Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1369/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w K na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 06 października 2010r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010r. znak [...] o stwierdzeniu u A. B. choroby zawodowej – choroby skóry: alergicznego kontaktowego zapalenia skóry – wymienionej w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r., Nr 105, poz. 869).

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 pkt 4 a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) , § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869).

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

A. B. był zatrudniony w okresie od 01.09.1972 r. do 31.03.1975 r.

w Zakładach [...] SA w K na stanowiskach rozbieracz, wykrawacz i pomocnik, w okresie od 01.04.1975r. do 31.08.1975r. w Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S na stanowisku masarz, w okresie od 01.10.1975r. do 30.04.1977r. w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w K (obecnie "[...]") na stanowisku robotnik niewykwalifikowany, od 07.05.1977r. do 10.12.1977r. w B SA w K na stanowisku kopacz, od 04.01.1978 r. do 16.05.1978 r. w Kopalni Węgla Kamiennego B w L (obecnie [...]) na stanowisku robotnik niewykwalifikowany, od 26.05.1978 r. do 28.02.1991 r. w KWK C w M (obecnie "[...]") na stanowiskach robotnik niewykwalifikowany i cieśla górniczy, od 02.05.1991r. do 23.08.1997r. w Zakładach [...] sc w K (obecnie "[...]") na stanowisku masarz, w okresie od 01.09.1997r. do 30.04.1999r. oraz od 06.12.1999r. do 28.10.2000 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Handlowym "C" Sc J. i M. R. w K na stanowiskach operator maszyn i operator wtryskarki oraz w okresie od 05.08.2002r. do 11.12.2007r. w A w K na stanowisku pracownik działu chemicznego.

Z wyjątkiem ostatniego miejsca pracy brak jest dokumentacji potwierdzającej prace A. B. w kontakcie ze związkami chromu. W okresie zatrudnienia w A w K na stanowisku pracownika działu chemicznego A. B. miał kontakt ze skórą po wstępnej obróbce tzw. wapnieniu oraz ze skórą po garbowaniu, która zawiera związki chromu trójwartościowego. Do garbowania skór stosowany jest produkt "chromal" (zasadowy siarczan chromu). A. B. wykonywał prace związane z okrawaniem dwoin: układanie dwoiny na stole, obcinanie (profilowanie). Sporadycznie układał w stosy skóry wyrzucane z bębnów garbujących oraz wykonywał czynności związane z wyżymaniem skór po garbowaniu, podawanie skór po garbowaniu na maszynę.

A. B. badany był w Ośrodku Medycyny Pracy, który po przeprowadzeniu badań, wydał na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115) orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] 2007r., znak: [...] o rozpoznaniu u niego choroby zawodowej - choroba skóry pochodzenia zawodowego: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk i przedramion, zawodowe (poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych). W orzeczeniu, jako rodzaj narażenia zawodowego podano: związki alergizujące - skóra, dwuchromian potasu (składnik garbników). Rozpoznania choroby zawodowej dokonano na podstawie oceny wykonanych badań, w tym testów skórnych z alergenami zawodowymi (dodatnie testy kontaktowe ze skórą po garbowaniu oraz dwuchromianem potasu wchodzącym w skład garbników), na podstawie badania przedmiotowego (zmiany skórne o typowej morfologii i lokalizacji, dodatni test izolacji od zawodu) oraz na podstawie udokumentowanego kontaktu zawodowego z testowanymi alergenami.

W związku z pismem z dnia 20.11.2007 r., w którym A S.A. poinformowały, iż na żadnym etapie produkcji nie jest stosowany dwuchromian potasu, natomiast w garbarstwie stosowany jest chrom w związkach trójwartościowych (zasadowy siarczan chromu III), Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się pismem z dnia 29.11.2007 r. do Ośrodka Medycyny Pracy o ponowne przeanalizowanie materiału dowodowego i wydanie wiążącej opinii.

Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia [...] 2008 r. znak: [...] anulował orzeczenie lekarskie nr [...] i przesłał orzeczenie lekarskie nr [...] z poprawionym określeniem narażenia zawodowego na: "związki chromu, skóra garbowana". W cyt. piśmie wyjaśnia również, że czynnikiem wywołującym chorobę zawodową: alergiczne kontaktowe zapalenie skory są związki chromu zawarte w skórach garbowanych. W przypadku zmian skórnych, decyzją Europejskiej Grupy Badającej Wyprysk Kontaktowy - związki chromu w postaci dwuchromianu potasu, zostały włączone w zestaw standardowy do testowania kontaktowego. Ponadto OMP podał, że u badanego zostało potwierdzone uczulenie zarówno na związki chromu sześciowartościowe jak i na trójwartościowe (dodatni odczyn kontaktowy z dwuchromianem potasu oraz dodatni odczyn ze skórą po garbowaniu, która zawiera trójwartościowy chrom). Nie stwierdza się natomiast uczulenia na skórę przed garbowaniem ani na inne alergeny pozazawodowe. Stwierdzenie dodatniego odczynu kontaktowego na związki chromu sześciowartościowego jest markerem uczulenia na chrom, także na innym stopniu utlenowania, co zostało u Pana A. B. potwierdzone dodatnim testem kontaktowym zawodowym.

Na podstawie powyższego orzeczenia lekarskiego nr [...], znak: [...] i wyjaśnień przesłanych przez Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] 2008 r., znak: [...] oraz dokonanej oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2008 r., znak: [...] o stwierdzeniu u Pana A. B. choroby zawodowej - choroby skóry: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Dz. U. Nr 132, póz. 1115), od której A S.A. wniosły odwołanie. W toku postępowania wyjaśniającego przed organem drugiej instancji Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] 2008 r. wyjaśnił, iż zgodnie z wiedzą medyczną stosowany w diagnostyce alergologicznej dwuchromian potasu jest markerem rozpoznawania uczulenia na związki chromu zarówno trójwartościowego jak i sześciowartościowego i wchodzi w skład Europejskiego Zestawu Standardowego rekomendowanego przez Międzynarodową Grupę Badającą Wyprysk Kontaktowy JDCRG do badania alergii na związki chromu. Związek ten jest markerem uczulenia i nie musi występować w procesie technologicznym. Stwierdzenie dodatniego odczynu kontaktowego z dwuchromianem potasu jest równoznaczne ze stwierdzeniem uczulenia na związki chromu. Pracodawca potwierdza w środowisku pracy badanego, obecność chromu trójwartościowego oraz kontakt ze skórą garbowaną. Alergia na związki chromu została potwierdzona u Pana A. B. zarówno dodatnim odczynem kontaktowym z dwuchromianem potasu jak i ze skórą garbowaną. Typowa lokalizacja i morfologia zmian skórnych, dodatnie testy kontaktowe i dodatni test izolacji od zawodu dają podstawę do rozpoznania u badanego alergicznego kontaktowego zapalenia skóry z uczulenia na związki chromu i skórę garbowaną. Ośrodek Medycyny Pracy wyjaśnia również, iż orzeczenie Nr [...] zawierało jedynie sprostowanie nazewnictwa narażenia zawodowego, a nie przyczyny uczulenia, którymi są trójwartościowe związki chromu. Oba orzeczenia lekarskie dotyczą rozpoznania tej samej jednostki chorobowej i z tej samej przyczyny. Utrzymanie daty poprzedniego orzeczenia miało podkreślić fakt, że drugie orzeczenie utrzymywało w całości treść poprzedniego i nie było nowym orzeczeniem.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu argumentów zawartych w odwołaniu, decyzją z dnia [...] 2008 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję A S.A. w K wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 933/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu podając, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115), na podstawie którego zostały wydane przedmiotowe decyzje, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz.740) uznał za niezgodne z Konstytucją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie polecił organom administracyjnym ponownie rozpatrzyć sprawę Pana A. B. niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją RP.

Rozpoznając ponownie sprawę, Powiatowy Inspektor Sanitarny zawiadomił strony o prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u Pana A. B. według przepisów obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie Nr [...] wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy o rozpoznaniu choroby zawodowej, dały podstawę do wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] 2010 r. decyzji Nr [...], znak: [...] o stwierdzeniu u A. B. choroby zawodowej - choroby skory: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wymienionej w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869).

Organ zauważył, że obecnie podstawą orzekania jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które zaczęło obowiązywać z dniem 3 lipca 2009 r., a zatem obowiązywało w dacie zebrania materiału dowodowego, gdyż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., uznane zostało za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie odroczono utratę mocy obowiązującej rozporządzenia do dnia upływu 12 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. do dnia 2 lipca 2009 r. (Dz. U. 2008/116/740). W związku z tym, rozstrzygając niniejszą sprawę organ ustalał, czy A. B. cierpi na chorobę uwzględnioną w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do aktualnie obowiązującego rozporządzenia. Powołał się na § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowiący, że do postępowań w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Dalej organ podał, że zgodnie z przepisem art. 235 (1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U z 1998 r Nr 21, poz. 94. z późn. zm.): "Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym. " Organ ustalał zatem, czy A. B., cierpi na chorobę uwzględnioną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do aktualnie obowiązującego rozporządzenia. Pod pozycją 18/1 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wskazano, że za chorobę zawodową uznaje się choroby skóry: 1) alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Organ zauważył, że zarówno przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., jak i przepisy obowiązującego z dniem 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych określają, iż za chorobę zawodową uznaje się choroby skóry: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.

Mając na uwadze przepis § 8 ust. 1 cyt. jak wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych organ stwierdził, że w niniejszym przypadku zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby Nr [...] wydane przez Ośrodek Medycyny dało podstawę do wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji o stwierdzeniu u A. B. choroby zawodowej. We wspomnianym orzeczeniu lekarskim u badanego stwierdzono dodatnie testy kontaktowe ze skórą po garbowaniu oraz związkami chromu wchodzącymi w skład garbników, dodatni test izolacji od zawodu i zmiany upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej - choroby skóry: alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rak i przedramion - poz. 18/1. Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał związek przyczynowo-skutkowy między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. Zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Sanitarny powiadomił strony o zakończeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej A. B. i związanej z tym możliwości zapoznania się i wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Żadna ze stron nie wniosła uwag do zebranego materiału dowodowego.

Odwołując się od powyższej decyzji A SA przedstawiły tego typu zastrzeżenia, że Ośrodek Medycyny Pracy przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego stwierdził, że czynnikami alergizującymi i rodzajem narażenia zawodowego jest skóra garbowana i związki chromu. OMP w orzeczeniach lekarskich nr [...] z dnia [...] 2007 r. oraz nr [...] podał wymieniony w poprzednim zdaniu czynnik alergizujący jako rodzaj narażenia zawodowego tymczasem w orzeczeniu lekarskim nr [...] z tego samego dnia co orzeczenie nr [...] jako rodzaj narażenia zawodowego wymienił związki alergizujące w postaci dwuchromianu potasu. Nie zostało wyjaśnione dlaczego decyzje noszą tą samą datę. Natomiast nie jest zdaniem Skarżącej spółki, rozwiązaniem nieprawidłowości związanych z decyzjami OMP - u wydanie kolejnej trzeciej decyzji o nr [...]. Spółka zakwestionowała też ustalenia organu, że uczulenie stwierdzone przy pomocy dwuchromianu potasu (środka silnie żrącego), świadczy o tym, że dana osoba jest automatycznie uczulona na inne związki chromu zawarte w skórach wyprawionych (które są praktycznie obojętne dla skóry człowieka). Znaczyłoby to tyle, że osoba taka nie może nosić takich przedmiotów powszechnego użytku jak; skórzanych butów, pasków, pasków od zegarka lub innej konfekcji skórzanej, bo wszystkie te przedmioty zawierają związki chromu i powodują uczulenie. Gdyby w ocenie Spółki przyjąć za prawdziwe powyższe twierdzenia, to powstaje uzasadniona wątpliwość czy domniemana alergia nie powstała w związku ze stycznością z wymienionymi przedmiotami poza miejscem pracy, a tym samym czy mamy do czynienia z chorobą zawodową ponieważ w ten sposób obalone zostaje istnienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy chorobą a pracą. Jest to wątpliwe w świetle faktu, że skarżący miał tylko bardzo sporadyczną styczność ze skórą garbowaną. Spółka zakwestionowała działanie organu polegające na tym, że w pierwotnym orzeczeniu lekarskim jako narażenie zawodowe wpisano - zupełnie nieprawdziwie - dwuchromian potasu, a potem dopasowano wstecznie wydane orzeczenie do nowej sytuacji zmieniając narażenie zawodowe na "związki chromu, skóra garbowana". Wątpliwości wzbudziła u skarżącej spółki również kwestia ustalenia zakresu narażenia zawodowego tj. związków chromu i skóra garbowana ponieważ jak zauważyła Spółka podstawowymi obowiązkami A. B. było cyplowanie dwoin w golcu, a więc na takim etapie garbowania, w którym wstępnie przetworzona skóra bydlęca nie zawiera związków chromu.

Wpisanie w oficjalnym dokumencie, że rodzajem narażenia zawodowego jest dwuchromian potasu a potem zmiana tego narażenia na związki chromu świadczy w ocenie Spółki przynajmniej o braku prawidłowego rozpoznania jednostki chorobowej i podważa prawidłowość dokonanych badań. Skoro A. B. nie miał styczności ze skórami zawierającymi chrom, lub były one co najwyżej sporadyczne to nie można orzec, że wykryta jednostka chorobowa (o ile została poprawnie zdiagnozowana) jest chorobą zawodową. Skoro też OMP twierdzi, że A. B. jest uczulony na skóry garbowane, a nie tylko na dwuchromian potasu, to nie jest wiadome na jakich skórach przeprowadzono próby. Od Skarżącej Spółki nigdy nie żądano prób takich skór. Na koniec skarżąca spółka zauważyła, że A. B. jak każdy pracownik Spółki podlegał regularnym okresowym badaniom lekarskim, które za każdym razem wykazywały, że pracownik ten jest zdolny do pracy. Ponadto przy wykonywanej pracy wszyscy pracownicy są obowiązani stosować środki ochrony osobistej dostarczone przez Zakład, w przypadku A. B. były to fartuch oraz rękawice. Takie środki zapobiegawcze ograniczają ryzyko bezpośredniego kontaktu pracownika z wyprawianymi skórami. Spółka wniosła o przesłuchanie świadka Z. S. na okoliczność rodzaju czynności wykonywanych przez skarżącego.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji i dokonując oceny zebranego przez ten organ materiału dowodowego w ten sposób, że jest on wyczerpujący.

Powołał się na § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. Nr 105, poz. 869) stanowiący, że decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, uznając, że w toku postępowania dokonano wyczerpującej oceny narażenia zawodowego i potwierdzono, że A. B. miał kontakt ze skórą garbowaną i związkami chromu trójwartościowego. Wykonane przez Ośrodek Medycyny Pracy badania, które wykazały dodatni odczyn kontaktowy z dwuchromianem potasu jak i ze skórą garbowaną, potwierdziły u A. B. alergię na związki chromu. Zgodnie z wiedzą medyczną - typową lokalizacją i morfologią zmian skórnych oraz zgodnie ze standardami orzeczniczymi (dodatnie testy kontaktowe i dodatni test izolacji od zawodu) Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeniem lekarskim z dnia [...] 2008 r. Nr [...] rozpoznał u A. B. chorobę zawodową - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk i przedramion -wymienioną w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Zarówno przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. sprawie chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115), które utraciło moc w dniu 2 lipca 2009 r., jak i przepisy obowiązującego z dniem 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869), które zastąpiło poprzedni akt prawny - określają w póz. 18/1 wykazu chorób zawodowych, iż za chorobę zawodową uznaje się choroby skóry: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Tym samym zgodnie § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, "do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Przepis ten ma w całości zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do argumentów zakładu pracy przedstawionych

w odwołaniu, dotyczących wydania przez jednostkę orzeczniczą dwóch orzeczeń lekarskich z tą samą datą, organ zauważył, że została ta kwestia szczegółowo wyjaśniona przez Ośrodek Medycyny Pracy w pismach z dnia [...] 2008 r. oraz [...] 2008 r. Organ I instancji przed wydaniem decyzji będącej przedmiotem odwołania, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy. W formularzach oceny narażenia zawodowego został potwierdzony przez skarżący zakład kontakt A. B. z czynnikami alergizującymi (związkami chromu) w czasie pracy zawodowej w A S.A. Skarżąca spółka zawiadomiona została o wszczęciu postępowania w sprawie choroby zawodowej, jak również pouczona została o prawie przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów, a nade wszystko została pouczona o możliwości wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów na każdym etapie sprawy. Skarżący zakład nie skorzystał z tego prawa. Odnośnie wniosku Spółki o przesłuchanie świadka – organ odwoławczy stwierdził, że nie jest konieczne załączenie przesłuchania świadka do materiału dowodowego, ponieważ podstawowe znaczenie w przypadku ww. choroby zawodowej ma kontakt ze skórami zawierającymi chrom. Dla sprawy (choroby zawodowej -alergiczne kontaktowe zapalenie skóry) nie ma znaczenia częstotliwość tego kontaktu, a jedynie jego występowanie co zakład pracy nawet dwukrotnie potwierdza w swoim odwołaniu oraz w formularzu oceny narażenia zawodowego. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu w przedmiocie nieżądania od zakładu pracy, prób skór garbowanych, w oparciu o które jednostka orzecznicza przeprowadzała badania diagnostyczne, organ wskazał, iż nie posiada kompetencji do weryfikacji metod badań przeprowadzanych przez jednostki orzecznicze. W kwestii argumentu podnoszonego w odwołaniu odnośnie okresowych badań lekarskich, które wykazywały, że A. B. jest zdolny do pracy, wskazał z kolei, iż w chwili obecnej na skutek wystąpienia objawów chorobowych A. B. jest niezdolny do pracy i pobiera świadczenia z tytułu renty chorobowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na w/w decyzje A. B. powtórzył argumentację z odwołania.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 16.12.2011r. skarżąca Spółka podała, że próbki czynników używanych do garbowania były w posiadaniu Ośrodka Medycyny Pracy, ale były to sprawy, które nastąpiły później niż sprawa A. B. Nie kwestionuje występowania w zakładzie czynników alergizujących ale kwestionuje bezpośredni kontakt A. B. z tymi środkami, ponieważ miał on do czynienia ze skórą wapnowaną i skórą po garbowaniu, ale tych czynników nie dozował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,

ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga A SA nie podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U.

z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących

w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany

w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Z tego względu w niniejszej sprawie za skuteczne należy uznać czynności dokonane przez organ przed dniem 3 lipca 2009 r.

Obowiązkiem organów administracji w przedmiotowych postępowaniach było ustalenie trzech elementów, a mianowicie: czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u skarżącego wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W tym względzie obowiązują organ przepisy postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a). Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę.

W tym kontekście nabiera szczególnego znaczenia charakter orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej , o którym stanowi § 5 w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 5 właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Należy zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (sygn. OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej w istocie nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie jest bowiem jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Niemniej jednak organ winien bowiem ocenić orzeczenie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 752/09, Lex nr 599626).

Przechodząc do rozpatrywanej sprawy, w obecnym brzmieniu wykazu stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, w pkt 18/1 ujęte jest schorzenie w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

Stosownie do § 8 ust. 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli przed wydaniem decyzji organ stwierdziłby, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający powinien zażądać uzupełnienia wydanego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organy inspekcji sanitarnej w sposób wymagany w/w przepisami przeprowadziły postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej u A. B. W sposób nie nasuwający wątpliwości stwierdziły, że po pierwsze w zakładzie pracy A. B. miał kontakt z czynnikami alergizującymi (zasadowym siarczanem chromu), a po drugie organy prawidłowo oceniły sporządzone na użytek tego postępowania - orzeczenia lekarskie za jednoznaczne, spójne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o istnieniu podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

Należy zauważyć, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na podjęcie przez organy odmiennych rozstrzygnięć, albowiem organ administracji, nie posiada specjalistycznej wiedzy, która niezbędna jest do rozpoznania chorób zawodowych, a wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki diagnostyczno-orzecznicze, wydające w tym zakresie stosowne, przewidziane prawem orzeczenia lekarskie.

Wbrew twierdzeniom skargi organy inspekcji sanitarnej wyjaśniły kwestie czynnika narażenia A. B., opierając się na wyjaśnieniach Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2008 r., znak: [...] oraz na orzeczeniu tej jednostki z dnia [...] 2008r. Nr [...].

Wobec powyższego, z uwagi na to, że orzekające w sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie i w oparciu o te ustalenia wydały trafne rozstrzygnięcie, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi A SA i skargę zgodnie z przepisem art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.