Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1416/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Izby Skarbowej [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 1998 roku o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] ustalającą K. S. zobowiązanie z zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 1998 r. w kwocie [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnia, iż w wyniku ponownego postępowania podatkowego w firmie K. S. stwierdzono zaniżenie przychodu z faktur dokumentujących sprzedaż. W dokumentacji dotyczącej sprzedaży towarów brak było zaewidencjonowania faktury nr 6/09/98 z 16.09.1998 r. odnośnie sprzedaży materiałów budowlanych M. S. kwotę [...] + [...] VAT; natomiast na fakturze nr 2/08/98 z 19.08.1998 r. dotyczącej sprzedaży również M. S. stwierdzono różnicę w poz. nr 2 między kserokopią oryginału faktury a jej kopią znajdującą się u kontrolowanego, a dotyczącą wodouszczelniacza w ilości 86 l, na kwotę [...] + [...].

Treść powyższych dokumentów przesądza o tym , że są to faktury VAT w rozumieniu art. 32 ustawy o VAT i w rozumieniu § 36 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 15.12.1997 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1024). Zgodnie też z przepisem art. 33 ust. l ustawy VAT, w przypadku wystawienia faktury przez osobę fizyczną, z wystawioną kwotą podatku - osoba wystawiająca fakturę jest zobowiązana do zapłacenia podatku.

Jednocześnie zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 14.12.1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 148, poz. 719) dokonać zapisów owych przychodów w ewidencji przychodów i zakupów towarów. Pominięcie przez podatnika w ewidencji przychodu kwoty [...] spowodowało uznanie jej za nierzetelną.

Zdaniem izby umożliwiono stronie w trybie art. 123 § 1 i art. 200 § l Ordynacji podatkowej wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału. Postępowanie podatkowe - zdaniem organu - było prowadzone zgodnie z zasadami zawartymi w art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 125 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - K. S. powyższej decyzji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, a w szczególności zasad ogólnych i regulujących postępowanie dowodowe.

Izba Skarbowa [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnia, iż sporne faktury zawierały wszystkie cechy faktury VAT, a ponadto nie były opatrzone słowami "faktura pro forma". Z pisma Prokuratury z Słupcy z 29.11.2001 r. jednoznacznie też wynika, iż faktura była w obrocie prawnym, gdyż M. S. dokumentował zakup towarów przy pracach budowlanych Szkoły Muzycznej w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie dotyczącej ustalenia K.S. zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 1998 r. w kwocie [...]. Z drugiej natomiast strony sąd administracyjny - orzekając w kwestii legalności wymiaru przez organy podatkowe skarżącemu zobowiązań podatkowych - winien mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej ( zakaz ręformationis in peius).

I tak skład sadzący wyjaśnia, że w Polsce, jak i w wielu innych państwach, część osób fizycznych, przede wszystkim prowadzących działalność gospodarczą, może korzystać z opodatkowania dochodów na zasadach uproszczonych. Pobór podatku dochodowego w formach uproszczonych polegać może na pominięciu niektórych elementów techniki podatkowej stosowanej przy opodatkowaniu dochodu na zasadach ogólnych lub na zastosowaniu innej metody obliczania należnego podatku. Najczęściej uproszczenie podatku dochodowego polega na zmianie konstrukcji prawnej podstawy opodatkowania lub stawek podatkowych. Takie uproszczone formy opodatkowania są z reguły z wielu względów korzystniejsze od opodatkowania podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Z uproszczeniem wymiaru wiąże się z zasady zmniejszenie obowiązków podatkowych związanych z dokumentowaniem prowadzonej działalności gospodarczej dla celów podatkowych oraz to, że wysokość ryczałtu niezależna od rzeczywistych dochodów (przychodów) , stanowi zachętę do podejmowania dodatkowego wysiłku, gdyż nadwyżka dochodów (przychodów) powyżej przeciętnych standardów pozostaje nieopodatkowana. Z uwagi na przyjętą dla danego ryczałtu metodę obliczania należnego świadczenia podatkowego można wyróżnić: ryczałt kwotowy - w którym kwota należnego podatku dochodowego ustalana jest na podstawie znamion zewnętrznych takich np. jak rodzaj i miejsce prowadzonej działalności gospodarczej oraz ilości zatrudnionych osób; ryczałt umowny - w którym kwota należnego podatku ustalana jest w umowie zawartej pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym; ryczałt procentowy - polegający na przyjęciu specjalnej metody ustalania uproszczonej podstawy opodatkowania i właściwej dla tej podstawy stawki podatkowej.

Według tej ostatniej metody uproszczonego opodatkowania - funkcjonował w 1998 r. tzw. zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych uregulowany postanowieniami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 148, poz. 719 z późn. zm.). Tą metodę uproszczoną opodatkowania swych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej wybrał w 1998 r. skarżący K. S. Zgodnie z §§ 7, 8 i 9 powyższego rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów - K. S. jako podatnik podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych miał prawny obowiązek prowadzenia ewidencji przychodów, do której był zobowiązany wpisywać chronologicznie na podstawie dziennego zestawienia wszelką sprzedaż dokumentowaną fakturami (rachunkami).

Podatnik był zobowiązany prowadzić ową ewidencję prawidłowo, zarówno pod względem formalnym (niewadliwie), jak i materialnym (rzetelnie). W mniejszej sprawie organy podatkowe miały prawo i obowiązek zakwestionować zaniżenie przychodu z faktur nr 6/09/98 z dnia 16.09.1998 r. i nr 2/08/98 z dnia 19.08.1998 r. Twierdzenia skarżącego na rozprawie, iż nie wie dlaczego zostały owe faktury wystawione i nie ujęte w ewidencji przez osobę prowadzącą mu księgowość - nie może podatnika tłumaczyć. Nawet gdyby owe faktury zostały wystawione przez pomyłkę, to istnieje przecież określony tryb prawny wycofywania takich omyłkowo wystawionych faktur z obrotu prawnego. W mniejszej sprawie jednak podatnik do momentu kontroli podatkowej i wydania decyzji - nie skorzystał z tego uprawnienia. Podatnik może tutaj mieć ewentualnie jedynie regres cywilnoprawny w stosunku do osoby prowadzącej mu księgowość. O tym, że były to rzeczywiście faktury znajdujące się w obrocie prawnym - świadczyć może chociażby pismo Prokuratury Rejonowej z Słupcy z dnia 29.11.2001 r.

Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/J.Ruszynski

LF