Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 305/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33 pkt 10, art. 27 par.1 pkt 7
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 16 c ust.2 i 3
journal: Dz.U. 1980 nr 7 poz 18
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 305/08

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez Spółkę A utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta z dnia "[...]" o uwzględnieniu zarzutu dłużnika A w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego właściwości organu egzekucyjnego i o nieuwzględnieniu zarzutu w zakresie nieprawidłowego wystawienia tytułów wykonawczych poprzez nie zamieszczenie odpowiedniej pieczęci wierzyciela.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, co następuje:

Burmistrz Gminy i Miasta wystawił wobec dłużnika Spółki A tytuł wykonawczy Nr "[...]".

Tytuł wykonawczy wraz z wnioskami o wszczęcie egzekucji - wierzyciel skierował do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego.

A wniósł zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego nie jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym dla A oraz iż w tytule wykonawczym "[...]" z dnia "[...]" nie umieszczono pieczęci urzędowej wierzyciela.

W wyniku rozpatrzenia zarzutu zobowiązanego co do właściwości organu egzekucyjnego to jest Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, Burmistrz Gminy i Miasta postanowieniem z dnia "[...]" uwzględnił powyższy zarzut. Wskazał, iż od dnia 1 stycznia 2004 roku właściwym organem egzekucyjnym dla egzekucji podatku od nieruchomości należnego od tej Spółki, jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego a nie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego do którego skierowane zostały tytuły wykonawcze.

Burmistrz Gminy i Miasta nie uwzględnił zarzutu co do użycia niewłaściwej pieczęci wierzyciela tj. pieczęci zawierającej pośrodku, zamiast wizerunku orła białego, herb gminy. Wskazał przy tym na zapis art. 16 c ust.2 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, zgodnie z którym urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej. Urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych to jest min. gminy, związki międzygminne oraz ich organy.

W zażaleniu, A zarzucił naruszenie art. 33 pkt 10 w związku z art.27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 tejże ustawy. Dłużnik zarzucił, że widniejąca na tytule wykonawczym pieczęć nie jest pieczęcią urzędową, jako że widnieje na niej herb "[...]", zamiast wizerunku orła białego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]" utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Kolegium powołując się na postanowienia art. 5 ust. 9a i 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. z 2004r. nr 121, poz.1267 z późn.zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz.U Nr 209 poz. 2027 z późniejszymi zmianami) uznało za zasadne stanowisko organu pierwszej instancji, iż właściwym organem egzekucyjnym dla egzekucji podatku od nieruchomości należnego od Spółki, jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego.

Za bezzasadny organ drugiej instancji uznał zarzut dotyczący opatrzenia tytułu wykonawczego niewłaściwą pieczęcią. Wskazał, iż zgodnie z art. 16c ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych - urzędową pieczęcią jest zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć metalowa, tłoczona, okrągła, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej. Natomiast urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a przywołanej ustawy to jest min. gminy, związki międzygminne oraz ich organy

Zdaniem organu drugiej instancji, ustawodawca w art. 16c zawarł definicję pieczęci urzędowej, wskazując, na dwa rodzaje pieczęci urzędowych - na pieczęć urzędową z wizerunkiem orła białego oraz na pieczęć urzędową gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego z herbem, zastrzegając jedynie, iż odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej.

Zgodnie zaś z art. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawnionym (wierzycielem) do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji. W ocenie Kolegium, burmistrz jest organem gminy ( art.11 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), a w związku z tym ma prawo, w rozumieniu art. 16c ust.2 i art. 2a ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych do używania pieczęci urzędowej z herbem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Burmistrza Gminy i Miasta oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 27 §1 pkt 7 tej ustawy oraz art. 2a, 16 c ust.1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Podniosła, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego powinno nastąpić poprzez doręczenie dłużnikowi odpisu prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego. Zdaniem A pieczęć, którą oznaczono tytuł wykonawczy "[...]" nie jest pieczęcią urzędową Burmistrza Gminy i Miasta. W ocenie strony skarżącej, ustawodawca wyraźnie rozdziela pojęcie gminy od pojęcia organu gminy, a tym samym, rozdziela pojęcie pieczęć urzędowa od pieczęci urzędowej organu gminy. W związku z tym, nie można utożsamiać pieczęci urzędowej gminy i jej organu. A. podniosła, iż żaden przepis prawa nie przewiduje wyjątku od zasady posługiwania się przez organy gminy pieczęcią urzędową z wizerunkiem orła. Zarzuciła organowi drugiej instancji, iż bezpodstawnie rozciągnęło przywilej udzielony gminom w zakresie posługiwania się pieczęcią urzędową z wizerunkiem herbu gminy, także na organy tych gmin.

Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 6, 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, ze Burmistrz Gminy i Miasta ma prawo posługiwać się pieczęcią urzędową gminy w sytuacji gdy działa jako wierzyciel i organ egzekucyjny.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej ppsa, kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów , sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ppsa) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).

Skarga jest nieuzasadniona.

Zdaniem Sądu zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma rozstrzygnięcie jakie walory winna spełniać pieczęć urzędowa , o której mowa w art. 27 §1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , który stanowi, iż tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela .

Definicja pieczęci urzędowej zawarta została w art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U . z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 ze zm.), zgodnie z którym urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci. Przepis art. 16c ust. 2 stanowi zaś, że urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa, jak również, że odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej.

W oparciu o zapisy art. 16c stwierdzić należy dalej, iż pieczęć z herbem dotyczy wyłącznie zadań własnych gminy.

Dla tak ustalonego stanu prawnego, podstawowe znaczenie ma rozstrzygniecie problemu czy Burmistrz Miasta i Gminy, wystawiając tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zobowiązania w podatku od nieruchomości działał w celu wykonania przez gminę zadań zleconych czy też działania tego organu mieściły się w katalogu zadań własnych gminy, czy też miał prawo posługiwać się pieczęcią z wizerunkiem herbu miasta, jako pieczęci wierzyciela.

Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) dochodami gminy są podatki, opłaty i inne wpływy określone w odrębnych ustawach jako dochody gminy. Podobny podział zastosowano w ustawie z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która wprowadza pojęcie dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego, do którego zaliczone są m. in. podatki lokalne.

Norma art. 18 ust. 2 pkt 8 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1. ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działań gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Natomiast art. 2 powyższej ustawy wyjaśnia, iż gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Zapis art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), stanowi, że organem podatkowym właściwym w sprawie podatków i opłat unormowanych w niniejszej ustawie, między innymi podatku od nieruchomości, jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, pozwolił wyeliminować spory co do pojęcia gminnych organów podatkowych I instancji, w korespondencji z art.13 §1 Ordynacji podatkowej.

Właściwość rzeczową organów egzekucyjnych regulują przepisy art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 19 § 2 właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ.

Przepisy te jednoznacznie wskazują, że organ takiej gminy może być organem egzekucyjnym uprawnionym do wyegzekwowania obowiązku w sytuacji, gdy jest jednocześnie wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku. Zapisy te żaden sposób nie oddzielają organów od jednostek organizacyjnych. Takiego rozdziału Sąd nie dopatrzył się również na gruncie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych.

Burmistrz miasta i gminy, będąc wierzycielem w sprawach dotyczących egzekucji z tytułu podatków i opłat lokalnych określonych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykonuje zadania z zakresu administracji samorządowej i są to zadania własne gminy.

Tym samym umieszczenie na tytule wykonawczym obejmującym należności miasta z tytułu podatku od nieruchomości, pieczęci, na której widnieje jego herb, jest zgodne z art. 16 c ust. 2 ustawy o godle, barwach i hymnie.., dlatego nie może być uznane za niespełnienie wymogu art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak też nie może stanowić podstawę zarzutu, o jakiej mowa w art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W związku z powyższą regulacją, w ocenie Sądu, nietrafny jest zarzut sformułowany w skardze, w przedmiocie naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.

W przedmiocie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7 i 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego Sąd pragnie zauważyć, iż stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie jest sporny, ponieważ skarżący uznał, że jest dłużnikiem Miasta i Gminy, tym samym postępowanie organów ograniczyło się do jego oceny z punktu widzenia przepisów prawa.

Odmienna zaś interpretacja tych przepisów przez organ i stronę postępowania, w sytuacji gdy w zaskarżonym postępowaniu ocena ta została przez ten organ szeroko uzasadniona nie narusza zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7 i 8 Kpa, co czyni sformułowany w skardze zarzut niezasadnym.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd postanowił skargę oddalić, na podstawie art.151 ppsa.

Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji