Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 760/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1; art. 67 par. 1,2 i 4; art. 97 par. 1; art. 98 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu protokołem z [...].02.2016 r. automatów do gier oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki w celu wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Dyrektora Izby Celnej w T. z [...].09.2015 r. o numerach: [...], [...], [...], w celu wyegzekwowania kary pieniężnej w łącznej wysokości 72.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Dyrektor Izby Celnej w W. przy piśmie z [...].02.2016r. nr [...], przekazał odpisy ww. tytułów wykonawczych organowi - Dyrektorowi Izby Celnej w B. - w celu dokonania czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier. Na poczet należności objętych ww. tytułami wykonawczymi protokołem z [...].02.2016 r. zajęto ruchomości w postaci: automatu [...] Games nr [...] wraz z [...] kluczami, automatu [...] Games nr [...] wraz z [...] kluczami, automatu [...] Games nr [...] wraz z [...] kluczami, automatu [...] Games nr [...] wraz z [...] kluczami, automatu [...] Games nr [...] wraz z [...] kluczami, automatu [...] [...] [...] [...] [...] wraz z [...] kluczami, automatu [...] [....] [...] [...] wraz z [...] kluczami, automatu [...] [...] [...] wraz z [...] kluczami. Pełnomocnik Spółki pismem z [...].02.2016 r. (nadanym [...].02.2016 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z [...].11.2012 r.- Prawo pocztowe) złożył w terminie ustawowym skargę na ww. czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z [...].03.2016 r. nr [...] oddalił skargę [...] [...] Sp. z o.o. na czynność egzekucyjną, tj. zajęcie protokołem z [...].02.2016 r. ruchomości w postaci 8 automatów do gier. Ww. postanowienie doręczono Pełnomocnikowi Spółki [...].04.2016 r. Na powyższe postanowienie Pełnomocnik Spółki pismem z [...].04.2016 r. złożył w terminie ustawowym zażalenie (pismo nadano [...].04.2016 r. w polskiej placówce pocztowej), w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji oraz czynności egzekucyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].05.2016 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z [...].03.2016 r. nr [...].

Na to postanowienie Pełnomocnik Spółki pismem z [...].06.2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

– art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 i art. 5 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej: u.p.e.a) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo tego, że błędnie oznaczono wierzyciela. Wskazano jako wierzyciela Izbę Celną w S., która "nie posiada zdolności procesowej do bycia wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zdolność ta przypisana może być tylko właściwemu dyrektorowi izby celnej zgodnie z art. 5 §1 pkt 4 u.p.e.a.". W ocenie Pełnomocnika jest to "wadliwość elementarnego składnika protokołu bczynności egzekucyjnej",

– art. 67 § 2 pkt 1 i 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię

polegającą na przyjęciu, że wskazanie jako wierzyciela podmiotu, który nie ma

zdolności procesowej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tj. aparatu

pomocniczego organu administracji publicznej, nie stanowi naruszenia prawa w

stopniu uzasadniającym uchylenie czynności egzekucyjnej". Zdaniem Pełnomocnika stanowi to "istotne naruszenie prawa procesowego, a czynność egzekucyjna obarczona taką wadą winna zostać uchylona",

– art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 i art. 32 w zw. z art. 15 u.p.e.a. z uwagi na utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo tego, że w protokole organ rekwizycyjny błędnie oznaczył numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia. Wskazał tytuł wykonawczy o numerze [...] mimo, że "względem zobowiązanej spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne w administracji w oparciu o taki tytuł wykonawczy". W ocenie Pełnomocnika doprowadziło to do "dokonania czynności egzekucyjnej przez organ rekwizycyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia",

– art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art, 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas, gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny zaniechał, w odniesieniu do ruchomości wskazanych w póz. 3-8 protokołu, adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, które poddano pod dozór, a które się odbiera,

– art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela oraz tytułów wykonawczych będących podstawą czynności egzekucyjnej, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej na podstawie jakiego tytułu wykonawczego oraz z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana,

– art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 67 § 1 u.p.e.a w zw. z § 1

rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną pomimo tego, że organ rekwizycyjny sporządził protokół zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie dokonywania czynności wzorze zajęcia.

Uzasadniając stanowisko Pełnomocnik Spółki ponownie powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/11, komentarz P. Przybysza do art. 67 u.p.e.a. oraz dodatkowo na komentarz P. Ostojskiego i W. Piątka "Egzekucja administracyjna należności pieniężnych". Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego w postaci zajęcia ruchomości.

Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej wobec skarżącej Spółki egzekucji dokonano zajęcia ruchomości w postaci ośmiu automatów do gier. Z przeprowadzonej czynności sporządzono protokół zajęcia ruchomości, który został podpisany przez poborcę skarbowego oraz osoby uczestniczące przy tej czynności. W protokole wskazano wartość szacunkową zajętych ruchomości. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem pracownika Urzędu Celnego. Odpis protokołu zajęcia ruchomości doręczono Spółce.

Na powyższą czynność egzekucyjną - zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier skarżąca Spółka wniosła skargę.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora

oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, co jest również zgodne z przyjętą linią orzecznictwa, gdzie wskazuje się, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08 oraz z dnia 18 lipca 2007 r., V SA/Wa 379/07, dostępne w CBOSA). W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.

Art. 97 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Treść jaką powinien zawierać protokół określa art. 67 § 4 i art. 67 § 2 u.p.e.a. Powinien on zawierać, m.in. oznaczenie wierzyciela. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.).

Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Trafne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w B., że naruszenia, które stwierdzono w związku z dokonaną w sprawie czynnością egzekucyjną mają wyłącznie charakter formalny i nie podważają jej skuteczności.

W skardze skarżąca Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 i art. 5 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie w protokole zajęcia ruchomości jako wierzyciela Izby Celnej w S., w sytuacji gdy należało wskazać Dyrektora Izby Celnej w S. Należy zgodzić się ze stroną, że w ww. protokole winien zostać wskazany jako wierzyciel Dyrektor Izby Celnej w S. Nie można jednakże uznać, że uchybienie to stanowiło naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Niewątpliwie informacje zawarte w protokole zajęcia ruchomości pozwalają na identyfikację wierzyciela i dochodzonego przez niego obowiązku. Wskazano w nim bowiem numery tytułów wykonawczych, kwotę należności głównej oraz to, że tytuły wykonawcze wymienione w ww. protokole zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w T. Nieprecyzyjne wskazanie w protokole jako wierzyciela Izby Celnej w S. zamiast Dyrektora Izby Celnej w S. nie spowodowało tego, że obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Dyrektora Izby Celnej w T. nie jest wymagalny, czy został uchylony. Błąd miał wyłącznie charakter formalny. Nie ma też podstaw by uznać, że w sprawie naruszono art. 6 i 8 k.p.a. poprzez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 67 § 1 u.p.e.a w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U z 2015 r., poz. 2310) należy stwierdzić, że protokół zajęcia ruchomości został błędnie sporządzony na wzorze określonym w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U z 2014 r., poz. 655). Podkreślić jednakże należy, że wzór protokołu zajęcia ruchomości wynikający z rozporządzenia z dnia 16 maja 2014 r., jak i z rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r. różnią się jedynie pouczeniem co do trybu zaskarżenia zajęcia egzekucyjnego. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. zostało wydane w celu uwzględnienia zmian prawnych jakie dokonane z dniem 1 stycznia 2016 r. w zakresie rozpatrywania skarg na czynności egzekucyjne. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 54 u.p.e.a. organem I instancji uprawnionym do rozpatrzenia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a jest organ egzekucyjny, a nie organ nadzoru. W protokole z dnia [...] lutego 2016 r. zawarte było zaś pouczenie, zgodnie z którym na zajęcie egzekucyjne przysługuje skarga, którą wnosi się do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Niewłaściwe pouczenie nie miało jednak negatywnego wpływu na prawa skarżącej Spółki, gdyż złożyła ona skargę w ustawowym terminie, która została rozpatrzona przez właściwy organ I, jak i II instancji. Również z tych powodów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 6 i 8 Kpa.

Z tych względów, zdaniem Sądu stwierdzone uchybienia w zakresie oznaczenia wierzyciela i zastosowania właściwego formularza protokołu zajęcia ruchomości nie stanowiły naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności, nie miały bowiem wpływu na zasadność i prawidłowość prowadzonego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.