Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1277/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28, art. 107 par. 3, art. 138 par. 2, art. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 3, art. 13 ust. 3, art. 4,6,7
journal: Dz.U. 2016 poz 961
law: Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wójt Gminy K. ustalił - na wniosek Spółki A, środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa farmy elektrowni wiatrowych [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na działkach nr [...] obręb P. i nr [...] obręb M. oraz nr [...] obręb G., w gminie K.".

W pkt 1.1. decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia wskazując, iż planowane przedsięwzięcie usytuowane będzie na terenach rolnych, położonych pomiędzy miejscowościami G., M. i P. w gminie K., powiecie g., województwie z., na południe od drogi wojewódzkiej nr [...]. Wskazał ponadto, że planuje się budowę farmy wiatrowej składającej się z 11 elektrowni wiatrowych o mocy jednostkowej do 2,6 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i komunikacyjną. Maksymalna wysokość każdej elektrowni w stanie wzniesionego śmigła wynosić będzie 200m, w tym wysokość wieży będzie wynosiła 90 -110 m. Turbiny będą zlokalizowane na działkach ewidencyjnych: [...] w obrębie P., [...] w obrębie M. oraz [...] w obrębie G. Lokalizację stacji elektroenergetycznej, przewiduje się na dz. nr [...] w obrębie. P.

W pkt I.2. Wójt Gminy K. określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

W pkt I.3. decyzji organ określił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym.

W pkt I.4. decyzji w zakresie wymogów dotyczących przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych organ pierwszej instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczone do zakładów z zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1479)

W zakresie wymogów w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko Wójt Gminy K. wskazał w pkt I.5., że ze względu na lokalizację w dużej odległości od granic państwa oraz z uwagi na zakres oddziaływania inwestycji, nie stwierdzono możliwości oddziaływania transgranicznego inwestycji i w związku z tym konieczności przeprowadzenia postępowania w tym zakresie.

W pkt II decyzji Wójt Gminy stwierdził konieczność zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując

w kolejnych punktach na konieczność prowadzenia inwestycji w taki sposób, aby zabezpieczyć teren wykonywania prac budowlanych przed uszkodzeniem drzew

i zakrzewień śródpolnych, przy jednoczesnym monitoringu znajdujących się tam płazów, gadów, ssaków i stanowisk lęgowych ptaków oraz miejsc rozrodu zwierząt. Podkreślono także konieczność prowadzenia kontrolnych pomiarów hałasu oraz monitoringu przyrodniczego przez specjalistę ornitologa oraz chiropterologa.

Wójt Gminy K. nie stwierdził konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W pkt VI natomiast nie nałożono obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania,

o którym mowa w art. 88 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w sprawie wydania decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 pkt 1-14 ww. ustawy oraz przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.

W zakresie analizy porealizacyjnej, organ pierwszej instancji nałożył obowiązek przedstawienia RDOŚ w S. i Wójtowi Gminy K., w terminie do końca marca, za poprzedni rok objęty monitoringiem - wyników monitoringu porealizacyjnego ptaków i nietoperzy. W pkt V.2. nałożono obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie oceny skuteczności i przyjętych rozwiązań po upływie roku od oddania obiektu do użytku. W przypadku przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu w obrębie zabudowy mieszkaniowej przewidzieć rozwiązania poprawiające klimat akustyczny (np. stosować turbiny niskoszumowe, stosować pracę turbin w trybie wyciszonym, przewidzieć dodatkowe nasadzenia zieleni itp.).

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji streścił przebieg postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia oraz dokonał analizy jego wpływu na poszczególne komponenty środowiska. Wyjaśniono, że informacje dostępne w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, są wystarczająco szczegółowe, aby w pełni ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Ponadto organ ustalił, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr XXXIV/330/2014 Rady Gminy Kamice z dnia 22 lipca 2014 r. opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z 2014r. poz. 3393 i wyjaśnił, iż w toku postępowania zapewniono społeczeństwu możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz składania wniosków i uwag. W decyzji organ szczegółowo odniósł się do sprzeciwów, uwag i wniosków wniesionych przez poszczególne podmioty, tj. B. S., E. i J. A., M. i T.A., A. i M. K., E. i W. K., Stowarzyszenia A, Stowarzyszenia B, [...], J. K., A. K., H. i W. S.

Odwołanie od decyzji złożyli M. i T. A., Stowarzyszenie B, J. A., B. S.

i [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r.

i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył ustalony stan faktyczny, podnoszone przez strony w odwołaniach zarzuty oraz odniósł się do przepisów regulujących tryb wydawania decyzji o środowiskowych urawunkowaniach, a następnie wyjaśnił, że w analizowanej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, iż w dniu 16 lipca 2016 r., a więc w toku postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961).

Kolegium podniosło, że ustawa ta określiła w art. 4 m.in. minimalną odległość elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego. Z kolei przepis art. 4 ust. 2 tej ustawy stanowi, że odległość, o której mowa w ust. 1, wymagana jest również przy lokalizacji

i budowie elektrowni wiatrowej od form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015r. poz. 1651, 1688 i 1936 oraz z 2016 r. poz. 422), oraz od leśnych kompleksów promocyjnych, o których mowa w art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r.

o lasach (Dz. U. z 2015 r. poz. 2100 oraz z 2016 r. poz. 422, 586 i 903), przy czym ustanawianie tych form ochrony przyrody oraz leśnych kompleksów promocyjnych nie wymaga zachowania odległości, o której mowa w ust. 1.

Zgodnie natomiast z art. 6 pkt 7 tej ustawy - odległość określoną zgodnie z art. 4 uwzględniają organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach - przy wydawaniu tych decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 15 ust. 3 tej ustawy, jeżeli

w planie miejscowym, o którym mowa w ust. 2 (tj. planie miejscowym obowiązującym

w dniu wejścia w życie ustawy, który zachowuje moc) lub w ust. 7 pkt 1 (tj. projekcie planu miejscowego, albo jego zmianie, w stosunku do którego przed dniem wejścia

w życie ustawy dokonano jego wyłożenia), przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4.

Kolegium wyjaśniło, że przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie przewidują aby do spraw wszczętych, a nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, należało stosować przepisy dotychczasowe. Przepisem przejściowym jest bowiem cytowany art. 15 ust. 3 ustawy oraz przepis art.16 ust. 2 ustawy, który odnosi się tylko do właściwości organów stanowiąc, iż sprawy wszczęte

i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

Dalej organ odwoławczy wywodził, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji organu I instancji, a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego, (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia

13 lutego 2013 r. sygn.: III SA/Kr 693/12, pub.: Lex nr: 1312488).

Stosownie zatem do zasady nakazującej stosowanie przez organy administracji przepisów obowiązujących w dniu orzekania w analizowanej sprawie należy stosować, obok przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko również przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie, Kolegium podało, że organ pierwszej instancji wskazał (na str. 9 decyzji),

iż planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XXXIV/330/2014 Rady Gminy Karnice z dnia 22 lipca 2014 r. o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak wynika z akt sprawy planowane lokalizacje elektrowni wiatrowych znajdują się w obrysie planu oznaczonym symbolem EW. Wprowadzenie nowych przepisów w zakresie lokalizacji elektrowni wiatrowych spowodowało, że materiał zgromadzony przez Wójta Gminy K. stał się niekompletny.

Zdaniem Kolegium, należy zatem dokonać niezbędnych ustaleń w zakresie wymaganym przez ww. ustawę, tj. stosownie do art. 6 pkt 7 - uwzględnić odległość określoną w art. 4 ustawy zaś w zakresie zgodności postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - ustalić, czy inwestycja spełnia wymogi, o których mowa w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - stosownie do przepisu przejściowego - art. 15 ust. 3 tej ustawy, zaś w sytuacji niespełnienia tego warunku organ ten powinien odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia.

W analizowanej sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie spełnia wymóg określony

w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że powyższego stanu faktycznego nie jest jednak

w stanie jednoznacznie określić, albowiem ustalenie powyższego wymaga przeprowadzenia ustaleń i zgromadzenia dowodów, w zakresie których szczegółowymi informacjami dysponuje organ pierwszej instancji. Ponadto z uwagi na to, iż zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, dokonanie ustaleń przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do merytorycznych zarzutów podniesionych przez [...] dotyczących bytowania nietoperzy, jak i sposobów ich monitorowania w trakcie sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, organ wyjaśnił, że nie posiada specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, a zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zasadne jest ustosunkowanie się autora tej części raportu do stanowiska zaprezentowanego przez autora odwołania.

Co się zaś tyczy pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniach, Kolegium wyjaśniło, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. nie może w kwestii tej wiążąco się wypowiedzieć, albowiem nie może narzucać organowi pierwszej instancji treści rozstrzygnięcia, które zapadnie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stanowiłoby to bowiem naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł inwestor –Spółka A.

W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 138 § 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania decyzji kasatoryjnej, podczas gdy obowiązkiem organu było dokonanie merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., obowiązkowi w tym zakresie oraz na jego dowolnej ocenie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

- art. 8 i 107 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności przy uzasadnieniu przyczyn wydania przez SKO decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.;

- naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez przyznanie przymiotu strony M. A., T. A., Stowarzyszeniu B, [...], podczas gdy podmioty te nie wykazały interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu przed SKO.

Ponadto strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez:

- niewłaściwe zastosowanie art. 6 pkt 7 oraz art. 15 ust. 3 ustawy z dnia z dnia

20 maja 2016 roku, o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, polegające na wadliwym przyjęciu, że SKO jest organem właściwym do wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, a w związku z tym w toku prowadzonego postępowania odwoławczego powinno uwzględniać odległość określoną w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, co doprowadziło do uchylenia decyzji Wójta, a w konsekwencji naruszenia zasady praw nabytych wynikającej z istoty art. 2 Konstytucji RP;

- niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 3 oraz art. 16 ust. 2 ustawy o inwestycjach

w zakresie elektrowni wiatrowych, polegające na wadliwym przyjęciu, że przepisy te stanowią przepisy przejściowe, które rozstrzygają kwestie intertemporalne, co doprowadziło do uchylenia decyzji Wójta, a w konsekwencji naruszenia zasady legalizmu wynikającej z art. 7 Konstytucji RP;

- niezastosowanie art. 13 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, podczas gdy do postępowania przed SKO, ze względu na prowadzone już postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę powinny mieć zastosowanie przepisy dotychczasowe.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. skarżąca złożyła pismo z dnia 4 kwietnia 2017 r., w którym w uzupełnieniu dotychczas podnoszonych zarzutów wskazała, iż Kolegium nie miało podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, niewłaściwie rozpatrzyło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i niewłaściwie uzasadniło wydaną decyzję. Skarżąca podkreśliła, że organ II instancji nie ma kompetencji do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia na podstawie art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Skarżąca podkreśliła, że przyjęcie przez SKO, że ma obowiązek zbadania, czy przedsięwzięcie spełnia wymogi określone w nowej ustawie, która weszła w życie w toku przewlekle prowadzonego przez ten organ postępowania, należy uznać za poważne naruszenie prawa materialnego, skutkujące naruszeniem zasady ochrony praw nabytych oraz interesów w toku, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy nowej ustawy.

Do pisma skarżąca załączyła sprawozdanie z realizacji monitoringu chiropterofauny z a okres od dnia [...] r. i wniosła

o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek oddalił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł , co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., którą organ ten uchylił decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r., wskazując na konieczność zbadania, czy planowana inwestycja spełnia wymagania stawiane przepisami ustawy z dnia 20 maja 2016 r. w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961), dalej jako "u.i.e.w."

Dokonana przez Sąd ocena zaskarżonej decyzji, doprowadziła do wniosku,

że nie narusza ona prawa.

Skarżąca domagała się ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na działkach nr [...] obręb P. i nr [...] obręb M. oraz nr [...] obręb G., w gminie K. i decyzja w tym przedmiocie została na jej rzecz wydana przez Wójta Gminy K.

Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, sytuacja prawna skarżącej uległa zmianie związku z wejściem w życie przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ustalenia zatem wymagało, czy przepisy nowej ustawy znajdują zastosowanie w postępowaniach o ustalenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, a jeżeli tak, to czy stawiane tymi przepisami wymagania dotyczące usytuowania elektrowni wiatrowych względem istniejących budynków mieszkalnych lub budynków o funkcji mieszanej, o których mowa w art. 4 tej ustawy, mają również zastosowanie do postępowań w toku.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, organy działają na podstawie przepisów prawa. Stosowanie tej zasady implikuje powinność rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie obowiązującego aktualnie (tj. na dzień orzekania przez dany organ) stanu prawnego. Wyjątkiem od tej zasady są sytuacje, w których przepisy wprowadzają tzw. reguły intertemporalne, określające w jakich przypadkach zastosowanie mogą mieć przepisy dotychczasowe. Gdy brak jest takich uregulowań zasadą jest stosowanie przepisów nowych.

W niniejszej sprawie omówienia wymaga zatem dopuszczalność zastosowania przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w sytuacji, gdy w sprawie wydano pierwszoinstancyjną decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, a także czy zastosowanie przepisów nowej ustawy nie godzi w zasadę lex retro non agit.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w kwestii zastosowania reguł intertemporalnych, jak również podnoszonej przez skarżącą zasady lex retro non agit wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, przede wszystkim

w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06

(publ. CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej wskazano m.in., że rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze: zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie: zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie: zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom. W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

W niniejszej sprawie organ trafnie uznał, że ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych znajduje zastosowanie w postępowaniach w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, co wprost wynika z art. 6 pkt 7 tej ustawy. Jednocześnie ustawodawca zawarł w Rozdziale 4 – przepisy przejściowe

i końcowe zapisy dotyczące stosowania przepisów nowej ustawy w przypadku postępowań pozostających w toku.

W odniesieniu do postępowań dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 3 u.i.e.w. regulację, z której wynika, że jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w ust. 2 lub w ust. 7 pkt 1, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4. Ponadto w art. 16 ust. 2 tej ustawy przewidziano, że sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem jej wejścia w życie.

Oznacza to, w ocenie Sądu, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy nowe, a w konsekwencji koniecznym było zbadanie, czy planowana inwestycja spełnia wymagania, o których mowa w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Podkreślić przy tym należy, że w opisanej sytuacji zastosowanie nowych przepisów nie naruszy, zdaniem Sądu, zasady lex retro non agit. Z naruszeniem zakazu retroaktywności mamy do czynienia wówczas, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy nowe przepisy. O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów.

W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z retrospektywnością prawa, która zachodzi wówczas, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić zatem należy, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla planowanej przez skarżącą inwestycji nie zostało zakończone, bowiem ustawa weszła w życie co prawda po wydaniu decyzji I instancji, ale przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. To zaś oznacza, że istniejący w dacie wejścia w życie nowej ustawy stan sprawy należy zakwalifikować jako "stosunki w toku".

Skoro ustawodawca nie wskazał wyraźnie, że w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, które nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, to należy przyjąć, że zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa w sprawach tych, mają zastosowanie przepisy nowe. Tym samym zarzuty naruszenia art. 6, 7 i 15 ust. 3 i 16 ust. 2 u.i.e.w. okazały się nietrafne.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 13 ust. 3 u.i.e.w., bowiem

w niniejszej sprawie przepis ten nie mógł mieć zastosowania, jako że dotyczy on wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy postępowań w sprawie pozwolenia na budowę. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy natomiast środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż skarżąca złożyła wniosek o pozwolenie na budowę, bowiem w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę organ prowadzący postępowanie, który jest adresatem normy prawnej z art. 13 ust. 3 u.i.e.w. będzie zobligowany do zbadania, które przepisy znajdą zastosowanie w toku tego postępowania.

Wbrew twierdzeniom skarżącej nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia praw nabytych, bowiem do nabycia praw jeszcze nie doszło - decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie miała waloru ostateczności.

Należy się zgodzić ze skarżącą, że organ odwoławczy nie miał legitymacji do badania, czy planowana inwestycja spełnia warunki, o których mowa w art. 4 u.i.e.w. Dokonując własnej oceny w tym zakresie i podejmując rozstrzygnięcie Kolegium naruszyłoby bowiem zasadę dwuinstancyjności. Słusznie zatem organ, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy K. Nie doszło zatem do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., bowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, wynikający ze zmiany przepisów prawa, która nastąpiła przed rozpatrzeniem sprawy przez organ odwoławczy, może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Tym samym wydanie rozstrzygnięcia – przy uwzględnieniu nowych przepisów, przez organ odwoławczy pozbawiłoby strony prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez organy obu instancji.

W tym stanie rzeczy nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa procesowego, a dotyczące nierozpatrzenia przez organ odwoławczy całego materiału dowodowego. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia będzie bowiem miało ustalenie, czy w niniejszej sprawie środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia w realiach zmienionego stanu prawnego w ogóle będą mogły zostać ustalone. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku skarżącej przy uwzględnieniu wymagań stawianych przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych da asumpt do określenia przez organ I instancji środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

Pozytywna weryfikacja wniosku w tym zakresie powinna również doprowadzić do zbadania zarzutów innych stron postępowania odnoszących się do bytowania nietoperzy na terenie inwestycji.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie w zakresie przyczyn uchylenia decyzji Wójta Gminy K., a zatem nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

W realiach niniejszej sprawy nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., bowiem odwołanie od decyzji Wójta Gminy K. zostało wniesione również przez podmioty, których przymiot strony nie jest kwestionowany. Jakkolwiek analiza akt postępowania może prowadzić do wniosku, że M.

i T. A. nie przysługiwał w niniejszej sprawie przymiot strony, podobnie jak E. A., która podpisała odwołanie złożone przez J. A., a w konsekwencji organ odwoławczy winien był w odniesieniu do tych odwołań podjąć stosowne rozstrzygnięcia, czego nie uczynił, to jednak nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji.

W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 skargę oddalił.