Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1730/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.28 , art.134
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64c par 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1730/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r., sprawy ze skargi P. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 1 września 2014 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 1 września 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego, a następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P.K. (dalej: skarżącego) na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Wojewodę M. oraz Spółdzielnię Mieszkaniową "B". Pismem z dnia 2 czerwca 2014r. skarżący wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] oraz [...] do [...] (obecne oznaczenie: nr [...] do [...]).

Postanowieniami z dnia 3 lipca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne oraz obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 21 lipca 2014 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, wskazując, że kosztami tymi należy obciążyć organ egzekucyjny.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 września 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ stwierdził, że skarżący nie jest stroną postępowania w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego i z tego powodu m.in. nie doręczono mu postanowienia, na które złożył zażalenie.

Pismem z dnia 6 października 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie. Skarżący sformułował zarzut naruszenia prawa poprzez niezastosowanie art. 64c § 3 i art. 168b § 1 w zw. z art. 118 u.p.e.a. w zw. z art. 28 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 12 § 1 k.p.a. i błędne przyjęcie, że skarżący nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, podczas gdy – w ocenie skarżącego – posiada on przymiot strony tego postępowania, określony w art. 28 k.p.a., a wynikający bezpośrednio z art. 64c § 3 i art. 168b § 1 u.p.e.a. oraz art. 24 i art. 448 k.c., jak również z art. 4241 § 2 w zw. z art. 4171 § 2 k.p.c.

W uzasadnieniu skargi zostało podniesione, że przesłane przez wierzyciela tytuły wykonawcze posiadały wady, które nie pozwalały na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Jedną z kluczowych ich wad, było wskazywanie, jako podstawy prawne zobowiązań nie obowiązujące w tym czasie przepisy prawa. Ponadto w postępowaniu egzekucyjnym nie doręczono tytułów wykonawczych.

Skarżący wskazał, że swój interes prawny wywodzi z okoliczności związanych z prowadzeniem egzekucji niezgodnie z prawem, co było spowodowane bezprawnym działaniem zarówno organu egzekucyjnego jak i wierzyciela. Wydane postanowienie uniemożliwia skarżącemu odzyskanie pobranych należności na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a. Przepis ten nie mógł zostać pominięty przez organy administracyjne. Rozstrzygnięcie nosi znamiona wydania go niezgodnie z prawem w rozumieniu stosownych przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2015 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, stwierdzając, że wydane postanowienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, dotknięte jest wadą nieważności, jako rażąco naruszające prawo.

Skarżący wskazał ponadto, że z treści art. 64c § 7 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Z przepisu tego nie wynika przy tym ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia zażalenia na wydane postanowienie i to również w przypadku wydania go z urzędu. Wydając rozstrzygnięcie z urzędu organ powinien w nim również rozstrzygnąć o kwestiach wynikających z § 3 tego przepisu.

Skarżący złożył również wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: protokołów o stanie majątkowym skarżącego, sporządzonych w dniu 13 marca 2002r. oraz w dniu 11 lutego 2002 r., jak również z pism Prezydenta Miasta K. z dnia 12 i 26 czerwca 2014 r. z załącznikiem. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. Sąd oddalił ww. wnioski dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienie naruszało prawo w sposób uzasadniający jego uchylenie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w zakresie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Istotną podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 w zw. z 144 k.p.a., zgodnie z którymi organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności zażalenia zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1661/06, LEX nr 425381). Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia oraz zarzutów stawianych mu przez skarżącego, między stronami niniejszego postępowania powstał spór co do przyznania skarżącemu statusu strony postępowania.

Należy zatem zauważyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzało niedopuszczalność zażalenia, złożonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na postanowienie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami tego postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a., zgodnie z którymi, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego i organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Aby rozstrzygnąć spór leżący u podstaw niniejszej sprawie należało zatem ustalić, czy skarżący jest stroną postępowania w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 k.p.a w zw. z art. 18 i art. 64c § 7 u.p.e.a. tylko stronie takiego postępowania przysługuje zażalenie na ww. postanowienie.

W pierwszej jednak kolejności należy wskazać, że postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego może zostać wydane dopiero po zakończeniu samego postępowania egzekucyjnego. Uzasadnia to fakt, że kosztów egzekucyjnych nie da się oznaczyć z góry i przewidzieć zdarzeń faktycznych i prawnych mających wpływ na zasadę ich ponoszenia lub wysokość (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2103/11; LEX nr 1403246). Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego jest wydawane w toku innego postępowania administracyjnego, niż zasadnicze postępowanie egzekucyjne. Jest to postępowanie odrębne, a zatem ustalenie katalogu stron tego postępowania nie stanowi prostego odbicia układu podmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Stroną postępowania w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 28 § 1 k.p.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05; LEX nr 190891). Interes prawny musi być ponadto uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1916/12; LEX nr 1495125).

Uwzględniając powyższe rozważania należy wskazać, że we wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, nie dochodzi do konkretyzacji żadnej normy prawnej mającej wpływ na pozycję prawną zobowiązanego (skarżącego). Jakakolwiek nie byłaby treść orzeczenia kończącego to postępowanie, to w żaden sposób nie mogłoby ono regulować praw ani obowiązków zobowiązanego (skarżącego). Od obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego nie zależą bowiem żadne uprawnienia skarżącego. Stanowisko takie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 712/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym wprost wskazano, że zobowiązany nie jest stroną postępowania w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zobowiązany nie ma bowiem interesu prawnego, opartego w przepisach prawa materialnego, z którego wynikałyby dla niego określone prawa lub obowiązki. NSA zaznaczył, że w szczególności przepisem tym nie jest art. 64c § 7 u.p.e.a.

Skarżący w głównej mierze oparł istnienie po swojej stronie interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia na przepisie art. 64c § 3 u.p.e.a. Jak wynika z treści tego przepisu, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Jak zostało to już wskazane wcześniej, z § 7 tego przepisu wynika, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 sierpnia 2014r. (sygn. akt II FSK 2025/12 – LEX nr 1512624) zestawienie treści normatywnej, zawartej w § 3 i § 7 art. 64c u.p.e.a. wyraźnie wskazuje na to, że pierwszy z tych przepisów formułuje warunki obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, a drugi – określa proceduralne ramy rozstrzygnięcia w tej kwestii. Organ egzekucyjny rozstrzyga zatem w sprawie kosztów egzekucyjnych postanowieniem wydawanym na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a., w oparciu o reguły określone w art. 64c § 3 u.p.e.a. Ten ostatni przepis nie stanowi więc samodzielnej podstawy formalnej rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ wydający postanowienie w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego wierzyciela, nie powołał się na normę zawartą w § 3 wyżej wskazanego przepisu i go nie stosował. Podstawę materialną rozstrzygnięcia organu stanowił § 4 art. 64c. Dyspozycje przewidziane w tych paragrafach różnią się. Wprawdzie na podstawie obydwu z nich kosztami postępowania obciążony zostaje wierzyciel, lecz § 4 dotyczy sytuacji, w których koszty postępowanie nie zostały pokryte przez zobowiązanego. Wówczas organ egzekucyjny stwierdza, że koszty te powinien ponieść wierzyciel i odstępuje od ich ściągnięcia od zobowiązanego. Tylko takiego zakresu dotyczy wydane rozstrzygnięcie przez organ I instancji. Tymczasem § 3 związany jest ze zwrotem wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny kosztów od zobowiązanego. Oznacza to, że organ egzekucyjny ściągnął w trybie egzekucji koszty od zobowiązanego, zaś następnie okazało się, że wszczęcie i prowadzenie postępowania było niezgodne z prawem.

W przypadku rozstrzygania przez organ egzekucyjny na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a., jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 13 sierpnia 2014r., zobowiązany może zażądać wydania stosownego postanowienia. Jednak formalne wymogi zgłoszenia takiego żądania zostały określone w § 8 tego przepisu. Żądanie takie musi zostać zgłoszone w terminie 14 dni od doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu wydane w niniejszej sprawie przez organ I instancji postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania, nie zamknęło skarżącemu prawa wystąpienia o zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z należnymi odsetkami. Jak wskazano bowiem we wcześniejszej części uzasadnienia, inny jest zakres orzekania na podstawie § 3 i § 4 art. 64c u.p.e.a. Organ nie orzeka wobec powyższego dwa razy w tym samym przedmiocie. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której skarżący zostałby pozbawiony przysługującego mu prawa do złożenia wniosku o zwrot niesłusznie wyegzekwowanych kosztów wraz z odsetkami. Postanowienie o umorzeniu postępowania oraz obciążeniu kosztami wierzyciela zostało mu bowiem doręczone równocześnie. Gdyby zatem uznać, że wydane postanowienie o obciążeniu kosztami wierzyciela rozstrzyga całościowo kwestię kosztów postępowania, skarżącemu nigdy nie otworzyłby się termin 14-to dniowy do złożenia wniosku o zwrot pobranych kosztów. W ocenie Sądu nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której pozbawia się skarżącego uprawnienia wynikającego z obowiązujących przepisów ustawowych. Oznacza to tym samym, że skarżący nie utracił możliwości wystąpienia o zwrot wyegzekwowanych kosztów z uwagi na fakt, że nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, którego podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 64c § 4 u.p.e.a.

Podkreślenia przy tym wymaga, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym wyroku z dnia 13 sierpnia 2014r., że warunkiem nieobciążania zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi jest, by wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem (art. 64c § 3 u.p.e.a.). Jednakże zastosowana w tym przepisie formuła "jeżeli okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem" wskazuje na to, że do stwierdzenia powyższej okoliczności powinno dojść w innymi postępowaniu, niż to, którego przedmiotem jest sprawa kosztów egzekucyjnych. W tym ostatnim postępowaniu organ egzekucyjny jedynie bada, czy zapadło rozstrzygnięcie stwierdzające wszczęcie i prowadzenie egzekucji niezgodnie z prawem. Nie można bowiem zaakceptować stanowiska, że organ egzekucyjny w ramach postępowania w przedmiocie kosztów egzekucyjnych ma obowiązek poczynić ustalenia w zakresie prawidłowości postępowania egzekucyjnego, począwszy od jego wszczęcia aż do jego zakończenia. Rolą organu wydającego postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych jest sprawdzenie, czy w toku postępowania egzekucyjnego zostało wydane postanowienie, które powoduje wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne, czyli postanowienie, z którego wynika, że wszczęcie lub prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem; wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie bada więc, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem.

W niniejszej sprawie skarżący, aby wystąpić z żądaniem zwrotu wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych, powinien zatem w pierwszej kolejności wykazać się orzeczeniem, z którego będzie wynikało, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte sprzecznie z prawem. Orzeczeniem takim może z całą pewnością być postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stwierdzające niezgodność z prawem wszczęcia postępowania. Byłoby to o tyle logiczne, że sam ustawodawca zakreślił zobowiązanemu termin do wystąpienia z żądaniem właśnie od momentu otrzymania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania. Na dzień orzekania, brak było jednak ostatecznego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z którego by wynikało, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte sprzecznie z prawem. Wydane bowiem postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało uchylone przez organ odwoławczy i nie stwierdzało ono takich przesłanek. W przypadku zatem, gdy skarżący uzyska postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania, z którego będzie wynikać, że zostało ono wszczęte sprzecznie z prawem, otworzy się dla niego termin do wystąpienia z wnioskiem o zwrot pobranych kosztów postępowania.

Jak z powyższego wynika art. 64c § 3 u.p.e.a., nie mógł stanowić podstawy do uznania, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w zaskarżeniu wydanego przez organ postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania.

Podstawy takiej w ocenie Sądu nie mógł również stanowić przepis art. 168b § 1 u.p.e.a. Przyznaje on roszczenie do dochodzenia odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Roszczenie takie może być jednak dochodzone przed sądem powszechnym i na warunkach określonych w regulacjach prawa cywilnego. Samo postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. w żadnym stopniu nie wpływa na możliwość wystąpienia z takim roszczeniem oraz nie ma wpływu na sytuację prawną wnoszącego pozew. W wydanym postanowieniu nie rozstrzyga się bowiem o zawinieniu, czy to organu egzekucyjnego, czy też wierzyciela. Również zatem i ten przepis nie pozwala wywodzić interesu prawnego skarżącego w postępowaniu o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, jakie zostało wydane przez organ I instancji.

Powołane przez skarżącego przepisy kodeksu cywilnego o odpowiedzialności deliktowej oraz kodeksu postępowania cywilnego o stwierdzeniu niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia również nie dają mu przymiotu strony. Organy egzekucyjne nie stosują bowiem powyższych przepisów. Jeszcze raz należy podkreślić, że postanowienie w przedmiocie kosztów wydane na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a., nie zawiera w swoim rozstrzygnięciu stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte sprzecznie z prawem. Bez względu zatem na podstawie jakiego przepisu kodeksu cywilnego skarżący oprze swoje ewentualne roszczenie przed sądem cywilnym, wydane postanowienie nie będzie stanowiło przesłanki dla sądu cywilnego, że doszło w trakcie postępowania egzekucyjnego do naruszenia przepisów, które to postępowanie regulują.

Wreszcie podstawy do przyznania skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o obciążeniu wierzycielami kosztami postępowania, nie mogą stanowić powoływane przez niego ewentualne jego wady, które zdaniem skarżącego prowadzą do nieważności postanowienia. Podkreślenia bowiem wymaga, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie bada zasadności tego postanowienia, lecz przedmiotem skargi było postanowienie w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Granice skargi zostały zatem zawężone jedynie do tego postanowienia. Przyjęcie koncepcji skarżącego prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której Sąd dokonuje z urzędu badania orzeczenia, które nie zostało zaskarżone. Sąd administracyjny może oczywiście badać prawidłowość rozstrzygnięć poprzedzających to, które zostało zaskarżone, niemniej jednak może to czynić jedynie w granicach sprawy, które zakreślone są przez skarżącego. W niniejszej sprawie granice te dotyczą jednak jedynie istnienia interesu prawnego, nie zaś prawidłowości rozstrzygnięcia obciążenia wierzyciela kosztami postępowania. Nawet zatem, gdyby okazało się, że wydane postanowienie w przedmiocie kosztów dotknięte jest wadą nieważności, Sąd z urzędu nie mógłby tego stwierdzić. W pierwszej kolejności skarżący musiałby uzyskać przymiot strony w toku postępowania zmierzającego do jego wydania, następnie wnieść skutecznie zażalenie i dopiero skargę do sądu. Do wniesienia skutecznie zażalenia musiałby skarżący uzyskać przymiot strony. Przyjęcie koncepcji skarżącego oznaczałoby, że każdemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu, które dotknięte jest wadą nieważności. Tymczasem jedynym organem, który może doprowadzić do stwierdzenia nieważności wydanego rozstrzygnięcia, poza samymi organami, jest w takiej sytuacji Prokurator wyposażony w instytucję sprzeciwu.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy podzielić ocenę dokonaną przez Dyrektora Izby Skarbowej, że skarżący jako zobowiązany nie był stroną postępowania w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Trzeba również zasygnalizować, że ustalenie braku interesu prawnego skarżącego w kontrolowanym postępowaniu nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego. Już bowiem z samej treści zażalenia wynikało, że skarżący jako zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym nie jest stroną postępowania w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W takim przypadku orzecznictwo sądów administracyjnych wprost dopuszcza zakończenie postępowania w drodze postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność złożonego środka odwoławczego (zob. wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 316/08, cytowany przez: K. Glibowski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 563).

Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Na zakończenie należy wyjaśnić, że Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tymczasem w niniejszej sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek istotne wątpliwości, które mogłyby zostać wyjaśnione przy pomocy dokumentów złożonych przez skarżącego. Przedstawione przez skarżącego dokumenty miały bowiem uzasadniać błędy w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Jak zostało już jednak wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, przedmiotem kontroli Sądu, nie była prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przeprowadzenie żądanych dowodów było zatem niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.