Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 482/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej też "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce z 19 lipca 2022 r. znak: [...], którą orzeczono o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami A. S. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A i B.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., zwanej dalej "u.k.p." lub "ustawą") oraz wyjaśnił, że podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji były informacje i dokumenty przedstawione przez stronę dotyczące jej stanu zdrowia. Skarżący, odnosząc się w piśmie z 25 marca 2022 r. do zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy w związku z przekroczeniem 2 marca 2022 r. dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, wniósł bowiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, powołując się na działanie wynikające ze stanu wyższej konieczności powodowanej nawrotem choroby w postaci rwy kulszowej i silnego bólu kręgosłupa. Z przedłożonej przez stronę w toku postępowania opinii lekarskiej wynika, że po przebytym urazie oka i wszystkich operacjach naprawczych oko prawe jest niedowidzące ze znacznym zwężeniem pola widzenia. Nadto A. S. ma problem z kończynami dolnymi, występuje u niego nagłe uczucie wiotkości w prawej kończynie dolnej i czasem upada, dolega mu "podwijanie" nogi przy schodzeniu po schodach, musi ją kontrolować i myśleć o niej gdy chodzi.

Kolegium podkreśliło, że w tych okolicznościach - skoro skarżący posiada prawo jazdy kat. A i B - prawidłowo wskazano na konieczność przeprowadzenia badania lekarskiego przez osobę, która może jednoznacznie stwierdzić, czy w tym konkretnym przypadku schorzenia skarżącego mogą stanowić przeciwwskazanie do kierowania przez niego pojazdami.

Jednocześnie Kolegium zgodziło się z zastrzeżeniami organu pierwszej instancji co do stanu zdrowia skarżącego, uznając je za istotne - skoro dotyczą problemów ze wzrokiem (znaczne zwężenie pola widzenia oka prawego), jak również z poruszaniem się i koordynacją ruchową, co stwierdzone zostało w opiniach sporządzonych przez biegłych sądowych. Zdaniem Kolegium, nie ulega wątpliwości, że powyższe schorzenia mogą mieć wpływ na sprawność psychofizyczną, jaka wymagana jest od kierujących pojazdami. Powyższe ustalenia wypełniają zatem określoną w art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy przesłankę skierowania A. S. na badania lekarskie, jako że rodzą one uzasadnione zastrzeżenia i wątpliwości co do zdolności prowadzenia przez uczestnika pojazdów silnikowych.

Na marginesie Kolegium wyjaśniło, że decyzja kierująca na badania lekarskie nie oznacza zarazem cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Ma na celu jedynie skontrolowanie stanu zdrowia kierowcy w sytuacji, gdy pojawiły się uzasadnione wątpliwości.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym i zaistniałym w sprawie stanem faktycznym. Dodało, że w interesie społecznym jest, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał zdrowiu i życiu nie tylko ich, lecz również innych użytkowników dróg.

Odnosząc się do zarzutu skierowania na badania do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, Kolegium wyjaśniło, że w art. 75 ust. 5 u.k.p. wojewódzkie ośrodki medycyny pracy wskazane zostały jako właściwe do przeprowadzania badań osób posiadających prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu ich zdrowia.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. S. wniósł o jej uchylenie, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 22, art. 32 i art. 68 Konstytucji RP oraz art. 21 Europejskiej Karty Praw Człowieka. Skarżący podniósł w szczególności, że w załączonych dokumentach medycznych, opinii biegłych sądowych oraz orzeczeniu o niepełnosprawności brak jest zastrzeżeń do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych na podstawie posiadanego prawa jazdy kat. A i B.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, kierując się powyższymi przepisami prawa, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, wbrew argumentacji zaprezentowanej w skardze, w zaistniałym stanie faktycznym występowały przesłanki do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Na zasadzie art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 ustawy z urzędu - na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1.

Z przytoczonych przepisów wynika, że podstawą do wydania decyzji jest istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane problemy zdrowotne stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie .

Warunkiem wydania decyzji przez starostę jest zatem wyłącznie powzięcie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, opartych na wiarygodnych źródłach. Uprawnienie to należy do szeroko pojętej profilaktyki w zakresie bezpieczeństwa na drogach, a celem przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy jest spowodowanie, aby osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza w celu wyeliminowania ewentualnego zagrożenia utratą zdrowia bądź życia dla niej, jak też innych użytkowników dróg. Celem wprowadzonych przez ustawodawcę rozwiązań prawnych jest zapewnienie bezpieczeństwa na drogach, a oczywistym jest też i to, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Stan zdrowia kierowcy jest niewątpliwie istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu i od dyspozycji psychofizycznej kierowcy zależy w dużym stopniu bezpieczeństwo ruchu drogowego. Dla takiego bezpieczeństwa niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy korzystają ze swoich uprawnień. Innymi słowy dla możliwości wydania decyzji o skierowanie na badania lekarskie nie jest wymagane ustalenie, czy z materiału dowodowego wynika niezbicie brak zdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie, a decyzja o skierowaniu na badania lekarskie ma to umożliwić (zob. wyroki NSA: z 4 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1402/14, Lex nr 2066120 i 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1052/17, Lex nr 2639746, wyrok WSA w Rzeszowie z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 242/22, Lex nr 3363174).

W realiach rozpoznawanej sprawy z wyjaśnień skarżącego, a w szczególności z przedłożonej przez niego w toku postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy dokumentacji medycznej, w tym opinii sądowo-lekarskich sporządzonych przez specjalistę ortopedii i traumatologii, okulistę oraz specjalistę neurologa (k. 17-29 akt admin.) i orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (k. 10 akt admin.) wynika, że skarżący jest osobą, co do której istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że stwierdzone u skarżącego: niedowidzenie oka prawego ze znacznym zawężeniem pola widzenia, choroba zwyrodnienia kręgosłupa z nawracającym zespołem bólowym i stan po operacji dupuytreny w zakresie dłoni lewej, dypuytrena rozcięgna palca w dłoni prawej, jak również zgłaszane przez samego skarżącego schorzenia prawej kończyny dolnej, mogą mieć negatywny wpływ na jego zdolności psychofizyczne i sprawność ruchową, a w konsekwencji negatywnie odbijać się na jego zdolnościach do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zresztą trudno tracić z pola widzenia przyczynę wskazaną przez skarżącego (k. 11 akt adm.), z powodu której – jak podał - 2 marca 2022 r. naruszył przepisy ruchu drogowego, a to silny ból kręgosłupa w jego dolnej części, pod wpływem którego przekroczył prędkość.

Sąd w pełni zgadza się więc ze stanowiskiem organów obu instancji, że w sprawie wystąpiły istotne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, skoro dotyczą one zaburzeń widzenia oraz schorzeń kręgosłupa i dłoni (które zostały stwierdzone w opiniach sporządzonych przez biegłych lekarzy), a także kończyny dolnej prawej (na co wskazuje skarżący). Podkreślić przy tym trzeba, że ww. opinie sądowo-lekarskie nie zawierają oceny stanu zdrowia skarżącego co do tego, czy istnieją zastrzeżenia do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych, ponieważ opinie te wydane zostały w odrębnym postępowaniu (czy badany spełnia przesłanki do wydania karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym). Zatem wszelkie kwestie związane z tym, czy stan zdrowia skarżącego stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem, będą wyjaśniane dopiero w drodze stosownego badania lekarskiego, na które skarżący został skierowany decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce i którą Kolegium zasadnie utrzymało w mocy. Zaznaczyć trzeba, że organy administracji nie mają uprawnień, ani możliwości do dokonania oceny stanu zdrowia skarżącego i jego zdolności psychomotorycznych. Decyzja kierująca na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami nie oznacza także, że przesądzona została kwestia braku zdolności skarżącego do kierowania pojazdami. Jak już wyżej wskazano, ustalenie istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami przez skarżącego zostanie stwierdzone dopiero badaniami lekarskimi, na które został on skierowany w drodze kontrolowanych decyzji. Skutkiem wydania tych decyzji skarżącemu nie zostało odebrane uprawnienie do kierowania pojazdami.

Z uwagi na powyższe, skoro wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami nie mogły zostać rozstrzygnięte bez badania przeprowadzonego przez uprawnionego lekarza, podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz Europejskiej Karty Praw Człowieka nie mogły odnieść skutku. Organy dokonały bowiem prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc istnienia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Nie doszło tym samym do naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Poczynione ustalenia wypełniały także dyspozycje norm zawartych w art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, które zostały w sprawie prawidłowo zastosowane.

Z tych powodów, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.