu na powstanie naruszenia, ale także, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń

i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W tej sytuacji, nie można wymagać od organów, jak chce tego skarżący, przeprowadzenia oceny istnienia okoliczności egzoneracyjnych.

Zwrócenia uwagi wymaga, że w niniejszej sprawie skarżący w istocie poprzestał na twierdzeniu, że jako przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a wyłącznie winnym jest kierowca.

Ponadto, oceniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie należy zauważyć, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (np. wyrok NSA z 5 września 2014 r., sygn. I OSK 1119/13; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznanej sprawie ustalono, że w dniu kontroli pojazd nie posiadał aktualnego badania okresowego. Okoliczność ta nie została skutecznie zakwestionowana, jak również skarżący powołując się na przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie obalił twierdzeń organów o braku jego odpowiedzialności za ujawnione naruszenie.

Podsumowując, organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy było zbędne, ponieważ miało na celu w istocie potwierdzenie, że do naruszenia doszło bez wiedzy skarżącego. Jak już jednak wyżej wyjaśniono, brak takiej wiedzy nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenie. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. albowiem w motywie rozstrzygnięcia wyjaśniono w sposób dostateczny powody braku podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. A rozstrzygnięcie organu II instancji jest identyczne z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji.

Organ nie musiał wskazywać jakie jeszcze dowody na dopuszczalność zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. strona powinna przedstawić. Jak już bowiem wyjaśniono, ciężar udowodnienia, że zachodzą przesłanki egzoneracyjne spoczywa na stronie. Organ jedynie ocenia, czy wskazane przez stronę okoliczności kwalifikują się do zastosowania ww. regulacji. Należy ponadto zauważyć, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wezwano stronę do przedstawienia dokumentów/wyjaśnień celem wykazania okoliczności na podstawie których skarżący mógł uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w konsekwencji umorzenia postępowania na tej podstawie. Jak już wyżej wspomniano powołany przepis odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot zarządzający przewozem drogowym, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W rozpoznanej sprawie taka niemożliwa do przewidzenia, wyjątkowa sytuacja nie miała miejsca. Przecież to przede wszystkim skarżący powinien był wiedzieć, że posiadał w dyspozycji do wykonywania transportu drogowego naczepę, która nie miała aktualnego badania technicznego i nie była zarejestrowana zgodnie z obowiązującymi przepisami (została zarejestrowana po raz pierwszy dopiero 16 kwietnia 2021 r. w Starostwie Powiatowym w C.).

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.