Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 115/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3795/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt: III SA/Wa 3795/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił J. L. (dalej: "strona", "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że jej wykonanie może skutkować w pierwszej kolejności pozbawieniem go płynności finansowej oraz możliwością pozbawienia zdolności kredytowej. W konsekwencji skarżący miałby problemy z wywiązywaniem się z bieżących zobowiązań finansowych, takich jak: spłata rat kredytów, płatności na rzecz kontrahentów. Dodatkowo podkreślił, że natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby się wiązać z koniecznością ograniczenia wydatków, co następnie doprowadziłoby do zaniechania inwestycji. Ponadto uzasadniając wniosek skarżący zaznaczył, że wykonanie przedmiotowej decyzji może negatywnie wpłynąć na jego standing finansowy, tj. sytuację ekonomiczną i zdolność do wywiązywania się ze zobowiązań finansowych w wyznaczonych terminach. Podkreślił następnie, że ocena standingu finansowego jest przykładowo dokonywana przez bank przed udzieleniem kredytu, podpisaniem umowy czy otwarciem akredytywy, natomiast, od wyniku takiej oceny zależy marża narzucana przez bank przy udzielaniu kredytu. Standing finansowy jest częścią ogólnej oceny przedsiębiorstwa i wpływa na reputację handlową przedsiębiorstwa.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a.") wskazując, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do ww. konsekwencji. W ocenie Sądu, argumenty skarżącego przedstawione na poparcie wniosku są zbyt ogólnikowe. WSA zwrócił również uwagę, że nie załączył on do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jakichkolwiek dokumentów, które odzwierciedlałyby jego sytuację majątkową i możliwości płatnicze, co pozwoliłoby Sądowi ocenić wystąpienie w sprawie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W związku z powyższym brak było w ocenie Sądu podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony, wnosząc o jego zmianę oraz zwrot kosztów postępowania, zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym opisanym przez skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając jednakże możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch ww. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.).

W świetle powyższego, trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał, iż egzekucja należności objętych sporną decyzją podatkową spowoduje dla skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącego wykonanie przedmiotowej decyzji może skutkować w pierwszej kolejności pozbawieniem go płynności finansowej oraz możliwością pozbawienia zdolności kredytowej co w konsekwencji doprowadzi do problemów z wywiązywaniem się z bieżących zobowiązań finansowych, takich jak: spłata rat kredytów, płatności na rzecz kontrahentów, czynsz najmu lokalu mieszkaniowego. Dodatkowo skarżący podkreślił, że natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby się wiązać z koniecznością ograniczenia wydatków, co następnie doprowadziłoby do zaniechania inwestycji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że powyższe okoliczności nie stanowią przesłanki do przyznania stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wprawdzie wskazał, że egzekucja należności Skarbu Państwa będzie się wiązała z utratą płynności finansowej i zaprzestaniem regulowania bieżących zobowiązań, jednakże nie sposób przyjąć, że okoliczność ta sama w sobie spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.

W tym miejscu należy przypomnieć, że orzecznictwie wielokrotnie już podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Mając to na względzie podkreślić należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się skarżący, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie bowiem skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej jednak, umknąć uwadze nie może, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę, że choć znana pozostaje wysokość dochodzonych od skarżącego należności to jednak sytuacja majątkowa strony pozostaje w dalszym ciągu zupełnie nieznana – tytułem przykładu wskazać należy na brak jakichkolwiek danych dotyczących np.: wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego rodzinę, liczby osób pozostających ze skarżącym w jednym gospodarstwie domowym, wysokości uzyskiwanych ewentualnie przez innych członków rodziny dochodów, majątku pochodzącego z innych źródeł niż bieżąca działalność gospodarcza skarżącego. W tej sytuacji nie można uznać, by ogólnikowe twierdzenia o "utracie źródeł utrzymania", czy "zagrożeniu egzystencji" skarżącego i członków jego rodziny zostały w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione.

Odnosząc się zaś do przesłanej wraz z zażaleniem kserokopii potwierdzenia przyjęcia wniosku o zawieszenie statusu indywidualnej działalności gospodarczej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie przesądza on o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie ulega przecież wątpliwości, że zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej nie w każdym przypadku musi być następstwem złej kondycji finansowej spółki, tym bardziej że na poparcie tych twierdzeń skarżąca de facto nie wskazała żadnych danych liczbowych, które by umożliwiły ocenę tej sytuacji. Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, iż twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795).

Końcowo, z uwagi na argument zażalenia, że egzekucja będzie stanowić zagrożenie egzystencji skarżącego i jego rodziny, Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał jedynie wskazanie, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) w art. 8-10 ogranicza dopuszczalność prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykonał ciążącego na niej z mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Tym samym nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Jeśli zaś chodzi o zasądzenie kosztów postępowania, to wniosek strony w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do treści art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. W niniejszym postępowaniu Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi i z tych też względów nie orzeczono o zwrocie kosztów sądowych