Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2020/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 150a ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 23
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
article: art. 185 par. 1 i art. 207 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie Maria Wiśniewska NSA Irena Kamińska (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 213/06 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia od B. K. na rzecz Wojewody [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2006 r., rozpoznając sprawę ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]. nr [...].

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...]i utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Organ odwoławczy, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przychylił się do opinii Starosty [...], iż przy rozpatrywaniu wniosku B. K. o przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego należało mieć na uwadze treść art. 150a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego uzyskałaby prawo do tego zasiłku. Zdaniem Wojewody Podkarpackiego podniesiony przez skarżącą argument oczekiwania na uzyskanie prawa do zasiłku przez okres 7 dni nie ma wpływu na wynik postępowania. Skoro przepis art. 150 a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uzależnia nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego od pobierania w dniu 31 grudnia 2001 r. zasiłku dla bezrobotnych, a w odniesieniu do B. K. wspomniany warunek nie został zrealizowany to brak było podstaw do przyznania jej prawa do wnioskowanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględniając skargę B. K. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że bezspornym jest, iż B. K. dokonując rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...]. wykazała, że do tej daty przepracowała 24 lata 10 miesięcy i 11 dni, w tym 15 lat w warunkach szczególnych. Wypłata zasiłku dla bezrobotnych B. K. nastąpiła w dniu [...].

Zdaniem Sądu I instancji interpretacja przepisu art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie może być dokonana w oderwaniu od ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514), albowiem to art. 150a ust. 1 do niej się odwołuje stanowiąc, iż "prawo do zasiłku przedemerytalnego /.../ na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje osobie /.../". Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz wydanie na jej podstawie przepisy wykonawcze wiązały możliwość nabycia statusu bezrobotnego oraz uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych z rejestracją danej osoby w urzędzie pracy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek dla bezrobotnych przysługuje po zarejestrowaniu się bezrobotnego oraz pod warunkiem wykazania wymaganego okresu zatrudnienia.

Zdaniem Sądu I instancji okres wyczekiwania na prawo do wypłaty zasiłku dla bezrobotnych powoduje jedynie skutek w postaci przesunięcia w czasie momentu, w którym uprawnienie do jego wypłaty powstaje. Skoro skarżąca w dniu rejestracji w urzędzie pracy spełniała warunki do jego wypłaty to bez znaczenia orzeczniczego jest data faktycznej jego wypłaty.

W ocenie Sądu I instancji rejestracja bezrobotnego przez to, że stanowi element definicji bezrobotnego musi być uznana za jeden z konstytutywnych warunków powstania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Zdaniem Sądu I instancji nie jest możliwe bezkrytyczne zastosowanie normy z art. 150 a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bez powiązania jej z całą ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uprawnienie do takiego rozumowania wywieść należy z faktu, iż przepis art. 150 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy umieszczony został w rozdziale 22 pt. "przepisy przejściowe".

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wielokrotnie rozstrzygało rozpoznawany w tej sprawie problem i w jego ocenie stanęło na stanowisku, że decydujące znaczenie ma data rejestracji bezrobotnego.

W skardze kasacyjnej Wojewoda [...] zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 150a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że pobieranie zasiłku dla bezrobotnych (o którym mowa w tym przepisie) jest równoznaczne ze spełnieniem przez bezrobotnego w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy warunków do nabycia i wypłaty zasiłku dla bezrobotnych,

2) naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 150a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz.1001 ze zm.) przez przyjęcie, że skarżąca spełniła przesłanki do nabycia zasiłku przedemerytalnego na podstawie tego przepisu, ponieważ w dniu rejestracji dokonanej w dniu [...]. nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, tylko realizacja tego uprawnienia nastąpiła po upływie 7 dni od dnia rejestracji w powiatowym urzędzie pracy stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Wskazując na powyższe zarzuty Wojewoda [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia celowościowa art. 150 a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest błędna, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawnych, które tę kwestię regulują w sposób jednoznaczny. Koniecznym warunkiem przyznania zasiłku przedemerytalnego osobie nie legitymującej się wymaganym okresem uprawniającym do tego zasiłku, jest pobieranie przez tę osobę zasiłku dla bezrobotnych w dniu 31 grudnia 2001 r.

Ponadto podniósł, że stanowisko Sądu I instancji w odniesieniu do art. 150 a ust. 2 cyt. ustawy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ gdyby przyjąć, że skarżąca już w dacie rejestracji była uprawniona do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, to okres przez jaki należałoby jej wypłacić zasiłek byłby dłuższy niż 12 miesięcy, a więc byłoby to sprzeczne z zapisami ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy do okresu uprawniającego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego należy zaliczyć czas oczekiwania na realizację potwierdzonego przez uzyskanie statusu bezrobotnego uprawnienia do pobierania zasiłku.

Ustalenia jakie okresy zaliczyć można do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w tym także zasiłku przedemerytalnego, dokonuje się na podstawie art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514). Przepis ten stanowi, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy. Nadto, art. 23 wymienionej ustawy enumeratywnie wymienia okresy pracy lub okresy zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w tym zasiłku przedemerytalnego.

Bezspornym w tej sprawie jest fakt zarejestrowania się skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...]. oraz termin w którym nastąpiła wypłata zasiłku tj[...].

Zgodnie z art. 150 a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przysługuje również osobie, która w dniu 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Wojewody Podkarpackiego, że z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż osoba, która ubiega się o zasiłek przedemerytalny na podstawie tego przepisu musi pobierać zasiłek dla bezrobotnych w dniu 31 stycznia 2001 r., a nie posiadać tylko uprawnienia do jego wypłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dokonał nieprawidłowej wykładni tego przepisu uznając, że bez znaczenia orzeczniczego jest data faktycznej wypłaty zasiłku dla bezrobotnych a decydujące znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma data rejestracji bezrobotnego.

Z wykładni językowej powyższego przepisu wynika wprost, że koniecznym warunkiem przyznania zasiłku przedemerytalnego osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, jest fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych w dniu 31 grudnia 2001 r.

W tej sytuacji zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 150a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) zawarty w skardze kasacyjnej uznać należy za trafny.

Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 i art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.