Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1419/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 121 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1  art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 2
law: Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant: Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A SE z siedzibą we W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

A SE z/s we W. (dalej: spółka, zainteresowana, autorka wniosku, strona, skarżąca) wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej: ustawa VAT) i dotyczących opodatkowania podatkiem od towarów i usług (dalej: podatek VAT) czynności udzielenia pożyczek na rzecz podmiotów zależnych.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że spółka została założona w 2000 r. w H. W 2008 r. przeniosła siedzibę do Polski. Od stycznia 2009 r. posiada status czynnego podatnika VAT. Spółka prowadzi działalność holdingową (zarządzanie kapitałem i utrzymywanie pakietu kontrolnego udziałów w podmiotach zależnych oraz dysponowanie nimi).

Po przeniesieniu działalności do Polski, spółka udzieliła jednej oprocentowanej pożyczki na rzecz spółki zależnej z siedzibą w Polsce, w wysokości [...] PLN, której termin spłaty przypada na 2013 r. Spółka otrzymała dotychczas dwie płatności odsetkowe, natomiast w przyszłości będzie otrzymywać takie płatności co kwartał. Spółka uzyskuje również płatności odsetkowe z tytułu dwóch pożyczek udzielonych

w 2005 r. na rzecz podmiotu zależnego z siedzibą w Republice Czeskiej, w wysokości [...] CZK łącznie, których termin spłaty wraz z odsetkami przypada na 2012 r. (w 2010 r. miała miejsce płatność części odsetek oraz spłata części kapitału a także przewalutowanie pożyczki na PLN).

Spółka finansuje działalność z następujących źródeł: emisji akcji, emisji obligacji, udostępniania programu opcyjnego pracownikom spółek zależnych (w/w źródła nie podlegają opodatkowaniu VAT) oraz z odsetek od udzielonych pożyczek (przychód

z tego tytułu podlega zwolnieniu od podatku VAT).

Autorka wniosku oznajmiła, że jej aktywność związana z działalnością w zakresie udzielania pożyczek podmiotom powiązanym generuje marginalne koszty. Dodała, iż nie jest podmiotem świadczącym usługi pośrednictwa finansowego i nie kieruje swojej oferty do podmiotów zewnętrznych.

W przyszłości (zdarzenie przyszłe) spółka planuje stworzenie działu księgowości grupowej, świadczącego na rzecz podmiotów powiązanych usługi doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania, w tym zarządzania finansami

i sprawozdawczości. Z tytułu tychże usług spółka będzie pobierała wynagrodzenie.

Zainteresowana nie wyklucza w przyszłości także udzielania kolejnych pożyczek na rzecz podmiotów zależnych. Jednakże, biorąc pod uwagę częstotliwość tych działań, udzielanie pożyczek nadal będzie miało sporadyczny charakter.

Spółka sformułowała zapytanie, czy w okolicznościach przedstawionych w stanie faktycznym, realizowany przez nią obrót z tytułu trzech wskazanych w opisie wniosku pożyczek, sfinansowanych z emisji akcji oraz obligacji, udzielonych na rzecz podmiotów zależnych, podlega opodatkowaniu VAT jako usługa zwolniona od VAT?

Autorka wniosku wyraziła pogląd, iż w okolicznościach przedstawionych w stanie faktycznym, obrót realizowany przez spółkę z tytułu trzech pożyczek sfinansowanych

z emisji akcji i obligacji, udzielonych na rzecz podmiotów powiązanych, nie podlega opodatkowaniu VAT. Uzasadniała, że udzielenie przez nią pożyczki podmiotowi powiązanemu nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podlegającej VAT, gdyż w odniesieniu do tej transakcji spółka nie jest podatnikiem VAT (nie działa w charakterze podatnika). Spółka dowodziła, iż posiadany przez nią status podatnika VAT czynnego nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą strefę jej aktywności.

Odwołując się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: ETS/Trybunał), obecnie Trybunał Sprawiedliwości UE, spółka podniosła, że działalność holdingowa zasadniczo nie stanowi działalności podlegającej opodatkowaniu VAT, o ile sprowadza się wyłącznie do czerpania korzyści z samego faktu posiadania udziałów

w innych spółkach (uzyskiwania dywidend). Opodatkowaniu podlegać może natomiast świadczenie na rzecz spółek zależnych usług o charakterze finansowym, handlowym, administracyjnym i technicznym.

Zdaniem spółki, na gruncie VAT, holding stanowi podmiot specyficzny, który częściej niż jednostki prowadzące działalność gospodarczą sensu stricte, realizować może jednocześnie czynności właścicielskie (holdingowe), obejmujące pobieranie pożytków z posiadanego majątku (ta sfera działalności nie podlega opodatkowaniu VAT), jak również typową działalność opodatkowaną tym podatkiem (odpłatne usługi doradcze, administracyjne, finansowe etc.). W ocenie spółki, udzielanie w ramach grupy kapitałowej odpłatnych pożyczek finansowanych z działalności właścicielskiej (emisji akcji) i w niewielkim stopniu poprzez pozyskanie finansowania zewnętrznego (emisji obligacji), pomimo pewnych cech czynności opodatkowanej, stanowi niejako uzupełnienie działalności właścicielskiej i dlatego nie podlega opodatkowaniu VAT.

Strona odwołała się do wyroku ETS z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne i Berginvest (także do wydanej w sprawie opinii Rzecznika Generalnego). Podkreśliła, że wyrok dotyczy spółki holdingowej, która świadczyła na rzecz spółek powiązanych szeroko pojęte usługi administracyjne i reinwestowała otrzymane z tych spółek dywidendy przez udzielanie im pożyczek. Kontynuowała, iż zgodnie ze stanowiskiem ETS, czynność udzielania przez spółkę holdingową pożyczek podmiotom zależnym, na rzecz których świadczy ona usługi administracyjne, rachunkowe, informatyczne i zarządcze, nie podlega VAT. Podniosła, że z omawianego wyroku wynika, iż jeśli spółka holdingowa jedynie reinwestuje środki otrzymywane od podmiotów zależnych poza zakresem VAT (dywidenda) w formie pożyczek dla tych podmiotów, działalność ta nie stanowi w żaden sposób czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Dodała, iż w myśl wyroku ETS, transakcje spółki holdingowej dotyczące pożyczek podlegają VAT jedynie w sytuacji, gdy stanowią działalność gospodarczą podmiotu w rozumieniu art. 4(2) VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r.

w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG - Dz.U. WE L 145 ze zm. - dalej: VI Dyrektywa) bądź stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności opodatkowanej,

a jednocześnie nie są działalnością incydentalną w rozumieniu art. 19(2) tej Dyrektywy (obecnie odpowiednio działalnością pomocniczą w rozumieniu art. 174 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1 ze zm. - dalej: Dyrektywa 2006/112/WE).

Odnosząc powyższe do sytuacji opisanej we wniosku spółka stwierdziła, że jej przypadek jest zbliżony do sytuacji będącej przedmiotem rozstrzygnięcia ETS. Uznała, iż skoro, jako spółka holdingowa, wykonuje usługi opodatkowane na rzecz spółek zależnych (incydentalnie udziela pożyczek podmiotom powiązanym), finansując je ze środków pochodzących z działalności niepodlegającej opodatkowaniu, przy czym nie udziela pożyczek w ramach działalności gospodarczej, udzielenie pożyczki nie stanowi bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenie działalności opodatkowanej, pożyczki mają charakter incydentalny (pomocniczy), to jej aktywność polegająca na udostępnieniu, w ramach holdingu, środków finansowych spółkom zależnym, pomimo że ma charakter odpłatny (odsetki), nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT. Spółka podkreśliła, że udzielając pożyczki nie ma na celu maksymalizacji zysku ale dofinansowanie podmiotów zależnych (wynagrodzeniem faktycznym spółki z tego tytułu będzie wzrost wartości posiadanych aktywów i ewentualny przychód z dywidendy).

Reasumując spółka skonstatowała, iż - w świetle wyroku ETS - jej aktywność nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu ustawy VAT a ona nie występuje w zakresie tych transakcji w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy VAT. Tym samym, obrót realizowany w związku z udzieleniem pożyczek w okolicznościach wskazanych w stanie faktycznym nie podlega - w jej opinii - opodatkowaniu VAT.

Minister Finansów - działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. -

w interpretacji indywidualnej z dnia [...] maja 2011 r. (nr [...]) ocenę prawną stanu faktycznego - zaprezentowaną przez spółkę we wniosku - uznał za nieprawidłową.

Powołując treść art. 5 ust. 1 pkt 1 (traktującego o przedmiocie opodatkowania podatkiem VAT), art. 7 ust. 1 (definiującego termin dostawa towarów), art. 8 ust. 1 (definiującego termin świadczenie usługi) organ podatkowy wywiódł, iż każde

- niebędące odpłatną dostawą towarów - odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w definicji usługi. Kontynuował, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Podniósł, iż aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika VAT (art. 15 ust. 1 ustawy VAT), realizującego aktywność (działalność gospodarczą) określoną

w art. 15 ust. 2 ustawy VAT, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności

w sposób częstotliwy. Przez zamiar wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy, według organu, należy rozumieć chęć, wolę powtarzalnego a nie jednorazowego wykonywania określonych czynności, składających się na istotę prowadzenia działalności. Zdaniem organu, o częstotliwości nie decyduje okres wykonywania czynności (tydzień, miesiąc, rok), ani ilość dokonanych transakcji. Decydującym kryterium jest powtarzalność czynności. Dlatego też, w każdym przypadku należy indywidualnie rozstrzygnąć, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo - prawne, było dokonywanie tej czynności wielokrotnie

w ramach działalności producenta, handlowca lub usługodawcy.

Minister Finansów stwierdził, iż czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych (oprocentowanych) stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku VAT spełnia bowiem przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości, celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy.

Odnosząc powyższe do sytuacji spółki organ podatkowy przyjął, że udzielając trzech pożyczek podmiotom powiązanym spółka bez wątpienia działała w charakterze podatnika VAT, bowiem tym czynnościom można przypisać zamiar wykonywania ich

w sposób częstotliwy. Ponadto, o działaniu spółki w charakterze podatnika przesądza - zdaniem organu - również fakt, iż spółka uzyskuje przychody z tytułu odsetek.

Mając na uwadze przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności sprawy oraz przepisy prawa obowiązujące w tym zakresie Minister Finansów stwierdził, że czynność udzielenia pożyczki na rzecz spółki powiązanej z siedzibą w Polsce wypełnia dyspozycje przepisów art. 8 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 ustawy VAT, tj. należy ją uznać za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu i korzystające ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 tej ustawy. Natomiast pożyczki udzielone na rzecz podmiotu powiązanego z siedzibą w Republice Czeskiej nie podlegają - zdaniem organu - opodatkowaniu w Polsce, bowiem to usługobiorca jest zobligowany do rozliczenia podatku z tytułu w/w usługi pośrednictwa finansowego.

Organ wyraził pogląd, iż na ocenę prawidłowości stanowiska spółki nie mogą wpłynąć powołane przez wnioskodawcę wyroki ETS, bowiem są one rozstrzygnięciami zapadłymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych,

a ponadto, w sprawach innych Państw Członkowskich, w których rozpatrywane były regulacje prawne tych Państw, nie zaś regulacje polskie.

W skardze, po bezskutecznym wezwaniu organu podatkowego do usunięcia naruszenia prawa i zmiany interpretacji, strona zarzuciła interpretacji naruszenie przepisów prawa materialnego (mające wpływ na wynik sprawy) i przepisów postępowania (które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:

1) art. 4 ust. 3 akapit 2 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 288 akapit 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w powiązaniu z art. 2 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE poprzez dokonanie interpretacji art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT prowadzącej do wniosków sprzecznych z wykładnią przepisów Dyrektywy VAT dokonaną przez ETS w wyroku z 14 listopada 2000 r., a tym samym, naruszenie zasady efektywności prawa unijnego;

2) art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT przez uznanie, iż obrót realizowany przez spółkę z tytułu udzielenia trzech pożyczek podmiotom zależnym podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług;

3) art. 14b w związku z art. 14e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.) poprzez pominięcie w wydanej interpretacji dorobku orzecznictwa ETS;

4) art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Tak stawiając zarzuty spółka wniosła o uchylenie interpretacji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Strona obszernie uzasadniła swoje stanowisko, w większości przywołując argumentację zaprezentowaną we wniosku o interpretację.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.

Do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę skarżąca ustosunkowała się

w dodatkowym piśmie procesowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 2, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się orzekanie w sprawach skarg na - wydane

w indywidualnych sprawach - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Sąd, uwzględniając skargę, uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a.).

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej interpretacji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że w sprawie nie zaistniały podstawy do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tej interpretacji. Interpretacja ta nie narusza bowiem prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej

z obrotu prawnego. Sąd dopatrzył się w sprawie natomiast naruszenia - mających zastosowanie do instytucji indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego - regulacji proceduralnych (art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p.), które to naruszenie nie rzutowało jednak na końcowy wynik sprawy.

W sprawie przedmiot zapytania dotyczy kwestii, czy w opisanym we wniosku

o interpretację stanie faktycznym aktywność spółki holdingowej, polegająca na udzielaniu pożyczek spółkom zależnym, będzie podlegać opodatkowaniu VAT, jako czynność zwolniona od podatku, czy też będzie stanowić czynność niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem.

Rozstrzygając sprawę Sąd uznał, iż odnośnie zasygnalizowanej wyżej kwestii spornej organ podatkowy udzielił prawidłowej interpretacji.

Z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT wynika, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy VAT). Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się natomiast każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa (art. 8 ust. 1 ustawy VAT).

Z powyższego wynika, że każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu, tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w tak sformułowanej definicji usługi. Zasadnie przyjął organ podatkowy, iż aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć bezpośredni związek między świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna i bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Słusznie przyjmują strony sporu, iż nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika VAT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników,

a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje także czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych

i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Mając na uwadze powyższe regulacje oraz brzmienie art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Sąd stwierdza, iż - co do zasady - wykonywane w okolicznościach wskazanych w art. 15 ust. 2 ustawy VAT, przez podatnika podatku VAT, czynności udzielania oprocentowanych pożyczek stanowią odpłatne świadczenie usług (czynności pośrednictwa finansowego) i podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego opisanego we wniosku o interpretację należy zauważyć, iż spółka została założona w H. w 2000 r. oraz że w 2008 r. przeniosła siedzibę do Polski. Spółka prowadzi działalność holdingową, która koncentruje się na zarządzaniu kapitałem poprzez utrzymywanie pakietu kontrolnego udziałów podmiotów zależnych i na dysponowaniu nimi. Spółka udzieliła pożyczek podmiotom zależnym. Po przeniesieniu i rejestracji działalności w Polsce, spółka udzieliła jednej oprocentowanej pożyczki na rzecz spółki powiązanej z siedzibą

w Polsce, w wysokości [...] PLN, której termin spłaty przypada na 2013 r. Pożyczka została sfinansowana emisją akcji i obligacji spółki, która miała miejsce

w 2010 r. Spółka uzyskuje również płatności odsetkowe z tytułu dwóch pożyczek udzielonych w 2005 r. na rzecz podmiotu zależnego z siedzibą w Republice Czeskiej,

w wysokości [...] CZK łącznie, których termin spłaty z odsetkami przypada na 2012 r. (w 2010 r. miała miejsce płatność części odsetek oraz spłata części kapitału

a także przewalutowanie pożyczki na PLN). Dotychczas spółka otrzymała dwie płatności odsetkowe, natomiast w przyszłości będzie otrzymywać płatności co kwartał.

Zdaniem Sądu, udzielając trzech oprocentowanych pożyczek dla podmiotów zależnych, spółka działała w charakterze podatnika VAT, tj. usługodawcy wykonującego usługi pośrednictwa finansowego, uzyskując obrót (odsetki) podlegający opodatkowaniu VAT. Usługi te, świadczone na rzecz podmiotu powiązanego z siedzibą w Polsce, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT, natomiast świadczone na rzecz podmiotu powiązanego z siedzibą w Republice Czeskiej nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce, bowiem to usługobiorca jest zobowiązany do rozliczenia podatku z tytułu w/w usług pośrednictwa finansowego.

Opis wniosku potwierdza, że spółka przeznaczyła na pożyczki środki pozyskane

z emisji akcji własnych i obligacji, a więc w wyniku przeprowadzenia złożonej procedury emisyjnej. To zaś dowodzi, iż pierwotnie, tj. przed przekazaniem środków (pożyczek) podmiotom zależnym, spółka podjęła zorganizowane (aktywne) działania w celu pozyskania środków na pożyczki i realizację usług pośrednictwa finansowego. Całokształt aktywności pożyczkowej spółki wskazuje, iż świadcząc usługi pożyczkowe na rzecz pomiotów powiązanych spółka występowała w charakterze podatnika VAT, tj. jako podmiot angażujący środki podobne do wykorzystywanych przez usługodawcę. Opis stanu faktycznego daje także podstawę do twierdzenia, że działalność pożyczkowa spółki przybrała formę profesjonalną (zawodową) i powtarzalną (powielanie czynności i zamiar ich kontynuacji). To zaś dowodzi, iż w odniesieniu do czynności udzielania pożyczek podmiotom zależnym spółka działała w charakterze podatnika VAT (por.: przywołany przez stronę w piśmie procesowym wyrok ETS w sprawach C-180

i C-181/10). Powyższego nie przekreśla w żaden sposób fakt, że pożyczki udzielone były jedynie ograniczonemu kręgowi podmiotów (spółkom zależnym).

Świadcząc usługi pożyczkowe spółka także pobierała wynagrodzenie (osiągała przychody/obrót) w postaci systematycznego oprocentowania (z treści skargi wynika, iż odsetki odpowiadały wartości rynkowej).

We wniosku spółka dokonała oceny, że udzielając pożyczki nie ma na celu maksymalizacji zysku ale dofinansowanie podmiotów zależnych (wynagrodzeniem faktycznym spółki z tego tytułu będzie wzrost wartości posiadanych aktywów

i ewentualny przychód z dywidendy).

Skoro spółka zdecydowała się na taki sposób zagospodarowania pozyskanych wcześniej z emisji akcji i obligacji środków, to znaczy, że w jej ocenie posiada to uzasadnienie ekonomiczne i jest najbardziej efektywnym w danej sytuacji rozwiązaniem ekonomicznym. W tym sensie nie jest to działalność konieczna, ale wybrana przez spółkę jako optymalna. Można bowiem założyć, że spółka osiąga dwojakiego rodzaju korzyść. Z jednej strony stanowi to zyskowny i bezpieczny sposób inwestowania wolnych środków finansowych, z którego to tytułu spółka, jak należy przyjąć, osiąga zyski w postaci oprocentowania pożyczek, z drugiej zaś strony umożliwia w ten sposób dostęp do środków finansowych spółkom zależnym i w ten sposób wpływa na lepsze funkcjonowanie całej grupy kapitałowej.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi traktujący o naruszeniu art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT przez błędne uznanie, że realizowany przez spółkę z tytułu udzielenia podmiotom zależnym trzech pożyczek obrót podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług (zarzut sformułowany w pkt 2 skargi).

W wyroku ETS z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Empresa de Desenvolvimento Mineiro (C-77/01) przesądzono m. in., że coroczne udzielanie pożyczek przez spółkę holdingową spółkom, w których spółka ta posiada udziały, stanowi działalność gospodarczą prowadzoną przez podatnika występującego w takim charakterze

w rozumieniu art. 2 pkt 1 oraz 4 ust. 2 VI Dyrektywy. Także w wyroku C-142/99

(Floridienne SA i Berginvest SA), na który powołuje się strona (również dotyczącym sytuacji, w której spółka holdingowa udziela pożyczek spółkom zależnym) ETS uznał, iż udzielanie pożyczek podlega opodatkowaniu tylko i wyłącznie wtedy, jeżeli można je uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy lub (podkreślenie Sądu) jeżeli stanowi bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzeniem działalności gospodarczej i jednocześnie nie jest działalnością incydentalną

w rozumieniu art. 19 ust. 2 tej Dyrektywy.

W sytuacji skarżącej spółki, co wykazano wyżej, udzielanie pożyczek spółkom zależnym (powiązanym w ramach holdingu) stanowiło działalność gospodarczą, tj. zorganizowaną działalność usługową polegającą na świadczeniu usług pośrednictwa finansowego, realizowaną przez podatnika VAT działającego w takich charakterze.

Sąd nie stwierdził, aby w sprawie naruszono art. 4 ust. 3 akapit 2 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 288 akapit 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w powiązaniu z art. 2 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE poprzez dokonanie interpretacji art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT prowadzącej do wniosków sprzecznych z wykładnią przepisów Dyrektywy VAT dokonaną przez ETS

w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r., a co za tym idzie zasadę efektywności prawa unijnego (zarzut sformułowany w pkt 1 skargi).

Na wstępie Sąd wskazuje na słuszność wywodów skargi w zakresie roli

i znaczenia prawa wspólnotowego dla krajowego porządku prawnego, znaczenia zasady efektywności (bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i skuteczności) tego prawa, związania Państwa Członkowskiego dyrektywą unijną, konieczności wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem unijnym (wykładni prowspólnotowej) oraz roli ETS (obecnie TSUE).

Według Sądu, Minister Finansów nie naruszył zasady efektywności prawa wspólnotowego przez wydanie interpretacji indywidualnej sprzecznej ze stanowiskiem ETS zawartym w powoływanym już wyroku C-142/99 (Floridienne SA i Berginvest SA).

Pomimo podobieństw sytuacji ocenianej w zaskarżonej interpretacji i sytuacji ocenianej przez ETS (ocena podatkowa udzielania w ramach holdingu pożyczek przez spółkę dominującą spółkom zależnym), należy wskazać na fundamentalną różnicę między nimi, tj. w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym skarżąca spółka wskazała, że środki na udzielenie trzech pożyczek pozyskała poprzez emisję akcji

i obligacji, natomiast z treści wyroku ETS wynika, iż ocenie Trybunału podlegała sytuacja, w której spółki Floridienne SA i Berginvest SA tylko reinwestowały środki pochodzące z dywidend. Tej znaczącej - zdaniem Sądu - dla sprawy różnicy zdaje się natomiast nie zauważać strona.

W w/w wyroku ETS przyjął, iż w przypadku spółki holdingowej udzielanie pożyczek spółkom zależnym może stanowić działalność gospodarczą polegającą na wykorzystywaniu kapitału z zamiarem systematycznego otrzymywania przychodu

w postaci odsetek. W przypadku skarżącej spółki (przedstawionej w zapytaniu) taka sytuacja, o czym przesądzono wyżej, ma miejsce. Bez znaczenia dla oceny sytuacji spółki (przyjmując, że jej aktywność, jako podatnika VAT, w zakresie udzielania pożyczek, wyczerpuje znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1

i 2 ustawy VAT) jest to, iż udzielanie pożyczek nie stanowi bezpośredniego, stałego

i koniecznego rozszerzenia działalności gospodarczej, będąc realizowanym sporadycznie. Pozyskiwanie środków w celach pożyczkowych z emisji akcji i obligacji nie stanowi także sytuacji, w której spółka ogranicza się do zarządzania własnym portfelem inwestycyjnym w taki sposób, jak czyni to inwestor prywatny. Opisane we wniosku postępowanie strony nie potwierdza również (wbrew ocenie prezentowanej we wniosku), aby czynności (usługi) udzielania pożyczek spółkom zależnym nie były dokonywane w celach zarobkowych (o czym była mowa wyżej) oraz że stronie nie przyświecał cel gospodarczy (zamiar maksymalizacji zwrotu na inwestycji).

Z treści wyroku C-142/99 wynika, iż twierdząc, że udzielanie pożyczek przez spółkę holdingową nie podlega VAT, z uwagi na to, iż środki na pożyczki zostały pozyskane poza systemem VAT, ETS odniósł się do sytuacji, kiedy pożyczki finansowane są przez spółkę holdingową ze środków pozyskanych wyłącznie

z dywidend (poza systemem VAT, niepodlegających opodatkowaniu VAT), uzyskanych od podmiotów zależnych (obrót środkami odbywa się w obiegu zamkniętym w ramach holdingu - reinwestycja środków). Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela stanowiska spółki, że w w/w wyroku ETS przesądził, iż w sytuacji, kiedy podatnik pozyskuje środki z czynności niepodlegających pod system VAT (np. z emisji akcji/obligacji) i przeznacza je w celach pożyczkowych, to jego aktywność pożyczkowa - co do zasady - nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.

Tym samym chybiony jest zarzut, iż w tożsamych okolicznościach i będąc obowiązanym to stosowania tych samym regulacji Minister Finansów dokonał wykładni odmiennej od przedstawionej przez ETS w wyroku C-142/99 (zarzut sformułowany

w pkt 1 skargi).

Nie dopatrzył się w sprawie Sąd naruszenia art. 14b w związku z art. 14e O.p. wskutek pominięcia przez Ministra Finansów dorobku orzeczniczego ETS, tj. wniosków płynących z wyrok ETS w sprawie C-142/99 (zarzut sformułowany w pkt 3 skargi). Zdaniem Sądu, w/w wyrok nie miał bezpośredniego przełożenia na wynik niniejszej sprawy (wymagał interpretacji w zakresie oceny działalności pożyczkowej spółki).

Zasadny jest natomiast zarzut skargi traktujący o naruszeniu przez organ podatkowy art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych (zarzut sformułowany w pkt 4 skargi). Naruszenie to wynika z faktu, że organ podatkowy zignorował całkowicie będące podstawową argumentacji strony orzecznictwo ETS. Wskazać należy, iż Minister Finansów ma obowiązek wyczerpującego rozważenia w interpretacji kwestii prawnych występujących w sprawie. Posiadając obszerną argumentację strony, popartą orzecznictwem ETS

w zbliżonych stanach faktycznych i prawnych, organ zobowiązany jest odnieść się

w sposób szczegółowy do tej argumentacji, w szczególności w sytuacji, gdy uznaje stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Ogólnikowe i lakoniczne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu interpretacji, że na ocenę prawidłowości stanowiska zaprezentowanego we wniosku nie mogą wpłynąć powołane przez wnioskodawcę wyroki ETS, bowiem są one rozstrzygnięciami zapadłymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych, a ponadto, w sprawach innych Państw Członkowskich, w których rozpatrywane były regulacje prawne tych państw, a nie regulacje polskie, jest niedopuszczalne i narusza zasadę zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art. 121 O.p. Ponadto wskazuje na niezrozumienie rzeczywistości prawnej, w której znalazła się Polska wstępując do Unii Europejskiej.

Opisane wyżej uchybienie nie miało jednak wpływu na ostateczny wynik sprawy, nie mogąc stanowić podstawy do uchylenia interpretacji.

Mając na uwadze powyższe Sąd - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.