Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1929/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145   par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 41a   ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek, Sędzia WSA Małgorzata Rysz, Asesor WSA Joanna Gierak (spr.), Protokolant Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia ...maja 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu skladek na ubezpieczenie społeczne rolników. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... maja 2007 r., wniesionej przez M. G., jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z ... maja 2007 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję z ... maja 2006 r. o odmowie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z ... kwietnia 2006 r. M. G. wystąpiła do Prezesa KRUS z prośbą o całkowite umorzenie odsetek za zwłokę od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz o rozłożenie na raty po 80 zł miesięcznie należności głównej. W piśmie tym zainteresowana opisała trudną sytuację materialną swojej licznej rodziny. Wyjaśniła, iż jest matką ośmiorga dzieci, przy czym obecnie na jej utrzymaniu pozostaje czworo z nich. Podała, że jej rodzina utrzymuje się z renty otrzymywanej przez jej męża, który cierpi na depresję i wymaga leczenia.

Do wniosku zainteresowana dołączyła pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z ... kwietnia 2006 r., z którego wynika, że rodzina wnioskodawczyni składa się z pięciu osób i utrzymuje się wyłącznie z gospodarstwa rolnego o powierzchni ... ha przeliczeniowego, renty chorobowej męża wnioskodawczyni oraz świadczeń rodzinnych na jedno dziecko. Od 2001 r. rodzina korzysta z pomocy finansowej Ośrodka, głównie w formie pełnej odpłatności za dożywianie dzieci w szkole oraz z pomocy finansowej w formie zasiłków okresowych. Pomoc jest kierowana do rodziny z powodu trudnej sytuacji materialno-bytowej. Mąż zainteresowanej ze względu na zły stan zdrowia wymaga stałego i systematycznego leczenia specjalistycznego, co dodatkowo obciąża budżet rodziny.

W dniu ... maja 2006 r. przeprowadzono wizytację w gospodarstwie płatnika, sporządzając na tą okoliczność protokół. Z protokołu tego wynika m.in., że wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne o powierzchni ... ha przeliczeniowego. Mąż zainteresowanej uzyskuje rentę w kwocie ... zł miesięcznie. Dzieci pozostające na utrzymaniu zainteresowanej są w wieku od 10 do 24 lat.

W dniu ... maja 2006 r. do akt sprawy zainteresowana złożyła zaświadczenie lekarza weterynarii z ... maja 2006 r. potwierdzające leczenie 15-letniego konia należącego do jej męża.

Prezes KRUS decyzją z ... maja 2006 r., po rozpatrzeniu wniosku strony z ... kwietnia 2006 r., odmówił umorzenia odsetek za okres od III kwartału 1996 r. do IV kwartału 1999 r. w kwocie ... zł. W sentencji tego orzeczenia organ powołał przepis art. 36 ust.1 pkt 10 oraz 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.). W krótkim uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż okoliczności podniesione we wniosku nie uzasadniają celowości zastosowania ulgi w formie umorzenia. Zauważył m.in., iż przedstawione argumenty dotyczą 2006 r., a zatem nie miały wpływu na powstanie zadłużenia i nie dają podstaw do podjęcia pozytywnej decyzji w kwestii umorzenia. Organ wyjaśnił też, że podnoszony we wniosku argument o dużych kosztach utrzymania wieloosobowej rodziny nie został uwzględniony, gdyż sytuacja taka dotyczy wielu rodzin opłacających systematycznie swoje zobowiązania. Prezes KRUS wskazał, że w chwili powstania zadłużenia gospodarstwo strony było "dosyć duże", zaś rodzina posiadała dodatkowe źródło dochodu z tytułu zatrudnienia męża wnioskodawczyni i mimo tego nie podjęto próby spłaty zadłużenia. Nadto, zaległości zostały zabezpieczone poprzez ustanowienie hipoteki na gospodarstwie rolnym.

We wniosku z ...czerwca 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wyjaśniła, że w okresie kiedy powstało zadłużenie, jej mąż po przepracowaniu 25 lat został zwolniony z pracy. Dziesięcioosobowa rodzina pozostała wówczas bez stałego dochodu, utrzymując się jedynie z gospodarstwa rolnego i pomocy opieki społecznej. Aktualnie na utrzymaniu rodziców pozostaje troje dzieci w wieku szkolnym, a jedynym źródłem utrzymania jest renta męża zainteresowanej oraz zasiek rodzinny.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes KRUS decyzją z ... lipca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję z ... maja 2006 r. w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany wcześniej podjętego rozstrzygnięcia. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że w gospodarstwie strony nie zaistniały zdarzenia i okoliczności, które miałyby znaczący wpływ na pogorszenie sytuacji materialnej, a tym samym dawałyby podstawę do podjęcia pozytywnej decyzji w kwestii umorzenia.

Na powyższą decyzję Prezesa KRUS strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z ... grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa .../06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa KRUS z ... lipca 2006 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 107 § 3, art. 11 i art. 10 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu decyzja Prezesa KRUS zawierała lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie, z którego nie wynika, aby organ rozważył sprawę według kryterium "ważnego interesu zainteresowanej", o którym mowa w art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W decyzji tej, w ocenie Sądu, nie znalazła odzwierciedlenia również analiza prawna podnoszonej przez stronę argumentacji. Sąd zauważył też, iż w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługujących jej uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

Po uprawomocnieniu się wyroku Sądu, organ pismem z ... kwietnia 2007 r. poinformował stronę o możliwości zaistnienia potrzeby przeprowadzenia wizytacji w gospodarstwie płatnika, a także wskazał na treść art. 10 § 1 k.p.a. Podał też, że przewidywany termin wydania decyzji w sprawie umorzenia należności wynosi 14 dni od dnia przeprowadzenia wizytacji w gospodarstwie rolnym.

W dniu ... maja 2007 r. przeprowadzono zapowiadaną wizytację w gospodarstwie płatnika, sporządzając z tej czynności protokół.

Następnie, decyzją z ... maja 2007 r., wydaną w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. , Nr 7, poz. 25 ze zm.), Prezes KRUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników z ... maja 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż obecnie zebrane materiały dowodowe wykazały, że małżonek strony pobiera rentę, a na utrzymaniu pozostaje troje uczących się dzieci. Na dwoje z nich wypłacany jest zasiłek rodzinny. Pozostałe dzieci są już pełnoletnie. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje także teściowa wnioskodawczyni, która pobiera emeryturę z KRUS. Uwzględniając aktualną sytuację materialno-bytową rodziny zainteresowanej, organ nie znalazł podstaw do umorzenia odsetek. Pięcioro dzieci usamodzielniło się, dochód rodziny zwiększył się o czym świadczy, jak wyjaśnił organ, fakt, że rodzina nie korzysta już z pomocy opieki społecznej. Dalej organ zauważył, iż strona spłaca zadłużenie w układzie ratalnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa KRUS zainteresowana zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Wskazała, że jej sytuacja życiowa nadal jest trudna. Rodzina utrzymuje się z renty męża wynoszącej ... zł i zasiłku rodzinnego otrzymywanego na dwoje dzieci. Skarżąca wymieniła też wydatki, które musi ponieść z uzyskiwanego przez męża dochodu.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić trzeba, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, sąd może uwzględnić skargę nawet wtedy, gdy strona nie podniesie w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów, które uzasadniają wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego, w sytuacji, gdy przesłanki te istnieją.

Następnie zważyć należy, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy przede wszystkim podnieść trzeba, iż skarżona decyzja została wydana na skutek zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z ... grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa .../06, uchylającego decyzję Prezesa KRUS z ... lipca 2006 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Zatem, wydając zaskarżoną decyzję Prezes KRUS był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym orzeczeniu Sądu z ... grudnia 2006 r. i miał obowiązek uwzględnić je w prowadzonym postępowaniu. Jego orzeczenie, wydane na skutek wyroku WSA, winno więc w szczególności uwzględniać ocenę prawną i wskazania w zakresie dotyczącym art. 107 § 3 i art. 10 § 1 k.p.a.

Badając zaskarżoną decyzję Prezesa KRUS z ... maja 2007 r., wydaną na skutek powyższego wyroku, Sąd -będąc również związany tym wyrokiem- uznał, iż decyzja ta nie uwzględnia wytycznych Sądu, a wobec tego została wydana z naruszeniem cyt. przepisu art. 153 p.p.s.a. i -w konsekwencji- z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyniło zasadnym jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Przed przystąpieniem do omówienia przyczyn uchylenia skarżonego orzeczenia Sąd przypomina, iż wobec treści wniosku skarżącej, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał przepis art. 41a ust. 1 pkt 1 z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), w którym ustawodawca przewidział m.in. instytucję umarzania należności z tytułu składek.

Do decyzji wydawanych przez Prezesa KRUS w oparciu o art. 41a wymienionej ustawy, poprzez przepis art. 52 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, stosuje się przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), w tym przepis art. 123 - przewidujący stosowanie ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym przypadku ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie przewiduje innych rozwiązań. Wobec tego decyzja Prezesa KRUS, orzekająca w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, winna być poprzedzona postępowaniem dowodowym zgodnym z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz winna spełniać wymagania zawarte m.in. w art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z treścią wymienionego przepisu art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.

Przywołane w cyt. art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników kryterium "ważnego interesu zainteresowanego", przy zaistnieniu którego organ "może" uwzględnić wniosek umorzeniowy, wskazuje, iż decyzja Prezesa KRUS ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia. Przed wydaniem decyzji organ, zgodnie z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 tej ustawy, ma bowiem obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Na powyższe wskazywał wyraźnie Sąd w wyroku wydanym w dniu ... grudnia 2006 r. Zauważył również, iż szczególnie istotnego charakteru w przypadku decyzji podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego nabiera zasada przekonywania wyrażona w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Sąd wyjaśnił także, że elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji, na które winno składać się uzasadnienie faktyczne i prawne. Podał, iż rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 art.107 k.p.a. Wskazując na powyższe Sąd stwierdził, iż decyzja Prezesa KRUS z ... lipca 2006 r. wymogów przewidzianych w wymienionym przepisie nie spełnia. W konsekwencji, Sąd zalecił ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zawierającej prawidłowe uzasadnienie. Sąd podkreślił, iż rolą uzasadnienia jest, aby skarżąca na podstawie jego lektury mogła stwierdzić, jakie są w opinii organu okoliczności faktyczne jej sprawy i jakich ustaleń organ dokonał.

W tym miejscu należy przypomnieć, iż stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

W ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji wydanej przez Prezesa KRUS w dniu ... maja 2007 r., pomimo wytycznych zawartych w wyroku z ... grudnia 2006 r., powyższych wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., nie spełnia.

Po pierwsze, uzasadnienie skarżonego orzeczenia nie zawiera uzasadnienia prawnego. Organ przytoczył wszakże przepis prawa mający w sprawie zastosowanie, nie wyjaśnił jednak podstawy prawnej decyzji.

Po drugie, decyzja ta nie zawiera wymaganego przepisami prawa uzasadnienia faktycznego, w tym w szczególności nie odnosi się w żadnym miejscu do zgromadzonych w sprawie dowodów. Nie wskazuje ani na protokoły z wizytacji w gospodarstwie płatnika, ani na zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w O. Nie wskazuje też w sposób pełny na poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. W efekcie, z uzasadnienia skarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika na jakiej podstawie organ przyjął, iż obecna sytuacja materialno-bytowa nie uzasadnia umorzenia odsetek oraz, że dochód w rodzinie strony zwiększył się. Jedynym powodem tego ostatniego wniosku, było przyjęcie przez organ, iż zainteresowana nie korzysta już z pomocy społecznej. W ocenie Sądu nie jest to argument przekonywujący i wystarczający do stwierdzenia powyższego.

Stwierdzenia, które znalazły się w tym uzasadnieniu Sąd ocenia jako ogólnikowe i nie odnoszące się do indywidualnej sytuacji skarżącej w kontekście przepisu art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w myśl przecież którego postępowanie organu winno zmierzać do ustalenia możliwości płatniczych strony. Przepis art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wskazuje bowiem na "możliwości płatnicze wnioskodawcy", a te niewątpliwie można określić jedynie uwzględniając jego rzeczywiste dochody i niezbędne do utrzymania rodziny wydatki. Z uzasadnia decyzji nie wynika jednak aby ustalenia w tym zakresie w sprawie zostały poczynione. Organ nie podał bowiem jaki jest rzeczywisty dochód rodziny wnioskodawczyni, nie zbadał też jakie są konieczne wydatki jej rodziny, a w efekcie nie ustalił, czy rodzina skarżącej jest w stanie spłacać powstałe zadłużenie w zakresie dotyczącym odsetek za zwłokę od należności głównej, w kwocie ponad ... zł. Organ nie przeprowadził tego rodzaju porównania dochodów skarżącej z jej wydatkami przez co skarżoną decyzję należało uznać za pozbawioną prawidłowego uzasadnienia. Sąd zauważa, iż kwestia ta była również podkreślana w wyroku zapadłym w sprawie w dniu ... grudnia 2006 r., w którym Sąd zaznaczył, iż w uzasadnieniu oprócz okoliczności podnoszonych w postępowaniu przez stronę, powinna znaleźć się analiza sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej.

Reasumując, na podstawie uzasadnienia decyzji Prezesa KRUS nie można przyjąć, iż organ przeprowadził wyczerpujące, zgodne z normami k.p.a., postępowanie wyjaśniające w sprawie, mając na uwadze wymogi wynikające z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którymi to winien kierować się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji Sąd uznał, iż uzasadnienie skarżonej decyzji świadczy o tym, że orzeczenie to zostało wydane co najmniej przedwcześnie, albowiem w oparciu o niepełny materiał dowodowy i błędną, bo dokonaną z naruszeniem art. 80 k.p.a., ocenę okoliczności faktycznych.

W tym miejscu należy też wskazać, iż poprzednia decyzja Prezesa KRUS, uchylona wyrokiem Sądu z ... grudnia 2006 r., została wydana w dniu ... lipca 2006 r., a wobec tego zasadne jest przeprowadzenie w sprawie dodatkowych czynności dowodowych mających na celu ustalenie aktualnej sytuacji finansowej, rodzinnej, zdrowotnej zainteresowanej oraz jej bliskich, z którymi pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ wydając zaskarżoną decyzję, po wyroku Sądu, nie uznał za celowe -jak wynika z akt sprawy- uzupełnić zgromadzonych dowodów, a przecież obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przy czym Sąd zaznacza, iż protokół z wizytacji w gospodarstwie płatnika sporządzony w dniu ... maja 2007 r., z uwagi na swoją ogólnikowość, nie pozwala na określenie możliwości płatniczych wnioskodawcy. Nadto, Sąd zauważa, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.).

Rozstrzygając ponownie Prezes KRUS winien więc uwzględnić całość zgromadzonego i uzupełnionego -z udziałem strony- w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie na podstawie całego materiału dowodowego dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny w sprawie, kierując się przy tym normą prawa materialnego mającą tu zastosowanie i wyznaczającą zakres tego postępowania.

W postępowaniu tym należy więc przede wszystkim ustalić wysokość dochodu rodziny strony, jej oszczędności, majątek, a także jej niezbędne wydatki, w tym na leczenie i leki dla męża wnioskodawczyni oraz zbadać ogólną sytuację ekonomiczną rodziny skarżącej, poprzez choćby zwrócenie się do gminnego ośrodka pomocy społecznej o pomoc pracownika socjalnego w tym zakresie, czy też ponowne przeprowadzenie wizytacji w gospodarstwie zobowiązanej, przy czym Sąd jeszcze raz podkreśla, iż protokół z tej czynności winien być szczegółowy i czytelny oraz pozwalający na dokonanie podstaw faktycznych.

Sąd podkreśla też, iż przyjmując, że dochód strony pozwala na spłatę zadłużenia, organ winien w odpowiedni i przekonywujący sposób swoje stanowisko w tym względzie uzasadnić, podając dowody, w oparciu o które poczynił takie ustalenia. Odnosząc się zaś do zgromadzonych w sprawie dowodów winien przedstawić ich analizę i określić ich znaczenie w sprawie. Jeżeli uzna, iż dokumenty zgromadzone w sprawie są niewystarczające, winien podjąć wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Winien też wziąć pod uwagę argumentację przedstawianą przez stronę w składanych w toku postępowania pismach procesowych i w sposób zrozumiały dla strony odnieść się do niej, rozważając ją z uwzględnieniem przede wszystkim treści art. 41 a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tym zawartych w nim wymogów dotyczących "uwzględnienia możliwości płatniczych" jak i "uzasadnionego ważnego interesu zainteresowanego", na co także w uzasadnieniu wyroku z ... grudnia 2006 r. Sąd zwracał uwagę.

Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek wskazać wszystkie dowody występujące w sprawie, zarówno te, na których się oparł, jak i te, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę, a także wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie, tak aby strona nie miała wątpliwości co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia.

Nadto, Sąd przypomina, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji (tj. po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie), umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.), czego w niniejszej sprawie również zabrakło. Wytyczne Sądu w tym zakresie także nie zostały wykonane. Nie można bowiem uznać, iż obowiązek ten pismem z ... kwietnia 2007 r. został przez organ wypełniony, skoro organ w tym dniu nie zakończył jeszcze postępowania wyjaśniającego, a wręcz przeciwnie - w tym samym piśmie poinformował stronę o możliwości przeprowadzenia wizytacji w jej gospodarstwie.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 i art. 134 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.