Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 323/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Teresa Randak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi R. K.-T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej Ordynacja podatkowa lub O.p.) decyzją z dnia [...] (Nr [...]) utrzymało w mocy nakaz płatniczy dla R. K.-T. (dalej zwana stroną lub podatnikiem) od nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne z dnia 12 października 2012 r. (Nr [...]) za rok 2012 w kwocie ogółem [...]zł.

Prezentując stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że ww. nakazem płatniczym z dnia 12 października 2012 r. organ I instancji ustalił podatniczce wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 w ogólnej kwocie [...]zł., obejmując podatkiem od nieruchomości 230 m2 powierzchni budynku mieszkalnego o wysokości powyżej 2,20 m i 50% z 70 m2 powierzchni piwnic i strychów o wysokości od 1,40 do 2,20 m2, 137 m2 powierzchni budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, garaż o powierzchni 36 m2 oraz budynki gospodarcze o powierzchni 120 m2 + 30 m2 (50% z 60 m2), grunty sklasyfikowane w ewidencji jako tereny mieszkaniowe ("B") o powierzchni 938 m2 oraz wykazał jako zwolnione z opodatkowania grunty sklasyfikowane jako "Lz VI" (9312 m2), jako nieużytki "N" (5206 m2) i jako "Tk" (452 m2). Ponadto organ I instancji wykazał jako zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym grunty rolne klasy V o powierzchni 0.3249 ha oraz klasy VI o powierzchni 0.5105 ha oraz opodatkował podatkiem leśnym grunt sklasyfikowany w ewidencji jako lasy "Ls" o powierzchni 0.2984 ha.

Podatniczka w odwołaniu od ww. nakazu wniosła o jego uchylenie w całości, podkreślając m. in., że niesłusznie pozbawiono jej nieruchomość miana gospodarstwa rolnego i obciążono ją podatkiem od nieruchomości za budynki gospodarcze o pow. 180 m2 na kwotę [...]PLN". Odwołująca wskazała, że nie zgadza się z aktualną klasyfikacją jej gruntów oraz stwierdziła, że ukarano ją zapłatą 3 rat podatku w ciągu 14 dni od daty otrzymania decyzji, zamiast wydać wcześniej "częściowy nakaz płatniczy" w oparciu o art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Do odwołania załączono m. in. wypisy z rejestru gruntów z 2004 i 2007 roku, pisma z Wydziału Geodezji z 2004 i 2007 roku i nakaz płatniczy z 1951 roku.

SKO ww. decyzją z dnia [...]utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało m. in., że podstawę prawną w przedmiotowej sprawie wymiaru podatku od nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej u.p.o.l.), podatku leśnego przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.), a podatku rolnego ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. z 2006 r. Dz. U. Nr 136, poz. 369 ze zm.).

Następnie stwierdzono, że podstawowe znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatków ma przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). SKO wskazało przy tym, że wypis z rejestru gruntów jest zgodnie z art. 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, dokumentem urzędowym, sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2003 roku sygn. akt I SA/Ka 2268/02). Kolegium podkreśliło również, iż ani organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów, ani wypowiadania się w przedmiocie prawa własności danej nieruchomości, jej powierzchni, czy też rodzaju lub klas użytków, zaś kwestionowanie tych danych może odbywać się tylko w odrębnym od podatkowego postępowaniu administracyjnym.

Następnie stwierdzono, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej.

Następnie stwierdzono, że do akt sprawy dołączony jest wydruk ze spisu działek gruntu będących własnością podatniczki, z którego to spisu wynika, iż strona na dzień 1 stycznia 2012 r. była właścicielką gruntu (jedn. rejestr. [...]) o powierzchni ogółem 2.7246 ha, z którego 0.3249 ha jest sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe na roli ( B-RV), a 0.5105 ha jako grunty orne (R VI). Ogółem Strona posiada grunty rolne o łącznej powierzchni 0.8354 ha. Ponadto 0.0938 ha gruntu sklasyfikowane jest jako tereny mieszkaniowe (B), 0.9312 ha jako grunty zadrzewione i zakrzewione Lz VI, 0.5206 ha jako nieużytki (N), 0.0452 ha jako tereny kolejowe (Tk) i 0.2984 ha powierzchni gruntu jako las (Ls V). Wskazano również, iż działka gruntu o powierzchni 0.0472 ha (nr [...]) zajęta jest pod drogę publiczną i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie SKO strona nie jest właścicielką gospodarstwa rolnego, ponieważ nie posiada gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 1 hektar fizyczny lub hektar przeliczeniowy, a tym samym budynek gospodarczy o powierzchni 180 m 2 nie podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Kolegium wyjaśniło, że strona w dniu 12 czerwca 2012 r. złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2012, w którym wykazała do opodatkowania 230 m2 powierzchni budynku mieszkalnego o wysokości ponad 2.20 m i 70 m2 powierzchni strychu i piwnic o wysokości od 1,40 do 2,20 m, 137 m2 powierzchni budynków związanych z działalnością gospodarczą, garaż o powierzchni 36 m2 i 180 m2 powierzchni budynków gospodarczych nie związanych z działalnością gospodarczą (120 m2 o wys. ponad 2,20 m i 60 m2 o wysokości 1,40 do 2,20 m) oraz 938 m2 powierzchni gruntu pozostałego. Ponadto wykazała jako zwolnione 452 m2 powierzchni gruntu sklasyfikowanego jako Tki 5206 m2 gruntu sklasyfikowanego jak nieużytki. Podatniczka złożyła także informacje o zwolnieniach w podatku rolnym, gdzie wykazała jako zwolnione z tego podatku grunty rolne klasy V i VI (B- RV i RVI) o ogólnej powierzchni 0.8354 ha oraz 0.9312 ha powierzchni gruntów sklasyfikowanych jako grunty zadrzewione i zakrzewione (Lz VI), mimo iż grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, bowiem opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają tylko grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Z tego też względu organ podatkowy I instancji wszczął postanowieniem z dnia [...] postępowanie podatkowe w celu ustalenia stronie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok. W dniu 7 września 2012 r. strona złożyła także informację w sprawie podatku leśnego na rok 2012, w której wykazała do opodatkowania 0.2984 ha powierzchni gruntu sklasyfikowanego jako las (Ls V).

Kolegium podkreśliło, że po analizie akt sprawy uznało, iż nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2012 został wydany zgodnie z prawem, w tym wypisu z rejestru gruntów, danych wynikających ze złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości (dotyczących powierzchni budynków) oraz przy zastosowaniu obowiązujących stawek.

Podkreślono, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji może odbywać się w odrębnym od podatkowego postępowaniu administracyjnym. Wyjaśniono przy tym, że na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 nie mają także wpływu wypisy z ewidencji gruntów z lat 2004 czy 2007, ani inne dokumenty dołączone do odwołania. Kolegium za niezasadny uznało zarzut "ukarania żądaniem zapłaty podatku z tytułu 3 rat" w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji, a to z uwagi na to, że zdaniem SKO organ podatkowy I instancji działał zgodnie z art. 47 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że podatniczka złożyła informacje w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym dopiero w czerwcu i wrześniu 2012 r., a w sprawie prowadzone było postępowanie wyjaśniające, o czym strona wiedziała i w postępowaniu tym brała czynny udział. W ocenie SKO wydanie decyzji wymiarowej w październiku 2012 r. nie powinno stanowić zaskoczenia dla strony. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO podkreśliło, że przy ustalaniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego nie mają zastosowania przepisy Kpa, ale ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej, które nie przewidują możliwość i wydawania "częściowych nakazów płatniczych". Kolegium wyjaśniło także, iż w przypadku powstania zaległości podatkowych i w sytuacjach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym strona może zwrócić się z prawidłowo umotywowanym wnioskiem do organu I instancji o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania, w tym także o umorzenie zaległości.

W skardze na ww. decyzję SKO z dnia [...] strona zarzuciła "naruszenie przepisów o postępowaniu podatkowym, dającego podstawę wznowienia postępowania podatkowego" i wniosła o:

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Ewentualnie uchylenie ww. decyzji SKO w całości i częściowe uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej wymiaru podatku od zabudowań gospodarczych w wysokości [...]zł.

Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, 122, 124, 180 § 1,187 § 1, 194 § 1, 210 § 1 pkt 6, 210 § 4 i 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy O podatkach i opłatach lokalnych, a także § 46 ust. 2 pkt 2, § 49 ust. 1 pkt 1, § 68 i Załącznika nr 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29. 03. 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem strony skarżącej wpływ na treść rozstrzygnięcia miały w szczególności brak uwzględnienia wniosków dowodowych przedstawionych przez skarżącą.

Strona akcentowała, że podtrzymuję w całej rozciągłości swoje wnioski i zastrzeżenia wniesione do SKO, w tym brak przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do tego, że przyjęto za miarodajne dane z ewidencji gruntów i budynków w rzeczywistości niezgodne ze stanem faktycznym, a tym samym bezzasadnie przyjęto, że stanowiąca przedmiot opodatkowania własność skarżącej obejmująca działki [...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...]o łącznej powierzchni 2,7718 ha, nie ma w całości charakteru nieruchomości rolnej.

Uzasadniając swoje zarzuty strona akcentowała nie uwzględnienie, nie rozpatrzenie i pominięcie przez SKO w zaskarżonej decyzji wszystkich dokumentów dołączonych do odwołania i brak wskazania powodów ich odrzucenia, a zdaniem skarżącej świadczy o zasadności zarzutu naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 194 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 120 § 4 i art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej.

W tym zakresie strona podkreślała w szczególności pominięcie geodezyjnego projektu podziału [...] z dnia 14.06.1999 r., czego dowodem jest wypis z rejestru gruntów z 25.02.2004 r. i niewyjaśnienie przyczyn pominięcia tego dokumentu w Ewidencji Gruntów i Budynków gminy, co jej zdaniem stanowi naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 194 § 1 i 2 O.p.

Ponadto strona zwracała uwagę na zadania Prezydenta Miasta w zakresie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Skarżąca odwołując się do wypisów z rejestru gruntów z dnia 25. 02. 2004 r. i 10. 09. 2007 r. akcentowała, że są one przykładem nierzetelnej ewidencji albowiem m.in. działka [...]w 2004 roku oznaczona jest użytkiem gruntowym Ls - 0,3003 ha, R VI - 0,3130 ha, a w 2007 roku figuruje Ls V - 0,2984 ha i R VI - 0,3143 ha. Strona podkreślała ponadto, że na działce [...]w 2004 r. o pow. 0,5206 ha znajduje się według ewidencji użytek gruntowy W – rowy (a ściślej rowy melioracyjne, które z natury rzeczy maja kształt liniowy). W jej ocenie przyjęcie i wpisanie całej działki jako W - rowy o powierzchni ponad pół hektara jest nielogiczne i irracjonalne i stanowi naruszenie art. 21 ust. 1 P. g. k. oraz § 68 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a przyjęcie tego oznaczenia bezkrytycznie przez organ podatkowy l i II instancji stanowi naruszenie art. 21 ust. 2 P. g. k. Strona podkreślała, że w 2007 r. na owej działce figuruje użytek gruntowy N - nieużytki, co według niej jest niezgodne ze stanem faktycznym, ponieważ teren ten porośnięty jest różnego rodzaju krzewami, liściastymi drzewami samosiejkami /olcha, brzoza / i nie ma cech nieużytków, bowiem jest to grunt rolny leżący odłogiem, a co w konsekwencji pozbawia jej nieruchomość charakteru gospodarstwa rolnego. Strona zwracała przy tym uwagę na pismo z dnia 9. 11. 2012 r. Naczelnika Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych skierowane do SKO z którego wynikało że użytek o klasyfikacji "odłóg" nie istnieje. Zdaniem strony brak skonfrontowania jej wyjaśnień ze stanem rzeczywistym i danymi w ewidencji celem ustalenia prawdy obiektywnej przez organ II instancji stanowi obrazę art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i § 3, art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 21 ust. 1 i 2 P. g. k. oraz § 68 ust. 1 pkt. 1 ww. rozporządzenia.

Strona zarzucała SKO w K. naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 O. p. z uwagi na brak odniesienia się do jej spostrzeżeń i uwag zawartych w piśmie z 26.11.2012 r., a dotyczących pisma Naczelnika Wydziału Geodezji UM z 18.09.2012 r. poprzez popełnienie grzechu zaniechania i przyjęcie zarówno przez organ podatkowy l i II instancji wyjaśnień dotyczących działki [...] a sięgających tylko do 1980 roku za nieprawidłowe i wcale nie służące wyjaśnieniu sprawy. Pismo wcale nie wyjaśnia przyczyn zmian klasyfikacji gleboznawczej. Skarżąca wywodziła, że dalej nie jest jasne to czy różnice w oznaczeniu użytku gruntowego na działce [...] wynikają z błędu osoby wpisującej dane do ewidencji, czy błędnego operatu opisowo kartograficznego. Zdaniem skarżącej operat na który powołuje się organ został sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony, a na dowód czego strona przedłożyła wypis z KRS.

Strona akcentowała również i to, że nie została poinformowana o działaniach organu ani zmianach klasyfikacji gruntów. Strona powoływała się przy tym na wykaz zmian gruntowych za rok 1962 przedstawionym w piśmie Prezydenta Miasta Z. z dnia 4.07.2005 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego, gdzie wykazano, że grunty wchodzące w 1962 r. w skład gospodarstwa rolnego, którym władała ówcześnie jej ciotka są sklasyfikowane jako użytki rolne. Strona przykładowo podawała, że obecne działki [...]i [...]figurują tam jako działka [...], są oznaczone jako Ł V- 0,6400 ha i Ps VI - 0,7937 ha, działki [...]i [...]to działka [...]o użytku rolnym R V-0,8997 ha, tylko działka [...]zachowała dotychczasowy numer i powierzchnię, choć zmieniono jej użytek z R V na Ps VI. Strona wnosiła także o ujawnienie tego dokumentu przez organ I instancji i dołączenie go do akt sprawy.

Strona podtrzymała także swoje żądanie co do naruszenia prawa poprzez brak orzeczenia co do części zobowiązania podatkowego.

Końcowo skarżąca wywodziła, że pomimo tego, iż SKO w myśl art. 127 Ordynacji podatkowej było zobowiązane do ponownego rozpatrzenia sprawy, nie zebrało i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonej do sądu decyzji, gdyż powołało się tylko na art. 21 ust. 1 Prawa Geodezyjnego i Kartograficznego. W ocenie skarżącej SKO zignorowało wszelkie wnioski i dokumenty przedstawione przez stronę oraz wbrew jednoznacznym przepisom regulującym postępowanie podatkowe, nie zadbało o pozyskanie dodatkowych dowodów służących wyjaśnieniu sprawy oraz nie przejawiało należytej staranności, dociekliwości i wnikliwości w celu zbadania i wyjaśnienia sprawy oraz ustalenia prawdy obiektywnej.

Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej podkreślał, że działka nr [...] została w ewidencji błędnie sklasyfikowana, a co oznacza, iż nie można takiej ewidencji uznać za rzetelną. Pełnomocnik podkreślał, że organ był wielokrotnie informowany o nieprawidłowościach i nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie. Strona stwierdziła, że decyzja podatkowa za rok 2011 nie była kwestionowana z uwagi na to, że sporny budynek gospodarczy był zwolniony z opodatkowania, a w roku 2012 pomimo tego, że nie było zmian w ewidencji budynek ten został opodatkowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Stan faktyczny sprawy jest po części sporny i został zaprezentowany przy okazji opisywania stanowiska strony oraz organów podatkowych. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych powodów do jego ponownego przedstawiania.

W sprawie sporna jest przede wszystkim kwestia klasyfikacji części gruntów należących do skarżącej, która jako właściciel gruntów o powierzchni 2.7246 ha, twierdziła m. in., że ma prawo do zwolnienia z podatku budynku gospodarczego o powierzchni 180 m2 z uwagi na to, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 1 ha, a co organy kwestionują wywodząc, że budynek ten nie podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie zapisów art. 7 ust. 1 pkt. 4 u.p.o.l.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że stosownie do tego przepisu zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części:

a) służące działalności leśnej lub rybackiej,

b) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,

c) zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej;

W niniejszej sprawie należało zatem ustalić czy budynek gospodarczy położony jest na gruntach gospodarstwa rolnego i czy wyłącznie służy działalności rolniczej lub leśnej, ponieważ skarżąca deklaruje, że posiada zarówno grunty rolne jak i leśne, a czego w pełnym zakresie SKO nie zbadało. Kolegium wskazało jedynie, że zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza oraz że zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Kolegium nie analizowało już ust. 2 art. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. SKO powołując się bowiem na dane z ewidencji gruntów i budynków wywiodło, że strona posiada jedynie 0,8354 ha gruntów rolnych, a co nie pozwala na przyjęcie, iż jest ona właścicielką gospodarstwa rolnego.

W tym zakresie wskazać należy, iż co do zasady, organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do klasyfikacji gruntu, zatem wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji na podstawie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., powoływane też jako P.g.k.). Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Według tego przepisu ewidencja gruntów i budynków jest zatem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, orany podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. Należy zatem, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/10) podkreślić, że w takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie - por. np. s. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28).

W rozpoznawanej sprawie klasyfikacja ewidencji gruntów, na którą powoływały się organy podatkowe w postępowaniu podatkowym była kwestionowana przez stronę, a do czego organy podatkowe w istocie w pełnym zakresie się nie odniosły. Prezydent Miasta Z. dopiero po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji w piśmie do SKO z dnia 9 listopada 2012 r. wyraźnie wobec twierdzeń strony, że działka nr [...] (według organu nr [...]) w całości powinna mieć użytek Ps na powierzchni 0,6133 ha stwierdził, że nie podważa przedłożonego przez stronę dokumentu w postaci projektu podziału i wyrysu z mapy zasadniczej, a zatem wobec takiego twierdzenia organu powyższe należało wyjaśnić. Co więcej w tym samym piśmie organ pierwszej instancji przyznał, że w sprawie istniał spór pomiędzy podatniczką a organem o użytek na działce nr [...] o powierzchni 0,9312 ha, a czego ostatecznie także nie wyjaśniono z udziałem podatniczki i w stosownej procedurzy lub też brak jest w tym zakresie stosownych dokumentów w aktach sprawy, a to z kolei powoduje, że kontrolowana decyzja wymyka się spod kontroli Sądu.

Kwestie powyższe powinny był być ocenione przez organy w sposób jednoznaczny dla przedmiotu sprawy i to w zakresie, który byłoby to dla strony zrozumiały. Trzeba przy tym podkreślić, że organ podatkowy pierwszej instancji, który oparł się na danych z ewidencji gruntów, był w istocie jednocześnie organem ewidencyjnym, przed którym strona bezskutecznie próbowała ustalić kiedy i jak doszło do zmian oraz skorygować dane ewidencyjne. W ocenie Sądu kwestie powyższe nie została należycie uzasadnione przez organy.

Ponadto, z załączonego do odwołania nakazu płatniczego za rok 2011 i jego porównania z nakazem za rok 2012 wynika, że w roku 2011 sporny budynek gospodarczy nie był opodatkowany, a co skarżąca podniosła na rozprawie, akcentując, że w tym okresie nie było żadnych zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Reasumując należy stwierdzić, że w świetle art. 21 P.g.k. oraz art. 122 O.p. organy podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów (nawet jeżeli ustawa podatkowa nie odsyła explicite do P.g.k.) i nie są uprawione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w tej ewidencji. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 O.p., że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 O.p.). Przeciwna wykładnia systemowa ww. przepisów prawa prowadziłaby do zbytniego formalizmu, który godziłby nie tylko w zasadę prawdy obiektywnej, ale także w zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Nie można bowiem przyjąć, że ze względu na silnie formalistyczną wykładnię art. 21 P.g.k. ograniczenia może doznać fundamentalna dla postępowania podatkowego zasada prawdy obiektywnej. Wniosek ten potwierdza możliwość przeprowadzenia na podstawie art. 194 § 3 O.p. przeciwdowodu względem dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. (tak też NSA w ww. wyroku z dnia 11 lipca 2012 r.). Ponadto, wyrażona powyżej wykładnia jest zgodna z zasadą ekonomii procesowej, bowiem w takim przypadku organy podatkowe nie muszą czekać na wyczerpanie środków prawnych przez podatników w postępowaniu przed organami ewidencyjnymi.

Dokonując z urzędu oraz w aspekcie wniosków i zarzutów skargi kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że przy ustalaniu wskazanych wyżej, a istotnych dla kontrolowanego rozstrzygnięcia kwestiach naruszono podstawowe zasady regulujące postępowaniem podatkowym. Przede wszystkim naruszono zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 Ordynacja podatkowa, która nakazuje organom podatkowym podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Dotyczy to także powoływanej w zaskarżonej decyzji zasady otwartego systemu środków dowodowych wyrażonej w art. 180 § 1 Ordynacja podatkowa. Stosownie do tego przepisu dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Sąd nie przesądza treści rozstrzygnięcia, gdyż rzeczą organu będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy, po zebraniu i w sposób wyczerpujący rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności w kontekście art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej - w zakresie poprawności wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 ustawa p.p.s.a., o kosztach sądowych stanowiących wpis od skargi na podstawie art. 200 ustawa p.p.s.a.