Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 541/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, 4, 5, art. 18 ust. 1, 3, 10 pkt 5
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 roku sprawy ze skarg G. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...], [...], [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 1) oddala skargi; 2) przyznaje adwokatowi G. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 885,60 (osiemset osiemdziesiąt pięć 60/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi G. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 11 1 ust. 4 i art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm.) cofnął G. K. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie monopolowym przy ul. S. K. [...] w Ł. wydane przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu [...] r. o nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 29 stycznia 2010 r. G. K. złożyła oświadczenie o wartości sprzedaży brutto napojów alkoholowych w roku 2009 jaka miała miejsce w sklepie monopolowym znajdującym się w Ł. przy ul. K. [...], w którym wskazała wartość sprzedaży napojów alkoholowych w wysokościach zbliżonych lub tożsamych z tymi, o których mowa w art. 11 1 ust. 5 ustawy tj. kwotę 37.500 zł- jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa, 37.000 zł – jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz 77.000 zł – jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu. Podane przez stronę wartości wzbudziły podejrzenia organu.

W dniu 6 kwietnia 2010 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, w tym do przedłożenia comiesięcznych lub dobowych raportów fiskalnych za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. W dniu 28 kwietnia 2010 r. strona przedstawiła raport obrotu kodów towarowych za określony w wezwaniu okres, wraz z zobowiązaniem do przedstawienia korekty błędnie wprowadzonych sum do kasy fiskalnej. W dniu 5 maja 2010 r. w siedzibie organu zezwalającego strona złożyła "wykaz pomyłkowych paragonów kasy fiskalnej w miesiącu styczniu, marcu, kwietniu, maju, czerwcu, sierpniu i wrześniu 2009 r. w wysokościach "netto", a następnie w dniu 24 maja 2010 r. złożyła tożsame zestawienie, uwzględniając podział na poszczególne rodzaje napojów alkoholowych (piwo, wino, wódka). Z uwagi na konieczność ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, organ zezwalający zwrócił się o przekazanie kopii paragonów (rolek) za przedmiotowy okres działalności. Ostatecznie wszystkie rolki zostały dostarczone organowi zezwalającemu do dnia 13 sierpnia 2010 r. Po przeliczeniu wszystkich kwot uwidocznionych na paragonach fiskalnych ustalono, że w przedmiotowym okresie działalności łączna kwota uzyskana ze sprzedaży poszczególnych napojów alkoholowych wynosiła odpowiednio: 87.721,54 zł - o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa, 16.496,28 zł - o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz 71.378,08 zł - o zawartości powyżej 18% alkoholu. W wyniku poczynionych ustaleń, w dniu 9 września 2010 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowania administracyjne w przedmiocie cofnięcia posiadanych przez stronę zezwoleń i zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - Ś. o ustalenie, czy organ podatkowy jest w posiadaniu dokumentacji świadczącej o pomyłkach przedsiębiorcy podczas rejestrowania sprzedaży w kasie fiskalnej na kwotę 79.158,70 zł.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 6 października 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, wskazał, iż nie posiada materiałów mogących stanowić dowód na okoliczność pomyłek podatnika podczas rejestrowania sprzedaży na kasie fiskalnej w 2009 r. W dniu 27 września 2010 r. G. K. złożyła oświadczenie, w którym wskazał, że źle rozliczyła wartość podanych stanów napojów alkoholowych, "przedstawiłam za małą sprzedaż piwa a zbyt dużą wina i wódki", a w dniu 16 listopada 2010 r. złożyła wykaz pomyłkowych paragonów z kasy fiskalnej za poszczególne miesiące tożsamych z tymi, które złożyła wcześniej. Organ uznał więc, że ujawniony w toku postępowania stan faktyczny nie budzi wątpliwości. W konkluzji organ I instancji przytoczył treść art. 18 oraz art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zaznaczając równocześnie, że w myśl art. 18 ust. 10 pkt 5 wskazanej ustawy "zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Należy zaznaczyć, iż ustawodawca posłuży się pojęciem fałszywych danych, co należy rozumieć jako podanie nie tylko zaniżonych, lecz także zawyżonych wartości sprzedaży napojów alkoholowych. W ustalonym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że strona postępowania zawarła nieprawdziwe dane w oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2010 r.

Od powyższych decyzji G. K. złożyła odwołanie, w którym prosząc o odstąpienie od nałożonej kary w postaci cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, podniosła, iż z powodu wieku, w którym się znajduje i dużej konkurencji istniejącej w bezpośrednim sąsiedztwie prowadzonej przez nią działalności będzie jej bardzo trudno zmienić asortyment i przedmiot prowadzonej działalności.

W dniu 10 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącej złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. pismo zatytułowane "wniosek dowodowy wraz ze stanowiskiem wnioskodawczyni", w którym wniósł o dopuszczenie dowodu w postaci: 1) akt sprawy [...] Sądu Okręgowego w Ł. na okoliczność braku zamiaru umyślnego działania strony w zakresie ewentualnego przekroczenia limitu sprzedaży alkoholu, zaburzeń depresyjnych i jej stanu emocjonalnego wskazującego na brak zamiaru bezpośredniego w działaniu, trudnej sytuacji życiowej wskazującej na nieumyślność w postępowaniu;

2) zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej Ł. Ś. z wnioskiem o załączenie do akt sprawy akt postępowania przygotowawczego [...] oraz z zapytaniem jaka jest sygnatura akt postępowania sądowego dotycząca niniejszego postępowania na okoliczność znęcania się przez męża nad wnioskodawczynią w okresie objętym kontrolą w zakresie ilości sprzedaży alkoholu, stanów depresyjnych i jej stanu emocjonalnego wskazującego na brak zamiaru bezpośredniego w działaniu, trudnej sytuacji życiowej wskazującej na nieumyślność w postępowaniu;

3) zeznań świadka K. K., na okoliczność znęcania się przez męża nad skarżącą w okresie objętym kontrolą w zakresie ilości sprzedaży alkoholu, stanów depresyjnych, jej stanu emocjonalnego wskazującego na brak zamiaru bezpośredniego w działaniu, trudnej sytuacji życiowej wskazującej na nieumyślność w jej postępowaniu. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że postępowanie skarżącej w zakresie ewentualnego przekroczenia limitu sprzedaży napojów alkoholowych nie było dotknięte zamiarem bezpośrednim czy też umyślnością. Okres będący przedmiotem kontroli w zakresie ilości sprzedaży napojów alkoholowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej był dla skarżącej bardzo trudny. W tym czasie trwało bowiem postępowanie rozwodowe, z powodu natomiast znęcania się przez męża nad nią i jej córką, zmuszone zostały do opuszczenia domu. Traumatyczne doświadczenia skarżącej spowodowały zaburzenia depresyjne. Pełnomocnik zaznaczył, że nigdy intencją strony nie było podawanie nieprawdziwych informacji o ilości sprzedawanych napojów alkoholowych, do takiej sytuacji mogło dojść jedynie wskutek omyłki wywołanej stanem emocjonalnym, który z kolei był wynikiem traumatycznych i ciężkich doświadczeń. W konkluzji pełnomocnik wniósł o uwzględnienie złożonych wniosków dowodowych, a po ich przeprowadzeniu uchylenie decyzji organu I instancji, "tym bardziej, iż przyznanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu leży w szeroko pojętym interesie społecznym, ponieważ stanowi dochód budżetu gminy i źródło utrzymania skarżącej.

Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z treścią art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku (...) przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu o którym mowa w art. 111 ust. 4". Stosownie zaś do treści art. 111 ust. 4 ustawy, przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim". Biorąc powyższe pod uwagę należy zaznaczyć, że ustawodawca nie uzależnił skutku w postaci cofnięcia zezwolenia od udowodnienia winy przedsiębiorcy w przedstawieniu fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, nie przewidział też jakichkolwiek okoliczności łagodzących — przesłanką warunkującą konieczność cofnięcia zezwolenia jest sam fakt wpisania w oświadczeniu fałszywych, a więc niezgodnych z prawdą danych. Przepis art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy brzmi kategorycznie – co oznacza, że konsekwencją przedstawienia w oświadczeniu fałszywych, a więc niezgodnych z prawdą, danych o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych jest cofnięcie zezwolenia na ich sprzedaż. Ustawodawca w cytowanym przepisie posłużył się sformułowaniem: "organ zezwalający cofa" zezwolenie, co powoduje, że przedstawione przez pełnomocnika okoliczności nie mają żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, a co za tym idzie organ będąc związany przepisami prawa nie jest władny prowadzić postępowania dowodowego, w zakresie okoliczności, które nie są istotne dla sprawy. Odwołując się do treści art. 75 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało, że przeprowadzenie dowodów na okoliczność: "zaburzeń depresyjnych wnioskodawczyni, jej stanu emocjonalnego wskazującego na brak zamiaru bezpośredniego w działaniu, trudnej sytuacji życiowej wskazującej na nieumyślność w postępowaniu, znęcania się przez męża -w żaden sposób nie mogą się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, bowiem z punktu widzenia treści art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy nie mają one żadnego znaczenia. Tym samym więc z uwagi na fakt, że okoliczności te nie mają znaczenia dla sprawy, a przesłanki z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy zostały spełnione, cofnięcie zezwolenia było uzasadnione.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) obrazę prawa materialnego tj. art. 18 ust. 10 pkt 5 w zw. z art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 16.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, iż skarżąca dopuściła się złożenia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4 cytowanej ustawy podczas, gdy właściwa interpretacja przepisu art. 18 ust. 10 pkt 5 skłania do konstatacji, iż cofnięcie zezwolenia winno się wiązać jedynie z umyślnym nieprzestrzeganiem określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, a nie niezawinionym działaniem skarżącej, które w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. 2) obrazę przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 91 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 111 ust 2. pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez nieprawidłowe określenie zezwolenia w decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż poprzez ustalenie, iż decyzja dotyczy napojów alkoholowych o zawartości do 45% alkoholu oraz piwa podczas gdy przepisy ustawy nie przewidują takiego rodzaju zezwolenia dla takiej kategorii napojów alkoholowych a jedynie dla alkoholi o zawartości do 4,5% oraz piwa, a także 3) art. 10 kpa w zw. z art. 111 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. l ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez wszczęcie postępowania i połączenie ich do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw w zakresie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, wezwania skarżącej do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w terminie 7 dni jednym pismem obejmującym wszystkie postępowania - pomimo braku wydania w tym zakresie stosownego zarządzenia, a tym samym pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w każdym z 3 postępowań. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Nadmieniła, iż postępowanie w zakresie ewentualnego przekroczenia limitu sprzedaży napojów alkoholowych nie było dotknięte zamiarem bezpośrednim czy też umyślnością. Podniosła, iż okres objęty kontrolą był dla niej trudny i ciężki. W tym czasie trwało postępowanie rozwodowe, a z powodu znęcania się fizycznego przez męża, opuściła z córką dom, zostawiając wszystkie swoje rzeczy osobiste. Skarżąca wskazała, że traumatyczne doświadczenia przyczyniły się do pojawienia się u niej zaburzeń depresyjnych. Nigdy jednak jej intencją nie było podawanie nieprawdziwych informacji o ilości sprzedanych napoi alkoholowych. Wskazała, iż mogło dojść do takiej sytuacji wskutek omyłki wywołanej stanem emocjonalnym, który z kolei był wynikiem traumatycznych i ciężkich doświadczeń związanych ze szczególnym znęcaniem się nad jej osobą i córką przez byłego męża. Skarżąca podniosła również, iż w ubiegłych latach nie przekraczała limitów sprzedaży, co sprawiło, iż miała pełną świadomość, iż również w roku 2009 limit sprzedaży alkoholu nie został przekroczony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi.

Postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2011 roku z niniejszą sprawą zostały połączone sprawy o sygn. akt III SA/Łd 542/11 i III SA/Łd 543/11, w trybie art. 111 § 2 p.p.s.a. celem ich łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia. W sprawie o sygn. akt III SA/Łd 542/11 przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. nr [...] o cofnięciu zezwolenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, przeznaczony do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie monopolowym przy ul. S. K. [...] w Ł.

Stan faktyczny tej sprawy jest tożsamy ze stanem faktycznym sprawy o sygn. akt III SA/Łd 541/11. Skarżąca sformułowała takie same zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, podnosząc dodatkowo, że zawyżenie wartości sprzedanego alkoholu o zawartości powyżej 18% alkoholu nie rodziło w tym wypadku żadnych fiskalnych ujemnych konsekwencji dla gminy, a zastosowanie i tak miałaby opłata stała w wysokości uiszczonej przez skarżącą. W ocenie skarżącej tylko zaniżenie wartości sprzedanego alkoholu może powodować konsekwencje w postaci cofnięcia zezwolenia.

W sprawie o sygn. akt III SA/Łd 543/11 przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., nr [...] o cofnięciu zezwolenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie monopolowym przy ul. S. K. [...] w Ł..

Stan faktyczny tej sprawy jest tożsamy ze stanem faktycznym sprawy o sygn. akt III SA/Łd 541/11. Skarżąca sformułowała takie same zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, podnosząc dodatkowo, że zawyżenie wartości sprzedanego alkoholu o zawartości alkoholu powyżej 4% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) nie rodziło w tym wypadku żadnych fiskalnych ujemnych konsekwencji dla gminy, a zastosowanie i tak miałaby opłata stała w wysokości uiszczonej przez skarżącą. W ocenie skarżącej tylko zaniżenie wartości sprzedanego alkoholu może powodować konsekwencje w postaci cofnięcia zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Co istotne sądy administracyjne nie oceniają przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem słuszności, bądź też celowości, nie rozpatrują również sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego czy kryterium sprawiedliwości społecznej.

Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszały prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Wskazać przy tym należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozstrzyganych sprawach jest ocena zgodności z prawem trzech orzeczeń Samorządowego Kolegium odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. Nr [...], [...] i [...], utrzymujących w mocy decyzje organu I instancji o cofnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa), powyżej 18 % zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie monopolowym przy ul. S. K. [...] w Ł..

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy organy orzekające w przedmiocie cofnięcia zezwoleń skarżącej G. K. na sprzedaż napojów alkoholowych mogły w tym zakresie oprzeć się na bezspornym fakcie, że skarżąca w pisemnym oświadczeniu o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim podała błędnie dane, które nie odzwierciedlały faktycznej wartości sprzedaży napojów tego rodzaju ujętej w stosownej dokumentacji. Przy czym w przypadku piwa była to wartość znacznie zaniżona, a w przypadku alkoholu o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa), oraz w przypadku sprzedaży alkoholu powyżej 18 % skarżąca podała zawyżoną wartość sprzedaży.

Dla dokonania prawidłowej oceny tak postawionego zagadnienia zasadniczego znaczenia nabiera treść art. 11¹ ust. 1, 4 i 5, art. 18 ust. 1, 3 i ust. 10 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie ustawą).

Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych:

1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo,

2) powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),

3) powyżej 18 % zawartości alkoholu.

Z kolei w świetle art. 11¹ ust. 4 ustawy przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. W myśl art. 11¹ ust. 5 ustawy opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzależniona jest od rocznej wartości sprzedaży tych napojów i jest przeznaczana na finansowanie prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych i integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu (art. 11 ust. 1 ustawy). Stosownie natomiast do art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa

wart. 11¹ ust. 4.

Sąd w składzie orzekającym wskazuje, że art. 18 ust. 10 ustawy w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zostać cofnięte przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone.

Cofnięcie zezwolenia następuje również w drodze decyzji administracyjnej, z tym że wydanej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego następuje ustalenie, czy wystąpiła któraś z określonych w powyższym przepisie przyczyn skutkująca cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży.

Oczywistym jest, że nieprzestrzeganie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, zawartych w ustawie, stanowi podstawę do pozbawienia podmiotu uprawnień do sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych.

Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że bezspornym jest, iż G. K. 29 stycznia 2010 r. złożyła do Urzędu Miasta Ł. oświadczenie, określające wartość sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych na które posiadała zezwolenie. Składając stosowne oświadczenie skarżąca jednocześnie oświadczyła, że jest świadoma że przedstawienie fałszywych danych wywołuje cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (pkt 5 pouczenia na odwrotnej stronie oświadczenia) .

Bezspornym jest także fakt, że w wyniku kontroli ustalono, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych w sklepie prowadzonym przez skarżącą wyniosła odpowiednio:

1) dla napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa - 87. 721, 54 zł, skarżąca w oświadczeniu wskazała wartość 37.500 zł,

2) dla napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) – 16.496,28 zł, skarżąca w oświadczeniu wskazała wartość 37.000 zł,

3) dla napojów alkoholowych powyżej 18 % zawartości alkoholu – 71.378,08 zł, skarżąca w oświadczeniu wskazała wartość 77.000 zł.

Skarżąca tłumaczyła, że składając przedmiotowe oświadczenie była w bardzo trudnej sytuacji osobistej, w trakcie rozwodu i jej działanie polegające na złożeniu wadliwych oświadczeń nie było dotknięte zamiarem bezpośrednim czy też umyślnością. Działała więc nieświadomie, a błąd spowodowany był trudną sytuacją życiową w jakiej się znalazła.

Zdaniem Sądu mimo wskazanych przez skarżącą okoliczności w jakich się znalazła w czasie, kiedy podała dane o wartości sprzedaży napojów alkoholowych niezgodnych z prawdziwym stanem faktycznym, należy stwierdzić, że wydane decyzje odpowiadają prawu, w szczególności art. 18 ust. 10 pkt 5 w zw. z art. 11¹ ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Wartość wskazana przez skarżącą w oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2010r., pozostała w sprzeczności z danymi zawartymi w wyniku kontroli, tym samym dane wskazane w oświadczeniu strony, jak prawidłowo przyjęły organy administracyjne, były fałszywe. Sąd zauważa, że jako dane fałszywe należy rozumieć dane nieodpowiadające rzeczywistości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2009r. sygn. akt III SA/Wr 536/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010r., sygn. akt IV SA/Po 608/10 www. orzeczenia.nsa.gov.pl)) . Czym innym jest bowiem odpowiedzialność karna, którą skarżąca niewątpliwie by poniosła gdyby postępowanie kontrolne wykazało umyślność działania przy składaniu nieprawdziwego oświadczenia, a organy kontrolujące zawiadomiłyby organy ścigania o popełnieniu przez stronę przestępstwa opisanego w art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88,poz.553 ze zm,), a zupełnie czym innym jest konieczność wywiązywania się z obowiązków , które nakłada na beneficjenta zezwolenia wymaganego przy sprzedaży napojów alkoholowych ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Należy w tym miejscu podnieść, że pojęcie winy w prawie administracyjnym ma charakter zobiektywizowany polegający na samym stwierdzeniu naruszenia przepisów i obowiązków przypisanych podmiotowi bez konieczności oceny stopnia winy w rozumieniu prawnokarnym, czy też czysto subiektywizowanym ( natężenie złej woli, braku świadomości, czy też wiedzy).W tym kontekście w ocenie Sądu organy orzekające słusznie przyjęły , że podanie fałszywych danych o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, jako danych nieodpowiadających rzeczywistości, wyczerpuje sytuacja zarówno zawyżenia wartości sprzedaży napojów alkoholowych jak i zaniżenie wartości tej sprzedaży. W obydwu wypadkach mamy bowiem do czynienia ze złożeniem oświadczenia nieodpowiadającego rzeczywistości, a więc fałszywego. Opierając się na słownikowej definicji, "fałszować" oznacza "przedstawiać coś niezgodnie z prawdą, zniekształcać". Z kolei przymiotnik "fałszywy" oznacza niezgodny z prawdą, błędny (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, tom I, Warszawa 2006 r., str. 877-878). Nie należy w związku z tym podzielić argumentacji skarżącej, że sfałszować dokument można jedynie w sposób świadomy. Nie wolno również mieszać ze sobą tych samych pojęć używanych w ramach różnych gałęzi prawa, ponieważ wykształceniu się odmiennego znaczenia dla tych samych pojęć sprzyjają różne funkcje oraz terminologia prawa karnego, cywilnego oraz administracyjnego.

Również słusznie SKO w Ł. wskazało, że niezasadne jest powoływanie się przez skarżącą na jej błąd spowodowany trudną sytuację życiową. Zdaniem składu orzekającego skarżąca prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własne ryzyko, organy administracji nie miały obowiązku badać, czy skarżąca działała umyślnie, bowiem przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było wyłącznie stwierdzenie, że oświadczenie o wartości sprzedanych napojów alkoholowych zawierało fałszywe dane czyli dane nieprawdziwe Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. W konsekwencji w razie wystąpienia złamania którejkolwiek zasady sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi musi być obligatoryjnie zrealizowane przez właściwy organ niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1529/06, LEX nr 337045, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 października 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1125/02 niepubl., wyrok )

Sąd nie podziela również argumentacji skarżącej, że zawyżenie wartości sprzedanych napojów alkoholowych co miało miejsce w niniejszej sprawie w przypadku napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18% oraz napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, nie powinno skutkować cofnięciem zezwoleń, bowiem działanie skarżącej w przypadku tych zezwoleń nie naraziło gminy na ujemne skutki fiskalne. W tym miejscu należy przywołać stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2007r., sygn. akt II GPS 2/07. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "naruszenie warunków lub zasad sprzedaży napojów alkoholowych stanowi, w myśl art. 18 ust. 10 ustawy, podstawę do cofnięcia zezwolenia. Pomijając nieistotne z punktu widzenia rozpatrywanego zagadnienia prawnego rozróżnienie pomiędzy warunkami i zasadami sprzedaży napojów alkoholowych i trudne do przeprowadzenia przez samego ustawodawcę (na co wskazuje art. 18 ust. 7 pkt 9 ustawy), należy przede wszystkim podkreślić, że mają one charakter przedmiotowo – podmiotowy. Odnoszą się one do podmiotu prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych w określonym miejscu. Wynikają z nich określone obowiązki dla uprawnionego do sprzedaży, a naruszenie tych obowiązków uzasadnia nie tylko cofnięcie zezwolenia, ale również, w niektórych przypadkach, grozi odpowiedzialnością za przestępstwo określone w art. 43 ustawy. Wynika z tego, że cofnięcie zezwolenia nie jest, co do zasady, środkiem porządkowym, stosowanym wtedy, gdy sprzedaż napojów alkoholowych nie może być kontynuowana, ponieważ nie są dalej spełniane przedmiotowe warunki jej prowadzenia (np. utrata tytułu prawnego do korzystania z lokalu, niespełnienie wymagań dotyczących usytuowania miejsca sprzedaży określonych w trybie art. 12 ust. 2 ustawy). Cofnięcie zezwolenia stanowi w gruncie rzeczy pozbawienie prawa do sprzedaży napojów alkoholowych, czyli sankcję za naruszenie przepisów ustawy określających wymagania sprzedaży napojów alkoholowych(...)Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie powiększonym, nie jest również uzasadnione ograniczenie sankcji cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych tylko do zezwolenia, z którym wiążą się bezpośrednio okoliczności stanowiące przesłankę cofnięcia. Wystarczy tylko zauważyć, że wówczas poza zakresem zastosowania tego środka prawnego pozostawałyby przypadki sprzedaży napojów alkoholowych określonego rodzaju bez odpowiedniego zezwolenia. Przedsiębiorcy posiadającemu jedynie zezwolenie np. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu nie można by cofnąć tego zezwolenia w razie sprzedaży piwa. Zasadniczym jednak argumentem na rzecz odrzucenia możliwości wiązania cofnięcia określonego zezwolenia wyłącznie z okolicznościami dotyczącymi korzystania z tego zezwolenia jest stwierdzenie, że w ramach obecnie obowiązującego modelu reglamentacji sprzedaży napojów alkoholowych wymagania dotyczące sprzedaży określa ustawa ogólnie, w odniesieniu do wszystkich rodzajów napojów alkoholowych, nie zaś indywidualne zezwolenie na sprzedaż w odniesieniu do rodzaju alkoholu objętego tym zezwoleniem. W konsekwencji przepisy art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości określają przesłanki cofnięcia zezwolenia w oderwaniu od konkretnego rodzaju alkoholu, czy rodzaju zezwolenia(...).Cofnięcie zezwolenia określonego rodzaju nie jest wyłącznie sankcją za niewłaściwe, niezgodne z prawem korzystanie z tego zezwolenia lecz sankcją za naruszenie ogólnych warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych, odnoszących się w jednakowym stopniu do wszystkich napojów alkoholowych. Na tej podstawie za ratio legis interpretowanych przepisów można uznać dążenie do wyeliminowania z obrotu napojami alkoholowymi przedsiębiorcy, który dopuścił się naruszenia warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych, nie zaś ograniczenie jego udziału w obrocie do sprzedaży tych napojów alkoholowych, które do tej pory sprzedawał zgodnie z warunkami i zasadami sprzedaży".

Reasumując powyższe rozważania, organ I instancji w prawidłowy sposób ustalił w niniejszej sprawie stan faktyczny, a następnie dokonał prawidłowo wykładni przepisów prawa, w szczególności stosując art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy. Ustawodawca nie pozostawił w tej materii swobody organom administracji stanowiąc, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 18 ust. 10 ustawy, czego skarżąca miała świadomość podpisując oświadczenia z dnia 29 stycznia 2010r., zawierające w treści pouczenia (pkt 5) powyższą sankcję.

Godzi się także zauważyć, że organy administracyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie i nie naruszyły wskazanych przez skarżącą zasad tego postępowania. W szczególności skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania (postanowienie z dnia 9 września 2010 r. , karta 116 akt administracyjnych), miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (wezwanie z dnia 16 września 2010r., karta 117 akt administracyjnych, z dnia 27 października 2010r., karta 123 akt administracyjnych, wezwanie z dnia 16 lutego 2011r., karta 147 akt administracyjnych). Skarżąca w toku postępowania administracyjnego złożyła wyjaśnienia, w których jednak nie kwestionowała ustaleń pokontrolnych, a jedynie powoływała się na trudną sytuację życiową.

Należy podnieść, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...]. nr [...] sprostowało z urzędu błąd pisarski w swojej decyzji z dnia [...]r., nr [...] polegający na błędnym wpisaniu w treści rozstrzygnięcia zawartości alkoholu w wysokości 45% w miejsce właściwego 4,5%.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 kpa w zw. z art. 111§ 2 p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez wezwanie skarżącej do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w terminie 7 dni, jednym pismem obejmującym wszystkie trzy postępowania bez uprzedniego wydania w tym zakresie stosownego zarządzenia o połączeniu tych spraw. Odnosząc się do tego zarzutu ( pełnomocnik skarżącej wycofał na rozprawie w dniu 1 lutego 2012r., zarzut naruszenia art. 111 § 2 p.p.s.a.) należy przypomnieć przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji wyjaśnione na wstępie niniejszego uzasadnienia. A mianowicie kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego m.in decyzji administracyjnych wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ). W ocenie Sądu działanie Kolegium polegające na wezwaniu skarżącej w trybie art. 10 Kpa., do zapoznania się z aktami prowadzonych spraw i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, jednym pismem z dnia 16 lutego 2011r., w którym wyraźnie wskazano sprawy, których wezwanie dotyczy(wszystkie trzy), bez uprzedniego ich połączenia, nie narusza reguł postępowania w istotny sposób, stąd zarzut ten nie mógł stanowić podstawy uchylenia zaskarżonych decyzji.

Organy uzasadniły motywy rozstrzygnięcia odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Zarówno ustalenia faktyczne jak i dokonana przez organy subsumcja norm prawa do tych ustaleń odpowiadają prawu i nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów.

.Mając powyższe na względzie, skoro organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i ustaliły, że skarżąca złożyła oświadczenie zawierające fałszywe (nieprawdziwe dane) o wartości sprzedanych napojów alkoholowych, skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

A. B.