Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 571/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia NSA Anna Moskała, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich fizyki I. oddala skargę; II. przyznaje adokatowi P. M. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

W postępowaniu będącym przedmiotem kontroli sądowej A. B. (zwany w dalszej części uzasadnienia w skrócie "skarżącym") domagał się uchylenia decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. z dnia [...] o skreśleniu z listy doktorantów, w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie jako "k.p.a.").

Sprawa była już raz przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Uprzednio, wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. o sygn. akt IV SA/Wr 404/08 Sąd uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. z dnia [...] o odmowie uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonych decyzji dotknięte było wadami mogącymi mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem akta sprawy były niepełne, nie zawierały wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, w tym dokumentów, na których oparto rozstrzygnięcie, a uzasadnienie decyzji nie było sporządzone zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, nie zawierało bowiem wyczerpująco wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji. Uchylając zaskarżone decyzje, Sąd zalecił przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, aby organy administracyjne zebrały i oceniły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy i sporządziły prawidłowe, tj,. wyczerpujące i zgodne z wymogami art. 107 k.p.a. uzasadnienie podjętej decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Studiów Doktoranckich Uniwersytetu W., w dniu 19 maja 2010 r. odmówił uchylenia decyzji o skreśleniu z listy studentów. Po rozpoznaniu odwołania strony, Rektor Uniwersytetu W. w dniu 14 lipca 2010 r. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i wyjaśnił w pierwszej kolejności, że poza sporem pozostaje fakt skreślenia w 2003 roku skarżącego z listy doktorantów. Jak podkreślił Rektor UW, decyzja o skreśleniu jest ostateczna i prawomocna.

W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny, pozwala na rozstrzygnięcie sprawy i podjęcie decyzji oraz, że został w sposób prawidłowy rozpatrzony przez Kierownika Studiów Doktoranckich.

Jak wskazano, wbrew zarzutom strony, organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji rozpatrzył wszystkie zgromadzone w postępowaniu dowody, w tym m.in. przedstawioną przez skarżącego rekomendację Dyrektora Urzędu Pracy w G., jednakże, jak wyjaśniono, rekomendacje takie nie mogą i nie są brane pod uwagę w sprawach dotyczących uczestnictwa w studiach doktoranckich. Podobnie w odniesieniu do wskazania przez skarżącego osoby nieformalnego opiekuna pracy naukowej – organ wziął pod uwagę pismo sporządzone w tej sprawie przez dr M. S., jednakże, jak podkreślono, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a. badane są jedynie przesłanki wynikające z tego przepisu, a zatem interes społeczny i słuszny interes strony, dlatego wyrażenie chęci ze strony pracownika naukowego Polskiej Akademii Nauk na sprawowanie funkcji opiekuna naukowego, nie zmieniło oceny organów administracyjnych zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 154 k.p.a.

Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt. 1 Ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki z dnia 14 marca 2003 r. (Dz.U.2005. Nr 164. poz. 1365) promotora powołuje rada jednostki organizacyjnej (w tym przypadku Rada Wydziału Fizyki i Astronomii). Oznacza to, że w tej sprawie zarówno organ I jak i II instancji nie może przyjmować żadnych deklaracji. Rektor UW podniósł, że skarżący nie posiada statusu doktoranta, nie ma otwartego przewodu doktorskiego, co oznacza, że nie posiada ani opiekuna naukowego ani promotora.

Dodatkowo, odwołując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy podkreślił, że decyzje o skreśleniu z listy studentów czy doktorantów, nie mają charakteru decyzji ostatecznie rozstrzygających o możliwościach dalszego kształcenia się, kończenia studiów, zdobywania stopni doktorskich. Strona ma prawo ubiegać się ponownie o przyjęcie na studia pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Tymczasem, jak ustalono w przeprowadzonym postępowaniu, skarżący takich prób ponownego rozpoczęcia nauki nie podejmował. Rektor zwrócił również uwagę na fakt, że wnioskiem o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, skarżący de facto domaga się wznowienia studiów doktoranckich, tymczasem reaktywacja studiów możliwa jest jedynie w stosunku do studentów, nie istnieje natomiast taka instytucja w odniesieniu do doktorantów.

Organ drugiej instancji podniósł, że prawidłowa jest konstatacja organu pierwszej instancji, że strona nie wykazała ani interesu społecznego, ani swego słusznego interesu, który uzasadniałby uchylenie decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, bowiem interes społeczny nie może być oceniany poprzez subiektywne odczucia osoby zainteresowanej uchyleniem decyzji. Interes strony musi być zobiektyzowany przez organ postępowania administracyjnego poprzez ustalenie czy interes strony jest zgodny z porządkiem prawnym i celami jakim on służy i w żadnym wypadku nie może być uzasadniony poczuciem krzywdy strony.

Rektor UW podkreślił również, że art. 154 i 155 kpa mogą być stosowane wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej ta decyzja została wydana. W świetle tak ustalonej wykładni prawa, domaganie się przez odwołującego zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 § 1 kpa nie może być uwzględnione, albowiem zmianie uległa podstawa prawna stanowiąca uzasadnienie decyzji z dnia [...].

Jednocześnie organ poddał w uzasadnieniu decyzji w wątpliwość możliwość rozpatrywania przedmiotowej sprawy w oparciu o przepisy k.p.a, powołując się na przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym, nakazujące w sprawach studiów, w tym doktoranckich, jedynie odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a., z zachowaniem specyfiki spraw i autonomii uczelni wyższych.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organy I i II instancji nie wykonały czynności wskazanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt. IV SA/Wr 404/08) z 10 listopada 2009 r. Skarżący wskazał, że organy rozpatrując materiał dowodowy w sprawie, oceniły go dowolnie, pomijając słuszny interes strony w uchyleniu decyzji z dnia [...], przy czym zgodnie z zarzutami skargi, organy w ogóle nie podjęły postępowania w kierunku ustalenia granic tego interesu.

W ocenie skarżącego, po wszczęciu postępowania organ mógłby wydać decyzję odmowną jedynie w przypadku, gdyby ustalił granice słusznego interesu strony (określonego w art. 154 kpa) lub zastosował art. 9 kpa - czyli poinformował stronę jakie okoliczności faktyczne i prawne mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Tymczasem, jak podniósł, organ wezwał skarżącego jedynie do wykazania słusznego interesu strony, co w ocenie autora skargi dowodzi, że kontynuacja studiów doktoranckich jest bezkolizyjna z interesem społecznym.

Dodatkowo skarżący zarzucił, że decyzję organu drugiej instancji podjął organ nieuprawniony do takiego orzekania, tj. Prorektor do spraw Nauczania, podczas gdy w ocenie skarżącego, jedynym organem posiadającym legitymację do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie jest Rektor Uniwersytetu W.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ drugiej instancji podniósł, że postępowanie w sprawie prowadzone było z poszanowaniem wszystkich zasad postępowania administracyjnego i wnikliwie zbadano przesłanki wynikające z normy art. 154 k.p.a. Po dokładnym przedstawieniu podejmowanych przez organy obu instancji działań w sprawie, Rektor UW podniósł, że zarzut dotyczący nieważności postępowania w II instancji jest całkowicie chybiony. Umocowanie Prorektora ds. Nauczania do wydania decyzji z dnia [...] stanowi zarządzenie Nr 29/2009 Rektora Uniwersytetu W. z dnia 14 kwietnia 2009 r. określające sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora, ustalające zakresy działania Prorektorów i Kanclerza, określające podporządkowanie komórek administracyjnych (samodzielnych stanowisk pracy) oraz zasady udzielania przez Rektora upoważnień i pełnomocnictw (z późniejszą zmianą). W § 5 cytowanego zarządzenia, Rektor postanowił, że Prorektor ds. Nauczania, jako zastępca i pełnomocnik Rektora sprawuje nadzór nad dyscypliną wydatków ponoszonych na finansowanie procesu dydaktycznego i może podejmować decyzje - między innymi.- w sprawach organizacji i nadzoru nad studiami doktoranckimi i podyplomowymi, odwołań doktorantów od decyzji kierownika studiów doktoranckich o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich (vide:§ 5 ust.1 pkt 8 i 11). Nadto Prorektor ds. Nauczania upoważnieniem Rektora Uniwersytetu W. został umocowany do podpisywania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych doktorantów. Wobec takiej regulacji prawnej wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ze względu na to, że została wydana przez organ nieuprawniony nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy podniósł również, że niezasadny jest też zarzut o niewykonaniu wskazówek WSA określonych w wyroku z dnia 10 listopada 2009 r. Jak wyjaśniono, z przesłuchania strony sporządzony został protokół, włączony następnie do akt sprawy, a sam skarżący miał możliwość złożenia wyjaśnień i przedłożenia nowych dowodów związanych bezpośrednio ze sprawą. Zgodził się też z treścią sporządzonego protokołu.

Odnośnie zarzutu o niezastosowaniu się Uniwersytetu do poleceń Urzędu Pracy w G., w odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że Uniwersytet działa w ramach przyznanych mu ustawowo uprawnień decyzyjnych w sprawach związanych ze studiami doktoranckimi i nie jest związany żadnymi wskazaniami organów administracji samorządowej w procesie ich podejmowania.

Dodatkowo podniesiono, że Zarządzenie Nr 42/2001 Rektora Uniwersytetu W. z dnia 2 sierpnia 2001 r. w sprawie wprowadzenia "Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie W.", zostało zmienione po wejściu w życie nowej ustawy o stopniach naukowych ( zarządzenie Nr 72/2004 obowiązujące od dnia 3 września 2004 r.) Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym utraciła moc z datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zmianami), zaś ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki została znowelizowana powołaną wyżej ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym. Stan prawny po zmianach przepisów - czyli od dnia 1 września 2005 r. - uległ zatem daleko idącej modyfikacji, zmierzającej do odrębnego uregulowania studiów doktoranckich prowadzonych przez uczelnie wyższe. Studia doktoranckie stały się studiami III stopnia, prowadzonymi samodzielnie przez uprawnione szkoły wyższe. Jak wskazano, obowiązuje także nowe rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni ( Dz. U. 2007r. Nr 1, poz. 3 ze zmianami). Obowiązuje też nowy Regulamin studiów doktoranckich - uchwalony przez Senat Uniwersytetu W. (uchwała Nr 93/2007 ze zmianami). Domaganie się zaś zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 k.p.a., w sytuacji zmiany podstawy prawnej stanowiącej uzasadnienie do jej wydania w 2003 r. , nie może być uwzględnione.

W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji nieważność, z powodu podpisania jej przez Prorektora do spraw Nauczania Uniwersytetu W., czyli naruszenia przepisów o właściwości, a nadto:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 153 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przez przyjęcie, że art. 154 k.p.a. nie znajduje zastosowania w postępowaniu o uchylenie decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. z dnia [...] kiedy to z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r. w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wr 404/08, który był zarówno dla Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. jak i dla Rektora Uniwersytetu W. wiążący w zakresie oceny prawnej, jednoznacznie wynika, iż w sprawie art. 154 k.p.a. ma zastosowanie,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (organ odwoławczy) względnie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (organ pierwszej instancji) - przez zaniechanie rozpatrzenia dowodów powołanych przez skarżącego, które były w przeszłości przedmiotem rozpatrywania przez sądy (17 wyroków wraz z uzasadnieniami powołanych na str. 2 i 3 decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. z dnia [...]) w wyniku przyjęcia błędnej tezy, że organy rozpatrujące wniosek skarżącego o uchylenie decyzji z dnia [...] są związane ustaleniami dokonanymi w tychże wyrokach przez sądy, kiedy to w rzeczywistości związania dotyczyły - ewentualnie - wyłącznie sentencji orzeczeń sądowych, a organy Uniwersytetu W. były uprawnione i zobowiązane do dokonania własnych ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie,

- art. 10 § 1 ustawy k.p.a. przez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, a w szczególności poprzez brak stworzenia skarżącemu okazji do wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów dowodowych w sprawie przed wydaniem decyzji odwoławczej,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (organ odwoławczy) względnie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (organ pierwszej instancji) przez błędne przyjęcie, że niedopuszczenie skarżącego w okresie od dnia 1 lipca 2000 r. do dnia 24 stycznia 2002 r. oraz w okresie od 1 października 2003 r. do dnia 19 grudnia 2005 r. do uczestnictwa w studiach doktoranckich fizyki nastąpiło zgodnie z prawem,

oraz

II. naruszenie prawa materialnego, a to:

1. art. 154 § 1 k.p.a. przez niewłaściwą wykładnię tego przepisu - przez błędne przyjęcie, iż normatywna treść przepisu wyczerpuje się w pojęciach słuszny interes strony i interes społeczny i pominięcie okoliczności, iż jest to przepis statuujący uznanie administracyjne organów, co doprowadziło z jednej strony do zbyt wąskiego określenia treści pojęcia "słuszny interes strony" a z drugiej strony do zaniechania wykonania uznania administracyjnego,

2. art. 154 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu :

przez błędne wykonanie przysługującego organowi na mocy 154 § 1 k.p.a. uznania administracyjnego, przybierającego postać zaniechania wykonania uznania administracyjnego, przez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki otwierające drogę do wydania uznaniowej decyzji

przez nieuwzględnienie w procesie stosowania art. 154 § 1 k.p.a. okoliczności, iż organy Uniwersytetu W. wyrządziły skarżącemu, w toku - prawomocnie zakończonego - postępowania w sprawie o skreślenie z listy uczestników studium doktoranckiego krzywdę poprzez niedopuszczenie go bez podstawy prawnej do uczestnictwa w studiach doktoranckich fizyki, a okoliczność ta powinna zostać przy wyważaniu sprzecznych interesów w toku podejmowania decyzji o uchyleniu lub odmowie uchylenia decyzji uwzględniona, przez co nastąpiło wadliwe wyważenie przeciwstawnych interesów i pozycji prawnych w procesie wydawania decyzji, oraz faktu, że Urząd Pracy w G. zalecał przyjęcie skarżącego ponownie na studia doktoranckie ze względu na sytuację na rynku pracy, a doradca zawodowy stwierdził, że posiada on predyspozycje do podjęcia pracy jako nauczyciel akademicki.

Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

zajął w tej sprawie następujące stanowisko:

Przede wszystkim podkreślić należy, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny e Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. o sygn. akt IV SA/Wr 404/08 uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] i poprzedzającą ja decyzję Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. z dnia [...] o odmowie uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. z dnia [...] o skreśleniu z listy doktorantów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonych decyzji dotknięte było wadami mogącymi mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem akta sprawy były niepełne, nie zawierały wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, w tym dokumentów, na których oparto rozstrzygnięcie, a uzasadnienie decyzji nie było sporządzone zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, nie zawierało bowiem wyczerpująco wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji. Uchylając zaskarżone decyzje, Sąd zalecił przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, aby organy administracyjne zebrały i oceniły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy i sporządziły prawidłowe, tj. wyczerpujące i zgodne z wymogami art. 107 k.p.a. uzasadnienie podjętej decyzji.

Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przywołany przepis pociąga za sobą daleko idące konsekwencje zarówno dla ponownie przeprowadzanego postępowania administracyjnego, toczącego się w następstwie wydania wyroku, jak i dla kolejnego postępowania sądowoadministracyjnego, w którym ocenie podlegałyby decyzje administracyjne wydane w tymże, ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Przede wszystkim, co podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.

Naruszenie art. 153 p.p.s.a. powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazuje się, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organów administracji, ponownie ocenione być nie mogą.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że wbrew zarzutom skarżącego, przy ponownym orzekaniu zarówno Kierownik Studiów Doktoranckich, jak i Rektor Uniwersytetu W. uwzględnili stanowisko wyrażone przez Sąd we wskazanym orzeczeniu z dnia 10 listopada 2009 r.

W sprawie, ponownemu rozpoznaniu podlegał wniosek skarżącego z dnia 12 września 2007 r. o uchylenie decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu W. z dnia [...] o skreśleniu go z listy studentów studiów doktoranckich.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, a mianowicie zarzutu nieważności decyzji z dnia 14 lipca 2010 r., jako wydanej przez osobę nieupoważnioną tj., Prorektora do spraw Nauczania Uniwersytetu W. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, Prorektor do spraw Nauczania Uniwersytetu W. jest upoważniony do wydawania decyzji w sprawie doktorantów, na podstawie zarządzenia Nr 29/2009 Rektora Uniwersytetu W. z dnia 14 kwietnia 2009 r. określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora, ustalające zakresy działania Prorektorów i Kanclerza, określające podporządkowanie komórek administracyjnych (samodzielnych stanowisk pracy) oraz zasady udzielania przez Rektora upoważnień i pełnomocnictw (z późniejszą zmianą).

W § 5 cytowanego zarządzenia, Rektor postanowił, że Prorektor ds. Nauczania, jako zastępca i pełnomocnik Rektora sprawuje nadzór nad dyscypliną wydatków ponoszonych na finansowanie procesu dydaktycznego i może podejmować decyzje - między innymi.- w sprawach organizacji i nadzoru nad studiami doktoranckimi i podyplomowymi, odwołań doktorantów od decyzji kierownika studiów doktoranckich o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich (vide:§ 5 ust.1 pkt 8 i 11). Nadto Prorektor ds. Nauczania upoważnieniem Rektora Uniwersytetu W. został umocowany do podpisywania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych doktorantów. Jak wynika z przedłożonego w dniu 29 kwietnia 2011 r. do akt sprawy wyciągu z rejestru upoważnień i pełnomocnictw z 2010 r., upoważnienie udzielone przez Rektora UW prof. dr hab. [...] dla Prorektora do spraw Nauczania prof. dr hab. [...] zostało zarejestrowanie w dniu 4 maja 2010 r. (k.113 ). Oceniana decyzja z dnia [...] wydana została po dacie zarejestrowania upoważnienia (4 maja 2010 r. ), a przedmiot decyzji mieści się w zakresie udzielonego upoważnienia. Bezsprzecznie bowiem żądanie skarżącego odnosi się do wznowienia studiów doktoranckich i statusu doktoranta Uniwersytetu W. W tych okolicznościach zarzut nieważności decyzji jest nieuzasadniony.

Ustosunkowując się natomiast do kolejnego sformułowanego przez stronę zarzutu naruszenia w toku postępowania dyspozycji art. 153 p.p.s.a, poprzez przyjęcie przez organy administracji, że art. 154 k.p.a. nie znajduje w sprawie zastosowania, Sąd uznał, że on również nie zasługuje na akceptację. Jak wskazuje sam skarżący, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, zawarły co prawda w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć wątpliwości odnośnie możliwości stosowania w ogóle w sprawie trybu z art. 154 k.p.a., jednakże, działając w granicach związania uprzednim wyrokiem Sądu (z dnia 10 listopada 2009 r. IV SA/Wr 404/08), tryb ten zastosowały i orzekły o odmowie uchylenia decyzji, z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony. Wobec uprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylając decyzję poprzednią Rektora Uniwersytetu ze względów proceduralnych, przesądził o możliwości zastosowania wskazanego trybu, dalsze rozważania stron na ten temat uznać należało za bezprzedmiotowe, bowiem zarówno organy, jak i Sąd obecnie rozpoznający sprawę, po myśli art. 153 p.p.s.a jest związany stanowiskiem określonym w prawomocnym wyroku Sądu.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia dowodów przedkładanych przez skarżącego, oraz przepisu art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie co do dowodów zgromadzonych w postępowaniu, w tym w postępowaniu odwoławczym, Sąd również uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie mogły one zasługiwać na aprobatę. Poprzedzając wydanie decyzji w sprawie wniosku, organy przeprowadziły stosowne postępowanie administracyjne, w tym zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania i przystąpieniu do rozpoznania wniosku. W toku postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał stronę, a szczegółowy protokół z tej czynności został włączony do akt sprawy. Z protokołu tego wynika, że skarżący został pouczony o przysługujących mu prawach i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Skarżący z prawa zapoznawania się z zebranym materiałem dowodowym skorzystał. Przedkładał również nowe dowody w sprawie. Wszystkie te dowody zostały przez organy dokładnie zbadane i ocenione, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji skarżący również składał wnioski dowodowe, które zostały ocenione przez organ odwoławczy. Zarówno pisma skarżącego, dowody przez niego składane jak i stanowisko organu w tym temacie, zostały prawidłowo zebrane i ocenione w postępowaniu.

W tym kontekście należy podkreślić, że prawdą jest, że przy wydawaniu decyzji organy te nie były związane uzasadnieniami wyroków sądów powszechnych, wydanymi w sprawach prowadzonych z powództwa skarżącego, jednakże bezsprzecznie, organy związane były ustaleniami dokonanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawach ze skargi A. B. w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów i prób wzruszenia tej decyzji w różnych próbach.

Sąd uznał za trafne stanowisko organów, że w obecnie rozpoznawanej sprawie, o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji o skreśleniu z listy doktorantów Uniwersytetu W., nie są one upoważnione do badania i ustalania na nowo, czy skarżący jest przygotowany naukowo do kontynuacji studiów doktoranckich, w czym de facto upatrywał on swego słusznego interesu. Kwestia ta – słuszności podjęcia decyzji o skreśleniu z listy doktorantów – była już przedmiotem badania i rozpoznawania zarówno przez organy administracji jak i Sąd. Ostatecznie, wyrokiem z dnia 9 lutego 2007 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 107/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu w sprawie skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich, a skarga kasacyjna strony na to orzeczenia została oddalona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r. I OSK 907/07). W wyrokach tych prawomocnie przesądzono, że organy jednoznacznie ustaliły, że zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów i podjęte w tym przedmiocie rozstrzygnięcie, jest prawidłowe.

Prawidłowo zatem, rozpoznając wniosek o wzruszenie tego rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 154 k.p.a. organy Uniwersytetu uznały, że nie są władne do ponownego ustalania zasadności stanowiska o skreśleniu z listy doktorantów, a postępowanie obecnie winno zostać ograniczenie do zbadania, czy z uwagi na zaistniały interes społeczny, bądź słuszny interes strony, decyzja o skreśleniu z listy może zostać uchylona. Zatem, przygotowanie naukowe strony, prowadzone przez niego badania, czy publikacje, ewentualne gotowość podjęcia się przez oznaczone osoby do objęcia skarżącego opieką naukową, trafnie ocenione zostały jedynie odnośnie przesłanek wynikających z art. 154 k.p.a. a nie w kontekście zasadności skreślenia z listy doktorantów. Z tego samego względu, Sąd oddalił wnioski dowodowe przedkładane przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego, w tym wydanie pracy skarżącego: "Life-time of Corelation And Its Application", recenzję powyższego artykułu, protokół z egzaminu doktorskiego i orzeczenia sądów powszechnych wydanych z powództw skarżącego. Zmierzały one bowiem do wykazania przygotowania skarżącego do kontynuacji pracy naukowej, podczas gdy kwestia ta została już prawomocnie osądzona, na niekorzyść strony w powołanych wyżej wyrokach sądów administracyjnych.

W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że decyzja wydana na podstawie normy wynikającej z art. 154 § 1 k.p.a., podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu w brzmieniu: "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony" daje organom administracji swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć. Decyzja administracyjna wydana na tak skonstruowanej podstawie jest określana jako akt administracyjny swobodny (zob. J. Boć (red.) Prawo administracyjne, Kolonia Limited 2005, s. 331). W takiej sytuacji sądowa kontrola decyzji administracyjnej obejmuje wyłącznie zbadanie, czy jej wydanie poprzedzono prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Kontrola legalności decyzji, wydanych w ramach uznania administracyjnego jest bowiem ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. Sąd nie ocenia także wydanej decyzji w aspekcie jej celowości, według zasad słuszności lub sprawiedliwości społecznej.

Organ państwowy, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, dopełniając nie tylko normę art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, lecz i sporządzić odpowiednie – wnikliwe i logiczne, wyjaśniające przesłanki którym organ się kierował - uzasadnienie decyzji, jak go obliguje art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. Uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, czy w danym stanie faktycznym sprawy, zaistniały okoliczności do uwzględnienia żądania strony, ale w możliwości negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek uwzględnienia żądania. Z tego też względu, sama odmowa uchylenia decyzji na tej podstawie nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki uchylenia (interes społeczny, słuszny interes strony), jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek skutkować musi wyłącznie odmową uwzględnienia wniosku.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji nie jest dowolna. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, jak wykazano powyżej, że podjęcie rozstrzygnięcia poprzedzone zostało prawidłowym ustaleniem i oceną stanu faktycznego, przy czym należy wyraźnie podkreślić, że ocena wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, dokonywana była przez Sąd właśnie w kontekście uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organy Uniwersytetu przed wydaniem decyzji przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe, z uwzględnieniem i omówieniem wszystkich dowodów przedkładanych przez skarżącego. Skarżący uczestniczył w czynnościach procesowych, przedkładał dowody w sprawie. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest kompletny. Stan faktyczny nie jest zatem sporny, odmienna jest tylko jego ocena dokonana przez organ i skarżącego. Dlatego też sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. nie mógł zasługiwać na uwzględnienie. Wynikająca z tego przepisu zasada prawdy obiektywnej stanowi, iż "w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego". Należy stanowczo stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organy uniwersytetu takie kroki podjęły i w konsekwencji prawidłowo zgromadziły i oceniły materiał dowodowy.

W świetle powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarga podlegała zatem oddaleniu z mocy art. 151 p.p.s.a

Punkt II wyroku znajduje natomiast oparcie w przepisie § 2 ust. 3 w związku z § 18 pkt 1 lit. "c" i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).