Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 415/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania J. K.(dalej "Skarżącej") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") z dnia [...]października 2017 roku nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie dwóch chlewni wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku magazynowo-składowego na chlewnię do chowu tuczników na działce nr ewid. [...]w miejscowości [...], gmina [...]" – utrzymało decyzję Wójta w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżoną obecnie decyzję z dnia [...]listopada 2017 r., przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia [...]listopada 2013 r. spółka [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Inwestor") wniosła o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie dwóch chlewni wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku magazynowo - składowego na chlewnię do chowu tuczników w ilości 2000 sztuk ([...]) na terenie działki nr ewid. [...] (dalej "planowane przedsięwzięcie" oraz "teren inwestycji").

2. Rozpatrzenie w/w wniosku było przedmiotem: 1) pozytywnej dla Inwestora decyzji Wójta z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...], uchylonej decyzją SKO z dnia [...]stycznia 2015 r. nr [...] (jednocześnie SKO przekazało Wójtowi sprawę do ponownego rozpatrzenia), 2) pozytywnej dla Inwestora decyzji Wójta z dnia [...]grudnia 2015 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją SKO z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...].

3. Wyrokiem z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1453/16, tut. Sąd uchylił w/w decyzje organów obu instancji z dnia [...]grudnia 2015 r. i z dnia [...]kwietnia 2016 r., uznając iż organy zaniechały wyczerpującej weryfikacji zaproponowanego przez Inwestora racjonalnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, co było wynikiem wadliwego założenia, iż jedynym prawidłowym wariantem jest wariant proponowany przez inwestora. Uszło w tej sytuacji uwadze organów, że wspomniany wariant alternatywny przedsięwzięcia nie spełniał natomiast wymogów przewidzianych w art. 66 ust.1 ustawy ocenowej. Z powyższych przyczyn zachodzi konieczność przeprowadzenia przez organy rzetelnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającej warianty jego realizacji, w ten sposób, aby było możliwe porównanie oddziaływa w ramach poszczególnych wariantów i uzasadnienie wyboru jednego z nich. Równie wskazane jest wyjaśnienie kwestii podniesionych przez Skarżącą na rozprawie sądowej, tj. kwestii prowadzonej na działkach sąsiednich produkcji trzody chlewnej niezgodnie z treścią decyzji środowiskowej wydanej w tej sprawie oraz kwestii odległości planowanej inwestycji od rzeki [...] i najbliższych zabudowań.

4. Postanowieniem z dnia [...]lipca 2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") pozytywnie uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki, które należy uwzględnić na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, a także w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ocenowej.

5. W piśmie z dnia [...]czerwca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej "PPIS") stwierdził, że jego stanowisko w sprawie, zawarte w opinii sanitarnej nr [...]z dnia [...]lutego 2014 r. jest w dalszym ciągu aktualne i obowiązujące.

6. Wydaną w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...]października 2017 r. Wójt ponownie ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.

7. Skarżąca wniosła do SKO odwołanie od decyzji Wójta, zarzucając organowi I instancji w szczególności: (-) brak analizy wariantu proponowanego przez inwestora po jego modyfikacji, (-) brak starannego i wszechstronnego zbadania sprawy, w szczególności poprzez pominięcie znanej organowi okoliczności, iż teren pod planowane przedsięwzięcie jest terenem zalewowym, co stanowi istotny czynnik ryzyka tego przedsięwzięcia.

III. Jak wskazano na wstępie, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...]listopada 2017 r. SKO rozpatrzyło odwołanie Skarżącej od decyzji Wójta z dnia [...]października 2017 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy zostały wykonane – stosownie do normy wynikającej z art.153 p.p.s.a. - wszystkie zalecenia sformułowane w wyroku Sądu, uchylającym poprzednio wydane orzeczenia organów obu instancji.

2. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405), dalej "ustawy ocenowej" w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r. (art.6 ust.2 ustawy z dnia 9 października 2015 r., nowelizującej ustawę ocenową - Dz. U. z 2015 r. poz. 1936).

3. Podstawowym dowodem w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Orzecznictwo sądowe wypowiedziało się obszernie na temat charakteru tego dowodu oraz granic oceny jego prawidłowości i wiarygodności. Stosownie do powyższego:

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dowodem prywatnym i jako taki podlega ocenie organu jak każdy inny dowód, to jednak dokument ten posiada szczególną moc dowodową, która związana jest z kompleksową oceną przedsięwzięcia i analizą aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13, Lex nr 1369033). Ponadto zaznaczyć należy, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11 (Lex nr 1358431) wyjaśnił, że jeżeli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11, Lex nr 1340187; wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2032/13, opubl. CBOSA; 20 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2564/12 opubl. CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1128/14, opubl. CBOSA).

W świetle powyższych wytycznych zadaniem organu orzekającego w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań jest dokonanie analizy raportu z punktu widzenia jego kompletności i wiarygodności, tj. ustalenie, czy raport zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 66 ustawy ocenowej oraz czy zostały one rzeczowo uzasadnione.

4. Odniesienie w/w kryteriów do oceny raportu przedłożonego (i uzupełnionego) przez Inwestora w niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

4.1. W wydanym w sprawie wyroku Sąd uznał, że raport przygotowany przez mgr inż. A. K. - biegłego z listy Wojewody [...]w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko (dalej "biegłego") nie spełnia wszystkich wymogów zakreślonych w ustawie, albowiem nie zawiera pełnej analizy wariantów alternatywnych. W konsekwencji powyższego, na wezwanie Wójta z dnia [...]marca 2017 roku Inwestor przedłożył przy piśmie z dnia [...]kwietnia 2017 r., "uzupełnienie do raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Budowa dwóch chlewni wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku magazynowo - składowego na chlewnię do chowu tuczników na działce nr ewid. [...]w miejscowości [...], gmina [...]", zawierające żądaną analizę oddziaływania wariantów alternatywnych. Uzupełnienie raportu, wbrew zarzutom Skarżącej, zostało sporządzone i podpisane przez biegłego i tym samym stanowi moc dowodową.

4.2. We w/w uzupełnieniu raportu opisano dwa racjonalne warianty alternatywne przedsięwzięcia, tj.:

1) wariant alternatywny nr 1 - dotyczy odmiennej technologii chowu (system ściółkowy) z jednoczesną zmianą wentylacji na dachową z wylotem wolnym,

2) wariant alternatywny nr 2 - dotyczy zmiany wentylacji dachowej z wylotem otwartym zamiast zadaszonego.

Inwestor wskazał przy tym, iż wariant alternatywny nr 2 jest najkorzystniejszy dla środowiska.

Tym samym raport wraz ze w/w uzupełnieniem przedstawia ocenę trzech wariantów:

1) wariant inwestorski - system bezściółkowy z wentylacją dachową zamkniętą,

2) racjonalny wariant alternatywny nr 1 - system ściółkowy z wentylacją dachową z wylotem wolnym

3) racjonalny wariant alternatywny nr 2 - system bezściółkowy (rusztowy) z wentylacją dachową z wylotem wolnym.

Zaproponowane warianty alternatywne zostały szczegółowo zanalizowane przez biegłego. Z analizy tej wynika, że chów w systemie rusztowym z wentylacją dachową z wylotem wolnym (racjonalny wariant alternatywny nr 2) jest najbardziej korzystny dla zdrowia ludzi i środowiska, tym samym został ostatecznie przyjęty do realizacji.

Szczegółowa analiza w tym zakresie przedstawia się następująco:

Oddziaływanie fazy realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym nr 1 i nr 2 jest analogiczne do wariantu inwestorskiego opisanego w raporcie sporządzonym w czerwcu 2014 r. Każdy z nich w sposób analogiczny do wariantu inwestorskiego oddziałuje na elementy środowiska, takie jak: klimat, krajobraz, dziedzictwo kultury, zabytki, walory przyrodnicze, faunę i florę, glebę, pola elektromagnetyczne i zagrożenie awarią przemysłową.

Jedyna różnica dotyczy bilansu azotu, w tym ilości wytworzonego obornika, wielkości emisji amoniaku i jego dyspersji w powietrzu.

Wskaźnik emisji siarkowodoru z chlewni ściółkowej i rusztowej jest taki sam, zatem obydwa warianty są analogiczne pod względem wielkości emisji i stężeń w powietrzu siarkowodoru.

Co do ilości obornika i zawartości w nim azotu podano, że w wariancie alternatywnym nr 1, przy ściółkowym systemie chowu powstaje obornik zamiast gnojowicy w wariancie inwestorskim i ilość produkowanego w chlewniach ściółkowych azotu wynosi 15152 kgN/rok i jest większa o 457,5 kg niż w wariancie inwestorskim chowu w systemie rusztowym. Oznacza to, że przy tym wariancie alternatywnym wymagana minimalna powierzchnia pól uprawnych i użytków rolnych wynosi ok. 89 ha i jest większa o ok. 2,7 ha niż w wariancie inwestorskim. Z kolei w ujęciu tabelarycznym podano, że w sytuacji wariantu nr 1 (system ściółkowy z wentylacją dachową z wylotem wolnym) wielkość przewidywanych stężeń maksymalnych jednogodzinnych i średniorocznych amoniaku poza inwestowaną działką wynosi odpowiednio S1 391,581 µg/m3 i Sa 31,731 µg/m3 w sytuacji gdy w wariancie inwestorskim S1 413,475 µg/m3 i Sa 38,683 µg/m3. Tym samym spodziewane maksymalne stężenie jednogodzinne amoniaku w powietrzu jest o około 5% niższe, a maksymalne stężenie średnioroczne o około 18% niższe w tym wariancie alternatywnym niż w wariancie inwestorskim. Oznacza to, że niższe stężenie amoniaku w powietrzu, a tym samym oddziaływanie na zdrowie ludzi wykazuje wariant alternatywny nr 1 aniżeli wariant inwestorski.

Niemniej podobna analiza wariantu alternatywnego nr 2 prowadzi do wniosku, iż jest on najkorzystniejszy dla środowiska i zdrowia ludzi. Z tej racji został on uznany za wariant ostatecznie przyjęty do realizacji.

Z uzupełnienia do raportu przedłożonego przy piśmie z dnia [...]kwietnia 2017 r. wynika, że jakkolwiek ilość wytwarzanego azotu (gnojowicy) i sposób jej zagospodarowania, emisja amoniaku i siarkowodoru przy racjonalnym wariancie alternatywnym nr 2 jest analogiczna do wariantu inwestorskiego, to ilość jego stężenia w powietrzu jest zdecydowanie mniejsza. I tak: wielkość przewidywanych stężeń maksymalnych jednogodzinnych i średniorocznych amoniaku poza inwestowaną działką wynosi odpowiednio S1 391,581 µg/m3 i Sa 29,786 µg/m3 w sytuacji gdy w wariancie inwestorskim S1 413,475 µg/m3 i Sa 38,683 µg/m3 zaś siarkowodoru: S1 5,379 µg/m3 i Sa 0,487 µg/m3 (wariant alternatywny nr 2) i S1 8,162 µg/m3 i Sa 0,593 µg/m3 (wariant inwestorski).

Tym samym spodziewane maksymalne stężenie jednogodzinne amoniaku w powietrzu jest o około 5% niższe, a maksymalne stężenie średnioroczne o około 23% niższe w tym wariancie alternatywnym niż w wariancie inwestorskim. Jednocześnie spodziewane maksymalne stężenie jednogodzinne siarkowodoru w powietrzu jest o około 34% niższe, a maksymalne stężenie średnioroczne o około 18% niższe w tym wariancie alternatywnym niż w wariancie inwestorskim. Bezspornym w sprawie jest, że niższe stężenie amoniaku i siarkowodoru w powietrzu wpływa na lepsze oddziaływanie inwestycji na zdrowie ludzi. Zestawienie to dowodzi, że wariant ten, tj. chów w systemie rusztowym z wentylacją dachową z wylotem wolnym jest najbardziej korzystny dla zdrowia ludzi. Gorsze parametry przejawia nawet chów ściółkowy z wentylacją dachową z wylotem wolnym i słusznie został oceniony za mniej korzystny.

Powyższa analiza dowodzi, że chów w systemie rusztowym z wentylacją dachową z wylotem wolnym jest najbardziej korzystny dla zdrowia ludzi i środowiska, tym samym został ostatecznie przyjęty do realizacji.

Gorsze parametry przejawia chów ściółkowy z wentylacją dachową z wylotem wolnym i słusznie został oceniony za mniej korzystny. Wpływ, oddziaływanie tychże wariantów na pozostałe elementy środowiska naturalnego, w tym krajobraz, klimat, zabytki, dziedzictwo naturalne itp. jest analogiczny do wariantu inwestorskiego szczegółowo opisanego w raporcie i powielanie ich w przedmiotowym uzupełnieniu jest bezcelowe.

Podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt IIOSK1729/16, LEX nr 2331249, iż skoro uwarunkowania konkretnej inwestycji wykazują, iż wariant jej realizacji wskazany przez inwestora, a nadto będący wariantem racjonalnym (tj. najkorzystniejszym dla środowiska) jest zarazem optymalnym to brak jest podstaw aby poszukiwać, niejako "na siłę" wariantu alternatywnego. W ocenie Kolegium wybrany przez inwestora wariant chowu tuczników w systemie system bezściółkowym (rusztowym) z wentylacją dachową z wylotem wolnym jest najbardziej racjonalny i słusznie został przyjęty do realizacji.

4.3. Uzupełnieniem do raportu, sporządzonym zgodnie z pismem znak: [...] z dnia [...]maja 2017 r. Inwestor odniósł się do przedłożonego protokołu kontroli interwencyjnej, dołączonej na rozprawie sądowej w dniu 24 października 2016 r. do akt sprawy. Biegły wskazał, że protokół dotyczył ilości zwierząt występujących w budynkach inwentarskich położonych na działkach sąsiadujących z terenem inwestycji. Łączna obsada na trzech niepowiązanych ze sobą technologicznie chlewniach na tych działkach wynosi do 3400 szt., co w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) daje wielkość chowu max. 3400 sz. X0,14 — 476DJP. W praktyce jest zaś mniejsza bowiem chów odbywa się w różnych grupach wiekowych. Nadto biegły wskazał, iż obsada maksymalna na działce [...]oraz na działce nr [...]została uwzględniona w ocenie skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na działce nr [...], przeprowadzonej w raporcie. Jednocześnie poinformował, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie jest organem uwzględnionym w procedurze oceny oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na środowisko, a zatem nie bierze udziału w postępowaniu na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

4.4. Odnosząc się do odległości planowanej inwestycji od zabudowań biegły podał, że w raporcie podana jest odległość projektowanych budynków chlewni od najbliższych sąsiednich budynków mieszkalnych w zabudowie zagrodowej a nie od granicy inwestowanej działki czy też względem chlewni zlokalizowanych na działkach nr [...]i nr [...], nie wchodzących w zakres przedmiotowego przedsięwzięcia. Skład orzekający potwierdza powyższą tezę (por. str. 16 raportu) i wskazuje, że również z treści tego raportu wynika, iż uciążliwe oddziaływanie ocenianego kompleksu chlewni projektowanych i istniejących zamyka się w granicy działek [...],[...]i [...].

4.5. Jednocześnie w przedmiotowym uzupełnieniu biegły skorygował informację dotyczącą odległości inwestycji od rzeki [...]. W najkrótszym odcinku wynosi ona bowiem 400 m. Omyłka ta nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.

4.6. Przedłożony przez Inwestora raport wraz ze wszystkimi uzupełnieniami spełnia wszelkie wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej. Został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Właściwie charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy, uwzględniające jego specyfikę. Nie ma zatem podstaw by odmówić mu waloru wiarygodności i mocy dowodowej. W świetle powyższych okoliczności z przedstawionego raportu wynika, iż przedsięwzięcie na żadnym z etapów inwestycyjnych (budowa, eksploatacja, likwidacja) nie wpłynie w znaczącym stopniu na pogorszenie się stanu środowiska i nie ma przeciwskazań do jego realizacji w proponowanym zakresie.

4.7. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. RDOŚ pozytywnie uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki, które należy uwzględnić na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, a także w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ocenowej (w projekcie budowlanym). Wyraził również opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ooś. Uwarunkowania te zostały implementowane do decyzji środowiskowej - pkt 2 i 3.

Z kolei w dniu [...]czerwca 2017 r. PPIS podał, że stanowisko zawarte w opinii sanitarnej nr [...]z dnia [...].03.2014 r. jest w dalszym ciągu aktualne i obowiązuje. W opinii tej pozytywnie zaopiniowano planowane zamierzenie inwestycyjne, zgłaszając jednocześnie określone uwarunkowania dla jego realizacji. Uwarunkowania te zostały zamieszczone również w treści zaskarżonej decyzji środowiskowej - pkt. 2

5. Zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie:

Z art.77 ust.1, art.80 ust. 2, art. 81 ust. 2 i 3 ustawy ocenowej wynika zamknięty katalog okoliczności, uzasadniających odmowę wydania decyzji środowiskowej. Żadna ze w/w sytuacji nie wystąpiła w sprawie.

Wariantem proponowanym przez inwestora i przyjętym ostatecznie do realizacji jest racjonalny wariant alternatywny nr 2 przedstawiony w przedłożonym uzupełnieniu do raportu. Innego wariantu inwestor nie przewiduje a zatem błędny jest zarzut iż raport nie zawiera analizy wariantu proponowanego przez inwestora po modyfikacji.

Przy ocenie przedsięwzięcia nie doszło do uchybienia, mającego polegać na pominięciu faktu, iż teren inwestycji leży na obszarze zalewowym.

Z raportu środowiskowego (pkt 8.2.2) wynika, iż na terenie lokalizacji przedsięwzięcia nie występują płytkie wody podziemne, wody powierzchniowe czy ujęcia wód podziemnych, a istniejące warunki lokalizacyjne nie sprzyjają spływom powierzchniowym z wodami opadowymi do wód powierzchniowych z terenu przedsięwzięcia. W ocenie autora raportu planowane przedsięwzięcie leży poza obszarem zalewowym (pkt 23 str. 72 raportu).

Także z przedłożonej przez organ I instancji mapy obszarów zagrożenia powodziowego dla rzeki [...] wynika, iż teren inwestycyjny leży poza zasięgiem wielkiej wody o prawdopodobieństwie 1%. Rację ma również inwestor, że przedstawione do odwołania zdjęcia pokazują aktualny stan terenu. Zostały wykonane po licznych i obfitych opadach deszczu, które w całej Polsce powodują zastoje wody na polach. W żaden sposób nie dowodzą natomiast, że inwestycja zlokalizowana jest na terenach zalewowych.

Ustawa ocenowa, podobnie jak i inne ustawy, nie regulują dopuszczalnej odległości planowanego przedsięwzięcia od innych nieruchomości. W tej sytuacji organy właściwe do wydawania decyzji środowiskowej, wspomagają się pomocniczo innymi unormowaniami, dotyczącymi różnego rodzaju oddziaływań np. hałasowych czy dotyczących zanieczyszczenia powietrza. Jednak w spornej sprawie charakter inwestycji nie daje podstaw do uznania, że przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na otaczające środowisko naturalne. Obawy Skarżącej odnośnie negatywnego wpływu inwestycji na otoczenie mają charakter hipotetyczny i nie zostały poparte żadnym dowodem, mają charakter uznaniowy, bez sprecyzowania na czym miałby polegać taki wpływ, co czyni je ogólnikowymi, niewystarczającymi. W aktualnie prowadzonym postępowaniu bada się bowiem wyłącznie zgodność planowanego zamierzenia z przepisami odrębnymi dotyczącymi szeroko pojętej ochrony środowiska; w przypadku takiej zgodności wydanie pozytywnej decyzji jest obligatoryjne. Takie potwierdzenie zgodności, swoista deklaracja powoduje, że decyzja taka nie może naruszać praw osób trzecich.

IV. Pismem z dnia [...]stycznia 2018 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu (za pośrednictwem organu) skargę na decyzję SKO, podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe oszacowanie liczby sztuk inwentarza, co przesądza o wadliwości oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wydanej na jej podstawie decyzji,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy ocenowej poprzez błędne przyjęcie, iż istniejąca infrastruktura wodociągowa umożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkańców i planowanej inwestycji,

- art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 37 pkt 1 ustawy ocenowej poprzez nieuwzględnienie uwag mieszkańców w przedmiocie: wydolności sieci wodociągowej, charakterystyki obszaru pod planowaną inwestycję, braku możliwości pogodzenia interesów Inwestora z interesami społeczności lokalnej.

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. e ocenowej poprzez pominięcie ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii.

W uzasadnieniu w/w zarzutów wskazano w szczególności, co następuje: 1. Przy orzekaniu w sprawie organy nie uwzględniły maksymalnej obsady inwentarza, jaka mogłaby być hodowana w budynkach wskazanych we wniosku, biorąc w to miejsce pod uwagę wyłącznie obsadę zaniżoną, zadeklarowaną przez Inwestora. Tymczasem obowiązek uwzględniania obsady maksymalnej, nie zaś deklarowanej podkreśla się w orzecznictwie sądowym (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19.08.2015r., II SA/Po 34/15).

Adekwatnie do mechanizmu wyliczeniowego zaprezentowanego w orzeczeniu przywołanym wyżej, wartość DJP dla przedmiotowego przedsięwzięcia winna być ustalona na podstawie następujących czynności:

1) ustalenie minimalnej powierzchni kojca na jedną sztukę zgodnie z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej - zgodnie z § 24 ust. 3 pkt 2 lit. g) - dla warchlaków i tuczników o masie ciała powyżej 110 kg jest to 1 m2 na sztukę;

2) ustalenie łącznej powierzchni przeznaczonej pod hodowlę - w tym przypadku będzie to łączna powierzchnia obu chlewni - 2210 m2 + 2125 m2 = 4335 m2;

3) ustalenie maksymalnej ilości tuczników dla przedsięwzięcia poprzez podzielenie łącznej powierzchni obu chlewni przez minimalną powierzchnię kojca - 4335 m2 : 1 m2 = 4335 sztuk;

4) przeliczenie maksymalnej ilości sztuk tuczników na DJP - 4335 x 0,14 = 607 DJP.

Jak wynika z obliczeń, planowane przedsięwzięcie spełnia wymogi dla dwukrotnie wyższej aniżeli deklarowana przez inwestora liczby tuczników, co przesądza o tym, iż założenia zawarte w analizie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko również są znacząco niedoszacowane. Nadto, nieprawidłowe ustalenie wartości obsady inwentarza na tym etapie może skutkować uchybieniem innych istotnych wymogów przewidzianych dla takich przedsięwzięć - chociażby wymogu uzyskania pozwolenia zintegrowanego czy uzgodnienia planu nawożenia.

Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, iż realizując analogiczne przedsięwzięcia Inwestor dopuścił już rażącego przekroczenia obsady DJP wynikających z decyzji środowiskowych wydanych w innych sprawach.

2. W trakcie postępowania mieszkańcy wioski wyrazili swoje zaniepokojenie wydolnością infrastruktury wodociągowej, wskazując na zauważalne obniżenie ciśnienia w instalacji i okresowe przerwy w dostawie wody, a w związku z tym poważne obawy przed przyłączaniem do sieci kolejnych odbiorców - w szczególności takich, których duże potrzeby mogą pogłębić problem. Organy stwierdziły natomiast dostateczne zabezpieczenie potrzeb mieszkańców i możliwość przyłączania kolejnych odbiorców, nie pochylając się nad faktycznym problemem niedostatku surowca (przerwy w dostawie, niskie ciśnienie), który występuje od wielu lat w okresie letnim.

3. Lokalizacja planowanego przedsięwzięcia znajduje się na terenie zalewowym (zdjęcia w aktach sprawy). Wbrew twierdzeniom Inwestora, zaleganie wód na tym obszarze nie ma charakteru incydentalnego i jest bolączką mieszkańców od wielu lat. Takie usytuowanie przedsięwzięcia stanowi poważne zagrożenie dla środowiska.

4. Interesy Inwestora, który ekspansywnie zagospodarował już lokalne tereny przemysłową hodowlą zwierząt, nie dają się pogodzić z interesami mieszkańców. Jak wynika z załączonej opinii Powiatowego Lekarza Weterynarii, już w chwili obecnej substancje ulatniające się z pobliskich chlewni stanowią dla lokalnej społeczności uciążliwość ponad miarę.

5. Hodowla zwierząt w ilości 280 DJP, a tym bardziej w ilości szacowanej w pkt I (607 DJP) może stanowić potencjalne źródło awarii zdefiniowanej w ustawie z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Zagrożenie to może wynikać w szczególności z:

- rozszczelnienia zbiornika na gnojowicę (kanałów podrusztowych). Gnojowica charakteryzuje się wysokimi wskaźnikami zanieczyszczeń organicznych, a wprowadzenie jej do wód rzeki [...]grozi spowodowaniem warunków beztlenowych i zanikiem życia biologicznego. Opisanemu zagrożeniu sprzyjać może okresowa podmokłość terenu, na którym ma powstać inwestycja,

- braku lub ograniczenia dostępu do wody skutkującego pogorszeniem warunków sanitarnych i skażeniem środowiska. Duże ryzyko zagrożenia wynika z podnoszonego już w treści niniejszego odwołania problemu niewydolności infrastruktury wodociągowej.

Brak szczegółowej analizy w powyższym zakresie, w szczególności wobec okoliczności powołanych w pkt II Skargi, stanowi uchybienie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy ocenowej, co przesądza o wadliwości postępowania i wydanej decyzji.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...]lutego 2018 r. SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie oraz odnosząc się w następujący sposób do podniesionych zarzutów:

(i) Niezasadny jest zarzut niewłaściwego, bo zaniżonego oszacowania liczby sztuk inwentarza poprzez ustalenie, że inwestycja dotyczy budowy chlewni przeznaczonych do hodowli tuczników w liczbie 1000 szt. w każdej chlewni (łącznie 280 DJP), gdy tymczasem maksymalna możliwa obsada inwentarza w budynkach o powierzchni zabudowy 2210 m2 oraz 2125 m2 wynosi 4335 sztuk tj. 607DJP. Skarżąca odwołała się w tym zakresie do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej.

Zgodnie z § 24 ust. 3 pkt. 2 lit. g) rozporządzenia dla warchlaków i tuczników o masie ciała powyżej 110 kg powierzchnia kojca w przeliczeniu na jedną sztukę powinna wynosić, w przypadku utrzymywania grupowo - co najmniej 1 m2 . Skarżąca wyliczyła, ze w planowanych chlewniach, których łączna powierzchnia wyniesie 4335 m2 maksymalnie może wynosić 4335 sztuk tuczników, co stanowi 607DJP. W ocenie Skarżącej planowane przedsięwzięcie spełnia wymogi dla dwukrotnie wyższej aniżeli deklarowana przez inwestora liczby tuczników co przesądza, że założenia przyjęte w analizie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko również są znacząco niedoszacowane.

Wskazane przez Skarżącą wyliczenia dotyczą potencjalnej możliwości prowadzenia w przedmiotowej inwestycji chowu zwierząt w ilości 607DJP i stanowią jedynie pewną hipotezę zakładając, że cała powierzchnia chlewni zostanie zajęta przez kojce dla zwierząt. Tymczasem z raportu wynika, iż w chlewniach będą znajdować się również pomieszczenia socjalno-biurowe, pomieszczenia dla agregatu prądotwórczego, a nadto uwzględnić należy ciągi komunikacyjne i powierzchnie konieczne dla instalacji urządzeń do pojenia i skarmiania zwierząt. Inwestor w treści wniosku o wydanie decyzji środowiskowej jednoznacznie wskazał, iż w związku z planowaną inwestycją budowy dwóch chlewni produkcja tuczników w jego gospodarstwie wyniesie 280 DJP. Wobec tak sformułowanego wniosku przyjęto zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, iż planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U, z 2016 r. poz. 71). Zgodnie z tym rozporządzeniem współczynnik przeliczeniowy sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza (DJP) dla tuczników wynosi 0,14. Oznacza tozatem, że dla hodowli tuczników w ilości 2000 współczynnik przeliczeniowy DJP wynosi 280. Należy zwrócić uwagę, że w rozporządzeniu z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej na które powołuje się Skarżąca, wielkość kojców dla tuczników została określona jako powierzchnia minimalna, a nie maksymalna, przez co dopuszczalne jest utrzymywanie tuczników w większych pomieszczeniach, co ma niewątpliwie pozytywny wpływ na dobrostan tych zwierząt. Brak zatem jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania określonej przez inwestora wielkości hodowli, a także oceny jej oddziaływania na środowisko.

(ii) Chybiony jest również zarzut błędnego przyjęcie przez organ, iż istniejąca infrastruktura wodociągowa umożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkańców i planowanej inwestycji. Z raportu oddziaływania inwestycji na środowisko (pkt 8.2.1) wynika, że chlewnie zlokalizowane będą na terenie uzbrojonym w gminną sieć wodociągową. Woda dla potrzeb obu chlewni pobierana będzie z projektowanego przyłącza wodociągowego , wyposażonego w wodomierz i zawór antyskażeniowy. W związku z uwagami społeczeństwa w tym zakresie, pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. Wójt potwierdził możliwość dostarczania wody na potrzeby inwestycji, czyli do pojenia zwierząt, na potrzeby bytowe oraz do mycia pomieszczeń inwentarskich. Zatem planowane zużycie wody nie spowoduje ujemnego wpływu na środowisko. Okoliczności te będą dodatkowo, szczegółowo badane na dalszych etapach procesu inwestycyjnego, w pierwszej kolejności w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy, które mogą być wydane tylko wówczas, gdy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

(iii) Niezasadny jest także zarzut nieuwzględnienia uwag mieszkańców. Raport (pkt 14) zawiera analizę możliwych konfliktów społecznych związanych ż inwestycją. W ocenie autora raportu, z uwagi na nieduży wpływ inwestycji na środowisko, ewentualny protest mieszkańców gminy pozbawiony byłby merytorycznych podstaw. Nie ma również obiektywnych przesłanek natury zdrowotnej do wystąpienia konfliktów społecznych. Według przeprowadzonych szczegółowych analiz uciążliwe oddziaływanie projektowanej instalacji zamknie się w granicach własności działki, dla której Inwestor dysponuje prawem własności, a inwestycja odbędzie się z zachowaniem zasady racjonalnego zrównoważenia interesu inwestora i ochrony interesu społeczności lokalnej. Podano, że nie ma również obiektywnych przesłanek natury zdrowotnej do wystąpienia konfliktów społecznych. Na każdym etapie postępowania organ I instancji umożliwił społeczeństwu udział w postępowaniu, a także zapewnił możliwość składania wniosków i uwag.

(iv) Niesłuszny jest także zarzut nieuwzględnienia ryzyka wystąpienia poważnej awarii. Zagadnienie to zostało zanalizowane w pkt 9 raportu, według którego w planowanej inwestycji nie będzie substancji niebezpiecznych, które klasyfikowałyby przedsięwzięcie do zakładów o zwiększonym ryzyku lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Nadto prawidłowa eksploatacja przedsięwzięcia gwarantuje dostateczne zachowanie wszystkich wymagań ochrony środowiska w czasie normalnej pracy. Na żadnym etapie chowu tuczników nie będą używane zaś substancje toksyczne i niebezpieczne.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 21 czerwca 2018 r.:

1) Skarżąca, właścicielka działki o nr [...]poparła skargę i podniosła, iż: (-) działka stanowiąca jej własność jest zalewana w wyniku podniesienia poziomu gruntu na terenie inwestycji o 1 metr oraz, że planowana obsada zwierząt wskazuje na niegospodarność (wykorzystanie powierzchni w 50 procentach), co wydaje się mało prawdopodobne, (-) przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nie wystąpił ponownie o opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, (-) wody gruntowe są na poziomie 1 metra, a nie 3 metrów (jak zostało to określone w postanowieniu GDOŚ);

2) Uczestnik - Inwestor wniósł o oddalenie skargi, oświadczając, iż: (-) działalność stricte hodowlana będzie wykorzystywana w 70 procentach, (-) lekarz weterynarii kontroluje zwierzęta raz do roku i potwierdza, iż są w stanie dobrym;

3) Uczestnik – Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez W. i F. R., wniosło o oddalenie skargi, podnosząc że: (-) obsada może być wyższa, niż deklarowana, a teren inwestycji położony jest w środku wsi, (-) w raport obarczony jest brakami w zakresie oddziaływań, polegającymi m.in. na nieuwzględnieniu inwestycji, znajdującej się w odległości 800 metrów, (-) odległość od rzeki wynosi ok. 400 metrów, a zatem inwestycja znajduje się na terenie objętym ochroną, będącym jednocześnie terenem zalewowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.).

W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było ustalenie, na podstawie art.71 ust.2 pkt 1 i nast. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach, środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza).

W ocenie organów obu instancji, orzekających w sprawie, zebrany w sprawie materiał dowodowy upoważniał do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Inwestora, tj. ustalenia warunków dla planowanego przedsięwzięcia. W/w stanowisko organów Sąd podziela, nie znajdując tym samym przesłanek do uwzględnienia skargi.

2. Ustalanie decyzją administracyjną środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco (zawsze lub tylko potencjalnie) oddziaływać na środowisko odbywa się na zasadach i w trybie, który regulują przepisy Działu V Rozdziału 3 (art.71 – 87) ustawy ocenowej. Z art. 59 ust.1 pkt 1 w/w ustawy wynika, iż realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (tj. przedsięwzięcia, którego dotyczy niniejsza sprawa) wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla każdego z tego rodzaju przedsięwzięć każdorazowo łączy się z obowiązkiem przeprowadzenia pełnej oceny w/w oddziaływania (a zatem inaczej niż ma to miejsce w odniesieniu do przedsięwzięć, jedynie potencjalnie mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdzie na zasadach określonych w art.59 ust.1 pkt 2 i 63 – 65 ustawy dopuszczalne jest przeprowadzanie wyłącznie oceny uproszczonej).

Istotę prawną oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawarto w art.3 ust.1 pkt 8 ustawy ocenowej, wskazując iż przez ocenę tę należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Uznać należy, iż postępowanie w sprawie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko służy zidentyfikowaniu wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska, mogących wiązać się z realizacją przedsięwzięcia, a następie wskazaniu rozwiązań eliminujących lub minimalizujących te zagrożenia.

Stosownie do powyższego, zgodnie z art.62 ust.1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu.

W myśl art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

3. Zasadniczym dowodem przy dokonywaniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej ustawodawca wskazał, jakie niezbędne elementy powinien zawierać raport, jednakże znaczną część problemów związanych z charakterem prawnym raportu oraz jego znaczeniem dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w drodze wykładni rozwiązywało orzecznictwo sądowe. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. wartość dowodową raportu. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych (por.: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13). Przeprowadzenie przez organ oceny materiału dowodowego nie może nosić cech dowolności. Aby ocena taka była swobodna tj. dokonana w granicach art. 80 K.p.a., a nie dowolna, musi być oparta na całokształcie materiału dowodowego, a ponadto nie może być traktowana wybiórczo (por. np.: wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się jednakże, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu. Podważenie ustaleń raportu, co do zasady, mogłoby nastąpić jedynie poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por.: wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Zaznacza się również, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty (por.: wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Wnioski raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonego przez osoby legitymujące się odpowiednią wiedzą nie mogą być zwalczane jedynie za pomocą samej negacji, niepopartej żadnymi konkretnymi argumentami, gdyż taki sposób argumentowania pozbawia spór charakteru jurydycznego (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1077/15, publ. LEX).

Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Dlatego też zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Powinno to nastąpić w postępowaniu administracyjnym, a nie dopiero w postępowaniu sądowym (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2661/14, publ LEX).

4. We w/w kontekście stwierdzić należy, iż kwestionując na etapie postępowania administracyjnego wartość dowodową (wiarygodność) raportu i kolejnych jego uzupełnień, sporządzonych na zlecenie Inwestora, Skarżąca nie przedłożyła żadnego specjalistycznego opracowania (zleconego przez siebie), które wykazywałoby wadliwość ustaleń, czy też wniosków w/w raportu. Fakt ten nie zwalniał oczywiście organów orzekających w sprawie od: (-) dokonania z urzędu samodzielnej oceny prawidłowości raportu (w tym w szczególności jego kompletności i logiczności), (-) odniesienia się do argumentacji Skarżącej (tj. dokonania oceny zasadności podniesionych przez Skarżącą zarzutów).

W ocenie Sądu SKO oraz Wójt dopełniły w/w obowiązków, trafnie uznając, iż przedłożony przez Inwestora operat rzetelnie przedstawia oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

5. Stwierdzić należy także, iż organy obu instancji wykonały obowiązek wynikający z art.153 p.p.s.a., tj. zastosowały się do zaleceń tut. Sądu, zawartych w wyroku uchylającym poprzednie, wydane w sprawie decyzje. Wyrokiem tym w/w organy zostały zobowiązane do ponownego, tym razem wyczerpującego i wszechstronnego zbadania kwestii wariantowości planowanego przedsięwzięcia (Sąd zakwestionował tym samym dopuszczalność automatycznego, w istocie bezkrytycznego aprobowania przez organ środowiskowy wariantu preferowanego przez Inwestora bez przeprowadzenia rzetelnej analizy pozostałych, wymaganych prawem wariantów, koniecznej do ustalenia, który z tych wariantów jest optymalny) i to z uwzględnieniem wariantu, który w sposób rzeczywisty, nie zaś pozorny, spełniałby kryteria racjonalnego wariantu alternatywnego (z wyroku wynikał zatem obowiązek przedstawienia przez Inwestora nowej, prawidłowej wersji w/w wariantu).

Zalecenia w/w wyroku zostały wykonane w pełni, albowiem:

(-) w toku ponownego rozpatrywania sprawy Inwestor przedłożył stosowne uzupełnienia raportu (w dniach [...]kwietnia i [...]czerwca 2017 r.), przedstawiające dwie wersje racjonalnego wariantu alternatywnego,

(-) organy obu instancji przeprowadziły szczegółową analizę wszystkich zaproponowanych przez Inwestora wariantów, przekonująco wykazując, dlaczego a zasadne uznały zrealizowanie planowanej inwestycji w racjonalnym wariancie alternatywnym nr 2. W ocenie organów przewidziany w tym wariancie chów w systemie rusztowym z wentylacją dachową z wylotem wolnym jest zatem najbardziej korzystny dla zdrowia ludzi i środowiska.

6. Uznać należy, że przy dokonywaniu oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko organy obu instancji uwzględniły cytowany wcześniej, niezbędny zakres tej oceny, przewidziany w art.62 ust.1 ustawy ocenowej, w tym w szczególności zanalizowały i oceniły bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi. Zarzuty skargi, kwestionujące tę okoliczności, nie zasługują w tej sytuacji na uwzględnienie. Stosownie do powyższego:

7. Sąd nie podziela zarzutów skargi co do wadliwego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ilości DJP zadeklarowanej przez Inwestora, nie zaś dla ilości maksymalnej (tj. dla największej ilości DJP, jaką Inwestor mógłby hodować w planowanych budynkach przy uwzględnieniu powierzchni budynków oraz minimalnego normatywu powierzchniowego dla jednego stanowiska hodowlanego). Sąd podziela w tej kwestii wyczerpujące stanowisko SKO, zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w tym zakresie organ jest związany treścią wniosku inwestora, tj. wielkością produkcji, zadeklarowaną we wniosku, która może odbiegać od potencjalnej wielkości maksymalnej. Stanowczo jednakże stwierdzić należy, iż ilość DJP ustalona w decyzji środowiskowej jest bezwzględnie wiążąca dla inwestora, co oznacza brak możliwości jej samowolnego zwiększania bez odpowiedniej zmiany takiej decyzji. Wszelkie uchybienia inwestora w tym zakresie stanowią delikt administracyjny, rodzący odpowiedzialność na zasadach wynikających z art.136a ustawy ocenowej oraz art.362 i 363 Prawa ochrony środowiska.

8. Oczywistym jest, iż przy inwestycjach związanych z chowem zwierząt, takich jak chlewnie, istotne znaczenie ma kwestia ewentualnej uciążliwości odorowej tych obiektów. Okolicznością bezspornie utrudniającą badanie w/w uciążliwości jest brak w obowiązującym systemie prawa norm określających dopuszczalne wartości odorów, w tym w szczególności odorów emitowanych przez fermy hodowlane (brak norm odorowych). Sąd przychyla się jednakże do tej linii orzecznictwa sądowego, która stoi na stanowisku, iż w/w stan normatywny bynajmniej nie zwalania organów orzekających w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań z obowiązku wyjaśnienia, czy ryzyko wystąpienia w/w uciążliwości odorowej wystąpi w danej sprawie i w jaki sposób uciążliwości tej można zapobiec (por. np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11, wyrok tut. Sądu z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1196/17 – oba wyroki publ. na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż sam fakt niewskazania przez ustawodawcę skonkretyzowanych parametrów, pozwalających na zakwalifikowanie danego poziomu emisji odorowych jako dopuszczalnego względnie niedopuszczalnego, nie pozbawia autora raportu, czy też organów (mogących posiłkować się w tym zakresie wiedzą specjalistyczną) możliwości oszacowania (w oparciu o takie dane, jak rozmiary inwestycji, kierunki wiatru, itd.) natężenia i zakresu obszarowego spodziewanej emisji. W sytuacji, w której inwestycje z zakresu ferm hodowlanych nie należą do przedsięwzięć co do istoty nowatorskich, eksperymentalnych a przeciwnie do przedsięwzięć realizowanych i funkcjonujących co najmniej od kilkudziesięciu lat, to w oczywisty sposób różne aspekty tego funkcjonowania, w tym powodowanie uciążliwości odorowych (w tym w szczególności typowy zasięg terytorialny takich uciążliwości, jak też co najmniej szacunkowa skala takiej uciążliwości) są bez wątpienia możliwe do ustalenia.

Zagadnienie uciążliwości odorowej należy przy tym ściśle odróżniać od zagadnienia wielkości emisji gazów do powietrza (amoniaku, czy też siarkowodoru), albowiem chodzi to o dwa, wprawdzie powiązane ze sobą (z racji odorotwórczego charakteru w/w gazów) niemniej ostatecznie odrębne formy negatywnego oddziaływania na środowisko (emisja odorów oraz emisja gazów). Oznacza to, iż sam fakt dotrzymywania przez danego inwestora wymogów co do dopuszczalnego poziomu emisji gazów do powietrza (wymogi te ściśle określają stosowne przepisy wykonawcze) nie może być automatycznie utożsamiany z brakiem uciążliwości odorowych.

Na gruncie niniejszej sprawy obawy co do wystąpienia w następstwie realizacji planowanej inwestycji znacznej uciążliwości odorowej były w naturalny sposób spotęgowane faktem, iż na dwóch działkach przylegających do obecnego terenu inwestycji jest już prowadzona działalność hodowlana (na działce nr [...]zlokalizowany jest jeden budynek inwentarski, natomiast na działce nr [...]– dwa tego rodzaju budynki). Celowym w tym kontekście jest wskazanie na pismo Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...]grudnia 2016 r., sporządzone w związku z kontrolą, przeprowadzoną przez ten organ w dniu [...]listopada 2016 r. w gospodarstwie rolnym, położonym na w/w działkach, w którym stwierdzono, że zamieszkiwanie w pobliżu w/w gospodarstwa jest praktycznie niemożliwe z uwagi na wszechobecny fetor.

Ocena materiału dowodowego sprawy pod kątem zadośćuczynienia obowiązkowi zbadania ewentualnej uciążliwości odorowej planowanego przedsięwzięcia prowadzi do następujących wniosków:

Stwierdzić należy, że przedłożony przez Inwestora raport, a ściślej jego uzupełnienia, sporządzone w celu wykonania zaleceń poprzedniego wyroku Sądu (przedłożone: Wójtowi przy pismach z dnia [...]kwietnia i RDOŚ przy piśmie z dnia [...]czerwca 2017 r.) nie odnoszą się wprost do kwestii oddziaływania odorowego planowanego przedsięwzięcia na otoczenie. Raport zawiera natomiast obszerne ustalenia co do emisji do powietrza gazów. Odnotować należy, iż w drugim ze w/w uzupełnień operatu jego autor zawarł bardzo kategoryczne i daleko idące stwierdzenie (na str.4 pisma), że "Niezależnie od powyższego, z obliczeń przeprowadzonych w raporcie ooś wynika, że uciążliwe, skompensowane oddziaływanie ocenianego kompleksu chlewni projektowanych i istniejących, zamyka się w granicach działek [...] [działka stanowiąca teren planowanego przedsięwzięcia – dop. Sądu], [...]i [...] [działki sąsiednie – dop. Sądu], a więc nawet w odległości 1 m od ich granic, zachowane będą obowiązujące standardy jakościowe środowiska (...).". W piśmie tym zwraca się jednocześnie uwagę na znaczną odległość planowanych budynków hodowlanych od zabudowań Skarżącej (z materiału dowodowego wynika, iż jest to ok. 115 metrów). Pomimo wskazanego wcześniej literalnego nieodniesienia się przez autora raportu do zagadnienia uciążliwości odorowej stwierdzić należy (mając na uwadze zarówno w/w kategoryczność wniosków autora co do niewykraczania jakichkolwiek negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia poza teren działek [...],[...]i [...], jak i podkreślenie odpowiednio dużej odległości planowanych budynków od zabudowań Skarżącej), iż w/w ocena (zapewnienie) autora w istocie odnosi się zbiorczo do wszystkich potencjalnych uciążliwości przedsięwzięcia, w tym konsekwentnie także do uciążliwości odorowej. Zdaniem Sądu stanowisko autora raportu należy zatem jednoznacznie odczytywać w ten sposób, iż w ocenie tego raportu zabudowania Skarżącej nie będą narażone m.in. na uciążliwość odorową.

Okolicznością mającą w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie jest fakt, iż dokonana w raporcie pozytywna dla planowanego przedsięwzięcia ocena oddziaływania na środowisko, została bez zastrzeżeń zaaprobowana przez wyspecjalizowane organy współdziałające, tj. RDOŚ oraz PPIS, które to organy przedstawiły w toku postępowania stosowne, prawem wymagane stanowiska w tym zakresie.

W swoim postanowieniu z dnia [...]lipca 2017 r. RDOŚ sformułował zatem pozytywną prognozę na temat możliwości zapobieżenia uciążliwościom odorowym. Organ wskazał tu zarówno na: 1) zadeklarowane w raporcie poszanowanie uregulowanych prawnie standardów emisyjnych w odniesieniu do amoniaku i siarkowodoru, tj. gazów odorotwórczych – tak na str.6 postanowienia (jak wcześniej zaznaczono, samo dotrzymanie ilościowych standardów emisji gazów nie jest równoznaczne z niepowstawaniem emisji odorów, niemniej zgodzić się należy z tym, iż taką emisję ogranicza), 2) stosowanie takich środków, jak w szczególności:

- magazynowanie gnojowicy w szczelnych, bezodpływowych zbiornikach podrusztowych, a następnie wykorzystanie do nawożenia gleb lub przekazywanie jako odpad podmiotom uprawnionym do odzysku lub unieszkodliwiania;

- prowadzenie transportu gnojowicy do miejsc przeznaczenia w sposób zabezpieczony przed niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznych pojazdów;

- przechowywanie sztuk padłych, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową;

- wykonanie nasadzeń zieleni izolacyjnej z zimozielonych gatunków drzew i krzewów miejscowego pochodzenia.

Podobnie, w piśmie z dnia [...]czerwca 2017 r. PPIS wskazał, iż podtrzymuje swoje pozytywne stanowisko co do planowanego przedsięwzięcia, wyrażone w swojej wcześniejszej opinii w sprawie, zawartej w piśmie z dnia [...]lutego 2014 r. (organ omyłkowo wskazał, że chodzi o pismo z dnia [...]marca 2014 r.). We w/w opinii organ wskazał z kolei m.in., że: (-) odległość projektowanego obiektu inwentarskiego od najbliższych budynków mieszkalnych w rzadkiej zabudowie zagrodowej (strona północno – wschodnia) wynosi około 115 metrów, (-) przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać ponadnormatywnie na powietrze poza terenem gospodarstwa w zakresie emisji zanieczyszczeń pyłowo – gazowych, (-) przedsięwzięcie nie będzie uciążliwe ponadnormatywnie dla powietrza, wód powierzchniowych i podziemnych, gleby, przyrody, zdrowia ludzi oraz nie pogorszy walorów krajobrazowych.

W ocenie Sądu treść raportu oraz fakt pozytywnego uzgodnienia przedsięwzięcia przez organy wyspecjalizowane, w których zgodnie zawarto jednoznaczną ocenę, iż wszelkie negatywne oddziaływania przedsięwzięcia zamkną się w granicach działek [...],[...]i [...], upoważnia zarówno Skarżącą, jak też wszystkich dalszych sąsiadów terenu inwestycji do oczekiwania, iż działalność planowanego przedsięwzięcia nie będzie powodowała żadnych istotnych uciążliwości odorowych na ich działkach. Taki właśnie efekt mają zapewnić szczegółowe rozwiązania techniczno – organizacyjne, przewidziane w stanowiskach RDOŚ i PPIS. Obostrzenia te wiążą Inwestora w sposób bezwzględny i za ich dochowanie ponosi o przewidzianą przepisami odpowiedzialność administracyjną.

W pierwszej kolejności należy tu wskazać na fakt, iż stosownie do art.136a ust.1 w zw. z art.82 ust.1 pkt 1 lit.b ustawy ocenowej jeżeli przedsięwzięcie jest realizowane lub zrealizowane, a podmiot w związku z realizacją, eksploatacją lub likwidacją tego przedsięwzięcia narusza istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 1 000 000 zł.

W ocenie Sądu sytuacja, w której pomimo zastosowania się Inwestora do obowiązków wynikających z decyzji oraz ze stanowisk organów współdziałających, niepożądana, istotna uciążliwość odorowa miałaby jednak miejsce (aczkolwiek w świetle ustaleń raportu oraz stanowiska RDOŚ i PPIS sytuacja tego rodzaju nie powinna co do zasady mieć miejsca), nie pozbawiałaby zainteresowanych należnej ochrony prawnej. Jakkolwiek wspomniany już brak w systemie prawa zobiektywizowanych norm odorowych stanowi pewne utrudnienie przy dokonywaniu oceny, czy dany przypadek emisji odorów przez podmiot korzystający ze środowiska należy traktować jako niedopuszczalne oddziaływanie na środowisko, czy też nie (w związku z czym zachodzi np. potrzeba skorzystania z wiadomości specjalnych), niemniej okoliczność ta nie wyłącza stosowania wobec podmiotów dokonujących uciążliwych emisji odorowych środków administracyjnych, uregulowanych w art.362 i 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.799), dalej "Poś". Stosownie zatem do art. 362 ust.1 Poś, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; 2) ) przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Stosownie natomiast do art.363 Poś wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do: 1) ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.

9. Podkreślić natomiast należy, iż kwestia ewentualnej emisji odorów, związanej z prowadzeniem działalności hodowlanej na działkach sąsiednich (nieobjętych zakresem planowanego przedsięwzięcia) nie jest bezpośrednim przedmiotem kontrolowanego obecnie postępowania. Do kwestii tej znajdują natomiast w pełni zastosowanie w/w uwagi co do środków prawnych, służących do zwalczania negatywnych oddziaływań na środowisko.

10. Sąd podziela również w pełni stanowisko SKO, wyrażone w odpowiedzi na skargę, krytycznie ustosunkowujące się do zarzutów: (-) nadmiernego obciążenia przez planowane przedsięwzięcie, tj. ze szkodą dla innych mieszkańców, infrastruktury wodociągowej, (-) nieuwzględnienia uwag mieszkańców, (-) nieuwzględnienia ryzyka wystąpienia poważnej awarii. Podobnie zatem jak SKO, Sąd uznaje w/w zarzuty za nieuzasadnione, traktując argumentację organu za w pełni odpowiadającą stanowisku Sądu. W/w argumentacja, obszernie zreferowana na wstępie, nie wymaga powtórnego przytaczania.

11. Podobnie stwierdzić należy brak dostatecznie przekonujących przesłanek, potwierdzających zarzuty skargi co do: (-) znajdowania się terenu inwestycji na obszarze zalewowym, (-) wadliwości ustaleń raportu i organów co do poziomu wód gruntowych. Kwestie te oceniło w zaskarżonej decyzji SKO, opierając się na ustaleniach raportu oraz mapy obszarów zagrożenia powodziowego dla rzeki [...] Prawej. Organ wskazał zatem, że:

Z raportu środowiskowego (pkt 8.2.2) wynika, iż na terenie lokalizacji przedsięwzięcia nie występują płytkie wody podziemne, wody powierzchniowe czy ujęcia wód podziemnych, a istniejące warunki lokalizacyjne nie sprzyjają spływom powierzchniowym z wodami opadowymi do wód powierzchniowych z terenu przedsięwzięcia. Planowane przedsięwzięcie leży poza obszarem zalewowym (pkt 23 str. 72 raportu).

Z przedłożonej przez organ I instancji mapy obszarów zagrożenia powodziowego dla rzeki [...] Prawej wynika, iż teren inwestycyjny leży poza zasięgiem wielkiej wody o prawdopodobieństwie 1%. Przedstawione do odwołania zdjęcia pokazują aktualny stan terenu. Zostały wykonane po licznych i obfitych opadach deszczu, które w całej Polsce powodują zastoje wody na polach. W żaden sposób nie dowodzą natomiast, że inwestycja zlokalizowana jest na terenach zalewowych.

W świetle powyższych okoliczności wniesioną skargę należało oddalić.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.