Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 192/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48  ust. 1, ART. 49  ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent stażysta Marta Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 7 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W skardze sądowoadministracyjnej T. L. zaskarżył decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej również jako OWINB) z dnia 7 lutego 2014 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim (dalej również jako PINB) z 12 listopada 2013 r., nr [...] nakazującą rozbiórkę wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę - rozbudowy części budynku mieszkalnego obejmującej ścianę szczytową wraz z nowowykonanym fundamentem, wykonanej w ramach inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku jednorodzinnego, na działce ewid. A. w [...] przy ul. [...], oraz postanowienie PINB w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim z 4 grudnia 2012 r., nr [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych i nakładające na T. L. obowiązek zabezpieczenia budowy przed dostępem osób postronnych, a także przedłożenia określonej dokumentacji.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.

Na skutek pisemnej interwencji M. i M. C., PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjnego w sprawie wykonania przez inwestora - T. L. w warunkach samowoli budowlanej, robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. A. przy ul. [...] w [...], o czym poinformował strony zawiadomieniem z dnia 9 października 2012 r.

Następnie w dniu 25 października 2012 r., organ I instancji dokonał oględzin budynku mieszkalnego. W trakcie kontroli organ ustalił, że budynek przylega bezpośrednio do budynku mieszkalno-usługowego położonego na działce nr B. przy ulicy [...]. W budynku tym inwestor wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie obiektu poprzez wykonanie ściany szczytowej budynku z bloczków ceramicznych grubości 25 cm na fundamencie żelbetowym, na ścianie fundamentowej z bloczków betonowych w odległości ok. 80 cm od poprzednio istniejącej ściany szczytowej oraz roboty budowlane związane z przebudową istniejącego budynku. Organ I instancji stwierdził również, że w obiekcie wykonano także ściany w środku budynku, bezpośrednio przy ścianach zewnętrznych (frontowej i tylnej). Przegrody te zbudowano na nowo wykonanych fundamentach i ścianie fundamentowej z bloczków betonowych. Zrealizowano nadto nowy element konstrukcyjny - strop żelbetowy powiązany konstrukcyjnie z wybudowanymi ścianami. Na wykonane roboty inwestor nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół wraz ze szkicem sytuacyjnym i dokumentacją fotograficzną.

W toku postępowania, organ I instancji ustalił również, że T. L. pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. (data wpływu do organu 20 czerwca 2012 r.), dokonał zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. W zgłoszeniu tym wskazał, że zamierza przeprowadzić remont budynku mieszkalnego położonego w [...] na działce nr A., który obejmie: odnowienie stanu technicznego poprzez wykonanie izolacji poziomej ścian zewnętrznych i wewnętrznej konstrukcyjnej, wykonanie izolacji pionowej murów fundamentowych, wymianę podłoży i posadzek, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, wykonanie nowych tynków wewnętrznych, wykonanie tynków elewacji, wymianę pokrycia dachowego z naprawą więźby dachowej, wykonanie nowych rynien i rur spustowych oraz wykonanie prac wykończeniowych. Inwestor podał nadto, iż planowany remont nie zmieni istniejącego stanu konstrukcyjnego obiektu oraz zarysów i układów elewacji zewnętrznej. Od niniejszego zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu.

W piśmie z dnia 29 października 2012 r. T. L., odnosząc się do ustaleń dokonanych podczas oględzin, wyraził stanowisko, że w trakcie wykonywania robót budowlanych (prowadzonych na podstawie zgłoszenia z dnia 20 czerwca 2012 r.) nastąpiła konieczność wykonania prac polegających na wzmocnieniu ścian zewnętrznych, przebudowie ściany szczytowej od strony posesji, wykonaniu stropu żelbetowego nad przyziemiem oraz naprawie konstrukcji dachowej. Dodał nadto, iż budynek zachowa zewnętrzny kształt wraz z otworami drzwiowymi i okiennymi a jego obrys zewnętrzny nie zostanie naruszony.

Powyższe ustalenia skutkowały wydaniem przez PINB w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim postanowienia z dnia 4 grudnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., obecnie Dz.U.2013 poz. 1409 ze zm.- zwanej dalej ustawą) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 267- zwanej dalej K.p.a.), nakazującego T. L. wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie budowy przed dostępem osób postronnych, oraz nakładającego na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 28 lutego 2013 r. określonej w tym postanowieniu dokumentacji. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor przekroczył zakres dokonanego zgłoszenia i wykonał roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czym dopuścił się samowoli budowlanej. Jednocześnie organ poinformował, że w przypadku niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie nałożonych postanowieniem obowiązków, organ zobowiązany jest nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części w oparciu o art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy.

Po bezskutecznym upływie ww. terminu organ pierwszoinstancyjny pismem z 19 marca 2013 r. ponownie wezwał inwestora do wykonania nałożonego obowiązku pod rygorem zastosowania sankcji przewidzianej w art. 48 ust. 1 ustawy. W dniu 4 kwietnia 2013 r. T. L. przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego. Dokonując sprawdzenia przedstawionych przez stronę dokumentów, pod względem zgodności z warunkami określonymi w art. 49 ust. 1 ustawy, organ I instancji stwierdził naruszenia w zakresie określonym w ww. regulacji i postanowieniem z 18 kwietnia 2013 r., nr 34/2013, działając na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji poprzez jej uzupełnienie o brakujące dokumenty. Powyższy obowiązek T. L. wykonał w dniu 31 maja 2013 r.

W konsekwencji powyższego, wobec stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego spełnienia przez inwestora wszystkich wymagań, postanowieniem z 16 lipca 2013 r., nr 63/2013, wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy oraz art. 123 K.p.a., organ I instancji ustalił T. L. opłatę legalizacyjną z tytułu samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] w wysokości 50.000 zł. Jednocześnie organ wskazał, że opłatę strona winna wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał sposób naliczenia opłaty legalizacyjnej oraz poinformował, że nieuiszczenie przedmiotowej opłaty w terminie lub jej nieterminowe uregulowanie skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki samowoli budowlanej.

OWINB rozpoznając zażalenie wywiedzione od powyższego orzeczenia przez T. L., postanowieniem z dnia 12 września 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając zarzuty zażalenia, co do braku podstaw do ustalenia opłaty legalizacyjnej, za bezzasadne. Organ odwoławczy stwierdził, że T. L. dopuścił się samowoli budowlanej, bowiem naruszył powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Jednocześnie podkreślił, że opłata legalizacyjna nie jest karą dla inwestora, gdyż wprowadza jedynie możliwość - nie konieczność - jej uiszczenia, a tym samym zachowania, w określonych warunkach, samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części.

Na podstawie pisma Dyrektora Wydziału Finansów, Budżetu i Certyfikacji Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego z 14 października 2013 r. PINB w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim ustalił, że inwestor nie uiścił w terminie wymaganej opłaty legalizacyjnej i decyzją z 12 listopada 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy oraz art. 104 K.p.a. nakazał T. L. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego obejmującą ścianę szczytową wraz z nowo wykonanym fundamentem, zrealizowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę w ramach inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr A. w miejscowości [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że inwestor dokonał samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu ściany szczytowej budynku w odległości 80 cm od poprzednio istniejącej, rozebranej ściany, co spowodowało zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego budynku. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym inwestor nie uiścił wymaganej opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem z 16 lipca 2013 r., co skutkuje obowiązkiem orzeczenia rozbiórki stwierdzonej samowoli budowlanej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. L., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu I instancji. W swoim piśmie argumentował, że nie dokonał rozbudowy budynku, lecz zabezpieczenia dokonanej rozbiórki ściany szczytowej od pozostałej części budynku mieszkalnego, w celu umożliwienia wybudowania na podstawie pozwolenia na budowę garażu na maszyny rolnicze. Ponadto zaskarżył postanowienie PINB w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim z 4 grudnia 2012 r., nr [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz nakazujące T. L. zabezpieczenie budowy przed dostępem osób postronnych oraz przedłożenie określonej w tym postanowieniu dokumentacji.

Organ odwoławczy, powołaną na wstępie decyzją z dnia 7 lutego 2014 r., działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji i postanowienie tegoż organu z dnia 4 grudnia 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował stan faktyczny sprawy, po czym powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 48 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 i art. 49 ustawy. Akcentował, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdy w następstwie czynności organu nadzoru budowlanego, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaznaczył również, że właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych w przypadkach, o których mowa w ust. 2 art. 48 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 48 ust. 3 cyt. ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy, stosuje się przepis art. 48 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 49 ust. 3 ustawy decyzję taką wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.

W ocenie organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości okoliczność, że T. L. nie uiścił wymaganej opłaty legalizacyjnej, co po stronie organu nadzoru budowlanego rodzi obowiązek orzeczenia rozbiórki samowoli budowlanej, wynikający z treści art. 49 ust. 3 ustawy. Podkreślił, że ze zwrotnego dowodu doręczenia postanowienia OWINB z 12 września 2013 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie PINB w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim z 16 lipca 2013 r., nr [...] wynika, że zostało ono doręczone D. L., pełnomocnikowi T. L., w dniu 23 września 2013 r. Oznacza to, że siedmiodniowy termin uiszczenia opłaty legalizacyjnej bezskutecznie upłynął zatem w dniu 30 września 2013 r.

W dalszej kolejność organ wyjaśnił, że decyzja o rozbiórce samowoli budowlanej jest decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, dlatego obowiązkiem organu odwoławczego jest wszechstronne zbadanie materiału dowodowego i nie może ograniczać się jedynie do zbadania terminowości wniesienia opłaty legalizacyjnej. W szczególności organ powinien zbadać, czy w rozpatrywanej sprawie doszło do samowoli budowlanej uzasadniającej ingerencję organu nadzoru budowlanego. Analizując, pod tym kątem zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy wskazał na przedstawioną przez M. i M. C. dokumentację fotograficzną, wskazującą na rozbiórkę ściany szczytowej przedmiotowego budynku i wybudowanie nowej ściany szczytowej wraz z fundamentem w okresie od 6 maja 2012 r. do 8 sierpnia 2012 r., w zmienionej lokalizacji. Odwołując się do argumentacji inwestora, że dokonał rozbiórki części budynku mieszkalnego, a nie jego rozbudowy oraz przedstawionych dowodów w postaci zdjęcia obiektu, oraz projektu zagospodarowania działki z 6 września 2001 r. dla budowy garażu na maszyny rolnicze na działce nr A., a także kopii mapy zasadniczej z 9 lipca 1999 r., stwierdził, że z dokumentów tych wynika, że na terenie działki nr A. zlokalizowany jest obiekt o wymiarach ok. 15 m długości i 7 m szerokości. Z kolei z mapy zasadniczej wprowadzonej do zasobu Starostwa Powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu 23 maja 2007 r. wynika, że na terenie działki nr A. znajduje się budynek o wymiarach ok. 6 m długości i 7 m szerokości. Dokonując porównania wymienionych dokumentów organ odwoławczy stwierdził, że mapy przedstawione przez odwołującego nie odzwierciedlają stanu istniejącego w 2007 r. Z kolei stan obiektu uwzględniony w mapie zasadniczej z 2007 r. jest niezgodny z ustaleniami organu I instancji dokonanymi w toku przeprowadzonych oględzin. W konsekwencji powyższego, w ocenie organu odwoławczego, odwołujący samowolnie dokonał rozbiórki ściany szczytowej obiektu i wykonał nową w zmienionej lokalizacji. Taki zakres robót budowlanych stanowi rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie zasadne było przeprowadzenie postępowania w trybie art. 48 ustawy, a w konsekwencji orzeczenie rozbiórki z uwagi na brak wniesienia przez odwołującego opłaty legalizacyjnej.

W skardze na decyzję OWINB w Opolu, T. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz postanowienia organu pierwszoinstancyjnego z 12 listopada 2013 r., nr [...] i postanowienia organu odwoławczego z dnia 4 grudnia 2012 r., nr [...] wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych oraz nakazującego inwestorowi zabezpieczenie budowy przed dostępem osób postronnych i przedłożenie określonej w tym postępowaniu dokumentacji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi orzekającemu w sprawie.

W skardze podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.:

a) art. 48-49 ustawy przez ich błędną wykładnię i zastosowanie, poprzez uznanie, iż inwestor dokonał budowy (rozbudowy) obiektu budowlanego, podczas gdy wykonane roboty budowlane mieściły się w granicach definicji legalnej remontu, ewentualnie przebudowy;

b) art. 50-51 ust. 1 ustawy przez ich niezastosowanie, a w szczególności poprzez uznanie, iż wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie, ewentualnie przebudowie zniszczonej ściany obiektu budowlanego stanowi budowę, podczas gdy stan ten mieści się w zakresie wykonania robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy i winien podlegać ocenie na gruncie art. 50-51 ustawy;

c) art. 3 pkt 7a, 8 ustawy przez ich błędną wykładnię, a w szczególności poprzez uznanie, iż wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie, ewentualnie przebudowie zniszczonej ściany obiektu budowlanego stanowi budowę, podczas gdy taki stan mieści się w zakresie definicji legalnej remontu, ewentualnie przebudowy. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 8, 10, 11 , 16, 77 § 1, 80, 107 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niezastosowanie i błędną wykładnię, a w szczególności przez naruszenie zasady praworządności poprzez nałożenie na obywatela obowiązków nieznajdujących uzasadnienia prawnego, oparcie uzasadnienia wyłącznie na ogólnikowych twierdzeniach i ocenach. W uzasadnieniu skargi kwestionował ustalenia poczynione przez organy nadzoru budowlanego. W szczególności nie godził się z przyjętym przez organy charakterem wykonanych robót budowlanych. Argumentował, że dokonana przez niego rozbiórka istniejącej a zagrażającej życiu ściany budynku i wybudowanie w jej miejsce nowej ściany, stanowi remont nie rozbudowę, jak to przyjęły organy nadzoru budowlanego. W tym zakresie odwołał się do definicji "rozbudowy" akcentując, że dla zaistnienia rozbudowy konieczna jest zmiana istotnych parametrów obiektu budowlanego, tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczba kondygnacji. Z kolei remont polega na wykonaniu robót niezbędnych do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym, by nie uległy on pogorszeniu z powodu eksploatacji. W ocenie organów orzekających inwestor zmienił powierzchnię zabudowy i długość budynku. Jednakże, w ocenie skarżącego, organy w żaden sposób nie wyjaśniły tej kwestii, nie odniosły się do definicji powyższych pojęć i ewentualnych regulacji ustawowych.W dalszej kolejności odniósł się do definicji pojęcia "powierzchnia zabudowy" oraz wskaźników precyzujących zasady jej obliczania, podkreślając, że powszechnie stosuje się wytyczne zawarte w Polskiej Normie PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Podkreślił, że zgodnie z pkt 5.1.2.1. tej normy "przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym". Zgodnie zaś z pkt 5.1.2.2. "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni tej nie wlicza się: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu; powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)". W ocenie skarżącego, z treści cytowanego przepisu wynika, że wykusz lub część budynku nadwieszona jak również ta niepodparta na terenie powinna być zaliczana do powierzchni zabudowy. Elementy te są bowiem uwzględniane na rzucie pionowym budynku na powierzchnię i zostały zaliczone do elementów, których nie wlicza się do powierzchni zabudowy. Organy orzekające ustaliły, iż wykonana ściana szczytowa została połączona z istniejącym dachem. Tym samym skoro dach stanowił istniejącą część budynku i ten właśnie dach podarto odtworzoną ścianą, nie można przyjąć, iż nastąpiła zmiana powierzchni zabudowy, ponieważ roboty wykonano w obrębie istniejącej, zajętej już przez zabudowę, powierzchni. Akcentował skarżący, że do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu. Wlicza się natomiast te, które wystają ponad powierzchnię terenu, za wyjątkiem powierzchni elementów drugorzędnych, jak np. schodów zewnętrznych, daszków, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego itp. Wystającą część dachu budynku nie można zaliczyć do elementów drugorzędnych, albowiem poszerza przylegające wnętrze zwiększając jego powierzchnię.

W ocenie skarżącego, organy orzekające w żaden sposób w uzasadnieniu decyzji nie wskazały, z jakich względów przyjęły, iż nastąpiła zmiana długości obiektu budowlanego i powierzchni zabudowy, na jakich dowodach oparły się przy dokonanych ustaleniach, z jakich względów przyjęto, że inwestor wykonał nowy fundament, skoro nie dokonano jego odkrywki. Podkreślił jednocześnie, że wyłącznie wzmocnił istniejące fundamenty, a okoliczności tej organy nie wzięły pod uwagę. Akcentował nadto, że w toku wykonywania remontu, na skutek stwierdzenia degradacji ściany szczytowej budynku - ściana uległa rozpadowi, był zmuszony do niezwłocznego podjęcia działań w celu usunięcia zaistniałego stanu zagrożenia, a wykonanie ściany szczytowej mieściło się w zakresie wykonania niezbędnych zabezpieczeń, bowiem wyłącznie w ten sposób mógł wyeliminować zaistniałe zagrożenia i chronić obiekt przed katastrofą budowlaną. W tym zakresie odwołał się do art. 31 ust. 5 ustawy.

Z ostrożności procesowej, w sytuacji uznania, iż nastąpiła zmiana parametrów obiektu budowlanego poprzez wykonane roboty budowlane, skarżący podniósł, że roboty te winny zostać zakwalifikowane, co najwyższej jako przebudowa obiektu budowlanego, ponieważ w żaden sposób nie dopuścił się zmiany istotnych parametrów obiektu budowlanego. W tym zakresie wyjaśnił, że w celu usunięcia bezpośredniego stanu zagrożenia rozebrał jedną ze ścian budynku i wykonał ścianę w obrębie istniejącej powierzchni zabudowy i nie zmienił żadnych charakterystycznych elementów budynku, poprawił jedynie jego walory użytkowe i bezpieczeństwo.

W końcowym fragmencie skargi skarżący odniósł się do zarzutu naruszenia art. art. 7, 77 i 80 K.p.a. akcentując, że organ nadzoru budowlanego nie umożliwił stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań, nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając decyzję. Organ odwoławczy nie dokonał również uzasadnienia przyjętego stanowiska w treści zaskarżonej decyzji, wskazując tylko te fakty, dowody na ich poparcie oraz podstawę prawną, które sprzyjały zajętemu przez organ odwoławczy stanowisku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności w konsekwencji zastosowania art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim z dnia 12 listopada 2013 r., nr [...] nakazującą skarżącemu rozbiórkę, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, rozbudowy części budynku mieszkalnego obejmującej ścianę szczytową wraz z nowo wykonanym fundamentem wykonanej w ramach inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku jednorodzinnego, na działce ewid. A. w [...] przy ul. [...], oraz postanowienie PINB w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim z 4 grudnia 2012 r., nr [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz nakazujące zabezpieczenie budowy przed dostępem osób postronnych, a także przedłożenie określonej dokumentacji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.- zwanej nadal ustawą). Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do ust. 2 art. 48 ustawy jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 ustawy). W myśl ust. 4 art. 48 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5 art. 48 ustawy).

W konsekwencji rozpoznający sprawę organ w pierwszej kolejności zbadać winien powstałą samowolę pod kątem możliwości jej legalizacji, a w zależności od wyniku poczynionych ustaleń bądź to wstrzymać prowadzenie robót (gdy budowa nie została jeszcze zakończona) i nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających ewentualną przyszłą legalizację obiektu, bądź też, w razie stwierdzenia, że legalizacja nie jest możliwa nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego lub będącego w budowie obiektu. W rozpoznawanej sprawie takie postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych zostało wydane w dniu 4 grudnia 2012 r., nr [...] wraz z zobowiązaniem do przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy. Skarżący zgodnie z nałożonym na niego zobowiązaniem w dniu 4 kwietnia 2013 r. przedłożył 4 egzemplarze projektu architektoniczno- budowlanego wraz z innymi dokumentami. W myśl z kolei art. 49 ust. 1 ustawy właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń;

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 ustawy, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 art. 49 ustawy, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowieniu robót.

W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r., nr 34/2013 działając na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy organ I instancji nałożył na T. L. obowiązek uzupełnienia projektu budowalnego zgodnie z sentencją postanowienia. Projekt ten został przez skarżącego uzupełniony w dniu 31 maja 2013 r. W dniu 16 lipca 2013 r. PINB ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 50.000 zł i nakazał jej wniesienie w terminie 7 dni. Powyższa opłata nie została uiszczona przez skarżącego. W konsekwencji powyższego w dniu 12 listopada 2013 r. zapadła decyzja o rozbiórce.

Zestawienie treści przepisów prawa budowlanego dotyczących likwidacji skutków samowoli budowlanej oraz legalizacji samowolnie wykonanych robót z działaniami organu nadzoru budowlanego wskazuje, że organ działał w granicach obowiązującego prawa.

Podkreślenia wymaga, iż likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Legalizacja łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Jednym z koniecznych wymogów jest uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59f ust. 1 ustawy. W razie spełnienia wymagań określonych w art. 49 ust. 1 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. W przypadku zaś nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1, a więc decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Dodać również należy, że decyzja, o której mowa, nie ma charakteru uznaniowego. W przypadku bowiem gdy inwestor nie dopełnił obowiązków umożliwiających ewentualną legalizację obiektu, w tym nie uiścił opłaty legalizacyjnej, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Decyzje podejmowane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 1999 r., IV SA 69/97, LEX nr 46680).

Uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wykonanego obiektu. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 867/08- dostępny na stronie internetowej www.orzeczeniansa.gov.pl). Zaznaczenia wymaga, iż uiszczenie opłaty legalizacyjnej nie jest obowiązkiem inwestora. Jej uiszczenie jest bowiem swojego rodzaju przywilejem - sposobem sanowania samowoli budowlanej. Nie korzystając z przywileju tego i nie uiszczając opłaty inwestor musi jednak liczyć się z tym, iż w takim przypadku właściwy organ na podstawie art. 49 ust. 3 i 48 ust. 1 ustawy zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę wybudowanej bez pozwolenia budowlanego części obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 842/07- dostępny jak wyżej).

W niniejszej sprawie, tak jak to wyżej wskazano organy administracji wdrożyły procedurę legalizacyjną. Inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 i art. 49 ust. 3 ustawy, co stanowiło podstawę do uruchomienia kolejnego etapu legalizacji, tj. ustalenia opłaty legalizacyjnej. W razie braku opłaty legalizacyjnej organ nie ma podstaw prawnych do wdrożenia kolejnego etapu tej procedury poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego (art. 49 ust. 4), lecz wydaje decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę (art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1ustawy).

W konsekwencji stwierdzić należy, że wydana w sprawie decyzja nie narusza prawa, skoro skarżący nie uiścił opłaty legalizacyjnej co z jednej strony stanowi konieczny warunek dla zatwierdzenia projektu budowlanego i wznowienia robót budowlanych, a z drugiej strony jej brak obliguje organ do orzeczenia rozbiórki.

Za nietrafny należy uznać zarzutu skarżącego, iż dokonał remontu budynku. Materiał fotograficzny jak i protokół z oględzin przedmiotowej inwestycji oraz pozostałe materiały dokumentacyjne znajdujące się w aktach sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazują, iż skarżący realizował rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku poprzez powiększenie powierzchni zabudowy budynku i zwiększenie jego długości. Zakres i rozmiar wykonanych robót oraz dokonanie rozbiórki istniejących uprzednio elementów budynku w świetle art. 3 pkt 8 ustawy wyklucza uznanie, iż skarżący realizował "remont" obiektu.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy przez "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przy remoncie najczęściej wymieniane są tylko poszczególne elementy obiektu (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1253/09 dostępny jak wyżej. Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego uznały, że zakres wykonanych przez skarżącego robót budowlanych w części nie można uznać za remont w powyższym rozumieniu.

Ustalenia faktyczne dotyczące rozmiaru i zakresu robót budowlanych oraz inwestora tych robót zostały dokonane w szczególności na podstawie dowodu z oględzin, który został przeprowadzony w 25 października 2012 r. i prawidłowo udokumentowany protokołem, mapy Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kędzierzynie-Koźlu wraz z projektem zagospodarowania działki terenu dla inwestycji polegającej na budowie garażu na maszyny rolnicze z dnia 7 września 2001 r., fotografii budynku mieszkalnego oraz wyjaśnień skarżącego.

Do protokołu oględzin inwestycji pełnomocnik skarżącego D. L., nie wnosił zastrzeżeń. W piśmie z 29 października 2012 r. opisał tylko konieczne – jego zdaniem – roboty budowlane wynikłe podczas prac remontowych. Nie kwestionował natomiast ustaleń w zakresie pomiarów i szkiców sytuacyjnych nawiązujących do pomiarów wykonanych na budowie przez kontrolujących. Wynika z nich, że skarżący przeprowadził w budynku mieszkalnym na działce nr A. roboty budowlane, których zakres obejmował: wykonanie ściany szczytowej murowanej z pustaków ceramicznych posadowionej na nowo wykonanym fundamencie w odległości 80 cm od poprzednio istniejącej, realizację nowych ścian wewnątrz obiektu bezpośrednio przylegających do istniejących, wykonanie stropu żelbetowy powiązanego konstrukcyjnie z nowo powstałymi przegrodami oraz posadzkę w budynku. Na podstawie analizy zgromadzonych danych organ stwierdził, że roboty budowlane polegające na wykonaniu ściany szczytowej na nowo wykonanym fundamencie oraz stropu żelbetowego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Przy czym nie ma znaczenia czy ścianę zewnętrzną wykonano w tym samym miejscu co istniejąca poprzednio, czy też tak jak to zostało ustalone w niniejszej sprawie w odległości ok. 80 cm od istniejącej pierwotne. Wystarczy sam fakt wykonania takich prac bez wymaganego zezwolenia. Wskazania również wymaga, iż zgłoszenie w dniu 20 czerwca 2012 r. przez T. L. zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na remoncie budynku mieszkalnego, bez dokonania zmiany istniejącego stanu konstrukcyjnego oraz zarysów i układów elewacji zewnętrznej, nie zwalniało inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji stwierdzenia w toku prowadzonych prac budowlanych większego zakresu tych prac.

Akceptując zatem ustalenia dokonane przez rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego odnośnie zakresu wykonanych robót budowlanych w związku z przedmiotową budową zgodzić się trzeba z oceną, że wymagały one pozwolenia na budowę. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy. W niniejszej sprawie, jak trafnie wykazał organ odwoławczy, mamy do czynienia z rozbudową budynku usytuowanego na wskazanej działce. Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy ilekroć w ustawie mowa jest o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei przez roboty budowlane rozumie się (art. 3 pkt 7): budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jak stanowi art. 28 ust. 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wykonane roboty budowlane nie mieszczą się wśród wyjątków objętych przepisem art. 29 ustawy, a zatem wymagają pozwolenia na budowę, według ogólnej reguły ustanowionej w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Jest zaś w sprawie bezsporne, że inwestor nie posiadał pozwolenia na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych. Wprawdzie ustawodawca nie zamieścił w ustawie Prawo budowlane legalnej definicji "rozbudowy", niemniej analiza przepisów art. 3 pkt 6, 7 i 7a ustawy, definiujących terminy: "budowa", "roboty budowlane" i "przebudowa" pozwala na stwierdzenie, że taki zakres robót budowlanych, którego skutkiem jest zmiana bryły obiektu budowlanego (w zakresie powierzchni zabudowy, kubatury, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji) wypełnia pojęcie "rozbudowy". Czynności sprawdzające dokonane przez organy nadzoru budowlanego miedzy innymi na podstawie sprawdzenia z mapą określającą sytuację na przedmiotowej działce, aktualną na dzień 21 maja 2012 r., potwierdziły, iż zinwentaryzowany budynek posiada wymiary zgodne z pomiarami dokonanymi podczas oględzin.

W konsekwencji, oceniając trafnie, że opisane roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały w przedmiotowej sprawie art. 48 ustawy, umożliwiający legalizację samowoli budowlanej, którą jest między innymi wybudowanie lub budowa (a zatem rozbudowa i nadbudowa) obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Ustalenia dokonane przez organ w postępowaniu wyjaśniającym, w szczególności wskazane przekroczenie wymiarów wzniesionego obiektu, oraz przeprowadzenie prac budowlanych a zarazem stwierdzenie, że zaistniały warunki do legalizacji przedmiotowej budowy, obligowały organ do przeprowadzeni procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ustawy.

W ocenie Sądu, organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały przepisy art. 48 i art. 49 ustawy. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2012 r., nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy wstrzymano roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr A. oraz nakazano inwestorowi przedłożenie określonych w tym postanowieniu dokumentów. Z kolei postanowieniem z dni 18 kwietnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 ww. ustawy nałożono obowiązek uzupełnienia projektu budowalnego. Skarżący T. L. nakazane przez organ obowiązki wykonał, a to stanowiło podstawę rozpoczęcia kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, to jest nałożenia na podstawie postanowienia opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Postanowieniem z dnia16 lipca 2013 r. organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną w kwocie 50.000 zł. Opłata legalizacyjna we wskazanym postanowieniu została prawidłowo wyliczona, zgodnie z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1-3 ustawy, z dokładnym objaśnieniem zastosowanych wskaźników do ustalenia opłaty. Organ wskazał nadto termin, w jakim należy uiścić opłatę oraz pouczył o skutkach określonych w art. 49 ust. 3 ustawy w przypadku niedokonania nieuiszczenia opłaty w siedmiodniowym terminie od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z tym przepisem organ po stwierdzeniu, że opłata nie została w terminie dokonana, wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Powyższe przepisy wskazują, że to czy opłata zostanie uiszczona zależy od woli strony, gdyż nie podlega ona obowiązkowemu ściąganiu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Po 326/11, LEX nr 1153086).

Warunkiem wymierzenia opłaty legalizacyjnej jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego popełnienia samowoli budowlanej i ustalenie, że samowola ta może być zalegalizowana, a podmiot, który ją popełnił wykonał nałożone na niego przez organ obowiązki określone w art. 48 ust. 2 i ust. 3 i art. 49 ust. 3 ustawy. Skoro skarżący nie uiścił ustalonej opłaty legalizacyjnej obowiązkiem organu było wydanie decyzji o rozbiórce.

Wobec zarzutów podnoszonych przez skarżącego dodać również wypada, iż zgodnie z art. 31 ust. 5 ustawy roboty zabezpieczające oraz rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie tych robót nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia zamierzonej rozbiórki obiektu budowlanego. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, gdyż oparta jest na swoistym stanie wyższej konieczności. Istnienie tego stanu inwestor powinien wykazać w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę lub w treści zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce, np. przedstawiając organowi sporządzone przez rzeczoznawców budowlanych lub osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności opinie i ekspertyzy. Z treści art. 31 ust. 5 ustawy wynika, że zastosowanie omawianej instytucji wymaga spełnienia kilku warunków, a mianowicie:

a) zagrożenie bezpieczeństwa musi być bezpośrednie, co oznacza, że nie można, ze względu na grożące bliskie niebezpieczeństwo, zastosować zwykłego trybu uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia;

b) niebezpieczeństwo to musi zagrażać dobrom szczególnie chronionym, tj. zdrowiu lub życiu ludzi oraz mieniu;

c) rozpoczynając roboty, inwestor ma obowiązek bezzwłocznie, tj. natychmiast, kiedy dokonanie odpowiednich czynności będzie możliwe, uzyskać pozwolenie lub dokonać zgłoszenia (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 marca 2010 r., II SA/Sz 1365/09, LEX nr 605557; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2010 r., VII SA/Wa 817/10, LEX nr 676271). Omawiany przepis zezwala tylko na rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych. Inwestor nie może zatem na podstawie tego przepisu wykonać jakichkolwiek innych robót budowlanych. Uprawnienie i obowiązek inwestora do podjęcia bezzwłocznych działań w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy, nie może być również rozumiany w ten sposób, że w ramach tego działania inwestor może przekroczyć granice wyznaczone tym przepisem i wykonać bez pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia rozbiórki obiektu budowlanego albo jego części w zakresie wykraczającym poza konieczność usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2011 r., II OSK 1366/10, LEX nr 1151853). W świetle powyższego argumentacja skarżącego przedstawiona w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle przedstawionych powyżej rozważań, stwierdzić należy, iż rozstrzygające sprawę organy administracji dokonały ustalenia wszystkich istotnych dla jej rozpatrzenia okoliczności faktycznych, co odpowiada obowiązkom wynikającym z art. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w art. 107 § 3 K.p.a., jest kompletne, logiczne i zrozumiałe co do motywów, którymi się organ odwoławczy kierował, a prawidłowość zastosowania przepisów prawa nie budzi wątpliwości Sądu. W uzasadnieniu tym odniesiono się także do zarzutów odwołania. Niewątpliwie skarga stanowi jedynie polemikę z prawną kwalifikacją przedmiotowej samowoli budowlanej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko organów uzasadnione ustalonymi okolicznościami sprawy i poparte zebranym materiałem, którego wartości dowodowej w skardze skutecznie nie podważono.

Skoro na podstawie prawidłowo dokonanych ustaleń organu zakwestionowane roboty budowlane zrealizowane zostały bez pozwolenia na budowę (a więc samowolnie), zaś skarżący nie uiścił ustalonej opłaty legalizacyjnej orzeczonej przez organ I instancji postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r., zasadnie orzeczono obowiązek rozbiórki części budynku mieszkalnego.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.