Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 95/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 174, 170, 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art 151, 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 112 ust. 1,2,3, art. 113 ust. 3, art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 6 pkt 9
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.J. i R.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 211/15 w sprawie ze skargi G.J. i R.J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 211/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G.J. I R.J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzją z dnia [...]czerwca 2014 r., Nr [...], Starosta B., działając na podstawie art. 112, art. 113 ust. 1, art. 121 ust. 1, art. 123 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 9 oraz art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 134 i art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518) orzekł: w pkt 1) o wywłaszczeniu, poprzez pozbawienie prawa własności udziału w nieruchomości położonej w T. przy ulicy B., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni 7266 m², zapisanej w księdze wieczystej [...]Sądu Rejonowego w T., stanowiącej w [...]części współwłasność G. i R.J., z przeznaczeniem na rozbudowę cmentarza komunalnego; w pkt 2) stwierdził, że przejście własności opisanej powyżej nieruchomości na Gminę Miasta T. nastąpi z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna; w pkt 3) ustalił na rzecz G. i R.J. odszkodowanie za nieruchomość w kwocie 428.500 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że mocą postanowienia z dnia [...]września 2013 r., nr [...]został wyznaczony, jako właściwy, do rozpatrzenia sprawy z wniosku Prezydenta Miasta T. o wywłaszczenie na rzecz Gminy T. udziału w wymienionej powyżej nieruchomości. Wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta T. z dnia [...]czerwca 2011 r., Nr [...], działka nr [...]znajduje się w granicach terenu oznaczonego symbolem [...]- teren cmentarza. Zgodnie z art. 6 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami zakładanie i utrzymywanie cmentarzy jest celem publicznym. Starosta stwierdził, że prowadzone negocjacje pomiędzy Prezydentem Miasta T. a G. i R.J. nie doprowadziły do zawarcia umowy sprzedaży. Także wyznaczenie przez Starostę dwumiesięcznego terminu dla zawarcia umowy w trybie art. 115 ust. 2 powołanej ustawy nie doprowadziło do zawarcia umowy zbycia nieruchomości. Stąd niezbędne było przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego, w trakcie którego przedstawiony został operat szacunkowy określający wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na kwotę 857.000 zł. Należne współwłaścicielom w [...] tej nieruchomości odszkodowanie ustalono na kwotę 428.500 zł. Przygotowana w sprawie wycena nieruchomości sporządzona została przez uprawnionego rzeczoznawcę zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy uwzględnieniu stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Z wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest przeznaczona na zamierzony cel publiczny i nie ma możliwości jego zrealizowania bez pozyskania przez Gminę własności tej nieruchomości. W tych okolicznościach wniosek o wywłaszczenie jest zasadny i należało orzec o pozbawieniu prawa własności na rzecz Gminy Miasta T..

Odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wniosły zarówno Gmina Miasta T., jak i G. i R.J. Decyzją z dnia [...]stycznia 2015 r., Nr [...], Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że przewidziany w ustawie o gospodarce nieruchomościami tryb postępowania został zachowany. W sprawie zaistniały przesłanki do wywłaszczenia udziału w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta T., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta T. Nr IX/171/11 z dnia [...]czerwca 2011 r. przedmiotowa nieruchomość, składająca się z działki nr [...], przeznaczona jest w całości pod budowę cmentarza. Dla terenu oznaczonego symbolem [...] - jako podstawowe przeznaczenie ustalono cmentarz, na który oprócz pochówków składają się również: teren domu przedpogrzebowego, kostnicy, kaplicy, zaplecza administracyjno-gospodarczego, zieleni urządzonej, placów i miejsc postojowych, dojazdów, ciągów pieszych i pieszo-jezdnych, jak również usług pogrzebowych i handlu detalicznego związanego z podstawowym przeznaczeniem terenu, miejsc postojowych dla publicznego transportu zbiorowego oraz sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Wojewoda podkreślił, że cmentarz to nie tylko miejsca grzebalne (pochówku), ale przede wszystkim dom pogrzebowy (obowiązek jego urządzenia wynika z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Funkcji cmentarza nie sposób ograniczyć tylko do kwater grzebalnych i wymienionego wprost w ustawie domu pogrzebowego. Niezbędne są elementy, które wymienione zostały w obowiązującym planie. Nie można zatem podzielić twierdzeń skarżących w zakresie braku przesłanek ustawowych wywłaszczenia nieruchomości w całości. W ocenie Wojewody, kwestia dopuszczalności urządzenia cmentarza na przedmiotowym terenie rozstrzygnięta została na etapie procedury planistycznej. Odszkodowanie ustalone zostało na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...]maja 2014 r. przygotowanego przez rzeczoznawcę majątkowego U.G., posiadającą wymagane uprawnienia. W rezultacie wartość przedmiotowej działki nr [...]oszacowana została na kwotę 857.000 zł. Dokonana przez organ orzekający ocena przedstawionego operatu potwierdziła jego przygotowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy i rozporządzenia wykonawczego, przy zachowaniu wymaganych warunków formalnych, spójności i logiki. Organ nie jest natomiast uprawniony do oceny przygotowanego operatu w zakresie jego merytorycznej treści i zasadności, gdyż nie dysponuje w tym zakresie wiadomościami specjalnymi. Oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje natomiast organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Nie może stanowić podstawy takiej oceny operat przygotowany przez innego rzeczoznawcę. Pomimo zarzutów zgłaszanych przez Gminę T. w stosunku do operatu, nie przedłożyła ona innej oceny rzeczoznawcy, a powołanie się na poprzedni, przygotowany w sprawie cywilnej egzekucyjnej, operat, nie mogło w żadnej mierze podważyć wiarygodności obecnego operatu z dnia [...]maja 2014 r. Poprzedni operat był przygotowany w dniu [...]czerwca 2007 r. Oceniając zarzut, że organ pierwszej instancji nie odniósł się i nie zastosował się do wskazań zawartych w wydanych, w przedmiocie wywłaszczenia działki nr [...], przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokach: z dnia 29 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2642/03 i z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 378/06, Wojewoda wskazał, że choć twierdzenia co do wiążącego charakteru prawomocnych orzeczeń sądu administracyjnego są słuszne, to jednak w niniejszej sprawie nie mogą stanowić skutecznej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W sprawie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego, wobec uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego, którą to zmianę organ administracji musi uwzględnić. W takiej sytuacji ocena organu odwoławczego, co do zastosowania w dacie wydania wcześniejszej decyzji, staje się nieaktualna w obecnym stanie prawnym, co wynika z art. 6 kpa. Zdaniem organu odwoławczego zapisy obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulicy B. i granicy administracyjnej miasta T. jednoznacznie wskazują, że zastosowany przez organ orzekający zakres wywłaszczenia całej działki nr [...]jest niezbędny dla realizacji celu publicznego, jakim jest rozbudowa cmentarza komunalnego w T.

Oddalając skargę G. i R.J. na decyzję organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że ingerencja organów administracji publicznej w konstytucyjnie chronione prawo własności może nastąpić tylko w przypadku realizacji celu publicznego i tylko w granicach ustanowionych przez ustawę. Realizacja budowy cmentarza komunalnego przez Miasto T. stanowi cel publiczny, który uzasadnia, w przypadku braku zgody stron na polubowne rozwiązanie, wszczęcie i przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego. Gmina T. próbowała negocjacji i rokowań z współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nie doprowadziły one jednak do porozumienia. Stąd Gmina wystąpiła do Prezydenta Miasta o wywłaszczenie na jej rzecz przysługującego małżonkom Jasińskim udziału [...]części w prawie własności przedmiotowej nieruchomości, uzasadniając go niezbędnością na cel publiczny - tj. rozbudowę cmentarza komunalnego w T. Według obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulicy B. i granicy administracyjnej miasta T. przedmiotowa działka nr [...]w całości położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...] - teren cmentarza. Wymieniony plan w § 6 dla tego terenu przewiduje przeznaczenie podstawowe - cmentarz, w tym powierzchnia grzebalna, dom przedpogrzebowy, kostnica, kaplica, zaplecze administracyjno-gospodarcze, zieleń urządzona, place i miejsca postojowe, dojazdy, ciągi piesze i pieszo-jezdne, a jako przeznaczenie dopuszczalne - usługi pogrzebowe i handel detaliczny związany z podstawowym przeznaczeniem terenu - cmentarzem, oraz miejsca postojowe dla publicznego transportu zbiorowego oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej. Nie może zatem budzić wątpliwości, że cały teren przedmiotowej działki przeznaczony został pod cel publiczny jakim jest – założenie i utrzymywanie cmentarza komunalnego. Obowiązująca w tym zakresie ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, wbrew twierdzeniom skarżących, nie zawiera definicji "cmentarza". Należy więc podzielić w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że cmentarz to nie tylko miejsca grzebalne (jak twierdzą skarżący), ale także dom pogrzebowy czy kostnica (obowiązek ich urządzenia wynika wprost z powołanej ustawy - art. 5 ust. 2). Cmentarz należy potraktować jako pewien kompleks, w skład którego wchodzą nie tylko miejsca grzebalne otoczone murem, ale także inne elementy. Nie może być dyskusyjna potrzeba utworzenia na tym terenie zaplecza administracyjno-gospodarczego, skoro w art. 6 ust. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami mowa o zakładaniu i utrzymywaniu cmentarza. Niezbędnymi dla realizacji tego celu pozostają także kaplica, zieleń urządzona, place i miejsca postojowe, dojazdy, ciągi piesze i pieszo- jezdne, jak również usługi pogrzebowe i handel detaliczny, związane z podstawowym przeznaczeniem. Funkcji cmentarza nie można bowiem ograniczyć tylko do kwater grzebalnych i wymienionego wprost w ustawie domu pogrzebowego. Wszystkie te elementy wymienione zostały w obowiązującym miejscowym planie w ramach zagospodarowania tego terenu. Już zatem na tym etapie - na etapie władztwa planistycznego gminy - kwestia dopuszczalności utworzenia cmentarza i przeznaczenia tego terenu została przesądzona. W zakresie kwestionowania tych ustaleń stronom przysługiwała odrębna skarga ma miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którego strony skorzystały. Nie doprowadziło to jednak do zakwestionowania przez Sąd zaskarżonej uchwały zatwierdzającej obecny plan miejscowy, stąd miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nadal jest obowiązujący. Wprawdzie w przywołanym planie uwidoczniono strefę wodociągu, która nie może być utożsamiana z terenem cmentarza, utworzono strefę sanitarną cmentarza oraz przewidziano w planie, że w obszarze tym obowiązuje zakaz lokalizacji zabudowań. Z kolei w § 6 ust. 2 pkt 8 planu zapisano, że w strefie wodociągu magistralnego Ø 1500 mm o szerokości 20 m, tj. po 10 m od sieci oznaczonej na rysunku planu obowiązuje nakaz stosowania dla placów nawierzchni rozbieralnych oraz zakaz sadzenia drzew i krzewów oraz realizacji miejsc postojowych. Teren ten pozostaje zatem niedostępny dla jakichkolwiek zamiarów inwestycyjnych, co dodatkowo określa naniesiona w planie linia zabudowy. W ocenie Sądu, można zatem zastanawiać się, czy organ nie powinien w tym zakresie odmówić wywłaszczenia tego fragmentu działki nr [...]. Sąd doszedł jednak do przekonania, że nie może orzekać na niekorzyść strony skarżącej. Wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2642/03 i z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 378/06, zapadły podczas obowiązywania poprzedniego planu miejscowego, który utracił moc obowiązującą wobec przyjęcia uchwałą nr IX/171/11 z dnia 30 czerwca 2011 r. Rady Miejskiej w T. nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulicy B. i granicy administracyjnej miasta T. Rozpatrujące sprawę organy musiały zatem uwzględnić w postępowaniu postanowienia nowego planu, a wobec zmiany stanu prawnego sprawy ocena sądu wyrażona w wymienionych rozstrzygnięciach przestała być dla organu wiążąca.

W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 211/15, G. i R.J. zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 112 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez ich niewłaściwe zastosowanie mające postać akceptacji przyjęcia, że w sprawie zachodziły podstawy do pozbawienia w całości skarżących G.J. I R.J. przysługującego im w udziale [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 7.266,00 m2, podczas gdy wystarczającym do realizacji zamierzonego celu publicznego było dokonanie wywłaszczenia jedynie części przysługującego im prawa własności, z pominięciem części nieruchomości o powierzchni 1.982,10 m2,

- art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez jego niewłaściwe zastosowanie mające postać akceptacji zaniechania w toku postępowania w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości dokonania z urzędu podziału tej nieruchomości w drodze wydzielenia z niej części o powierzchni 1.982,10 m2, w sytuacji, gdy podział ten był niezbędny do realizacji celu publicznego w zgodzie z zasadą dokonywania wywłaszczenia w sposób najmniej dotkliwy dla podmiotu pozbawianego prawa własności,

- art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na akceptacji dokonanego w postępowaniu administracyjnym pozbawienia w całości skarżących G.J. i R.J. przysługującego im udziału [...]w prawie własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 7.266,00 m2, podczas gdy cel publiczny w sprawie mógł być zrealizowany w drodze pozbawienia skarżących przysługującego im do ww. nieruchomości prawa własności tylko w części,

- art. 6 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez jego błędną wykładnię polegającą na dokonaniu rozszerzającej interpretacji ustawowego pojęcia celu publicznego w zakresie zakładania i utrzymywania cmentarzy, mającej postać przyjęcia, że w jego ramach mieści się również zapewnienie miejsca na usługi pogrzebowe oraz handel detaliczny związany z podstawowym przeznaczeniem terenu - cmentarzem, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna skutkować przyjęciem, że usługi pogrzebowe i handel detaliczny nie spełniają ustawowych kryteriów celu publicznego związanego z zakładaniem i utrzymywaniem cmentarzy, który powinien polegać wyłącznie na zapewnieniu na terenie Gminy miejsc grzebalnych, domu przedpogrzebowego lub kostnicy, ciągów pieszych i pieszo-jezdnych, tj. urządzeń niezbędnych do spełniania przez cmentarz swojej podstawowej funkcji,

- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych, przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu faktu, że cmentarz powinien znajdować się na ogrodzonym terenie odpowiednim pod względem sanitarnym, co skutkowało wywłaszczeniem całego prawa własności przysługującego skarżącym do przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji, gdy część jej powierzchni znajduje się na terenie nieodpowiednim ze względów sanitarnych, w związku z czym nie może nadawać się na usytuowanie na niej cmentarza i osiągnięcia w ten sposób celu publicznego.

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, polegające na przyjęciu, że wydane uprzednio co do nieruchomości skarżących G.J. I R.J. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 29 sierpnia 2005 r. i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 grudnia 2006 r. nie mogły wiązać organów wydających decyzje poprzedzające skarżony wyrok z uwagi na zmianę stanu faktycznego i prawnego sprawy, podczas gdy w rzeczywistości w sprawie nie doszło do jakiejkolwiek zmiany na tym tle jako, że zarówno obecnie, jak i w momencie wydawania przywołanych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych przedmiotowa nieruchomość jest i była przeznaczona w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na ten sam cel publiczny,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 12 i art. 77 § 1 kpa, polegające na oddaleniu skargi na decyzję organu odwoławczego w sytuacji, gdy decyzja ta kwalifikowała się do uchylenia jako wydana w sytuacji braku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zaniechania przez organ zbadania, czy w sprawie do osiągnięcia celu publicznego konieczne było wywłaszczenie całej nieruchomości skarżących, czy też wystarczającym było wywłaszczenie jedynie jej części, zaniechania należytej oceny faktu wydzielenia na części nieruchomości skarżących strefy sieci wodociągowej, uniemożliwiającej zorganizowanie na tym terenie cmentarza, co skutkowało wydaniem decyzji pomimo braku należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wszelkich okoliczności sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. a art. 107 § 3 kpa, polegające na oddaleniu skargi na decyzję organu odwoławczego w sytuacji, gdy organ ten w ogóle nie wskazał i nie wyjaśnił skarżącym w uzasadnieniu swojej decyzji przyczyn na podstawie których uznał, że wywłaszczenie części ich nieruchomości nie byłoby wystarczające dla zrealizowania celu publicznego, ograniczając się jedynie do zdawkowego stwierdzenia, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzasadniają wywłaszczenie całej nieruchomości,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 85 kpa, polegające na oddaleniu skargi na decyzję organu odwoławczego w sytuacji, gdy decyzja ta kwalifikowała się do uchylenia jako wydana w sytuacji braku przeprowadzenia przez organ oględzin nieruchomości skarżących, które były niezbędne do należytej oceny, czy w sprawie konieczne było wywłaszczenie tej nieruchomości w całości, czy też wystarczającym było wywłaszczenie jedynie jej części, z pominięciem części nieruchomości o powierzchni 1.982,10 m2,

- art. 141 § 4 ppsa, przez wybiórcze przedstawienie w uzasadnieniu skarżonego wyroku stanu sprawy, brak należytego odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w skardze, uchylenie się przez Sąd od właściwej analizy zarzutów co do zaniechania przez Wojewodę Śląskiego wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym zbadania, czy w sprawie zachodziły przesłanki do częściowego wywłaszczenia nieruchomości należącej do skarżących, które to błędy uniemożliwiają należytą kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd doprowadził do niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni definicji celu publicznego w omawianym zakresie. W wyroku tym przyjęto bowiem, że jako zakładanie i utrzymywanie cmentarzy należy uznać również prowadzenie usług pogrzebowych, jak również handel detaliczny związany z podstawowym przeznaczeniem terenu - cmentarzem. Tymczasem w uwarunkowaniach sprawy, mając na względzie postulat zawężającej wykładni celu publicznego, nie sposób zaakceptować, aby niezbędnym do jego osiągnięcia, tj. zapewnienia miejsc grzebalnych dla zmarłych, a nawet usytuowania kaplicy/domu przedpogrzebowego, było także wywłaszczanie nieruchomości skarżących na potrzeby usytuowania na tym terenie punktów komercyjnych w postaci ww. usług grzebalnych i handlu detalicznego. Zakaz poszerzania w drodze wykładni katalogu celów publicznych nie budzi wątpliwości zarówno w poglądach orzecznictwa, jak i nauki prawa. Zakaz rozszerzającej wykładni jednoznacznie aprobowany w odniesieniu do katalogu celów publicznych dotyczy nie tylko samych celów jako takich, ale również zakresów poszczególnych z nich. Sąd rozszerzył definicję "zakładania i utrzymywania cmentarzy" w oparciu o zakres wymieniony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla Gminy T., w którym dla terenu oznaczonego symbolem [...] przewidziano nie tylko tereny grzebalne, tereny pod dom przedpogrzebowy, czy pod kaplicę, ale również pod usługi pogrzebowe i handel detaliczny. Fakt umieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego całego terenu nieruchomości skarżących, jako przeznaczonego na cmentarz, nie może przesądzać automatycznie o wywłaszczeniu całości nieruchomości na ten cel. Sprowadzałoby to bowiem postępowanie wywłaszczeniowe jedynie do prostego zatwierdzania zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, poprzez wydawanie decyzji wywłaszczeniowych zgodnie ze wskazanymi w nich zamierzeniami, podczas gdy celem tego postępowania jest wnikliwe i dokładne sprawdzenie przesłanek wywłaszczenia, w tym przede wszystkim, czy jest ono niezbędne do osiągnięcia celu publicznego, na co zwrócił uwagę sam Sąd. Motywy wydania kwestionowanego orzeczenia wydają się być wewnętrznie sprzeczne, skoro Sąd z jednej strony zauważa potrzebę dogłębnej analizy, czy w sprawie zachodzą podstawy wywłaszczenia, z drugiej natomiast ogranicza się do bezrefleksyjnego potwierdzenia zasadności wywłaszczenia całości nieruchomości tylko na tej podstawie, że cały jej teren został przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cmentarz. Przyjmując prawidłowość wydanych w sprawie decyzji organów administracyjnych Sąd zaakceptował sytuację, w której ustawowa definicja celu publicznego została rozszerzona de facto w oparciu o akt prawa miejscowego, w którym w ramach terenu cmentarzy uwzględniono m.in. opisane wcześniej rodzaje działalności, podczas gdy zgodnie z obowiązującym stanem prawnym pojęcie to można rozszerzać jedynie w akcie prawnym rangi ustawowej. Dokonanie w wyroku automatycznego uznania, że cała nieruchomość skarżących podlega zagospodarowaniu na cmentarz spowodowała zaniechanie przez Sąd zbadania, czy w rzeczywistości w sprawie wywłaszczenie całości nieruchomości skarżących w zakresie przysługującego im do tej nieruchomości prawa własności jest niezbędne do realizacji przedmiotowego celu publicznego, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego - art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd nie podjął jakichkolwiek ustaleń mogących zweryfikować, czy w rzeczywistości do osiągnięcia celu publicznego, zakładania i utrzymywania cmentarzy, rozumianego wyłącznie jako zapewnienie należytego pochówku osobom zmarłym, konieczne jest wywłaszczenie całej nieruchomości, czy też wystarczyłoby wywłaszczenie jedynie jej części, z pominięciem obszaru 1.982,10 m2. Opisane działanie stało w opozycji do powszechnie przyjętej zasady, wynikającej nie tylko z omawianej ustawy o gospodarce nieruchomościami ale i Konstytucji RP, stanowiącej o potrzebie jak najmniejszej i najmniej dotkliwej ingerencji w prawo własności. W realiach niniejszej sprawy adekwatnym do osiągnięcia celu publicznego było wywłaszczenie jedynie części nieruchomości, skoro za cel ten nie może zostać uznane prowadzenie usług pogrzebowych i handlu detalicznego. W sytuacji braku zakwalifikowania ww. działalności do celu publicznego pt.: zakładanie i utrzymywanie cmentarzy, bezzasadne było pozyskiwanie przez Gminę T. całej nieruchomości skarżących. Zasadność opisanego zarzutu potwierdza tym bardziej fakt, że na dużej części nieruchomości objętej postępowaniem wywłaszczeniowym usytuowana została strefa wodociągu, na której niemożliwe jest sytuowanie cmentarza i urządzeń z nim związanych, co przekreśla możliwość przeznaczenia tego terenu na omawiany cel publiczny, a zatem potrzebę i tym bardziej konieczność jego wywłaszczenia na ten cel. Fakt wyłączenia znacznej części nieruchomości z realizacji na niej cmentarza wynika bezspornie ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów pochodzących od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., który w skierowanym do skarżących piśmie z dnia [...]kwietnia 2013 r. wyraźnie wskazał, że celowym i logicznym jest zachowanie przy lokalizacji cmentarza minimalnej odległości 50 metrów od sieci wodociągowych prowadzących wodę pitną. Pomimo, że Sąd odnotował w swoim rozstrzygnięciu powyższą okoliczność, nie wywiódł z niej prawidłowych skutków prawnych, które powinny polegać na uznaniu, że nieruchomość skarżących, przynajmniej w omówionym rozmiarze, nie nadaje się do wywłaszczenia na cele usytuowania/rozbudowy cmentarza. Sygnalizowana przez Sąd niemożliwość umieszczania na ww. obszarze również jakichkolwiek innych zamiarów inwestycyjnych pozostawała z kolei poza zakresem rozstrzygania w niniejszej sprawie i nie powinna mieć wpływu na orzekanie co do zasadności wywłaszczenia nieruchomości na cel publiczny. Sam Sąd przyznał, że omawiany teren, znajdujący się w strefie wodociągu jest: "niedostępny dla jakichkolwiek zamiarów inwestycyjnych" (vide: str. 10 uzasadnienia skarżonego wyroku). Przyjęcie zasadności powyższego ustalenia oznacza zatem, że omawiany teren nie może być również przeznaczony pod inwestycje związane z usytuowaniem cmentarza, skoro nie jest możliwe prowadzenie na nim jakichkolwiek inwestycji. W konsekwencji, skoro niedopuszczalne jest założenie cmentarza na tej części nieruchomości, w sprawie nie zachodziła przesłanka konieczności wywłaszczenia tej części na cel publiczny, którego osiągniecie nie jest w tym zakresie i tak możliwe. W sprawie wystąpiły zatem podstawy do wywłaszczenia jedynie części należącej do skarżących nieruchomości, na podstawie art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uwarunkowania sprawy jednoznacznie przemawiają bowiem za przyjęciem, że wystarczającym do zrealizowania zamierzonego przez Gminę T. celu publicznego było wywłaszczenie omawianej nieruchomości z pominięciem jej części o powierzchni 1.982,10 m2.

W sprawie było więc konieczne dokonanie przez organy administracji publicznej podziału omawianej nieruchomości, wydzielenia jej części o powierzchni 1.982,10 m2 i wywłaszczenie jedynie pozostałej części, jako niezbędnej i wystarczającej do realizacji celu publicznego. Organy administracji powinny dokonać takiego podziału z urzędu, w oparciu o art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taki podział był niezbędny do realizacji celu publicznego w zgodzie z zasadą jak najmniejszej ingerencji w prawo własności właścicieli wywłaszczanej nieruchomości. Powyższego wniosku nie powinna zmieniać okoliczność, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego przy ul. B. w T. całość nieruchomości skarżących została umieszczona w obszarze przeznaczonym na usytuowanie terenu cmentarza. Kwalifikacja danego terenu, jako przeznaczonego na cele publiczne, nie może bowiem przesądzać o treści decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, która nie powinna sprowadzać się do automatycznego powielania treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wywłaszczania całości nieruchomości tylko dlatego, że została ona w całości przeznaczona na konkretny cel, podczas gdy w rzeczywistości nie zachodzą przesłanki do jej wywłaszczenia w całości. Sąd nienależycie ocenił działanie organów administracji publicznej w powyższym zakresie, bezzasadnie akceptując wywłaszczenie całości nieruchomości, podczas gdy w sprawie nie zachodziły podstawy do takiego rozstrzygnięcia.

Przyczyną wadliwości kwestionowanego orzeczenia było również powielenie przez Sąd niewłaściwego zastosowania przez organ art. 5 ust. 1 ustawy o cmentarzach, stanowiącego o konieczności sytuowania cmentarzy na terenach ogrodzonych, odpowiednich pod względem sanitarnym. Sąd zaakceptował wywłaszczenie całości nieruchomości, podczas gdy znaczna jej część uniemożliwia realizację tego celu właśnie ze względów sanitarnych, co wynika z przytaczanego pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]kwietnia 2013 r., a także znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dla Województwa K. z dnia [...] lipca 1997 r. W postanowieniu tym wyraźnie wskazano, że teren przedmiotowego cmentarza zlokalizowanego przy ul. B. w T. winien być oddalony o co najmniej 50 metrów od sieci wodociągowej. W tym kontekście bezzasadne było wywłaszczanie nieruchomości skarżących w części położonej w granicach ww. strefy buforowej, skoro usytuowanie na niej cmentarza nie może spełniać warunków sanitarnych i jako takie będzie sprzeczne z powołanym art. 5 ust. 1. Odnośnie nieruchomości skarżących w obrocie prawnym pozostają dwie prawomocne decyzje Prezydenta Miasta T. ustalające bezterminowe warunki zabudowy na części z tej nieruchomości odnośnie usytuowania na niej kwiaciarni i zakładu kamieniarskiego. Nie wydaje się, aby tego rodzaju działalności były objęte zakresem omawianego celu publicznego w postaci zakładania i utrzymywania cmentarzy, co dodatkowo przemawia za bezzasadnością dokonanego przez Wojewodę Śląskiego rozstrzygnięcia, które zostało błędnie zaaprobowane przez Sąd.

Wbrew argumentacji przyjętej w skarżonym wyroku, w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany okoliczności, która wyłączałyby stosowanie do niej mocy wiążącej dwóch poprzednich wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Przeznaczenie zagospodarowania omawianego terenu, na którym znajduje się m.in. nieruchomość skarżących, nie zmieniło się pomiędzy stanem z 2005 r., kiedy to wydawano pierwszy z podanych wyżej wyroków, a stanem zachodzącym w chwili obecnej. Zarówno w obowiązującym w 2005 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta T., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...]listopada 1994 r., jak i aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tereny te przeznaczone są na usytuowanie cmentarza. W istocie doszło do zmiany podstawy prawnej ustanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy T., jako że obecnie jest on zatwierdzony uchwałą Rady Miasta T. z dnia [...]czerwca 2011 r., nr [...], jednak nie może prowadzić to do swoistego obejścia art. 170 ppsa poprzez pozbawienie mocy wiążącej poprzednich wyroków sądów administracyjnych tylko dlatego, że inna jest formalna podstawa prawna miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy jego treść w odniesieniu do spornej nieruchomości pozostaje niezmieniona. Sąd powinien był uwzględnić fakt, że w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 29 sierpnia 2005 r. jednoznacznie stwierdzono, że realizacja celu publicznego w postaci usytuowania cmentarza na omawianym terenie nie wymagała wywłaszczenia całej działki skarżących. Należy odnotować zwrócenie przez Sąd uwagi na fakt ustanowienia nieprzekraczalnej granicy dla budowy cmentarza od sieci wodociągowej, wyznaczonej na podstawie przywoływanego również w niniejszej skardze kasacyjnej postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dla Województwa K. z dnia [...] lipca 1997 r., które nie zostało do chwili obecnej uchylone, wobec czego aktualne powinno pozostać stanowisko co do niemożliwości sytuowania cmentarza w omawianej strefie, co z kolei przemawia za zasadnością wyłączenia jej z procedury wywłaszczenia. Natomiast w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt: II SA/Gl 378/06, wydanym uprzednio w niniejszej sprawie, wyraźnie podkreślono, że: "gdyby doszło do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym przewidziana będzie realizacja takiego samego celu publicznego, jaki był przewidziany w planie, który utracił moc (...), to ponownie aktualna stanie się ocena wyrażona w wyroku z dnia 29 sierpnia 2005 r." Przytoczona w cytowanym fragmencie sytuacja rzeczywiście zaistniała w niniejszej sprawie w kontekście faktu, że co do terenu skarżących Rada Miasta T. uchwałą z dnia [...]czerwca 2011 r., Nr [...], zatwierdziła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidujący identyczny cel (cmentarz), jak w poprzednim planie, obowiązującym w czasie wydawania wyroku z dnia 29 sierpnia 2005 r. Zaktualizowało się zatem stanowisko co do braku potrzeby i konieczności wywłaszczania całej nieruchomości, co powinno zostać uwzględnione w obecnym postępowaniu, zgodnie z art. 170 ppsa. Brak uwzględnienia treści wiążących, prawomocnych wyroków wydanych de facto w tej samej sprawie, co do tego samego terenu i osób będących jego właścicielami, doprowadziło do wadliwego uznania, że organy administracji publicznej prawidłowo zadecydowały o wywłaszczeniu całości nieruchomości skarżących, co z kolei skutkowało oddaleniem ich skargi.

Decyzja Wojewody Śląskiego obarczona była naruszeniami przepisów postępowania administracyjnego, mającymi istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, dlatego w takim ujęciu Sąd powinien, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylić przedmiotową decyzję w całości. Organ administracji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Nie sprawdzono, czy w zaistniałym stanie faktycznym rzeczywiście istnieje bezwzględna konieczność wywłaszczenia całej nieruchomości skarżących, ograniczając się w zasadzie jedynie do stwierdzenia, że skoro cały teren tej działki został przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę cmentarza, oczywistym jest jej wywłaszczenie w całości. Nie zbadano przy tym należycie, jaki wpływ na możliwość sytuowania cmentarza na omawianym obszarze może mieć usytuowanie na nim strefy sanitarnej i wodociągowej. Pominięto w zupełności stanowisko wyrażone w tym aspekcie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dla Województwa K. Nie rozpatrzono również w ogóle twierdzeń i zarzutów podnoszonych w tym zakresie w toku postępowania administracyjnego przez skarżących, co wynika z samego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, poprzez brak wskazania stronom, czy przy wydawaniu decyzji organ oparł się na ww. okolicznościach, czy też odmówił wiarygodności/mocy dowodowej dokumentom pochodzącym od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dla Województwa K., a jeżeli tak, z jakiego powodu. Organ błędnie nie zauważył także potrzeby przeprowadzenia oględzin nieruchomości objętej postępowaniem wywłaszczeniowym. Oględziny powinny zostać tymczasem uznane za niezbędny element wyjaśnienia, czy rzeczywiście do osiągnięcia celu publicznego - budowy cmentarza - koniecznym było wywłaszczenie całej nieruchomości, czy też z uwagi na jej rozmieszczenie, powierzchnię, strefy wodociągowe i sanitarne, planowany zakres rozbudowy cmentarza, wystarczającym będzie wywłaszczenie jedynie jej części. Organ administracji wydał więc rozstrzygnięcie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, uchybiając przy tym wymogowi jego kompleksowego zebrania i rozpatrzenia. Pominięcie opisanych nieprawidłowości i niezauważenie ich przez Sąd doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia i oddalenia skargi, podczas gdy zasługiwała ona na uwzględnienie. Naruszenie art. 107 § 3 kpa nie polegało wyłącznie na pominięciu właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji, ale również pominięciu należytej argumentacji prawnej, która pozwoliłaby skarżącym na poznanie właściwych motywów rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji. Sąd, odnosząc się do zarzutów skarżących, co do naruszenia przez organ administracji art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 kpa, wskazał jedynie, że nie są one zasadne. Takie uzasadnienie co do odmowy uznania zarzutów strony za zasadne nie spełnia wymogów statuowanych w art. 141 § 4 ppsa, ponieważ nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i uniemożliwia weryfikację toku rozumowania Sądu, co w rezultacie uniemożliwia należytą kontrolę instancyjną orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Przedmiotem wywłaszczenia jest udział w prawie własności przedmiotowej nieruchomości, gdzie drugim jej współwłaścicielem jest Miasto T. - wnioskodawca wywłaszczenia. Niezbędność pozyskania przez Miasto T. udziału w prawie własności przedmiotowej nieruchomości przysługującego skarżącym nie może być zatem oceniana na podstawie art. 112 ust. 2 i 3 w zw. z art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do jakiejkolwiek dotychczas niewydzielonej części terytorium tej nieruchomości, ale w odniesieniu do całej jej powierzchni, ponieważ udział w prawie - będący przedmiotem wywłaszczenia - dotyczy całej powierzchni tej nieruchomości.

Błędnie zatem zarzucono w skardze kasacyjnej niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 112 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro przedmiotem wywłaszczenia jest udział w prawie własności, który przysługuje do całej nieruchomości. Bez uprzedniego zniesienia współwłasności nie jest bowiem możliwe wywłaszczenie udziału w prawie własności wobec jakiejkolwiek części przedmiotowej nieruchomości, ponieważ udział w prawie nie jest związany z jakąkolwiek geodezyjnie wydzieloną częścią nieruchomości. O ile zaś w skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na jego niewłaściwe zastosowanie poprzez akceptację przez Sąd pierwszej instancji zaniechania w toku wywłaszczenia wydzielenia z urzędu powierzchni 1.982,10 m2 z przedmiotowej nieruchomości, to należy stwierdzić, że Sąd nie stosował tego przepisu, dlatego nie mógł go naruszyć w sposób zarzucony w skardze kasacyjnej.

W rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości, skoro przedmiotem wywłaszczenia nie może być udział w prawie do niewydzielonej geodezyjnie części nieruchomości.

W konsekwencji powyższego nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 6 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ dla przedmiotowej nieruchomości w planie miejscowym określono podstawowe przeznaczenie pod cmentarz. O ile więc określone w tym planie dodatkowe przeznaczenie dopuszczalne w postaci usług pogrzebowych i handlu detalicznego związane z podstawowym przeznaczeniem terenu pod cmentarz nie musi spełniać kryterium celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o tyle podstawowym przeznaczeniem terenu przedmiotowej nieruchomości pozostaje cmentarz, jako cel publiczny w rozumieniu powołanego art. 6 pkt 9, a z akt wynika, że takie ustalenie przeznaczenia nie zostało skutecznie podważone w odrębnej procedurze przeprowadzonej z inicjatywy skarżących wobec planu miejscowego.

Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 5 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, ponieważ wskazana w skardze kasacyjnej konieczność znajdowania się cmentarza na ogrodzonym terenie odpowiednim pod względem sanitarnym jest kwestią faktyczną, a nie kwestią prawną, dlatego pozostaje ona w sferze sposobu zrealizowania celu wywłaszczenia, a nie dopuszczalności dokonania wywłaszczenia. Z art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika bowiem, że przepisy dotyczące wywłaszczenia stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych na cele publiczne w planach miejscowych. Jeżeli więc przedmiotowa nieruchomość została w stosownym planie miejscowym przeznaczona na cmentarz, jako cel publiczny, to nie można w procedurze wywłaszczenia nieruchomości dokonywać oceny zasadności i dopuszczalności takiego przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości.

Zaskarżony wyrok nie narusza także art. 170 ppsa, ponieważ podane w skardze kasacyjnej wcześniejsze orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, dotyczące wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na cele cmentarza, zawierają ocenę odniesioną do uprzedniego planu miejscowego przyjętego uchwałą Rady Miasta T. Nr [...]z dnia [...]listopada 1994 r., natomiast oceniane obecnie przez Sąd pierwszej instancji decyzje wywłaszczeniowe zostały wydane w nawiązaniu do planu miejscowego przyjętego uchwałą Rady Miasta T. Nr [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. O ile zaś przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na cmentarz w nowym planie miejscowym jest powtórzeniem przeznaczenia określonego w poprzednio obowiązującym planie miejscowym, o tyle plany te stanowią odrębne akty prawa miejscowego, dlatego ocena Sądu sformułowana wobec poprzednio obowiązującej podstawy prawnej o charakterze planistycznym nie jest wiążącą przy formułowaniu oceny na podstawie nowej podstawy prawnej.

Nie ma przy tym znaczenia w niniejszej sprawie wypowiedź Sądu pierwszej instancji wyrażona w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/GL 378/06, o ponownej aktualności oceny wyrażonej w wyroku tego Sądu z dnia 29 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2642/03, gdyby doszło w przyszłości do uchwalenia planu miejscowego, w którym byłaby przewidziana realizacja takiego samego celu publicznego, jaki był w dotychczasowym planie miejscowym. Wypowiedź ta dotyczyła bowiem w chwili jej formułowania zdarzenia przyszłego i niepewnego, natomiast prawomocność orzeczenia Sądu, o której mowa w art. 170 ppsa, dotyczy tylko tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, a nie jego wypowiedzi o okolicznościach mogących zaistnieć dopiero w przyszłości.

Zarzuty kasacyjne naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zastosował tego przepisu i dlatego nie mógł go naruszyć. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany na podstawie art. 151 ppsa. W skardze kasacyjnej nie wskazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego w zaskarżonym wyroku, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa.

Również zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa okazał się niezasadny, ponieważ - wbrew ocenie zawartej w skardze kasacyjnej - zaskarżony wyrok w wystarczającym zakresie zawiera opis stanu faktycznego i jego ocenę w kontekście zastosowanych do wywłaszczenia podstaw prawnych. W wyroku tym Sąd wyraził swoją ocenę wobec kluczowych kwestii dotyczących dopuszczalności wywłaszczenia udziału w prawie własności przysługującego skarżącym do przedmiotowej nieruchomości, dlatego zarzucona w skardze kasacyjnej okoliczność braku rozważenia przez Sąd okoliczności sprawy w sposób oczekiwany przez skarżących kasacyjnie nie miała wpływu na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.