Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1370/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 1 pkt 2 i 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. [...] zł [...] z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 72 § 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 i § 2 pkt 1 lit. b), § 3, § 4 i art. 79 § 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, dalej – O.p.), a także art. 1a ust. 1 pkt 1 pkt 2 i pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia [...] stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm., dalej – u.p.o.l.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez firma A P. S.. z o.o. (dawniej: [...].) w C. od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium podało, że Spółka wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 oraz o zwrot nadpłaty bądź zaliczenie jej na poczet zobowiązań podatkowych. Jednocześnie Spółka skorygowała złożoną w dniu [...] stycznia 2011 r. deklarację na podatek od nieruchomości za 2011 r., w której deklarowała do opodatkowania 117.106,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 21.733,00 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości [...] zł. Kwota wyliczonego w deklaracji podatku wynosiła [...] zł. W złożonej w dniu [...] sierpnia 2012 r. korekcie deklaracji, wykazała do opodatkowania 117.106,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 20.914,76 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości [...] zł.

Jako, że złożona przez Spółkę korekta deklaracji budziła wątpliwości organu pierwszej instancji, wszczął on z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2011 r., a następnie wydał decyzję określającą wysokość podatku w kwocie [...]zł. W ocenie organu, z uwagi na to, że kwota zobowiązania podatkowego określona w powyższej decyzji jest wyższa od kwoty wykazanej w złożonej w dniu [...] sierpnia 2012 r. korekcie deklaracji, jak również w deklaracji pierwotnej złożonej dnia [...] stycznia 2011 r., w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem Spółki, zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie: art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi, ponieważ nie powstają w procesie budowlanym i nie są trwale związane z gruntem; art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 1 lit. b) i art. 3 pkt 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, dalej – u.p.b.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne, niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i mimo braku związku technicznego pomiędzy elementami spornych obiektów; art. 2 u.p.o.l. w związku z art. 1a tej ustawy poprzez błędną kwalifikację części majątku Spółki jako przedmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości; art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. poprzez nieuzasadnioną odmowę zastosowania zwolnienia szerokotorowej bocznicy kolejowej Spółki z podatku od nieruchomości na podstawie tego przepisu; art. 120 O.p. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa podatkowego; art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych oraz art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. poprzez brak merytorycznego uzasadnienia nieuznania Spółce nadpłaty w podatku od nieruchomości.

Spółka przypomniała, że sprawa niniejsza była już przedmiotem orzekania przez organy i zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Obecnie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r., a Kolegium decyzję tę niezasadnie utrzymało w mocy.

Uzasadniając zarzuty odwołania, pełnomocnik Spółki stwierdził, że obiektem budowlanym nie mogą być urządzenia wykonane w zakładach wytwórczych i zamontowane na miejscu przeznaczenia. Urządzenia techniczne Spółki posadowione na fundamencie lub innej konstrukcji wsporczej, nie stanowią obiektów budowlanych, gdyż nie były one budowane. Pomiędzy urządzeniami technicznymi a fundamentami nie istnieje związek techniczny, a istnieje jedynie związek użytkowy. Przepis art. 3 pkt 3 u.p.b. wskazuje na części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składające się na całość użytkową. Przesądza on, że urządzenie techniczne jeżeli jest posadowione na fundamencie, nie tworzy z tym fundamentem całości technicznej, tworzy jedynie całość użytkową. W związku z tym nie stanowi obiektu budowlanego.

Jeśli chodzi o zbiorniki, pełnomocnik Spółki podniósł, że obiekty te nie powstały w wyniku przeprowadzenia prac budowlanych, zostały natomiast zakupione i przywiezione na miejsce montażu. Zarówno nazwa "zbiornik", jak i to, że zbiorniki nie są jednorodną grupą środków trwałych powoduje, że okoliczności te nie mogą przesądzać o opodatkowaniu. Podobnie, urządzenia techniczne i instalacje stanowią część budynku, a tym samym nie mogą spełniać definicji budowli z u.p.o.l. Szerokotorowa bocznica kolejowa powinna być zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l., a to dlatego, że jest budowlą kolejową.

Po rozpatrzeniu sprawy, Kolegium podało, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Spółka w korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nieprawidłowo wykazała podstawę opodatkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz podstawę opodatkowania budowli. Spółka zgłosiła do opodatkowania 117.106,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, 20.914,76 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości [...] zł. Różnica pomiędzy powierzchnią użytkową budynków wykazaną w korekcie deklaracji, a powierzchnią użytkową budynków wynikającą ze złożonych dokumentów wynosi 1.147,16 m2. Różnica ta wynika z pominięcia przez Spółkę w deklaracjach na podatek od nieruchomości za 2011 r. części kondygnacji podziemnej budynku nr [...], tj. piwnicy o powierzchni użytkowej 1.172,05 m2, błędu rachunkowego 0,35 m2 wynikającego z nieprawidłowego podliczenia powierzchni użytkowej poszczególnych kondygnacji budynku nr [...], wskazanej przez Spółkę w korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. oraz nieuwzględnienie przez organ podatkowy zgłoszonej do opodatkowania stacji trafo nr [...], jako budynku o powierzchni użytkowej 25,24 m2. Obiekt ten nie został ujęty w ewidencji budynkowej prowadzonej dla miasta C., jako budynek, ponieważ stanowi budowlę.

Odnosząc się do podstawy opodatkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz podstawy opodatkowania budowli, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że o tym, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem, czy budowlą rozstrzyga wyłącznie u.p.o.l. Prawo budowlane jest podstawą jedynie do kwalifikowania danego obiektu jako budowlanego. Budowla podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jest obiektem budowlanym lub urządzeniem budowlanym w rozumieniu u.p.b. Z art. 3 u.p.b. wynika, że obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową i obiekt małej architektury. Jeśli dany obiekt budowlany jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego to powinien być też klasyfikowany jako budowla na potrzeby opodatkowania. Zauważyć przy tym należy, iż na gruncie u.p.o.l. ustawodawca przyjął szersze niż w prawie budowlanym rozumienie budowli, obejmując nim również urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Dokonując niewłaściwej interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 u.p.b., Spółka niewłaściwie skorygowała deklarację na podatek od nieruchomości w części dotyczącej wyłączenia z opodatkowania jako budowli wywrotnicy, wywrotnicy do jabłek, wagi mostowej elektronicznej, stacji gazowej redukcyjno-pomiarowej, stacji trafo, zbiorników oraz przenośnika taśmowego do rozładunku bocznicy.

Wyjaśniając powyższe, Kolegium podniosło, że z opinii techniczno - budowlanej opracowanej przez biegłego sądowego w zakresie budownictwa lądowego wynika, że waga mostowo-elektroniczna, wywrotnica, wywrotnice do jabłek oraz przenośnik taśmowy stanowią budowle w rozumieniu przepisów u.p.b. Biegły podkreślił, że obiekty te posadowione są na fundamencie, z którym tworzą całość techniczno-użytkową w związku z czym są budowlą i jako całość techniczno-użytkowa zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przed ich posadowieniem należało uzyskać pozwolenia na budowę i montaż. Wymagały one także sporządzenia dokumentacji technicznej (projektu), szeregu obliczeń statycznych, użycia materiałów budowlanych, natomiast ich budowa i montaż powinny być przeprowadzone pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia. Ponadto, poszczególne elementy tych budowli są ze sobą powiązane i stanowią kryterium całości techniczno-użytkowej i jako całość zapewniają możliwość użytkowania obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem, tzn. wszystkie elementy wzięte razem, połączone ze sobą w samodzielną jednostkę. Odłączenie jakiegoś elementu czyniłoby budowlę bezużyteczną. Obiekt budowlany nie może być niekompletny co do poszczególnych swoich elementów, aby spełniać swoje funkcje techniczno-użytkowe. Skoro zatem obiekty te tworzą wraz z fundamentami całość techniczno-użytkową i są budowlami, to podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W złożonej korekcie deklaracji Spółka nie wykazała również do opodatkowania stacji transformatorowej nr inw. [...] jako budowli. Nieruchomość ta zadeklarowana została jako budynek o powierzchni użytkowej 25,24 m2. W ocenie Kolegium stanowisko to jest nieprawidłowe. Z opisu stacji przedstawionego przez Spółkę wynika, że jest ona obiektem o murowanych ścianach z cegły, posiadającym cementowe posadzki, żelbetonowe stropy, fundament i dach. Ponadto, obiekt ten jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także jest trwale związany z gruntem (dowód: pismo Spółki z dnia [...] lutego 2013 r.). Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że wartość stacji wynosi [...] zł. Wewnątrz niej znajduje się transformator olejowy stanowiący środek trwały o nr [...] i wartości [...] zł. Urządzenie to służy do zamiany energii elektrycznej z napięcia 15 kV na napięcie 0,4 kV (dowód: pismo Spółki z dnia [...] stycznia 2013 r.). To wszystko powoduje, że stacja trafo wraz z urządzeniami technicznymi stanowi całość techniczno-użytkową, tworząc w ten sposób obiekt budowlany - budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.

Stacja gazowa redukcyjno-pomiarowa jest to stacja kontenerowa składająca się z kontenera i urządzeń redukcyjno-pomiarowych. Przytwierdzona jest ona do fundamentów. Stacja gazowa redukcyjno-pomiarowa wymaga pozwolenia na budowę oraz sporządzenia dokumentacji technicznej (projektu). To wszystko oznacza, że jest budowlą.

Dalej Kolegium podało, że Spółka nie wykazała do opodatkowania obiektu budowlanego nazwanego jako budynek techniczny nr ewid. [...] o wartości [...] zł. Obiekt ten, wykonany jest z blachy i jest posadowiony na pozostałościach betonu. Obiekt ten także stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a co za tym idzie jest również budowlą. W korekcie nie wykazała też do opodatkowania kontenera biurowego oznaczonego w ewidencji środków trwałych nr ewid.[...] o wartości [...] zł. Wyjaśniła, że obiekt ten jest w rzeczywistości przenośnym kontenerem metalowym przeznaczonym do celów socjalnych, który może być przemieszczany na teren zakładu w zależności od potrzeb Spółki. W odniesieniu do przedstawionych okoliczności, Kolegium wyjaśniło, że powyższy obiekt w myśl obowiązujących przepisów jest tymczasowym obiektem budowlanym i jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w związku z czym powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości.

Do budowli zalicza się także zbiorniki. Należące do Spółki zbiorniki [...] znajdujące się na zewnątrz budynku są zamontowane za pomocą śrub do specjalnie wylanych fundamentów. Zbiorniki te są budowlami i jako całość techniczno-użytkowa zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Całość techniczno-użytkową stanowią fundamenty razem ze zbiornikami, a nie same fundamenty. Wszystkie elementy są ze sobą powiązane i zapewniają możliwość użytkowania obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem. Odłączenie jakiegoś elementu czyniłoby budowlę bezużyteczną. Wobec powyższych ustaleń należy uznać, że zbiorniki Rieger do magazynowania stanowią budowle w rozumieniu przepisów art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. i podlegają opodatkowaniu. Również instalacje i urządzenia znajdujące się wewnątrz budynków nie stanowią odrębnego przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podatkowi podlega budynek traktowany jako całość, zaś podstawą opodatkowania jest jego powierzchnia użytkowa.

Odnosząc się do opodatkowania szerokotorowej bocznicy kolejowej, Kolegium podało, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. zwalania się z podatku od nieruchomości budowle oraz zajęte pod nie grunty, które wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, jeżeli tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1.435 mm. Definicja bocznicy kolejowej stanowi, że jest to droga kolejowa połączona z linią kolejową, służąca do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymywania pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania się i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. W skład bocznicy kolejowej wchodzą również urządzenia sterowania ruchem kolejowym oraz inne urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, które są na niej usytuowane. Definicja linii kolejowej stanowi, że jest to droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Przez pojęcie drogi kolejowej należy natomiast rozumieć nawierzchnię kolejową wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi oraz gruntem, na którym jest usytuowana. Infrastruktura kolejowa to linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Z definicji linii kolejowej, drogi kolejowej i bocznicy kolejowej wynika, że bocznica kolejowa, która nie została określona jako linia kolejowa, ale droga kolejowa połączona z linią kolejową nie jest taką linia, w związku z czym nie stanowi infrastruktury kolejowej. Do infrastruktury kolejowej zaliczane są jedynie budowle usytuowane na obszarze kolejowym. Obszarem kolejowym jest powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. Obszar kolejowy powinien być uwidoczniony w ewidencji gruntu i budynków symbolem "Tk" - tereny kolejowe. Tymczasem z ewidencji gruntów nie wynika, aby Spółka w 2011 r. posiadała takie grunty. W tych okolicznościach, pomimo, że Spółka jest właścicielem bocznicy kolejowej szerokości torów 1.513 mm, którą wykorzystuje do realizacji prowadzonej działalności gospodarczej, sporna budowla nie stanowi infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, w związku z czym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Kolegium nie podzieliło też zarzutów naruszenia art. 120 i art. 121 O.p.

Na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzucił Kolegium:

I. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., z późn. zm., dalej – P.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 2 ust. 1 pkt. 3 i art. 1a ust. 1 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi, ponieważ nie powstają w procesie budowlanym i nie są trwale związane z gruntem;

- art. 1a ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt. 1 lit. b) i art. 3 pkt. 3 u.p.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń, mimo braku związku technicznego pomiędzy elementami spornych obiektów Spółki;

- art. 1 a ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt. 3 u.p.b. poprzez argumentowanie, że fundament z posadowionym na nim urządzeniem/instalacją tworzy całość techniczno- użytkową, mimo że z definicji art. 3 pkt 3 u.p.b. wynika wyraźnie odrębność techniczna fundamentu od posadowionego na nim urządzenia/instalacji;

- art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 1 lit. a) i art. 3 pkt. 2 w zw. z art. 1 w powiązaniu z art. 3 pkt. 6 u.p.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na finalnym przyjęciu, że obiektami budowlanymi opodatkowanymi w kategorii budowli są urządzenia i instalacje stanowiące element budynku;

- art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez uznanie za budowlę obiekt, który spełnia wszelkie cechy budynku;

- art. 2 w związku z art. 1a u.p.o.l. poprzez błędną kwalifikację części majątku Spółki jako przedmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości;

- art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. poprzez nieuzasadnioną odmowę zastosowania zwolnienia szerokotorowej bocznicy kolejowej Spółki z podatku od nieruchomości na podstawie tego przepisu,

- art. 75 §1 O.p. poprzez wykroczenie swoją decyzją poza zakres postępowania w sprawie nadpłaty.

II. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 O.p. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa podatkowego oraz

- art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.

Z podanych względów pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz Spółki od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W opinii Spółki decyzja Samorządowego Kolegium narusza przepisy prawa materialnego oraz procesowego w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, co powoduje konieczność jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej przytoczył treść przepisów art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 1 i art. 3 pkt 1, 3 i 6 u.p.b. i wyjaśnił, że Spółka wyłączyła z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wywrotnice, wywrotnice do jabłek, wagę mostową elektroniczną, stację gazowo-redukcyjną oraz przenośniki taśmowe do rozładunku bocznicy, a także stację trafo, ponieważ przedmiotowe obiekty nie są urządzeniami technicznymi posadowionymi na fundamentach / konstrukcjach wsporczych / innych elementach budowlanych niestanowiącymi z tymi fundamentami całości, która wykazywałaby znamiona trwałości. Można je odłączać od fundamentów i dowolnie przemieszczać, a także zastępować innymi urządzeniami. Nie można zatem mówić o stanowieniu przez takie urządzenia całości techniczno- użytkowej z elementami budowlanymi, skoro nawet po odłączeniu i przemieszczeniu w inne miejsce są w stanie spełniać swojej roli gospodarczej.

W zakresie przenośnika taśmowego do rozładunku bocznicy, pełnomocnik wskazał, że posiada on część budowlaną, na której został posadowiony - jest to opodatkowany przez Spółkę środek trwały o nazwie "Komora podtorowa na owoce. Spółka w przedstawionych organowi opisach urządzeń wskazała, iż przenośnik taśmowy stanowi "urządzenie do transportu jabłek z komory podtorowej do samochodów składające się z konstrukcji stalowej ocynkowanej z taśmociągiem rolkowym z taśmą gumową i szały zasilającej do sterowania elektrycznego", czego organy w ogóle nie wzięły pod uwagę. Pełnomocnik nie zgodził się z Kolegium, że urządzenia techniczne położone na fundamencie stanowią łącznie z nim budowlę jako całość techniczno-użytkową. W przypadku, gdy urządzenie techniczne posadowione jest na fundamencie lub posiada inny element budowlany, to zgodnie z art. 3 pkt 3 u.p.b. nie może być opodatkowane w całości, gdyż nie jest to urządzenie techniczne wolnostojące. Jeżeli urządzenia mają charakter ruchomy, mogą być demontowane i w każdym czasie przenoszone do innych miejsc użytkowania, to oznacza, że nie są one połączone z fundamentami /elementami budowlanymi w sposób trwały. Dlatego organ błędnie przyjął, iż urządzenia techniczne posadowione na fundamencie lub posiadające inny element budowlany stanowią całość techniczno-użytkową, gdyż zgodnie z prawem nie mogą one stanowić całości technicznej (tylko użytkową).

Na potwierdzenie swoich racji pełnomocnik skarżącej przytoczył fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, które dotyczyły różnorodnych urządzeń technicznych, których cechą wspólną jest posiadanie fundamentu, konstrukcji wsporczej lub innego elementu budowlanego i na ich podstawie wyróżnił podstawowe cechy, jakie warunkują opodatkowanie jedynie elementów budowlanych i fundamentów takich urządzeń, czyli: (i) możliwość demontażu urządzeń oraz (ii) wystąpienie ex lege jedynie związku użytkowego, który nie jest wystarczający dla objęcia opodatkowaniem urządzeń technicznych posadowionych na fundamencie.

Odnosząc się do posadowionych na fundamencie zbiorników, pełnomocnik stwierdził, że nie ma możliwości, by zbiornik, który jest posadowiony na fundamencie tworzył z fundamentem całość techniczno-użytkową, ponieważ z woli ustawodawcy zawartej w art. 3 pkt 3 u.p.b., są to elementy "odrębne pod względem technicznym ". Dlatego, tak jak w wyżej omówionym przypadku, nie można tu mówić o obiekcie budowlanym podlegającym opodatkowaniu. Pełnomocnik podkreślił, że zbiorniki nie są jednorodną grupą środków trwałych. Z tego też względu nie jest możliwe sklasyfikowanie ich w jednej grupie KŚT. Sklasyfikowanie zbiorników do poszczególnych grup KŚT zależne jest od ich budowy i charakteru, a także, co bardzo istotne, od umiejscowienia. Spółka zdaje sobie sprawę, że Klasyfikacja Środków Trwałych wprowadzona Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2010 roku w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych nie jest aktem prawnym mającym decydujące znaczenie przy opodatkowaniu nieruchomości, jednak wskazuje ona na znaczne zróżnicowanie zbiorników.

Autor skargi podniósł także, że podobnie jak w stosunku do powyższych obiektów, organy błędnie nie uznał nadpłaty w zakresie urządzeń i instalacji znajdujących się wewnątrz budynku. O tym, że instalacje i urządzenia znajdujące się wewnątrz budynku nie mogą stanowić budowli świadczy definicja legalna budowli zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.., która stanowi, że budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie z tym przepisem, aby jakiś obiekt mógł być zakwalifikowany jako budowla, to należy uprzednio wykluczyć jego kwalifikację jako budynku. Odwrotna kolejność jest niezgodna z brzmieniem przepisów podatkowych i stanowiłaby niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Nie jest zatem możliwe zakwalifikowanie spornych instalacji i urządzeń Spółki jako budowli, ponieważ, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 1a ust. 1 pkt 1 u.po.l. w zw. z art. 3 pkt. 1 lit. a) u.p.b., budynek tworzą także instalacje i urządzenia techniczne w nim się znajdujące, natomiast zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l., budowlą jest obiekt budowlany niebędący budynkiem.

Jeśli chodzi o zwolnienie szerokotorowej bocznicy kolejowej z opodatkowania, pełnomocnik skarżącej podał, że w przypadku, gdy szerokość torów jest większa niż 1.435 mm, to bocznica taka jest objęta zwolnieniem z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l.

Wskazując na obiekty nie wykazane we wniosku o nadpłatę, w opinii pełnomocnika skarżącej, organ niezasadnie objął je swoimi rozważeniami. Organy obu instancji wskazały, że Spółka powinna opodatkować, a nie opodatkowała jako budowli: stacji transformatorowej o wartości [...] zł, budynku technicznego o wartości [...] zł oraz kontenera biurowego (używanego) o wartości [...] zł. W zakresie postępowania nadpłatowego, organy nie miały uprawnień do orzekania w zakresie tego, czego jego zdaniem Spółka nie opodatkowała, a powinna.

Poza tym Spółka nie zgadza się, że stacja trafo, mimo że spełnia definicję budynku stanowi budowlę. Jak wynika bowiem z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. - budowlą jest tylko to, co nie jest budynkiem, a zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., obiekt jest budynkiem, gdy spełnia wymienione w tym przepisie cechy, które wszystkie posiada stacja trafo - jest trwale związana z gruntem, posiada fundament i dach, a także przegrody budowlane.

W zakresie budynku technicznego oraz kontenera biurowego, Spółka wskazała, że obiekty, które nie są trwale związane z gruntem, nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skardze.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. zm., dalej – P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie ma dla tej sprawy znaczenia).

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2012 r. spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 oraz o zwrot nadpłaty bądź zaliczenie jej na poczet zobowiązań podatkowych. Jednocześnie skorygowała deklaracje na podatek od nieruchomości za te lata. W ocenie spółki uprzednio złożone deklaracje były bowiem nieprawidłowe. Spółka składając korekty deklaracji zakwestionowała opodatkowanie części powierzchni piwnic ujętych w ewidencji jako zbiorniki betonowe, wyjaśniając, że nie wykorzystuje ich do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na brak dostępu do nich. Ponadto, jej zdaniem, wyłączeniu od opodatkowania powinny podlegać zbiorniki Riegera, wywrotnice, wywrotnica do rozładunku jabłek, waga mostowa elektroniczna, stacja gazowa redukcyjna, przenośnik taśmowy do rozładunku bocznicy oraz szerokotorowa bocznica kolejowa.

Ponieważ prawidłowość danych wykazanych w korekcie deklaracji wzbudziła wątpliwości organu podatkowego pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego określił on spółce, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...]zł.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało powyższą decyzję w mocy (o czym Sąd wie z urzędu, albowiem decyzji tej brak jest w aktach administracyjnych sprawy).

Po wydaniu powyższej decyzji, Prezydent Miasta C. powołując się na nią - decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na tę ostateczną decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wcześniej ten Sąd rozpoznawał skargę skarżącej spółki na decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2015 r. i wyrokiem z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu [...] uchylił zaskarżoną decyzję, z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 i 2 O.p., za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku i podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Z cytowanego przepisu wynika, że istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie podatnika dokonane na rzecz wierzyciela podatkowego przewyższa to, czego wymaga od niego przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia ponad obowiązkowe - jest nadpłatą.

Nie można stwierdzić nadpłaty, jeśli z poprzedzających postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty decyzji określających zobowiązanie podatkowe wynika, że podatek zapłacony przez podatnika jest podatkiem należnym. W takiej sytuacji nadpłata nie powstała. Innymi słowy, będąca w obrocie prawnym decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego ma bezpośredni wpływ na decyzję dotyczącą istnienia nadpłaty.

Skoro zatem, w rozpoznawanej sprawie, ostateczna decyzja dotycząca określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości została uchylona, zaskarżona obecnie decyzja w przedmiocie nadpłaty również nie może się ostać.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2-4 P.p.s.a.