Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 76/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6266 Jednostki pomocnicze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, 2, art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1390
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie - tekst jednolity
article: art. 9a ust. 2, 3, 4, 5, 15
journal: Dz.U. 2015 poz 1390
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie - tekst jednolity

SENTENCJA

﻿Sygn. akt III SA/Łd 76/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieluniu na uchwałę Rady Gminy Wierzchlas z dnia 30 marca 2011 r. nr V/43/2011 w przedmiocie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność § 2 ust. 2, § 2 ust. 3, § 3 ust.1 pkt 2 i 3 oraz § 5 ust. 2


UZASADNIENIE

30 marca 2011 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1493 ze zm.) Rada Gminy Wierzchlas podjęła uchwałę nr V/43/2011 w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.

W § 1 uchwały wskazano, że w celu realizacji zadań wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie na terenie Gminy Wierzchlas, uchwala się tryb powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.

W § 2 ust. 1 uchwały określono, że powołanie Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie następuje w drodze zarządzenia Wójta Gminy Wierzchlas. W § 2 ust. 2 uchwały postanowiono, że w skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wierzchlesie (pkt 1), Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Wierzchlesie (pkt 2), Policji (pkt 3), Oświaty (pkt 4), Ochrony zdrowia (pkt 5), Przedstawiciele innych przedmiotów niż wymienione, działające na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (pkt 6). W § 2 ust. 3 uchwały określono, że Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Wójtem Gminy Wierzchlas, a podmiotami wymienionymi w ust. 2. Członkowie zespołu interdyscyplinarnego powoływani są na czas nieokreślony (§ 2 ust. 4).

W § 3 ust. 1 uchwały wskazano, że Wójt Gminy Wierzchlas odwołuje członków Zespołu Interdyscyplinarnego: 1) na wniosek członka Zespołu Interdyscyplinarnego, który z ważnych przyczyn nie może pełnić wyznaczonej funkcji, 2) na wniosek podmiotu, który wskazał osobę na członka Zespołu Interdyscyplinarnego. Wniosek o odwołanie powinien zawierać wskazanie nowego przedstawiciela do Zespołu; 3) w uzasadnionych przypadkach o odwołanie członka Zespołu Interdyscyplinarnego może wstąpić przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego. Każdorazowe powołanie i odwołanie członka Zespołu Interdyscyplinarnego następuje w drodze zarządzenia Wójta (§ 3 ust. 2). W § 3 ust. 3 uchwały określono, że Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego może zostać odwołany w głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów na podstawie: 1) pisemnego, uzasadnionego wniosku któregokolwiek z członków Zespołu; 2) pisemnej rezygnacji Przewodniczącego; 3) uzasadnionego wniosku Wójta Gminy. W przypadku odwołania Przewodniczącego, członkowie Zespołu wybierają nowego Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego (§ 3 ust. 4).

W § 4 uchwały postanowiono, że termin pierwszego posiedzenia Zespołu Interdyscyplinarnego wyznacza Wójt Gminy Wierzchlas w zarządzeniu o powołaniu członków tego Zespołu (ust. 1). Na pierwszym posiedzeniu Zespołu Interdyscyplinarnego wybierany zostaje Przewodniczący Zespołu spośród jego członków, w głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów (ust. 2). Kolejne posiedzenia Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, w terminie ustalonym przez Przewodniczącego Zespołu (ust. 3). Przewodniczący Zespołu może na posiedzenie Zespołu Interdyscyplinarnego zaprosić również osoby nie będące jego członkami, jeżeli zajdzie taka konieczność (ust. 4). Pisemny wniosek o zwołanie posiedzenia Zespołu Interdyscyplinarnego może złożyć każda instytucja działająca na terenie Gminy Wierzchlas na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, z podaniem tematu posiedzenia. Wniosek składa się do Przewodniczącego Zespołu, który wyznacza termin posiedzenia w ciągu najbliższych 14 dni roboczych (ust. 5). Z posiedzenia Zespołu sporządza się protokół, który podpisuje Przewodniczący Zespołu (ust. 6). Szczegółowy zakres prac Zespołu, w tym zadania Przewodniczącego określi regulamin organizacyjny opracowany przez członków Zespołu i zatwierdzony przez Wójta Gminy Wierzchlas w drodze zarządzenia (ust. 7). W § 5 uchwały określono, że w ramach Zespołu Interdyscyplinarnego tworzone są grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach (ust. 1). Skład grupy roboczej ustala Przewodniczący Zespołu spośród przedstawicieli, o których mowa w § 2 ust. 2 niniejszej uchwały, w zależności od potrzeb wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach (ust. 2). Do zadań poszczególnych grup roboczych należy przede wszystkim: opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie, monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy, jak również rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy, dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy, a także efektów tych działań (ust. 3). Prace w ramach grup roboczych prowadzone są w zależności od potrzeb zgłaszanych przez Zespół Interdyscyplinarny lub wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach (ust. 4). Członkowie Zespołu oraz grupy robocze wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych (ust. 5). Obsługę organizacyjno-techniczną Zespołu Interdyscyplinarnego zapewnia Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Wierzchlesie (ust. 6.). Wykonanie uchwały powierzono się Wójtowi Gminy Wierzchlas (§ 6). Zgodnie z § 7 uchwała podlegała ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia.

W skardze na powyższą uchwałę Prokurator Rejonowy w Wieluniu zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, tj.:

1. art. 9a ust. 15 w związku z art. 9a ust. 2-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 2 ust. 2 uchwały, że w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wierzchlesie, Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Wierzchlesie, Policji, oświaty, ochrony zdrowia, przedstawiciele innych przedmiotów niż wymienione, działające na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie;

2. art. 9a ust. 15 w związku z art. 9a ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 2 ust. 3 uchwały, że zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy wójtem gminy Wierzchlas, a podmiotami których przedstawiciele powołani zostaną do zespołu;

3. art. 9a ust. 15 w związku z art. 9a ust. 2-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 3 ust. 1 pkt 3 i 4 uchwały, że Wójt Gminy Wierzchlas odwołuje członków zespołu interdyscyplinarnego: 3) na wniosek podmiotu, który wskazał osobę na członka zespołu interdyscyplinarnego, wniosek o odwołanie powinien zawierać wskazanie nowego przedstawiciela do zespołu, 4) w uzasadnionych przypadkach o odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego może wystąpić przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego;

4. art. 9a ust. 15 w związku z art. 9a ust. 10-12 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 5 ust. 2 uchwały, że skład grupy roboczej ustala przewodniczący zespołu, spośród przedstawicieli, o których mowa w § 2 ust. 2 uchwały, w zależności od potrzeb wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach.

Prokurator Rejonowy w Wieluniu wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Wierzchlas w zaskarżonej części.

W uzasadnieniu Prokurator Rejonowy w Wieluniu stwierdził, że zapisy § 2 ust. 2 i § 3 ust. 1 pkt 3 i 4 uchwały nie są dosłownym powtórzeniem regulacji zawartej w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Rada Gminy dokonała nieuprawnionej modyfikacji treści art. 9a ust. 3-5, poprzez wskazanie podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego. Pominięto też możliwość powołania przez wójta gminy w skład zespołu prokuratorów, czy też przedstawicieli organizacji pozarządowych i kuratorów sądowych. Rada gminy nie ma uprawnienia do określenia uchwałą składu zespołu. Takimi zapisami rada gminy wyszła poza przyznaną jej delegację ustawową. Ponadto żaden przepis ustawy nie daje radzie uprawnienia, do tego, aby stanowić zasadę, że podmioty, której członkowie zgodnie z ustawą wchodzą w skład zespołu, wskazują imiennie, czy oddelegują swoich przedstawicieli do składu zespołu czy też następnie wpływają na kształt rady poprzez złożenie wniosku o odwołanie członka i wskazanie nowego przedstawiciela. Takiego uprawnienia nie daje również przewodniczącemu zespołu. Wyłącznie upoważnionymi do kształtowania składu zespołu jest wójt lub odpowiednio burmistrz czy prezydent miasta. W tym zakresie należy uznać, że Rada Gminy przekroczyła upoważnienie ustawowe. W § 2 ust. 3 uchwały zapisano, że zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy wójtem gminy Wierzchlas, a podmiotami wymienionymi w ust. 2 uchwały. Takim uregulowaniem Rada Gminy wykroczyła poza swoje umocowanie prawne. Kwestia ta została uregulowana w art. 9a ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, który stanowi, że zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta, a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5, czyli przedstawicielami jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia, organizacji pozarządowych, prokuratorami oraz przedstawicielami podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W uchwale nie wskazano wprost, że w skład zespołu wchodzą kuratorzy sądowi, jednak zgodnie z rozwiązaniem zawartym w zaskarżonej uchwale, wójt podpisuje porozumienie ze wszystkimi podmiotami wchodzącymi w skład zespołu. Tymczasem zgodnie z zapisami ustawy kuratorzy sądowi nie są podmiotami, z którymi wójt takie porozumienie zawiera. Tym samym rada dokonała niedopuszczalnej modyfikacji przepisów ustawowych. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w art. 9a ust. 10 stanowi, że zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach, a w art. 9a ust. 11 i 12 ustawy wskazuje, że w skład grup roboczych wchodzą przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia. W skład grup roboczych mogą wchodzić także kuratorzy sądowi, a także przedstawiciele innych podmiotów, specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Ustawa przyznała prawo tworzenia grup roboczych zespołowi i wprost reguluje skład grup roboczych. Zapis § 5 ust. 2 uchwały jest sprzeczny z postanowieniami ustawy, bowiem brak jest podstaw do przekazania przewodniczącemu kompetencji do tworzenia grupy roboczej. Przewodniczący może jedynie kierować pracą zespołu, organizować jego pracę, wyznaczać termin jego posiedzeń, ale nie ma on upoważnienia w zakresie powołania bądź ustalania składu grupy roboczej. Ustawa nie przewiduje dla rady gminy kompetencji do udzielenia przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego upoważnienia w zakresie powołania lub ustalania składu grupy roboczej.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Wierzchlas wniosła o uwzględnienie zarzutów podniesionych w skardze w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwanej dalej: "p.p.s.a.") poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna, w której akt został wydany (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Podstawy do stwierdzenia nieważności aktu lub uchwały organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 506; dalej jako: "u.s.g."). W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W judykaturze przyjmuje się jednak, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, a więc uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/07 oraz wyrok NSA z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95). Do takich naruszeń zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub brak podstawy prawnej, bądź przepisów prawa ustrojowego lub przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie to nie wystąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023). O istotnym naruszeniu prawa można zatem mówić wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego czy procedury podejmowania aktów (por. wyroki NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, Nr 3, poz. 90; z 26 lipca 2012 r., I OSK 679/12 i I OSK997/12).

Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zatem konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.

Legitymacja Prokuratora do wniesienia skargi w niniejszej sprawie wynika z art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r. poz. 740 t.j.).

Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Gminy Wierzchlas nr V/43/2011 z dnia 30 marca 2011r. w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.

Należy zaznaczyć, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego gdyż zawiera normy abstrakcyjne i generalne. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że uchwała rady gminy w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego stanowi akt prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/11, wyrok WSA w Poznaniu z 16 stycznia 2020r. w spr. IV SA/Po 738/19). Zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie może być wątpliwości, że w uchwale normy prawne winny mieć charakter norm generalnych, powszechnych na terenie gminy i wywołujących określone skutki prawne.

W ocenie sądu, chociaż niewątpliwie większość przepisów zaskarżonej uchwały zawiera normy o charakterze wewnętrznym, określającym wyłącznie organizację i pracę zespołu, to jednak w treści uchwały można też znaleźć normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Skoro bowiem ustawodawca w art. 9a ust. 3 u.p.p.r. określił podmioty wchodzące w skład zespołu interdyscyplinarnego i część z tych podmiotów nie jest podporządkowana radzie gminy, czy też wójtowi gminy, to uchwała określająca tryb powoływania tych osób w skład zespołu jest aktem prawa miejscowego. Powołanie na członka zespołu przedstawiciela np. Policji, czy też kuratorów sądowych oznacza, że w skład Zespołu wejdą osoby, które w żaden sposób nie są powiązane z organami gminy i nie funkcjonują w jej strukturach. Przepisy zaskarżonej uchwały mają więc charakter generalny i abstrakcyjny, wyznaczają ich adresatom pewien sposób zachowania się w ramach pracy w zespole. Generalny charakter przepisu wyraża się poprzez określenie adresata, przez wskazanie jego cech, a abstrakcyjność normy oznacza, że postanowienia uchwały mają zastosowanie w pewnych powtarzających się okolicznościach. Sąd zatem uznał, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art.40 ust.1 i 2 u.s.g.

Wymieniona uchwała została pojęta na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. nr 180 poz.1493 ze zm.), dalej u.p.p.r. Zgodnie z treścią art.9a ust.2 wymienionej ustawy zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W myśl art.9a ust.3 wymienionej ustawy W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:

1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;

2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;

3) Policji;

4) oświaty;

5) ochrony zdrowia;

6) organizacji pozarządowych.

Zgodnie z treścią art.9a ust.4 i 5 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi. W skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

W myśl art.9a ust.8 u.p.p.r. zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5.

Zgodnie z treścią art.9a ust.10 wymienionej ustawy zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.

W myśl art.9a ust.11 i 12 u.p.p.r. w skład grup roboczych wchodzą przedstawiciele:

1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;

2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;

3) Policji;

4) oświaty;

5) ochrony zdrowia.

W skład grup roboczych mogą wchodzić także kuratorzy sądowi, a także przedstawiciele innych podmiotów, specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Zgodnie z treścią art.9a ust.15 ustawy rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.

W niniejszej sprawie zaskarżono następujące przepisy uchwały:

1.) § 2 ust.2

2.) § 2 ust.3

3.) § 3 ust.1 pkt2 i 3

4.) § 5 ust.2.

Ad 1)

Zgodnie z treścią § 2 ust.2 zaskarżonej uchwały w skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:

1) Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wierzchlesie:

2) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Wierzchlesie;

3) Policji;

4) Oświaty;

5) Ochrony zdrowia;

6) przedstawiciele innych przedmiotów niż wymienione, działające na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Analiza wymienionego przepisu wskazuje, że rada gminy ustaliła skład zespołu interdyscyplinarnego. Tymczasem z przepisu art.9a ust.2 u.p.p.r. wynika, że to wójt powołuje członków tego zespołu i to on określa jego skład spośród podmiotów wskazanych w ustawie. Rada gminy nie jest uprawniona do ustalania składu takiego zespołu gdyż nie wynika to z żadnego przepisu ustawy. Ustalenie w przepisie § 2 ust.2 zaskarżonej uchwały składu zespołu interdyscyplinarnego stanowi przekroczenie delegacji ustawowej określonej w art.9a ust.15 u.p.p.r. W przepisie tym rada gminy została bowiem upoważniona jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego czyli do ustalenia procedury oraz metody postępowania w sprawie powoływania tego zespołu. Upoważnienie to nie obejmuje natomiast określenia przez radę składu zespołu bo skład takiego zespołu określono w ustawie a jego członków powołuje wójt.

Dodać należy, że przepis § 2 ust.2 uchwały jest nadto sprzeczny z treścią art.9a ust.4 i 5 ustawy bo w składzie zespołu interdyscyplinarnego pominięto kuratora sądowego, który obligatoryjnie jest członkiem zespołu (art.9a ust.4) oraz nie uwzględniono możliwości powołania do zespołu prokuratora (art.9a ust.5).

Przepis § 2 ust.2 uchwały powtarza nadto uregulowanie ustawowe z pewnymi jego modyfikacjami. Zgodnie zaś z treścią § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016r. poz.283 ze zm.) w aktach prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że powtarzanie w uchwałach organów gminy uregulowań ustawowych jest istotnym naruszeniem prawa. Uchwała rady gminy nie może bowiem regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, gdyż mogłoby to prowadzić do sytuacji, w której powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co mogłoby skutkować całkowitą lub częściową zmianą intencji prawodawcy. Podkreślenia wymaga również, że w orzecznictwie dopuszcza się w drodze wyjątku możliwość powtarzania w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny i jeżeli jest to uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, stanowiąc określenie materii, która jest regulowana aktem prawa miejscowego, jednakże i w takich sytuacjach winno się raczej poprzestać na odesłaniu do odpowiednich uregulowań ustawowych, celem uniknięcia ewentualnych istotnych wątpliwości interpretacyjnych co do tego, w jakim brzmieniu dana norma prawna (przytoczonym czy następnie zmienionym) obowiązuje na gruncie danego aktu prawa miejscowego. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 132/18, wyroki WSA w Poznaniu z: 22 kwietnia 2015 r., IV SA/Po 1284/14; 3 lutego 2015 r., IV SA/PO 582/14; z 14 czerwca 2018 r., IV SA/Po 431/18; wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., II GSK 2114/11).

W niniejszej sprawie przepis § 2 ust.2 zaskarżonej uchwały stanowi powtórzenie uregulowania ustawowego (art.9a ust.3 u.p.p.r.) z pewnymi modyfikacjami co jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że przepis § 2 ust.2 zaskarżonej uchwały wydano z przekroczeniem upoważnienia ustawowego określonego w art.9a ust.15 ustawy a ponadto jest on sprzeczny z treścią art.9a ust.4 i 5 ustawy.

Ad 2)

Zgodnie z treścią § 2 ust.3 zaskarżonej uchwały zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Wójtem Gminy Wierzchlas a podmiotami wymienionymi w ust.2.

Z wymienionego przepisu wynika, że wójt podpisuje porozumienie z wszystkimi podmiotowymi wchodzącymi w skład zespołu interdyscyplinarnego. W przepisie § 2 ust.2 zaskarżonej uchwały nie wymieniono wprawdzie kuratora sądowego jako członka zespołu lecz wchodzi on obligatoryjnie w skład zespołu (art.9a ust.4 ustawy). Przepisy ustawy z 29 lipca 2005r. wyłączają możliwość zawarcia porozumienia z kuratorem na co wskazuje treść art.9a ust.8 ustawy. W sytuacji zatem gdy z treści § 2 ust,3 uchwały wynika, że wójt zawiera porozumienie z wszystkimi podmiotami wchodzącymi w skład zespołu interdyscyplinarnego zaś z kuratorem sądowym wyłączona jest możliwość zawarcia porozumienia to zaskarżony przepis stanowi naruszenie art.9a ust.8 ustawy i jednocześnie wydano go z przekroczeniem delegacji ustawowej określonej w art.9a ust.15 ustawy.

Ad 3)

Zgodnie z treścią § 3 ust.1 pkt 2 i 3 uchwały Wójt Gminy Wierzchlas odwołuje członków Zespołu Interdyscyplinarnego:

2) na wniosek podmiotu, który wskazał osobę na członka Zespołu Interdyscyplinarnego. Wniosek o odwołanie powinien zawierać wskazanie nowego przedstawiciela do Zespołu;

3) w uzasadnionych przypadkach o odwołanie członka Zespołu Interdyscyplinarnego może wstąpić przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego.

Z wymienionego przepisu wynika, że wójt odwołuje członka zespołu interdyscyplinarnego na wniosek podmiotu, który wskazał osobę na członka zespołu oraz na wniosek przewodniczącego zespołu. Treść tego przepisu wskazuje jednocześnie, że po złożeniu wniosku przez podmioty wymienione w punktach 2 i 3 wójt ma obowiązek odwołać członka zespołu gdyż w przepisie użyto sformułowania "Wójt Gminy Wierzchlas odwołuje członka zespołu...".

Z przepisu ustawy z 29 lipca 2005r. nie wynika, aby jakikolwiek inny podmiot poza wójtem (burmistrzem, prezydentem) mógł kształtować skład zespołu poprzez wnioskowanie o odwołanie członka zespołu. Uprawnienia takiego nie posiada zarówno podmiot, który wskazał osobę na członka zespołu jak i przewodniczący zespołu. Uprawnienie do kształtowania składu zespołu, w tym do odwołania jego członków, posiada wyłącznie wójt. Dodać należy, że w § 3 ust.1 pkt 3 zaskarżonej uchwały posłużono się zwrotem nieprecyzyjnym i semantycznie niedookreślonym czyli wadliwym a mianowicie "w uzasadnionych przypadkach". Przepis § 3 ust.1 pkt 2 i 3 zaskarżonej uchwały wydano z przekroczeniem upoważnienia ustawowego określonego w art.9a ust.15 ustawy.

Ad 4)

Zgodnie z treścią § 5 ust.2 zaskarżonej uchwały skład grupy roboczej ustala Przewodniczący Zespołu spośród przedstawicieli, o których mowa w § 2 ust. 2 niniejszej uchwały, w zależności od potrzeb wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach.

Z wymienionego przepisu wynika, że to przewodniczący zespołu ustala skład grupy roboczej.

Należy zaznaczyć, że przepisy ustawy z 25 lipca 2005r. nie upoważniają przewodniczącego zespołu do określenia składu grupy roboczej. Przewodniczący jest uprawniony jedynie do kierowania pracą zespołu, organizowania jego pracy czy wyznaczania terminów posiedzeń. Nie jest on natomiast uprawniony do ustalania składu grupy roboczej bo nie wynika to z przepisów ustawy. Również delegacja ustawowa z art.9a ust.15 nie upoważnia rady gminy do udzielenia kompetencji przewodniczącemu zespołu do powoływania członków zespołu roboczego. Upoważnienie ustawowe określone w art.9a ust.15 obejmuje delegację dla rady gminy do określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu a w pojęciu tym nie mieści się kompetencja do upoważnienia przewodniczącego zespołu do ustalania składu grupy roboczej. Przepis § 5 ust.2 zaskarżonej uchwały wydano z przekroczeniem delegacji ustawowej , o której mowa w art.9a ust.15 ustawy.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Prokurator trafnie uznał, że cztery przepisy uchwały z 30 marca 2011r., wskazane w skardze, w sposób istotny naruszają prawo. Mając to na uwadze, na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a., sąd stwierdził nieważność § 2 ust.2, § 2 ust.3, § 3 ust.1 pkt 2 i 3 oraz § 5 ust.2 zaskarżonej uchwały.

e.o.