Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 538/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 8, art. 34 § 4, art. 122 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 1 marca 2013 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "Inspektor Wojewódzki") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: "Inspektor Powiatowy") z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...], którym ten ostatni organ nałożył na J.K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 146577,60 zł i jednocześnie wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia.

Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia 17 maja 2002 r. nr [...] Inspektor Powiatowy nakazał A.K. rozbiórkę magazynu elementów przeznaczonych do galwanizacji na działce przy ul. O. [...] w C.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli zabudowy działki stwierdzono, iż inwestor (właścicielka nieruchomości) nie posiadając pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanego, zbudował budynek magazynowy

o wymiarach 20,80 x 9,00 służący do składowania elementów przeznaczonych do galwanizacji.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Inspektora Wojewódzkiego decyzją z dnia 1 lipca 2002 r. nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona przez A.K. i J.K., jednak wyrokiem z dnia 27 października 2004 r., II SA/Po 1869/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Z kolei dnia 14 lutego 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżących od tego wyroku (II OSK 319/06).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że własność działki następnie przeszła na J.K. (k. 4 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. nr [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm., obecnie ustawa opubl. w Dz.U. z 2012 r., poz. 1015, dalej: "u.p.e.a.") wezwał J.K. do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce magazynu elementów przeznaczonych do galwanizacji o wymiarach w planie 20,80 x 9,00 m na działce przy ul. O. [...] w C.. W upomnieniu wskazano, że w razie niewykonania obowiązku, zostanie wszczęte administracyjne postępowanie egzekucyjne.

Następnie Inspektor Powiatowy wystawił tytuł wykonawczy nr [...]

z dnia 17 stycznia 2013 r.

Tego samego dnia (17 stycznia 2013 r.) organ ten wydał, na podstawie art. 119 w zw. z art. 121 § 5 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu na zobowiązanego grzywny celu przymuszenia w wysokości 146577,60 zł. Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem zostały doręczone dnia 22 stycznia 2013 r. W postanowieniu o nałożeniu grzywny organ wezwał też J.K. do wpłacenia grzywny na rachunek bankowy organu, z zastrzeżeniem, że w przypadku niewpłacenia grzywny w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych przez właściwy miejscowo urząd skarbowy. Wezwał nadto zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia oraz pouczył go, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, może zostać orzeczone wykonanie zastępcze. W uzasadnieniu postanowienia Inspektor Powiatowy wskazał, że zgodnie księgą wieczystą nr [...] obecnym właścicielem nieruchomości jest J.K.. Stosownie do art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Zobowiązany nie podjął żadnych czynności mających na celu wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji z dnia 17 maja 2002 r. ([...]), dlatego w dniu 17 grudnia 2012 r. wydano upomnienie, w którym wezwano zobowiązanego do dobrowolnego wykonania ciążącego na nim obowiązku. Mając na uwadze fakt, że zobowiązany nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, w ocenie organu, konieczne było zastosowanie środka egzekucyjnego, przewidzianego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następnie organ wyjaśnił, że przy wyborze tego środka kierował się zasadą skuteczności i celowości egzekucji. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się między innymi w wypadku, gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe lub niecelowe. Inspektor Powiatowy przywołał i podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 27 lutego 2007 r., II OSK 397/06. Sąd ten stwierdził, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą przymusu mającą na celu skłonienie zobowiązanych poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Regulacja ta jest logicznym rozwinięciem unormowania zawartego w art. 1 ustawy, z którego wynika, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Czym innym jest jednak wymierzenie grzywny jako takiej, gdzie organ egzekucyjny pozbawiony jest możliwości wyboru i grzywnę musi wymierzyć, a czym innym jest wysokość tego środka egzekucyjnego. Następnie Inspektor Powiatowy dodał, że uiszczenie grzywny w celu przymuszenia nie zwalnia zobowiązanego z wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 17 maja 2002 r., [...]. Odnosząc się do sposobu obliczenia grzywny, organ wskazał, że określona ona została stosownie do art. 121 § 5 u.p.e.a. i stanowi iloczyn powierzchni zabudowy obiektu objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2012 r. ogłoszonej w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 listopada 2012 r. (Dz.Urz GUS z 2012 r. poz. 55), czyli: 20,80 m x 9,00 x 0,2 x 3915 = 146577,60 zł.

Pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. (k. 24 akt administracyjnych) J.K. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 17 stycznia 2013 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że postanowienie nie uwzględnia całokształtu okoliczności sprawy, zwłaszcza okoliczności które powinny mieć wpływ na decyzję o rozbiórce, a w konsekwencji na prowadzone postępowanie egzekucyjne i wydane postanowienie o nałożonej grzywnie. J.K. podkreślił, że na nieruchomości, na której znajduje się magazyn stanowiący istotny element przedsiębiorstwa, od lat prowadzi działalność gospodarczą pod firmą P. W 2001 r. zawarł on umowę z duńskim przedsiębiorcą na obróbkę galwaniczną i mechaniczną. Kontrakt ten zapewnił możliwość stworzenia i utrzymania nawet w trudnych okresach gospodarczych wielu miejsc pracy - w chwili obecnej, mimo kryzysu, J.K. zatrudnia około 15 osób. Podkreślił, że w magazynie, który ma ulec rozbiórce, znajdują się urządzenia i maszyny, odbywają się procesy galwanizacji - wykonanie więc decyzji nakazującej rozbiórkę i zaprzestanie działalności firmy w tym zakresie wpłynie na zerwanie umów przez kontrahentów, a w konsekwencji spowoduje - poza koniecznością rozwiązania stosunku pracy z wieloma pracownikami - także upadek przedsiębiorstwa. Dodatkowo, rozbiórka magazynu wiązać się będzie z koniecznością usunięcia z niego maszyn i urządzeń, które duński kontrahent użyczył J.K.. Na nieruchomości zobowiązanego brak jest pomieszczeń, w których te maszyny i urządzenia można umieścić, koniecznym stałoby się pozostawienie ich na wolnym powietrzu. W okresie zimy rozbiórka doprowadzi więc także do zniszczenia maszyn, powstania trwałych uszkodzeń urządzeń. J.K. podkreślił też, że w obecnym planie miejscowym nieruchomość, na której znajduje się magazyn, przeznaczona jest pod zabudowę do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto obecne przepisy umożliwiają posadowienie budynku magazynowego do galwanizacji, jaki obecnie istnieje. Zupełnie nieuzasadnione ekonomicznie jest więc rozebranie istniejącego magazynu i po uzyskaniu stosownego pozwolenia wzniesienie takiej samej budowli. Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę będzie zatem stanowiło bezcelowe egzekwowanie dawnego prawa, niezgodne z zasadami słuszności i proporcjonalności. Zdaniem J.K., egzekucja jest skutkiem niefortunnej okoliczności, że w czasie dokonania zabudowy istniały przepisy, które uniemożliwiały zalegalizowanie istniejącej budowli. Niemniej zanim decyzja o rozbiórce, stanowiąca podstawę niniejszego postępowania egzekucyjnego, stała się prawomocna, przepisy dotyczące legalizacji takich budynków weszły w życie. Nie można ich było jednak stosować do spraw zakończonych decyzją ostateczną. W konkluzji skarżący doszedł do wniosku, że w świetle obowiązującego prawa istnieje możliwość zarówno wybudowania takiego magazynu, jaki już istnieje, jak i zalegalizowanie już istniejącego. Wykonanie zatem decyzji poprzez rozebranie budynku, by następnie stawiać taki sam magazyn w tym samym miejscu, jest zupełnie pozbawione sensu. Wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym należy uznać też za niesłuszne, a zastosowany środek egzekucyjny - nałożenie wysokiej, przewyższającej wartość magazynu grzywny - za zbyt uciążliwy i nieadekwatny. Posadowienie bowiem nowego budynku będzie kosztowało niemalże tyle, ile wysokość nałożonej grzywny. Tymczasem - zdaniem J.K. - wobec powyżej opisanych okoliczności należałoby oczekiwać od organów pewnej elastyczności i zastosowania odpowiednich środków.

Rozpoznając zażalenie postanowieniem z dnia 1 marca 2013 r. nr [...] Inspektor Wojewódzki - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 123 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., obecnie tekst jedn. ustawy opubl. w Dz.U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: "K.p.a.") i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 83 ust. 2 art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.) - uchylił zaskarżone postanowienie w części określającej kwotę grzywny w celu przymuszenia i w to miejsce nałożył na J.K. grzywnę w wysokości 143657,28 zł , a w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek nałożony decyzją Inspektora Powiatowego z dnia 17 maja 2002 r. ([...]) jest bezsporny oraz, że nie został on wykonany. W takiej sytuacji organ ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...]. Następnie Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że egzekucja, jako sposób wymuszenia realizacji powinności administracyjno-prawnych, nie stanowi represji wobec zobowiązanego. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z zasady tej wynika obowiązek badania, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się wówczas, gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Organ stwierdził, że zastosowanie grzywny jest adekwatne do stanu faktycznego sprawy. Konieczność uiszczenia określonej kwoty grzywny stanowić powinna istotny bodziec skłaniający zobowiązaną do wykonania decyzji z dnia 17 maja 2002 r. Również perspektywa przymusowego ściągnięcia grzywny w trybie egzekucji świadczeń pieniężnych powinna dodatkowo oddziaływać na sferę motywacyjną zobowiązanego.

Odnosząc się do kwestii uciążliwości zastosowanego środka Inspektor Wojewódzki stwierdził, że wymierzenie grzywny oraz określenie terminu jej zapłaty zostały ustalone z uwzględnieniem zasady celowości oraz zasady najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, wyrażonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. Zdaniem organu, o tym, że grzywna w celu przymuszenia jest najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym świadczy definicja środka egzekucyjnego w art. 1a pkt 12b u.p.e.a., która w katalogu przewidzianych ustawą środków grzywnę w celu przymuszenia wymienia na pierwszej pozycji. Celem zastosowania grzywny jest doprowadzenie do realizacji obowiązku poprzez zagrożenie wyrządzenia zobowiązanemu dolegliwości finansowej w razie niewykonania obowiązku w terminie oznaczonym w postanowieniu. Grzywna w celu przymuszenia nie stanowi kary za niewykonanie obowiązku. Jest ona nakładana dopiero w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku z powodów subiektywnych, a nie obiektywnych. W przypadku niewykonania obowiązku w terminie określonym w postanowieniu, podlega ona ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych. Dalej Inspektor Wojewódzki zaznaczył, że jednak nawet wówczas nie traci ona swego przymuszającego charakter, bowiem wykonanie obowiązku przez zobowiązanego pozwala mu uniknąć dolegliwości finansowych - zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a., nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast zgodnie z art. 126 u.p.e.a., na wniosek zobowiązanego, który obowiązek wykonał grzywny, uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.

Dodatkowo Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że w przypadku zastosowania grzywny w celu przymuszenia, to zobowiązany pozostanie głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może on wykonać obowiązek i uchylić się od dolegliwości finansowej. Dlatego orzeczenie wykonania zastępczego byłoby w sprawie niecelowe i sprzeczne z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przy zastosowaniu tego środka można żądać od zobowiązanych wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów wykonania zastępczego. W sytuacji, gdy zaliczka ta nie zostanie dobrowolnie uiszczona, a od jej uiszczenia zależy rozpoczęcie przez wykonawcę robót, fakt ten spowoduje zwłokę w postępowaniu i wbrew założeniu nie nastąpi bezpośrednie i szybkie wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zaliczka zostanie wówczas skierowana na drogę egzekucji należności pieniężnych, a realny skutek orzeczenia wykonania zastępczego zrówna się z orzeczeniem grzywny w celu przymuszenia. Wykonanie zastępcze wprowadza do postępowania wykonawcę, który od momentu przystąpienia do prowadzenia robót, zgodnie z art. 132 § 2 u.p.e.a. również decyduje o tym, czy odstąpi od kontynuowania robót. Stawia to zobowiązanego z gorszej sytuacji i odbiera możliwość zdecydowania o samodzielnym wykonaniu obowiązku. Nawet gdy wykonawca i organ egzekucyjny przychylą się do wniosku zobowiązanego o zaniechanie stosowania wykonania zastępczego, organ może nałożyć na zobowiązanego konieczność złożenia odpowiedniego zabezpieczenia wykonania objętego tytułem wykonawczym obowiązku, co stanowi dla zobowiązanego kolejną dolegliwość, której zgodnie z art. 7 § 2 ustawy należy unikać.

W końcowej części uzasadnienia postanowienia Inspektor Wojewódzki podkreślił też, że grzywna w celu przymuszenia została ustalona na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem wysokość grzywny, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. W tym przypadku wysokość grzywny nie podlega uznaniu organu. Zgodnie z art. 122 § 1 i 3 u.p.e.a. opłatę wymierzono w drodze postanowienia i pouczono o możliwości złożenia zażalenia. Jednakże w dniu 21 lutego 2013 r. ukazał się kolejny komunikat Prezesa GUS (Dz.Urz.GUS. z 2013 r., poz. 9) określający, iż cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2012 r. wyniosła 3837 zł. Wskazując na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a. kwota grzywny powinna wynieść więc 143657,28 zł.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Inspektor Wojewódzki stwierdził z kolei, że w myśl art. 29 § 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązków objętych tytułem wykonawczym.

W tym miejscu, niezależnie opisanego wyżej toku postępowania administracyjnego objętego skargą rozpoznawaną w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej (która dotyczy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia), wskazać należy, że pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. (k. 12 akt administracyjnych) J.K. na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a. złożył też zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał, że postępowanie egzekucyjnego toczy się niesłusznie, a zastosowany środek należy uznać za zbyt dolegliwy. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 r. Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., uznał zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego za bezzasadny. Zaznaczył, że przy wyborze środka egzekucyjnego kierował się zasadą skuteczności i celowości egzekucji. Podniósł, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe lub niecelowe. W powyższym postanowieniu organ zawarł argumentację, uprzednio przedstawioną w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2013 r. Pismem z dnia 8 lutego 2013 r. J.K. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 4 lutego 2013 r. domagając się uznania zasadności jego zarzutu. Dnia 28 lutego 2013 r. (postanowienie nr [...]) Inspektor Wojewódzki utrzymał w mocy postanowienie w sprawie uznania wniesionego zarzutu za bezzasadny.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. J.K. złożył skargę na postanowienie z dnia 1 marca 2013 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący odniósł się przede wszystkim do stwierdzenia organu, że grzywna jest środkiem, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i jako taka nie stanowi kary za jego niewykonanie oraz nie narusza art. 7 §2 u.p.e.a. Wskazał, że w aktach sprawy nie ma jednak śladu, jakoby którykolwiek organ podjął próbę porównania skutków finansowych wykonania zastępczego i na tej podstawie określił środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Dlatego, zdaniem J.K., postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób należyty, pomimo że organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przed przedstawieniem zasadniczych motywów niniejszego wyroku konieczne jest poczynienie pewnej uwagi porządkującej co do zakresu przedmiotowego niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

Sąd z urzędu posiada wiedzę o tym, że skarżący pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. zaskarżył postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2013 r. nr [...] Wielkopolski, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 4 lutego 2013 r. nr [...] uznające za bezzasadne zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...]. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Po 538/13.

Powyższymi postanowieniami rozpoznano zarzut skarżącego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wniesiony na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a i dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (nałożenia grzywny w celu przymuszenia). Organy obu instancji stwierdziły, że zarzut ten jest niezasadny.

W tym miejscu należy zatem podkreślić, że kwestia czy zastosowany środek w postaci grzywny w celu przymuszenia - w okolicznościach prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] - jest środkiem najmniej uciążliwym została rozstrzygnięta ostatecznie w innej sprawie administracyjnej oraz została objęta kontrolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie odrębnej skargi, której nadano sygn. II SA/Po 539/13.

Oznacza to, że zagadnienie uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego nie jest i nie powinno być przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej i to niezależnie od tego, że wywód w tym zakresie pojawił się w uzasadnieniach postanowień dotyczących grzywny nałożonej na J.K.. W sprawie zainicjowanej zażaleniem od postanowienia o nałożeniu grzywny wniesionym na podstawie art. 122 § 3 u.p.e.a. nie bada się bowiem tego, co może stanowić przedmiot odrębnego środka prawnego, jakim są zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, i co podlegać może kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie odrębnie wniesionej skargi. Podkreślić też trzeba, że zgodnie z powołanym art. 122 § 3 u.p.e.a. "zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny". Przepis ten potwierdza tylko, że istnieje rozdzielność pomiędzy sprawą, w ramach której rozpoznaje się wniesione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz sprawą, w ramach której bada się zasadność postanowienia o grzywnie nałożonej w celu przymuszenia.

Uzupełniająco zaznaczyć też trzeba, że zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. "organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego". Przepis dodatkowo potwierdza słuszność stanowiska, że zagadnienie, czy grzywna w celu przymuszenia jest w danym przypadku środkiem najmniej uciążliwym w kontekście innych środków egzekucyjnych i czy powinien być w danym przypadku zastosowany inny środek dostępny organowi prowadzącemu dane postępowanie egzekucyjne, rozpatrywane powinno być na podstawie zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Nie może być bowiem tak, że w dwóch różnych sprawach administracyjnych dwukrotnie i do tego równolegle (art. 122 § 3 u.p.e.a.) rozstrzygana jest ta sama kwestia.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej wyjaśnienia oraz fakt, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia został uznany za niezasadny postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 4 lutego 2013 r. nr [...], utrzymanym następnie w mocy ostatecznym postanowieniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2013 r. nr [...], a legalność tych postanowień uczyniono przedmiotem osobnej sprawy sądowoadministracyjnej (II SA/Po 539/13) - Sąd w niniejszej sprawie (II SA/Po 538/13) powinien ograniczyć się do zweryfikowania czy organy wydając postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny nie naruszyły przepisów postępowania oraz czy wymierzona grzywna określona została zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi jej wysokości.

Przechodząc do kontroli legalności postanowień objętych rozpatrywaną w tej sprawie skargą Sąd stwierdza, że nie naruszają one prawa. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż postępowanie w którym je wydano, zostało przeprowadzone zgodnie w wymogami proceduralnymi. Zarówno w postanowieniu Inspektora Powiatowego z dnia 17 stycznia 2013 r., jak i w postanowieniu Inspektora Wojewódzkiego z dnia 1 marca 2013 r. zawarto wyczerpujące i dokładne wyjaśnienie tego w jaki sposób ustalono wysokość nałożonej grzywny. Posłużono się przy tym danymi o obiekcie podlegającym rozbiórce wynikającymi z ostatecznej decyzji z dnia 17 maja 2002 r., w której określono, iż budynek magazynowy podlegający rozbiórce posiada wymiary 20,80 x 9,00 m oraz danymi przeliczeniowymi, określonymi w art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem wysokość grzywny, o której mowa art. 122 § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Z uwagi na fakt, iż postanowienie Inspektora Wojewódzkiego zostało wydane 1 marca 2013 r., Inspektor Wojewódzki prawidłowo posłużył się danymi opublikowanymi w dniu 21 lutego 2013 r. w komunikacie Prezesa GUS (Dz.Urz.GUS. z 2013 r., poz. 9) określającym, iż cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2012 r. wyniosła 3837 zł. Zatem kwota grzywny obliczona zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a. powinna wynieść 143657,28 zł.

Na aprobatę zasługuje też to, że zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny zostało rozpoznane przez Inspektora Wojewódzkiego 1 marca 2013 r., a więc po tym, jak ostatecznie rozpoznano zarzuty J.K. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (28 lutego 2013 r.). W sytuacji złożenia równocześnie zarówno zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jak i zażalenia na postanowienie o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia organy nie powinny bowiem rozpoznawać zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia przed rozpoznaniem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jako wywołujących dalej idące skutki prawne (zob. tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnegoz dnia 16 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Łd 1479/00 oraz wyrok z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Go 411/07, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że są one niezasadne i nieadekwatne do przedmiotu niniejszej sprawy. J.K. zrzuca bowiem naruszenie art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie sprawy polegające na braku porównania skutków finansowych wykonania zastępczego i wymierzenia grzywny w celu przymuszenia oraz określenia, który z tych środków jest dla skarżącego mniej uciążliwy. Jak już wyżej wyjaśniono, zagadnienie to było przedmiotem zarzutu wniesionego przez skarżącego, który został przez organy uznany ostatecznie za bezzasadny, i będącego przedmiotem kontroli w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (II SA/Po 539/13).

Mając to wszystko na względzie, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 17 stycznia 2013 r. nie naruszają prawa. Stąd Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - orzekł o oddaleniu skargi.