Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 188/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 2 i 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Jadwiszczok WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 maja 2009 r. Prezydent Miasta przekształcił prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. M., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..], której użytkownikami wieczystymi byli J. K., R. K. i T. K., każdy w udziale 1/3 części oraz ustalił opłatę z tytułu przekształcenia, udzielając 95% bonifikaty od opłaty w stosunku do udziałów należących do J. K. i R. K..

R. K. złożył odwołanie od ww. decyzji.

Decyzją z dnia 8 września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta.

Wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 655/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2009 r. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Od ww. wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania bonifikaty i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 943/10, oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżący wnosząc skargę do sądu administracyjnego nie działał we własnym interesie, gdyż jego uprawnienie do uzyskania bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zostało w całości zrealizowane, lecz działał w imieniu brata T. K. Nie posiadał przy tym stosownego pełnomocnictwa uprawniającego go do skutecznego dokonania tej czynności. W związku z powyższym z uwagi na brak po stronie skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2011 r. R. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 4 maja 2009 r., w części objętej punktem 1 lit. c, dotyczącej T. K., wskazując jako podstawę prawną żądania art. 145 § 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.". Ponadto jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji podał art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 grudnia 2011 r. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie, zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 27 grudnia 2011 r.

Wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 788/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. K. wniesioną od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 października 2012 r. Sąd przytaczając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania uznał, że organy zasadnie wykazały, iż skarżący wiedział o okolicznościach, które powołał jako uzasadnienie podania o wznowienie postępowania, wcześniej niż na miesiąc przez złożeniem podania. Swoje żądanie skarżący oparł m.in. na podstawie określonej w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. podnosząc, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., popełnionego przez urzędników Urzędu Miejskiego. W tym przedmiocie złożył w dniu 22 marca 2011 r. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Zawiadomienie to skarżący oparł na opisie okoliczności, mających miejsce w dniu 29 marca 2004 r., które miały polegać na nakłonieniu skarżącego do uiszczenia w imieniu T. K. zaległej opłaty za użytkowanie wieczyste, sfałszowaniu dowodu tej wpłaty, a także złożenie - w tym samym dniu - wniosku o wpisanie T. K., jako współużytkownika wieczystego, w księdze wieczystej. Z treści podania o wznowienie postępowania wynika, że skarżący brał udział w czynnościach dotyczących opłacenia zaległych należności z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste w imieniu swego brata, zatem już wówczas miał świadomość, że działania pracowników Urzędu mogą ewentualnie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania karnego. Zatem w odniesieniu do opisanych wyżej okoliczności związanych z podnoszonym przez skarżącego sfałszowaniem dokumentów oraz wydaniem decyzji w wyniku przestępstwa, uznać należało, zdaniem sądu, że podanie o wznowienie postępowania z dnia 16 kwietnia 2011 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.

Również w odniesieniu do podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skarżący - w ocenie sądu - uchybił terminowi do złożenia podania. Skarżący argumentował, że nową okolicznością oraz nowym dowodem, który wyszedł na jaw, jest pismo T. K. z dnia 15 lipca 2004 r., w którym informował on Urząd Miasta, iż nie nabył spadku po L. K. Jednocześnie skarżący wykazywał, że o tym piśmie dowiedział się w dniu 13 września 2009 r., kiedy je odnalazł. Wobec tego w tym dniu zaczął biec termin do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Dalej sąd wojewódzki wskazał, że nawet w sytuacji, gdyby podanie skarżącego o wznowienie postępowania, zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu, to również nie mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania z uwagi na brak po stronie skarżącego interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania. Skarżący wnosząc o wznowienie postępowania nie działał bowiem we własnym interesie, albowiem swoje żądanie ograniczył do punktu 1 lit. c decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 maja 2009 r., to jest w części dotyczącej T. K. - innej strony tego samego postępowania, kwestionując w istocie odmowę zastosowania w stosunku do tegoż T. K. bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd zważył, że uprawnienie R.K. do uzyskania bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zostało w całości zrealizowane, a jego działanie w imieniu brata T. K., nie zostało potwierdzone stosownym pełnomocnictwem. Wznowienia postępowania w zakresie rozstrzygnięcia w ww. decyzji Prezydenta, polegającego na przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności bez zastosowania w stosunku do T. K. bonifikaty od opłaty z tego tytułu, mógłby skutecznie żądać wyłącznie T. K. osobiście lub inna osoba, prawidłowo przez niego umocowana.

Od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania bonifikaty i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania T. K. wniósł o jej oddalenie wskazując na prawidłowość zaskarżonego wyroku. Wyjaśnił przy tym, że nigdy nie udzielał skarżącemu pełnomocnictwa do działania w jego imieniu, ani nie zlecał mu dokonania jakichkolwiek czynności w zakresie dochodzenia uzyskania bonifikaty. Nieprawdą jest też, że T. K. nie przyjął spadku po matce. Otóż postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 20 listopada 1998 r. sygn. akt I Ns [..] spadek po L. K. nabyli w częściach równych T. K., R.K. i J. K. Skarżący wnosił o zmianę tego postanowienia, jednakże jego wniosek został oddalony postanowieniem tego sądu z dnia 12 grudnia 2011 r. sygn. akt [..]. Apelacja złożona przez R. K. również została oddalona. Wskazano nadto, że meldunek T. K. został przywrócony i do dnia dzisiejszego mieszka on i jest zameldowany w W. Ponadto zupełnie abstrakcyjne i pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych są - zdaniem uczestnika postępowania T. K. - rozważania skarżącego dotyczące wpływu wymeldowania na prawo skarżącego do reprezentowania T. K. w sprawie udzielenia przedmiotowej bonifikaty.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2240/13, oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżący o okolicznościach, które jak twierdzi stanowią podstawę do wznowienia postępowania, dowiedział się znacznie wcześniej aniżeli na jeden miesiąc przed złożeniem podania o wznowienie postępowania, które wpłynęło do organu w dniu 19 kwietnia 2011 r. Skarżący powołuje się bowiem na zdarzenia, które miały miejsce z jego udziałem w 2004 r. Nadto powołuje się na dokumenty, o których dowiedział się w 2009 r. Nadto skarżący kwestionował w trybie odwoławczym decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 maja 2009 r. nr 750/2008, podnosząc tożsame argumenty, jak te przedstawione w podaniu o wznowienie postępowania. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt

II SA/Gd 655/09 oddalił skargę R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2009 r. utrzymującą w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia

15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 943/10 oddalił skargę kasacyjną.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podanie o wznowienie skarżący złożył po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Po drugie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że nie jest rolą organu administracji publicznej odgadywanie intencji stron postępowania i w zgodzie z nimi ukierunkowywanie postępowania administracyjnego. Organ zobowiązany jest stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Nie jest jednak uprawniony do działania za stronę. Nie można przerzucać na organ administracji publicznej odpowiedzialności za podejmowane przez stronę określone decyzje procesowe w toku postępowania administracyjnego. Stąd zarzuty naruszenia powyższych przepisów w związku

z art. 148 § 1 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione.

Po trzecie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, a wcześniej wyjaśniał to już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 943/10, że skarżący R. K. nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu – również w trybie wznowienia postępowania – części decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 maja 2009 r. dotyczącej T. K. (pkt 1 lit. c decyzji). Uprawnienie skarżącego do uzyskania bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zostało bowiem w całości zrealizowane, a uczestnik postępowania T. K. nie umocował skarżącego do podejmowania jakichkolwiek działań w jego imieniu w zakresie wskazanej decyzji.

R. K. w dniu 16 marca 2017 r. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 4 maja 2009 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 lit. c sentencji podając, że występuje jako posiadacz samoistny prawa własności nieruchomości w udziale 1/3 części przypadającej T. K. Jako podstawę wznowieniową w swoim wniosku z dnia 15 marca 2017 r. wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie podniósł, że nabył przez zasiedzenie udział T. K. w prawie współwłasności nieruchomości z dniem 25 lutego 2004 r. i wystąpił o zniesienie prawa współwłasności. Z treści wniosku wynika, że w sprawach o stwierdzenie zasiedzenia i zniesienia współwłasności nie zapadły jeszcze prawomocne orzeczenia sądu powszechnego. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2017 r., które wpłynęło w dniu 18 kwietnia 2017 r., uzupełnił treść żądania w zakresie wznowienia postępowania o podstawę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazując, że kwestionowana przez niego decyzja z dnia 4 maja 2009 r. została wydana na skutek popełnienia przestępstwa - sprawa Ds. [..] w Prokuraturze Rejonowej - tj. sfałszowania dowodu wpłaty opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przez T. K., sprawę zgłoszono w 2011 r. Wpłaty dokonał wnioskodawca jako posiadacz samoistny, który nabył udział T. K. w prawie użytkowania wieczystego działki w dniu 25 lutego 2004 r., o czym wówczas nie wiedział. Wnioskodawca wskazał także, że podanie o wznowienie postępowania złożył po otrzymaniu w dniu 13 marca 2017 r. informacji o wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 10 kwietnia 2015 r. wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 2240/13 (tj. wyroku oddalającego skargę kasacyjną R.K.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r., wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 k.p.a. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie, zaś postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 126, art. 148 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 26 maja 2017 r.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że w świetle wiążącej oceny prawnej, wyrażonej w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 943/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 788/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2240/13, zapadłych w tej sprawie należy przyjąć, że R. K. nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu, w trybie wznowienia postępowania części decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 maja 2009 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 1 lit. c sentencji tej decyzji, orzekającego o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na rzecz T. K. w udziale 1/3 części.

Jak wyjaśniło Kolegium po wydaniu ww. wyroków sytuacja prawna R.K. nie uległa zmianie, tj. nie nabył on prawa do udziału T. K. w prawie współwłasności nieruchomości. R. K. jedynie wskazuje, że jest posiadaczem samoistnym udziału T. K. w prawie współwłasności. Posiadanie to stan faktyczny (a nie stan prawny), więc nie stanowi tytułu prawnego, na którego podstawie R. K. miałby legitymację procesową do skutecznego żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją rozstrzygającą o nabyciu przez T. K. prawa własności nieruchomości w drodze przekształcenia użytkowania wieczystego. Fakt, że w tej sprawie uprzednio R. K. nie powoływał się na posiadanie samoistne w udziale 1/3 T. K. nie stanowi zmiany stanu prawnego i nie ma wpływu na utratę mocy wiążącej orzeczeń sądów zapadłych w niniejszej sprawie. Jednak nawet, gdyby R. K. przedłożył orzeczenie sądu potwierdzające, że nabył w drodze zasiedzenia prawo własności nieruchomości w udziale 1/3 T. K., czego do dnia wydania orzeczenia przez Kolegium nie uczynił, to i tak nie zostałby zachowany ustawowy termin do żądania wznowienia postępowania określony w art. 148 § 1 k.p.a.

Zdaniem Kolegium okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania, tj. wydanie decyzji Prezydenta Miasta nr [..] w wyniku przestępstwa, były znane R. K. znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem w dniu 15 marca 2017 r. wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Prezydenta Miasta. Okoliczności te zostały opisane przez R. K. w piśmie z dnia 16 listopada 2008 r. (odwołanie od decyzji nr [..]), a następnie powtórzone w odwołaniu od decyzji nr [.] - (pismo z dnia 16 maja 2009 r.) Powyższe zostało także potwierdzone wiążącą oceną prawną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 788/12.

W skardze na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego R. K. powołał się na argumentację dotychczas podnoszoną w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego.

W szczególności skarżący twierdzi, że jest posiadaczem samoistnym 1/3 udziałów należących do T. K. w przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Przedstawił ponadto okoliczności związane ze złożeniem do sądu powszechnego wniosku o ujawnienie swych praw w księdze wieczystej jak również związane z toczącą się sprawą o zasiedzenie udziału.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił niezgodność z prawem z powodu naruszenia jego interesu prawnego, praw materialnych oraz obowiązku regulacji należnych podatków od nieruchomości, jak również błędne uznanie, że skarżący nie jest posiadaczem samoistnym 1/3 udziału T. K. w przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje zaś w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) dalej zwanej p.p.s.a., tj. w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad procesowych, jeżeli mogły mieć istotny wpływ za wynik sprawy.

Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie własne odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją przekształcającą użytkowanie wieczyste w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] w W. kończącą postępowanie, w którym późniejszy wnioskodawca wznowienia – użytkownik wieczysty ww. nieruchomości, występował jako strona.

Bezsporne w sprawie było, że decyzja nr [..] z dnia 4 maja 2009 r. uzyskała walor ostateczności i prawomocności.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego w sprawie postanowienia był przepis art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania (w szczególności, czy wniosek dotyczy ostatecznej decyzji, czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu i zawiera podanie przesłanki wznowieniowej).

Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 k.p.a., możliwe jest:

§ 1. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

§ 2. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

§ 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

W kontrolowanym przez sąd przypadku powołaną przez skarżącego przesłanką wznowienia był art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., a zatem odnośnie terminu zastosowanie znajdzie art. 148 § 1 k.p.a. stanowiący, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności powołanych przesłanek wznowienia w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 147 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Stroną postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie, z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, tj. osoba, może wykazać się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., uzasadniającym jej udział w tym postępowaniu. Na organie administracji ciąży zatem w pierwszej kolejności obowiązek ustalenia, czy podanie złożone zostało przez stronę postępowania. Z akt sprawy wynika natomiast, że aktualnie rozpoznawany wniosek jest już kolejnym wnioskiem tego samego skarżącego, w którym ponownie domaga się on wznowienia postępowania w zakresie punktu 1 lit. c decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 maja 2009 r., to jest w części dotyczącej T. K. – innej strony tego samego postępowania. Kwestia legitymacji skarżącego do wnioskowania o wznowienie postępowania w ww. zakresie była już przedmiotem rozważań prawomocnych wyroków sądów administracyjnych i zarówno organ administracji, jak i obecnie orzekający sąd wojewódzki, wyrokami tymi są związani, jak o tym mowa w art. 170 p.p.s.a. W orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 788/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 943/10 i z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2240/13 stwierdzono jednoznacznie, że kwestionowana przez skarżącego część decyzji dotyczy wyłącznie praw T. K., a nie praw pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. W konsekwencji, wnioskując o wznowienie postępowania R. K. nie działał we własnym interesie, a taka ocena obliguje właściwy organ administracji do wydania orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a.

Niezależnie od powyższego należało jednak zbadać, czy od czasu wydania ww. orzeczeń sytuacja prawna skarżącego nie uległa takiej zmianie, która uzasadniałaby odmienną ocenę zarówno legitymacji wnioskodawcy, jak i powołanych przez niego przesłanek wznowienia.

Sąd podziela stanowisko organów, że po wydaniu opisanych wiążących wyroków sądów sytuacja prawna skarżącego nie uległa zmianie, mimo powoływania się przez skarżącego w kolejnym podaniu o wznowienie postępowania na dodatkowe argumenty. W szczególności nie sposób zgodzić się, że skarżący nabył prawo do udziału T. K. w prawie współwłasności nieruchomości. Wprawdzie wskazuje on, że jest posiadaczem samoistnych tych udziałów, lecz zdaniem sądu posiadanie to stan faktyczny, a nie prawny, który mógłby stanowić podstawę legitymacji procesowej skarżącego do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w zakresie dotyczącym nabycia przez T. K. prawa własności. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego to, że we wcześniejszych wnioskach nie powoływał się na okoliczność bycia posiadaczem samoistnym udziału brata nie stanowi zmiany stanu prawnego, który prowadziłby do obalenia mocy wiążącej przywołanych prawomocnych wyroków sądów.

Nadto skarżący oparł swoje żądanie na podstawie określonej w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którymi postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Jak twierdzi decyzja została wydana w wyniku przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., popełnionego przez urzędników Urzędu Miejskiego. W związku z tym, że okoliczność ta powoływana była również na etapie wcześniejszych wniosków o wznowienie postępowania, wydane wyroki sądów zawierają wiążącą ocenę prawną także w tym zakresie. W wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 788/12, a następnie NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2240/13 jednoznacznie stwierdzono, że o okolicznościach stanowiących podstawę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. wnioskodawca wiedział wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. W tym przedmiocie złożył w dniu 22 marca 2011 r. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa wskazując na okoliczności mające miejsce w dniu 29 marca 2004 r., które miały polegać na nakłonieniu skarżącego do uiszczenia w imieniu T. K. zaległej opłaty za użytkowanie wieczyste, sfałszowaniu dowodu tej wpłaty, a także złożenie – w tym samym dniu – wniosku o wpisanie T. K. jako współużytkownika wieczystego, w księdze wieczystej. Oznacza to, że także składając podanie o wznowienie postępowania w dniu 18 kwietnia 2017 r. (data wpływu pisma do organu) i powołując się na tę samą okoliczność wydania decyzji ostatecznej w wyniku przestępstwa, dokonał tej czynności z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Skoro bowiem termin ten został przekroczony już na etapie składania wcześniejszego wniosku z dnia 16 kwietnia 2011 r., to tym bardziej wnioskując w dniu 18 kwietnia 2017 r. o wznowienia postępowania z omawianej przyczyny skarżący czynił to po wyznaczonym przez ustawodawcę terminie.

Takiej samej oceny organy dokonały w zakresie drugiej z podstaw wznowienia określonej art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i ocena ta zdaniem sądu jest prawidłowa. Skarżący podaje bowiem, że nową okolicznością oraz nowym dowodem, który wyszedł na jaw, jest nabycie w drodze zasiedzenia udziału T. K. w prawie użytkowania wieczystego, które według niego nastąpiło w lutym 2004 r, a także zniesienie współwłasności nieruchomości. W tym zakresie wyjaśnić należy, że zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Umożliwia ono, sankcjonując stan faktyczny, usunięcie długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a stanem posiadania. Zasiedzenie następuje ex lege, a sprawa o stwierdzenie zasiedzenia, mimo że toczy się w trybie nieprocesowym (art. 609-610 k.p.c.), jest sprawą o ustalenie prawa własności. Deklaratoryjne postanowienie sądu stwierdzające nabycie prawa własności przez zasiedzenie wiąże - zgodnie z art. 365 k.p.c. - nie tylko sąd i strony tego postępowania, ale także inne sądy. Jest ono dokumentem, na podstawie którego ujawnia się osobę wymienioną w postanowieniu sądu jako właściciela nieruchomości w księdze wieczystej, co wiąże się z kolei z działaniem domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zostały jednak wydane prawomocne orzeczenia sądu powszechnego tak w sprawie stwierdzenia nabycia w drodze zasiedzenia udziału T. K. w prawie użytkowania wieczystego, jak i w sprawie zniesienia współwłasności. Natomiast tylko takie orzeczenia sankcjonowałyby jako zmienioną sytuację prawną skarżącego i obligowałyby organy do rozpoznania ww. okoliczności w ramach postawy prawnej wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Powoływanie się zatem na nabycie w drodze zasiedzenia udziału w prawie użytkowania wieczystego i zniesienie współwłasności przed zaistnieniem tych okoliczności bądź ich prawnym uregulowaniem, należy uznać za przedwczesne, a zatem również nie spełniające wymogu zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Reasumując sąd uznał, że okoliczności podnoszone przez stronę w przedmiotowym wniosku o wznowienie postępowania oraz piśmie uzupełniającym ten wniosek nie mogły prowadzić do skutecznego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 4 maja 2009 r. w części dotyczącej pkt. 1 lit. c tej decyzji. Przede wszystkim organy i sąd związane były oceną prawną zawartą w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych o braku legitymacji skarżącego do żądania wznowienia we wskazanym zakresie, a sytuacja prawna wnioskodawcy nie uległa zmianie, przez co również stanowisko zawarte we wskazanych wyrokach pozostaje aktualne. Niezależnie od powyższego Kolegium dokonało prawidłowej oceny okoliczności podnoszonych we wniosku zasadnie też uznając, że wnioskodawca uchybił terminowi do złożenia wniosku opartego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia sąd nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W konsekwencji zasadnie organ pierwszej instancji przyjął, że zachodzą przesłanki odmowy wznowienia postępowania, a w konsekwencji możliwość i konieczność zastosowania art. 149 § 3 k.p.a. Z tej przyczyny organ odwoławczy prawidłowo utrzymał postanowienie pierwszoinstancyjne w mocy, za podstawę rozstrzygnięcia biorąc art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd wojewódzki uchyla zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, wobec czego skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.