Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 176/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 73, art. 86 par. 1, art. 87 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Późniejsze stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, który reglamentował działanie Sądu, w wyniku którego podjęto niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy do uchylenia tego orzeczenia w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym.

TEZY

Późniejsze stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, który reglamentował działanie Sądu, w wyniku którego podjęto niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy do uchylenia tego orzeczenia w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia Krzysztofa C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. III SA/Wa 933/05 w zakresie omowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Krzysztofa C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 stycznia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2006 r., III SA/Wa 993/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek Krzysztofa C. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podniósł, że z akt sprawy wynika, iż skarga została wniesiona do Sądu przez pełnomocnika strony, doradcę podatkowego Marka B. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi oraz nadesłanie pełnomocnictwa procesowego zostało zatem skierowane do pełnomocnika zgodnie z wymogiem przewidzianym w art. 67 par. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ i zostało uznane za doręczone z dniem 5 maja 2005 r., w trybie art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Sądu twierdzenia skarżącego zawarte we wniosku z 2 sierpnia 2005 r., na temat przekonań jego pełnomocnika o nieotrzymaniu "(...) ani zawiadomienia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, ani wezwania do uiszczenia wpisu" podobnie jak informacja o tym, że pełnomocnik "(...) w tamtym okresie stale przebywał pod adresem, na jaki przesłano wezwanie do uiszczenia wpisu i awizo nie otrzymał" nie są uzasadnione. Strona bowiem nie uprawdopodobniła w jakikolwiek sposób tych okoliczności. Okoliczności te nie zostały także uprawdopodobnione w następnych pismach kierowanych do Sądu. Strona nie zakwestionowała w szczególności, że przesyłki były wysyłane na niewłaściwy adres kancelarii podatkowej. Wobec prawidłowo wypełnionego zwrotnego potwierdzenia odbioru przez pocztę z adnotacją awizowania, brak jest podstaw do uznania doręczenia zastępczego za nieprawidłowe. Sąd podkreślił dodatkowo, że przesłanki braku winy wskazane przez stronę nie zostały poparte żadnymi oświadczeniami pełnomocnika. Skarżący jedynie oświadczył we wniosku "(...) mój pełnomocnik stoi na stanowisku, że nie otrzymał ani zawiadomienia /awizo/ o wezwaniu do uiszczenia wpisu, ani też wezwania do uiszczenia wpisu".

W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. /P 13/05/, art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie którego doręczono pełnomocnikowi skarżącego wezwanie, "w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wobec powyższego, w ocenie strony, skoro doręczenie zastępcze dokonane na podstawie art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi narusza Konstytucję RP, należy uznać je za nieprawidłowe i tym samym termin do uzupełnienia braków skargi nie rozpoczął biegu. Strona nie została bowiem skutecznie wezwana do uzupełnienia braków skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z mającego zastosowanie w sprawie art. 86 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis, odczytywany łącznie z art. 87 par. 2 powołanej ustawy, obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Użyte w tym przepisie pojęcie nieostre, tj. brak winy wymaga skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji skarżącego, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów.

Z omówionym wyżej obowiązkiem skarżącego powiązany jest odpowiadający mu obowiązek Sądu, do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku /załączonych dokumentach/ okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 86 par. 1. Podkreślić przy tym należy, że w swojej ocenie Sąd związany jest granicami wytyczonymi przez art. 85 ustawy sądowoadministracyjnej, tj. zasadą bezskuteczności czynności sądowych dokonanych po upływie terminu. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem wyjątkiem od tej ogólnej zasady.

Wskazanym wymogom Sąd I instancji sprostał, szczegółowo analizując okoliczności uchybienia terminu, zaskarżone orzeczenie nie nosi zatem znamion dowolności i tym samym wypełnia dyspozycję art. 141 par. 4 w zw. art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto dokonano właściwej subsumpcji okoliczności faktycznych sprawy pod art. 86 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Słusznie wyjaśniono, iż w żaden sposób skarżący nie uprawdopodobnił swoich twierdzeń, sugerujących błąd poczty, jakoby pisma nie awizowano w siedzibie pełnomocnika, przeciwstawiając tej argumentacji urzędowe potwierdzenie zastępczego doręczenia pisma, jakim jest prawidłowo oznakowana koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Podkreślono przy tym, że skarżącego obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę /por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2004 r., FZ 110/04 - nie publ./.

Niezależnie jednak od powyższego, z przytoczonych na wstępie wywodów wynika, że w zażaleniu na postanowienie dotyczące przywrócenia terminu, skarżący powinien wykazać, iż Sąd nie wywiązał się z obowiązków nałożonych nań w drodze art. 86 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź błędnie zakwalifikował stan faktyczny do regulacji warunkujących przywrócenie terminu, a jednocześnie zostały spełnione przez wnioskodawcę wszystkie stawiane przed nim w tych przepisach wymagania. Stosownie bowiem do art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Odpowiednie zastosowanie przepisu art. 174 powołanej ustawy nakłada zatem na żalącego się wymóg wskazania w jaki sposób zaskarżone postanowienie narusza prawo. Rolą Sądu Kasacyjnego w postępowaniu odwoławczym jest bowiem ocena zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji pod względem jego zgodności z prawem.

Obecnie rozpoznawane zażalenie nie odpowiada omówionym wymogom. Jego autor domaga się bowiem uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na okoliczność stwierdzenia w części niekonstytucyjności art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w trybie którego dokonano doręczenia przesyłki. Tymczasem kwestia ta nie była przedmiotem oceny przy rozpatrywaniu z wniosku o przywrócenie terminu, nie mieści się bowiem w przesłankach art. 86 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowił podstawę zaskarżonego orzeczenia. Po wtóre, zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli Trybunał Konstytucyjny nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego /jak to miało miejsce w niniejszej sprawie/, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., P 13/05, ogłoszono w dniu 7 marca 2006 r. /Dz.U. nr 38 poz. 268/. Wyrok ten zaczął zatem obowiązywać nie tylko po zaistnieniu stanu faktycznego, będącego przedmiotem niniejszej analizy, ale i po podjęciu, przez Sąd I instancji, kwestionowanego rozstrzygnięcia z dnia 17 lutego 2006 r. W konsekwencji Sąd nie mógł uwzględnić jego treści w chwili orzekania. Z tych też względów ewentualna skuteczność, dokonanego w trybie art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doręczenia, nie może być weryfikowana w postępowaniu zażaleniowym. Późniejsze stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który reglamentował działanie Sądu, w wyniku którego podjęto niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy do uchylenia tego orzeczenia w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym.

Mając powyższe na uwadze należało zażalenie oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.