Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1811/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77, 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2008 r. sprawy ze skargi E. A.S. z siedzibą w I., Turcja na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER R-98839 oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1811/07

Uzasadnienie

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2007 roku Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego

1) stwierdził z dniem 15 kwietnia 2003 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy AMBER R- 98839 w zakresie takich towarów w klasie 3 jak "kosmetyki",

2) w pozostałym zakresie wniosek oddalił,

3) przyznał E. A.S. z Turcji od K. z W. kwotę 675 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust.2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu 15 kwietnia 2003 roku do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek K. w W. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER R – 98839 udzielonego na rzecz firmy E. A.S.z Turcji z powodu jego nieużywania.

Znak ten został zarejestrowany w dniu 19 listopada 1997 roku z pierwszeństwem od dnia 9 lutego 1994 roku i jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 3 takich jak: środki do bielenia i inne substancje do prania, środki do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczu i ścierne, mydła, produkty perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, płyny do włosów, środki do czyszczenia zębów.

Swój interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy wnioskodawca uzasadnił tym, że jest producentem wyrobów objętych klasą 3 oznaczonych słowem AMBER oraz tym, że Urząd Patentowy RP oddalił jego wniosek z dnia 10 kwietnia 2003 roku o unieważnienie rejestracji spornego znaku towarowego, a także uznał sporny znak towarowy za przeszkodę w rejestracji na jego rzecz znaku towarowego AMBER IZIS Z – 161082.

Zdaniem wnioskodawcy, sporny znak towarowy nie był używany w rozumieniu art. 169 ust.1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej tj. nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat.

Uprawniony ze spornego prawa wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego podnosząc, że używa w obrocie spornego znaku towarowego AMBER R – 98839.

Na potwierdzenie powyższego uprawniony przedłożył do akt sprawy faktury sprzedaży towarów oznaczonych znakiem towarowym AMBER z lat 1998 – 2002 oraz egzemplarz produktu (mydła) oznaczony znakiem towarowym AMBER.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2006 roku K. poparła swój wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER R – 98839 podkreślając, że swój interes prawny we wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie upatruje w liście ostrzegawczym, w którym firma turecka powołując się na przysługujące jej prawo do spornego znaku, wystąpiła do niej z żądaniem zaprzestania produkcji towarów opatrzonych znakiem AMBER. Wnioskodawca argumentował także, że przedłożone do akt sprawy mydełko AMBER zostało wyprodukowane przez firmę turecką w 1998 roku, natomiast firma polska produkuje kosmetyki z bursztynem od 1978 roku pod nazwą "kosmetyki bursztynowe" a od 1994 roku pod nazwą AMBER. Uprawniony ze spornego prawa wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku oraz zwrot kosztów postępowania w sprawie.

W piśmie z dnia 30 stycznia 2007 roku K. podtrzymała swój wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER R – 98839 podnosząc, że uprawniony nie udowodnił w żaden sposób, że używa znaku towarowego AMBER a także, że posiada rejestrację dopuszczającą kosmetyki na rynek polski zgodnie z ustawą o kosmetykach z dnia 30 marca 2001 roku i 30 października 2003 roku.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2003 roku wnioskodawca uzupełnił swoje dotychczasowe stanowisko podając, iż swój interes prawny we wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie wywodzi z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP.

Uprawniony wyjaśnił, że nie jest mu znany fakt zgłoszenia do ochrony przez wnioskodawcę znaku towarowego AMBER Z – 242302, jak również, że do tej pory nie wystosował żadnego listu ostrzegawczego do strony przeciwnej. Zdaniem firmy tureckiej; sam fakt zgłoszenia do ochrony przez wnioskodawcę znaku towarowego nie może dowodzić interesu prawnego wnioskodawcy.

Wobec twierdzeniom wnioskodawcy załączone do akt sprawy faktury opiewają na tysiące kilogramów mydła AMBER, a zatem nie są to ilości śladowe.

Urząd Patentowy RP po rozważeniu stanowisk stron uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego znaku towarowego, albowiem z okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy wynika, że ubiega się on o uzyskanie prawa ochronnego na zgłoszony w dniu 29 października 2001 roku za numerem Z – 242302 znak towarowy IZIS AMBER przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 3, takich jak kosmetyki: kremy, mleczka kosmetyczne, emulsje, toniki, przy czym Urząd Patentowy RP poinformował wnioskodawcę, że postępowanie w tej sprawie będzie kontynuowane po zakończeniu postępowania w sprawie dotyczącej znaku towarowego AMBER, którego właścicielem jest firma E. A.S. z Turcji. Znak towarowy AMBER tureckiej firmy przeznaczony jest do oznaczania takich towarów w klasie 3, jak: środki do bielenia i inne substancje do prania, środki do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczu i ścierne, mydła, produkty perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, płyny do włosów, środki do czyszczenia zębów.

Materialnoprawną podstawę interesu prawnego wnioskodawcy w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie takich towarów z klasy 3, jak kosmetyki stanowią przepisy art. 20 i 22 Konstytucji RP, a także art.6 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Przepisy te stanowią zasadę wolności działalności gospodarczej w ramach której mieści się uprawnienie każdego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą do swobodnego dostępu do oznaczeń, które nie są faktycznie używane w obrocie i ograniczają chronioną w/w przepisami swobodę działalności gospodarczej.

Według organu przedłożone przez uprawnionego do akt sprawy materiały na okoliczności używania znaku towarowego AMBER R – 98839 w postaci faktur sprzedaży z lat 1998 – 2002 oraz egzemplarza produktu (mydła) nie potwierdzają rzeczywistego używania spornego znaku towarowego na terytorium Polski w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku w odniesieniu do kosmetyków, a jedynie w odniesieniu do mydła, które zostało wskazane w wykazie towarów objętych ochroną ze spornego prawa obok kosmetyków.

W tym stanie rzeczy, zdaniem organu zaistniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER R – 98839 w odniesieniu do takich towarów w klasie 3 jak "kosmetyki".

O kosztach postępowania w sprawie Urząd Patentowy RP orzekł w oparciu o art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2007 roku Nr [...] w pkt 1 E. A.S. I. Turcja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 169 ust.1 pkt 1 i art. 169 ust.2 Prawa własności przemysłowej poprzez przyjęcie istnienia interesu prawnego wnioskodawcy w stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER Nr R – 98839 oraz jego zastosowanie w sytuacji istnienia ważnych powodów nieużywania znaku;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7 kpa i 77 kpa polegające na dokonaniu wadliwych ustaleń faktycznych oraz na pominięciu szeregu istotnych okoliczności sprawy, mających wpływ na rozstrzygnięcie decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy AMBER Nr R – 98839 w odniesieniu do kosmetyków i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając zarzut braku interesu prawnego po stronie K. skarżąca podniosła, że nawet stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy w zakresie kosmetyków nie spowoduje usunięcia przeszkody w udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy IZIS AMBER. Niewątpliwie bowiem takie towary jak mydła, produkty perfumeryjne, płyny do włosów są towarami kosmetycznymi, co oznacza, że wchodzą w zakres pojęcia kosmetyki. Powyższe potwierdza definicja pojęcia kosmetyki, znajdująca się w internetowej encyklopedii PWN (w.w.w. encylopedia.pwn.pl). w której czytamy, że kosmetyki są to środki do czyszczenia, pielęgnowania i upiększania skóry, włosów, paznokci i oczu, także do maskowania defektów urody.

Organ ustalając, że uprawniony z prawa ochronnego na znak towarowy AMBER Nr R – 98839 wykazał używanie swojego znaku co do mydła, natomiast nie wykazał używania w odniesieniu do kosmetyków, nie wziął pod uwagę charakteru towarów, sposobu ich dystrybucji, przeznaczenia oraz warunków zbytu, przez co naruszył art. 7 i 77 kpa.

Zdaniem strony skarżącej, nie można zgodzić się z tezą, że mydło nie wchodzi w zakres pojęcia kosmetyki. Na rynku istnieje bowiem ogromny wachlarz różnego rodzaju mydeł pielęgnacyjnych, kosmetycznych, antybakteryjnych, zawierających olejki eteryczne, balsamy, środki pielęgnujące skórę. Istnieją mydła w kostkach lub mydła w postaci żelów pod prysznic. Przeznaczeniem mydła jest obok oczyszczania skóry również jej pielęgnacja i ochrona przed wysuszeniem. Zarówno mydła jak i inne produkty kosmetyczne mają tę samą sieć dystrybucji i identyczne warunki zbytu.

W tym stanie rzeczy sprzeczne ze stanem faktycznym jest ustalenie Urzędu Patentowego RP o odmienności mydeł od kosmetyków, gdyż w pojęciu kosmetyki mieszczą się również mydła. Naruszenie przez organ przepisów postępowania w efekcie doprowadziło do naruszenia prawa materialnego tj. art.169 ust.1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej.

Kolejnym zarzutem podniesionym przez stronę skarżącą było nierozważenie przez Urząd Patentowy RP kwestii usprawiedliwionego nieużywania znaku towarowego. Tymczasem w dniu 5 listopada 2001 roku został złożony przez K. wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak AMBER Nr R – 98839. Z tą chwilą powstała po stronie tureckiej niepewność co do przysługującego mu prawa ochronnego na znak towarowy, co spowodowało wstrzymanie dalszych inwestycji związanych ze znakiem towarowym AMBER, w tym m.in. wstrzymano rozszerzenie gamy produktów ze znakiem AMBER do czasu wyjaśnienia sytuacji prawnej tego znaku. Postępowanie o unieważnienie znaku towarowego AMBER Nr R – 98839 zostało prawomocnie zakończone dopiero w dniu 3 października 2006 roku wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który definitywnie przesądził o niezasadności argumentów przedstawionych we wniosku o unieważnienie znaku AMBER Nr R- 98839, w tym właśnie o braku interesu prawnego. Wskazane wyżej okoliczności usprawiedliwiają nieużywanie znaku towarowego przez stronę skarżącą i jako znane z urzędu organowi, powinny być one przez niego uwzględnione. Skoro zaś Urząd Patentowy RP tego nie uczynił, naruszył tym samym nie tylko art.169 ust.1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej ale również przepisy art. 7 i 77 kpa poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnośnie zarzutu braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy podtrzymał swoje argumenty, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Urząd Patentowy RP nie podzielił także stanowiska strony skarżącej co do wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego AMBER Nr R–98839 w odniesieniu do kosmetyków ogółem. Skarżąca przedstawiła dowody na rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego jedynie w odniesieniu do mydeł. Pojęcie kosmetyki obejmuje szeroką gamę towarów o różnym przeznaczeniu czyszczącym, ochronnym, zapachowym czy upiększającym. Sam fakt, że mydła mieszczą się w pojęciu kosmetyków nie uzasadnia stwierdzenia o rzeczywistym używaniu spornego znaku towarowego w odniesieniu do kosmetyków ogółem w sytuacji, gdy znak ten był rzeczywiście używany jedynie w odniesieniu do mydeł, które zresztą skarżący sam wyodrębnił w opisie towarów objętych ochroną ze spornego prawa umieszczając je obok kosmetyków.

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie brak było także przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku towarowego AMBER Nr R – 98839 w odniesieniu do kosmetyków. Niepewność co do prawa, na które powołała się strona skarżąca towarzyszy w zasadzie każdemu prawu ochronnemu i należy do normalnego ryzyka przedsiębiorcy zgłaszającego do ochrony znak towarowy. W związku z powyższym w ocenie Urzędu Patentowego RP wnioski osób trzecich o wygaszenie lub unieważnienie prawa ochronnego nie mogą być oceniane jako usprawiedliwione nieużywanie znaku towarowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju Sądów Administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153z 2002 r. poz.1270 z późn.zm, zwanej dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Rozpatrując skargę, mając na względzie powyższe kryteria, Sąd uznał je za niezasadne, albowiem zaskarżona decyzja, nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim Sąd w całości podzielił stanowisko organu i jego argumentację odnośnie istnienia po stronie K. w W. interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego AMBER R-98839. W świetle przytoczonego przez Urząd Patentowy RP orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienie tego interesu nie powinno budzić wątpliwości. Wynika to z okoliczności prawnych i faktycznych.

K. w W. ubiega się bowiem o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy IZIS AMBER Z -242302 przeznaczony do oznaczania kosmetyków w klasie 3 kolidujący ze znakiem towarowym AMBER R-98839 w zakresie takich towarów jak kosmetyki w klasie 3, a tym samym pomiędzy jej sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące ją zainteresowaną tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnioną do udziału w nim w charakterze strony. Nieuzasadnione jest również stanowisko strony skarżącej co do naruszenia przez organ art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.

Wyniki postępowania przed Urzędem dawały podstawę do przyjęcia, iż firma turecka używała w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku znaku towarowego AMBER jedynie do oznaczania mydła, co uzasadniało stwierdzenie wygaśnięcia tego znaku w stosunku do kosmetyków.

Należy mieć na uwadze, że firma turecka, składając w dniu 9 lutego 1994 roku podanie do Urzędu Patentowego RP o zarejestrowanie znaku towarowego AMBER, wykazując towary, do których oznaczania został przeznaczony znak towarowy kierowała się tzw. klasyfikacją nicejską, a mianowicie podała, że znak służyć będzie do oznaczenia towarów w klasie 3 tj. środków bielenia i innych substancji do prania, środków do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczu i ściernych, mydeł, perfumerii, olejków eterycznych, kosmetyków, płynów do włosów, środków do czyszczenia zębów.

Taki wykaz towarów został uwzględniony w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 1997 roku, zmienionej następnie decyzją z [...] listopada 1997 roku.

W tym stanie rzeczy organ prowadząc postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego AMBER związany był swoją decyzją o rejestracji, w której zgodnie z klasyfikacją nicejską w wykazie towarów mydła zostały oddzielone od kosmetyków.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, iż Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił należycie sprawy w kontekście istnienia ważnych powodów po stronie tureckiej nieużywania spornego znaku towarowego, należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 169 ust. 6 Prawa własności przemysłowej obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.

Innymi słowy bierność w postępowaniu dowodowym obciąża uprawnionego. W niniejszej sprawie firma turecka w toku postępowania przed Urzędem Patentowym nie wykazała istnienia ważnych powodów nieużywania znaku, do oznaczania pozostałych towarów, poza mydłem.

Z tego też względu zarzut podniesiony w skardze nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w wyroku.