Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 112/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 10, art. 21 par. 4, art. 79 par. 1, art. 90 par. 2, art. 92, art. 31, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 110 ust. 1b pkt 1, ust. 3a, art. 110b
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz 196
law: Ustawa  z dnia 31 stycznia 1980 r.  o ochronie i kształtowaniu środowiska - tekst jedn.
article: art. 3, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 100 poz 1085
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: par. 1 pkt 2b, par. 10, par. 11, par. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1138
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Ewa Wojtyna Protokolant sek. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi T. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie kasztanowców 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących T. i Z. S. kwotę 2.421 zł /słownie: dwa tysiące czterysta dwadzieścia jeden/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...].02.2005 r. /[...] /, wydaną na podstawie art. 110 ust. 1b pkt 1 i ust. 3a i art. 110b ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196 ze zm./ w związku z art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy "prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 100, poz. 1085/ i § 1 pkt 2b, § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2, § 11, § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar /Dz.U. Nr 162, poz. 1138/ oraz art. 104 § 1 k.p.a., wymierzył T. i Z. S. karę w wysokości 13.512,80 zł z tytułu zniszczenia dziewięciu kasztanowców rosnących na terenie nieruchomości nr 1693/28 i 1693/51 obr. [...] w J.

Z uzasadnienia decyzji w szczególności wynika, że w dniu 20.03.2001 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie zniszczenia zieleni wysokiej na terenie działek nr 1693/28 i 1693/51 obr. [...] w J. Przeprowadzono oględziny drzew połączone z rozprawą administracyjną /2.04.2001 r./, ustalając, że w marcu 2001r. na terenie w/w działek została dokonana przycinka 9 kasztanowców, polegająca na pozbawieniu tych drzew koron. W dniu 10.04.2001 r. na żądanie pełnomocnika strony przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowych kasztanowców /w protokole odnotowano, że 1 drzewo nie wypuściło odrostów, natomiast pozostałe wypuściły od kilku do kilkunastu skupisk odrostów/. Nadto przeprowadzono dowód z opinii biegłego celem wyjaśnienia, czy nastąpiło zniszczenie w/w drzew. W opinii z maja 2001 r. rzeczoznawca stwierdził nieprawidłowe wykonanie przycinki, skutkujące uszkodzeniem drzew w stopniu mogącym doprowadzić do ich obumarcia. Przy jej przeprowadzeniu nie zachowano proporcji oraz nie dostosowano stosunku wysokości pnia do wysokości korony drzewa, zmniejszając jego aparat asymilacyjny ze szkodą dla jego rozwoju i przyrostu. Prawidłowo wykonany zabieg pielęgnacyjny winien być wykonany w formie cięć korygujących koronę z usunięciem wydzielającego się posuszu oraz zabezpieczeniem miejsc cięć środkami chemicznymi. Dokonana przycinka spowodowała uszkodzenie przedmiotowych drzew, pozbawiając ich koron, które obok pnia i systemu korzeniowego stanowią zasadniczą część składową drzewa. Stwierdził on również, że ustalenie czy przycinka doprowadziła do nieodwracalnego zniszczenia drzew będzie możliwe po upływie ok. 2 lat od daty jej wykonania. We wrześniu 2001 r. powyższa opinia została przez biegłego uzupełniona i z uzyskanego opracowania wynika, że właściciele nieruchomości w stosunku do wszystkich kasztanowców zastosowali środki ochronne /zabezpieczając powierzchnie cięć/, a wykonane zabezpieczenia oraz sprzyjające warunki atmosferyczne przyczyniły się do pojawienia się oraz wzrostu licznych pędów bocznych. Drzewa zachowały żywotność i nie dojdzie do ich obumarcia. Na podstawie zebranych dowodów organ stwierdził, że wskutek wykonanej przycinki kasztanowców drzewa te zostały zniszczone /rozumiejąc pod tym pojęciem pozbawienie drzew ich przymiotu, jakim jest korona/. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 110 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, a także § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji, dotyczących tych kar.

Pismem z dnia 31.10.2001 r. właściciele nieruchomości zostali poinformowani o obowiązujących przepisach prawnych, a także o terminie rozstrzygnięcia sprawy po upływie 2 lat od przycinki drzew. Podczas oględzin w dniu 23.06.2003 r. stwierdzono, że dwa kasztanowce o obwodach pni 310 i 280 cm utraciły żywotność w 100 %, natomiast pozostałe o obwodach pni 265, 241, 224, 239, 312, 220 cm zachowały żywotność, przy czym sześć ma dość dobrą kondycję, a jeden jest w stanie osłabionej żywotności /60 % korony obumarło/. W dniu 11.09.2003 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, zapoznając właścicieli z zebranymi dokumentami oraz dotychczasowymi wynikami postępowania. Analizując zebrane dokumenty w aspekcie obowiązujących przepisów prawnych organ uznał, że drzewa stanowiące przedmiot postępowania zostały zniszczone, o czym świadczy stwierdzony fakt pozbawienia drzew koron, a tym samym pozbawienie tych drzew form charakterystycznych dla kasztanowców oraz znaczące pozbawienie ich funkcji w środowisku, wynikające ze zmniejszenia aparatu asymilacyjnego. Ani zły stan konarów, ani obniżona kondycja drzew nie stanowią o prawie właściciela nieruchomości do przeprowadzenia wycinki w dowolnym zakresie. Nawet gdyby przyjąć założenie, że przed dokonaniem przycinki drzewa były w złej kondycji i zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mienia, to w obowiązującym stanie prawnym należało uzyskać zezwolenie na ich usunięcie w przypadku, gdy korekta korony gwarantująca zachowanie żywotności i właściwej formy okazałaby się niewystarczająca. Właściciele nieruchomości nie starali się o zezwolenie na usunięcie drzew, Z. S. pismem z dnia 9.01.2001 r. wystąpił o wyrażenie zgody na dokonanie wiosennej przycinki drzew na działkach nr 1693/28 i 1693/21, z którego wynikało, że jej celem jest wiosenna pielęgnacja drzew; pismem z dnia 5.02.2001 r. /[...] / zawiadomiono wnioskodawcę o obowiązujących przepisach prawnych w tym zakresie i zasadach prowadzenia przycinki drzew. Właściciele nieruchomości w trosce o bezpieczeństwo ludzi i mienia spowodowali naruszenie wymagań ochrony środowiska polegające w istocie na zniszczeniu drzew, poprzez dokonanie przycinki w stopniu wykraczającym poza stopień gwarantujący zachowanie żywotności drzew i ich właściwych form. Bez znaczenia dla sprawy jest włączenie do akt sprawy dowodów zlecenia Zarządu Miasta [...] usunięcia dwóch drzew, które przewróciły się w 1999 r. i 2000 r. Przeprowadzone po upływie 2 lat od wykonania przycinki oględziny drzew wykazały, że mimo pozytywnych rokowań zawartych w opinii biegłego dwa kasztanowce utraciły żywotność, zaś pozostałych siedmiu kasztanowców żywotność jest zróżnicowana. Drzewa utraciły żywotność na skutek przycinki, a dowodem tego jest fakt, że drzewa odznaczały się dużą witalnością w sezonie wiosenno-letnim bezpośrednio po przecince. Fakt ten znajduje potwierdzenie w opinii biegłego z maja 2001 r.:

" z uwagi na pełnię okresu wegetacyjnego każde z drzew kasztanowca białego wykazuje żywotność polegającą na wzmożonym działaniu miazgi oraz obfitym pojawieniu się pędów bocznych wyrastających z uśpionych pączków nasadowych" oraz prognozie zawartej w opinii z września 2001 r. "wykonane prace zabezpieczające jak też optymalne warunki wzrostu w okresie wegetacji /wysoka temperatura, duża wilgotność powietrza/ przyczyniły się do pojawienia i wzrostu licznych pędów bocznych wyrastających z uśpionych pączków przynasadowych. Parametry wzrostu pędów bocznych, ich długość, grubość oraz kolor liści pozwalają prognozować, że drzewa kasztanowca białego będące przedmiotem oceny zachowują żywotność i nie dojdzie do procesu ich zamierania". Z tych zapisów jednoznacznie wynika, że stan drzew przed przecinką oraz bezpośrednio po niej był dobry, drzewa posiadały duży potencjał witalności; zmiany próchnicze w pniach i konarach nie spowodowały utraty żywotności tych drzew, a jedynie mogły stanowić o zagrożeniu upadkiem wskutek zmniejszonej statystyki. Przyczyną nieodrodzenia się drzew w sezonie wiosenno-letnim 2003 r. było działanie mrozów na młode pędy boczne charakteryzujące się niską odpornością na mróz, co wskazano w opinii biegłego z maja 2001 r. /dowód: pędy wykształciły się, ale nie przetrwały zimy/. Właścicielom nieruchomości wymierzono karę za zniszczenie 9 kasztanowców w kwocie 13.512,80 zł, na którą składają się kwoty: 8.711,50 zł za zniszczenie 2 kasztanowców o obwodach pni mierzonych u podstawy 340 cm, 315 cm, które obumarły, oraz 4.801,30 zł za zniszczenie 7 kasztanowców o obwodach pni na wysokości ścięcia: 480, 490, 540, 200/400, 450, 530, 520 cm, które zachowały żywotność. Do wyliczenia kar zastosowano stawkę 133 zł za 1 cm obwodu pni drzew – wg zał. Do rozporządzenia w/w, dowody pni drzew – wg danych w opinii biegłego. Karę za zniszczenie 2 kasztanowców, które obumarły wymierzono przyjmując odwody pni mierzone u podstawy pni oraz zastosowano współczynnik 0,1, zmniejszający stawki kar wymierzanych osobom fizycznym. Karę za zniszczenie 7 kasztanowców, które zachowały żywotność wyliczono przyjmując obwody pni zmierzone na wysokości ścięcia oraz zastosowano współczynnik 0,01, zmniejszający stawki kar w przypadku podjęcia przez właściciela działań w celu zachowania żywotności uszkodzonego drzewa.

T. i Z. S. w odwołaniu od tej decyzji domagali się jej uchylenia i umorzenia postępowania, albo uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem skarżących kwestionowana przez nich decyzja została wydana w oparciu o nieobowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy przepisy wydane na podstawie uchylonej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska zachowują moc do 30.06.2003 r. Oznacza to, że w niniejszej sprawie mogą mieć zastosowanie przepisy uchylonej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, od 1.07.2003 r. nie mogą mieć zastosowania przepisy powołanego wyżej rozporządzenia, natomiast powinny być stosowane przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Przepisy w oparciu o które wymierzono karę przewidują ją alternatywnie w wypadku dokonania wycinki bez zezwolenia lub wskutek zniszczenia drzew na skutek niewłaściwego wykonywania robót ziemnych lub z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego. W niniejszej sprawie żadna z tych hipotez nie znajduje zastosowania. Ponadto odwołujący się zarzucili, że organ I instancji nie usunął wad formalnych postępowania wskazanych w odwołaniu od poprzedniej decyzji wydanej w tej sprawie. Zarzucili, że decyzję oparto na ustaleniach poczynionych podczas rozprawy i oględzin, o których nie byli zawiadomieni pełnomocnicy stron. Nadto w aktach sprawy brak jest dokumentacji fotograficznej, która została złożona jako dowód. Doszło więc do zaginięcia istotnego dowodu w sprawie, dowód ten nie został więc w ogóle rozważony przez organ, a jego pominięcie nie zostało w żaden sposób uzasadnione w decyzji. Analiza przyczyn obumarcia drzew dokonana została przez organ w sytuacji, gdy ten fakt nie wynika z opinii biegłych i wysnuł on wnioski z zakresu wiedzy specjalistycznej, których brak jest w opinii. Taka analiza mogła zostać dokonana jedynie przez biegłego, bez uzupełnienia opinii organ nie był władny dokonać tych ustaleń, gdyż jedynie dowód z opinii biegłego zawierającej wyraźnie takie stwierdzenia może być podstawą decyzji.

Rozpoznając odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].08.2005 r. /[...] / utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że organ odwoławczy uznał, iż kwestionowana odwołaniem decyzja jest prawidłowa i została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Sprawa przycinki drzew przez T. i Z. S. została wszczęta przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./, w myśl zaś art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. w sprawach kar pieniężnych, których termin płatności został odroczony przed dniem wejścia w życie art. 272 – 321 Prawa ochrony środowiska, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z pisma Burmistrza Miasta [...] z dnia 31.10.2001 r. wynika, że odwołujący się zostali poinformowani o odroczeniu terminu ustalenia wysokości kary pieniężnej o 2 lata. W związku z tym, że odwołujący się w stosunku do wszystkich kasztanowców podjęli działania zabezpieczające powierzchnię cięć odpowiednim preparatem, prawidłowo organ I instancji zastosował § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar i wymierzenie kary odroczył o 2 lata. Po tym okresie podjął postępowanie i dokonując oceny stanu 9 kasztanowców w oparciu o przepisy prawa wymierzył karę pieniężną.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję T. i Z. S. wnosili o jej uchylenie. Skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu, stwierdzając na koniec, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie odnosi się do powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i również powołało się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Skarga nie jest pozbawiona podstaw prawnych do jej uwzględnienia i dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji wymierzającą skarżącym karę w wysokości 13.512,80 zł z tytułu zniszczenia dziewięciu kasztanowców rosnących na terenie nieruchomości oznaczonych numerami 1693/28 i 1693/51 obr. Nr [...] w J.

Przepisy art. 7 i 77 § 1 K.p.a. zobowiązują organy administracji przed wydaniem decyzji do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, mając na uwadze nie tylko interes społeczny, ale także słuszny interes strony.

W celu zapewnienia realizacji w postępowaniu administracyjnym zasady czynnego udziału strony /art. 10 K.p.a./ na organy administracji nałożony został w szczególności obowiązek zawiadomienia wszystkich stron w sprawie o wszczęciu postępowania /art. 21 § 4 k.p.a./, obowiązek zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem /art. 79 § 1 K.p.a./, obowiązek wezwania na rozprawę przynajmniej na 7 dni przed rozprawą /art. 90 § 2 i art. 92 K.p.a./. Jeśli zaś strona działa przez pełnomocnika /art. 31 K.p.a./ o podejmowaniu czynności przewidzianych we wspomnianych wyżej przepisach proceduralnych winien zostać zawiadomiony pełnomocnik strony /jemu też winna zostać doręczona wydana w sprawie decyzja/.

Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wykazuje, że o przeprowadzonych przez organ I instancji oględzinach /k. 77, 80/ i rozprawie administracyjnej /k. 85/ nie zostali zawiadomieni ustanowieni przed tym organem przez skarżących pełnomocnicy, tj. radca prawny J. G. i M. G. /kierownik budowy/. Organ I instancji rozpoznając sprawę wskutek zakwestionowania odwołaniem wydanej w pierwszej instancji decyzji, poprzestał na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji, a więc zgromadzonym z zaniedbaniem powyższych obowiązków proceduralnych, stąd też i jemu przypisać należy naruszenie tychże obowiązków. Trafny więc okazał się podniesiony w tym zakresie zarzut skargi.

Obowiązkiem organu odwoławczego jest – jeśli odwołanie nie zostało cofnięte – orzec o mocy prawnej zaskarżonej w nim decyzji i w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia odnieść się do zarzutów odwołania. Słuszny jest więc zarzut skarżących, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do ich zarzutów z odwołania, tj. w szczególności, że ich działanie nie może być objęte hipotezą przepisów na podstawie których wymierzono im karę pieniężną, gdyż działanie to nie było ani wycięciem drzew, ani też nie były przez nich prowadzone żadne prace przy wykorzystaniu sprzętu mechanicznego. Ocena bowiem tego zarzutu bez wątpienia mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od tych zarzutów skargi stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...].08.2005 r. /[...] / nie została doręczona pełnomocnikowi skarżących, tj. radcy prawnemu P. S. /k. 97, 117/ - w aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia mu tej decyzji.

Niedopełnienie obowiązków wynikających ze wskazanych wyżej przepisów proceduralnych stanowi wadę postępowania wpływającą w sposób istotny na wynik sprawy, obligując zarazem Sąd do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak wyżej wspomniano, brak jest odniesienia się organu do zarzutu skarżących, kwestionujących w istocie prawidłowość dokonanej przez organy kwalifikacji podjętych przez nich działań oraz podstawy prawnej wymierzonej im kary pieniężnej z tytułu zniszczenia dziewięciu kasztanowców rosnących na działkach nr 1693/28 i 1693/51 w J.

Otóż według ustaleń organów orzekających w sprawie w marcu 2001 r. skarżący dokonali przecinki dziewięciu kasztanowców rosnących na działkach nr 1693/28 i 1693/51 w J., polegającej na pozbawieniu tych drzew koron. Z tytułu zniszczenia tych drzew wymierzono im karę pieniężną na podstawie art. 110 ust. 1b pkt 1 i ust. 3a i art. 110b ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm./ w związku z art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm./ oraz § 1 pkt 2b, § 10, 11 i 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar /Dz.U. Nr 162, poz. 1138/.

Przepis art. 110 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, stanowiący materialno-prawną podstawę decyzji rozstrzygającej sprawę, ustanawia bezwzględny obowiązek wymierzenia kary pieniężnej, jeżeli tylko zostanie ustalony fakt naruszenia przez jednostki organizacyjne lub osoby fizyczne wymagań ochrony środowiska, polegającego na zniszczeniu terenów zieleni lub drzew i krzewów, powodowanym niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności.

Skarżący, wskazując na przepisy art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm./, twierdzą, że w ich sprawie mogą mieć zastosowanie przepisy uchylonej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, natomiast nie mogą mieć zastosowania przepisy w/w rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1998 r. /zachowały moc do 30.06.2003 r./, a powinny zostać zastosowane "późniejsze przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o ochronie przyrody".

Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że prawidłowym było rozstrzygnięcie sprawy na podstawie przepisów dotychczasowych /postępowanie wszczęto przed dniem wejścia w życie/, nadto stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. w/w w sprawach kar pieniężnych, których termin płatności został odroczony przed dniem wejścia w życie art. 272 – 321 Prawa ochrony środowiska, stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu, zarówno przedstawiony wyżej pogląd skarżących, jak i też pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zasługuje na akceptację.

Przede wszystkim nie można zgodzić się ze skarżącymi, że w niniejszej sprawie mogą mieć zastosowanie przepisy uchylonej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i jednocześnie "późniejsze przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o ochronie przyrody". Taka konstrukcja materialnoprawnej podstawy decyzji, wbrew twierdzeniu skargi, w obowiązującym porządku prawnym nie jest dopuszczalna, w szczególności też nie wynika z przepisów obu tych ustaw, to jest ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy o ochronie przyrody.

Sąd nie podziela także stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a więc odwołania się organu II instancji do treści art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, jakoby mającego przemawiać za stosowaniem przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy przepisów dotychczasowych.

Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w sprawach kar pieniężnych, których termin płatności został odroczony przed dniem wejścia w życie art. 272 – 321 Prawa ochrony środowiska, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie dają żadnych podstaw do uznania, iż organ właściwy do nakładania kar pieniężnych skierował do skarżących decyzję o odroczeniu terminu płatności kary pieniężnej /nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości, że taka decyzja może zostać wydana po wcześniejszym wymierzeniu kary/, stąd też błędnie wskazano na cyt. wyżej przepis jako uzasadnienie dla zastosowania przepisów dotychczasowych, a następnie też oceny wydanej w pierwszej instancji decyzji, czyli jej zgodności z prawem.

Nawet, gdyby przyjąć, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 110 ust. 1 pkt b ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, to i tak uprawnionym jest wniosek, że decyzje te nie odpowiadają prawu.

Otóż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że naruszenie przez skarżących wymagań ochrony środowiska polegało na zniszczeniu 9 kasztanowców, spowodowanym wykorzystaniem sprzętu mechanicznego.

Ustalenia takie nie znajdują jednakże oparcia w materiale zebranym w sprawie, konsekwentnie też kwestionowane były przez skarżących w szczególności wykorzystanie sprzętu mechanicznego, zaś organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy w związku z tym stwierdzić, że zaniedbania obowiązków proceduralnych organu skutkowały bez wątpienia naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie w/w art. 110 ust. 1 pkt b cyt. ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. Wadliwym również było powołanie przez organy obu instancji przepisów rozporządzenia wykonawczego, która już wówczas, czyli w dacie podejmowania przez nich decyzji, nie obowiązywało.

Organ administracji, rozpatrując sprawę, ma obowiązek wziąć pod uwagę całokształt przepisów regulujących dane zagadnienia. Tym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest zniszczenie 9 kasztanowców wskutek nieprawidłowo wykonanej przycinki tych drzew.

Nie ulega wątpliwości, że zagadnienie to poddane było również regulacjom przepisów ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody /Dz.U. z 2001 r., Nr 99, poz. 1079 ze zm./ oraz wydanego z jej upoważnienia rozporządzenia wykonawczego /Dz.U. Nr 113, poz. 1074/.

Przepis art. 47k wspomnianej bowiem ustawy o ochronie przyrody ustanawia obowiązek wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów, spowodowanym niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności oraz za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, a także za zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew lub krzewów.

Tak więc nieuwzględnienie przepisów powyższej ustawy przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy stanowi bez wątpienia uchybienie organów orzekających w sprawie i to takie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Reasumując, omawiane wyżej uchybienia organów obu instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego obligowały Sąd do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

W postępowaniu ponownym należy uwzględnić wskazane wyżej uwagi Sądu.

Z powyższych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.