Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1290/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mateusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lutego 2020r. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez R. B. (skarżący), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2019r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień przewidzianych ustawą o kombatantach.

2 W wyniku wniesionej przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy powyższa decyzja została uchylona wyrokiem z dnia 18 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Bd 854/20.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał m.in., że organ dysponując dokumentami w języku niemieckim powinien doprowadzić do ich przetłumaczenia i ocenić, czy treść tych dokumentów potwierdza fakt doznania przez skarżącego represji wojennych z tytułu okresu przebywania z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach ( art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dalej Sąd wskazał, iż z akt sprawy wynika, że organ zwrócił się na piśmie do Archiwum Państwowego, w celu poszukiwania dowodów. Tak samo organ powinien wystąpić do organów niemieckich celem zweryfikowanie informacji zawartych w treści dowodów przedstawionych przez skarżącego. Organ powinien wyjaśnić wpływ przedłożonych dokumentów na potwierdzenie pobytu skarżącego w getcie. Dla ustalenia powyższego ważna może okazać się treść decyzji organów [...] dotyczących przyznania i wypłacenia jednorazowego świadczenia z tytułu pracy w getcie w Ł. (BDV), czy o pobycie w getcie (DRV) w czasie okupacji niemieckiej. Decyzje te wydane zostały przez organy RFN nie tylko na podstawie niemieckiej ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o wypłacaniu emerytur i rent z tytułu zatrudnienia w getcie ZRBG, ale także w oparciu o polsko-niemiecką Umowę z dnia 5 grudnia 2014r. o eksporcie szczególnych świadczeń, dla osób uprawnionych, które zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 714).

Reasumując Sąd wskazał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania organ powinien usunąć wskazane nieprawidłowości wzywając skarżącego do złożenia tłumaczenia wskazanych dokumentów lub samodzielnie zlecając ich przygotowanie przez tłumacza przysięgłego. Po otrzymaniu tłumaczenia wspomnianych dokumentów organ może także rozważyć, dokonać weryfikacji przesłanek przyznania świadczenia w trybie umowy z dnia 5 grudnia 2014r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o eksporcie szczególnych świadczeń dla osób uprawnionych, które zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 roku, poz. 714).

3. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownej analizie akt sprawy oraz po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r. działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm. - dalej "k.p.a.") oraz art. 22 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 517 – dalej "ustawa o kombatantach") ponownie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2019r.

o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień przewidzianych ustawą o kombatantach.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że strona w trakcie trwania postępowania zakończonego decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] lutego 2020 r. przedłożyła dokumenty z Niemieckiego Związku ds. Ubezpieczeń Rentowych, Federalnego Urzędu ds. Regulacji Stosunków Własnościowych i Federalnego Ministerstwa Finansów, w których wynika, że otrzymała świadczenia pieniężne jako osoba represjonowania w okresie II wojenny światowej. Organ wskazał, że zwrócił się do Archiwum Państwowego w Ł. z prośbą o przeprowadzanie kwerendy archiwalnej w jego zasobach w celi potwierdzenie pobytu strony na ternie getta. W odpowiedzi z dnia [...] września 2020r. Archiwum poinformowało, że nie odnaleziono jakichkolwiek dokumentów mogących potwierdzić podnoszone represje. Ponadto mając na uwadze zalecenia zawarte w wyroku WSA w Bydgoszczy Szef Urzędu zwrócił się do wyższej wskazanych organów Federalnej Republiki [...] z prośbą o wskazanie I przesłanie dokumentów na podstawie których ustalono doznane represje, które podnosi strona. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2021r. [...] Związek ds. Ubezpieczeń Rentowych wskazał, iż nie podsiada jakichkolwiek dowodów na pobyt skarżącego w getcie, a okres który podnosi strona, jako okres represji został uznany za wiarygodny na podstawie oświadczenia samego wnioskodawcy. Również Federalne Ministerstwo Finansów wraz z odpowiedzią z dnia [...] czerwca 2021r. przesłało jedynie wniosek strony z jego własnym oświadczeniem, które było podstawą do wypłaty świadczenia. Natomiast Federalny Urząd ds. Regulacji Stosunków Własnościowych w odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2021r. wypłacił jednorazowe świadczenie w wysokości [...] euro na podstawie zaświadczenia Stowarzyszenia Romów w [...], które zostało przedłożone do akt sprawy wraz wnioskiem o ponowne rozpatrzenie spawy. W kontekście powyższych ustaleń organ wskazał, że podstawą wypłaty świadczeń za pracę w getcie przez niemieckie organy rentowe były wyłącznie twierdzenia wnioskodawcy. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2005r. sygn. akt IV S.A./G1 897/04 Szef Urzędu wyjaśnił, że jakkolwiek oświadczenie strony może być dowodem w sprawie, to jednak jego wiarygodność podlega ocenie na zasadach ogólnych, a więc gdy oświadczenie strony nie zostało zweryfikowane żadnym z dowodów wskazanych w sprawie, nie może ono stanowić wyłącznej podstawy do wydania merytorycznej decyzji i budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności jego oceny. Odnosząc się to twierdzeń strony, iż jedynie oświadczenia nieżyjących już świadków tj. R. W. oraz B. B. mogłyby potwierdzić jego pobyt w getcie w Łodzi, organ wyjaśnił, że zapoznał się aktami świadków znajdującymi się w urzędzie z postępowania w przedmiocie przyznania im uprawnień kombatanckich. Z powyższych akt wynika, iż świadkowie nie wskazywali na okoliczność swojego pobytu w getcie w Łodzi - przeciwnie - w okresie kiedy strona podnosi swój pobyt na terenie getta w Ł. mieli oni przebywać w getcie w W..

4. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2021r. w całości, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów przedstawionych w skardze na okoliczności wynikające z ich treści oraz o zasądzenie na rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności; art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie tj. odmowę przyznania uprawnień kombatanckich pomimo przedstawienia przez skarżącego należytych dowodów;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 75 k.p.a. poprzez:

a) niedopuszczenie jako dowodów: oświadczenia wnioskodawcy o pobycie w getcie w Łodzi w okresie od [...] kwietnia 193r. do [...] lipca 1943r.; zeznań świadków R. W. oraz B. B. na okoliczność pobytu skarżącego w getcie w Ł.; rekomendacji Romskiego Instytutu Histroycznego z dnia [...] grudnia 2015r. potwierdzającego pobyt skarżącego w getcie w Ł. w okresie od kwietnia 1943r. do lipca 1943r.; decyzji niemieckiego urzędu Deutsche Rentenversicherung (odpowiednika polskiego ZUS - dalej: DRV) z dnia [...] października 2018r. o uznaniu za okres składkowy czasu pracy w getcie w Ł. w okresie od [...] kwietnia 1943r. do dnia [...] lipca 1944r.; decyzji niemieckiego organu Bundesamt fuer zentrale Dienste und offene Vermoegensfragen (dalej: BDV) z dnia [...] marca 2017r. o przyznaniu świadczenia z tytułu pobytu w getcie;

b) nieodniesienie się do przepisów umowy z dnia 5 grudnia 2014 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o eksporcie szczególnych świadczeń dla osób uprawnionych, które zamieszkują na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 714) w oparciu o którą organy niemieckie uznały pobyt skarżącego w getcie oraz (niektóre) przyznały także świadczenie z tego tytułu;

c) zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz ustalenie stanu faktycznego w sposób niekompletny.

W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał stan faktyczny sprawy. Dalej ustosunkowując się do argumentacji organu strona wskazała, że nie zna odpowiedzi organów niemieckich, gdyż z uwagi na wiek oraz zdrowie nie była w stanie udać się do W., aby zapoznać się z ich treścią przed wydaniem decyzji przez organ. Skarżący wskazał, że do wniosków o wypłatę przez organy niemieckie świadczeń z tytułu pobytu w getcie załączył dowody tj. własne oświadczenie, oświadczenia świadków, rekomendację z Romskiego Instytutu Historycznego. Oznacza to, że organy niemieckie posiadały kilka dowodów a nie tylko, jak twierdzi organ, oświadczenie skarżącego. Zdaniem skarżącego zbadania wymaga też wątek dotyczący wypłacenia świadczenia w wysokości [...] euro przez organ niemiecki jakoby na podstawie zaświadczenia Stowarzyszenia Romów w [...].

Niezależnie od powyższego skarżący zauważa, że decyzje organów niemieckich byłyby niezgodne z zasadami racjonalnego postępowania dowodowego, gdyż gdyby taka była praktyka to świadczenie z tytułu pobytu w getcie mógłby otrzymać każdy, kto złoży wniosek z własnym oświadczeniem a przecież to nie jest prawda. Organy niemieckie znane są powszechnie ze skrupulatności swoich działań. Stosunek organu do wniosku skarżącego podważa sens wskazanej umowy międzypaństwowej z dnia 5 grudnia 2014r. Dla skarżącego niezrozumiałym jest fakt, iż mając do dyspozycji te same dowody jedno państwo (Polska) odmawia swojemu obywatelowi uznania, że przebywał w czasie wojny w getcie, zaś drugie państwo będące sprawcą zamknięcia w getcie (RFN - następca R. Niemieckiej) potwierdza fakt przebywania w getcie wypłacając stosowne świadczenie. Nie jest to stan zgodny z zasadami prawa i sprawiedliwości. Brak rzetelnego ustosunkowania się organu do decyzji niemieckich organów niewątpliwie wpływa na ważność zaskarżonej decyzji. Ponadto zdaniem skarżącego organ rozpatrując jego wniosek i wydając decyzję odmowną naruszył przepis art. 75 k.p.a. poprzez niedopuszczenie jako ważnych dowodów decyzji niemieckiego urzędu DRV, BDV oraz Niemieckiego Ministerstwa Finansów o uznaniu pobytu w getcie oraz o przyznaniu świadczenia z tytułu tego pobytu. Nie dopuścił także jako dowodów zeznania świadków oraz rekomendacji Romskiego Instytutu Historycznego. W zakresie ustaleń organu odnośnie zeznań świadków skarżący wskazał, że przebywanie w okresie wojny w getcie w W. nie wyklucza czasowego przebywania w getcie w Łodzi, gdyż w czasie wojny wiele osób zamykano w gettach i przemieszczano. Zdarzało się tez często, że osoby po ucieczce z jednego getta mogły znaleźć się w innym. Romowie w większości byli niepiśmienni oraz, że w przeciwieństwie do Żydów nie mieli w gettach żadnego samorządu, co praktycznie uniemożliwia zbadanie pobytu i przepływu Romów między gettami. Ponadto w chwili obecnej prawie wszyscy Romowie przebywający w gettach już nie żyją. Pozostały już po nich tylko zeznania, które nie są uznawane przez organ. Poza stwierdzeniem, że z akt wynika, iż przebywali oni w getcie w W. organ nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania, aby wykluczyć pobyt tych świadków w getcie w Łodzi.

Dalej skarżący wskazał, iż getto w W. zostało zlikwidowane w maju 1943r. po stłumieniu żydowskiego powstania. Większość Romów opuściła W. getto przed powstaniem, uciekając do okolicznych lasów. Natomiast getto w Łodzi zostało zlikwidowane w sierpniu 1944 r. Nie można wykluczyć, że świadkowie po likwidacji getta w W. spotkali się w getto w Ł.. Nie można też wykluczyć ewentualności spotkania się rodzin romskich ukrywających się w lasach po ucieczce z getta. Trzeba wziąć pod uwagę, że wg danych RIH ok. 1500 osób narodowości romskiej przeżyło pobyt w getto. Ukrywali się w lasach, rodziny spotykały się, komunikowały z sobą, rozmawiały o losach pobratymców. Byli dobrze zorientowani gdzie ktoś był, zginął czy przebywał. Ukrywali się przeważnie w czasie wojny na Mazowszu, w lasach ziemi łódzkiej i kresach wschodnich. Po wojnie razem wędrowali w taborach gdzie spotykali się ocaleni i rozmawiali, a przede wszystkim starali się odszukać po wojennej zawierusze. Wzięcie pod uwagę tych zdarzeń uprawdopodabnia wiarygodność zeznań świadków.

Odnosząc się do stwierdzenie Urzędu, że kwerenda archiwalna w Archiwum Państwowym w Ł. zakończyła się wynikiem negatywnym, gdyż nie odnaleziono dowodów represji stosowanych wobec wnioskodawcy w czasie II Wojny Światowej skarżący podniósł, że Archiwa Państwowe, tak jak i IPN, nie posiadają imiennych list osób osadzonych w getto, czyli: kilku tysięcy Romów, jak też setek tysięcy obywateli pochodzenia żydowskiego. Skarżący zauważa, że kwerenda w materiałach Archiwum Państwowym i IPN jest niezasadna z punktu widzenia postępowania administracyjnego (dowodowego), gdyż jej wszczęcie nie było spowodowane interesem strony, czy organu, tylko chodziło o wpisanie do uzasadnienia decyzji dodatkowego negatywnego dla strony argumentu. Wymienione wyżej działania organu naruszają zdaniem strony także przepis art. 77 k.p.a., który obliguje organ administracyjny do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

6. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022r. poz. 329 - dalej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

8. W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się przyznania uprawnień kombatanckich, o których mowa w ustawie o kombatantach. W myśl art. 21 ust. 1 tej ustawy, podstawowym warunkiem uzyskania uprawnień kombatanckich jest uzyskanie decyzji potwierdzającej działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiadanie obywatelstwa polskiego lub posiadanie go w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem

ust. 2. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby. Skarżący swoje uprawnienia upatruje w fakcie represji wojennych, doznanych z tytułu okresu przebywania z przyczyn narodowościowych i rasowych w getcie (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach).

9. Wskazać w tym miejscu należy, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozważań tu. Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 18 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Bd 854/20, uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 lutego 2020r. Ma to istotne znaczenie, albowiem stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w tym przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, iż skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., II FSK 2506/12, z dnia 11 kwietnia 2018 r., I FSK 1101/16). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018r., II FSK 353/16). Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153).

Na tle art. 153 p.p.s.a. w orzecznictwie przyjmuje się, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenianych faktów i dowodów oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1148/18). Zwraca się także uwagę, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

10. Z uzasadnienia wskazanego powyżej wyroku z dnia 18 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Bd 854/20, wiążącego skład orzekający w rozpatrywanej sprawie wynika, że Sąd, biorąc pod uwagę regulacje art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. postawił Szefowi Urzędu zarzut niezebrania i nierozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nieustalenie stanu faktycznego w sposób kompletny. Formułując powyższe zarzuty Sąd wskazał, że (...) organ powinien wyjaśnić wpływ przedłożonych dokumentów na potwierdzenie pobytu skarżącego w getcie. Dla ustalenia powyższego ważna może okazać się treść decyzji organów [...] dotyczących przyznania i wypłacenia jednorazowego świadczenia z tytułu pracy w getcie w Łodzi (BDV), czy o pobycie w getcie (DRV) w czasie okupacji niemieckiej. Decyzje te wydane zostały przez organy RFN nie tylko na podstawie niemieckiej ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o wypłacaniu emerytur i rent z tytułu zatrudnienia w getcie ZRBG, ale także w oparciu o polsko-niemiecką Umowę z dnia 5 grudnia 2014r. o eksporcie szczególnych świadczeń, dla osób uprawnionych, które zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 714). Umowa ta w art. 2 stwierdza, że jej zapisy dotyczą osób prześladowanych, które ze względu na miejsce zamieszkania w Polsce nie otrzymały świadczeń z tytułu zatrudnienia w getcie na podstawie niemieckich przepisów emerytalno-rentowych. Dalej Sąd wskazał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania organ powinien usunąć wskazane nieprawidłowości wzywając skarżącego do złożenia tłumaczenia wskazanych dokumentów lub samodzielnie zlecając ich przygotowanie przez tłumacza przysięgłego. Po otrzymaniu tłumaczenia wspomnianych dokumentów organ może także rozważyć, dokonać weryfikacji przesłanek przyznania świadczenia w trybie umowy z dnia 5 grudnia 2014 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o eksporcie szczególnych świadczeń dla osób uprawnionych, które zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 roku, poz. 714).

11. Jak wynika z akt sprawy mając na uwadze wskazani płynące z powyższego wyroku organ pismem z dnia [...] marca 2021r. wezwał skarżącego do nadesłania tłumaczenia dokumentów złożonych do akt sprawy, sporządzonych w języku niemieckim. W odpowiedzi skarżący przedłożył przetłumaczone dokumenty z języka niemieckiego na język polski. Mając na uwadze treść powyższych dokumentów Szef Urzędu Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do organów niemieckich o udzielenie informacji jakie dokumenty były podstawą otrzymania przez skarżącego dodatku do emerytury (k-96 akt administracyjnych), jednorazowej zapomogi (k-95 akt administracyjnych) oraz podstawą do ubiegania się o emeryturę bądź rentę (k-94 akt administracyjnych). W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2021r. Federalny Urząd ds. Regulacji Stosunków Własnościowych poinformował, że skarżący otrzymał od BADV dwa świadczenia w wysokości [...] Euro oraz [...] Euro. Jak wynika z powyższej odpowiedzi podstawą wypłaty świadczeń było zaświadczenie o pobycie w getcie wystawione przez Stowarzyszenie Romów w [...], z siedzibą w O.. Z odpowiedzi udzielonej w dniu [...] maja 2021r. przez [...] Związek ds. Ubezpieczeń Rentowych wynika, że organ ten nie posiada dowodów pobytu w getcie skarżącego. Pobyt w getcie w okresie od 04.1943r. do 07.1944r. został uznany za wiarygodny na podstawie własnego oświadczenia. Ponadto w odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2021r. Federalne Ministerstwo Finansów przesłało kopie dokumentu wniosku skarżącego, na podstawie którego przyznano jednorazową zapomogę. Z odpowiedzi powyższych niemieckich organów wynika, że przyznały skarżącemu stosowne świadczenia nie tylko na podstawie oświadczenia samego skarżącego jak twierdzi organ, ale również na podstawie zaświadczenia Stowarzyszenia Romów w [...], z siedzibą w O.. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2015r. (k-31 akt administracyjnych) z którego wynika, że Stowarzyszenie Romów w [...] oraz Romski Instytut Historyczny zaświadczają, że B. R. ur. [...].03.1940r. w G. jest narodowości romskiej. Materiały znajdujące się w archiwach Romskiego Instytutu Historycznego wskazują na pobyt w getto w Ł. od kwietnia 1943 do lipca 1943 roku (sygn. akt RIH 332/09/03). Zdaniem Sądu treść materiałów znajdujących się w archiwach Romskiego Instytutu Historycznego pod sygn. akt RIH 332/09/03, co umknęło organowi orzekającemu w sprawie, mogą mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania uprawnień kombatanckich skarżącemu. Stwierdzić w związku z tym należy, że organ powinien zwrócić się do Romskiego Instytutu Historycznego celem udostępnienia powyższych dokumentów, które były podstawą wydania zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2015r. Uchylając się od wyjaśnienia powyższego zagadnienia, jak trafnie podniesiono w skardze, Szef Urzędu wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Podkreślić bowiem trzeba, że obowiązkiem organu w toku każdego postępowania administracyjnego jest zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, dokonanie jego rzetelnej i wnikliwej analizy, a następnie ustalenie na jego podstawie niewadliwego stanu faktycznego sprawy. Dopiero wówczas organ będzie mógł ocenić, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich i podjąć rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Wyniki tych ustaleń i ich rzetelna ocena winny znaleźć odzwierciedlenie w motywach rozstrzygnięcia sporządzonego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ winien jasno i rzeczowo wyjaśnić jakie okoliczności natury faktycznej i prawnej zadecydowały o przyznaniu względnie o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Wobec stwierdzonych uchybień, zaskarżona decyzja, jako wydana przedwcześnie podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie uwzględnić poczynione wyżej rozważania i zastosować się do zaleceń wynikających z uzasadnienia niniejszego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

12. Na podstawie art. 15zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs? ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta Bydgoszczy, będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia [...] marca 2022r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.