Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 586/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 3 i art., 82 a
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi ,,A" Spółka z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 740(siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. określającą A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (zwanej dalej Spółką lub skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Volvo V70, rok produkcji 2000.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego sprawy Spółka nabyła powyższy samochód w dniu 4 lipca 2005 r. na terenie Niemiec za kwotę 280 Euro. Następnie w dniu 29 sierpnia 2005 r. Spółka złożyła w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego deklarując w niej postawę opodatkowania w wysokości 1.123,42 zł oraz podatek akcyzowy w wysokości 692,- zł.

Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, w toku którego ustalił, że podstawa opodatkowania została znacznie zaniżona. Wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym na lipiec 2005 r. została określona na podstawie opinii rzeczoznawcy na kwotę 49.100 zł. Organ ustalił, że sprzedawca spornego samochodu był synem Prezesa Zarządu skarżącej Spółki, i jednocześnie jej wspólnikiem. Ze względu na powiązania rodzinne oraz częstotliwość i skalę zawieranych transakcji organ pierwszej instancji uznał umowę zawartą w dniu 4 lipca 2005 r. za pozorną i stosując art. 199a Ordynacji podatkowej stwierdził, że rzeczywistą wolą stron było zawarcie umowy darowizny. Następnie stosując art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.), zgodnie z którym że jeśli nie można określić kwoty, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi, organ pierwszej instancji ustalił podstawę opodatkowania w wysokości 27.611 zł (wartość pojazdu pomniejszona o podatek VAT oraz podatek akcyzowy), a należny podatek określił w kwocie 3.755 zł wg stawki 13,6%.

Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując odwołanie, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 80 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 3 pkt 3, art. 82a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 3, poz. 11 ze zm.). Organ odwoławczy podzielił ustalenia co do stanu faktycznego sprawy, w tym dotyczące zaniżenia przez skarżącą rzeczywistej wartości spornego samochodu w dacie jego sprowadzenia, jednakże zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zdaniem bowiem Dyrektora Izby Celnej wykazana przez organ pierwszej instancji pozorność zawartej umowy sprzedaży nie rzutuje bezpośrednio na wynik sprawy. Wobec wprowadzenia w ustawie z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.) art. 82a to właśnie ten przepis stanowi samodzielną podstawę do określenia podstawy opodatkowania, a co za tym idzie zobowiązania podatkowego.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że podstawa opodatkowania została bez uzasadnionych, obiektywnych przyczyn zaniżona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wartość samochodu osobowego wykazana na umowie sprzedaży nie ma nic wspólnego z rynkową ceną podobnego pojazdu (nie jest nawet przybliżoną jego wartością) i mało prawdopodobne, aby w ogóle pojazd za taką cenę kupić. W celu zatem odniesienia ceny z umowy do wskazanej w art. 82a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym średniej wartości rynkowej podobnego samochodu osobowego, dokonano sprawdzenia ceny rynkowej pojazdu w oparciu o profesjonalny system wyceny pojazdów Eurotax Glass’s, w wyniku czego uzyskano kwotę brutto 54.200 zł. Organ podkreślił przy tym, że określona w wycenie wartość nie dotyczy ściśle pojazdu będącego przedmiotem postępowania, ale samochodu podobnego i jest wartością uśrednioną. Jako podstawę opodatkowania przyjęto natomiast ustaloną na podstawie opinii rzeczoznawcy wartość sprowadzonego pojazdu w kwocie netto 27.611 zł.

Dyrektor Izby Celnej powołując się na orzecznictwo sądowe (wyroki WSA w Krakowie z dnia 10.10.2007 r., I SA/Kr 1232/06 i WSA w Warszawie z dnia 06.03.2007, III SA/Wa 254/07) stwierdził, że art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym nie stoi na przeszkodzie zakwestionowaniu przez organy wartości sprowadzonego do Polski samochodu, skoro bowiem wskazana przez kontrahentów wartość odbiega od wartości rynkowej samochodu osobowego jakiejkolwiek marki, to organ celny ma prawo uznać, że nie została określona cena nabycia wewnątrzwspólnotowego będąca podstawą ustalenia podstawy opodatkowania i podjąć czynności w celu samodzielnego jej określenia.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz art. 65 w związku z art. 82 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny w zw. z art. 199a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa za nieuzasadnione.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w art. 121, 122, 123, 155, 187, 191, 197 § 1, 198 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez nie podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nie zebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego sprawy, co skutkowało nieprawidłowym określeniem wartości pojazdu, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że organ podatkowy podjął próby dokonania ustaleń tak w zakresie stanu pojazdu, jak i okoliczności transakcji.

Strona twierdziła, iż kwota zakupu była adekwatna do miernego stanu technicznego, licznych uszkodzeń i braków, które w momencie zakupu samochód ten posiadał, jednakże zauważono, że organ podatkowy wzywał stronę do przedstawienia wszelkich dowodów pozwalających na udokumentowanie rzeczywistego stanu pojazdu. Poza powyższym ogólnym określeniem przez stronę stanu pojazdu, nie wskazano żadnych konkretnych cech umniejszających wartość pojazdu w stopniu wykraczającym poza deprecjację wynikającą ze zwykłego użytkowania. W takiej też sytuacji, powoływanie rzeczoznawcy, jak życzyła sobie tego strona byłoby działaniem niecelowym. Biegłych bowiem powołuje się w przypadkach gdy wymagane są wiadomości specjalne, czego w niniejszej sprawie strona nie wykazała.

Zgodnie z dowodami zgromadzonymi w toku postępowania do wyceny przyjęto wobec braku jakichkolwiek dowodów przeciwnych, iż samochód był sprawny technicznie ponieważ dwa dni po przekroczeniu polskiej granicy przeszedł on pomyślnie badanie techniczne stwierdzające sprawność pojazdu. Zatem w niniejszym przypadku powoływanie biegłego nie było nawet możliwe (nie sposób było sformułować zagadnienia mającego być przedmiotem ekspertyzy).

Dyrektor Izby Celnej nie podzielił także zarzutów strony co do metodyki obliczenia podstawy opodatkowania. Wartość bazowa prawidłowo została pomniejszona o podatek akcyzowy wg stawki 13,6%, a nie 64%, co wynika z wyroku ETS w sprawie C-313/05.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, 122, 180 § 1, 187, 188, 191, 197, 198, art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm) poprzez nie podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego sprawy, co skutkowało nieprawidłowym określeniem wartości pojazdu, w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia rzeczywistej wartości pojazdu, nie dokonanie oględzin pojazdu, nie przesłuchanie w charakterze świadka A.F. na okoliczność stanu pojazdu oraz ceny jego sprzedaży. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 199a § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, że umowa sprzedaży z dnia 4 lipca 2005 r. jest pozorna, art. 210 § 4 ww. ustawy poprzez brak odniesienia się do faktu umorzenia przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowań podatkowych w czterech sprawach o stanie faktycznym bardzo zbliżonym do tej sprawy, art. 200a Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 82a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym poprzez jego bezpodstawne zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego przed jego wejściem w życie, art. 82 ust. 3 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie oraz art. 10 ust. ww. 5 ustawy poprzez nieprawidłowe określenie wysokości należnego podatku akcyzowego, art. 65 w zw. z art. 82 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny oraz w zw. z art. 199a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, iż transakcja umowy kupna sprzedaży pojazdu, której stroną była skarżąca miała charakter pozorny.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżona decyzja nie została oparta na art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, lecz na art. 82a tej ustawy, którego zastosowanie w tej sprawie jednoznacznie wynika z treści art. 154 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 3, poz. 11 ze zm.). Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej powołał się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2009 r., I SA/Lu 440/09 wskazującego na procesowy charakter przepisu art. 82a ww. ustawy i dopuszczającego jego stosowanie do nabyć wewnątrzwspólnotowych samochodów osobowych dokonanych przed 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 20002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji podatkowej tylko pod względem zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie podlega zatem legalność aktów administracyjnych zarówno z uwagi na brzmienie przepisów materialnego, jak i formalnego prawa podatkowego. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania tego, czy organy podatkowe nie naruszyły przy wydaniu konkretnej decyzji prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena legalności decyzji dokonywana jest przez Sąd według stanu prawnego z dnia powstania zobowiązania podatkowego i na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz opisanego w zaskarżonych decyzjach. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą o prawach i obowiązkach podatnika, ale ma tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne wobec naruszających prawo decyzji podatkowych.

W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z zasady oficjalności wynika, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy państwowej administracji finansowej.

Zasadniczy przedmiot sporu dotyczy kwestii podstaw prawnych zmodyfikowania przez organy podatkowe deklarowanej przez stronę podstawy opodatkowania akcyzą sprowadzonego z innego państwa Unii Europejskiej samochodu osobowego z kwoty, jaką nabywca był zobowiązany zapłacić (udokumentowanej fakturą) na kwotę ustaloną przez organ podatkowy w oparciu o przeciętne ceny stosowane w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę podatku akcyzowego.

Dyrektor Izby Celnej oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 82a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej, po wyczerpaniu opisanego w tym przepisie trybu, może określić wysokość podstawy opodatkowania. Celem wprowadzenia wyżej powołanej regulacji było umożliwienie organom podatkowym oraz organom kontroli skarbowej korygowania podstawy opodatkowania, gdyż w praktyce częste były sytuacje, w których podana przez podatników wysokość podstawy opodatkowania nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości rynkowej pojazdu.

Powyższy przepis został wprowadzony do ustawy o podatku akcyzowym ustawą z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745), która weszła w życie w dniu 19 lipca 2008 r. Zgodnie z przepisem przejściowym, zawartym w art. 9 tejże ustawy, jej przepisy stosuje się również do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 listopada 2006 r., na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym.

Wskazać należy, iż w tej sprawie postępowanie dotyczyło określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo przez skarżącą Spółkę w dniu 4 lipca 2005 r. Wprawdzie w dacie wszczęcia postępowania i wydania rozstrzygnięcia dodany do ustawy przepis art. 82a już obowiązywał, jednakże ww. przepis przejściowy (art. 9) ustawy z dnia 9 maja 2008 r. wyraźnie wskazuje na możliwość jego zastosowania do wcześniejszych (t.j. zaistniałych przed jego wejściem w życie) stanów faktycznych tylko i wyłącznie w ramach postępowań dotyczących stwierdzenia nadpłaty z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu samochodu osobowego w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r. Intencją ustawodawcy bowiem było doprowadzenie do zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu samochodu osobowego w ww. okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r. Natomiast w tej sprawie postępowanie dotyczyło określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wenątrzwspólnotowego, które nie jest objęte zakresem działania przepisu przejściowego z art. 9 ustawy z dnia 9 maja 2008 r.

Dyrektor Izby Celnej powołał się wprawdzie na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2009 r., I SA/Lu 440/09, w którym Sąd ten wskazując na zasadę bezpośredniego obowiązywania prawa nowego i procesowy charakter art. 82a ustawy o podatku akcyzowym uznał możliwość zastosowania tego przepisu także do obowiązków podatkowych powstałych przed dniem jego wejścia w życie, jednakże pogląd ten jest odosobniony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przede wszystkim podkreślić należy, że przepis art. 82a ustawy o podatku akcyzowym nie jest przepisem stricte procesowym, pomimo bowiem iż reguluje pewne kwestie procesowe, to jednak jest przede wszystkim przepisem wprowadzającym materialnoprawną podstawę do weryfikowania przez organy deklarowanej przez podatników podstawy opodatkowania. Z tego względu, wobec braku przepisu przejściowego umożliwiającego stosowanie tego przepisu do zaszłych stanów faktyczny, może mieć on zastosowanie tylko do pojazdów, dla których obowiązek podatkowy w akcyzie powstanie po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 9 maja 2008 r. Powyższy wniosek potwierdza treść uzasadnienia do projektu ww. ustawy, w którym wskazuje się, cyt: "Proponowana w projekcie zmiana ustawy o podatku akcyzowym polegająca na dodaniu art. 82a powinna skutkować urealnieniem przez odniesienie do cen rynkowych deklarowanych wartości samochodów osobowych sprowadzanych z innych państw członkowskich lub sprzedawanych w kraju. Zmiana przyczyni się do likwidacji patologii w postaci zaniżania deklarowanych kwot wartości samochodów używanych sprowadzanych lub sprzedawanych w kraju po wejściu niniejszej ustawy w życie. Rozwiązanie to nie będzie stanowiło bariery ochronnej dla polskiego rynku, a jedynie narzędzie mające za zadanie urealnić kwoty deklarowanych wartości samochodów osobowych. Powyższa zmiana ustawy o podatku akcyzowym będzie dotyczyć jedynie pojazdów, dla których obowiązek podatkowy w akcyzie powstanie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy." (druk sejmowy 372 Sejm VI kadencji).

Możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 82a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym nie wynika też z treści art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz.U. 2011 r., Nr 108, poz. 626). W myśl tego przepisu jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 168, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe. Regulacja ta nie modyfikuje dotychczasowego stanu prawnego i wbrew stanowisku organu odwoławczego nie można z niej wywodzić możliwości zastosowania art. 82a ustawy o podatku akcyzowym do pojazdów, dla których obowiązek podatkowy powstał przed jego wejściem w życie.

Podsumowując należy stwierdzić, że art. 82a ustawy o podatku akcyzowym nie mógł stanowić w niniejszej sprawie podstawy prawnej do weryfikacji przez organy podatkowe deklarowanej przez stronę podstawy opodatkowania akcyzą sprowadzonego z innego państwa Unii Europejskiej samochodu osobowego.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia wejścia w życie art. 82a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.), tj. do dnia 19 lipca 2008 r., brak było podstaw do tego, by organy podatkowe mogły w przypadku ustalania podstawy opodatkowania dla określenia podatku akcyzowego dla samochodów osobowych nabytych w państwie członkowskim UE innym niż Polska przyjmować inną kwotę niż ta, jaką nabywca był obowiązany zapłacić (art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym). Zgodnie z art. 82 ust. 3 ww. ustawy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż podstawę opodatkowania stanowi kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić, a więc kwota, za którą pojazd został nabyty. Brak jest więc podstaw prawnych do tego, aby organy podatkowe mogły za podstawę opodatkowania przyjmować inną wartość samochodu niż suma ustalona przez strony umowy, którą kupujący jest zobligowany uiścić za nabywany pojazd. W szczególności brak jest uzasadnienia dla tego, aby w odniesieniu do samochodów osobowych zakupionych za granicą, za podstawę opodatkowania przyjmować rynkową wartość podobnego pojazdu nabytego na terytorium Polski.

Powyższy pogląd jest prezentowany w orzecznictwie. l tak przykładowo w uzasadnieniach wyroków WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt l SA/Gd 368/08 i z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 330/08 stwierdzono, że "... brak jest podstaw prawnych do tego, aby organy podatkowe mogły za podstawę opodatkowania przyjmować inną wartość nabytego pojazdu; w szczególności brak jest uzasadnienia... aby w odniesieniu do samochodów zakupionych za granicą, za podstawę opodatkowania przyjmować rynkową wartość podobnego pojazdu nabytego na terytorium Polski; uprawnienie takie nie wynika ani z treści art. 90 TWE ani z wyroku ETS w sprawie C-13/05 a ponadto pozostaje w sprzeczności dyspozycją art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym." Podobnie wskazano w wyrokach NSA z dnia 22 września 2010 r., I GSK 1118/09, z dnia 14 listopada 2007 r., I FSK 1116/07, czy wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 maja 2009 r., I SA/Sz 592/08.

Także w piśmiennictwie podatkowym (por. krytyczną glosę Marty Szafarowskiej do wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt lII SA/Wa 254/07, Przegląd Podatkowy 2007, nr 4, s. 44) potwierdza się słuszność powyższej linii orzeczniczej sądów administracyjnych co do przyjmowania podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów używanych zakupionych w innych państwach Unii Europejskiej stwierdzając, co następuje: "Jak wynika bowiem z przepisów obowiązującej w Polsce ustawy o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania towarów sprowadzanych z innych państw UE jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Kwota zaś, którą nabywca zobowiązany jest zapłacić, jest ta widniejąca na umowie kupna-sprzedaży, fakturze itp. Żaden więc przepis obowiązujący w Polsce nie odsyła w zakresie ustalania podstawy opodatkowania do wartości podobnych towarów nabywanych w Polsce."

Podzielając powyższe stanowisko, należy przy tym wskazać, że nic nie stoi na przeszkodzie, by polskie organy podatkowe mogły sprawdzić czy deklarowana przez podatnika cena nabycia (potwierdzona fakturą czy też umową kupna - sprzedaży) jest ceną rzeczywistą (a wiec taką, która została faktycznie zapłacona), czy też fikcyjną, czy w obrocie prawnym nie funkcjonuje np. kilka faktur czy umów kupna - sprzedaży. Takich ustaleń jednak w tej sprawie nie poczyniono.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym należy zauważyć, że Dyrektor Izby Celnej nie stosował powyższego przepisu, stąd też zarzut ten nie jest uzasadniony. Zgodnie z treścią tego przepisu jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy. Przepis ten ma zastosowanie zatem jedynie w sytuacji, gdy kwota należna z tytułu dostawy krajowej lub wewnątrzwspólnotowej bądź z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego nie jest znana, bowiem nie została w danym przypadku oznaczona. W rozpatrywanej zaś sprawie kwota należna z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów została oznaczona i wykazana na fakturze.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do postępowania dowodowego w zakresie ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu są bezprzedmiotowe, organ nie miał bowiem podstaw prawnych do tego, aby w oparciu o taką właśnie wartość ustalać podstawę opodatkowania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W trzecim punkcie wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.