Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 104/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 8, 12, 35 par. 1 i 3, 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1, 1a, 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA – Marta Semiczek Sędzia WSA – Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi: V. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie: udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuszcza się przewlekłości prowadzonego postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego V. F. sumę pieniężną w kwocie 500,00 (słownie: pięćset) złotych; V. dalej idące żądanie oddala; VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego V. F. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi V. F. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

V. F. – obywatel U. (dalej: Strona, Skarżący) złożył w dniu 29 stycznia 2020 r. do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) wniosek o pobyt czasowy i pracę. Do wniosku załączył dokumenty: załącznik nr 1, kserokopię paszportu, oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, umowę najmu miejsca w lokalu mieszkalnym, informację Starosty, umowę o pracę na czas określony od 2 września 2019 r. do 2 września 2022 r., informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydruk z CEiDG pracodawcy H.

Pismem z 29 stycznia 2020 r. organ poinformował stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia ustala się na 29 listopada 2020 r.

W dniu 16 marca 2020 r. (po prawie 2 miesiącach od złożenia wniosku) do organu wpłynęło ponaglenie Strony na niezałatwienie sprawy w terminie.

23 kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o udzielenie informacji w sprawie.

Pismem z 19 czerwca 2020 r. organ administracji przekazał ponaglenie Urzędowi do Spraw Cudzoziemców Departament Legalizacji Pobytu uznając je za zasadne. Organ administracji zauważył, że sposób prowadzenia spraw nie wynika ze złej woli pracowników, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tut. Urzędzie przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych, prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych.

Następnie pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. wystąpiono do Policji, ABW i Straży Granicznej o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium RP skarżącego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pismem z 28 lipca 2020 r. organ poinformował stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia ustala się na 28 października 2020 r.

W dniu 20 lipca 2020 r. (pismo z 2.07.2020 r.) Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego zarzucając naruszenie: art. 35 § i 3 w zw. z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.) poprzez rażące niedochowanie miesięcznego terminu na załatwienie sprawy przewidzianego ww. przepisie; art. 36 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, a tym samym niepodaniu przyczyn zwłoki, braku wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz braku pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia; art. 37 § 4 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie o przekazaniu ponaglenia będącego środkiem zaskarżenia do organu II instancji w terminie 7 dni od daty jego otrzymania; art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. statuującego zasadę praworządności poprzez naruszenie, jak i niezastosowanie szeregu przepisów k.p.a. oraz lekceważące podejście do strony, co nie mogło przyczynić się do pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; art. 73 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, tj. braku kontaktu z inspektorem prowadzącym postępowanie, ograniczenie tego kontaktu do sytuacji, w których to urzędnik wzywa stronę do stawiennictwa, co z kolei skutkowało brakiem realnej możliwości uzyskania wglądu do akt sprawy; art. 217 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. brak niezwłocznego wydania zaświadczenia w przedmiocie urzędowego potwierdzenia stanu faktycznego i prawnego dotyczącego złożonego wniosku.

W konkluzji Strona wniosła: o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego z rażącym naruszeniem prawa; o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym za udział w sprawie pełnomocnika.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania z wniosku Skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy okazała się uzasadniona, a przewlekłość ta – ma w ocenie Sądu charakter rażący.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niemniejszą sprawę w ww. trybie.

W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.).

Pojęcie przewlekłości postępowania zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a, normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia przewlekłości należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślonych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów z art. 35 k.p.a., obowiązków jakie nakłada art. 36 k.p.a. oraz poszanowanie zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że art. 12 k.p.a. obliguje organy administracji do działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że organy powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako przewlekłość dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzeczeniach zgodnie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy w sprawie została wydana finalna decyzja, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, przewlekłość jest zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.

O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.

Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana jest zarówno na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ponadto, w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz mając na uwadze takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie zmierzają do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 – 3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zatem bez zbędnej zwłoki powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest również art. 36 K.p.a. stanowiący, że w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, pouczając jednocześnie o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, argumentacja zarzutów przedstawionych w skardze wskazują na to, że przez 7 miesięcy tj. od 29 stycznia 2020 r. do dnia przesłania przez organ w dniu 21 sierpnia 2020 r. wniesionej do Sądu Administracyjnego skargi, Wojewoda Dolnośląski nie wydał decyzji i nie podjął w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym oceniając procedowanie organu, Sąd miał na uwadze wystąpienie na obszarze kraju zagrożenia epidemicznego oraz zapisy art.

15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej ustawa z 2 marca 2020 r.). Jednakże wyłączywszy z okresu załatwienia sprawy wskazany przez ustawodawcę okres (od 31 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r.) i tak postępowanie organu administracji publicznej cechowała opieszałość, co wynika z akt sprawy. Trwało ono bowiem (z wyłączeniem ww. okresu) tylko do wniesienia skargi - prawie 5 miesięcy. W ocenie Sądu – mamy zatem do czynienia z przewlekłością postępowania, mającą charakter rażącego naruszenia prawa. Przy czym podkreślić należy, że sprawa zainicjowana wnioskiem Skarżącego nie należy do szczególnie skomplikowanych, wymagających szerokiego postępowania dowodowego, większość niezbędnych dla sprawy dokumentów dołączono do wniosku.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skierowany do organu Skarżący złożył 29 stycznia 2020 r. załączając do wniosku niezbędne dokumenty. Przez 7 miesięcy, mimo kierowanych do organu wniosków i ponagleń, nie uzyskał żadnych informacji o statusie jego sprawy, o przyczynach zwłoki ani o terminie jej rozpoznania. Organ pierwszych czynności w sprawie dokonał dopiero 19 czerwca 2020 r. i było to przekazanie ponaglenia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a więc po prawie 6 miesiącach od złożenia wniosku. Pierwsza reakcja organu i podjęcie jakichkolwiek działań nastąpiło dopiero 29 czerwca 2020 r. i było to wystąpienie o informację do organów Policji, ABW i Straży Granicznej, co w sytuacji rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwa Państwa ze strony cudzoziemca wydaje się działaniem iluzorycznym a na pewno nie spełniającym celu jakiemu takie sprawdzenie ma służyć. Nadto pismem z 28 lipca 2020 r. poinformował organ Skarżącego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania na dzień 28 października 2020 r. Podkreślić przy tym należy, że organ nie wskazał jednak Stronie przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy. Do chwili przesłania do WSA akt z odpowiedzią na skargę (21 sierpnia 2020 r.) sprawa nie została rozpoznana. Sąd nie ma też informacji o jej załatwieniu na dzień rozpoznawania skargi tj. 4 listopada 2020r., co wskazuje na kolejne miesiące opóźnienia w jej załatwieniu. W ocenie Sądu – bezczynność Wojewody Dolnośląskiego jest w tej sprawie oczywista. Od złożenie wniosku: 29 stycznia 2020 r. do pierwszych czynności organu: 29 czerwca 2020 r. – minęło 6 miesięcy. Z akt sprawy wynika zatem w sposób jednoznaczny, że Wojewoda Dolnośląski nie informował Strony o przyczynach zwłoki i przez wiele miesięcy nie wyznaczał terminu załatwienia sprawy, czym naruszył art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Takie działanie narusza zasadę zaufania do organu (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.).

Takie zaniechanie organu, w sytuacji, gdy sprawa nie należy do spraw skomplikowanych i wymagających postępowania dowodowego, świadczy o bierności organu i braku koncentracji czynności podejmowanych w postępowaniu. Rażąco naruszającymi prawo i obowiązujące zasady postępowania administracyjnego jest nie tylko czas – ponad pół roku bierności organu ale też ignorowanie monitów Strony o udzielenie jakiejkolwiek informacji o statusie sprawy w sytuacji.

Podkreślić przy tym należy, że nawet tak proste i oczywiste czynności jak zwrócenie się do odpowiednich służb: Policji, ABW i Straży Granicznej o udzielenie informacji, zostały wykonane dopiero po 6 miesiącach od wpływu wniosku.

Wbrew obowiązującym przepisom, organ przez cały okres procedowania nie informował Strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym, czym naruszył procesowe gwarancje Strony i jej podstawowe uprawnienia. Przy czym, z posiadanych przez Sąd dokumentów wynika, że mimo, że łącznie przez ponad 7 miesięcy organ pozostawał bezczynny, to Sąd nie miał też informacji aby organ zakończył to postępowanie do dnia 4 listopada 2020 r., tj. na dzień rozpoznania skargi na przewlekłłość. Tak więc z akt sprawy wynika, że organ nie wypełniał obowiązku nałożonego przez ustawodawcę nie tylko w art. 35 k.p.a. dotyczącym terminów załatwienia sprawy, ale też ignorował postanowienia ark. 36 K.p.a. obligujące go do niezwłocznego informowania Strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazania nowego terminu jej załatwienia.

Mimo, że po wniesieniu ponaglenia i skargi organ podjął jakieś działania, to od złożenia przez Stronę wniosku o pobyt czasowy (29 stycznia 2020 r.), tylko do dnia wniesienia do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (21 sierpnia 2019 r.) minęło 7 miesięcy i według wiedzy Sądu – sprawa nadal nie została rozstrzygnięta. Zatem bez żadnych wątpliwości należy stwierdzić, że w spornej sprawie Wojewoda Dolnośląski prowadzi postępowanie w sposób wyjątkowo przewlekły i ta przewlekłość organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Istotne jest przy tym, że sprawa z wniosku Strony nie należy do spraw szczególnie skomplikowanych i wymagających podjęcia szeregu czynności dowodowych. Ponadto, wszystkie niezbędne dokumenty Strona dołączyła do wniosku, lub uzupełniała bez wezwania organu.

W okolicznościach spornej sprawy - zasadne jest twierdzenie, że tak długa zwłoka w rozpoznaniu wniosku Strony nie ma żadnego uzasadnienia. Nie ulega wątpliwości, że termin na wydanie orzeczenia w tej sprawie nie powinien przekroczyć miesiąca, z uwzględnieniem art. 35 § 5 k.p.a. Tymczasem do chwili rozstrzygania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, tj. 4 listopada 2020 r. Sąd nie miał informacji o zakończeniu postępowania administracyjnego wobec Skarżącego. Podkreślić zatem należy, że brak finalnego zakończenia sprawy o nieskomplikowanym charakterze i jej procedowanie przez tak wiele miesięcy od złożenia wniosku, bez wyraźnie uzasadnionej przyczyny, uznać należy za oczywistą przewlekłość postępowania mającą charakter rażącego naruszenia prawa.

Usprawiedliwieniem nierozpoznania wniosku Strony przez ponad 8 miesięcy (liczone tylko do wniesienia skargi do WSA) nie może być w żadnym przypadku sytuacja kadrowa w urzędzie. Tak istotnej przewlekłości nie może również usprawiedliwiać napływ dużej ilości wniosków.

W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji nie informuje Strony o powodach niezałatwienia sprawy. Działania organu w tej sprawie są niespójne, cechuje je brak koncentracji, co skutkuje naruszeniem zasad postępowania, w szczególności: szybkości, ekonomiki i przede wszystkim zaufania do organu. Sytuacja, w której Strona czeka tak długo na podjęcie rozstrzygnięcia w istotnej dla niej sprawie, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie procesowych praw Strony. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli i cudzoziemców do organów administracji publicznej w Polsce.

Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter kwalifikowany. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie - opisane fakty, mające odzwierciedlenie w aktach sprawy, pozwalają stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania i przekroczenie terminów załatwiania sprawy o nieskomplikowanym charakterze i to bez istotnej przyczyny, winno być kwalifikowane jako rażąco naruszające prawo.

Niewątpliwie, takie procedowanie organu nie może być akceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, nosi przy tym znamiona naruszenia nie tylko zasad postępowania przyjętych w administracji ale nie mając żadnego racjonalnego uzasadnienia dla opieszałego działania organu administracji publicznej – godzi przede wszystkim w fundamentalne prawa Strony. Czynności urzędowe organu nie mogą bowiem utrudniać obywatelom normalnego ich funkcjonowania w życiu społecznym, rodzinnym i zawodowym. Kierując się przyjętymi kryteriami stopnia przewlekłości postępowania - należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania o charakterze rażącym.

Sąd dostrzega, że na sprawność działania organu niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana ze znacznym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta ulega nadal zbyt wolnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, gdy nadal dochodzi do rażącego naruszania praw Strony do szybkiego załatwienia sprawy a za takie uznać należy procedowanie przez ponad 8 miesięcy w nieskomplikowanej dowodowo sprawie.

Sposób procedowania organu, wskazuje niewątpliwie na niewłaściwą organizację pracy w instytucji ustanowionej celem rozpoznawania spraw obywateli i dla nich. Narusza to w sposób oczywisty zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy wyjaśnić, że dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez Stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić Stronie wadliwe działanie tego organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdzając, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadził postępowanie oraz że ta przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa, za uzasadnione uznał przyznanie Skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie 500,00 zł. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku. W pkt. III wyroku – Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, bowiem w tym zakresie Sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia rozpoznając skargę Skarżącego w przedmiocie bezczynności organu w tym postępowaniu (vide: wyrok z 4 listopada 2020 r. sygn. akt I SAB/Wr 105/20). Dalej idące żądania Sąd oddalił (pkt V wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt VI sentencji wyroku).