Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 109/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi T. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania aktu, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego T. R. sumę pieniężną w kwocie [...]zł ([...] złotych), 5) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego T. R. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. R. (zwanego dalej także "Skarżącym"), reprezentowanego przez pełnomocnika profesjonalnego, jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę (zwanego dalej także "Wojewodą") w sprawie z wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2020 r. Skarżący zwrócił się do Wojewody o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (k. 7 akt adm.). Wniosek ten nie wywołał żadnej reakcji organu.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, zwrócił się do Wojewody o wyznaczenie cudzoziemcowi terminu w celu złożenia odcisków linii papilarnych oraz uzyskania stempla w paszporcie, sygnalizując brak jakichkolwiek dostępnych terminów wizyt w organie w internetowym systemie kolejkowym na stronie internetowej organu. (k. 27 akt adm.).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r., Skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] kwietnia 2021 r., k. 28-29 akt adm.). Skarżący zaakcentował, że przez 5 miesięcy od złożenia wniosku nie doczekał się on żadnej reakcji organu, choćby w postaci zawiadomienia o wszczęciu postępowania, czy wezwania do złożenia odcisków linii papilarnych. Skarżący podniósł, że organ nie może nieustannie powoływać się na braki kadrowe i dużą liczbę wpływających spraw. W ponagleniu podkreślono, że pomimo podejmowanych prób, Skarżący nie jest również w stanie sam umówić się na wizytę w urzędzie, bowiem na stronie www Urzędu brak jest jakichkolwiek dostępnych terminów wizyt. W ponagleniu podniesiono również, że Skarżący nie został nawet zawiadomiony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.

Ponaglenie i pismo z dnia [...] kwietnia 2021 r. nie wywołały żadnej reakcji organu.

Pismem sporządzonym [...] maja 2021 r. T. R. wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody w sprawie załatwienia jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarga wpłynęła do W. Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] maja 2021 r. (prezentata - k. 6 akt sąd.). W skardze wniesiono o:

1. zobowiązanie Wojewody do wydania do dnia [...] maja 2021 r. decyzji o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. przyznanie skarżącemu od Wojewody sumy pieniężnej w wysokości [...] zł ([...] złotych), na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a.;

4. zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący T. R. złożył do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który wpłynął do organu w dniu [...] listopada 2020 r. Ustanowiony przez T. R. pełnomocnik profesjonalny w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. zawnioskował o wyznaczenie cudzoziemcowi terminu w celu złożenia odcisków linii papilarnych oraz uzyskanie stempla w paszporcie, podając, że nie można zarezerwować terminu na wizytę z powodu przeciążenia systemu elektronicznej kolejki na stronie internetowej Wojewody i braku jakichkolwiek dostępnych terminów.

Nadto, Skarżący wskazał, że ponaglenie Wojewody na niezałatwienie sprawy w terminie zostało wniesione w dniu [...] kwietnia 2021 r., a udzielona na nie odpowiedź przez Wojewodę odnosiła się jedynie do stwierdzenia, że organ obarczony jest zbyt dużą ilością wpływających spraw. Podniesiono dodatkowo, że na dzień sporządzenia przedmiotowej skargi (tj. [...] maja 2021 r.) T. R. nie otrzymał nawet zawiadomienia o wszczęciu postępowania, nie jest nadal w stanie umówić wyżyty w celu złożenia odcisków linii papilarnych oraz uzyskania stempla w paszporcie, a organ nie powiadomił skarżącego nadto o przewidywanym terminie załatwienia sprawy z jego wniosku.

Skarżący podniósł, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. jest zasada jego szybkości, która podlega rozwinięciu w art. 35 k.p.a., regulującym terminy załatwienia sprawy administracyjnej. Zdaniem Skarżącego w realiach sprawy zaistniała bezczynność Wojewody, gdyż nie działał on wnikliwie i szybko, czy bez zbędnej zwłoki. Przez ponad pół roku organ nie dokonał oceny formalnej złożonego wniosku, w tym jego kompletności oraz nie wyznaczył terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku.

Uzasadniając żądanie zasądzenia na swoją rzecz sumy pieniężnej powiązane z rażącym naruszeniem prawa przez Wojewodę, Skarżący zwrócił uwagę na nienależytą staranność w spełnianiu obowiązków przez organ. Podniósł przy tym, że wielokrotnie podejmował wysiłki, aby rozpocząć i zakończyć w terminie procedurę, starając się działać z wyprzedzeniem w stosunku do zaplanowanego wyjazdu biznesowo-dydaktycznego do Chin w drugiej połowie 2021 r. Do skargi załączono zaproszenie dla Skarżącego, dotyczące jego planowanego pobytu w [...], w okresie od [...] czerwca do [...] sierpnia 2021 r. oraz warunki umowy dotyczącej pobytu Skarżącego w [...]. W ocenie Skarżącego okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia mu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy. Bezczynność organu powoduje u Skarżącego nie tylko moralny uszczerbek, polegający na utracie zaufania do organów administracji publicznej, ale także frustrację związaną z ograniczeniem mobilności oraz możliwości rozwijania swojej kariery i kontynuowania edukacji w Polsce z większym doświadczeniem zagranicznym.

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. Wojewoda wezwał T. R. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przybycie do siedziby organu celem złożenia odcisków linii papilarnych, złożenia ważnego dokumentu podróży, złożenia oryginały formularza wniosku kompletnie wypełnionego wraz z czytelnym podpisem oraz złożenia czterech aktualnych fotografii. Organ stwierdził, że brak wymaganego osobistego stawiennictwa, nie przedstawiono oryginału paszportu, we wniosku nie zostały wypełnione pola: A 17 (znaki szczególne), C II, wniosek nie został czytelnie podpisany imieniem i nazwiskiem w transkrypcji łacińskiej pod datą na str. 8, do wniosku dołączono także nieprawidłowe fotografie. Dodano, że braki należy uzupełnić w ciągu 60 dni od dnia odbioru wezwania, a w razie nieuzupełnienia braków formalnych, wniosek pozostawiony zostanie bez rozpoznania.(k.51 akt adm.).

Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. Skarżący uzupełnił braki formalne wniosku (k. 53-71 akt adm.), a w dniu [...] czerwca 2021 r. Skarżący stawił się w siedzibie organu celem złożenia odcisków palców i przedstawienia oryginały paszportu do wglądu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. Wojewoda zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego udzielenia zezwolenia na pobyt, wskazując, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia [...] grudnia 2021 r. (k. 72 akt adm.).

Dnia [...] czerwca 2021 r. opisana powyżej skarga T. R. została przekazana Sądowi.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2021 r. (k. 24-25 akt sąd.) Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swego stanowiska wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2020 r. T. R. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] kwietnia 2021 r. pełnomocnik T. R. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie określonym w k.p.a. Dalej wyjaśniono, że po zweryfikowaniu wniosku pod kątem formalnym Wojewoda wezwał T. R. pismem z dnia [...] maja 2021 r. do uzupełnienia braków, tj. do przybycia do siedziby organu celem złożenia odcisków linii papilarnych, złożenia ważnego dokumentu podróży, złożenia oryginału formularza wniosku kompletnie wypełnionego wraz z czytelnym podpisem oraz złożenia czterech aktualnych fotografii. Wojewoda wskazał, że – biorąc pod uwagę dyspozycję art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 i 106 ustawy o cudzoziemcach – postępowanie w sprawie o zezwolenie na pobyt czasowy, jak w sprawie z wniosku T. R., zostało wszczęte dopiero po uzupełnieniu przez wnioskodawcę braków formalnych, co nastąpiło w dniu [...] czerwca 2021 r., w wyniku czego dokumenty zostały przekazane do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w celu otrzymania informacji, czy wjazd i pobyt Cudzoziemca na terytorium RP mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem Wojewody, termin do załatwienia sprawy wynikający z art. 35 k.p.a. powinien być zatem liczony od dnia [...] czerwca 2021 r., tj. od dnia, w którym

- zdaniem Wojewody - wszczęto postępowanie. Idąc dalej, bezczynność organu nie miała miejsca, a sformułowany w skardze wniosek o zobowiązanie organu do wydania decyzji do dnia [...] maja 2021 r. byłby bezpodstawny z uwagi na potrzebę opiniowania uzupełnionego wniosku przez właściwe służby.

Wojewoda przyznał, jednakże, że w sprawie z wniosku Skarżącego wystąpiła przewlekłość na etapie oceny formalnej wniosku. Zdaniem organu nie występują jednak przy tym podstawy, aby stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ zwrócił uwagę na własną trudną sytuację organizacyjną z uwagi na ilość wpływających wniosków oraz fluktuację kadry pracowniczej, która ma wpływ na tempo procedowania spraw, w tym w przedmiotowej sprawie. Wojewoda wskazał, że zdaje sobie sprawę, że wprawdzie trudności kadrowe organu, sytuacja epidemiologiczna w kraju związana z COVID-19 oraz znacząca liczba wpływających wniosków nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie przewlekłości i bezczynności, niemniej jednak są one obiektywną trudnością, która powinna wpływać na ocenę, iż w kontrolowanej sprawie nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa. Dodano, że prowadzenie spraw przez organu nie wynika z opieszałości czy bezczynności jego pracowników, ale w obliczu ogromnej ilości wniosków oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach jest wynikiem rozpatrywania wniosków według kolejności wpływu.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. (k. 38 akt sąd.) organ przesłał do Sądu decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. ([...]) o udzieleniu T. R. zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 18 października 2022 roku (k. 39 akt sąd.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

1. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności i przewlekłości Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

2. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej także "k.p.a."), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia. Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany - ponaglenie Skarżącego w sprawie administracyjnej, co do której wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, zostało złożone w dniu [...] kwietnia 2021 r.

Sąd dodatkowo zauważa, że wydanie przez organ decyzji kończącej sprawę już po wniesieniu skargi do sądu, czyli w niniejszej sprawie decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. ([...]), nie stanowi przeszkody dla merytorycznego rozpoznania skargi.

4. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucane w skardze bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody rzeczywiście istniały – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miały one charakter rażącego naruszenia prawa.

4.1. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

4.2. W złożonej skardze T. R. zarzucił Wojewodzie zarówno bezczynność jak i przewlekłe prowadzenie postępowania. Zauważyć należy, iż stan "przewlekłego prowadzenia postępowania" wyodrębniono z dotychczasowego pojęcia "bezczynności" w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie Dz.U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm., zwanej dalej także "K.p.a."), bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Przewlekłość z kolei odnosi się do oceny sprawności działania organu - w myśl art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, podejmuje czynności opieszale, naruszając zasadę szybkości postępowania z art. 12 k.p.a., a podejmowane przez niego czynności mają charakter pozorny lub nieistotny dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia: 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/13, dostępne w CBOSA). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych i zbędnych. Warto dodać, że stwierdzenie, iż organ działa przewlekle, nie musi być warunkowane formalnym uchybieniem terminom załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ nie może się uchylić od zarzutu przewlekłości, chociażby nawet skutecznie zawiadamiał o nowych terminach załatwienia sprawy (a więc formalnie nie był bezczynny).

4.3. Stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania wymaga również dokonania oceny, czy bezczynność lub przewlekłość miała charakter rażący.Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

5. Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.

5.1. Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

5.2. Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wymaga wpierw złożenia osobiście na formularzu przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35, z późn. zm., zwanej dalej także "ustawą o cudzoziemcach"). Jako że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendantem Oddziału Straży Granicznej, Komendantem Wojewódzkim Policji, Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsulem właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a wskazane powyżej organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ustawy o cudzoziemcach).

6. Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy ustawy o cudzoziemcach oraz k.p.a. Sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego w sprawie w przedmiocie udzielenia T. R. zezwolenia na pobyt czasowy. Weryfikacja akt sprawy potwierdza, że Wojewoda był bezczynny oraz działał przewlekle, ignorując ustawowe terminy załatwienia sprawy.

Wniosek T. R. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody w dniu [...] listopada 2020 r. i to od tego dnia na Wojewodzie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek Sąd dostrzega argumentację odpowiedzi na skargę, to się z nią całkowicie nie zgadza. Zagadnienie momentu wszczęcia postępowania w przypadku postępowań inicjowanych wnioskami było przedmiotem pogłębionej analizy, której wyraz dał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 03 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13. Sąd sprawę niniejszą rozpoznający stanowisko NSA przedstawione w uzasadnieniu tej uchwały przytoczy, przyjmując je za swoje. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania.

W świetle powyższego nie może być zatem uzasadnionych wątpliwości, co do tego, że sprawa T. R. została zainicjowana z dniem [...] listopada 2020 r. złożonym przez niego wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ustalenie to, w ocenie Sądu, nie może rodzić uzasadnionych wątpliwości również w kontekście istoty skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, którą jest doprowadzenie do zmiany zaistniałego, wadliwego procesowo, stanu postępowania, w ramach którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje w kierunku jej terminowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 08 sierpnia 2021 r. sygn. I GSK 672/21).

Pomimo zatem obowiązków ciążących na stronie postępowania dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych, również dotyczących podania (wniosku), określonych w art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 105 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach, wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże "niepełny" wniosek nie może nie powodować wszczęcia postępowania w sprawie przed Wojewodą (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21).

Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda pierwsze czynności zmierzające do załatwienia sprawy w podjął dopiero [...] maja 2021 r., a więc ponad pół roku po otrzymaniu wniosku T. R., a [...] lipca 2021 r. wydał decyzję udzielającą Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy (k.39 akt sąd.). To oznacza, że w dacie wniesienia skargi do Sądu, tj. [...] maja 2021 r. (k.24 akt sąd.) wniosek Skarżącego pozostawał niezałatwiony. Decyzję załatwiającą wniosek T. R., Wojewoda wydał po wniesieniu skargi do Sądu. Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd stwierdził zatem, że w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącego była ona zasadna w dniu jej wniesienia ([...] maja 2021), niemniej jednak w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał, skoro decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Wojewoda udzielił Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy.

Dlatego też, ponieważ bezczynność Wojewody ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe - w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności - należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art.161 § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

7. Należało zatem rozstrzygnąć, czy bezczynność i przewlekłość zaistniałe w tej sprawie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 p.p.s.a.

7.1. Zestawiając ze sobą datę otrzymania wniosku przez Wojewodę ([...] listopada 2020 r.) oraz datę rozpoznania tego wniosku ([...] lipca 2021 r.) trzeba stwierdzić, że T. R. oczekiwał na załatwienie jego sprawy ponad 8 miesięcy, przy czym przez okres - 6 miesięcy - Wojewoda nie podjął

- żadnej - czynności w sprawie, a ponadto ignorował działania Skarżącego zorientowane na wywołanie reakcji organu. Z przekazanych akt administracyjnych nie wynika aby organ przed złożeniem skargi na jego bezczynność wdrożył procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Natomiast Skarżący, ponagleniem i pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. informował, że od ponad 5 miesięcy oczekuje na jakąkolwiek reakcję organu i nie został nawet zawiadomiony o przewidywanym terminie załatwienia jego sprawy. Skarżący alarmował też organ, że "z uwagi na brak jakichkolwiek terminów wizyt w Urzędzie w internetowym systemie kolejkowym na stronie www Urzędu nie jest w stanie umówić się nawet na wizytę w celu złożenia odcisków linii papilarnych" (k. 29 akt adm.). Analiza akt sprawy wskazuje, że ani pismo z [...] kwietnia 2021 r., ani złożone ponaglenie - nie wywołały reakcji organu - w postaci wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Wojewoda - dopiero po otrzymaniu w dniu [...] maja 2021 r. - skargi - na swoją bezczynność i przewlekłość - wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków złożonego przez niego wniosku. Wezwanie to sporządzono [...] maja 2021 r. Zestawienie natomiast daty wpływu skargi na bezczynność do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. ([...] maja 2021 r. –k.6 akt sąd.) z datą wydana decyzji w sprawie ([...] lipca 2021 r. – k. 39 akt sąd.) dowodzi, że Wojewoda był w stanie dokonać czynności (wydać decyzję) w ustawowym terminie. Podkreślić trzeba, że

- wszystkie czynności służące załatwieniu sprawy - zostały podjęte dopiero po skierowaniu do Sądu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. To, w zestawieniu z całkowitym zignorowaniem ponaglenia Skarżącego oraz argumentacją odpowiedzi na skargę zmierzającą do wykazania, że skoro do weryfikacji formalnej wniosku doszło dopiero [...] czerwca 2021 r. to dopiero z tą datą doszło do wszczęcia postępowania i w konsekwencji sprawie nie ma mowy o bezczynności prowadzi do wniosku, że charakter naruszenia prawa przez organ jawi się jako uporczywy. Organ bowiem ze swojego bezprawnego działania polegającego na zignorowaniu wniosku, a następnie świadomego i jawnego zignorowania ponaglenia Skarżącego, usiłuje wywodzić usprawiedliwienie dla swojej własnej bezczynności i przewlekłości.

7.2. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości, w okolicznościach danej sprawy, można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym czy bezczynność (przewlekłość) organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania tejże bezczynności (przewlekłości). Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Tym samym bezczynność (przewlekłość) o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. (lub przepisu szczególnego) można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki NSA z: 21.03.2018 r. II OSK 3253/17; 10.10.2018 r. II OSK 721/18; 10.01.2017 r. II FSK 3646/14; 8.07.2015 r. I OSK 237/15). Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że organ co najmniej kilkukrotnie przekroczył ustawowy termin do załatwienia sprawy, którą – jak dowodzą akta sprawy – był w stanie załatwić w terminie 2 miesięcy. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku z [...] listopada 2020 r. wystosowano do Skarżącego, (pomimo złożonego w kwietniu 2021 r. ponaglenia), dopiero [...] maja 2021 r. (już po wniesieniu skargi do Sądu.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Pomimo, że T. R. sygnalizował w kwietniu 2021 r. że nie został zawiadomiony o terminie załatwienia sprawy jego wniosku z dnia [...] listopada 2020 r., to jedyne zawiadomienie informujące o prognozowanym terminie załatwienia sprawy zostało do niego wystosowane dopiero w dniu [...] czerwca 2021 r. (k.72 akt adm.) na skutek złożonej skargi. Należy przy tym zauważyć, że wskazany w zawiadomieniu Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r. (k. 72 akt adm.) nowy termin załatwienia sprawy przypadający na dzień [...] grudnia 2021 r. był zdecydowanie za długi i nie znajdował oparcia w przepisach regulujących postępowanie w sprawach o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Stosownie do art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, regulującym konsultacje z innymi organami (m.in. komendantami oddziału Straży Granicznej, komendantami wojewódzkimi Policji, Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i innymi) przed wydaniem decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt czasowy, jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji nie przekaże informacji w terminach określonych ustawą (30 dni lub 60 dni od dnia otrzymania wniosku Wojewody), uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony. Biorąc pod uwagę datę wszczęcia postępowania, tj. [...] listopada 2020 r., oraz porównując ją z datą przewidywanego załatwienia sprawy z wniosku Skarżącego, który zakreślił organ, uznać należy, że czas ten miałby wynosić więcej niż dwanaście miesięcy. Tymczasem w sytuacji niezwłocznego podjęcia przez organ czynności – wniosek Skarżącego mógł być rozpoznany w ciągu 1 miesiąca od jego złożenia, a najpóźniej w ciągu 2 miesięcy (co po podjęciu przez organ działań faktycznie nastąpiło), a więc zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego modyfikowanymi regulacjami szczególnymi na mocy ustawy o cudzoziemcach (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 147/18).

7.3. Niekwestionowany w orzecznictwie i w piśmiennictwie pozostaje pogląd, zgodnie z którym warunkiem uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa jest znaczące przekroczenie terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności. Do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się jednak okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). To zatem, czy do przekroczenia terminu doszło z przyczyn niezależnych od organu, ma istotne znaczenie dla stwierdzenia bezczynności (przewlekłości). Okoliczności te mają także znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność (przewlekłość) miała charakter kwalifikowany. Okoliczności dotyczące realnej możliwości działań organu, w tym także kwestia braku odpowiedniej obsady etatowej i znaczna ilość spraw podlegających rozpoznaniu, podlegają ocenie w każdej indywidualnej sprawie (por. m.in. wyrok NSA z 23.10.2013 r. I OSK 1181/13). Podobnie, indywidualnej ocenie podlega zaangażowanie organu polegające na zapoznaniu się z zebranym materiałem wyjaśniającym, analizie tego materiału, rozważeniu twierdzeń stron, pojawiającej się w określonej fazie postępowania ewentualnej potrzebie uzupełniania materiału dowodowego. Należy także brać pod uwagę to, jaki jest stopień skomplikowania występującej w sprawie problematyki prawnej.

7.4. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, wskazać należy, że postępowanie przed Wojewodą trwało ponad 8 miesięcy przy czym przez okres - 6 miesięcy - Wojewoda nie podjął - żadnej - czynności w sprawie. Organ nie wykonywał także swoich obowiązków wynikających z k.p.a. co do informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i przewidywanym terminie załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Przez okres ponad 6 miesięcy (do [...] czerwca 2021 r.) nie podjęto absolutnie żadnych działań w celu choćby wyjaśnienia Skarżącemu przyczyn nierozpoznania jego wniosku i wskazania terminu załatwienia jego sprawy, i to pomimo że w tym czasie do organu wpłynęło pismo z dnia [...] kwietnia 2021 r. oraz ponaglenie, w którym Skarżący sygnalizował brak jakiejkolwiek możliwości nawiązania kontaktu z organem.

Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie NSA poglądu, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, ale także wówczas, gdy nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji – patrz: wyrok NSA z dnia 22 września 2016r. I OSK 550/16. Z bezczynnością zatem mamy do czynienia w sytuacji jaka miała miejsce w badanej sprawie, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. W tej sytuacji mamy zatem do czynienia z bezczynnością kwalifikowaną, przede wszystkim z uwagi na rażące naruszenie art. 8 k.p.a. - rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. II OSK 802/21). Oceny tej nie zmieniają akcentowane przez organ trudności kadrowe czy wpływ dużej ilości spraw oraz działania jakie organ podjął w celu poprawy sytuacji. Okoliczności sprawy takie jak: znaczący 6-miesięczny okres całkowitej bezczynności organu, długi okres oczekiwania na załatwienie sprawy (około 8 miesięcy), brak wypełniania obowiązku z art. 36 k.p.a. oraz całkowite zignorowanie złożonego ponaglenia

- nawet uwzględniając trudności organizacyjne organu, wynikające z dużej ilości przyrostu spraw - świadczą nie tylko o zaistnieniu stanu bezczynności (przewlekłości), ale i stanu bezczynności oraz przewlekłości kwalifikowanej.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że obowiązek z art. 36 k.p.a. ciąży na organie niezależnie od tego czy zwłoka nastąpiła z przyczyn od organu zależnych czy też niezależnych (zob. art. 36 § 1 i 2 k.p.a.; por. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, str. 321).

Po drugie, zauważyć trzeba, że wezwanie Wojewody skierowane ostatecznie do Skarżącego (pismo z dnia [...] maja 2021 r. – k. 51 akt adm.) cechuje powtarzalność. Nic nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi Skarżącego nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu, poprzez wezwanie go do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Podejmowane przez organ czynności zdają się świadczyć – w ocenie Sądu - o mechanicznym wykonywaniu pewnych czynności bez zapoznania się z materiałem sprawy, a czynności te są typowe i powtarzalne.

W sprawie nie zaistniały również obiektywne przeszkody, aby niezwłocznie po wpłynięciu wniosku organ wystąpił do stosownych organów na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jest to bowiem czynność, którą organ jest zobowiązany podjąć na mocy przepisów ustawy o cudzoziemcach każdorazowo w przypadku prowadzenia postępowania w przedmiocie wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Innymi słowy, wskazane informacje stanowią materiał dowodowy, który obligatoryjnie musi zostać zgromadzony przez organ, i który stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie. Wystąpienie do właściwych organów ze stosownym wnioskiem stanowi więc czynność standardową, a nie czynność, której konieczność podjęcia wyniknęła w toku prowadzenia postępowania.

Wreszcie postawa Wojewody polegająca na świadomym zignorowaniu ponaglenia T. R. i zmierzająca do wykazania, że skoro do weryfikacji formalnej złożonego przez niego wniosku doszło dopiero [...] czerwca 2021 r. to dopiero z tą datą doszło do wszczęcia postępowania, a w konsekwencji sprawie nie ma mowy o bezczynności, czy przewlekłości. Postawa ta prowadzi bowiem do wniosku, że charakter naruszenia prawa przez organ jawi się jako uporczywy.

Finalnie zestawienie daty wpływu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. ([...] maja 2021 r. –k.6 akt sąd.) z datą wydana decyzji w sprawie ([...] lipca 2021 r. – k. 39 akt sąd.) dowodzi natomiast, że Wojewoda był w stanie dokonać czynności (wydać decyzję) w ustawowym terminie.

Z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiły uzasadnione przyczyny dla takiego zachowania, tj. spóźnionego podejmowania czynności czy niepodejmowania czynności. Ponadto organ nie realizował w sposób właściwy dyspozycji art. 36 k.p.a. - jak już wskazano, nowy termin załatwienia sprawy został wyznaczony za długi i nie wynika z przepisów proceduralnych, jak i potrzeb uzasadnionych konkretną sprawą administracyjną skarżącego.

Powyższe stanowi, że postępowanie Wojewody prowadzone w sprawie na wniosek strony nosi znamiona bezczynności i przewlekłości postępowania, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 k.p.a., art. 36 k.p.a. w zw. z art. 105, art. 106 oraz art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 k.p.a., a w konsekwencji art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Jednocześnie, Sąd uznał, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 3 wyroku.

8. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd wskazuje, że to uprawnienie sądu administracyjnego jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą ma na celu zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 17/21 oraz we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 505/20).

Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją, Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną ww wnioskowanej kwocie [...](słownie: [...]) złotych, o czym rozstrzygnął w pkt 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

Sąd uznał, że kwota ta - wysokość której odpowiada kwocie wnioskowanej przez Skarżącego w jego skardze - będzie adekwatna w kontekście konkretnych okoliczności badanej sprawy. Sąd wziął w tym zakresie pod uwagę to, że Skarżący posiadał już sprecyzowane i udokumentowane plany dotyczące swojej edukacji i rozwoju zawodowego, których realizacja została co najmniej utrudniona ze względu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę.

Należy wskazać, że T. R. wyjaśnił, że w trosce o swoje sprawy już w listopadzie 2020 r. złożył wniosek, którego załatwienie miało umożliwić mu umożliwić pogodzenie kontynuacji studiów w Polsce z zaplanowanym w okresie od czerwca do sierpnia 2021 r. wyjazdem do Chin. Należy podkreślić, że Skarżący na poparcie swojego wniosku do skargi załączył imienne zaproszenie, dotyczące jego planowanego pobytu w [...], w okresie od [...] czerwca do [...] sierpnia 2021 r. oraz warunki umowy dotyczącej jego pobytu w [...]. Skarżący wskazał zatem - konkretnie - wpływ, jaki zarzucana przez niego Wojewodzie bezczynność i przewlekłość miała na jego sytuację osobistą.

W ocenie Sądu, zasądzona kwota w wysokości akceptowanej przez Skarżącego jest uzasadniona konkretnymi okolicznościami tej sprawy, kiedy Skarżący:

- pomimo własnej zapobiegliwości (wniosek złożono z ponad półrocznym wyprzedzeniem),

- po bezskutecznych próbach nawiązania kontaktu z organem (samodzielne próby umówienia wizyty w siedzibie organu),

- pomimo wyczerpania przysługujących środków prawnych (zignorowane przez organ ponaglenie, wniesione przez pełnomocnika fachowego, sygnalizujące bezskuteczność prób samodzielnego umówienia wizyty w organie, złożone 6 miesięcy po złożeniu wniosku i 2 miesiące przed planowanym wyjazdem )

w braku możliwości uzyskania jakiejkolwiek informacji na temat losów złożonego wniosku i prognozowanym terminie jego załatwienia, zmuszony był znosić niepewność, co do swoich losów studenckich i zawodowych oraz związane z tą niepewnością koszty.

Jednocześnie wskazana suma, w ocenie Sądu, jest nie tylko uzasadniona sytuacją i zapobiegliwością Skarżącego, ale jest wystarczająca dla zdyscyplinowania organu na przyszłość, a wysokość zasądzonej kwoty nie wykracza poza granice ustawowe określone w art. 149 § 2 p.p.s.a.

9. Jako że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. – zasądził w pkt 5 sentencji wyroku od organu na rzecz Skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do: - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości [...] zł, wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.); wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie [...]zł ustalonego zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota [...]zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.