Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1408/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Izabela Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) § 2 ust. 2, § 4 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania – skarżącego – M. D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005 r.

Ustalono, że w dniu [...] czerwca 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. skontrolowany został pojazd drogowy marki [...] nr rej. [...] należący do M. D., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych. Pojazdem tym przewożone były koncentraty paszowe z miejscowości W. do Ś. Kierowca C. K. okazał do kontroli siedmiodniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych nr [...]. Karta nie była wypełniona we wszystkich rubrykach dotyczących dni, roku i godzin. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który został podpisany przez kontrolującego i kierowcę pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2328/05 po rozpoznaniu skargi skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że uchylone decyzję nie podlegają wykonaniu. Wskazał, że w niniejszej sprawie - zgodnie w wyjaśnieniami skarżącego, kierowca samochodu, którym wykonywany był transport drogowy, okazał kontrolującym kartę opłaty siedmiodniowej, w której wpisany został numer rejestracyjny pojazdu, a więc nie ma wątpliwości, że karta ta dotyczyła ściśle określonego samochodu. Karta opiewała na okres od 3 czerwca 2005 r. do 9 czerwca 2005 r. Stwierdzono brak wpisu w pierwszej rubryce dotyczącej dnia oraz nie wypełnione zostały rubryki dotyczące godzin i minut. Zdaniem Sądu, braki te nie powodują niemożności ustalenia, czy dany przejazd wykonywany był w ściśle określonym przedziale czasowym. Sąd uznał, że na karcie opłaty figuruje data zakupu ([...] maja 2005 r.) a skoro jest to karta siedmiodniowa to wypełnia ją przedsiębiorca w terminie 14 dni od daty nabycia (§ 5 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Tak więc, aby karta była ważna powinna być wypełniona do dnia 11 czerwca 2005 r., więc nie można byłoby jej wykorzystać poprzez dopisanie w pierwszych rubrykach na następny tydzień.

W ocenie Sądu istniały podstawy do przyjęcia, że transport wykonywany był z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, co skutkowałoby nałożeniem kary w znacznie niższej wysokości, tj. w wysokości 500 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - dalej: p.u.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. - poprzez wiążące dokonanie oceny przeprowadzonych dowodów do czego Sąd nie był uprawniony i ocena ta mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez ocenę działań administracji przez pryzmat własnej odmiennej od przyjętej przez organ wykładni prawa materialnego;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że organ nie ocenił właściwie dowodów przeprowadzonych w sprawie;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1 i 3 oraz art. 67 § 1 k.p.a., oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. a to z powodu nie wzięcia pod uwagę treści dokumentu urzędowego - protokołu kontroli i dokonanie oceny oświadczenia skarżącego o przedstawieniu innej karty opłaty drogowej za dalsze okresy, z pominięciem treści protokołu kontroli;

- naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. błędną wykładnię art. 42 ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.4.1. i 1.4.4. załącznika do tej ustawy w zw. z § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1-4 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, w wyniku której niezasadnie przyjęto, iż opłata drogowa za przejazd po drogach krajowych została uiszczona, mimo niewypełnienia pól karty drogowej określających czas jej ważności.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2328/05 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu

w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istotnym elementem wypełnienia karty opłaty za przejazd, jest ewidentny brak w przedłożonej karcie opłaty wypełnienia godziny rozpoczęcia i zakończenia transportu drogowego jako elementu koniecznego dla ustalenia czy karta zastała wypełniona prawidłowo. Wskazano, że wpis dotyczący godzin uznać należy za niezbędny do prawidłowego określenia granic czasowych ważności karty. Niewpisanie godzinowego biegu terminu ważności karty może spowodować jej wykorzystanie dłużej niż przez czas objęty opłatą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. w przypadku skierowania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W komentarzach do powołanego przepisu (m.in. J. P. Tarno, czy T. Wosia) podkreśla się, że Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Przepis § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. - w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) - wydanego w oparciu o delegację zawartą w art. 42 ust. 7 powołanej wyżej ustawy - przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, uiszcza opłatę roczną, półroczną, miesięczną, siedmiodniową lub dobową.

Uiszczenie tej opłaty, zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, następuje poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Przy tym jedynie wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty (§ 4 ust. 2). Zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie: 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej, 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. Według § 5 ust. 3 i 4 powołanego aktu wykonawczego kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym. Wpisywanie godzin nie jest konieczne tylko w przypadku wypełniania karty miesięcznej, półrocznej lub rocznej (ust.5). Karta niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty (ust. 6).

Przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, podlega karze pieniężnej. Przy tym stosownie zaś do art. 87 ww. ustawy podczas przejazdu, kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie kontrolującego dowód uiszczenia opłaty. Przepisem art. 92 ust. 2 ustawy minister do spraw transportu upoważniony został, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, do określenia w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, zróżnicowanych w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym zawiera wykaz kar za naruszenia obowiązku wyniesionego w art. 42. W myśl lp. 1.4 tego załącznika naruszenie przepisów dotyczących uiszczenia opłat może polegać m.in. na: 1.4.1. - wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia opłaty (wysokość kary 3.000 zł), 1.4.4. - wykonywaniu transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą (wysokość kary 500 zł).

Istotnym elementem, w karcie opłaty przejazdu jest wypełnienie godziny rozpoczęcia i zakończenia transportu drogowego jako elementu koniecznego dla ustalenia czy karta zastała wypełniona prawidłowo. Wpis dotyczący godzin uznać należy za niezbędny do prawidłowego określenia granic czasowych ważności karty. Niewpisanie godzinowego biegu terminu ważności karty może spowodować wykorzystanie karty dłużej niż przez czas objęty opłatą.

Wskazać należy, że przesłanki z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, określające sposób wypełnienia karty opłaty, należy traktować łącznie, a brak wpisania godzin uważać za istotną wadę wpływającą na ocenę ważności dokumentu.

Istniała więc w tej sytuacji podstawa wymieniona w art. 92 ustawy o transporcie drogowym do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej. Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało przez Ministra Infrastruktury rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.). Z § 4 tego rozporządzenia wynika, że uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia.

Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia - kartę opłaty drogowej wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego.

Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdza natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Biorąc pod uwagę treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. organ administracji prawidłowo przyjął, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest karta drogowa zakupiona i prawidłowo wypełniona. Dowodem uiszczenia opłaty drogowej nie jest karta opłaty drogowej, która nie została wypełniona w sposób właściwy pozwalający na jej identyfikowanie z określonym pojazdem. Sam fakt zakupu karty nie jest bowiem równoznaczny z uiszczeniem opłaty drogowej.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, a organ II instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.