Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 543/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 1,  art. 70  par. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: par. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2020.256 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1956 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2020.1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust, 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U.2020.1689, dalej: ustawa abonamentowa) Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor) postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] utrzymał w mocy wydane dla W. L. (dalej: skarżący) postanowienie z dnia [...] r. znak [...].

2. Dotychczasowy przebieg postępowania

2.1. Z akt sprawy wynika, że pismem nadanym dnia 12 sierpnia 2020 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik), przekazano do Poczty Polskiej S.A. wniesione przez skarżącego zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] z dnia [...] r.

2.2. Dyrektor w postanowieniu z dnia [...] r. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut przedawnienia należności.

2.3. We wniesionym zażaleniu skarżący podtrzymał zarzut nieistnienia obowiązku podnosząc ponownie, że Poczta nie doręczyła mu "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" w rozumieniu rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Ponadto termin roszczenia przedawnia wynosi 3 lata.

2.3. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor wskazał, iż sprawa podlega rozpatrzeniu z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego przed dniem wejścia w życie zmian do ustawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. przed dniem 30 lipca 2020 r. a obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w ustawie abonamentowej. Ustawa poprzedzająca ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz.U.2020.805). Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat rtv bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia.

Odnosząc się do wniesionego zażalenia Wierzyciel zauważył, iż Poczta Polska dopełniła obowiązek nałożonego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342, dalej: rozporządzenie) i doręczyła skarżącemu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska została zobowiązaną do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.) indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Skarżącemu został przyporządkowany taki numer abonenta [...], który zastąpił książeczkę opłat abonamentowych numer [...] - dowód - duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Użytkownicy odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opiat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników. Wejście w życie rozporządzenia spowodowało zmianę technologii realizacji usługi radiofonicznej Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, które zostały wycofane z użytku, indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Od grudnia 2008 r. zarówno abonenci już zarejestrowani, jak i nowi, zaewidencjonowani pozostają pod indywidualnymi numerami, które stanowią osiem ostatnich cyfr w numerze konta bankowego przyporządkowanego danemu abonentowi w celu wnoszenia opłat abonamentowych. Poczta Polska realizując rozporządzenie nie dokonywała powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonej dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej i nie wzywała zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. To na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, o zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2019 r. III SA/Wr 223/19).

Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane pismem z dnia [...] r. na adres, pod którym skarżący pozostaje zameldowany od lipca 1980 r. Wskazano w nim, że rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania" zawiadomienia. Zatem zadość wymogom określonym w rozporządzeniu czyniło przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, co było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki,

Na poparcie prezentowanego stanowiska Dyrektor przywołał min. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2018 r. I GSK 2271/18, z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15 z 1 czerwca 2016 r, II GSK 913/15; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17; z 11 sierpnia 2017 r., II GSK 3328/15, z dnia 11 marca 2020 r., GSK 1518/19).

Dalej Dyrektor zauważył, że wypełniając obowiązek nałożony rozporządzeniem (w okresie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia) Poczta Polska posłużyła się zautomatyzowanym procesem technologicznym. Zaznacza się przy tym, iż w instrukcji obsługi systemu Kartoteka RTV wskazane zostały znaczniki określające rodzaj zawiadomienia kierowanego do zarejestrowanego abonenta, w tym znacznik "P", który oznacza, że dla abonenta wygenerowany został pakiet startowy. Umieszczenie przedmiotowego znacznika w historii korespondencji kierowanej do abonenta potwierdza wysłanie w danym dniu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. Powyższe stanowi swoisty rejestr wysłania przedmiotowego zawiadomienia, a zatem spełnienia obowiązku wynikającego z § 5 ust. 2 rozporządzenia.

Ponadto Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż skoro przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie normowały sposobu wysyłki, przesłanie informacji do abonenta w tej formie było prawidłowym działaniem (skoro poprzez dokonanie rejestracji abonent zobowiązany był do uiszczania opłaty abonamentowej).

Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie ww. rozporządzenia. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2019r. I SA/GI 1219/19).

Reasumują Wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia wskazano, że do zaległości w opłatach abonamentowych zastosowanie ma ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2020.1325 ze zm., dalej: o.p.).

Zgodnie z jej art. 70 § 1 zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Powyższe potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2019 r. I SA/GI 1028/18. Utrzymywanie zatem, że do zobowiązania objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi obowiązywać powinny przepisy art. 118 Kodeksu cywilnego, tj, 3-letni okres przedawnienia, uznać należy za bezpodstawne.

Wierzyciel wskazał także, iż abonament radiowo-telewizyjny, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie zbliżonej do podatku. Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej Polskiego Radia i TVP.

Należności z tytułu opłat abonamentowych są więc należnościami publiczno-prawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia art. 7 ustawy abonamentowej, w myśl którego do opłat abonamentowych stosuje się przepis o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu o.p.

Opłata abonamentowa jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 o.p., który stanowi, iż w przypadku gdy odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III o.p. - Zobowiązania podatkowe, stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zatem na mocy tego przepisu, do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie m.in. art. 70 § 1 o.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie natomiast z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Organ egzekucyjny potwierdza, że zawiadomieniem z dnia [...] r. dokonał skutecznego zajęcia świadczenia skarżącego w ZUS, o czym został on poinformowany poprzez doręczenie [...] r. zawiadomienia o zajęciu wraz z egzemplarzem tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...]. Zatem należność ujęta w ww. tytule wykonawczym nie uległa przedawnieniu.

Wobec powyższego zarzut przedawnienia należności za nieuzasadniony.

Końcowo Dyrektor uznał, że art. 7 i 77 k.p.a. nie zostały naruszone.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wskazał, że ewentualne świadczenie abonamentowe nie ma nic wspólnego z ordynacją podatkową. Wskazał, iż oczekuje oddalenia roszczeń Dyrektora jako niewłaściwie udokumentowanych i bezspornie przedawnionych, już niezależnie po 3, 5 czy 10 latach - zwrotu bezzasadnie zajętej kwoty [...] zł.

3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

4.3. Przedmiotem skargi jest wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Dyrektora (wierzyciela) uznające za niezasadne zarzuty nieistnienia i przedawnienia obowiązku z tytułu opłat abonamentowych wskazanych w tytule wykonawczym numer [...] z dnia [...] r.

Legalność postanowień wierzyciela dotyczących zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega także kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 30 lipca 2020 r. Powołany przepis stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

4.4. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych ww. przepisami p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Dalej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ww. ustawy) i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324).

Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy abonamentowej Poczta Polska S.A. uprawniona jest do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 3 ww. ustawy, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.

4.5. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi dotyczącego nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym wskazać należy, że skarżący podnosi, że Poczta Polska S.A. nie doręczyła mu "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych"

Zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w zaskarżonym postanowieniu trafnie wskazano, że rozporządzeniem, które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r. Poczta Polska została zobowiązaną do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.) indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie.

Z akt sprawy wynika, że skarżącemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę opłat abonamentowych numer [...] - duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", załączony do postanowienia z dnia [...]r.

Użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy abonamentowej, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opiat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników. Wejście w życie rozporządzenia spowodowało zmianę technologii realizacji usługi radiofonicznej. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, które zostały wycofane z użytku, indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Od grudnia 2008 r. zarówno abonenci już zarejestrowani, Jak i nowi, zaewidencjonowani pozostają pod indywidualnymi numerami, które stanowią osiem ostatnich cyfr w numerze konta bankowego przyporządkowanego danemu abonentowi w celu wnoszenia opłat abonamentowych. !

Poczta Polska realizując rozporządzenie nie dokonywała powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonej dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej i nie wzywała zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. To na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, o zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2019 r. III SAA/r 223/19).

Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane pismem z dnia [...] r. na adres, pod którym skarżący pozostaje zameldowany od lipca 1980 r. Wskazano w nim, że rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania" zawiadomienia. Zatem zadość wymogom określonym w rozporządzeniu czyniło przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, co było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki,

Trafność zajętego stanowiska potwierdza powołany przez Dyrektora wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2018 r. I GSK 2271/18, w którym stwierdzono, iż zarzucany fakt braku wywiązania się przez wierzyciela z obowiązku, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia i nie załączenie do akt dowodu wysłania zawiadomienia nie ma znaczenia w kontekście zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv, gdyż po dokonaniu rejestracji uiszczenie opłaty abonamentowej staje się obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Obowiązek nie przestaje istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych jak i rozporządzenia. Podnosząc nieistnienie obowiązku zobowiązany powinien wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika. (...) w świetle § 5 ust. 2 rozporządzenia operator nie musi dysponować potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego (wyroki NSA z 13 grudnia 2016r., II GSK 1297/15, z 1 czerwca 2016 r. II GSK 913/15; z 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16; z 30 stycznia 2018 r. II 3012/17; z 11 sierpnia 2017 r., II GSK 3328/15). W wyroku NSA z dnia 11 marca 2020 r., II GSK 1518/19, uznano, iż przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym ( wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadana użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o Jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzającego jego odbiór przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r. II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 201 r., II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r. II GSK 913/15). W aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu, indywidualnego numeru identyfikacyjnego podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, które to zawiadomienie stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika rtv w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia.

Tym samym skarżący był obowiązany do ponoszenia, a po nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, do kontynuowania opłat za używanie odbiorników RTV.

Zaakcentować należy także, że w zaskarżonym postanowieniu Wierzyciel szczegółowo wyjaśnił, iż wypełniając obowiązek nałożony rozporządzeniem Poczta Polska posłużyła się zautomatyzowanym procesem technologicznym, a następnie opisał na stronie przyjęty w okresie od maja 2008 r. do listopada 2008 r, przez Pocztę w pełni zautomatyzowany proces technologiczny, w świetle obowiązku wygenerowania zawiadomień o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych dla wszystkich zarejestrowanych użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, odbywał się z wykorzystaniem systemu informatycznego. Indywidualny numer identyfikacyjny nadawany użytkownikowi został zawarty w numerze rachunku bankowego dedykowanego dla opłat abonamentowych (stanowi on osiem ostatnich cyfr numeru rachunku bankowego). Ww. zawiadomienia zostały podpisane z wykorzystaniem faksymile. Osoba podpisana na zawiadomieniu posiadała pisemne upoważnienie, wydane przez Dyrektora, które odnotowane zostało w rejestrach upoważnień Poczty Polskiej.

Tym samym Dokument był zgodny z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia. W przedmiotowym wzorze zawiadomienia ustawodawca wskazał jedynie obowiązek podania daty i podpisu uprawnionego pracownika operatora publicznego, natomiast nie wprowadzono obowiązku podania na ww. zawiadomieniu daty jego nadania.

Dyrektor wyjaśnił, iż nadzór operacyjny nad prawidłowością realizacji zadań, we wskazanym wyżej okresie, w zakresie abonamentu sprawowała wyznaczona, w ramach operatora publicznego, jednostka Poczty Polskiej Centrum Obsługi Finansowej, co potwierdza wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie dnia [...] r. pakietu startowego zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat.

Powyższe stanowi swoisty rejestr wysłania przedmiotowego zawiadomienia, a zatem spełnienia obowiązku wynikającego z § 5 ust. 2 rozporządzenia.

Prawidłowość postępowania Wierzyciela potwierdza także fakt, iż § 5 rozporządzenia określający tryb nadawanie i przesyłania użytkownikom odbiorników rtv zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwołuje się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym w sprawie nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 "Doręczenia" k.p.a.

Reasumując, Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia, nadto nie wskazał, że przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, rozporządzenia. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 listopada 2019 r., I SA/GI 1219/19). Ponadto abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogą również za pomocą strony internetowej www.poczta- polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny (osiem ostatnich cyfr).

Jednocześnie zaznaczyć należy, iż obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Skutkiem rozporządzenia była bowiem utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.

Poza tym, zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zaakcentowania wymaga, że użyte w § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia wyrażenie "powiadomienie" oznacza, iż przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w przywołanym przez Dyrektora wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. II GSK 2262/15, iż "użytkownicy, którym nadano indywidualny numer identyfikacyjny przed dniem 12 grudnia 2008 r, w którym to upływał termin wskazany w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, kontynuują wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności ponownej rejestracji odbiorników rtv oraz zastosowania trybu o którym mowa w § 2 tego rozporządzenia. Zawiadomienie to, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu przepisu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (...) czytając dalej "należy bowiem zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącemu, będącemu użytkownikiem odbiorników rtv zarejestrowanych według imiennej książeczki opłaty abonamentowej nr [...], indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], z datą [...] sierpnia 2008r. (a więc przed upływem terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych), podpisanego przez uprawnionego pracownika Operatora publicznego."

Tym samym wierzyciel dołączył do akt sprawy duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z datą (...) Aczkolwiek nie załączył do akt dowodu wysłania, to nie ma to znaczenia, gdyż jak już powyżej wyjaśniono dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2018 r. I GSK 2271/18 oraz z 13 grudnia 2016 r., GSK 1297/15). Użytkownicy, posiadający w dniu wejścia wżycie rozporządzenia z 25 września 2007 r. imienną książeczkę opłat abonamentowych, kontynuowali wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników rtv.(...) W tym kontekście nie zostały również naruszone przepisy prawa materialnego, tj. § 5 rozporządzenia oraz art. 2 ust. 1-3 ustawy o opłatach abonamentowych."

Z powołanego orzecznictwa należy wyprowadzić konkluzję, że Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomień, nadto nie wskazał, że zawiadomienia należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych

4.7. Następnie wskazać należy, że jak akcentował Wierzyciel, zgodnie z § 4 rozporządzenia o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z abonamentowej, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Zatem zasadnie Wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Skarżący zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.

4.6. Zdaniem Sądu nie doszło również do przedawnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Rację ma bowiem Dyrektor wskazując, że do zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od 16 czerwca 2005 roku (dnia wejścia w życie ustawy abonamentowej) odnośnie terminu przedawnienia zaległości, zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej.

Opłata abonamentowa jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 O.p., co oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 o.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Wskazany wyżej art. 70 § 1 o.p. stanowi przepis szczególny względem regulacji zawartych w art. 118 K.C., co przesądza, że dla roszczeń o opłaty abonamentowe, obowiązuje szczególny, pięcioletni okres przedawnienia, a więc termin dłuższy niż przewidziany dla pozostałych opłat abonamentowych, związanych ze świadczeniami okresowymi.

Takie stanowisko potwierdza również orzecznictwo tut. Sądu – min. wyrok z dnia 30 lipca 2012 r. I SA/GI 210/12. Skład orzekający podziela wyrażony w wyroku tym pogląd, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 o.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

Przypomnieć także należy, że z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało Skarżącej doręczone w dniu [...]r. Mając na uwadze art. 70 § 1 o.p. przekazany do organu egzekucyjnego w dniu [...]r., tytuł wykonawczy numer [...], obejmuje nieprzedawnione należności za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r.

4.8. Końcowo zauważyć należy, że Sąd nie doszukał się naruszenia przepisów prawa procesowego. Art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przede wszystkim w sposób wyczerpujący zebrać rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§1). W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo, przepisy prawa właściwie zastosowane, a podjęte rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący uzasadnione i spełnia wymogi określone przepisami prawa. Tym samym nie doszło do naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów krajowych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

4.9. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę