Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 1454/93
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1993-10-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16
law: Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
article: par. 1 i 2
journal: Dz.U. 1992 nr 57 poz. 278
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
article: art. 7, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Przy zaliczeniu skarżącego do kategorii "A" i stwierdzeniu stanu nerwicy komisja lekarska powinna dokładnie wyjaśnić, na podstawie jakich okoliczności oceniła stan nerwicy skarżącego jako nieznacznie upośledzający zdolności adaptacyjne, zwłaszcza jeśli w składzie komisji nie było lekarza psychiatry.

2. Komisja lekarska wydaje swoje orzeczenie na podstawie badań lekarskich fizycznej i psychicznej zdolności osoby do służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a także w razie potrzeby obserwacji szpitalnej.

TEZY

1. Przy zaliczeniu skarżącego do kategorii "A" i stwierdzeniu stanu nerwicy komisja lekarska powinna dokładnie wyjaśnić, na podstawie jakich okoliczności oceniła stan nerwicy skarżącego jako nieznacznie upośledzający zdolności adaptacyjne, zwłaszcza jeśli w składzie komisji nie było lekarza psychiatry.

2. Komisja lekarska wydaje swoje orzeczenie na podstawie badań lekarskich fizycznej i psychicznej zdolności osoby do służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a także w razie potrzeby obserwacji szpitalnej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jarosława M. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w L. z dnia 16 czerwca 1993 r. Nr WKL 5216/33/93 w przedmiocie uznania skarżącego za zdolnego do służby wojskowej i zaliczenia do kategorii "A" - uchylił zaskarżone orzeczenie i orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w L.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 30 kwietnia 1993 r. Nr 5216/470/73 Rejonowa Komisja Lekarska w L., na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16/ oraz par. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57 poz. 278/, uznała Jarosława M. za zdolnego do służby wojskowej i zaliczyła go do kategorii "A".

Z odpisu księgi lekarskiej wynika, że Jarosław M. poddany został badaniom wzroku. Innego zakresu badań ani w orzeczeniu, ani w księdze lekarskiej nie wskazano, a rozpoznanie określono jako "zdrowy".

Komisja lekarska I instancji działała w składzie lekarza chirurga, lekarza ortopedy i chirurga oraz lekarza chorób wewnętrznych.

W odwołaniu od tego orzeczenia Jarosław M. zarzucił, że rozpoznanie Rejonowej Komisji Lekarskiej nie jest zgodne z rzeczywistym stanem jego zdrowia. Następnie przedstawił kartę informacyjną leczenia szpitalnego z 4 lutego 1985 r., zaświadczenie lekarza specjalisty psychiatry z dnia 12 maja 1993 r. i zaświadczenie lekarskie Poradni Ogólnej ZOZ w L. z 7 czerwca 1993 r. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że Jarosław M. przebywał w szpitalu od 28 stycznia do 4 lutego 1985 r. z rozpoznaniem lambliazy i ostrego nieżytu żołądka, z zaświadczenia lekarza psychiatry - że rozpoznano u niego nerwicę neurasteniczną, ociężałość umysłową i okresowe moczenie nocne, a w zaświadczeniu Poradni ogólnej stwierdzono częste zapalenia górnych dróg oddechowych, moczenie nocne, stany zapalne dróg moczowych i nerwicę przewlekłą.

Orzeczeniem z dnia 16 czerwca 1993 r. Nr WKL 5216/33/93 Wojewódzka Komisja Lekarska w L. utrzymała w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu orzeczenia odwoławczego Komisja, opierając się na posiadanych dokumentach lekarskich, stwierdziła u Jarosława M. nerwicę wegetatywną nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju, moczenie nocne okresowe oraz ociężałość umysłową, co według par. 67 pkt 1, par. 70 pkt 1 i par. 72 pkt 1 Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. /Dz.U. nr 57 poz. 278/ kwalifikuje go do kategorii zdolności do służby wojskowej "A".

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jarosław M. zarzucił, że stan jego zdrowia nie pozwala mu na odbycie służby wojskowej, i powołał się na dodatkowe świadectwo lekarskie z dnia 11 sierpnia 1993 r. W świadectwie tym lekarz psychiatra potwierdził swoje pierwsze rozpoznanie, a ponadto określił osobowość skarżącego jako schizoidalną i stwierdził potrzebę systematycznego leczenia pacjenta.

W odpowiedzi na skargę przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej wniósł o oddalenie skargi, a ponadto wyjaśnił, że poborowy skarży się na nerwicę co najmniej od okresu nauki w szkole podstawowej, jednakże dopiero dnia 12 maja 1993 r. poddał się leczeniu na tę chorobę. Wskazane przez niego i w świadectwach lekarskich objawy chorobowe nie stwarzają podstawy do zakwalifikowania go do innej kategorii zdolności do służby wojskowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z par. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57 poz. 278/ orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według Wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Przy ocenie stanu zdrowia skarżącego komisje lekarskie nie uwzględniły choroby lambliazy i nieżytu żołądka, o których mowa w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego. Zważywszy, że skarżący leczony był na te choroby od 28 stycznia do 4 lutego 1985 r., a późniejsze zaświadczenie lekarskie Poradni Ogólnej ZOZ z dnia 7 czerwca 1993 r. o tych schorzeniach nie wspomina, ich pominięcie w treści zaskarżonych orzeczeń było uzasadnione.

Brak również podstaw do podważenia ustaleń komisji lekarskich co do schorzenia moczenia nocnego. W przedstawionym przez skarżącego zaświadczeniu lekarza psychiatry schorzenie to zostało określone jako okresowe, co według par. 70 pkt 1 Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej kwalifikowało skarżącego do kategorii zdolności "A".

Wątpliwości natomiast budzi zasadność zaliczenia skarżącego do kategorii "A" w odniesieniu do stwierdzonej nerwicy i określenie tego schorzenia jako nieznacznie upośledzającego zdolności adaptacyjne oraz co do ociężałości umysłowej.

Z zaświadczenia lekarza psychiatry z 12 maja 1993 r. nie wynika, czy rozpoznana nerwica upośledza zdolności adaptacyjne skarżącego w nieznacznym lub znacznym stopniu, a od ustalenia tego stopnia uzależnione jest zaliczenie poborowego do kategorii A, D lub E. Wyjaśnienie tego stanu jest niezbędne, gdyż w zaświadczeniu Poradni Ogólnej ZOZ określono nerwicę skarżącego jako przewlekłą, a w później wydanym zaświadczeniu z 11 sierpnia 1993r. lekarz psychiatra stwierdził potrzebę systematycznego leczenia tego schorzenia.

Zgodnie z art. 7 Kpa organ administracji obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a według art. 107 par. 1 i 3 Kpa powinien w uzasadnieniu faktycznym wskazać fakty, które uznał za udowodnione, i dowody, na których się oparł, przez co rozumieć należy, że przy zaliczeniu skarżącego do kategorii A i stwierdzeniu stanu nerwicy powinien dokładnie wyjaśnić, na podstawie jakich okoliczności ocenił stan nerwicy skarżącego jako nieznacznie upośledzający zdolności adaptacyjne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek szczegółowych wyjaśnień co do powyższego ustalenia.

Zważywszy, że określenie stopnia nerwicy wymaga wiadomości specjalnych, a w zespole komisji nie było lekarza psychiatry ani psychologa, brak bliższych przesłanek rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z par. 67 pkt 1, 2 i 3 Wykazu chorób i ułomności. (...)

Bliższego wyjaśnienia w uzasadnieniu wymagało też zaliczenie skarżącego do kategorii A mimo stwierdzonej ociężałości umysłowej, zwłaszcza że par. 72 pkt 1 Wykazu chorób i ułomności w razie stwierdzenia tego stanu u poborowego przewiduje zaliczenie go do kategorii A lub kategorii D. Zaliczenie skarżącego do kategorii A wydaje się pozostawać w sprzeczności z treścią zaświadczenia lekarza psychiatry z 11 sierpnia 1993 r., w którym osobowość skarżącego określona została jako schizoidalna.

Zdaniem Sądu, również w tej kwestii niezbędne było przeprowadzenie badań specjalistycznych stosownie do par. 2 powołanego wyżej rozporządzenia.

W tym stanie rzeczy zaskarżone orzeczenie i orzeczenie pierwszoinstancyjne należało uchylić na zasadzie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa.