Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1986/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 1 i ust. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Skoro skarżący dowiedzieli się o błędnym samoobliczeniu zobowiązania w podatku dochodowym, to w ich własnym interesie było /dla uniknięcia dalszej zwłoki i związanych z nią odsetek/ dokonanie korekty w zeznaniu podatkowym i uiszczenie należności na rzecz właściwego urzędu skarbowego. Obowiązek prawidłowego obliczenia podatku i jego zapłaty spoczywa na podatnikach.

Organ podatkowy ma na sprawdzenie zeznań podatkowych, a co za tym idzie, na ewentualne wydanie decyzji, w której określi inną wysokość podatku, okres pięciu lat.

TEZY

Skoro skarżący dowiedzieli się o błędnym samoobliczeniu zobowiązania w podatku dochodowym, to w ich własnym interesie było /dla uniknięcia dalszej zwłoki i związanych z nią odsetek/ dokonanie korekty w zeznaniu podatkowym i uiszczenie należności na rzecz właściwego urzędu skarbowego. Obowiązek prawidłowego obliczenia podatku i jego zapłaty spoczywa na podatnikach.

Organ podatkowy ma na sprawdzenie zeznań podatkowych, a co za tym idzie, na ewentualne wydanie decyzji, w której określi inną wysokość podatku, okres pięciu lat.


UZASADNIENIE

Drugi Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 6 listopada 1995 r., m.in. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 i art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ określił skarżącym Janowi i Danucie G. podatek należny w kwocie 862,00 zł /do przypisu 273,60 zł/.

Powodem dokonanego przypisu było ustalenie w toku kontroli, iż podatnicy zaniżyli w swym zeznaniu podatek przez zastosowanie ulgi na zakup działki budowlanej, gdy tymczasem działka została przez skarżących nabyta w imieniu i na rzecz ich małoletnich dzieci.

W odwołaniu od decyzji skarżący podnieśli, że wszyscy w rodzinie są współwłaścicielami zakupionej działki, a zatem postąpili słusznie odliczając ulgę.

Nadto w odwołaniu wskazano, że urząd skarbowy działa opieszale co w konsekwencji doprowadziło do powstania odsetek.

Izba Skarbowa w G. zaskarżoną decyzją z dnia 12 marca 1996 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ przytoczył w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy wskazując, że z aktu notarialnego wynika bezspornie, iż działka została nabyta na rzecz małoletnich dzieci. Nadto wskazano, że art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż odliczeniu od podatku podlegają wydatki poniesione w roku podatkowym na własne cele mieszkaniowe podatnika. Nie mogli więc, w ocenie organu odwoławczego, skarżący odliczyć wydatków jakie ponieśli na zakup działki dla swych dzieci.

W nazwanej odwołaniem skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący co do zasady uznają trafność decyzji Izby Skarbowej uważają jednak, że jest ona niezgodna z prawem, ponieważ utrzymuje w mocy decyzję, która zapadła po bezpodstawnym przedłużeniu załatwiania sprawy. Z tego to tytułu zaś narosły odsetki, które teraz skarżący będą zobowiązani pokryć.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie i podnosi, iż przedmiotem postępowania nie jest wysokość odsetek.

W piśmie z dnia 8 stycznia 1997 r. skarżący nadto wnoszą o zwrot nadpłaconych odsetek, bowiem - ich zdaniem - kierownik Urzędu Skarbowego mógł już w lipcu 1993 r. określić należne zobowiązanie, tym bardziej, iż toczyło się postępowanie w przedmiocie zaniżenia wartości kupionej działki i w następstwie tego podwyższenie opłaty skarbowej.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący nadal podtrzymał wnioski zawarte w skardze. Istota sprawy według skarżącego polega na tym, że decyzji nie wydano zaraz po ujawnieniu zaniżenia zobowiązania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zasadą zatem jest, że sąd kontroluje czy zaskarżona decyzja bądź inne orzeczenie lub akt, jest zgodny z prawem. Gdy sąd nie dopatrzy się naruszenia prawa w kontrolowanym orzeczeniu, to skargę oddala.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie dostrzegł aby zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 45 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (...) w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku. Ustawodawca tym samym zobowiązał podatników /a nie urzędy skarbowe/ do samoobliczenia podatku. Obliczony i przedstawiony w zeznaniu podatek dochodowy jest podatkiem należnym za dany rok i będzie to tak trwało dopóki sam podatnik nie skoryguje błędnego zeznania lub gdy urząd skarbowy w drodze decyzji określi inną wysokość podatku /art. 45 ust. 6/.

W rozpatrywanej sprawie skarżący złożyli zeznanie podatkowe za 1992 rok, w którym niezgodnie z prawem dokonali odliczeń wydatków związanych z zakupem działki budowlanej dla swych małoletnich dzieci. Samoobliczenie podatku było więc błędne o czym skarżący dowiedzieli się co najmniej w 1993 roku, bowiem wówczas pracownik urzędu skarbowego, przy okazji rozpatrywania sprawy o wysokość należnej opłaty skarbowej, na to zwrócił uwagę.

Skoro więc skarżący dowiedzieli się o błędnym samoobliczeniu zobowiązania w podatku dochodowym, to w ich własnym interesie było /dla uniknięcia dalszej zwłoki i związanych z nią odsetek/ dokonanie korekty w zeznaniu podatkowym i uiszczenie należności na rzecz właściwego urzędu skarbowego.

Skarżący zaś winę upatrują w postępowaniu organu podatkowego, a właściwie jego pracowników /kierowniczki/ zarzucając bezzasadne przewlekanie sprawy.

Zarzut ten nie jest uzasadniony skoro obowiązek prawidłowego obliczenia podatku i jego zapłaty spoczywa na podatnikach. Organ podatkowy ma na sprawdzenie zeznań podatkowych a co za tym idzie na ewentualne wydanie decyzji, w której określi inną wysokość podatku, okres pięciu lat. Dopiero bowiem przedawnienie spowoduje brak możliwości wydania decyzji określającej wymiar podatku w miejsce wynikającego z zeznania podatnika.

Przepisy prawa są w tym przypadku jasne i jedynie błędne mniemanie skarżących co do tego, że to organ podatkowy ma z urzędu niezwłocznie działać by skorygować zeznanie podatnika, spowodowało iż winą za wydanie decyzji dopiero w 1995 r. obciąża się organ podatkowy. Nie bez znaczenia jest też i to, że skarżący jeszcze w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej podważali jej zgodność z prawem co do odmowy zaliczenia poniesionych wydatków na zakup działki. Świadczy to bowiem o tym, że skarżący nie dostrzegali swego błędu, a jedynie ten błąd skarżących doprowadził do zmiany wysokości podatku na ich niekorzyść.

Wbrew zarzutom skarżącego, które sprecyzował na rozprawie, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa i z tego względu na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalił.