Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2060/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi C. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego C. A. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 2060/08

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2001 r., na podstawie art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) - nakazał C. A. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku w którym prowadzony jest ubój zwierząt na budynek inwentarski - chlewnię w terminie do 30 kwietnia 2001 r.

W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zainicjowało pismo Inspekcji Ochrony Środowiska Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w [...] z dnia [...] lutego 2001r. w sprawie prowadzonego uboju cieląt w budynku chlewni, bez wymaganego przepisami pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.

Po przeprowadzeniu w dniu [...] lutego 2001 r. kontroli, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, że na działce siedliskowej położonej we wsi J. stanowiącej własność C. A. istnieje budynek murowany o wymiarach 31 x 11 m z dwuspadową więźbą dachową, wybudowany z przeznaczeniem na chlewnię. Od kwietnia 1999r. użytkowany jest jako ubojnia cieląt. C. A. nie posiada decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku inwentarskiego - chlewni na ubojnię zwierząt. Zgodnie z informacją Wójta Gminy J. z dnia [...].03.2001r. działka siedliskowa C. A. położona w J., gm. J., na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek - ubojnia, w planie zagospodarowania przestrzennego gminy J. określona jest jako grunt rolniczy (istniejące siedlisko rolnicze) i nie może być wykorzystana na prowadzenie działalności gospodarczej.

Od decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, odwołanie złożył C. A.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania C. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2001r., nakazującej mu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku inwentarskiego, chlewni, w którym aktualnie prowadzony jest ubój zwierząt - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że C. A. bez uzyskania stosownego zezwolenia zmienił przeznaczenie budynku inwentarskiego na ubojnię. Teren na, którym prowadzony jest ubój zwierząt, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy J. jest gruntem rolnym. Biorąc powyższe pod uwagę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zasadnie nakazał przywrócenie użytkowania budynku ubojni na budynek inwentarski - chlewnię.

Zdaniem organu podniesiony w odwołaniu argument, że skarżący uzyskał zgodę Wójta Gminy J. na lokalizację ubojni w istniejącym budynku inwentarskim, nie mógł być uwzględniony, bowiem zamiana sposóbu użytkowania następowała (w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) w formie decyzji wydanej po spełnieniu wymagań określonych w przepisach.

Organ przytoczył przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane stanowiący, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

W przedmiotowej sprawie skarżący dokonał samowolnej zmiany użytkowania budynku inwentarskiego i organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydać decyzję nakazującą przywrócenie do stanu poprzedniego, zwłaszcza z uwagi na fakt, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego ubojnia prowadzona jest na terenach rolniczych.

C. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użyłkowania budynku, w którym prowadzony jest ubój zwierząt.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu [...] marca 2001r. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazując, że dołożył wszelkich starań, aby być w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Mimo upływu lat nie otrzymał żadnej odpowiedzi i uznał, że jego odwołanie zostało uwzględnione. Dlatego wydanie decyzji przez organ II instancji po przeszło 7 latach było rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. i jego praw.

Nadto w ocenie skarżącego przywołanie w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego przepisów prawa, które nie obowiązywały w dacie wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiło wadę prawną rozstrzygnięcia.

Poza tym skarżący podał, że w toku postępowania międzyinstancyjnego nastąpiły istotne zmiany w stanie faktycznym, o czym organ odwoławczy nie wiedział i wydał niekorzystną dla niego decyzję. Uchwałą Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] dokonano bowiem zmian w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy J. i działka nr [...] położona we wsi J. przeznaczona została pod ubojnię.

Ustalenie, że przedmiotowa działka była gruntem rolnym, stanowiło podstawę wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., natomiast wskazana Uchwała Rady Gminy i zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, pozbawiły uzasadnienia kwestionowanej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga podlega uwzględnieniu.

Na wstępie wskazać należy, że zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy oceniać w porównaniu do sposobu użytkowania tego obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie w porównaniu do sposobu użytkowania wskazanego w późniejszych decyzjach jeśli takie były wydane. Ustaleń tego rodzaju decyzje organów nie przywołują, wskazując jedynie w sposób ogólny, że budynek ubojni był kiedyś budynkiem inwentarskim - chlewnią.

Nadto w dacie orzekania przez organ I instancji obowiązywał przepis art. 71 w brzmieniu stanowiącym w ust. 1, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio.

W ustępie 2 określono, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:

1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne,

2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.

Z ustępu 3 art. 71 wynikało natomiast, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Mając na uwadze wskazane przepisy stwierdzić należy, iż zalegalizowanie zmienionego sposobu użytkowania możliwe było wówczas, gdy zostały spełnione warunki dotyczące m.in. zgodności dokonanej zmiany z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego.

Zatem co do zasady organ powinien rozważyć możliwość zalegalizowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Dopiero w sytuacji, gdyby nie było obiektywnej możliwości legalizacji zmienionego sposobu użytkowania lub właściciel obiektu nie wykonał nałożonych przez organ obowiązków, organ mógł nakazać, w drodze decyzji, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Organ II instancji orzekał w czasie gdy funkcjonował już przepis art. 71a Prawa budowlanego gdzie uregulowana została problematyka samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Został on dodany do ustawy Prawo budowlane z dniem 31 maja 2004 r. przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającej ustawę Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 Nr 93, poz. 888).

Jednak z mocy art. 2 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającej ustawę Prawo budowlane, przepisu art. 71a Prawa budowlanego, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, bez wymaganego pozwolenia dokonanego przed dniem wejścia w życie w/w ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dlatego organ odwoławczy w niniejszej sprawie powinien rozważyć procedurę określoną w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji) z której wynikał obowiązek odpowiedniego stosowania w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia, przepisów art. 50 i art. 51.

Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji orzekający po 7 latach (zobowiązany także do merytorycznego rozpoznania sprawy) powinien był zbadać czy w dacie jego orzekania istniały przeszkody do zalegalizowania zmienionego sposobu użytkowania, wynikające z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło podstawę rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.

C. A. wskazał w skardze na zmiany w tym zakresie, wynikające z uchwały Rady Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...], którą zmieniono Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy. Jak wynika z twierdzeń skarżącego działka nr [...] położona we wsi J. przeznaczona jest od tego czasu pod ubojnię.

Aktualnie pozostaje zatem organowi sprawdzić te twierdzenia oraz ustalić czy zmiany w planie dotyczą gruntu na którym posadowiony jest budynek wykorzystywany jako ubojnia.

Słusznie C. A. podnosił, że ustalenie, iż przedmiotowa działka jest gruntem rolnym, stanowiło podstawę wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., natomiast organ II instancji wobec upływu 7 lat, okoliczności tej z naruszeniem zasad prawidłowego postępowania nie badał.

Co istotne, potwierdzenie tych zmian mogłoby otwierać drogę do skutecznego przeprowadzenia postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu w zakresie zmiany sposobu użytkowania do zgodności z prawem, oczywiście jego wynik zależny będzie od dalszych rozstrzygnięć organu i działań inwestora.

Z przyczyn powyższych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 z póź. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.