Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1133/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 638
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. [...] Wójt Gminy R., na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U z 2020 r. poz. 638 ze zm.), po rozpatrzeniu zawiadomienia Stowarzyszenia [...], odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu konia – kuca ogiera maści gniado-srokatej, którego właścicielami i opiekunami są W. S. i Ł. S. zamieszkali S. .

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 1 czerwca 2020 r. do Urzędu Gminy wpłynęło zawiadomienie Stowarzyszenia [...] o czasowym odebraniu zwierzęcia tj. konia – kuca, ogiera maści gniado - srokatej, którego właścicielami i opiekunami są W. S. i Ł. S. zamieszkali S. , [...]. Koń został odebrany 29 maja 2020 r., a więc przed złożeniem zawiadomienia. Jako podstawę odebrania zwierzęcia stowarzyszenie wskazało art. 7 ust. 3 w zw. z łamaniem art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt, nie podając komu zwierzę zostało oddane pod opiekę.

Organ wskazał, że zgodnie z powyższym przepisem, zwierząt utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji mogą być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:

1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub

3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.

Decyzja ta podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub uprawniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta.

Organ wskazał, że w toku postępowania nie miał możliwości ocenić zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, albowiem zawiadomienie wpłynęło do organu po odebraniu konia z miejsca pobytu. Nie można było także ocenić zatem, czy wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki tj, czy miała miejsce sytuacja, w której dalsze pozostawanie konia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Organ pismem z 2 czerwca 2020 r. wystąpił zatem do Stowarzyszenia o przedłożenie protokołu z przeprowadzonej interwencji oraz dowodów popartych opinią lekarza weterynarii stwierdzających ww. przesłanki. Stowarzyszenie nie udzieliło żadnej odpowiedzi, pomimo monitu organu.

Ł. S. przedłożył organowi kopię raportu z powyższej interwencji bez podpisu właściciela/opiekuna, stwierdzając, że odebranie konia było dla niego i jego ojca szokiem i nieporozumieniem, dlatego go nie podpisali. Z treści tego raportu, sporządzonego przez przedstawiciela Stowarzyszenia wynika, że w dniu 29 maja 2020 r. ok. godz. 13.45 na posesji pana W. S. [...] ujawniono konia – ogiera z przerośniętymi kopytami przednimi i bardzo mocno tylnymi, które uniemożliwiają zwierzęciu swobodne poruszanie się i sprawia ogromny ból. Koń na podstawie art. 7.3 ustawy o ochronie zwierząt został więc czasowo odebrany właścicielowi ponieważ stan zwierzęcia w tym dniu zagraża jego zdrowiu i być może życiu."

Organ zacytował także notatkę służbową sporządzoną przez przedstawicieli Inspekcji Weterynaryjnej – Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ż., obecnych podczas interwencji w dniu 29 maja 2020 r. w gospodarstwie W. S.. W tych okolicznościach organ I instancji stwierdził brak dowodów potwierdzających niehumanitarne traktowanie konia, jak również na to, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela /opiekuna zagrażało jego życiu lub zdrowiu.

W odwołaniu od powyższej decyzji z [...] sierpnia 2020 r. Stowarzyszenie "[...]" zarzuciło naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 79a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu trybu szczególnego odbioru zwierząt.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 1, art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 pkt 10, art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (dalej ustawa), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut wskazania w decyzji organu I instancji błędnej podstawy prawnej, czyli zamiast art. 7 ust. 3, ust. 1, ponieważ doszło już do odebrania zwierzęcia przez Stowarzyszenie, a organ pierwszej instancji został o tym zawiadomiony celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Nie oznacza to jednak, jak wskazało Kolegium, braku podstawy prawnej decyzji. Kolegium po przytoczeniu przepisów art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 10, art. 7 ust. 1, 1a i ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt podkreśliło, że przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia w sytuacji o jakiej mowa w art. 7 ust. 3 są szersze niż określone w art. 7 ust. 1. Dla zastosowania ust. 3 art. 7 ustawy nie wystarczy bowiem spełnienie dodatkowej przesłanki polegającej na wystąpieniu przypadku niecierpiącego zwłoki, co sprowadza się do przyjęcia oceny, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu (por. NSA z dnia 9 lutego 2011 r. II OSK 263/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11 listopada 2012 r. sygn. II SA/Gd 841/11, wyrok WSA w Krakowie z 26 kwietnia 2018 r. II SA/Kr 310/18).

Organ odwoławczy zauważył, że postępowanie zostało wszczęte w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, bowiem koń został odebrany już w dniu 29 maja 2020 r., a zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] lipca 2020 r. Zważył, że zaskarżona odwołaniem decyzja odpowiada prawu, a pewne jej uchybienia proceduralne zostały naprawione przy rozpatrywaniu sprawy w II instancji. Kolegium wskazało, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień zwierząt, a w szczególności m.in. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z 23 maja 2018 r. organ odwoławczy wskazał, że intencją ustawodawcy było stworzenie w art. 7 ust. 3 ustawy narzędzia umożliwiającego pilne działanie w momencie stwierdzenia, ze dalsze przebywanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Jednocześnie poprzez powiązanie ust. 3 z ust. 1 art. 7 ustawy i konieczność wszechstronnego wyjaśnienia zaistniałych okoliczności, nie zaś tylko ograniczenia się do akceptacji podjętych czynności, ustawodawca stworzył narzędzie zabezpieczające właścicieli przed pochopnym działaniem ze strony uprawnionych organizacji dbających o dobro zwierząt. Organ wywiódł dalej, że użyte w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy sformułowanie wskazuje, że chodzi o świadome zachowanie osoby, która zdaje sobie sprawę z następstw swojego zachowania. Niewłaściwe warunki bytowania natomiast, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenie ciała. Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co również zostało uregulowane w ustawie o ochronie zwierząt (art. 1 ust. 1). Przez humanitarne traktowanie rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 ustawy.

Kolegium na podstawie oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podzieliło stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, które potwierdzałyby celowe i świadome znęcanie się nad zwierzęciem, a ponadto nie wystąpiły dodatkowe przesłanki takie jak: przypadek niecierpiący zwłoki, czy też ustalenie, że dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. Stwierdzony bowiem u konia znaczny przerost tylnych kopyt, nie wynika z rażących zaniedbań czy też niechlujstwa właścicieli i prawdopodobnie jego przyczyna był określony proces chorobowy, co spotkało się z właściwą reakcją właścicieli poprzez zapewnienie opieki weterynaryjnej zwierzęciu w tym zakresie.

Kolegium zwróciło uwagę na rozbieżność pomiędzy notatką służbową sporządzoną przez przedstawicieli Inspekcji Weterynaryjnej w Ż., z której wynika między innymi, że odebrany koń choć rzeczywiście miał znaczny przerost tylnych kopyt, to jednak przednie kopyta nie były przerośnięte, choć miały ślady pęknięć, koń był czysty, w dobrym stanie odżywienia, obarczający 4 nogi bez zaobserwowanej kulawizny. Właściciel w trakcie interwencji tłumaczył, że niedawno wezwał lekarza weterynarii w celu korekty kopyt u kuca, ale ten stwierdził, ze potrzebna jest sedacja (forma znieczulenia) zwierzęcia i umówił się na wizytę w kolejnym dniu. Zdaniem Kolegium treść tej notatki pozostaje w sprzeczności z opisem stanu konia w trakcie interwencji Stowarzyszenia, gdzie wskazano przerost także przednich kopyt oraz bardzo mocny tylnych, uniemożliwiający zwierzęciu swobodne poruszanie się i sprawiający ogromny ból. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji w zakresie braku w przedmiotowej sprawie dowodów potwierdzających niehumanitarne traktowanie konia, jak również dowodów na to że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Zdaniem Kolegium warunki bytowania konia oraz jego stan faktyczny istniejący w momencie odebrania zwierzęcia wskazują, że w dacie czasowego odebrania zwierzęcia nie było podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających wydanie decyzji o czasowym jego odebraniu dotychczasowym właścicielom.

Kolegium zwróciło uwagę, że Stowarzyszenie, jako strona postępowania administracyjnego w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia, jest zobligowane do aktywnego udziału w postępowaniu i pozytywnego reagowania na wezwania organu do uzupełnienia materiału dowodowego. Jednak nie dopełniło tego wymogu i nie odpowiedziało na wezwanie organu pierwszej instancji do przedłożenia protokołu z interwencji w dniu [...] maja 2020 r. oraz dowodów popartych opinią lekarza weterynarii stwierdzających, ze zostały spełnione przesłanki pozwalające na czasowe odebrania zwierzęcia. Organ odwoławczy podkreślił również jako istotny aspekt sprawy konstytucyjne uprawnienie właściciela zwierzęcia. Przedstawiciele Stowarzyszenia dokonali interwencji wchodząc na prywatną posesją właścicieli konia, w sytuacji gdy nie było do takiej przesłanek. Wbrew normie zawartej w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, nie zawiadomiło niezwłocznie Wójta Gminy R. o dokonanej w dniu 29.05.2020 r. o godz. 13,45 interwencji na posesji W. S.. Tego samego dnia był wszakże czas na dokonanie takiego zawiadomienia. Tymczasem organ został zawiadomiony dopiero w poniedziałek 1 czerwca 2020 r. Wbrew ustawowemu obowiązkowi, Stowarzyszenie które odebrało konia właścicielowi, nie wskazało komu zwierzę to zostało oddane pod opiekę. Koń był dobrze traktowany przez właścicieli, wytworzona między nimi więź emocjonalna została gwałtownie przerwana przez nieuzasadnioną interwencję Stowarzyszenia. Takie działanie, w ocenie Kolegium, jest niedopuszczalne w państwie prawa, stanowi naruszenie elementarnych uprawnień właścicieli zwierzęcia i jest działaniem ze szkodą dla tego zwierzęcia. Organ podkreślił jednocześnie, że każde zwierzę może zachorować, nawet przebywające w idealnych warunkach, obowiązkiem właścicieli jest w takiej sytuacji podejmowanie właściwych kroków związanych z leczeniem i utrzymaniem zwierzęcia w dobrej kondycji. Podejmowanie w takiej sytuacji interwencji związanej z odebraniem zwierzęcia właścicielowi stanowi zaprzeczenie ustawowej ochrony, jaką zwierzęta powinny być otoczone. Właściciele podjęli właściwe działania, a interwencja Stowarzyszenia niemająca podstaw prawnych niewątpliwie mogła spowodować szok i duże zdenerwowanie u właściciela oraz samego zwierzęcia.

Stowarzyszenie [...] w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzuciło, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, iż organ pierwszej instancji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył skargi i zrozumiał zapisy art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt oraz uznał, ze zebrany przez Wójta materiał dowodowy w zupełności wystarczy do wydania decyzji o braku czasowego odebrania konia,

- prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuwzględnienie trybu szczególnego odbioru zwierząt zgodnego z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt,

- prawa przez Kolegium przez uznanie, że organ pierwszej instancji nie naruszył przy wydaniu decyzji art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu faktycznym wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Na tej podstawie skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn.zm.), dalej: "p.p.s.a.".

Podstawę materialnoprawną skarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy R. z [...] lipca 2020 r. o odmowie wydania decyzji o czasowym odebraniu konia W. i Ł. S., stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (dalej "u.o.z"). Celem tej ustawy jest zapewnienie ochrony zwierzętom jako istotom żyjącym, zdolnym do odczuwania cierpienia, którym człowiek jest winien poszanowanie, ochronę i opiekę (art. 1 ust. 1 ustawy). W myśl art. 4 pkt 2 ustawy, każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania, przez które należy rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Oznacza to, że wszelkie działania, podejmowane w stosunku do zwierząt powinny mieć na względzie ich dobro.

Ustawa wprowadza szereg rozwiązań służących realizacji powyższego celu. W art. 6 ust. 2 u.o.z. zamieszczony został obszerny katalog niezgodnych z prawem zachowań względem zwierząt, sprowadzających się do zadawania im bólu albo cierpienia. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.z., zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., może zostać czasowo odebrane właścicielowi lub jego opiekunowi na podstawie decyzji wójta właściwego ze względu na miejsce jego pobytu i przekazane instytucji zajmującej się opieką nad zwierzętami, która zapewni właściwą i humanitarną nad nim opiekę. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu decyzja, o której mowa w ust. 1 podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, odebranie zwierzęcia nie zostało uzależnione od elementu winy występującej po stronie właściciela albo opiekuna. Do ustalenia jednej z ustawowych form znęcania się nie jest wymagane świadome działanie sprawcy, lecz wystarcza stworzenie zwierzętom niewłaściwych warunków bytowania lub ich niehumanitarne traktowanie z przyczyn niezawinionych (art. 4 pkt 2 i 15 u.o.z.).

Ustawodawca przewidział także rozwiązanie szczególne, jakim jest możliwość niezwłocznego, czasowego odebrania zwierzęcia, ustanowiona w art. 7 ust. 3 u.o.z. Zgodnie tym przepisem, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

Wskazać przy tym należy, że decyzja o odebraniu zwierzęcia podejmowana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., w przeciwieństwie do decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy, wydawana jest wówczas, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane właścicielowi lub opiekunowi. W tym przypadku fizyczne odebranie zwierzęcia jest działaniem poprzedzającym podjęcie decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt, podejmowane winno być wyłącznie "w przypadkach niecierpiących zwłoki". W rezultacie postępowanie organu wydającego taką decyzję nie może ograniczać się wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu upoważnionego do wcześniejszego odebrania zwierzęcia, lecz powinno polegać na wnikliwym, następczym zbadaniu przesłanek legalności dokonanego już odebrania zwierzęcia. Postępowanie to powinno być prowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że decyzja organu I instancji wydana została w drugim z opisanych trybów, tj. trybie uregulowanym w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Znajduje on zastosowanie - jak wspomniano - w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Jak wskazano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest to sytuacja w której dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, do których odwołuje się przepis art. 7 ust. 1 tej ustawy, stanowiący podstawę wydania przez organ decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia, a nadto ustalenia czy zaistniał stan zagrażający życiu lub zdrowiu zwierzęcia. Stan zagrożenia nie oznacza, że nastąpi bezpośrednie, realne zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia, ale że określony stan może, a nie musi wywołać negatywne skutki dla życia lub zdrowia zwierzęcia. Niewątpliwie określona ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się zwierzę (zwierzęta). Taki stan należy powiązać z kwalifikowanymi naruszeniami o jakich mowa w art. 6 ust. 2 ww. ustawy. Wśród tych kwalifikowanych naruszeń wskazano na sytuacje, które są nośnikiem zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierzęcia, jak np. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10). Sytuacja taka może mieć w okolicznościach konkretnej sprawy potencjalny wpływ na życie lub zdrowie zwierzęcia, co odpowiada pojęciu "zagrożenia".

Przenosząc przytoczone przepisy na grunt niniejszej sprawy oraz mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 1 czerwca 2020r. do Urzędu Gminy R. wpłynęło zawiadomienie Stowarzyszenia Zwykłego [...] na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt w zw. z łamaniem art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o czasowym odebraniu w dniu 29 maja 2020 r. konia, kuca, ogiera maści gniado-srokatej, którego właścicielami i opiekunami są W. S. i Ł. S. zam. [...]. Do tego zawiadomienia nie dołączono żadnych dokumentów.

Pismem z 2 czerwca 2020 r. organ I instancji wezwał zawiadamiające Stowarzyszenie do niezwłocznego przedłożenia protokołu z przeprowadzonej interwencji oraz dowodów popartych opinią lekarza weterynarii stwierdzających, że:

1) miał miejsce fakt znęcania się nad opisanym zwierzęciem ze szczegółowym opisem na czym polegało złamanie zapisu art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy,

2) zachodził przypadek niecierpiący zwłoki rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawienie konia u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu.

Wezwanie to (doręczone 5 czerwca 2020 r.) pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Podobnie jak ponaglenie skierowane do Stowarzyszenia na adres poczty elektronicznej.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji pozyskał on od Ł. S. kopię raportu z interwencji Stowarzyszenia z 29 maja 2020 r. o godz. 13.45 w gospodarstwie W. S. (niepodpisanego przez właściciela/opiekuna zwierzęcia), w którym stwierdzono: "ujawniono kuca-ogiera z przerośniętymi kopytami przednimi i bardzo mocno tylnymi, które uniemożliwią zwierzęciu swobodne poruszanie się i sprawia ogromny ból. Koń na podstawie art. 7.3 ustawy o ochronie zwierząt zostaje czasowo odebrany właścicielowi ponieważ stan zwierzęcia w dniu dzisiejszym zagraża jego zdrowiu i być może życiu". Przedłożył również notatkę służbową z tej interwencji z 29 maja 2020 r. podpisaną przez przedstawicieli Inspekcji Weterynaryjnej Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ż. – w tym lekarza wet. Z której wynika, że Powiatowy Lekarz Weterynarii został telefonicznie poinformowany o naruszeniu dobrostanu kuca i zamiarze przeprowadzenia interwencji w dniu następnym. Po tej rozmowie przedstawiciele Inspekcji udali się do gospodarstwa, gdzie stwierdzili już obecność Policji oraz przedstawicieli Towarzystwa Opieki nad zwierzętami wraz ze środkiem transportu do przewozu konia. Po oględzinach konia stwierdzono: znaczny przerost tylnych kopyt, ślady pęknięć na przednich nieprzerośniętych kopytach, poza zaniedbanymi kopytami koń czysty w dobrym stanie odżywienia, obarczający wszystkie 4 nogi bez zaobserwowanej kulawizny. Z notatki wynika, że niedawno wezwał lek. wet. w celu korekty kopyt u kuca, ale lekarz stwierdził, że do korekty kopyt konieczna jest sedacja zwierzęcia i umówił się na wizytę w kolejnym dniu. Koń został odebrany właścicielowi

Jak już wskazano należy odróżnić sytuację faktyczną i prawną dla wydania z urzędu decyzji w sprawie czasowego odebrania właścicielowi lub opiekunowi zwierzęcia, które jest traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, od sytuacji nadzwyczajnej, gdy uprzednio następuje interwencja uprawnionego podmiotu polegająca na czasowym odebraniu zwierzęcia i dopiero zawiadomienie o tej interwencji wójta w celu wydania stosowanej decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 3 ustawy. Ten instrument służący ochronie zwierząt może być stosowany jednak wyjątkowo, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że podmiot, który decyduje się na zastosowanie trybu o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, winien udokumentować i uzasadnić zaistnienie w konkretnym przypadku przesłanek jego zastosowania, a nie ograniczyć się wyłącznie do ogólnikowego wskazania w zawiadomieniu do organu - faktu czasowego odebrania zwierzęcia i podstawy prawnej. Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie nie współpracowało także jakkolwiek z organem rozpoznającym sprawę, nie przedłożyło nie tylko żadnych wyjaśnień, lecz nawet raportu z interwencji i odebrania zwierzęcia, lub chociażby dokumentacji zdjęciowej stanu zwierzęcia w chwili jego czasowego odebrania. Także w odwołaniu strona skarżąca nie przedłożyła żadnych wyjaśnień, dowodów, wniosków dowodowych mających wykazać, że w dacie interwencji 29 maja 2020 r. stwierdzono traktowanie konia w sposób określony w art. 6 ust. 2 pkt 10, i był to przypadek niecierpiący zwłoki, bowiem dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu.

Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, za znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niewłaściwe warunki", wyjaśnił natomiast w art. 4 pkt 15 ustawy pojęcie "właściwe warunki bytowania", przez które rozumie się zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Wnioskując a contrario uznać należy, że niewłaściwe warunki, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy to takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym, niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., I OSK 1743/11).

Wobec dokonanych ustaleń należy stwierdzić, że nawet samo tylko stwierdzenie przez podmiot interweniujący, że zwierzę jest traktowane w sposób określony w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10, nie jest wystarczającą podstawą dla niezwłocznego czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi, konieczne jest ustalenie w danej sytuacji dodatkowych warunków.

Tymczasem strona skarżąca w ogóle nie odnosi się do okoliczności faktycznych sprawy, zastanej sytuacji zwierzęcia, i tego że zaistniała sytuacja niecierpiąca zwłoki. W tej sytuacji, mimo że w istocie uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., jednak organ wskazał zgromadzone dowody, na których oparł stanowisko, że brak jest podstaw do uznania, że warunki bytowe konia w dniu interwencji przedstawiciela Stowarzyszenia winny być podstawą czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi.

Podkreślenia wymaga, na co zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę co do istoty i uzasadniając swe rozstrzygnięcie, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., że opis i ocena stanu zdrowotnego konia stwierdzonych podczas interwencji wynikający z notatki przedstawicieli wyspecjalizowanej Inspekcji Weterynaryjnej, jedynie częściowo pokrywa się z zapisami raportu Stowarzyszenia z 29 maja 2020 r. W szczególności treść tej notatki służbowej, nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaistniała sytuacja niecierpiąca zwłoki.

Bierność Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym, będącego organizacją społeczną, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, nie daje możliwości ustalenia i oceny rzeczywistych przesłanek, którymi kierowało się dokonując czasowego odebrania w dniu 29 maja 2020 r. zwierzęcia w niniejszej sprawie. To strona skarżąca winna w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wyjaśnić jakich powodów uznała, że doszło do kwalifikowanego znęcania się nad zwierzęciem, uzasadniającego natychmiastowe odebranie konia. Nie jest to sytuacja równoznaczna ze stwierdzeniem niewłaściwych warunków bytowania zwierzęcia (tu znacznego przerostu kopyt tylnych konia), co zdaje się być okolicznością niesporną w sprawie.

Zasadnie również organ I instancji podniósł, że nie wynika z okoliczności tej sprawy, aby zawiadomienie go o czasowym odebraniu zwierzęcia nastąpiło niezwłocznie.

Jak słusznie podkreślały organy, nie sposób pominąć również okoliczności, że właściciel zasięgnął konsultacji weterynarza, i umówił się na zabieg mający na celu poprawę stanu kopyt wymagający jednak sedacji. W tych okolicznościach, przy braku dowodów przeciwnych nie można uznać, że właściciel zwierzęcia w sposób kwalifikowany znęcał się nad nim w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy.

Sąd ponownie podkreśla, że na kanwie okoliczności rozpoznawanej sprawy, wobec treści informacji Stowarzyszenia z 30.05.2020 r. o czasowym zatrzymaniu zwierzęcia i zaniechaniu wskazania jakichkolwiek dowodów dotyczących tej interwencji czy też stwierdzonych warunków bytowania zwierzęcia, nie można zarzucić organom orzekającym w tej sprawie naruszanie przepisów postępowania lub prawa materialnego które mogłoby mieć wpływ i to istotny na wynik przedmiotowej sprawy. W badanej sprawie nie ustalono, aby doszło do zaniedbań właściciela konia mających charakter rażący, kwalifikujący się jako przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie zwierzęcia w trybie interwencyjnym, tj. stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy. Stowarzyszenie nie wskazało przede wszystkim z jakich powodów uznało, że dalsze pozostawanie konia u właściciela, nie umożliwiałoby podjęcia przez niego stosownych działań, lecz stanowiłoby zagrożenie dla zdrowia lub życia konia. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie tego przepisu, bowiem jak już wskazano, zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadniał wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi/opiekunowi.

W odniesieniu do ogólnikowych zarzutów odwołania właściwie wypowiedział się organ odwoławczy. Ponownie wskazać należy, że nie mogą odnieść oczekiwanego przez stronę skutku zarzuty np. braku dopuszczenia jako dowodu w sprawie zeznań świadków i wyjaśnień strony złożonych na rozprawie administracyjnej, skoro przeprowadzenie takiej rozprawy nie jest obowiązkowe. Nadto skoro strona wzywana przez organ do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów zaistnienia przesłanek wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia, wezwanie organu całkowicie zignorowała, niezrozumiałe jest zarzucanie dopiero w odwołaniu braku przesłuchania świadków i odebrania wyjaśnień. Stowarzyszenie nie wyjaśniło jednocześnie dlaczego nie wypowiedziało się w tej sprawie pisemnie, także nie zgłosiło żadnych konkretnych wniosków dowodowych, ani nie domagało się przeprowadzenia rozprawy. Niewątpliwie organ nie wyczerpał wszystkich możliwych środków dowodowych dla ustalenia szczegółowego przebiegu interwencji w dniu 29 maja 2020 r., w szczególności ewentualnego przesłuchania wszystkich jej uczestników. W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy prowadzonej w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, na skutek konkretnej interwencji i dokonanego uprzednio czasowego odebrania zwierzęcia, a następnie całkowitego zignorowania organu przez Stowarzyszenie nie było rolą organu samodzielne dochodzenie z jakich przyczyn w istocie przedstawiciel tej organizacji zastosował w danej sytuacji tak radykalny środek ingerencji w dobro prawem chronione. Znamiennym pozostaje, że ani w odwołaniu ani nawet skardze do sądu administracyjnego, skarżące Stowarzyszenie nie odniosło się do tej kwestii jakkolwiek. Nie przedstawiło żadnych dowodów ani wyjaśnień odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy.

Ponownie podkreślić należy, że przepis art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt przewiduje jednoznacznie, że do interwencji może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażać będzie jego życiu lub zdrowiu. Jest to zatem sytuacja, w której dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt.

W odniesieniu do zarzutów skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ w na wynika sprawy albo mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 357). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305).

W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do takich naruszeń, wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz wyjaśniania przesłanek rozstrzygnięcia (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), które uniemożliwiałyby prawidłową ocenę zasadności podjętej decyzji w przedmiocie odmowy czasowego odebrania konia.

Z tych wszystkich powodów nie mogły okazać się skuteczne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zarzuty skargi wobec zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego sanował uchybienia decyzji pierwszoinstancyjnej, jego postępowanie w okolicznościach tej sprawy przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Kolegium dokonało jego oceny zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Wyjaśniło i rozpatrzyło wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czego emanacją jest sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienia decyzji i choć uzasadnienie decyzji organu I instancji cechowała zbytnia sprawozdawczość, to niewątpliwie brak ten został usunięty w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.

Wobec powyższego, Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych.