Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1267/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 6  pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej także: Kolegium) na podstawie art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej także: O.p.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) odmówiło przywrócenia A S.A. w K. (dalej: Spółka) terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r. (doręczonej w dniu 18 maja 2015 r.) w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że decyzja z dnia [...] r., którą organ I instancji odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 18 maja 2015 r. Pismem z dnia 1 czerwca 2015 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 2 czerwca 2015 r.. wniesione zostało od tej decyzji odwołanie z naruszeniem 14 - dniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Następnie pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. Spółka zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania, nie wnosząc równocześnie zarzutów przeciwko decyzji organu I instancji.

W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia wskazano, że zgodnie z treścią art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne.

Następnie organ podał, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik wyjaśniono, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, gdyż dopiero w dniu 22 czerwca 2015 r. Spółka powzięła wiadomość o tym, że list polecony zaadresowany do Urzędu Miasta K. o nr [...] nie został nadany przez Pocztę Polską S.A. w dniu 1 czerwca 2015 r., lecz dopiero w dniu 2 czerwca 2015 r., co było niezgodne z umową nr [...] z dnia [...] r. oraz Regulaminem świadczenia usług "Poczta Firmowa".

Organ odwoławczy uznał, że powyższe wyjaśnienia nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku. Wskazał, że w literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż

o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej, czyli w terminie 14 dni od otrzymania decyzji, tj. w okresie od 18 maja 2015 r. do 1 czerwca 2015 r. (por. wyroki NSA: z 14 stycznia 2000 r., sygn. akt: I SA/Gd 794/99; z 2 lutego 2000 r., sygn. akt: SA/Sz 2125/98).

Zdaniem organu taką okolicznością nie jest niewłaściwa realizacja umowy zawartej przez Spółkę z przedstawicielem Poczty Polskiej S.A. Strona nie może tłumaczyć niedotrzymania terminu ewentualnym zaniechaniem działania przez pracownika podatnika lub też przedstawiciela Poczty Polskiej, z którym jest związany umową.

Nadto organ zauważył, że zgodnie z § 3 powoływanego przez pełnomocnika Regulaminu świadczenia usług, przesyłki odebrane przez Przedstawiciela od klienta przewożone są do siedziby Realizującego w dniu ich odbioru i w tym samym dniu następuje ich nadanie, chyba że przesyłka posiada jakiejś nieprawidłowości (np. brak pełnego adresu, brak znaków opłaty, niezgodność wpisów z dokumentami nadawczymi itd.).

Z oświadczenia złożonego przez listonosza - panią V.M. wynika, ze nie zna ona przyczyny nadania przesyłki w dniu 2 czerwca 2015 r., natomiast zarówno z kserokopii książki nadawczej, jak również wydruków ze strony internetowej Poczty Polskiej (śledzenie przesyłek) wynika, że wszystkie pięć przesyłek poleconych, w tym odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r., zostało nadanych w dniu 2 czerwca 2015 r. (dowód: potwierdzenie przyjęcia przesyłek - pieczęć poczty oraz pięć wydruków ze strony, www.poczta-polska.pl), a nie jak twierdzi strona w dniu 1 czerwca 2015 r.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione przez stronę okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, iż przekroczenie terminu nastąpiło bez winy Spółki. Nadto zauważył, że strona nie dopełniła wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której termin ten był ustanowiony, tj. nie dołączyła odwołania od decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy uznał zatem, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a opisane we wniosku okoliczności dotyczące niewłaściwej realizacji umowy cywilnoprawnej zawartej z przedstawicielem Poczty Polskiej S.A. nie wskazują, by zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 162 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122

i art. 124 Ordynacji podatkowej i wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma z dnia 3 września 2015 r. skierowanego przez skarżącą do Poczty Polskiej oraz pisma Poczty Polskiej z dnia 17 września 2015 r., doręczonego skarżącej w dniu 21 września 2015 r.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zawarto także wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych lub przedłożonego zestawienia.

W uzasadnieniu skargi na wstępie opisano stan faktyczny, który przedstawia się następująco:

- 18 maja 2015 r. - doręczenie podatnikowi decyzji organu I instancji,

- 1 czerwca 2015 r. - przekazanie przez stronę odwołania od powyższej decyzji przedstawicielowi Poczty Polskiej, który odwołanie w tym samym dniu złożył w Urzędzie Poczty w K.,

- 2 czerwca 2015 r. - opieczętowanie przez Pocztę Polska przesyłki poleconej zawierającej odwołanie,

- 18 czerwca 2015 r. - postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania powyższego odwołania, doręczone podatnikowi w dniu 22 czerwca 2015 r.,

- 22 czerwca 2015 r. - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z oświadczeniem z dnia 19 czerwca 2015 r. pracownika Poczty Polskiej doręczającego i odbierającego przesyłki pocztowe oraz pozostałymi dowodami.

Dalej autor skargi wskazał, że z przedstawionych okoliczności faktycznych w sposób bezsporny wynika, iż strona nie miała jakiegokolwiek wpływu na czynności służbowe podejmowane przez Pocztę Polską w placówce nr 4 w K.. Jednocześnie załączone do wniosku o przywrócenie terminu dowody, a to:

1. oświadczenie doręczyciela Poczty Polskiej z dnia 19 czerwca 2015 r.,

2. umowa Nr [...] o świadczenie usług pocztowych,

3. Regulamin świadczenia usługi Poczta Firmowa,

4. kopia strony książki nadawczej z dnia 1 czerwca 2015 r.,

5. zestawienie ilościowe przesyłek rejestrowanych przekazanych do nadania w ramach usługi Firmowa Poczta w dniu 1 czerwca 2015 r.,

stanową jednoznaczne uprawdopodobnienie braku winy podatnika w opieczętowaniu przesyłki zawierającej przedmiotowe odwołanie dopiero w dniu 2 czerwca 2015 r.

W dalszych wywodach skargi wskazano, że w związku z doręczeniem zaskarżonego postanowienia, jak i jego uzasadnieniem, strona pismem z dnia 3 września 2015 r. zwróciła się ponownie, tym razem do Poczty Polskiej o wyjaśnienie przyczyn powstania rozbieżności pomiędzy datą złożenia przesyłki listowej zawierającej między innymi wskazane wyżej odwołanie, a datą jej opieczętowania. W piśmie z dnia 17 września 2015 r., doręczonym w dniu 21 września 2015 r. Poczta Polska wyjaśniła, iż:

"Państwa zarzuty potwierdziły się, za co uprzejmie Państwa przepraszamy ",

"W dniu 01.06.2015 r. listonosz wrócił z rejonu doręczeń po zamknięciu stanowiska pracy "masowych nadawców", gdzie zawsze pozostawiał odebrane od Państwa przesyłki celem wprowadzenia ich do obiegu pocztowego. Listonosz pozostawił otrzymane od Państwa przesyłki na nieczynnym już stanowisku, zamiast na stanowisko okienkowe celem ich nadania. Przesyłki wymienione w załączniku zostały przyjęte do odbioru pocztowego dopiero w dniu 02.06.2015 r. ",

"biorąc pod uwagę powyższe ustalenia uznaje się Państwa skargę za uzasadnioną w kwestii wprowadzenia przesyłek do obiegu pocztowego z inną datą niż data przekazania pracownikowi Poczty Polskiej S.A.

Strona nie miała możliwości wcześniejszego wnioskowania o dopuszczenie tego dowodu, gdyż nie był w jego posiadaniu, dlatego w skardze zawarła taki wniosek.

Dalej, odnosząc się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu, w którym stwierdzono, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu, autor skargi zwrócił uwagę na wymóg uprawdopodobnienia, że przyczyna spóźnienia w dokonaniu czynności procesowej była niezawiniona.

Podkreślił, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż:

- przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności;

- uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (W. Siedlecki, Zarys..., s. 247);

- dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku;

- w razie, gdy strona, dokonując czynności, działała w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w terminie - termin do złożenia podania o przywrócenie terminu rozpoczyna wówczas bieg z chwilą powzięcia wiadomości o uchybieniu terminowi (wyrok NSA z 24 marca 1999 r., I SA/Gd 1664/98, niepubl.),

- niedopełnienie czynności powinno spowodować wezwanie wnioskodawcy do jej dokonania na podstawie art. 169, a gdy wezwanie okaże się bezskuteczne, organ podatkowy pozostawi podanie o przywrócenie terminu bez rozpoznania, co potwierdził NSA w uchwale składu 7 sędziów z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. II FPS 9/2008, LexPolonica nr 2025813, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 65).

W kontekście powyższego pełnomocnik skarżącej podniósł, że skarżąca "nie ponosi najmniejszej winy w powstaniu rozbieżności pomiędzy dniem złożenia przesyłki w Urzędzie Poczty, a datą opieczętowania przesyłki", co strona jednoznacznie uprawdopodobniła we wniosku o przywrócenie terminu.

Nadto zauważono, że strona złożyła odwołanie, dlatego nie dołączyła go do wniosku o przywrócenie terminu. Gdyby jednak, organ uznał za uzasadnione ponowne złożenie przez podatnika odwołania to zobowiązany był wezwać podatnika do uzupełnienia tego braku.

Poza przedstawioną argumentacją merytoryczną, zwrócono uwagę na wymóg respektowania przez organ podatkowy ogólnych zasad prowadzenia postępowania, w tym wyrażonych w tym wyrażonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p.

W tym kontekście zauważono, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] r., w sprawie wydane zostały trzy decyzje organu I instancji, trzy decyzje organu II instancji oraz wyrok Sądu I instancji, a łącznie postępowanie trwa już ponad pięć lat i siedem miesięcy. Zdaniem strony, nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż organ odwoławczy postanowił "zakończyć" w ten sposób niniejszą sprawę.

Do skargi dołączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie reklamacji skierowanej przez skarżącą do Poczty Polskiej S.A., odpowiedź uwzględniającą tę reklamację z dnia 17 września 2015 r. oraz kopię karty z książki nadawczej skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Nawiązując do argumentacji skargi wskazano, że na kopii ksiązki nadawczej należącej do skarżącej widnieje data poświadczająca nadanie przesyłki w dniu 2 czerwca 2015 r., natomiast przedłożona przez stronę umowa z dnia 18 listopada 2010 r. nie mogła mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z § 7 obowiązywali w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. Nadto zauważono, że strona nie dołączyła do umowy wszystkich załączników, w tym załącznika nr 7 dotyczącego "Zasad realizacji usługi Firmowa Poczta". Z kolei jako dowód w sprawie przedstawiła Regulamin świadczenia usługi "Poczta Firmowa" obowiązujący dopiero od dnia 10 grudnia 2013 r., która to usługa świadczona jest pod warunkiem zawarcia pisemnej umowy z Pocztą Polską S.A. Organ odwoławczy stwierdził także, iż wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. z dnia 17 września 2015 r. potwierdzają jedynie zaniedbania listonosza, który pozostawił przesyłki na nieczynnym stanowisku, zamiast na stanowisku okienkowym. Przypomniano także, iż strona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, dla której termin ten był ustanowiony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie to wydano z naruszeniem prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło skarżącej Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r.

Bezsporne jest, że wspomniana decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 18 maja 2015 r., a zatem określony w art. 223 § 2 O.p. 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 1 czerwca 2015 r. Poza sporem jest także, iż odwołanie opatrzone datą 1 czerwca 2015 r., nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. wpłynęło do organu I instancji w dniu 5 czerwca 2015 r. w przesyłce opatrzonej pieczątką wskazującą datę nadania -

2 czerwca 2015 r.

Nie jest także kwestionowane, że strona złożyła wniosek o przywrócenie termin w dniu, w którym dowiedziała się, że przesyłka zawierająca odwołanie została opatrzona pieczątką wskazującą, że nadanie nastąpiło w dniu 2 czerwca 2015 r., a nie w dniu 1 czerwca 2015 r. Wiedzę w tej kwestii powzięła bowiem z treści doręczonego jej w dniu 22 czerwca 2015 r. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydano je na podstawie art. 12 § 6 pkt 2 O.p., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.

Strony toczą natomiast spór o to, czy wina w opatrzeniu przesyłki datą

"2 czerwca 2015 r." leży po stronie strony skarżącej. Spółka we wniosku o przywrócenie terminu wskazała w szczególności, że pracownik Poczty Polskiej S.A. odbierający przesyłki od strony w dniu 1 czerwca 2015 r. potwierdził, iż przedmiotowa przesyłka została odebrana z sekretariatu skarżącej w dniu 1 czerwca 2015 r. i w tym dniu złożona w Urzędzie Pocztowym w K. do nadania. Na poparcie swoich twierdzeń przedłożyła pisemne oświadczenie tego pracownika z dnia 19 czerwca 2015 r., zawartą przez stronę umowę o świadczenie usługi "Poczta Firmowa", Regulamin świadczenia usługi Poczta Firmowa oraz informację z Poczty Polskiej S.A. przesłaną skarżącej drogą mailową.

Organ odwoławczy odmawiając uwzględnienia wniosku strony wskazał, że strona nie może tłumaczyć niedotrzymania terminu ewentualnym zaniechaniem działania przez pracownika podatnika lub też przedstawiciela Poczty Polskiej, z którym jest związany umową. Przywołał treść § 3 Regulaminu świadczenia usługi "Poczta Firmowa", zgodnie z którym przesyłki odebrane przez przedstawiciela Poczty Polskiej S.A. są przewożone do jej placówki w dniu ich odbioru i w tym samym dniu następuje ich nadanie, chyba że przesyłka posiada jakiejś nieprawidłowości (np. brak pełnego adresu, brak znaków opłaty, niezgodność wpisów z dokumentami nadawczymi itd.). Podkreślił także, iż pracownik Poczty Polskiej S.A. oświadczył, iż nie zna przyczyny nadania przesyłki w dniu 2 czerwca 2015 r., natomiast zarówno z kserokopii książki nadawczej, jak również wydruków ze strony internetowej Poczty Polskiej (śledzenie przesyłek) wynika, że wszystkie pięć przesyłek poleconych, w tym przedmiotowe odwołanie zostało nadanych w dniu 2 czerwca 2015 r.

Sąd nie neguje, że "nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pracownika lub osoby wykonującej określone czynności na rzecz strony, wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania". (por. m.in. wyrok NSA z 23 września 2004 r., sygn. akt FSK 502/04, LEX nr 133750, a także wyroki NSA z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1279/10; 29 września 2010 r., sygn. akt I FSK 109/10, z 6 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 184/07, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia jednak wymaga, że w rozpatrywanym stanie faktycznym opatrzenie przesyłki datą 2 czerwca 2015 r. wynika z czynności podejmowanych przez pracowników Poczty Polskiej S.A., a nie osób, którymi posłużyła się skarżąca Spółka.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, że ocena skutków nieprawidłowej realizacji umowy dotyczącej świadczenia usługi Poczta Firmowa była przedmiotem orzeczenia NSA, który w postanowieniu z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 502/10 wznowił postępowanie sądowe zakończone prawomocnym postanowieniem NSA oddalającym skargę kasacyjną od orzeczenia sądu I instancji odrzucające skargę z uwagi na spóźnione uzupełnienie jej braków i uchylił wydane w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. NSA stwierdził bowiem, że oddanie przesyłki uprawnionemu do odbioru poczty pracownikowi Poczty Polskiej S.A. (a nie np. listonoszowi czy też własnemu kurierowi) jest równoważne z przyjęciem przesyłki przez urzędnika pocztowego. Zauważył, że oddając pismo upoważnionemu pracownikowi poczty w ramach usługi Poczta Firmowa uczyniono to po to, aby uzyskać skutek w postaci zrównania tej czynności z wniesieniem pisma do sądu oraz zachowania terminu jego wniesienia, stąd też w takiej formie go nadano. Strona musi mieć pewność, że oddając pismo urzędnikowi poczty dokonuje czynności w terminie. Nie może zatem ponosić negatywnych skutków zaniedbań Poczty Polskiej S.A., które to zaniedbania niewątpliwie spowodowały z niewyjaśnionych przyczyn wyekspediowanie przesyłki nie w dniu jej oddania polskiemu Urzędowi Pocztowemu, ale w dniu następnym.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawie wskazać należy, że wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy dysponował pisemnym oświadczeniem pracownika Poczty Polskiej V.M., że jest ona zatrudniona w Urzędzie Pocztowym w K., jej obowiązkiem jest odbieranie przesyłek w siedzibie skarżącej Spółki i składanie ich w urzędzie pocztowym celem nadania, w dniu 1 czerwca 2015 r. odebrała od skarżącej m.in. przesyłkę adresowaną do Burmistrza Miasta K. (ul. [...]) i złożyła ją w dniu 1 czerwca 2015 r. w Urzędzie Pocztowym w K.. W oświadczeniu tym podano także, że skarżąca zawarła umowę na świadczenie usługi Poczta Firmowa (wprawdzie załączona do wniosku o przywrócenie terminu umowa zwarta została na czas określony do dnia 31 grudnia 2012 r.), w ramach której V.M. odbiera od skarżącej przesyłki do nadania. Nadto zauważenia wymaga, że ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii odpowiedniej karty książki nadawczej skarżącej wynika, że sporną przesyłkę zapisano pod datą 1 czerwca 2015 r., natomiast pieczątka pochodząca od poczty wskazuje datę: 2 czerwca 2015 r.

Wobec takiej treści omówionego wyżej pisemnego oświadczenia pracownika Poczty Polskiej S.A., uwzględniając § 3 regulaminu świadczenia usługi Poczta Firmowa (którego obowiązywanie i treść dodatkowo potwierdził przedstawiciel Poczty Polskiej S.A. w mailu przesłanym do skarżącej, którego wydruk załączono do wniosku o przywrócenie terminu) organ odwoławczy zobowiązany był ocenić czy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, w ramach czego organ mógł wykazać inicjatywę dowodową. Tymczasem organ ten poprzestał na stwierdzeniu, że strona spóźniła się z nadaniem odwołania i nastąpiło to z jej winy.

Odnotować w tym miejscu trzeba, że V.M. oświadczyła, że nie zna przyczyny, dla której przesyłka została nadana w dniu 2 czerwca 2015 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że § 3 regulaminu świadczenia usługi Poczta Firmowa przewiduje sytuacje w których "wady" przesyłki, a także niezgodność zapisów w dokumentach nadawczych z danymi na przesyłkach mogą spowodować, że nie zostanie ona nadana w dniu odebrania przesyłki od nadawcy. W takich przypadkach przyczyna opóźnienia w wyekspediowaniu przesyłki leżałaby niewątpliwie po stronie nadawcy. Z oświadczenia V.M. wynika, że przesyłka była prawidłowo zaadresowana, na kopercie nie umieszczano żadnych znaków opłaty, a kserokopia karty z książki nadawczej nie wskazuje na niezgodność z wpisami na przesyłce. Jednoznaczne potwierdzenie, że w niniejszej sprawie powodem wyekspediowania przesyłki było niewłaściwe działanie pracowników Poczty Polskiej S.A., gdyż prawidłowo oznaczona przesyłka znalazła się w placówce pocztowej w dniu 1 czerwca 2015 r. i w tym dniu należało ją nadać, zawarto w załączonym do skargi, piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 17 września 2015 r. W piśmie tym uznano skargę Spółki w "kwestii wprowadzenia przesyłek pocztowych do obiegu pocztowego z inną datą niż data przekazania przesyłek pracownikowi Poczty Polskiej S.A." za zasadną.

Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu przywrócenie terminu może nastąpić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin ( art. 162 § 2 O.p.). Dla przywrócenia terminu konieczne jest zatem kumulatywne spełnienie czterech następujących przesłanek:

1) uchybienie terminowi,

2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi,

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Podkreślenia wymaga, że "uchybienie terminowi jest podstawową przesłanką, której zaistnienie umożliwia rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie można bowiem rozważać kwestii uchybienia terminowi w sytuacji, gdy istnieją co do tego wątpliwości, a nie zostały one wyjaśnione przez organ prowadzący postępowanie. Tak więc przed rozważeniem wniosku o przywrócenie terminu i dokonaniem oceny istnienia pozostałych przesłanek niezbędnych dla przywrócenia terminu, należy wyjaśnić, czy odwołanie zostało skutecznie wniesione, czy też nie." (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Go 671/14, LEX nr 1623151).

Bezsporne jest, że otrzymanie odwołania w przesyłce opatrzonej datą nadania 2 czerwca 2015 r. skutkować musiało wydaniem postanowienia z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po otrzymaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy był jednakże zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać czy terminowi uchybiono, w ramach czego organ powinien wykazać inicjatywę dowodową zmierzającą do ostatecznego wyjaśnienia wynikających z wniosku strony, potwierdzonych załączonymi do niego dokumentami, istotnych wątpliwości dotyczących okoliczności nadania przesyłki zawierającej odwołanie.

Odmowa przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy nie wyjaśniono, czy terminowi uchybiono narusza art. 162 § 1 O.p., a także art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

Mając zatem na uwadze powyższe Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie, zobowiązując właściwy organ, aby ponownie rozpoznając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uwzględnił przedstawioną wyżej argumentację.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) określone w § 14 ust.2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).