Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3089/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 167/12 w sprawie ze skargi Z. G. i T. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 167/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. G. i T. G. na decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta Częstochowy decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11c, art. 11f ust. 1, art. 11g, art. 12 ust. 1–4 pkt 2, 4d, 4f, art. 16 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) zezwolił [...] w C. na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa przedłużenia ulicy [...] od ul. [...] do ul. [...] (II etap) w C.".

T. G. wnioskiem z dnia 4 października 2010 r., wystąpił do Wojewody Śląskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy podnosząc, iż działki objęte decyzją stanowią jego własność, bezprawnie przejętą przez podmiot publiczny.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy z dnia [...] maja 2010 r. Podstawą rozstrzygnięcie było ustalenie, iż T. G. nie posiadał tytułu prawnego do którejkolwiek nieruchomości objętej decyzją z dnia [...] maja 2010 r., co powoduje w ocenie organu, iż nie może być on uznany za stronę postępowania.

Odwołanie od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 21 lutego 2011 r. wniósł T. G.

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Minister Infrastruktury, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wyjaśnił, że T. G. nie posiada tytułu prawnego do którejkolwiek nieruchomości objętej decyzją z dnia [...] maja 2010 r., a tym samym nie może być on uznany za stronę postępowania.

Minister Infrastruktury wskazał, iż decyzją z dnia [...] lutego 1989 r. Geodeta Miejski w Częstochowie, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99) orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], stanowiącej współwłasność Z. i T. G. Jednocześnie ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 1989 r., Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Częstochowie uchylił ww. decyzję Geodety Miejskiego w Częstochowie w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] października 1999 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 1999 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 1989 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia [...] lutego 1989 r., podkreślając w uzasadnieniu, że wywłaszczenie stało się konieczne wobec braku zgody właścicieli na zbycie przedmiotowej nieruchomości w drodze czynności cywilno-prawnej, a w sprawie nie stwierdzono podstaw do uznania, aby badane decyzje z dnia [...] lutego 1989 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1989 r. obarczone były którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 października 2001 r., sygn. akt I SA 1110/01, uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999 r. znak: [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że poważne wątpliwości budzi treść wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia [...] lutego 1989 r. i decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 1989 r., a organy administracji rozpoznając sprawę nie poczyniły żadnych ustaleń w celu jednoznacznego wyjaśnienia, czy Skarżący rzeczywiście składał wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji. Ponadto, Sąd wskazał, że organ powinien wezwać skarżącego do jasnego sprecyzowania stanowiska w tej sprawie. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność ww. decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 1989 r. i decyzji Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia [...] lutego 1989 r., wskazując, iż z akt sprawy nie wynika, aby przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego prowadzone były rokowania z właścicielami działek nr [...] i nr [...], a ponadto, w aktach sprawy brak jest decyzji o lokalizacji inwestycji, która stosownie do treści art. 54 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) miała stanowić załącznik do wniosku o wywłaszczenie. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił Zarząd Miasta Częstochowa. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. i stwierdził, że decyzja Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 1989 r. i decyzja Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia [...] lutego 1989 r. w części dotyczącej wywłaszczonych działek, stanowiących obecnie działki nr [...] i nr [...], zostały wydane z naruszeniem prawa wobec wystąpienia w tym zakresie nieodwracalnych skutków prawnych, a w pozostałej natomiast części stwierdził nieważność ww. decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczych. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA 2632/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. w uzasadnieniu wyroku wskazując, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w C. nie była informowana o czynnościach przeprowadzonych przez organ w toku postępowania, jak również nie zostały jej doręczone decyzje zapadłe w tym postępowaniu, a ponieważ przysługuje jej prawo użytkowania wieczystego do części nieruchomości wywłaszczonej, to ma ona interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., jako strona do udziału w postępowaniu nadzorczym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 1989 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia [...] lutego 1989 r., znak: [...]. Minister Transportu i Budownictwa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 271/06, odrzucił skargę Pana T. G. na ww. decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r.

Organ podkreślił, iż wskutek powyższego decyzja Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia [...] lutego 1989 r. orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], oznaczona w dacie wywłaszczenia jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,2599 ha pozostaje w obiegu prawnym. Jak wynika z akt sprawy działki nr 16/1 i nr 16/3. obręb 82, obecnie odpowiadają części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], obręb [...] i stanowią własność Gminy Miasta Częstochowy. Decyzją Prezydenta Miasta Częstochowy nr [...], z dnia [...] maja 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej orzeczono w stosunku do działek m.in. nr [...] oraz działek nr [...] (wydzielone z działki nr [...]) objętych księgą wieczystą KW nr [...] i stanowiących własność Gminy Miasta Częstochowy. W tej sytuacji, zdaniem organu, Tadeuszowi Grzesiakowi nie przysługuje do wskazanych nieruchomości żaden tytuł prawny mogący stanowić podstawę do występowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy nr [...], z dnia [...] maja 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 7 listopada 2011 r. wnieśli Z. G. i T. G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 167/12, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie natomiast do art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6, poz. 18 ze zm.) w sprawach, w których do dnia wejścia wżycie niniejszej ustawy została wydana decyzja, a zgodnie z przepisami k.p.a. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą powinno być wydane postanowienie, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja. Art. 28 k.p.a. stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym legitymację prawną do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ma nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego zakwestionowaną decyzją lecz także inny podmiot, który wykaże w sprawie posiadanie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zarówno interes prawny jak i prawny obowiązek wynikają z przepisów prawa materialnego stanowiącego prawa i obowiązki. Warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania, jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca definiując w art. 28 k.p.a. pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał wyraźnie na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym. Chodzi tu nie o interes czy obowiązek faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes lub obowiązek prawny, tj. taki, który wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Tak więc o tym czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie nie wola osoby lecz norma prawna, z której dla tego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki.

Sąd wskazał, że w postępowaniu nadzorczym, dotyczącym weryfikacji decyzji wydawanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", przymiot strony będzie przysługiwał inwestorowi, dotychczasowym właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, którymi objęta była zaskarżona decyzja, co wynika z art. 1 If ust. 3 ustawy. Ponadto, ustalając krąg podmiotów, mieszczących się w pojęciu "pozostałych stron", należy mieć na uwadze treść art. 12 ust. 4f ustawy, który stanowi, iż "Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe". Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż "pozostałymi stronami" są podmioty mające inne prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym liniami rozgraniczającymi projektowanej inwestycji drogowej.

Sąd podkreślił, że skarżący czyni starania w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, na mocy której utracił prawo własności działek obecnie zajmowanych pod inwestycję. Nie zmienia to faktu, iż organ ma obowiązek wziąć z urzędu pod uwagę stan faktyczny oraz prawny obowiązujący w dacie podejmowania decyzji. Sytuacji nie zmienia w szczególności okoliczność wniesienia do sądu powszechnego powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż wpis prawa własności wynikający z księgi wieczystej podlega ochronie jako objęty rękojmią wiary publicznej na mocy art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361). Organ miał więc obowiązek ustalenia prawa własności do działek objętych inwestycją drogową na podstawie posiadanego wypisu z księgi wieczystej.

Sąd doszedł do przekonania, iż pozostawanie w toku sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie stanowi przesłanki zawieszenia z urzędu jako kwestia prejudycjalna, o której mowa w art. 125 § 1 p.p.s.a., albowiem rozstrzygnięcie sprawy niniejszej nie zależy od jej wyniku. Sąd w niniejszej sprawie dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnej na datę jej wydania, a zatem kwestia późniejszego ewentualnego rozstrzygnięcia na korzyść skarżących oceny tej zmienić nie może. Wobec powyższego wniosek o zawieszenie postępowania oddalił.

Od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2012 r. T. G. wniósł dwie skargi kasacyjne, sporządzone przez dwu różnych pełnomocników, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej z dnia 22 września 2012 r. sporządzonej przez adw. P. K. T. G. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia a wynikający z naruszenia przepisów postępowania co miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 3, art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 11f ust. 3 i 12 ust. 4f ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez wadliwe przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje w niniejszej sprawie przymiot strony;

2) naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy – art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 3, art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nie umożliwienie skarżącemu czynnego udziału na każdym etapie postępowania.

W skardze kasacyjnej z dnia 27 września 2012 r. sporządzonej przez adw. A. W. T. G. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1) rażące naruszenie prawa materialnego – art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, art. 1 protokołu Nr 1 z dnia 20 marca 1952 r. do Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, z których wynika, że państwo chroni własność;

2) naruszenie art. 112 ust. 3 i art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) w zw. z art. 224–231 k.c. poprzez uznanie za zasadną decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy o realizacji inwestycji na nieruchomości, na którą skarżący posiadają akt własności ziemi nr [...], na których ma być realizowana inwestycja, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) rażące naruszenie art. 7 oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 128 i nast. u.g.n. art. 156 § 1 ust. 2, 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.c., art. 112 ust. 3 u.g.n., art. 53 i 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości a to poprzez utrzymanie w mocy ww. decyzji obarczonej zarzutem naruszenia przez organy prawa własności skarżących i decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej zaskarżoną decyzję w obrocie prawnym,

4) rażące naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 i art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem mającą wpływ na wynik sprawy,

5) rażące naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji odmawiającej skarżącym prawa udziału w postępowaniu o uznanie decyzji wywłaszczeniowej za nieważną, tj. odmowa przyznania skarżącym legitymacji procesowej strony pomimo wykazania niewątpliwego interesu prawnego skarżących w usunięciu z obrotu wadliwej decyzji o pozbawieniu ich prawa własności nieruchomości przy ul. [...] w C. bez rokowań, wykupienia lub zapłaty skarżącym odszkodowania, które do dnia dzisiejszego nie miało miejsca;

6) rażące naruszenie procedury przez WSA w Warszawie poprzez odmowę uwzględnienia zarzutu skarżących co do kwestii kolizji praw własności działek wpisanych do KW [...] w postępowaniu sądowym SR w Częstochowie sygn. akt [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym działek odebranych skarżącym poprzez wywłaszczenie decyzją Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia [...] lutego 1989 r., co miało wpływ na wynik sprawy.

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2012 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Z. G.

Na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. skarżący złożył do akt sprawy pismo procesowe z dnia 28 maja 2014 r. wraz z załącznikami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Wniesione skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, nie dotyczą bowiem postępowania administracyjnego i wydanych w nim decyzji, które były przedmiotem kontroli sądowej i w której wydano zaskarżony wyrok.

W związku z powyższym należy przypomnieć, że zaskarżonym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2012 r. oddalono skargę Z. G. i T. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2011 r., którą na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Wobec tego prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania określone w art. 176 p.p.s.a. i dotyczyć przedmiotu zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji oraz aktów administracyjnych kontrolowanych pod względem legalności przez ten Sąd. Przytoczone w skardze kasacyjnej podstawy zaskarżenia określone w art. 174 p.p.s.a., powinny być uzasadnione.

Tymczasem w skardze kasacyjnej z dnia 22 września 2012 r. opartej na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w pkt 1 i 2 wskazuje się na naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jednak w dalszej części skargi kasacyjnej zarzuty te nie zostały uzasadnione po myśli art. 176 p.p.s.a. W uzasadnieniu omawianej skargi kasacyjnej zawarto rozważania teoretyczne na temat subiektywnej koncepcji strony, co jednak nie oznacza, że w pewnych sytuacjach z przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 k.p.a.). Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona niemająca zdolności do czynności prawnych (wyrok NSA z 8 listopada 1995 r., III SA 182/95, ONSA 1996, nr 4, poz. 167). Natomiast stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oprócz osób, które uczestniczyły w postępowaniu zwykłym, mogą być inne osoby, które żądając stwierdzenia nieważności decyzji wykażą swój interes prawny lub obowiązek (wyrok NSA z 27 lutego 1996 r., SA/Gd 372/95, niepubl.). W uzasadnieniu omawianej skargi kasacyjnej nie wykazano, aby skarżący w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] maja 2010 r. albo w dacie składania wniosku o jej unieważnienie miał interes prawny, wynikający z prawa do nieruchomości mającego odzwierciedlenie w zapisach w księdze wieczystej. "Z uwagi na powyższe, skarżący wnosi o przesłankowe stwierdzenie, dla potrzeb niniejszego postępowania, iż decyzja Geodety Miejskiego w Częstochowie z dnia 7 lutego 1989 r. (...), jest nieważna". Powyższe żądanie autora skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne w świetle prawa, gdyż dopóki pozostaje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna istnieje domniemanie mocy obowiązującej decyzji, tak stanowi zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wynikająca z art. 16 k.p.a.

Poza tym ww. decyzja z [...] lutego 1989 r. dotycząca wywłaszczenia nieruchomości nie należy do tego postępowania i Sąd nie może na jej temat wypowiadać się w tej sprawie.

Z faktu, że skarżący nie zgadza się z ww. decyzją i prowadzi od lat postępowania administracyjne i cywilne przed sądem powszechnym, nie może też wynikać, że ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r., jak wywodzi się w skardze kasacyjnej. O tym czy wywłaszczenie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, nie może wypowiadać się Sąd w tym postępowaniu, które dotyczy innej przedmiotowo sprawy. Zasady współżycia społecznego powoływane w skardze kasacyjnej, czy też rzekome naruszenia prawa karnego, nie mogą też stanowić argumentów przemawiających za uwzględnieniem skargi kasacyjnej, czy też za uznaniem trafności zarzutów zawartych w petitum tego pisma.

Skarga kasacyjna z dnia 27 września 2012 r. wskazująca na naruszenia przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów Konstytucji RP, podobnie jak wcześniej omówiona skarga kasacyjna w całości odnosi się do spraw niebędących przedmiotem niniejszego postępowania. W rozpoznawanej sprawie większość przepisów, których naruszenie zarzuca się w skardze kasacyjnej, nie miała i nie mogła mieć zastosowania, nie mogły więc przepisy te zostać naruszone zaskarżonym wyrokiem.

Natomiast w tym postępowaniu Minister Infrastruktury, który wydał zaskarżoną decyzję ani Sąd ją kontrolujący, nie mogły kontrolować, ani wypowiadać się na temat prawidłowości przeprowadzonego postępowania wywłaszczeniowego, czy też odszkodowania z tego tytułu, a tym sprawom poświęcona jest cała skarga kasacyjna i jej uzasadnienie.

Żaden z zarzutów skargi kasacyjnej i argumentacja zawarta w tym piśmie nie wskazują wprost na wadliwość zaskarżonej decyzji i wadliwość zaskarżonego aktu. Z faktu, że skarżący nie akceptuje orzeczeń jakie zapadły w przeszłości w sprawie wywłaszczenia nieruchomości i prowadzi postępowania administracyjne oraz cywilne kwestionujące wpisy w księdze wieczystej, nie wynika jeszcze, że ma interes prawny i jest stroną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy z dnia [...] maja 2010 r. Również pismo procesowe wraz z załącznikami złożone na rozprawie nie dowodzi w powyższym zakresie i nie daje podstaw do wzruszenia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.