Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 551/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Inne~Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi D. P. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji w [...] orzekł o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko sierż. szt. D. P. – referentowi Zespołu Dyżurnych Sztabu Policji Komendy Miejskiej Policji w [...].

Organ I instancji przedstawił w/w zarzut wykorzystania w miesiącu [...]r. w [...] zawodu policjanta do celów prywatnych w ten sposób, że informacje uzyskane przy użyciu służbowych metod w postaci wiedzy o planowanych akcjach wymierzonych przeciwko przestępczości związanej z nielegalnym obrotem wyrobami alkoholowymi oraz tytoniowymi z obszaru wolnocłowego oraz na temat właścicieli pojazdów przekazywał osobom zaangażowanym w działalność przemytniczą oraz na ich prośbę zlecił przeprowadzenie kontroli drogowej pojazdu Opel [...] nr rej. [...] załodze Sekcji Ruchu Drogowego KMP w [...], organ I instancji podkreślił, że tym czynem D. P. naruszył art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) w zw. z § 12 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. – Zasady etyki zawodowej policjanta.

Uzasadniając swoje postanowienie organ I instancji stwierdził, że w dniu [...]r. do Komendy Miejskiej Policji w [...] wpłynęły materiały z Prokuratury Rejonowej [...], z których wynikało iż w trakcie prowadzonego śledztwa [...] w sprawie zabójstwa B. K. ujawniono dowody świadczące o kontaktach osób zaangażowanych w działalność przemytniczą z funkcjonariuszami Policji. Zgodnie z poleceniem Komendanta Miejskiego Policji w [...] w powyższej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W trakcie owego postępowania ustalono, że sierż. Szt. D.P. ze Sztabu Policji Komendy Miejskiej w [...] w dniu [...]r. na prośbę osób zajmujących się przemytem zlecił przeprowadzenie kontroli pojazdu marki Opel [...] o nr rej. [...] załodze Sekcji Ruchu Drogowego KMP w [...].

Ponadto ustalono, że skarżący informował o planowanych akcjach wymierzonych przeciwko przestępczości związanej z przemytem wyrobów alkoholowych i tytoniowych ze statków pływających po obszarze wolnocłowym, jak również dokonywał sprawdzeń pojazdów w komputerowej bazie danych informując do kogo należą.

Organ podkreślił, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy wysoce uprawdopodobnił fakt popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez sierż. szt. D. P.

Ponadto pouczono skarżącego, że na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje, jednakże na podstawie art. 135 f ust. 1 i 3 ustawy o Policji obwiniony policjant w toku postępowania dyscyplinarnego ma prawo do: odmowy składnia wyjaśnień, zgłaszania wniosków dowodowych, przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, ustanowienia obrońcy za jego zgodą spośród policjantów.

Orzeczeniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art.133 ust. 1 i art. 135j ust. 1 pkt 3 oraz art. 134 pkt 6, ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.) po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko policjantowi: sierż. szt. D.P. Komendant Miejski Policji w [...] postanowił uznać go winnym popełnienia zarzucanego czynu i wymierzyć karę wydalenia ze służby.

Jak wynika z uzasadnienia w ekspertyzie nr [...] Biegły Sądowy Sądu Okręgowego w [...] badał zapisy treści pamięci telefonów komórkowych świadka J.P. podając między innymi treści korespondencji z osobą zapisaną jako "[...]".

Organ I instancji ustalił na podstawie analizy informacji z wiadomości sms oraz wydruku z interwencji, iż osobą określoną jako "[...]" jest skarżący D.P.

Podsumowując powyższe organ stwierdził, że zgromadzony materiał jednoznacznie wskazywał, że obwiniony sierż. szt. D.P. współpracował z J.P. przekazując jej informacje uzyskane w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych oraz uzyskiwane przy użyciu służbowych metod w postaci wiedzy o akcjach policyjnych wymierzonych przeciwko przestępczości związanej z nielegalnym obrotem wyrobami alkoholowymi oraz tytoniowymi z obszaru wolnocłowego oraz na temat właścicieli pojazdów samochodowych.

W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ I instancji podkreślił, że przesłuchany w charakterze obwinionego sierż. szt. D.P. nie przyznał się do zarzucanego czynu i skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do odmowy składania wyjaśnień w sprawie.

W dniu [...]r. sierż. szt. D.P. w trakcie kolejnego przesłuchania w charakterze obwinionego do przedstawionych zarzutów przyznał się" jedynie częściowo" i wyjaśnił, że:

"Panią J.P. znał od około 6 lat i od tego okresu utrzymywał kontakty koleżeńskie polegające głównie na rozmowach telefonicznych.

Skarżący wspomniał, że prawdopodobnie na początku roku potwierdzał jedynie informacje podawane przez J.P. raz w przypadku kiedy to zatrzymana została przez dwie osoby podające się za pracowników Urzędu Celnego poruszające się cywilnym samochodem – potwierdzając, że faktycznie są to pracownicy Urzędu Celnego oraz drugi raz kiedy chciała potwierdzić dane właściciela samochodu, który nabyła. Wyjaśnił, też że znając bojaźliwe usposobienie J.P. zażartowałem sobie z niej wysyłając sms – a o treści – "akcja na prom" – ale dokładnej treści nie pamiętał.

Organ wskazał, też że naruszeniem dyscypliny służbowej zawodowej było udzielenie J.P. - informacji o właścicielach pojazdów samochodowych tj. informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych.

Jak wynika z uzasadnienia kolejnym udowodnionym zarzutem w oparciu o: ekspertyzy zapisów sms -ów dokonanych przez biegłych sądowych w sprawie nr sygn. Akt [...], były informacje uzyskane z Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej w [...] zawarte w piśmie z dnia [...]r. nr [...], szczegółowy raport o zdarzeniu nr [...], protokół przesłuchania obwinionego z dnia [...]r. dotyczące przekazania J.P. - osobie zaangażowanej w działalność przemytniczą - informacji dotyczącej wspólnej akcji funkcjonariuszy Izby Celnej i Straży Granicznej skierowanej przeciwko przestępczości związanej z nielegalnym obrotem wyrobami alkoholowymi oraz tytoniowymi z obszaru wolnocłowego.

Organ I instancji zaznaczył, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne wykazało, iż sierż. szt. D.P. po otrzymaniu informacji o przeprowadzanej akcji służb celnych na nabrzeżu [...] i zarejestrowaniu w systemie komputerowym /dn. [...]r. - godz. [...]/ niezwłocznie - po upływie niecałej minuty / godz. [...] / przekazał ją swojej znajomej J.P.

Orzeczenie to w całości zostało zaskarżone przez D.P., który wniósł o wymierzenie mu stosownej mniej dotkliwej kary, przy uwzględnieniu, iż czynami swoimi nie naruszył on dyscypliny służbowej, a jedynie zasady etyki zawodowej. Ponadto twierdził, że działał nieumyślnie, bez negatywnych konsekwencji dla służby oraz wskazał na okoliczność łagodzącą jaką miała stanowić jego dotychczasowa nienaganna praca w Policji.

Orzeczeniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 132 ust. 1, art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...]r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowił zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy.

Jak wynika z uzasadnienia argumentacji obwinionego nie podzieliła, powołana w trybie art. 135 m ust. 1 ustawy o Policji do zbadania zaskarżonego orzeczenia komisja, która na podstawie zgromadzonych dowodów uznała orzeczenie za w pełni uzasadnione.

Organ II instancji podkreślił, że zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy nie budzi wątpliwości i jest wystarczający do ustalenia w tym zakresie odpowiedzialności obwinionego, a organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał jego oceny.

Ustalenie, iż obwiniony swoim zachowaniem nie naruszył dyscypliny służbowej, lecz wyłącznie zasady etyki zawodowej nie stanowiło w sprawie okoliczności mogącej mieć wpływ na rodzaj kary dyscyplinarnej albowiem dla obydwu postaci przewinienia dyscyplinarnego przewidziany został tożsamy katalog kar.

Przechodząc do kwestii wymiaru kary, organ odwoławczy uznał za trafne stanowisko zajęte w tej kwestii przez organ I instancji, który w zaskarżonym orzeczeniu wymierzył D.P. karę wydalenia ze służby w Policji. Jak wynika z uzasadnienia organ podkreślił, iż rodzaj przewinienia jakiego dopuścił się obwiniony zasługuje na szczególne potępienie, gdyż godzi ono w dobre imię Policji i podważa jej autorytet jako umundurowanej i uzbrojonej formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyła, w imieniu skarżącego D.P., adwokat B.K.

Pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, a w szczególności wskazała na:

- art. 132 ustawy o Policji poprzez błędne ustalenie, że czyn popełniony przez skarżącego stanowi naruszenie dyscypliny służbowej;

- art. 132b ustawy o Policji poprzez pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej wykraczającej daleko poza granicę jego zawinienia;

- art. 134h ustawy o Policji poprzez wymierzenie skarżącemu rażąco niewspółmiernej kary w stosunku do popełnionego przez niego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności poprzez nie uwzględnienie okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutków, pobudek działania, zachowania obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego, wzorowego przebiegu 12 lat służby skarżącego w Policji;

- art.135g ustawy o Policji poprzez niezbadanie w toku postępowania dyscyplinarnego oraz nie uwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego.

Pełnomocnik zaznaczył, że w uzasadnieniu swojej decyzji Komendant Miejski Policji w [...], na stronie 4 in fine, stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne potwierdziło naruszenie przez skarżącego dyscypliny służbowej i uzasadnia wymierzenie skarżącemu bardzo surowej kary wydalenia ze służby. Karę tą uznano za współmierną do popełnionego czynu i stopnia zawinienia. Jednak przy podejmowaniu decyzji o wymiarze kary brano pod uwagę jedynie okoliczności popełnienia czynu przemawiające na niekorzyść skarżącego.

Pełnomocnik podniósł także, że jego postępowanie nie stanowiło w ogóle naruszenia dyscypliny służbowej, a jedynie zawierało elementy nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej.

Organ nie odniósł się jednak ani nie rozważył wnikliwie oraz dokładnie istoty zarzutów formułowanych w odwołaniu przez skarżącego. W swoim stanowisku wykazał się jednostronnym rozpatrzeniem sprawy na niekorzyść skarżącego. W tym kierunku zostało sformułowane uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia rażąco zaprzeczające zasadzie dwuinstancyjności postępowania.

Pełnomocnik skarżącego wskazała, że przepisy ustawy o Policji w art. 132 wymieniają dwa rodzaje przewinienia dyscyplinarnego polegającego na: naruszeniu dyscypliny służbowej lub nie przestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia I instancji na str. 4 stwierdza się, że D.P. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej i naruszeniem tej dyscypliny jest - naruszenie zasad etyki zawodowej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w literaturze prawniczej zgodnie z ustalonymi zasadami korporacyjnymi obowiązującymi w różnych korporacjach zawodowych o zorganizowanym samorządzie i opracowanych zasadach etyki zawodowej – naruszenie zasad etyki zawodowej traktuje się w jego ocenie odmiennie od naruszenia obowiązków służbowych czy naruszenia dyscypliny służbowej, co wyraźnie podkreślono w § 1 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji.

W podsumowaniu pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że okoliczności sprawy wskazują, że zaskarżone orzeczenie błędnie zakwalifikowało czyn popełniony przez D. P. jako naruszenie dyscypliny służbowej w sytuacji, kiedy postępowanie skarżącego polegało jedynie na naruszeniu etyki zawodowej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.

Sąd ustalił, że postępowanie dyscyplinarne przeciwko D.P. zostało wszczęte wskutek skierowania materiałów z Prokuratury Rejonowej [...].

W trakcie prowadzonego śledztwa [...] w sprawie zabójstwa B.K. ujawniono dowody świadczące o kontaktach osób zaangażowanych w działalność przemytniczą z funkcjonariuszami policji.

Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko funkcjonariuszom policji uregulowane zostało w ustawie z 6 kwietnia 1990r. o Policji.

W myśl art. 132 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Zgodnie zaś z art. 132 ust.2 ustawy o Policji naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonywaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Art. 132 ust.3 zawiera katalog naruszeń dyscypliny służbowej lecz nie jest to wyliczenie zamknięte.

Sąd ustalił też, że w sprawie przeciwko D.P. prowadzone było postępowanie karne o czyn z art. 266 § 2 Kk zakończone skierowaniem aktu oskarżenia.

Jednak Sąd nie uwzględnił wniosku złożonego na rozprawie w dniu [...]r.,przez pełnomocnika skarżącego, w sprawie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu wydania wyroku przez Sąd w sprawie karnej przeciwko D.P.

Zgodnie bowiem z art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowo-administracyjnej.

W ocenie Sądu postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego a funkcjonariusz policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.

Stąd, też zdaniem Sądu nie wystąpiły przesłanki uzależniające rozstrzygnięcie sądu administracyjnego od wyroku sądu karnego.

Wobec powyższego Sąd na rozprawie odmówił uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania i o treści postanowienia poinformował pełnomocnika skarżącego oraz pełnomocnika organu na rozprawie.

W myśl art. 194 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na postanowienie to nie przysługuje zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że Komendant Miejski Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne [...]r. a sierżant sztabowy D.P. został pouczony o przysługujących obwinionemu uprawnieniach.

Przedstawiony skarżącemu zarzut dotyczący przekazywania informacji o planowanych akcjach wymierzonych przeciwko przestępczości związanej z nielegalnym obrotem wyrobami alkoholowymi oraz tytoniowymi z obszaru wolnocłowego-osobom zaangażowanym w działalność przemytniczą został w ocenie Sądu wystarczająco uzasadniony w toku postępowania dyscyplinarnego.

Tłumaczenie skarżącego jakoby powiadomienie o planowanej akcji zostało przekazane dla żartu nie zasługuje na uwzględnienie.

Analiza ekspertyzy biegłego sądowego dotycząca zapisu treści pamięci telefonów komórkowych wskazuje na świadome działanie funkcjonariusza zmierzające do przekazania ostrzeżenia o planowanej akcji przeciwko przemytnikom – osobom zaangażowanym w działalność przemytniczą.

Sąd nie podziela zarzut skargi, że czyn zarzucany D.P. stanowi jedynie naruszenie zasad etyki zawodowej ale nie jest przewinieniem dyscyplinarnym.

W ocenie Sądu przekazywanie przez policjanta informacji o planowanych akcjach osobom zamieszanym w działalność przestępczą to zachowanie, które należy oceniać w kategoriach prawa karnego, a nie zasad etycznych.

Skoro ustawodawca uznał, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności między innymi: utrata dokumentu zawierającego informacje stanowiące tajemnicę państwową lub służbową /art. 132 ust.3 pkt 9/ to tym bardziej trzeba za naruszenie dyscypliny służbowej uznać przekazywanie informacji o planowanych akcjach wymierzonych w działalność przestępczą – osobom, które zamieszane są w tą działalność.

Naruszenie dyscypliny służbowej zgodnie z art. 132 ust.2 ustawy o Policji to zawinione przekroczenie uprawnień lub niewykonywanie obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W myśl art. 58 ustawy o Policji policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania.

Obowiązki wynikające z roty ślubowania zostały określone w art. 27 ust.1 ustawy o Policji i wynika z nich, że policjant ma strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli.

Zdaniem Sądu opisane w zarzucie czyny i jakakolwiek forma współpracy z osobami prowadzącymi działalność przestępczą stanowi naruszenie obowiązków wynikających z roty ślubowania a tym samym stanowią naruszenie dyscypliny służbowej.

Za bezpieczeństwo wewnętrzne Państwa i bezpieczeństwa jego obywateli nie może odpowiadać osoba, która pomaga prowadzić działalność przestępczą.

Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 134 h ustawy o Policji poprzez wymierzenie skarżącemu rażąco niewspółmiernej kary w stosunku do popełnionego przez niego przewinienia i nie uwzględnienia dotychczasowego wzorowego przebiegu [...] lat służby skarżącego w Policji.

Funkcjonariuszy policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa stąd naruszenie przez funkcjonariusza prawa musi w ocenie Sądu wywoływać skutek w stosunku służbowym.

Zgodnie z art. 134 ustawy o Policji, policjantowi mogą być wymierzane kary dyscyplinarne:

1/ nagana ,

2/ zakaz opuszczenia wyznaczonego miejsca przebywania ,

3/ ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku,

4/ wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe,

5/ obniżenie stopnia,

6/ wydalenie ze służby

Art. 134h ust.2 zawiera przesłanki, które zaostrzają wymiar kary.

W ocenie Sądu w sprawie zachodzą dwie przesłanki, które wpływają na zaostrzenie wymiaru kary tzn. działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie /art. 134h ust.2 pkt 1/ i poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego /art.134h ust.2 pkt 3/.

Nie wystąpiły natomiast żadne z opisanych w art. 134h ust.3 warunków wpływających na złagodzenie wymiaru kary.

Sąd podziela też argumentację zawartą w orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], który wskazuje, że rodzaj przewinienia jakiego dopuścił się obwiniony zasługuje na szczególne potępienie gdyż godzi w dobre imię Policji i podważa jej autorytet w opinii społeczeństwa.

Zdaniem Sądu nie sposób zaakceptować sytuacji, w której policjant po udowodnieniu, mu opisanego w zarzucie czynu pozostawałby w szeregach policji.

Wymierzenie w postępowaniu dyscyplinarnym kary wydalenia ze służby nie stanowi w ocenie Sądu, dowolności co do zastosowanej sankcji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.