Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1421/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  par. 2 pkt 1 i pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Anna Rotter, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A. R. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach Poczty Polskiej S.A. (dalej: DCOF lub wierzyciel) z [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczących obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2016 r. do września 2020 r., powstałego na podstawie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689, ze zm. – dalej: u.o.a.).

2. Stan sprawy.

2.1. W piśmie z 26 kwietnia 2021 r. skarżący (działając przez pełnomocnika – adwokata), powołując się na treść art. 36 pkt 6, art. 35 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. – dalej: u.p.e.a.) wniósł zarzuty:

- niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego

- przedawnienia egzekwowanego obowiązku.

Wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów oraz przyznanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu pisma podał, że obowiązek zapłaty należności nie był wymagalny, gdyż operator publiczny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, nie dopełnił obowiązku nadania dotychczas zarejestrowanym odbiornikom indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz poinformowania o tym użytkownika w stosownym zawiadomieniu. Operator publiczny nie dopełnił skutecznie obowiązku poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie obowiązków skarżącego. W konsekwencji, wiązało się to z naliczeniem opłat abonamentowych, o których istnieniu skarżący nie miał świadomości.

Wskazano też, że w dniu 22 sierpnia 2018 r. nieruchomość pod którą rzekomo miał być zarejestrowany odbiornik tj. S. ul. [...], została przez skarżącego zbyta, co jasno wynika z księgi wieczystej.

Tytuł wykonawczy wystawiono na nazwisko "R.", podczas gdy od 2019 r. skarżący nosi nazwisko "R.".

Dalej wskazano, że kwestię przedawnienia należności regulują przepisy Kodeksu cywilnego, przewidujące dla roszczeń o świadczenia okresowe 3-letni termin przedawnienia.

2.2. DCOF, działając jako organ pierwszej instancji, postanowieniem z [...], nr [...], oddalił zarzuty nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

W uzasadnieniu powołał treść art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. Wskazał, że z uwagi na treść tego przepisu, w nowym brzmieniu, nie mógł rozpoznać zarzutów: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz przedawnienia – z uwagi na ich brak w katalogu wymienionym w tym przepisie. Zatem, zakwalifikował zarzuty jako:

a) zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na

- nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych;

- sprzedaż lokalu pod adresem ul. [...], w S.;

- zmianę nazwiska zobowiązanego od 2019 r.

b) zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części z uwagi na przedawnienie.

W dalszej kolejności przedstawił argumentację na poparcie swojego stanowiska. Zostało ono zaaprobowane w postanowieniu wydanym w II instancji.

2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy skutkujące bezzasadnym uznaniem, że skarżący nie dokonał prawidłowego wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego oraz naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo skutecznego wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika. Wskazał, że do wyrejestrowania odbiornika doszło przed rokiem 2015, a skarżący nie posiada dokumentu wyrejestrowania ponieważ nie przypuszczał, że będzie mu potrzebny po upływie około 10 lat.

2.3. Po rozpoznaniu zażalenia, DCOF orzekając w drugiej instancji, utrzymał w mocy postanowienie z [...].

W uzasadnieniu wskazano, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Podniesiono, że u.o.a. jest aktualnym aktem prawnym regulującym kwestie związane z opłatami za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i jako obowiązująca wskazywana jest w prowadzonych postępowaniach mających na celu wyegzekwowanie należności z tytułu abonamentu. Nie oznacza to jednakże, iż postępowania nie mogą być wszczęte wobec osób zobowiązanych, które dokonały rejestracji używanych odbiorników przed dniem wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., bowiem obowiązujące wcześniej ustawy, a także wydane w celu ich wykonania rozporządzenia, nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek ich rejestracji oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, a mocą art. 7 ust. 3 tej ustawy, do tego abonamentu stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a.).

Obowiązek opłacania abonamentu rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy o zmianie ustawy opłatach abonamentowych z 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej podkreślono, iż skarżący dokonał rejestracji odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego, a rejestracja jest prawnie skuteczna. Została dokonana przez zobowiązanego pod adresem: ul. [...], [...] S.. Po zgłoszeniu rejestracji przedmiotowych odbiorników wydana została imienna książeczka radiofoniczna służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Na dowód tego powołano kopię wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, datowanego na 16 lutego 1981 r., opatrzonego podpisem zobowiązanego.

Dalej wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.) przyporządkowany został skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 10 września 2008 r. przekazany został wraz z postanowieniem z [...]r.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zawiadomienie zostało przesłane do skarżącego na dane osobowe i adresowe aktualne w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia.

Odnosząc się do wskazanego w zażaleniu stwierdzenia dotyczącego dat widniejących na zawiadomieniu o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego wierzyciel wskazał, że dowód w postaci duplikatu zawiadomienia z 10 września 2008 r. jest prawidłowy, a jedynie w ww. postanowieniu pomyłkowo wskazano datę wysłania przedmiotowego zawiadomienia, tj. 3 września 2008 r., zamiast 10 września 2008 r. Stanowi to oczywistą pomyłkę pisarską, którą wierzyciel sprostował postanowieniem z [...]r.

Wierzyciel podkreślił dalej, że obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania ww. odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Przesłanie zawiadomienia miało charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu.

Dane te były wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z 25 września 2007 r.

Zaakcentował, że zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników, funkcjonuje na podstawie danych uzyskanych od samych abonentów, którzy powinni być zainteresowani podaniem prawidłowych danych przy rejestracji, a następnie aktualizacją tych danych w miarę powstawania zmian danych zawartych we wniosku o rejestrację.

W przypadku zmiany miejsca zamieszkania skarżący był zobowiązany zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w sytuacji, jeżeli w nowym miejscu zamieszkania nie używał odbiorników należało niezwłocznie dopełnić wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników. Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników, czego jednak skarżący skutecznie przed 2015 r., jak i do chwili obecnej nie dokonał.

Jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.

Wierzyciel podniósł, że zobowiązany nie sprecyzował kiedy w jego ocenie dokonał wyrejestrowania odbiorników a jedynie wskazał, iż nastąpiło to przed 2015 r. Zaznaczył, że sprawdził zasoby archiwalne oraz zapisy systemowe i stwierdził jednoznacznie, iż nie posiada dowodu, który stanowiłby o dopełnieniu przez skarżącego formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, a zobowiązany takiego dokumentu nie przedstawił twierdząc, iż po upływie 10 lat od dokonania formalności dokumentu nie posiada.

Zaznaczył, że skoro zobowiązany nie dokonał wyrejestrowania odbiornika, to zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia z 17 grudnia 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676) o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez złożenie w placówce pocztowej zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub przesłanie przesyłką listową z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.

Zdaniem wierzyciela przedłożone kserokopie dokumentów w postaci Aktu Notarialnego Repertorium A nr [...] oraz decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z [...] nie stanowią o dopełnieniu przez skarżącego w placówce pocztowej wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników, czy aktualizacji danych, a jedynie świadczą o sprzedaży mieszkania i zmianie nazwiska.

Powołując się na orzecznictwo sądowe wierzyciel wskazał, że na gruncie postępowania administracyjnego ma zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym, udowodnienie dokonania formalności wyrejestrowania odbiorników, leży po stronie zobowiązanego. Skoro wyrejestrowanie odbiorników było okolicznością kluczową dla nieistnienia obowiązku wnoszenia zaległych opłat abonamentowych, to na skarżącym spoczywał obowiązek, po powstaniu zmiany i zaprzestaniu używania odbiorników do niezwłocznego dopełnienia wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników i przechowywania dowodu na tę okoliczność.

Podniósł, że Poczta Polska po zgłoszeniu przez abonenta rejestracji odbiorników i wnoszeniu opłat bądź zaprzestaniu ich wnoszenia, nie dokonuje weryfikacji stanu faktycznego. To na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie danych adresowych, zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

Zatem wierzyciel nie może zgodzić się z twierdzeniem zobowiązanego, iż brak reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Nie może również zdaniem wierzyciela odnieść skutku prawnego powoływanie się na brak doręczenia numeru identyfikacyjnego. Nadanie numeru identyfikacyjnego w dacie 10 września 2008 r. potwierdza, że odbiornik nie został wyrejestrowany.

Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników, uprawnione było nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu ww. numeru została wysłana z dniem jej wystawienia tj. 10 września 2008 r., na dane zobowiązanego ze wskazaniem adresu: ul. [...], [...] S., co spełniało warunki wskazane w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Zaznaczono, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Stwierdzono, że Poczta Polska przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż skoro przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. nie normowały sposobu wysyłki, przesłanie informacji do abonenta w tej formie było prawidłowym działaniem (skoro poprzez dokonanie rejestracji abonent zobowiązany był do uiszczania opłaty abonamentowej).

Zaznaczono, iż skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiofonicznego, a wierzyciel spełnił nałożony na niego rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. obowiązek nadania mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jak i powiadomienia o jego nadaniu przesyłając przedmiotowe zawiadomienie przesyłką zwykłą na adres zamieszkania, aktualny w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia. Stwierdzono zatem, że materiał dowodowy jest wyczerpujący dla jednoznacznego stwierdzenia faktu dokonania przez skarżącego rejestracji, co w konsekwencji niedopełnienia formalności wyrejestrowania powoduje ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Tym samym w zaskarżonym postanowieniu słusznie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku.

Odnosząc się zaś do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części z uwagi na przedawnienie roszczeń wierzyciel wskazał, że w kwestii terminu przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od dnia 16 czerwca 2005 r. (dnia wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych) zastosowanie mają przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm. – dalej: o.p.).

Cytując treść art. 70 § 1 i § 4 o.p. wierzyciel podniósł, że wobec dochodzonych należności nie nastąpiło wygaśnięcie obowiązku w całości albo części, ponieważ organ egzekucyjny w piśmie z 6 maja 2021 r. wskazał, iż w dniu [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego. Ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało wysłane za pośrednictwem poczty do zobowiązanego, a odbiór przesyłki został potwierdzony [...] przez dorosłego domownika. Zatem nie doszło do przedawnienia roszczeń.

3.1. W skardze zarzucono naruszenie:

a) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy skutkujące bezzasadnym uznaniem, że skarżący nie dokonał prawidłowego wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego i że przesłano i doręczono mu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zawiadomieniem z 10 września 2008 r. pomimo faktu, iż z dowodu przedłożonego przez organ, mającego być "duplikatem zawiadomienia z dnia 10 września 2008 r." nie zgadza się ani nazwisko (zmiana z R. na R. dopiero w 2019 r. a nie w 2008 r.), ani adres;

b) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo skutecznego wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika radiowo-telewizyjnego (organ nie przedstawił jakiegokolwiek przeciwdowodu, obciążając obowiązkiem dowodzenia skarżącego).

Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący wyrejestrował odbiornik przed 2015 r., od którego zgodnie z terminem przedawnienia organ nie może dochodzić należności.

Podniósł, że skarżący nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiorników, ponieważ nie przypuszczał, że będzie mu on potrzebny po upływie ok. 10 lat. Zaznaczył przy tym, że organ również nie posiada dowodu na nadanie numeru abonenta. A skoro zdaniem organu same twierdzenia w tym zakresie pozostają wystarczające, to za wystarczające należy uznać także twierdzenie skarżącego. Zarzucił wierzycielowi, że nie wskazał jakiego rodzaju szczegółowe czynności podjął celem sprawdzenia czy skarżący wyrejestrował odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne.

Jego zdaniem nawet jeżeli dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie było niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, to w aktach dotyczących numeru identyfikacyjnego skarżącego winny być informacje o przesłaniu tego numeru w formie zwykłej przesyłki listowej. Poza twierdzeniem o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz duplikatem wystawionym na podstawie danych przechowywanych w systemie organ nie przedłożył jakiejkolwiek dokumentacji w sprawie. Zwrócił uwagę na fakt, iż z załączonego do zaskarżonego postanowienia wydruku formularza systemowego mającego być "duplikatem zawiadomienia z dnia 10 września 2008 r." wynika, że zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego miało zostać skierowane do "A. R.", natomiast skarżący w 2008 r. posługiwał się nazwiskiem R.. Zdaniem pełnomocnika skarżącego okoliczność w postaci twierdzeń organu o przesłaniu zawiadomienia w dniu 3 września 2008 r., podczas gdy podpis pracownika na dokumencie zawiadomienia opatrzony jest datą 10 września 2008 r., w połączeniu z duplikatem zawiadomienia i danymi w nim zawartymi, nieznanymi jeszcze w 2008 r. jednoznacznie wskazuje, iż organ mija się z prawdą i usiłuje uzyskać bezpodstawne wzbogacenie kosztem skarżącego.

Podkreślił, iż wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Końcowo podniósł, że nie do zaaprobowania jest sytuacja, iż organ odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, jak też braku wskazania, w jaki sposób te ustalenia uczyniono.

3.2. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329).

5. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu egzekucyjnego co do wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Dlatego na wstępie rozważań zaznaczyć trzeba, że na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 ze zm.) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (czyli u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wobec tego, że postępowanie egzekucyjne w tej sprawie zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...], a więc już w czasie obowiązywania nowej regulacji, zasadnie przyjął wierzyciel, że w sprawie będą miały zastosowanie regulacje m.in. art. 33 u.p.e.a. w nowym brzmieniu.

6. Na wstępie rozważań dotyczących oceny zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów wskazać należy, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie zaś z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1; c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku; b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a więc zamknięty, co tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie.

W myśl art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Natomiast przepis art. 34 § 2 u.p.e.a. określa jakiej treści postanowienie wierzyciel może wydać rozstrzygając o zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów tj.:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym; b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2 u.p.e.a.).

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

7. W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł literalnie zarzuty w postaci niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Jednak z uwagi na to, że takie zarzuty nie zostały literalnie wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a. oraz biorąc pod uwagę argumenty skarżącego przytoczone na ich poparcie, zasadnie wierzyciel rozpoznał je pod kątem zaistnienia przesłanek statuujących zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut wygaśnięcia obowiązku.

8. W skardze akcentuje się, że skarżący dokonał wyrejestrowania odbiornika RTC, lecz nie posiada dowodu na wyrejestrowanie. Z kolei wierzyciel przedstawił dowód zarejestrowania w postaci wniosku o rejestrację i twierdzi, że dla nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych konieczne jest przedstawienie przez skarżącego dowodu wyrejestrowania odbiornika.

Wobec powyższego, kluczowego znaczenia nabiera kwestia rozkładu ciężaru dowodowego pomiędzy zobowiązanym (abonentem) a wierzycielem (organem administracji publicznej, w tym przypadku DCOF) w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających istnienie obowiązku opłacania abonamentu z tytułu posiadania odbiornika telewizyjnego lub radiofonicznego.

Co prawda w Kodeksie postępowania administracyjnego nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, ale kształt regulacji prawnych determinuje w analizowanym przypadku rozkład obowiązków w zakresie dowodzenia.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie nie jest kwestionowany przez skarżącego. Na dodatek został udokumentowany przez wierzyciela. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.a. odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest więc obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, a dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13.

Zatem jeśli dokonano rejestracji odbiornika RTV (co w tej sprawie nie jest kwestionowane), to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14). Sąd podziela bowiem wyrażany w orzecznictwie pogląd, że w razie sporu co do faktu wyrejestrowania odbiornika, ciężar udowodniania tej czynności spoczywa na zobowiązanym (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 września 2017 r., I SA/Gd 869/17; wyrok WSA w Poznaniu z 4 lutego 2020 r., III SA/Po 718/19; wyrok WSA w Gliwicach z 15 grudnia 2017 r., I SA/Gl 1075/17; wyrok WSA w Gliwicach z 25 lipca 2017 r., I SA/Gl 428/17). Należy przy tym zauważyć, że z samej istoty rzeczy i praw logiki wynika, iż w razie obiektywnego braku wyrejestrowania odbiornika, wierzyciel kwestionujący tę okoliczność nie mógłby wykazać, że sporna czynność nie miała miejsca. W sensie logicznym nie jest po prostu możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje. Tak samo, zobowiązany nie byłaby w stanie udowodnić braku zarejestrowania odbiornika, jeśli negowałby okoliczność rejestracji (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2021 r., I GSK 1503/20).

W konsekwencji, jeśli skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, a jednocześnie organ operatora pocztowego twierdzi, że nie posiada takiego dowodu w swoim archiwum, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (wyrok NSA z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18).

Wbrew sugestiom skarżącego, to na nim ciążył obowiązek przechowywania do czasu upływu terminu przedawnienia, dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika, że obowiązek ten ustał (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r., I SA/Gl 1020/17, wyrok WSA w Gliwicach z 21 lutego 2017 r., I SA/Gl 1610/16, wyrok WSA w Olsztynie z 16 listopada 2016 r., I SA/Ol 593/16).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

9. Bez znaczenia w tej mierze pozostają argumenty skarżącego, że w 2018 r. zbył nieruchomość pod adresem której miał być zarejestrowany odbiornik. Jak już wyjaśniono wyżej, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej pozostaje bowiem związany z rejestracją takiego odbiornika, a nie korzystaniem z niego poprzez oglądanie nadawanych programów, pod danym adresem. Obowiązek ten wynika bowiem z domniemania odbioru programu, a nie z korzystania z odbiornika pod określonym adresem. Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2020 r., II FSK 2322/18, sporny obowiązek nie wiąże się z posiadaniem lub nie posiadaniem odbiornika RTV, gdyż okoliczność, że strona nie posiadała w okresie objętym tytułem wykonawczym żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego, pozostaje bez wpływu na obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. W orzecznictwie wskazuje się, że skutków zarejestrowania odbiornika i niewyrejestrowania go nie można sanować powołując się na fakt zmiany miejsca zamieszkania, czy zbycia nieruchomości, pod adresem której zarejestrowano odbiornik (wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 czerwca 2020 r., I SA/Bd 41/20; wyrok WSA w Gliwicach z 6 maja 2021 r., I SA/Gl 430/21).

10. Również nieskuteczne są argumenty dotyczące doręczenia zobowiązanemu "Zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenie powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15; z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15; z 22 czerwca 2017 r., II GSK 2262/15; z 11 marca 2020 r., I GSK 1518/19,).

Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Przypomnieć należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat skarżący powinien wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika czego nie uczynił (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r., I GSK 2271/18).

W tym wątku sprawy Sąd zauważa, że również nieskuteczna jest argumentacja skarżącego, że na duplikacie zawiadomienia z 10 września 2008 r. widnieje nazwisko "R.", zamiast "R.", bowiem skarżący zmienił je dopiero w 2019 r. To ma świadczyć o niewiarygodności twierdzeń wierzyciela. W związku z tym Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych znajduje się dokument oznaczony jako "załącznik nr 2", a stanowiący owo zawiadomienie z 10 września 2008 r. Z dokumentu wynika, że został on skierowany do osoby o nazwisku "R.". Dodać też należy, że wskazanie błędnej daty tego zawiadomienia tj. 3 września 2008 r. w postanowieniu wydanym w I instancji (str. 4) została sprostowana jako oczywista omyłka pisarska wierzyciela postanowieniem z [...]. Wreszcie, w zakresie adresu skarżącego, Sąd zwraca uwagę na argumenty podniesione przez wierzyciela w odpowiedzi na skargę (str. 12). Na podstawie art. 7 ust. 1a u.o.a. Poczta Polska S.A. jest uprawniona do korzystania z danych rejestru PESEL, co pozwala na aktualizowanie danych, w tym nazwiska oraz adresu.

11. Nie zasługuje również na uwzględnienie wyartykułowany w piśmie z 26 kwietnia 2021 r. stanowiącym zarzuty, argument przedawnienia dochodzonych zaległości z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych (dochodzonych za okres od stycznia 2016 r. do września 2020 r.). Rozważania w tej materii należy rozpocząć od tego, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny a nie cywilnoprawny – jak twierdzi skarżący, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy, a nie ma charakteru umownego. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 o.p., do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I GSK 1668/19). Oznacza to, że najstarsze zaległości z 2016 r. uległyby przedawnieniu dopiero z upływem 31 grudnia 2021 r. W niniejszej sprawie na podstawie zawiadomienia dokonano zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu [...]r. W efekcie czego, stosownie do art. 70 § 4 o.p. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Oznacza to, że od daty dokonania tej czynności egzekucyjnej termin przedawnienia biegnie na nowo.

12. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona.