Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 233/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M C od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 501/18 w sprawie ze skargi M C na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia z dnia 10 października 2018 r. II SA/Ke 501/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M C prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [..] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [..] maja 2018 r. znak: [..] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej przez M C zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., oraz w zw. z art. 107 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji w której decyzja organu administracji została wydana z naruszeniem szeregu przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy i uznaniu przez Sąd I instancji, że organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi, podczas gdy organ administracji nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pominął zgłaszane przez skarżącego okoliczności i zarzuty, w szczególności w zakresie przesłanek zastosowania art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U.2019.2140, dalej u.t.d.), w konsekwencji czego stan faktyczny niniejszej sprawy nie został ustalony należycie, nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, ponadto sporządzone przez organ administracji uzasadnienie nie odnosiło się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności przez co pomijało istotne aspekty sprawy;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów podnoszonych z skardze na zaskarżoną decyzję, w konsekwencji przeprowadzenie niedostatecznej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i bezzasadne przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym w sposób właściwy zebrano i oceniono materiał dowodowy, podczas gdy zostały pominięte argumenty i dowody skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Ponadto poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku, do wszystkich zarzutów skarżącego i jego stanowiska w sprawie przedstawionych w skardze, a także nieuprawnione stwierdzenie o bezsporności stanu faktycznego, mimo że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ administracji i jego wynik do takich wniosków doprowadzić nie mogło, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia;

3. art. 7a § 1 k.p.a. Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

4. art. 81a § 1 k.p.a. Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 października 2018 r. II SA/Ke 501/18 w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna, w której postawiono wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwała na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie tych przepisów, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. nie wskazał jakie elementy stanu faktycznego organ pominął, jakich czynności dowodowych nie dokonał, ani w jakim zakresie naruszył zasady postępowania co do gromadzenia i oceny dowodów.

Przypomnieć należy, iż kara pieniężna 15.000 zł nałożona została na skarżącą w związku ze stwierdzeniem naruszeń przepisów dotyczących transportu drogowego określonych w Ip. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 6.3.9, lp. 6.3.7, lp. 6.2.1, lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wszystkie nałożone w związku ze stwierdzonymi naruszeniami kary cząstkowe złożyły się na karę pieniężną w łącznej kwocie 113 050 zł, a wysokość nałożonej kary pieniężnej została ograniczona na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. do kwoty 15 000 zł.

W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano dokonanych ustaleń stanu faktycznego co do żadnego z ustalonych przez organ siedmiu naruszeń. Podnoszony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. sprowadza się zatem w istocie rzeczy do twierdzenia, że strona nie zgadza się z dokonaną przez organy i sąd oceną co do słuszności nałożenia kary, nie kwestionując jednocześnie, że doszło do opisanych w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji naruszeń. Skarżąca kasacyjnie nie zgadza więc tylko z uznaniem, że obciąża ją odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, gdyż jej zdaniem organ administracji nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przesłanek zastosowania art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.. W związku z tymi przepisami należy jednak zauważyć, iż jak słusznie wskazał Sąd I instancji to do przedsiębiorcy należy inicjatywa dowodowa mająca wykazać, że w sprawie zaistniały okoliczności umożliwiające uwolnienie się od odpowiedzialności, a skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie podała żadnych okoliczności wskazujących na to, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, jak również, że naruszenia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć (92c ust.1 pkt 1 u.t.d.). Nie podała również żadnych okoliczności pozwalających na uwolnienie jej od odpowiedzialności na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d.. W tej sytuacji, uwzględniając ilość popełnionych przez skarżącą naruszeń określonych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie można było wymagać od organów przeprowadzenia jeszcze jakichś dodatkowych czynności w celu ustalenia istnienia okoliczności egzoneracyjnych. Powyższe stwierdzenia Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu skarżonego wyroku, nie zostały w skardze kasacyjnej zakwestionowane. Należy też zwrócić uwagę że w skardze kasacyjnej w ogóle nie postawiano zarzutu naruszenia przepisów art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przypomnieć należy, że przepis ten określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, stanowiąc, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione elementy. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany w ramach zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami, wynikającymi z powyższej normy prawnej, nie stwierdził naruszenia tego przepisu.

Podkreślić przy tym należy, że nie można skutecznie kwestionować prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięcia Sądu I instancji zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez który nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II OSK 1131/13; z dnia 20 stycznia 2015 r., I FSK 2081/13; z dnia 12 marca 2015r., I OSK 2338/13, z dnia18 marca 2015 r., I GSK 1779/13, z dnia 10 kwietnia 2018 r., II GSK 1995/16). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zatem sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie oceny prawidłowości ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy. Jeżeli chodzi zaś o kwestię nieodniesienia się do wszystkich argumentów i zarzutów zawartych w skardze, to wskazać należy, że sąd nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku do każdego twierdzenia strony zawartego w skardze i w pozostałych pismach procesowych. Obowiązkiem sądu jest bowiem odniesienie się do tych elementów, które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to nieczytelnym (por. np. postanowienie NSA z 7 czerwca 2013 r., II OSK 1217/13 oraz wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2016 r., I FSK 1964/14 i z dnia 1 marca 2016 r., II GSK 2181/14).

W skardze kasacyjnej zarzucono ponadto naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a. jednak zarzuty te ograniczono wyłącznie do zacytowania treści tych przepisów, nie podając jakiegokolwiek uzasadnienia na czym naruszenie tych przepisów w okolicznościach sprawy miałoby polegać. Tak postawione zarzuty nie poddają się kontroli kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.