Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 986/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145,  art. 151
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę i zmiany sposobu użytkowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku A. H. z dnia 21 grudnia 2011 r. Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 28, art. 71 ust. 6 pkt 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1622) decyzją z dnia [...] r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawczyni pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania sklepu na przedszkole niepubliczne przy ul. [...] w K. Powyższą decyzję doręczono wnioskodawczyni w dniu 5 stycznia 2012 r. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w K. w dniu [...] r. Decyzja została opatrzona adnotacją, że podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania.

Pismem z dnia 10 stycznia 2012 r., które wpłynęło w tym samym dniu do Urzędu Miasta K., W. S. domagała się wznowienia postępowania w powyższej sprawie, podnosząc że jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanej bezpośrednio nad prowadzoną inwestycją, a prace budowlane, polegające na wyburzaniu ścian działowych i wybijaniu otworów w ścianach nośnych, trwają nieprzerwanie od dnia 3 grudnia 2011 r., podczas gdy o pozwolenie na budowę inwestor wystąpił dopiero 21 grudnia 2011 r., otrzymując pozytywną decyzję w dniu [...] r. W szczególności, wnioskodawczyni powołała się na przenikanie wszelkich odgłosów związanych z użytkowaniem spornego lokalu w postaci rozmów, grającego radia, dzwonków telefonów, co wcześniej nie miało miejsca i jej zdaniem jest wynikiem wyburzenia ścian.

W kolejnym piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r. W. S. wskazała także na wadliwe rozwiązania techniczne w przyjętym projekcie budowlanym, podnosząc że pominięcie jej jako najbliższego sąsiada w postępowaniu uniemożliwiło jej wniesienie odwołania od wydanej decyzji nr [...].

Odpowiadając na powyższe pisma Naczelnik Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta K. pismem z dnia 6 lutego 2012 r. poinformował wnioskodawczynię, że sprawy związane z prowadzonymi pracami należą do właściwości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Z kolei W. S. w kolejnym piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. podtrzymała dotychczasowe stanowisko, że w wyniku likwidacji ścian działowych i przebicia ciągów komunikacyjnych w ścianach konstrukcyjnych budynku, uległa zmianie charakterystyka akustyczna pomieszczeń.

W tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta K. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wznowił na żądanie W. S. postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...].

Następnie decyzją z dnia [...] r., podjętą z up. Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] r., orzeczono o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt przebudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania sklepu spożywczego na przedszkole niepubliczne przy ulicy [...] w K., wydanej na rzecz A. H.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 21 grudnia 2011 r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek A. H. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Centrum Zabawy i Kształcenia "B" w sprawie wydania pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania sklepu spożywczego na przedszkole niepubliczne przy ulicy [...] w K. W trakcie postępowania administracyjnego organ ustalił strony postępowania zgodnie z przepisem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który wskazuje, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do tego przepisu za stronę postępowania został uznany zarządca nieruchomości przy ulicy [...] – Spółdzielnia Mieszkaniowa "A".

Ostatecznie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego dysponując kompletem dokumentów określonych między innymi w przepisach ustawy Prawo budowlane oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. nr 120, poz. 1133), organ udzielił pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania sklepu spożywczego na przedszkole niepubliczne przy ulicy [...] w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r.

W pismach z dnia 10 stycznia 2012 r., 23 stycznia 2012 r. i 16 lutego 2012 r. skierowanych do organu W. S. zażądała wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz uchylenia w/w decyzji podnosząc fakt, że jako strona bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu administracyjnym oraz zaistniały przesłanki zachwiania interesu prawnego wobec własnościowego lokalu mieszkaniowego zlokalizowanego nad planowaną inwestycją poprzez zakłócenie pełnego i swobodnego korzystania z nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. z 2003 r., nr 119, poz. 1116 ze zmianami) zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny uprawnienie spółdzielni do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właściciel lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie. Zarząd powierzony i wynikające z niego uprawnienie do reprezentowania właścicieli lokali obejmuje także prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wyraźnie podkreślają orzekające w podobnych sprawach sądy (między innymi wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 czerwca 2011 r. – sygn. akt II SA/Ol 293/11 oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 r. – sygn. akt II OSK 1255/09). Właściciele wyodrębnionych lokali – choć może przysługiwać im przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę w przypadku wykazania interesu prawnego – mogą kwestionować poczynania zarządu spółdzielni zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę czy też związane z rozpoczęciem robót budowlanych w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym.

Zatem podstawą ustalenia, czy dany podmiot legitymuje się przymiotem strony, będzie w tym przypadku wykazanie jego interesu prawnego w sprawie. Powołując się na wypracowaną przez orzecznictwo oraz doktrynę definicję "interesu prawnego" organ wskazał, iż cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Zatem postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05). Od tak rozumianego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może na podstawie prawa powszechnie obowiązującego, skutecznie żądać stosownych czynności organu administracji.

Jak wynika że złożonego wniosku, uprawnienia uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony W. S. wywodzi z faktu, iż w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji występują a w trakcie eksploatacji mogą wystąpić immisje pośrednie w postaci ciągłego hałasu dochodzącego z przedmiotowego lokalu usługowego objętego przebudową oraz zmianą sposobu użytkowania. Zdaniem organu, wobec powyższego zgodnie z aktualnym orzecznictwem w przedmiotowej sprawie, W. S. posiada jedynie interes faktyczny.

Wyjaśniono, że fakt immisji hałasu podczas prowadzonych prac budowlanych jest ściśle związany z ich rodzajem i charakterem w godzinach, w których są przeprowadzane. Organem kompetentnym do kontroli oraz zajęcia stanowiska wobec prowadzonych prac budowlanych jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K., który zgodnie z właściwością rzeczową odpowiedzialny jest za sprawy dotyczące robót budowlanych realizowanych na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Natomiast czym innym jest prawdopodobieństwo wystąpienia w trakcie funkcjonowania przedmiotowego przedszkola ponadnormatywnej immisji hałasu. Zdarzenia i okoliczności przewidywalne, takie które według przypuszczeń zainteresowanego wystąpią w przyszłości nie stanowią legitymacji do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony (z uzasadnienia wyroku NSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II OSK 163/06).

Zatem, w ocenie organu, wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym w/w decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. Stąd też zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku.

Dodatkowo wyjaśniono, iż organ I instancji w tym przypadku reprezentowany przez Prezydenta Miasta K., nie jest uprawniony do badania złożonych wniosków o pozwolenie na budowę pod kątem celowości i racjonalności, jak również do kontroli merytorycznej załączonego projektu budowlanego. Organy wydające decyzje o pozwoleniu na realizację inwestycji nie mają bowiem kompetencji do ingerowania w rozwiązania projektowe inwestycji, o ile projekt budowlany zawiera wszelkie opinie i uzgodnienia wymagane przepisami prawa. Co więcej, organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie materialnym z przepisami techniczno-budowlanymi, a jedynie w zakresie zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego szeroka odpowiedzialność została przeniesiona na projektanta. Każdy projekt budowlany winien zawierać oświadczenie projektantów oraz sprawdzających, iż projekt budowlany został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (w przedmiotowym opracowaniu znajduje się w/w oświadczenie projektantów). Z informacji projektanta B. K. – Y. z dnia 27 stycznia 2012 r., gdzie przeprowadzono analizę przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań pod kątem izolacyjności akustycznej przegród budowlanych wynika, że istniejący strop oddzielający przedmiotowy lokal użytkowy od lokali mieszkalnych przyjmuje wartość graniczną 55 db i tym samym spełnia warunki normatywnej izolacyjności od dźwięków bowiem wartość izolacyjności akustycznej dla pomieszczeń przedszkolnych w salach dla dzieci wynosi 50 dB.

W odwołaniu od decyzji W. S. domagała się jej uchylenia i przyznania statusu strony. Odwołująca się podniosła, że postępowanie dotyczy jej interesu prawnego, gdyż jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, zaś wydana decyzja ogranicza lub uniemożliwia swobodne korzystanie z nieruchomości, która stanowi odrębną własność. Odwołująca się zarzuciła, że przedstawiona przez projektanta informacja o przyjęciu przez strop wartości natężenia dźwięków na poziomie 55 dB, oznaczałoby całkowity brak immisji hałasu z pomieszczeń przedszkola, co jednak ma miejsce w tym wypadku. Zatem projekt budowlany i zrealizowana na jego podstawie przebudowa nie spełnia wymagań art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego. Nadto, odwołująca się wskazała na fakt uznania jej za stronę w postępowaniu dotyczącym sąsiedniego budynku.

Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W motywach organ odwoławczy wyjaśnił, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa). Postępowanie w sprawie o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. Organ zobowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, gdy strona powoduje się na okoliczności wskazane w art. 145 kpa. Postanowienie to, zgodnie z art. 149 § 2 kpa, stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Zdaniem organu, w rozpatrywanej sprawie organ I instancji naruszył w/w przepisy, ponieważ postanowienie o wznowieniu wydane zostało w dniu [...] r., a przed tym terminem prowadzone było postępowanie wyjaśniające, polegające na wezwaniu stron pismem z dnia 20 stycznia 2012 r. na rozprawę administracyjną, a w dniu 27 stycznia 2012 r. uzyskano dodatkowe informacje od projektanta, w zakresie akustyki pomieszczeń. Naruszenie powyższej zasady nie miało jednak wpływu na wynik postępowania wznowieniowego.

Odwołująca się podnosi, że w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania sklepu spożywczego na przedszkole niepubliczne – został naruszony przepis art. 28 Prawa budowlanego, ponieważ będąc członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej jest właścicielem lokalu w wielomieszkaniowym budynku, a jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości, na której usytuowany jest ten budynek, z czego wywodzi, że posiada swój interes prawny w sprawie.

Odpowiadając na ten zarzut organ poinformował, że w sprawach regulowanych przepisami ustawy – Prawo budowlane, dla oznaczenia strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę znajduje zastosowanie art. 28 ust. 2 tej ustawy (jako lex specialis w stosunku do art. 28 kpa) stanowiąc, że stronami w takiej sprawie są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dopuszczano również udział członka spółdzielni mieszkaniowej jako strony w postępowaniu administracyjnym, jednakże jedynie w pewnych szczególnych sytuacjach, jeżeli wykazał on, że realizacja planowanej inwestycji spowoduje konkretne naruszenie warunków korzystania z jego lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego – art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

W tym przypadku obszar oddziaływania przedszkola zaprojektowanego w poziomie parteru (w zakresie dot. hałasu i drgań), ogranicza się do samego lokalu przedszkola. Ponieważ obiekt zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, należy projektować i budować w sposób określony w przepisach zapewniając spełnienie wymagań podstawowych w tym ochronę przed hałasem i drganiami, a projektant potwierdził, że przegroda akustyczna – strop pomiędzy lokalami – spełnia normy izolacyjności dla tego rodzaju obiektów – więc w tym zakresie zostały spełnione przepisy techniczno-budowlane i obowiązujące normy, nie ma zatem podstaw do spełnienia żądań skarżącej w zakresie dodatkowych zabezpieczeń.

Zaznaczono też, że słusznie organ I instancji stwierdził, że w części dotyczącej przyjętych rozwiązań technicznych i zgodności parametrów ze standardami technicznymi, projekt nie podlega kontroli organu udzielającego pozwolenia na budowę, a odpowiedzialność za przyjęte rozwiązania ponosi projektant, który złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i legitymuje się uprawnieniami do sporządzania projektów w budownictwie osób fizycznych (stwierdzenie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie).

Stąd też organ odwoławczy podzielił zawarte w wydanej i zaskarżonej decyzji organu I instancji stanowisko, że W. S. prawidłowo nie była uznana za stronę postępowania w toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania sklepu spożywczego na przedszkole niepubliczne przy ul. [...] w K.

Ponadto stwierdzono, że zatwierdzony projekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, co oznacza, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wyjaśniono, że pozostałe zarzuty odwołania dot. rozpoczęcia budowy bez uzyskania pozwolenia na budowę i hałasu przy pracach budowlanych odnoszą się do kompetencji organów nadzoru budowlanego i przepisów gminnych. Stąd też odwołania nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego, błędnie zatytułowanej pozwem, W. S. domagała się:

1. uchylenia decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] r. dotyczącej utrzymania w mocy wydanej w trybie wznowionym decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...],

2. nakazania wykonania badania izolacyjności akustycznej stropu między przedszkolem a jej mieszkaniem położonym w całości nad w/w obiektem tj. o spełnienie zapisów art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane,

3. zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że nieruchomość, której jest użytkownikiem wieczystym, znajduje się w strefie oddziaływania przedszkola niepublicznego położonego w poziomie parteru przy ul. [...] w K.

Zrealizowanie w/w inwestycji spowodowało naruszenie w zakresie dotyczącym immisji hałasu i drgań warunków korzystania z jego lokalu mieszkalnego, które to warunki chronione są przepisami prawa materialnego zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.

Przegroda akustyczna, jaką jest strop pomiędzy lokalami, nie spełnia normy izolacyjności akustycznej dla tego typu obiektu co oznacza, że nie zostały spełnione przepisy techniczno-budowlane i obowiązujące normy w tym zakresie.

Skarżąca podała, że pismem z dnia 28 marca 2012 r. (zał. Nr 1) SM "A" poinformowała ją o zobowiązaniu inwestora do wykonania pomiarów izolacyjności akustycznej stropu. W dniu 25 kwietnia 2012 r. w/w pomiary zostały wykonane w godzinach rannych.

Zamiast wyników i wniosków wynikających z przeprowadzonych pomiarów, SM "A" w piśmie z dnia 26 kwietnia 2012 r. (zał. Nr 2) przekazała informację o uchyleniu nakazu wykonania przez inwestora pomiarów izolacyjności akustycznej stropu. Stąd też nasuwa się wniosek, że wyniki pomiarów okazały się niepomyślne dla inwestora.

Stąd też skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z innych względów niż w niej zawartych. Zaskarżona decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu odmowy przyznania skarżącej statusu strony, zapadła bowiem z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 kpa i art. 145 kpa oraz art. 7, 8 i 9 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeoczył bowiem organ odwoławczy, że z mocy art. 145 kpa, wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa, decyzja jest ostateczna, jeżeli nie służy od niej odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dla oceny, czy decyzja ma walor ostateczności, miarodajna zaś jest data złożenia podania o wznowienie, a nie – data wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa. Wniosek taki należy wyprowadzić z treści art. 61 § 3 i 3a kpa. Wszak datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Nie zmienia postaci rzeczy fakt, że w sprawie wznowieniowej wszczęcie postępowania następuje w drodze postanowienia. Przepis art. 149 § 1 kpa, regulując w odmienny sposób formę wszczęcia postępowania, nie może mieć jednak znaczenia dla ustalenia daty i waloru ostateczności decyzji, skoro zgodnie z § 3 tego przepisu, również odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Niedopuszczalność wznowienia postępowania ma zaś miejsce m. in. w sytuacji, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną (vide: B. Adamiak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 11 Wydanie, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2011, str. 575). W razie, gdy w wyniku wadliwej oceny, organ wszczyna postępowanie, pomimo że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa (komentarz str. 576).

W niniejszej sprawie nie budzi żadnej wątpliwości, że skarżąca złożyła podanie o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w terminie otwartym do wniesienia odwołania, bowiem ostatnie doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 10 stycznia 2012 r. do rąk Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w K., która brała udział w tym postępowaniu jako strona. Tymczasem pierwsze pismo skarżącej wpłynęło do organu I instancji w tym samym dniu, tj. 10 stycznia 2012 r. Aczkolwiek skarżąca jednoznacznie domagała się w jego treści wznowienia postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] r., to jednak treść jej kolejnego pisma z dnia 23 stycznia 2012 r., które również wpłynęło w terminie otwartym do wniesienia odwołania, wskazuje, że skarżąca błędnie uznała, iż nie mogła dochodzić ochrony jej praw w trybie odwoławczym, skoro nie doręczono jej przedmiotowej decyzji.

Tymczasem z mocy art. 7-9 kpa, organ administracji zobligowany jest z urzędu do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz udzielania informacji faktycznej i prawnej, a także czuwania aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z naruszeniem powyższych reguł procedury organ I instancji pozostawał jednak bezczynny w rozpoznaniu wniosków skarżącej, a dopiero w dniu [...] r. podjął postanowienie o wznowieniu postępowania w sytuacji, gdy pisma skarżącej kwestionujące decyzję tego organu z dnia [...] r. zostały wniesione w terminie otwartym do złożenia odwołania. W orzecznictwie i literaturze utrwalony jest zaś pogląd, że podmiotowi pominiętemu w postępowaniu, który twierdzi, że przysługuje mu przymiot strony, pomimo niedoręczenia decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania, a wówczas do oceny statusu strony właściwy jest organ odwoławczy. Dopiero po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 129 § 2 kpa, strona pominięta w postępowaniu może skutecznie bronić się przez złożenie podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (vide: komentarz, str. 494).

Stąd też niezależnie od faktu, czy skarżąca legitymowała się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r., złożone przez nią pismo z dnia 10 stycznia 2012 r., uzupełnione kolejnym pismem z dnia 23 stycznia 2012 r., należało zgodnie z zasadami procedury z art. 7-9 kpa, zakwalifikować jako odwołanie od tejże decyzji i rozpoznać w trybie odwoławczym, a nie – po upływie 2,5 miesiąca nadać im bieg jako wniosek o wznowienie postępowania. W konsekwencji, w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja zapadła bez zbadania, czy wznowienie postępowania było dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, podczas gdy organ odwoławczy po stwierdzeniu przeszkody prawnej winien był uchylić wadliwą decyzję, wydaną w trybie wznowieniowym i orzec o umorzeniu postępowania przed organem I instancji (art. 138 § 2 kpa), a następnie rozpoznać pisma skarżącej, kwalifikując je jako odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. i w trybie odwoławczym w pierwszym rzędzie ocenić przymiot strony na gruncie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Niezależnie od powyższego, skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu, że skarżącej jako właścicielowi lokalu mieszkalnego i współużytkownikowi wieczystemu nieruchomości, nie przysługuje status strony w postępowaniu o pozwolenie na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania lokalu, położonego niżej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 694/10, zasada że właściciela lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności, reprezentuje zarządca nieruchomości, nie wyklucza możliwości, że właściciel takiego lokalu, może być stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Może to mieć miejsce jednak wyłącznie wówczas, gdy wykaże on własny indywidualny interes prawny (LEX nr 1081850).

Z mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając ochronę przed hałasem i drganiami. Zatem prawo budowlane przyznaje osobom trzecim w tym zakresie ochronę. Skoro skarżąca powołuje się na fakt immisji w postaci hałasu w wyniku wyburzenia ścian działowych i wybicia otworów drzwiowych w ścianach nośnych w lokalu położonym bezpośrednio pod jej mieszkaniem, należy przyjąć, że wykazała własny indywidualny interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Podniesiona przez organ odwoławczy kwestia, że projektant potwierdził, iż przegroda akustyczna – strop pomiędzy lokalami – spełnia normy izolacyjności dla tego rodzaju obiektów, nie ma znaczenia dla oceny przymiotu strony, lecz co najwyżej dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wreszcie, wskazać przyjdzie, że fakt rozpoczęcia robót przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czyni takie postępowanie bezprzedmiotowym i wbrew stanowisku organu I instancji, sprawa wykonania robót w takiej sytuacji nie należy do organów nadzoru budowlanego, który to organ we własnym zakresie nie może podważyć skutków prawnych wadliwego pozwolenia na budowę, udzielonego po rozpoczęciu procesu inwestycyjnego. Wreszcie, wskazać przyjdzie na brak podstawy prawnej dla zawarcia na decyzji adnotacji co do jej wykonalności przed upływem terminu do wniesienia odwołania.

Z tych względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać i podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji po myśli art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien zatem w trybie art. 138 § 2 kpa orzec o uchyleniu decyzji organu I instancji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] r. i umorzeniu wadliwie wdrożonego postępowania wznowieniowego, co otworzy drogę do nadania prawidłowego biegu pismom skarżącej z dnia 10 stycznia 2012 r. i 23 stycznia 2012 r. jako odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r.

Odnosząc się zaś do żądania skarżącej w zakresie nakazania wykonania badania izolacyjności akustycznej stropu pomiędzy lokalami, wskazać przyjdzie na brak podstaw prawnych do wydania takiego nakazu. Kwestia prawidłowości udzielonego pozwolenia na budowę podlegać będzie badaniu w odrębnym postępowaniu, a o ile jak twierdzi skarżąca, roboty te zostały rozpoczęte, sprawa w przedmiocie pozwolenia na budowę, jest bezprzedmiotowa.