Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 174/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 7
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 26
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powstania długu celnego, określenia wartości celnej pojazdu, kwoty cła, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Do Sądu została wniesiona skarga A.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].09.2009 r. nr [...] wydanej w przedmiocie określenia wartości celnej pojazdu, kwoty cła, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.

W rozpoznawanej przed sądem sprawie organy celne ustaliły następujący stan faktyczny.

Prawomocnym wyrokiem sygn. akt XXIII Ks 7/05 z dnia [...].12.2005r. Sąd Rejonowy uznał Pana A.C. za winnego usunięcia poprzez zeszlifowanie znaków identyfikacyjnych silnika i nadwozia samochodu marki [...], natomiast uniewinnił go od zarzutu niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku celnego tj. przywozu z zagranicy przedmiotowego pojazdu bez jego przedstawienia organowi celnemu, w związku z depenalizacją czynu w momencie orzekania. Dowód rzeczowy w postaci samochodu marki [...] został skarżącemu zwrócony. Prokuratura Rejonowa skierowała wniosek o wszczęcie postępowania podatkowego do Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Powyższy wniosek wraz z dokumentami z postępowania karnego został przekazany zgodnie z właściwością Naczelnikowi Urzędu Celnego.

Naczelnik Urzędu Celnego uznając się niewłaściwym miejscowo do prowadzenia postępowania, przekazał akta sprawy Naczelnikowi Urzędu Celnego, celem wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...].

Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...].09.2006r. wszczął postępowanie celne i podatkowe w sprawie uregulowania statusu celnego towaru oraz określenia wysokości podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Jednocześnie na mocy art. 241 Kodeksu celnego postanowił zająć przedmiotowy pojazd i zabezpieczyć go do postępowania administracyjnego na poczet należności celnych i podatkowych, zobowiązując skarżącego do dostarczenia go na parking firmy "IH" PM "AC". Pomimo prawidłowego doręczenia pisma w dniu 07.09.2006r, Strona nie dopełniła powyższego obowiązku.

Organ l instancji stosownie do treści art. 181 Ordynacji podatkowej, dopuścił jako dowód w sprawie materiały zgromadzone w zakończonym prawomocnym wyrokiem postępowaniu karnym sygn. akt XXIII Ks 7/05, podkreślając jednocześnie, że depenalizacja czynu popełnionego przez stronę w ustawach karnych nie ma wpływu na powstanie długu celnego oraz zobowiązania podatkowego w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny.

Postanowieniem z dnia [...].11.2006r. poinformowano stronę, że w oparciu o posiadane dokumenty zostanie wydana decyzja i zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczono 7-dniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (skarżący nie podjął pisma w terminie).

W dniu [...].11.2006r. adw. K.S.Ś. nadesłał pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego we wszystkich instancjach sprawy [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2006r. Naczelnik Urzędu Celnego określił datę powstania długu celnego oraz jego kwotę, jak również kwotę należnego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Na powyższą decyzję zostało wniesione odwołanie.

Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2007r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego.

Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 08.05.2008r. uchylił zaskarżoną decyzję.

Decyzją nr [...] z dnia [...].08.2008r. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie opinii biegłego.

Pismem z dnia [...].01.2009r. Naczelnik Urzędu Celnego poinformował skarżącego o dalszym prowadzeniu postępowania w sprawie oraz wezwał go do wskazania miejsca, w którym znajduje się samochód marki [...].

Postanowieniem z dnia [...].04.2009r. Naczelnik Urzędu Celnego wezwał stronę do przedstawienia w terminie 7 dni dowodu w postaci umowy kupna-sprzedaży samochodu marki [...] (k.111 akt admin.). Skarżący nie nadesłał żądanego dokumentu.

Postanowieniem z dnia [...].06.2009r. organ l instancji powołał biegłego rzeczoznawcę celem sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej pojazdu marki [...]. Niniejsze postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...].06.2009r. (k.113 akt adm.).

W dniu [...].06.2009r. rzeczoznawca samochodowy wydał opinię techniczną Nr [...], w zakresie ustalenia wartości rynkowej pojazdu identycznego lub podobnego do wprowadzonego przez skarżącego na polski obszar celny [...].12.2003r. tj. samochodu marki [...] (k.119-125 akt adm.).

Postanowieniem z dnia [...].07.2009r. Naczelnik Urzędu Celnego wyznaczył stronie termin na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 128 akt adm.).

Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2009r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził powstanie w dniu [...].12.2003r. długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny towaru w postaci samochodu osobowego marki [...], określił wartość celną pojazdu na kwotę - 3.054,20 PLN oraz kwotę należnego cła wraz z odsetkami, należnego podatku akcyzowego wraz z odsetkami i należnego podatku od towarów i usług wraz z odsetkami.

Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie, zarzucając jej obrazę art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej przez niezapoznanie strony z opinią rzeczoznawcy oraz obrazę art. 192 Ordynacji podatkowej przez fakt uniemożliwienia wypowiedzenia się co do przedmiotowej opinii. Ponadto podniósł, że pozostawił w aktach sprawy adres do doręczeń pism: ul. [...], natomiast wszelkie pisma wysyłano mu na adres: ul. [...].

Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, iż zdarzenie, jakim było wprowadzenie na terytorium Polski opisanego wyżej pojazdu miało miejsce w trakcie obowiązywania ustawy z dnia 09.01.1997r. Kodeks celny, która utraciła moc na podstawie art. 25 ustawy z dnia 19.03.2004r. - przepisy wprowadzające ustawę -Prawo celne (Dz.U. Nr 68, póz. 623), jednak na podstawie art. 26 wyżej powołanej ustawy, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej do spraw dotyczących długu celnego stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zebrany w toku postępowania karnego materiał dowodowy w sprawie przedmiotowego pojazdu dotyczył okoliczności mających znaczenie dla ustalenia w postępowaniu celnym statusu celnego towaru, stąd też powinnością organu było przeprowadzenie w postępowaniu celnym dowodu z materiału zebranego w toku zakończonego prawomocnym wyrokiem postępowania karnego - zgodnie z treścią art. 181 Ordynacji podatkowej i dokonanie oceny całości materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towarów na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa, w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, że towar w postaci samochodu osobowego marki [...] skarżący wprowadził osobiście na polski obszar celny, z uchybieniem ciążących na nim obowiązków celnych. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lub [...].12.2003r. przekraczając granicę wbrew przepisom nie dokonał on zgłoszenia towaru do procedury celnej i nie uiścił ciążących na towarze należności celnych.

Zgodnie z art. 9 Kodeksu celnego w przypadku stwierdzenia w toku kontroli celnej, że towar wprowadzony na polski obszar celny nie został przedstawiony organowi celnemu, uważa się, że towar został wprowadzony nielegalnie. Natomiast stosownie do art. 210 § 2 cytowanej ustawy z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru powstaje dług celny.

W tych okolicznościach dłużnikiem zobowiązanym do uiszczenia należności celnych i podatkowych związanych z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny jest skarżący, co w sposób wyczerpujący wyjaśnił w swojej decyzji nr [...] z dnia [...].09.2009r. Naczelnik Urzędu Celnego.

Należności celne zostały obliczone stosownie do przepisu art. 13 § 1 Kodeksu celnego, zastosowano przy tym elementy kalkulacyjne właściwe dla towaru z daty powstania długu celnego tj. z dnia [...].12.2003r.

Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Mimo wezwania organu l instancji z dnia [...].04.2009r, Strona nie dostarczyła umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu. Z § 7 powołanego wyżej artykułu wynika, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną ona przedstawione przez zgłaszającego.

Przepisy ustawy Kodeks celny przewidują pięć zastępczych metod ustalania wartości celnej (art. 25 do 29). Przy czym należy zwrócić uwagę, że metody te winny być stosowane bezwzględnie w określonej kolejności. Zatem dopiero brak możliwości ustalenia wartości celnej jedną z metod jest przesłanką do zastosowania metody następnej w kolejności.

W niniejszym przypadku z uwagi na to niemożność zastosowania metod ustalania wartości określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego, wartość celna przedmiotowego pojazdu została ustalona według metody "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego). Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25-28 ustawy jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1. artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.

2. Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.

3. przepisów działu IM Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów".

Zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej przy stosowaniu tej metody można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych.

W celu ustalenia wartości celnej z wykorzystaniem tej metody należy stosować specjalistyczny katalog, w którym wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych z dziedziny motoryzacji. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem importu , dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" podatku VAT, podatku akcyzowego oraz cła. Opisana wyżej metoda pozwala w sposób najbardziej wiarygodny i obiektywny ustalić wartość używanego pojazdu sprowadzanego na polski obszar celny.

Mając na uwadze fakt, że przedmiotowy samochód został usunięty przez skarżącego spod dozoru celnego, przez co uniemożliwił on organowi celnemu prowadzenie jakichkolwiek czynności w celu zastosowania przepisów prawa celnego w stosunku do towaru. Został dopuszczony dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy, w celu sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej pojazdu marki [...].

W dniu [...].06.2009r. rzeczoznawca samochodowy, sporządził opinię techniczną Nr [...] w zakresie ustalenia wartości rynkowej pojazdu identycznego lub podobnego do wprowadzonego na polski obszar celny w dniu [...].12.2003r. tj. samochodu marki [...], określając ją na kwotę 8.300 zł. Wyliczona wartość jest wartością brutto na rynku krajowym, ponieważ w cenie poza wartością samego pojazdu, zawarte zostały również inne elementy publicznoprawne (cło, podatek akcyzowy, podatek VAT), których wysokość bezpośrednio wpływa na ostateczną cenę katalogową na rynku krajowym. W związku z tym, składowe te należało odliczyć od ceny wskazanej przez biegłego. Ustalono w ten sposób wartość celną pojazdu na kwotę 3.054, 20 zł. Cło zostało obliczone na podstawie art. 13 § 1 i art 222 § 3-i-przy zastosowaniu stawki 35% wynosi 11.620,80 zł.

Odnosząc się do należności podatkowych organ odwoławczy wskazał, że przepisy prawa podatkowego uzależniają powstanie obowiązku podatkowego od daty wymagalności podatków z tytułu importu od skutków tego importu na gruncie prawa celnego. Zgodnie z treścią art..21 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania

W przedmiotowej sytuacji tym zdarzeniem jest powstanie długu celnego, z którym ustawa podatkowa wiąże moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu towaru. Ustalając datę powstania długu celnego na dzień [...].12.2003r. zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, póz. 50, ze zm.) - uznano ten dzień za chwilę powstania z mocy prawa obowiązku podatkowego z tytułu importu towarów.

Zgodnie z orzecznictwem NSA (uchwała NSA w Warszawie l FPS 2/05 z dnia 12.09.2005r.) organ podatkowy określa zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług według przepisów obowiązujących w momencie powstania zobowiązania. Oznacza to, że w stanie prawnym obowiązującym po dniu 30.04.2004r. w odniesieniu do okresów rozliczeniowych sprzed tej daty należy stosować odpowiednie przepisy ustawy z dnia 08.01.1993r. mimo jej uchylenia na mocy art. 175 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, póz. 535).

W związku z tym, że zobowiązanie podatkowe powstało pod rządami ustawy z dnia 08.01.1993r., przepisy tej ustawy mają zastosowanie do określenia wymiaru podatków z tytułu importu przedmiotowego towaru.

W myśl art. 2 ust. 2 powyższej ustawy opodatkowaniu podlega import towarów, a podatnikami stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 3 są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów odrębnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone w części lub w całości albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną. Zgodnie z zapisem art.11 ust. 5 oraz art.11 ust. 1 Naczelnik Urzędu Celnego jest obowiązany do poboru podatków należnych z tytułu importu towarów i określa ich wysokość w drodze decyzji.

Zgodnie z art. 36 pkt 1 podstawą opodatkowania akcyzą stanowi, z zastrzeżeniem ust. 2-3, obrót wyrobami akcyzowymi. W imporcie wyrobów akcyzowych podstawą opodatkowania akcyzą jest ich wartość celna powiększona o należne cło (pkt 2). Stosownie do treści § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. nr 27, póz. 269 ze zm.) zastosowano procentową stawkę podatku akcyzowego w wysokości 65%. Podatek akcyzowy wynosi 9.538,80 zł.

W odniesieniu do towarów, którymi obrót podlega opodatkowaniu podatkiem importowym, będącym podatkiem od towarów i usług nakładanym w związku z importem towaru z zagranicy, podstawą opodatkowania zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 08.01.1993r., stanowi wartość celna powiększona o należne cło, jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.

Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08.01.1993r.dla przedmiotowego towaru zastosowano stawkę podatku w wysokości 22%. Po obliczeniu wysokość podatku VAT wynosi 5.327,10 zł.

Łączna kwota należności celno-podatkowych należnych z tytułu importu przedmiotowego pojazdu wynosi 26.486,70 zł.

Na podstawie art. 242 § 3 Kodeksu celnego określona została wysokość odsetek od kwoty długu celnego, liczonych od dnia powstania długu celnego, czyli [...].12.2003r. do dnia doręczenia decyzji wydanej przez organ II instancji - [...].08.2008r., w wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych

W odwołaniu skarżący podniósł, że organ l instancji nie zapoznał jej z opinią rzeczoznawcy, który ustalał wartość rynkową pojazdu marki [...]. Ponadto wskazał, że pozostawił w aktach sprawy adres do doręczeń pism; ul. [...], natomiast wszelkie pisma wysyłano mu na adres: ul. [...]. Strona zarzuciła również, że Naczelnik Urzędu Celnego nie przesłuchał jej na okoliczności będące przedmiotem postępowania.

Ustosunkowując się do tych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że w pełnomocnictwie z dnia [...].11.2006r., załączonym do akt (k. 61 akt adm.), skarżący upoważnił adwokata K.Ś. do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy celno-podatkowej nr [...]. Od momentu otrzymania pełnomocnictwa przez organ celny, wszelkie pisma kierowane do skarżącego wysyłane były na adres jej pełnomocnika. Zgodnie z wyrokiem z dnia 06.11.2007 r. WSA w Warszawie III SA/Wa 1604/07 "momentem od którego pełnomocnik zostaje skutecznie ustanowiony w danej sprawie jest złożenie - w wyniku takiej właśnie woli strony - do akt danej sprawy pełnomocnictwa lub też zgłoszenie pełnomocnictwa ustnie do protokołu. Dopiero od takiej chwili organ prowadzący postępowanie ma prawo i jednocześnie obowiązek kierowania wszelkich pism do strony za pośrednictwem pełnomocnika.

Zgodnie natomiast z wyrokiem z dnia 31.05.2000 r. NSA we Wrocławiu l SA/Wr 2034/97 "jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa pełnomocnik powinien być zawiadomiony o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, co zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. Pominięcie przez organ pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym, a postępowanie przeprowadzone z naruszeniem ogólnej zasady udziału strony w postępowaniu jest postępowaniem wadliwym w zakresie ciążącego na organie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu."

Mając na uwadze powyższe orzeczenia Sądów, organ podniósł, że organy celne w sposób prawidłowy dokonywały doręczeń pism procesowych wydawanych w toku postępowania do rąk pełnomocnika skarżącego, w tym postanowienia z dnia [...].06.2009r., dopuszczającego dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy w celu sporządzenia opinii oraz postanowienia z dnia [...].07.2009r. wyznaczającego 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku prowadzonego postępowania. Na adres pełnomocnika została również doręczona decyzja nr [...] z dnia [...].09.2009r., którą sam zaskarżył. Tym samym uznać należy, że strona została skutecznie poinformowana o powołaniu biegłego rzeczoznawcy, jak również zapewniono jej czynny udział w postępowaniu, umożliwiając zapoznanie się z aktami sprawy oraz przedstawienie swoich wniosków i uwag.

Na uwagę zasługuje także fakt, że pismem z dnia [...].01.2009r. Naczelnik Urzędu Celnego poinformował pełnomocnika skarżącego o przeprowadzeniu rozszerzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Przedmiotowe pismo zostało doręczone również stronie na adres dla doręczeń: ul. [...].

Organ odwoławczy podniósł, że strona nigdy nie kwestionowała faktu ustanowienia przez nią pełnomocnika ani też nie wskazywała, że został on przez nią odwołany. Tym samym w kontekście powyższych ustaleń uznać należy, że zarzut strony odnośnie nie zapoznania jej z opinią biegłego jest bezzasadny.

Zgodnie bowiem z wyrokiem z dnia 01.072009 r. WSA w Opolu l SA/Op 265/09 "skoro pełnomocnictwo powinno być udzielone pisemnie, przyjąć należy, że jego cofnięcie winno nastąpić w takiej samej formie. Pełnomocnictwo przestaje działać dopiero z chwilą uzyskania informacji przez drugą stronę o jego cofnięciu. Według art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, który jak wywiedziono, może mieć zastosowanie, zważywszy, że cofnięcie pełnomocnictwa jest czynnością odwrotną do jego udzielenia i tryb jego składania i cofania winien być taki sam - cofnięcie pełnomocnictwa wywiera skutki prawne od czasu dołączenia pisma informującego o cofnięciu do akt sprawy" (tak w wwyroku z dnia 02.02.2005 r. WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 914/04).

Od tej decyzji strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. Obrazę art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 68, 70 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia występku zarzucanego A.C..

2. Obrazę prawa procesowego tj. 122, 123 § 1, 181 § 1, 187 § 1, 190 § 2 Ordynacji podatkowej przez nie wyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, a także nie zapoznanie strony z zebranym materiałem dowodowym z opinią rzeczoznawcy i nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do tejże opinii.

3. Niezastosowanie ustaw względniejszych dla skarżącego.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie została zapoznana z opinią rzeczoznawcy, który ustalił wartość rynkową pojazdu co uniemożliwiło jej zapoznanie się ze sposobem dokonania wyceny sprowadzonego pojazdu, a tym samym zakwestionowanie go. Zdaniem skarżącego wystarczyło przesłać kserokopię opinii pełnomocnikowi strony. Tego typu działanie organów narusza art. 123 § 1 oraz art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej w stopniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzanych dowodów. Nawet gdy skarżący "nie wyrażał woli współpracy" organy nie są zwolnione z obowiązku zebrania wszystkich dowodów mających znaczenie dla sprawy. Nie uwzględniono, że samochód marki [...] miał liczne uszkodzenia w tym skrzyni biegów oraz był tzw. "składakiem" co wpływa na jego wartość.

Organy celne w stosunku do zobowiązania podatkowego zastosowały ustawę z dnia 08.01.1993 r. pomimo, że jej moc została uchylona. Winny zatem stosować ustawę względniejszą dla zobowiązanego. To samo dotyczy ustawy z dnia 09.01.1997 r. kodeks celny, która utraciła moc na podstawie art. 25 ustawy z dnia 19.03.2004 r. – przepisy wprowadzające ustawę prawo celne (Dz.U Nr 68, poz. 623).

Zgodnie z art. 44 k.k.s. § 1 pkt 2 karalność przestępstwa skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat gdy przestępstwo skarbowe zagrożone jest karą pozbawienia wolności. Przy należnościach celnych bieg przedawnienia rozpoczyna się z dniem, w którym powstał tzw. dług celny. Stosownie do § 2 art. 44 k.k.s. w wypadku przestępstw polegających na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej karalność ich ustaje także w razie przedawnienia tej należności. Zgodnie z ordynacją podatkową zobowiązania podatkowe powstałe poprzez doręczenie decyzji o wysokości tego zobowiązania przedawniają się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Należy wziąć pod uwagę, że skarżący został wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2005 r. (sygn. akt XXIII Ks 7/05 uniewinniony od zarzucanego mu czynu określonego w art. 86 § 3 k.k.s.

Dyrektor Izby Celnej w udzielonej odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy się ustosunkować do podniesionego zarzutu przedawnienia. Strona powołała się na regulację z art. 44 § 1 pkt 1 ustawy karno-skarbowej w związku z art. 68, 70 Ordynacji podatkowej, podkreślając, że dokonany przez nią występek uległ przedawnieniu. Stanowisko organów jest prawidłowe, w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło przedawnienie do wymiaru należności celnych i podatkowych. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 4 w zw. z § 5 Kodeksu celnego, który ma zastosowanie, powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności, nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego, przy czym bieg tego terminu ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego, wniesienie odwołania od decyzji w sprawie długu celnego.

W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał [...] grudnia 2003 r. Jednak termin według stanu prawnego obowiązującego na dzień jego powstania zgodnie z art. 230 § 4 Kodeksu celnego uległ zawieszeniu w okresach:

- od [...].02.2004 r. do [...].01.2006 r. (postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem);

- od [...].12.2006 r. do [...].07.2007 r. (wniesienie odwołania i dostarczenie decyzji organu odwoławczego);

- od [...].08.2007 r. do [...].07.2008 r. (skarga do WSA w Gorzowie Wielkopolskim wraz z prawomocnym wyrokiem), zatem termin do wydania decyzji upływał 31.05.2010 r.

Decyzja przez organ I instancji została wydana [...].09.2009 r., termin jest zachowany z momentem wydania decyzji przez organ I instancji (tak też NSA w wyroku z dnia 03 października 2007 r. w sprawie I GSK 2616/06 program Lex nr 394283). Nie nastąpiło także przedawnienie zobowiązania podatkowego, zastosowanie ma regulacja z art. 70§ 1 a nie z art. 68 Ordynacji podatkowej, gdyż zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym powstało z mocy prawa – art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania i przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, chyba że nastąpiło przerwanie lub zawieszenie biegnącego terminu.

Zgodnie z art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania,

w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenie wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącego tego zobowiązania.

W rozpoznawanej sprawie nastąpiły okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienie zobowiązania podatkowego od [...].02.2004 r. do [...].01.2006 r. (na czas prowadzonego postępowania karnego) oraz od [...].08.20074 r. do [...].07.2008 r. (na czas prowadzenia postępowania sądowo administracyjnego) nie wystąpiło więc przedawnienie zobowiązania podatkowego. W skardze podniesiono także brak zapoznania strony z opinią biegłego rzeczoznawcy, którą ustalono wartość rynkową pojazdu. Zarzut ten jest niezasadny. Stronie skarżącej zostało doręczone 09 czerwca 2009r. postanowienie z dnia [...] czerwca 2009r. o powołaniu biegłego rzeczoznawcy. Ze wskazanej przez skarżącego regulacji art. 192 Ordynacji podatkowej nie wynika obowiązek doręczenia stronie kopii opinii sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę. Istotne jest na co organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę zwracał uwagę, aby strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu. Od strony natomiast zależy czy z takiej możliwości chce skorzystać, to jest jej uprawnienie a nie obowiązek.

Z akt administracyjnych wynika, że zarówno Organ I jak i II instancji powiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skarżący jednak z tego uprawnienia nie skorzystał. Sąd po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, w tym z opinią biegłego, stwierdził, że dokonana przez organy celne jej ocena jest prawidłowo zgodna z zasadną wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej. Strona nawet na etapie skargi wniesionej do sądu, nie wskazała, w którym jej zdaniem miejscu sporządzona opinia ma wady.

Strona skarżąca zakwestionowała także zastosowane przez organy celne prawo materialne, podnosząc że zastosowano nieobowiązujące w momencie wydania decyzji ustawę z 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego jak i kodeksu celnego.

Ten zarzut jest również niezasadny. Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne do spraw, w których dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polskę członkostwa w Unii Europejskiej stosuje się przepisy dotychczasowe.

Pojecie "sprawy dotyczące długu celnego" należy interpretować w ten sposób, że regulacja z art. 26 dotyczy zarówno spraw, które po dniu 01.05.2004 r. były w toku jak i spraw, które dopiero zostaną wszczęte, ale odnosząc się do stanów faktycznych powstałych przed dniem 01.05.2004 r. Jedynym warunkiem stosowania tego przepisu jest data powstania długu celnego (tak też NSA w wyroku z 20.02.2007r., I GSK 559/06, Lex 41949, NSA w wyroku z 10.05.2006 r. I GSK 1752/05 Lex 234721).

Skutkiem powstania długu celnego z dniem [...].12.2003r. było także powstanie obowiązku podatkowego z art. 6 ust 7 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U Nr 11 poz.50 ze zm.). W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że do obowiązku podatkowego powstałego z mocy prawa stosuje się przepisy prawa materialnego obowiązującego w momencie zaistniałego zdarzenia, które spowodowało powstanie obowiązku.

Przepis art. 175 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) uchylił ustawę z dnia 08.01.1993 r. ale nie ma to wpływu na powstałe na gruncie tej ustawy obowiązki podatkowe. Zatem pomimo zmiany przepisów, na podatniku ciąży obowiązek podatkowy, którego konkretyzacja może nastąpić do dnia przedawnienia.

Wbrew twierdzeniom skargi, organy celne nie naruszyły prawa materialnego w tym regulacji dotyczącej przedawnienia, postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w art. 122, 123 § 1, 181 § 1, 187 § 1, 190 § 2 Ordynacji podatkowej.

Skargę należało zatem na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić.

Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Stefan Kowalczyk