Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1760/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 20 lutego 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia del. WSA Małgorzata Miron /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 662/12 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie II SA/Po 662/12 oddalił skargę Z. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Mieścinko w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] Wójt Gminy Mieścinko, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) wymeldował Z. K. z miejsca pobytu stałego w B. nr [...], gmina [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie wymeldowania Z. K. wszczęte zostało w dniu 4 sierpnia 2011 r. na wniosek M. i A. J. W związku ze złożonym przez Z. K. pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, Wójt Gminy Mieścisko w dniu 21 września 2011 r. zawiesił prowadzone w powyższej sprawie postępowanie, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w Wągrowcu, jednakże postanowienie powyższe zostało uchylone przez Wojewodę Wielkopolskiego postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. na skutek zażalenia M. J.

Następnie organ wskazał, że przesłuchany w dniu 16 sierpnia 2011 r. Z. K. oświadczył, że w nieruchomości nr [...] w B. znajdują się należące do niego rzeczy, tj.: telewizor, lodówka, pralka automatyczna, dwie kanapy, fotel rozkładany, szafa czterodrzwiowa, 4 krzesła oraz rzeczy osobiste i dokumenty. Jak zeznał, po opuszczeniu zakładu karnego w marcu 2011 r. nie udał się bezpośrednio do miejsca stałego zameldowania. Udał się tam dopiero w kwietniu 2011 r. w celu omówienia warunków powrotu do miejsca stałego zameldowania, na co M. i A. J. nie wyrazili jednakże zgody. Wobec powyższego Z. K. złożył na Policji w dniu 4 kwietnia 2011 r. zawiadomienie o zagarnięciu mienia oraz o uniemożliwieniu mu zamieszkania w miejscu stałego zameldowania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. prokurator rejonowy odmówił wszczęcia postępowania w powyższej sprawie, na co Z. K. złożył zażalenie.

Przesłuchana w dniu 24 sierpnia 2011 r. M. J. zeznała, że w chwili zakupu nieruchomości nr [...] w B. nie wiedziała, że jest tam ktoś zameldowany. Nabyła ją za pośrednictwem Agencji Nieruchomości, która nie przekazała jej takiej informacji. M. i A. J. dowiedzieli się o tym od samego Z. K., który w październiku 2009 r., w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności, przyszedł do ich domu i oświadczył, że posiada stałe zameldowanie w B. nr [...] oraz, że znajdują się tu przedmioty stanowiące jego własność. M. J. wskazała, że na terenie nieruchomości rzeczywiście znajdowały się przedmioty nienależące do nich, takie jak: lodówka, telewizor, wykładziny gumolitowe i dywanowe, żyrandol, umywalka i sedes, były one jednak bardzo zniszczone i nie nadawały się do dalszego użytkowania. Zeznająca podkreśliła także, że przedmiotową nieruchomość nabyła od państwa M., przez co nie mogła jednoznacznie określić, które przedmioty zostawił Z. K. Wyjaśniła również, że Z. K. nie próbował wrócić do miejsca stałego zameldowania. Co prawda, po opuszczeniu zakładu karnego przyszedł do nich i zapytał czy możliwe jest porozumienie, zaś mąż strony umożliwił mu zabranie rzeczy, jednakże Z. K. nie skorzystał z tej możliwości. Wręcz przeciwnie, zaczął ich zastraszać i grozić, o czym zawiadomiono Policję. Na dowód powyższego M. J. przedstawiła potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia przez Komisariat Policji w Skokach i przesłania go do Sądu Rejonowego w Wągrowcu. W piśmie z dnia 12 stycznia 2012 r. podniesiono, że obecna sytuacja ulega ciągłemu pogorszeniu, gdyż Z. K. jako osoba zameldowana na pobyt stały w B. nr [...], ma skrzynkę pocztową na ten adres i regularnie odbiera korespondencję, co powoduje zrozumiałe przeświadczenie osób, którym zależy na kontakcie z nim, iż zamieszkuje pod tym adresem.

Przesłuchany w dniu 1 marca 2012 r. Z. K. oświadczył, że w B. nr [...] mieszkał do dnia aresztowania, tj. do dnia 4 grudnia 2007 r. W dalszej części przesłuchania zeznający podał, że w czasie odbywania kary pozbawienia wolności wielokrotnie wychodził na przepustki i korzystał z przysługującego mu urlopu, w czasie których zatrzymywał się u syna w Wągrowcu, który w tym czasie zabezpieczał mu byt i poręczał za niego w czasie przebywania poza zakładem penitencjarnym. Zapytany, kiedy dowiedział się, że w B. są nowi właściciele, Z. K. odpowiedział, że będąc na przepustce w M. w 2009 r., od sąsiadów z B. dowiedział się, że ktoś remontuje jego posesję i że na podwórku stoją samochody. W związku z tym faktem udał się on do B. nr [...] i zastał tam jakiś ludzi, którzy przedstawili się jako nowi właściciele – byli to M. i A. J. Zakład karny opuścił w dniu 23 marca 2011 r. i razem z synem udał się do jego domu w W.

W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazując następnie, że Z. K. o zmianie właścicieli nieruchomości nr [...] w B. dowiedział się w październiku 2009 r., podczas pobytu na przepustce. Od tamtego czasu nie podjął jednakże żadnych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania. Zawiadomienie na Policję wniósł dopiero po opuszczeniu zakładu karnego w kwietniu 2011 r., a pozew do Sądu Rejonowego o przywrócenie naruszonego posiadania w dniu 8 sierpnia 2011 r. już w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego o wymeldowanie. Organ wyjaśnił, iż w świetle art. 344 § 2 k.c. roszczenie o przywrócenie posiadania wygasa, jeżeli nie jest dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Podjęte przez Zdzisława Kryskowiaka kroki prawne zmierzające do przywrócenia mu możliwości zamieszkania w miejscu stałego zameldowania, tj. złożenie zawiadomienia na policji i pozwu do Sądu Rejonowego w Wągrowcu, nastąpiły więc po terminie. Zainteresowany od października 2009 r. do kwietnia 2011 r., mimo przebywaniu na wielu przepustkach i urlopie w trakcie odbywania kary pozbawienia, nie podjął żadnych kroków prawnych w celu przywrócenia mu prawa do zamieszkiwania w B. nr [...]. Za wymeldowaniem Z. K. z miejsca pobytu stałego przemawia, zdaniem organu, także fakt, iż w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt [...]odbywał on karę pozbawienia wolności w wymiarze 7 miesięcy, m. in. za przestępstwo określone w art. 193 i art. 288 § 1 k.k., a więc przestępstwo naruszenia miru domowego, polegające na tym, że po uprzednim sprzedaniu posesji J. M. przebywał na jej terenie nie opuszczając jej wbrew żądaniu pokrzywdzonego, przy czym jednocześnie dopuścił się zniszczenia mienia przez dewastację łazienki i pomieszczenia piwnicy na łączną sumę 1.500 zł na szkodę R. i J. M. oraz za przestępstwo określone w art. 272 k.k., którym było zawarcie w dniu 1 czerwca 2006 r. przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, w której złożono nieprawdziwe oświadczenie, że jest on właścicielem niezabudowanej nieruchomości w B., gm. [...], podczas gdy nieruchomość ta faktycznie była zabudowana, czym wyłudził poświadczenie nieprawdy w sporządzonym przez notariusza akcie notarialnym z dnia 1 czerwca 2006 r.

W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie zaistniały okoliczności, które w sposób jednoznaczny uzasadniały podjęcie decyzji o wymeldowaniu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło bowiem w sposób niebudzący wątpliwości fakt opuszczenia przez Z. K. nieruchomości nr [...] w B. Natomiast jako przesłankę przemawiającą za dobrowolnością opuszczenia powyższego lokalu organ uznał brak podjęcia w ustawowym terminie działań zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania. Z tych względów organ decyzją z dnia [...] marca 2012 r. orzekł o wymeldowaniu Z. K. z dotychczasowego miejsca stałego pobytu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. K.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] maja 2012 r. znak [...], orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Mieścisko z dnia [...] marca 2012 r., uznając, że wystąpiły warunki do wymeldowania skarżącego. Organ podniósł, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają jedynie charakter porządkowy, a ich celem jest odnotowanie miejsca stałego pobytu zgodnie z istniejącym stanem faktycznym, czemu służy obowiązek zameldowania i wymeldowania (art. 15 ust. 1 i 2). Organ wskazał, iż Z. K. przyznał w odwołaniu, że nie mieszka w przedmiotowym domu w sposób stały, a zatem obowiązek wymeldowania stał się oczywisty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zaprzeczając, aby opuścił lokal dobrowolnie i kiedykolwiek zrezygnował z ponownego tam zamieszkania. Przypomniał okoliczności opuszczenia lokalu na skutek tymczasowego aresztowania na początku grudnia 2007 r. i przyznał, że po wyjściu z zakładu karnego zamieszkał w wynajętym pokoju, ale tylko dlatego, że obecni właściciele uniemożliwili mu ponowne zamieszkanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę wskazał, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazuje, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, rozpatrywanego w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01, OTK – A 2003, Nr 3, poz. 34) orzekającego o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, warunkiem wymeldowania jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: faktycznego opuszczenia lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Jednocześnie zaś opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz opuszczenie tego lokalu. Równocześnie obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie wymeldowania jest ustalenie niedopełnienia przez stronę obowiązku wymeldowania w sytuacji faktycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu. Chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe.

Sąd wskazał, iż z brzmienia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wynika jednak, by w każdym przypadku koniecznym było ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu. Mogą zaistnieć sytuacje, w których nie będzie wymagane ustalenie woli osoby, wobec której prowadzone jest postępowanie o wymeldowanie. Tym samym niezbędne jest ustalenie, czy osoba, przeciwko której toczy się postępowanie faktycznie przestała przebywać w spornym lokalu mieszkalnym. Sąd podkreślił, iż na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do niego. Sama wola powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Sąd podkreślił przy tym, że meldunek ma charakter jedynie rejestracyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Sąd wskazał, iż skarżący opuścił nieruchomość w B. po jej sprzedaży i słusznie organy powiązały te dwa zdarzenia, oceniając je łącznie. Twierdzenia skarżącego, że sprzedażą nie był objęty dom nie mogły wywołać oceny odmiennej. Zdaniem Sądu opuszczenie domu w związku z aresztowaniem, czyli bez cech dobrowolności, nie wyklucza przyjęcia, że skarżący wyzbył się w tym samym czasie zamiaru powrotu w celu stałego pobytu, o czym świadczyło jego dalsze zachowanie w czasie wyjść na przepustki i po ostatecznym opuszczeniu zakładu karnego. Nie bez znaczenia była okoliczność, że obecni właściciele nieruchomości M. i A. J. nabyli nieruchomość od osoby trzeciej bez lokatorów i mieli podstawy do przyjęcia, że nikt jej nie zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu.

Sąd podniósł, iż organy szczegółowo przesłuchały skarżącego i świadków, prawidłowo oceniły ich wiarygodność, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Wskazał też, że stanowisko skarżącego sprowadzające się do twierdzenia, że jest to miejsce jego stałego pobytu trafnie zostało przez organ ocenione jako zamiar ponownego przejęcia nieruchomości, przed laty sprzedanej, zaś próba takiego wykorzystania ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie mogła spotkać się z aprobatą Sądu.

Z. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2013 r., zaskarżając punkt pierwszy wyroku i zarzucając:

- naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw do powyższego, a wynikające z dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, polegające na pominięciu woli Z. K. przebywania w Budziejówku 5 oraz zaniechaniu dokonania przez niego czynności prawnych zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania,

- naruszenie przepisu art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które polegało na zaniechaniu przez organy administracyjne wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie, w tym zeznań Z. K., co wpłynęło na brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonania przez organy administracyjne oceny dowodów w sposób jednostronny, wbrew zasadzie doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie punktu pierwszego zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Z. K. był właścicielem nieruchomości w B, którą następnie sprzedał Państwu M. Między stronami wyniknął spór co do zakresu tejże czynności, gdyż Z. K. pozostawał w przekonaniu, iż sprzedaje tylko część niezabudowaną, gdy tymczasem J. M. dokonał, w oparciu o pełnomocnictwo Z. K., sprzedaży całości nieruchomości - razem z częścią zabudowaną. Następnie, J. M. sprzedał dalej tę nieruchomość M. i A. J., nie bacząc na toczący się spór z poprzednim właścicielem. W okresie od 4 grudnia 2007 r. do 23 marca 2011 r. Z. K. przebywał w zakładzie karnym. W tym czasie kilkakrotnie wychodził na przepustki. W trakcie pobytu na wolności skarżący kilkakrotnie odwiedzał M. oraz A. J., a przede wszystkim informował ich o fakcie swojego zameldowania na pobyt stały w spornej nieruchomości.

Skarżący kasacyjnie podkreślił, iż zarówno organy administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznały stan faktyczny całkowicie jednostronnie, przyjmując argumentację podnoszoną przez M. oraz A. J., pomijając przy tym twierdzenia Z. K. Przyjęto, jakoby Z. K. dokonał sprzedaży spornej nieruchomości zupełnie świadomie oraz nie podejmował dalszej aktywności w celu przywrócenia posiadania, a ponadto jego działania miały charakter nachodzenia, czy w inny sposób naruszania spokoju mieszkańców nieruchomości w B.W związku z takim stanowiskiem, całkowicie pomniejszona została kwestia "dobrowolności przy opuszczeniu miejsca stałego pobytu przez Z. K.". W skardze kasacyjnej podkreślono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż "mogą zaistnieć sytuacje, w których nie będzie wymagane ustalenie woli strony, wobec której prowadzone jest postępowanie o wymeldowanie", nie przytaczając przy tym jakiegokolwiek kryterium, według którego taka konieczność miałaby, czy też nie miałaby być brana pod uwagę. Wskazano, iż Z. K. wielokrotnie podnosił, że sprzedając swoją nieruchomość pozostawał pod wpływem błędu co do przedmiotu umowy, że wciąż czuje się właścicielem, a M. i A. J. przebywają w spornej nieruchomości bezprawnie, co jest wynikiem błędnego sporządzenia aktu notarialnego, w której to sprawie toczy się osobne postępowanie. Wielokrotnie także podkreślał, iż jego działania miały na celu osiągnięcie porozumienia z M. i A. J. Nie sposób inaczej rozumieć powyższego, jak tylko jako próby przywrócenia stanu prawnego dotyczącego nieruchomości w B. zgodnego ze stanem faktycznym.

Skarżący kasacyjnie, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, wskazał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, a także, że nie można uznać za dobrowolne takiego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w ramach którego strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu. Zarzucono, iż dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu analiza stanu faktycznego w niniejszej sprawie niemal w ogóle nie uwzględnia okoliczności opuszczenia przez Z. K. lokalu w B., faktu pozostawienia w nim rzeczy osobistych i stanowiących jego własność, a także okoliczności, iż w sprawie toczą się osobne postępowania, w których Z. K. dąży do odzyskania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. i A. J. wnieśli o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Badając sprawę w takim zakresie należało uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji wydania wyroku z naruszeniem przepisów postępowania. Skoro skarga kasacyjna stanowi środek odwoławczy od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, to podstawą kasacyjną może być tylko uzasadniony zarzut naruszenia konkretnego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast Sąd nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie je interpretuje oraz ocenia ich stosowanie przez organy administracyjne w postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi do Sądu wojewódzkiego. Tym samym zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. i to w stopniu, który uzasadniałby uchylenie wyroku.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że nie ma racji skarżący kasacyjnie twierdząc, że stan faktyczny został przez organy administracji błędnie ustalony, bez uwzględnienia interesu prawnego skarżącego, z pominięciem wskazanych przez niego okoliczności, a Sąd wojewódzki wadliwie ustalenia te zaakceptował.

Podkreślenia wymaga, że podstawą prawną wydania zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji był art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ wydaje decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego (...) i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem obowiązkiem organów w takim postępowaniu jest ustalenie, czy zaistniały 2 przesłanki:

- czy osoba, której postępowanie dotyczy opuściła lokal (budynek) oraz

- czy dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Jednocześnie ustawodawca w art. 15 ust. 2 tej ustawy nie wprowadził ustawowej definicji "opuszczenia miejsca pobytu stałego". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny bądź dorozumiany – przez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby (tak m.in. wyrok NSA z 15 czerwca 2010 r., II OSK 1060/09, nie publ.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał prawidłowej oceny trafności ustaleń organów administracji, co do zaistnienia tych przesłanek.

Nie jest bowiem sporne w niniejszej sprawie, że skarżący w dacie wydawania decyzji nie zamieszkiwał w B. Od kwietnia 2007 roku do 2011 roku odbywał bowiem karę pozbawienia wolności. W tej dacie nie był już także właścicielem przedmiotowej nieruchomości, albowiem umową z dnia 3 sierpnia 2006 r. przeniósł jej własność na rzecz R. i J. M. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje zamiar skarżącego przy zawieraniu umowy sprzedaży. Niezależnie od tego, że zgodnie z zasadą superficies solo cedit wyrażoną w art. 48 k.c., która stanowi, iż do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, a zatem, że sprzedaż nieruchomości gruntowej spowodowała przeniesienie własności również budynku, w którym zameldowany był Z. K., to wszelkie twierdzenia odnoszące się do skuteczności lub ważności tej umowy nie mogły być przedmiotem oceny organów ewidencyjnych, jak również wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tego rodzaju spory rozstrzygane są bowiem na drodze postępowania przed sądem powszechnym. A zatem zarzut nieuwzględnienia tych okoliczności przez Sąd wojewódzki nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowo także Sąd pierwszej instancji ocenił, że zachowanie skarżącego nie wskazywało na zamiar powrotu do mieszkania. Podczas korzystania z przepustek z zakładu karnego, jak sam przyznał, zatrzymywał się u swojego syna w W. Trafności dokonanej przez Sąd wojewódzki oceny nie zmienia także fakt, że skarżący odwiedził obecnych właścicieli budynku – M. i A. J. informując ich o tym, że jest w tym lokalu zameldowany.

Nie jest również sporne, iż skarżący w przedmiotowym budynku pozostawił część ruchomości, takich jak telewizor, lodówka, pralka. Powyższe nie oznacza jednak, że w budynku zamieszkuje ani też, że jego opuszczenie nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że okoliczność, iż w mieszkaniu znajdują się rzeczy należące do skarżącego, nie może stanowić dowodu o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1938/11). Należy zatem podzielić ocenę Sądu wojewódzkiego co do tego, że pozostawienie ruchomości nie uzasadniało twierdzenia o zamiarze powrotu do lokalu, a co za tym idzie, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego tym bardziej, że z zeznań świadków ani nawet z twierdzeń samego skarżącego nie wynika, aby z faktem pozostawienia tych rzeczy związany był taki zamiar. M. i A.. J. wyrażali wolę oddania tych przedmiotów, jeśli tylko skarżący zwróciłby się z takim żądaniem.

Konkludując należało podzielić ocenę Sądu pierwszej instancji co do prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji.

Trafne jest także stanowisko sądu wojewódzkiego, że co prawda okoliczności opuszczenia budynku nie nosiły cech dobrowolności, albowiem związane były z odbywaniem kary pozbawienia wolności, jednakże dalsze zachowanie skarżącego podczas wyjść na przepustki oraz po opuszczeniu zakładu karnego pozwala uznać, że taki właśnie charakter miało powyższe wyprowadzenie. Niewątpliwie na taką ocenę ma także wpływ to, że zarówno w dacie umieszczenia skarżącego w zakładzie karnym, jak i w dacie wydawania decyzji, nie był on już właścicielem budynku nr [...] w B.

Za trafnością takiej oceny przemawia także to, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...]Sąd Rejonowy w Wągrowcu oddalił powództwo Z. K. przeciwko M. J. o przywrócenie posiadania budynku.

Nie ma także racji skarżący kasacyjnie, że organy administracji winny wstrzymać się z wydaniem orzeczenia w przedmiocie wymeldowania do czasu rozstrzygnięcia sporów własnościowych toczących się pomiędzy stronami przed sądem powszechnym. Zameldowanie, co było wielokrotnie podkreślane również w niniejszej sprawie, służy jedynie celom ewidencyjnym, a zatem ewentualnie toczące się spory na tle własnościowym pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Należało bowiem podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do trafności zastosowania przez organy administracji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Nie orzeczono w wyroku o przyznaniu ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego należnego od Skarbu Państwa wynagrodzenia z tytułu udzielenia prawa pomocy, albowiem przyznawane ono jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w cyt. przepisie.