Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 2098/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 października 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...] odmawiającą przyznania K. K. świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną oraz dofinansowania do kosztu naprawy pralki.

W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.).

Z zaskarżonej decyzji wynika następujący stan faktyczny:

W dniu 1 sierpnia 2014 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek K. K. o przyznanie pomocy finansowej w postaci dofinansowania do czynszu, prądu i gazu, śniadań i kolacji, środków czystości oraz do naprawy pralki automatycznej (wymiana łożysk).

Decyzjami z dnia [...] 2014 r. przyznano K. K.: zasiłek celowy specjalny w kwocie 20,00 zł na uregulowanie opłat ([...]); zasiłek celowy specjalny w kwocie 15,00 zł z przeznaczeniem na środki czystości ([...]); zasiłek celowy specjalny w kwocie 480,00 zł na pokrycie czynszu ([...]) a decyzją z dnia [...] 2014 r. przyznano świadczenie w postaci gorącego posiłku ([...]).

Decyzją z dnia [...] 2014 Nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania K. K. zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną oraz na dofinansowanie kosztu naprawy pralki.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono następujące okoliczności: K. K. w miesiącu lipcu 2014 r. utrzymywał się z zasiłku stałego w kwocie 177,19 zł i alimentów od córki w kwocie 366,86 zł, co dało łączny dochód 544,05 zł, przekraczający ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (542 zł). Odnosząc się do wniosku o przyznanie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną organ stwierdził, że skarżący w chwili rozpatrywania wniosku nie był zadłużony, a kolejny rachunek za energię w kwocie 10,68 zł, który skarżący będzie zobowiązany zapłacić we wrześniu zostanie uregulowany na podstawie decyzji z [...] 2014 r. Nr [...] przyznającej skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 180 zł na uregulowanie opłat za energię w okresie od kwietnia do września 2014 r. Fakty te wskazują w ocenie organu na bezcelowość przyznania pomocy na uregulowanie należności za energię elektryczną, gdyż potrzeba ta została już zaspokojona. Odnośnie wniosku o przyznanie dofinansowania do naprawy pralki organ wypowiedział się, że skarżący winien pokryć koszt naprawy pralki we własnym zakresie. Nie może oczekiwać, że państwo przejmie w całości jego zobowiązania.

K. K. odwołał się od powyższej decyzji.

Podniósł na uzasadnienie celowości przyznania mu pomocy finansowej na naprawę pralki, że zakupił ją w 2013 r. ze środków własnych. Również ze środków własnych pokrył wizytę specjalisty, który stwierdził jakich należy dokonać napraw. Dodał, że bezużyteczna pralka stoi u niego na balkonie, rdzewieje, co może sprawić, że będzie zmuszony ją wyrzucić. Na koniec K. K. skorygował wysokość czynszu oraz należnej za wrzesień opłaty za prąd.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 października 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu organ potwierdził stan faktyczny ustalony w postępowaniu przed I instancją. Organ przyjął, że skarżący przekroczył kryterium dochodowe, co oznacza, że nie spełnia przesłanki dochodowej uzyskania zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, dlatego też rozważono możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego z art. 41 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Jednocześnie organ ocenił, że nie zachodzi w sprawie szczególnie uzasadniony przypadek. Zaznaczono, że przyznanie zasiłku celowego specjalnego jest decyzją podejmowaną w granicach uznania administracyjnego, które po kompletnej analizie sprawy oraz po wzięciu pod uwagę celowości rozstrzygnięcia pozwala dokonać organowi wyboru czy przyzna takie świadczenie. W sprawie natomiast organ stanął na stanowisku, że nie może zaspokajać wszystkich potrzeb strony oraz, że podstawowe potrzeby bytowe strony już zostały zapewnione. Podkreślono, że K. K. jest objęty wszechstronną pomocą ośrodka a potrzeba odwołującego się w postaci zasiłku celowego specjalnego na opłaty za energię elektryczną została spełniona decyzją Nr [...] z dnia [...] 2014 r. przyznającą 180 zł (po 30 zł miesięcznie od kwietnia do września 2014 r.) na ten cel. Organ przyjął, że wobec wysokości i wszechstronności pomocy, jaką K. K. otrzymuje, winien wygospodarować część swoich środków na naprawę lub względnie zakup nowej pralki.

Na koniec wskazano, że niniejsza decyzja nie zamyka stronie drogi do zwrócenia się do organu I instancji z kolejnym wnioskiem o przyznanie pomocy, o ile wniosek będzie uzasadniony a strona będzie współpracować z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu jej trudnej sytuacji życiowej.

K. K. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której w sposób odmienny od organu ocenił potrzeby materialne. Wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji nie pozostaje na wyłącznym utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Przyznanie mu wnioskowanej pomocy uzasadniają szczególnie względy zdrowotne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga K. K. nie podlega uwzględnieniu.

Zgodzić się należy z organem, że w związku z wysokością dochodu przypadającego na K. K. w miesiącu lipcu 2014 r. (miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku o pomoc finansową) to jest kwotą 544,05 zł uprawnienie do pomocy finansowej na naprawę pralki czy dofinansowanie kosztów energii rozpatrywać należy z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Kryterium dochodowe przypadające na osobę gospodarującą samotnie (K. K. został zakwalifikowany do tej kategorii osób) wynosi 542 zł (§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz.U.2012.823). Zawarte w cytowanym przepisie pojęcie "zasiłku celowego" należy wiązać ściśle z przepisem art. 39 ust. 1 cytowanej ustawy. Stanowi on, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zatem uprawnienie skarżącego do żądanej pomocy uzależnione było od spełnienia dwóch przesłanek: istnienia niezbędnej potrzeby oraz szczególnie uzasadnionego przypadku.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy w sposób przekonywujący uzasadniły motywy odmowy przyznania K. K. wnioskowanej pomocy. Sposób uzasadnienia nabiera o tyle znaczenia, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego wydawana jest w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Ustawodawca w treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej użył sformułowania, iż omawiane świadczenie "może być przyznane". Samo uznanie administracyjne, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, to nie pozwala jednak organowi na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym. Przy udzielaniu świadczeń z pomocy społecznej obowiązkiem właściwych organów jest kierowanie się ogólnymi zasadami pomocy, określonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r. II SA/Po 359/14).

Przechodząc do stanu faktycznego sprawy, istotne są ustalenia, że K. K. w dacie 7 sierpnia 2014 r. (data złożenia wniosku o pomoc finansową) dysponował wezwaniem z dnia 9 lipca 2014 r. do zapłaty należności za energię elektryczną, co wskazywałoby na zaległości, niemniej w dacie 11 kwietnia 2014 r. została wydana decyzja, na podstawie której przyznano K. K. zasiłek celowy w wysokości 180 zł na pokrycie zobowiązań związanych właśnie z energią elektryczna. Z decyzji tej wynika, że od kwietnia do września 2014 r. zostanie na konto [...] Sprzedaż Sp. z o.o przekazana miesięcznie kwota 30 zł na poczet należności skarżącego. Organ pomocowy ustalił (notatka z dnia 7 sierpnia 2014 r.), że K. K. nie posiada zadłużenia wobec [...] Sprzedaż Sp. z o.o., co ostatecznie skłania do wniosku, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniała w gospodarstwie skarżącego potrzeba bytowa w postaci konieczności opłacenia za energię elektryczną. Została zaspokojona decyzją z [...] 2014 r. Z całokształtu ustaleń wynika bowiem ostatecznie, że należności skarżącego za energię elektryczną są zaspokajane na bieżąco ze środków, które skarżący uprzednio uzyskał z organu pomocowego.

Rozpoznając uprawnienie skarżącego do specjalnego zasiłku celowego na naprawę pralki – wskazać należy za organem, iż nie kwestionując z zasady, iż tego rodzaju potrzeba zaistniała w gospodarstwie domowym skarżącego, brak podstaw by uznać, że nastąpił "szczególnie uzasadniony przypadek". Skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że pralka jest bezużyteczna. Natomiast szczególnie uzasadniony przypadek to przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że dotkliwe w skutkach i daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Za szczególnie uzasadniony przypadek nie może być uznana ponadto sytuacja osobista, ani stan zdrowia osoby i ponoszone w związku z tym koszty leczenia. Okoliczności te nie mogą zostać zakwalifikowane jako szczególne, nadzwyczajne, nie dające się przewidzieć (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 174/14, Lex nr 1497962).

Nie można wobec tego uznać, że sytuacja osobista czy zdrowotna osoby to zdarzenia mające charakter nadzwyczajny, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości, które są następstwem niedających się przewidzieć wydarzeń. Zaznaczyć przy tym należy, że tego rodzaju okoliczności (akcentowane przez K. K. w odwołaniu i skardze) zostały już uwzględnione w szeregu poprzedzających zaskarżoną decyzję decyzjach, pozytywnie rozpatrujących wnioski skarżącego o przyznanie zasiłków celowych na środki czystości, czynsz, opłaty czy w postaci gorącego posiłku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, oddalając ją na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.