Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 5/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 500,- zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz kwotę 240,-zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ J. Szaniecka /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

II SA/Po 5/11

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 r.) nakazał S. L. zamurować wykonane bez pozwolenia na budowę otwory okienne w ścianie szczytowej, będącej ścianą oddzielenia pożarowego, budynku inwentarskiego położonego na działce w S. nr [...], usytuowanej w odległości ok. 1,5 m wzdłuż granicy z działką sąsiednią, materiałem budowlanym spełniającym klasę odporności ogniowej co najmniej E 30 – posiadającym atest potwierdzający jego odporność ogniową, w terminie do dnia [...] stycznia 2007 roku.

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z dokumentacji dotyczącej budowy stodoły i przebudowy stajni na wyżej wymienionej działce, zatwierdzonej w dniu [...] stycznia 1953 roku przez Prezydium Rady Narodowej w R., nie wynika, aby w ścianie szczytowej od strony sąsiedniej działki były zaprojektowane okna, a S. L. nie potrafił wyjaśnić, czy na wykonanie okien lub zmianę ich umiejscowienia i powiększenie było dokonywane zgłoszenie, czy też uzyskiwane pozwolenie, bowiem właścicielem nieruchomości był wówczas jego ojciec A. L. W ocenie organu administracji z analizy przedstawionych przez S. L. dokumentów wynika, że dotyczą one samowolnie nadbudowanej części budynku gospodarczego (garażu) na działce sąsiedniej, stanowiącej wówczas własność A. J. jednakże w decyzji Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 1983 roku, znak [...] odniesiono się także do kwestii okien wykonanych w budynku inwentarskim na działce S. L. Organ nadzoru budowlanego zacytował stwierdzenie organu ochrony środowiska, iż bezspornym jest fakt, że "Ob. L. bez wymaganego pozwolenia na budowę dokonał zmian w istniejącym budynku inwentarskim, dokonując nadbudowy dwóch szop i zmieniając usytuowanie okien". Organ administracji powołał się także na decyzję Naczelnika Miasta i Gminy J. z dnia [...] listopada 1987 roku, którą nakazano między innymi zamurować dwa otwory okienne w ścianie zachodniej (szczytowej) chlewni i zaznaczył, iż zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w J. o wyjaśnienie, w jaki sposób została zakończona sprawa, po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji. Urząd wyjaśnił, iż nie posiada dokumentacji, która pozwalałaby ustalić czy i w jaki sposób została ta sprawa rozpatrzona, a z ustnych informacji wynika, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały podjęte dalsze działania administracyjne. Organ I instancji uznał, iż materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia, że okna w ścianie szczytowej budynku inwentarskiego położonego na działce nr [...] w S., usytuowanej w odległości ok. 1,5 m wzdłuż granicy z nieruchomością nr [...] zostały wykonane w latach 1968-1970 - według E. J., zaś według S. L. w latach 1969-1970. Ponadto podkreślił, iż aktualny właściciel nie posiada żadnych dokumentów zezwalających na wykonanie okien w ścianie szczytowej, a z dokumentacji z 1953 roku wynika, iż w ścianie tej nie zaprojektowano, ani nie wskazano żadnych istniejących okien, zaś nawet jeśli mniejsze otwory, czy też jeden otwór okienny, wówczas istniały, to zostały zamurowane. Organ administracji przedstawił także analizę przepisów obowiązujących w okresie wykonania przedmiotowych okien, to jest § 9 ust. 1, § 20 ust. 7 i § 8 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, wskazując na podobieństwo do aktualnie obowiązujących regulacji. Organ administracji zauważył, iż powołane przepisy nie zezwalały nawet na wypełnienie powierzchni ściany luksferami lub cegłą szklaną, jeśli ta ściana byłaby usytuowana w odległości mniejszej niż 3 od granicy działki, zatem wykonanie ich w odległości 1,5 m od granicy działki nie mogło się odbyć za przyzwoleniem ówczesnych organów, bowiem naruszałoby to obowiązujące wówczas przepisy, a organ zatwierdzający taki projekt musiałby orzec o odmowie jego zatwierdzenia i wydania pozwolenia na budowę. Zdaniem organu administracji art. 5 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane – podobnie jak art. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku – stanowi, iż obiekt budowlany należy projektować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania. Na uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia – nakazania wykonania określonych czynności – organ administracji wskazał przepisy § 12 ust. 1 pkt 1, § 271 i 273, § 209 ust. 1 pkt 3, § 213 i § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz. U. Nr 75, poz. 690) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a jako podstawę prawną decyzji organ przyjął przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. L., który podniósł, że otwory okienne istniały w budynku inwentarskim już w 1946 roku, a miały być zamurowane już w 1987 roku, jednak decyzja została uchylona. Odwołujący się wskazał także, iż w 1999 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. przeprowadził kontrolę na jego działce w związku z otworami okiennymi i nie wydał żadnej decyzji, podtrzymując już wydaną. Odwołujący się zwrócił także uwagę na zaszłości historyczne dotyczące sporu z właścicielem sąsiedniej nieruchomości wskazując, iż sąsiadujące nieruchomości stanowiły niegdyś jedną całość. W ocenie odwołującego się dotychczasowe rozstrzygnięcie sprawy oparte jest na kłamstwach, a powoływane argumenty prawne i faktyczne przestały być istotne. Odwołujący się podniósł, iż ostateczne decyzje: z 1988 roku – [...], z 1983 roku – [...] i z 1979 roku – [...] opisują stan, jaki istnieje po dzień dzisiejszy i dotąd nikt nie kwestionował istnienia okna w budynku inwentarskim.

Decyzją z dnia [...] października 2007 roku, Nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej określono podstawę prawną oraz termin wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekł wskazując jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz wyznaczył termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia [...] listopada 2007 roku, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotem postępowania jest legalność robót budowlanych dotyczących dwóch otworów okiennych istniejących w ścianie szczytowej (będącej ścianą oddzielenia pożarowego) budynku inwentarskiego posadowionego na działce nr [...] w S. Wykonane zostały one na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku, a organy nadzoru budowlanego nie kwestionują legalności stanu faktycznego istniejącego przed zmianą usytuowania okien. W ocenie organu II instancji wobec ustalenia – jeszcze na początku lat osiemdziesiątych XX wieku – wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, konieczne było podjęcie przez organ I instancji działań w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Organ I instancji trafnie stwierdził naruszenie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych, to jest § 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157) i zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. Nr 10, poz. 44). Organ odwoławczy stwierdził, że odległość budynku inwentarskiego, w którym zostały wykonane przedmiotowe okna, od sąsiedniego budynku nie mogłaby być mniejsza niż 3 m (§ 20 ust. 7 oraz ust. 8 zarządzenia), a w przedmiotowym przypadku ściana szczytowa znajduje się w odległości 1,5 m od budynku sąsiedniego, zatem niedopuszczalne było wykonanie w niej otworów okiennych. Nadto organ odwoławczy zauważył, iż działki gruntu o numerach porządkowych [...] i [...], położone w S., nigdy nie stanowiły jednej działki. Z powyższych okoliczności, w ocenie organu II instancji, wprost wynika obowiązek zamurowania obydwu otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku inwentarskiego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył S. L., podnosząc zarzucił dokonania błędnych ustaleń faktycznych. Zastrzeżenia skarżącego wzbudziło przyjęcie, że budynek inwentarski powstał w 1953 roku. Budynek ten został pobudowany w 1946 roku i już wtedy istniały w nim dwa otwory okienne. Ponadto skarżący stwierdził, że może przedstawić dowód – deklarację I. J. z dnia [...] maja 1937 roku – potwierdzającą, że działki [...] i [...] stanowiły całość. Skarżący wskazał też na nierozwiązany problem postawienia kurnika przez E. J. oraz, że pomimo jego apelacji nikt nie zwrócił uwagi na legalność tej inwestycji. Skarżący przyznał, iż jego chlewnia znajduje się 1,5 m od granicy z posiadłością E. J., w związku z czym nadbudowa garażu uniemożliwiłaby dopływ światła, a decyzje w sprawie nadbudowy tego garażu wydawane były na korzyść skarżącego. Wyraził również przekonanie, iż sprawa nadbudowy garażu została całkowicie "zapomniana", a sprawa legalności okien w chlewni, po "interwencji" jego sąsiada i Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., potoczyła się bardzo szybko. Skarżący zwrócił się do Sądu o wyjaśnienie, czym kierował się organ II instancji wydając ostateczną decyzję i wyraził pogląd, iż dodatkowe postępowanie organów nadzoru budowlanego zostało przeprowadzone niedokładnie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 1 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Po 545/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. L. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, zarzuty skargi okazały się niezasadne. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że w spornym budynku inwentarskim wykonano bez pozwolenia roboty budowlane polegające na wykuciu okien w ścianie szczytowej od strony sąsiedniej działki. Prace te miały miejsce w latach 1968-1970. Organ administracji oprał poczynione ustalenia na zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji. Wzajemna niesprzeczność dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń organów czyniła koniecznym odmowę wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego. W istocie bowiem poza jego twierdzeniami co do istnienia spornych okien już od 1946 roku żaden inny dowód nie potwierdzał tego faktu. Przeciwko twierdzeniom S. L. przemawiał nawet okazany przezeń plan budowy stodoły i przebudowy stajni, z których to dokumentów nie wynikało, aby w ścianie szczytowej od strony sąsiedniej działki znajdowały się okna. Wprawdzie w aktach administracyjnych brak wspomnianej dokumentacji projektowej, jednakże znajdujące się w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2006 roku zapiski, odzwierciedlające rzeczywistą jej zawartość, umożliwiły organowi poczynienie niewadliwych ustaleń w tym względzie. W protokole tym znalazła się nawet adnotacja, że skarżący zgadza się z jego treścią. Skarżący dokumentację projektową po udostępnieniu zabrał i po raz kolejny jej nie okazał mimo, iż był wzywany do jej ponownego przedstawienia. Wbrew zarzutom skarżącego, organy nie ustaliły, by sporny budynek inwentarski wzniesiony został w 1953 roku. Wspomniany plan odnosił się do przebudowy budynku inwentarskiego, a decyzje organów obu instancji nie zawierały wywodów co do roku powstania obiektu. Plan ten pozwolił jednak na niewadliwe ustalenia, że w dacie jego sporządzenia budynek inwentarski istniał skoro planowano jego przebudowę, zaś okien będących przedmiotem postępowania nie było jeszcze w tym czasie. W toku postępowania wyjaśniono także, iż w istocie w 1969 roku działki o obecnej numeracji [...], [...] nie stanowiły całości. Działka o obecnym numerze [...] (poprzednio [...]) powstała w 1969 r. z połączenia dwóch parcel [...], [...]. W tymże samym roku powstała działka [...], nosząca wówczas numer [...] z połączenia dwóch parcel [...], [...]. Oznacza to, iż w trakcie wykonywania spornych prac w budynku działki [...] i [...] nie stanowiły całości. Przebiegała pomiędzy nimi granica i tak jest do dzisiaj. Konieczność legitymowania się pozwoleniem na budowę w przypadku wykucia spornych okien wynikała z obowiązujących w latach 1968-1970 przepisów § 3-5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 roku w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961 r. Nr 38 poz. 197). Charakter dokonanych robót czyni koniecznym stosowanie do likwidacji stwierdzonej samowoli przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.). Art. 103 ust. 2 tejże ustawy nie miał więc w sprawie zastosowania, słusznym zatem było przyjęcie przez organ administracji, iż w sprawie zastosowanie miał art. 51 ust. 1 pkt 2 wspomnianej ustawy Prawo budowlane. Stan zgodny z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oznacza między innymi zgodność z przepisami wykonawczymi do tejże ustawy obowiązującymi w chwili wydania decyzji odwoławczej, tj. z przepisami rozporządzenia Ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Tymczasem § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, że budynki sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi w stronę tej granicy. Stąd wprost wynika obowiązek zamurowania spornych okien, które znajdują się w ścianie oddalonej od granicy 1,5 m. Sporne okna zrealizowano także w sprzeczności z przepisami wykonawczymi obowiązującymi w dacie ich wykonania. Mając bowiem na względzie fakt ich usytuowania w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego odległość do sąsiedniego budynku nie powinna być mniejsza niż 3 m (§ 20 ust. 2, 3, 7, 8 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego – Dz. U. Nr 10 poz. 44). Tymczasem w odległość ta wynosiła 1,5 m.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną wniósł S. L., podnosząc zarzuty naruszenia art. 103 ust. 2, art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 07.07.1994 r. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, ponieważ otwory okienne wykonane zostały przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, to samowola budowlana powinna być oceniana na podstawie przepisów ustawy z 1974 roku. Przesądza to, w jego ocenie, o naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku. W konsekwencji niezasadnie też zastosowany został art.51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku. Wnoszący skargę kasacyjna podniósł również, że działki oznaczone nr [...] i [...] powstały w 1969 roku, to jest w okresie, w którym wykonane zostały okna, to jest w latach 1968 – 1970. Tym samym, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, należy uznać, że okna zostały wykonane przed powstaniem obydwu działek. Oznacza to, że ściana budynku zawierającego otwory okienne wybudowana została w innej odległości niż obecnie.

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2010 r. sygn II OSK 1719/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił opisany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 01.10.2008 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Budynek obory wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę i legalność jego budowy nie jest kwestionowana. Kwestionowana jest legalność wykonania robót budowlanych w postaci okien. Z poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wynika, że okna miały być wykonane w latach 1969-1970. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157). Z § 1 tego rozporządzenia wynika, że warunki te miały zostać określone w zarządzeniu wydanym przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych i ogłoszone w Dzienniku Budownictwa. W wykonaniu tego upoważnienia Minister wydał Zarządzenie Nr 130 z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dnia 19 lipca 1966 roku Nr 10, poz. 44). W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż z § 20 ust. 7 przytoczonego wyżej Zarządzenia wynikało, że dla wolnostojących budynków, o których mowa w ust. 2, z pokryciem co najmniej trudno zapalnym, zwróconym do sąsiedniego budynku ścianą szczytową bez otworów okiennych, wykonaną z materiałów niepalnych, odległość pomiędzy budynkami może być zmniejszona do 3 m. Tymczasem ściana szczytowa przedmiotowego budynku znajduje się w odległości 1,5 m do sąsiedniego budynku, co w świetle przytoczonego wyżej przepisu było niedopuszczalne. Stąd wprost wynika, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obowiązek zamurowania obydwu otworów okiennych. Wskazać jednak należy, iż w aktach administracyjnych (k – 57) znajduje się dokument noszący nazwę: "Schematyczny plan zabudowy". Z dokumentu tego wynika, że do 1970 roku na sąsiedniej działce nie było budynku usytuowanego naprzeciwko budynku obory należącej do wnoszącego skargę kasacyjną. Na sąsiedniej działce znajdowały się dwa budynki, to jest stodoła i dom, jednakże są one tak usytuowane, iż nie mogą być one uznane za budynek sąsiedni w stosunku do obory należącej do wnoszącego skargę kasacyjną. Dopiero w 1978 roku powstały budynki, które mogą być uznane za budynki sąsiednie, to jest budynek gospodarczy oraz garaż. Tym samym, w dacie wykonania okien wymóg zachowania odległości wynikający z § 20 ust. 7 Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku nie miałby zastosowania. Zastosowanie mógłby w tym przepadku mieć § 20 ust. 13. Wynika z niego, że w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganej dla dwóch budynków identycznych. W przepisie tym mowa jest o odległości od granicy działki. Nie ma w nim jednak rozróżnienia na budynek z oknami i budynek bez okien. Nie można więc wykluczyć, że mimo wykonania okien bez wymaganego pozwolenia, w dacie ich wykonania usytuowanie tychże okien nie naruszało przepisów Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku. Przesądzanie tej kwestii na obecnym etapie postępowania jest jednak przedwczesne. Dokument w postaci "Schematycznego Planu Zabudowy" jest w istocie dokumentem prywatnym. Został on sporządzony przez wnoszącego skargę kasacyjną i dołączony do protokołu wizji lokalnej z dnia [...] maja 2007 roku. Dane zawarte w tym dokumencie powinny zostać zweryfikowane innymi dowodami, takimi jak zeznania świadków, przesłuchanie stron, informacje z organów administracji architektoniczno – budowlanej. Wprawdzie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestia ta nie była poruszana, jednakże winna być ona poddana analizie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu.

Natomiast za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że okna wykonane zostały przed powstaniem działek o nr [...] i [...], ściana budynku, w którym znajdują się okna znajdowała się w innej odległości od granicy działki niż jest obecnie. Z informacji Starostwa Powiatowego w R. wynika, że działki nr [...] i [...] powstały w 1969 roku. Działka nr [...], która obecnie posiada numer [...] powstała z połączenia działek nr [...] i [...]. Z kolei działka nr [...], która obecnie posiada numer [...], powstała z połączenia działek nr [...] i [...]. Z załączonej do akt kopii aktu notarialnego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1948 roku wynika, że działki o nr ew. [...] i [...] zostały na mocy darowizny przekazane przez I. J. córce M. L., zaś działki o nr ew. [...] i [...] przekazane zostały na mocy darowizny przez I. J. synowi A. J. Brak jest jakichkolwiek danych, by granice działek o nr ew. [...] i [...], w związku z nadaniem im numeru [...] oraz w związku z nadaniem działkom o nr ew. [...] i [.... numeru [...], uległy zmianie. Brak jest tym samym podstaw do formułowania twierdzenia, że budynek obory należącej do wnoszącego skargę kasacyjną znajdował się w innej odległości od granicy z działką sąsiednią.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał również za bezzasadny zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 – tekst jednolity ze zm.) poprzez przyjęcie, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że przepis ten miał zastosowanie. Z art. 103 ust. 2 przytoczonej wyżej ustawy wynika, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że odnosi się on do obiektów budowlanych. Wykonanie okien nie jest realizacją obiektu budowlanego, tylko wykonywaniem robót budowlanych w już istniejącym obiekcie. Zasadnie więc organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane odnosi się bowiem do robót budowlanych bez wymaganego zezwolenia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dotychczasowe stanowiska skarżącej oraz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu nie uległy zmianie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 190 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W tej sytuacji należy powtórzyć argumentację prawną zawartą w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.11.2010 r.

Podkreślić należy, wbrew dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Z zebranego dotychczas materiału dowodowego wynika, iż roboty budowlane polegające na wykuciu przedmiotowych okien zostały wykonane w latach 1969-1970. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w tym czasie obowiązywały: rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157) oraz wydane w oparciu o nie Zarządzenie Nr 130 z dnia 29.06.1966 r. Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dnia 19 lipca 1966 roku Nr 10, poz. 44).

Z § 20 ust. 7 powyższego Zarządzenia wynikało, że dla wolnostojących budynków, o których mowa w ust. 2, z pokryciem co najmniej trudno zapalnym, zwróconym do sąsiedniego budynku ścianą szczytową bez otworów okiennych, wykonaną z materiałów niepalnych, odległość pomiędzy budynkami może być zmniejszona do 3 m. Organy nadzoru budowlanego poprzestały na ustaleniu, iż obecnie ściana szczytowa przedmiotowego budynku znajduje się w odległości 1,5 m do sąsiedniego budynku, co w świetle przytoczonego wyżej przepisu było niedopuszczalne.

W aktach niniejszej sprawy brak jest natomiast ustaleń organów co do stanu faktycznego istniejącego w dacie wykucia przedmiotowych okien. W aktach administracyjnych tych znajduje się dokument noszący nazwę: "Schematyczny plan zabudowy". Z dokumentu tego wynika, że do 1970 roku na sąsiedniej działce nie było budynku usytuowanego naprzeciwko budynku obory należącej do skarżącego. Na sąsiedniej działce znajdowały się wówczas dwa budynki, to jest stodoła i dom, jednakże z uwagi na ich usytuowanie nie mogą być one uznane za budynek sąsiedni w stosunku do przedmiotowej obory. Dopiero w 1978 roku powstały budynki, które mogą być uznane za budynki sąsiednie, to jest budynek gospodarczy oraz garaż. Tym samym, w dacie wykonania okien wymóg zachowania odległości wynikający z § 20 ust. 7 Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku nie miałby zastosowania.

W takiej sytuacji zastosowanie mógłby znaleźć § 20 ust. 13 Zarządzenia. Wynika z niego, że w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganej dla dwóch budynków identycznych. W przepisie tym mowa jest o odległości od granicy działki. Nie ma w nim jednak rozróżnienia na budynek z oknami i budynek bez okien. Nie można więc wykluczyć, że mimo wykonania okien bez wymaganego pozwolenia, w dacie ich wykonania usytuowanie tychże okien nie naruszało przepisów Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionym wyżej wyroku przesądzanie tej kwestii na obecnym etapie postępowania jest jednak przedwczesne. Dokument w postaci "Schematycznego Planu Zabudowy" jest w istocie dokumentem prywatnym. Został on sporządzony przez skarżącego i dołączony do protokołu wizji lokalnej z dnia [...] maja 2007 roku. Dane zawarte w tym dokumencie powinny zostać zweryfikowane innymi dowodami, takimi jak zeznania świadków, przesłuchanie stron, informacje z organów administracji architektoniczno – budowlanej.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchybienia te skutkować musiały uchyleniem wymienionych decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę należy wyjaśnić i rozważyć okoliczności omówione szczegółowo powyżej i stosownie do poczynionych ustaleń, mając na względzie poczynione wyżej wskazania prawne, rozstrzygnąć sprawę.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 wymienionej wyżej ustawy.

/-/ J.Szaniecka /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga