Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 125/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2, art. 8, art. 9
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; 1. oddala skargę; 2. Zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata R. Z. (Kancelaria Adwokacka Al. [...], [...] W.), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. P. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z [...] września 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu stronie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] czerwca 2004 r. K. P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, deklarując do płatności działki o łącznej powierzchni [...] ha, po czym w dniu [...] listopada 2004 r. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. W postępowaniu dotyczącym renty strukturalnej K. P. złożył umowę darowizny sporządzoną [...] listopada 2004 r., mocą której przekazał synowi – J. P. własność posiadanej nieruchomości rolnej. Zgodnie z treścią § 4 powyższej umowy darowizny: "Wydanie nieruchomości będącej przedmiotem darowizny do posiadania i użytkowania obdarowanemu już nastąpiło".

W wyniku przeprowadzonego postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. wydał w dniu [...] grudnia 2004 r. decyzję nr [...] przyznającą wnioskodawcy – K. P. płatność na rok 2004 z tytułu JPO (jednolitej płatności obszarowej) w wysokości [....] złotych. W decyzji wskazano, iż płatność w ustalonej wysokości zostanie przekazana na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów, w terminie wynikającym z przepisów unijnych. Orzeczenie to zostało doręczone stronie [...] stycznia 2005 r. i wobec nie złożenia środka odwoławczego stało się ostateczne.

Następnie [...] września 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR działając na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) - dalej: k.p.a., wszczął postępowanie z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] grudnia 2004 r.

Następnie decyzją z [...] września 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji z [...] grudnia 2004 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego, przyznającej K. P. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004. Uzasadniając rozstrzygnięcie tej treści Dyrektor Oddziału wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) producent rolny ma prawo do ubiegania się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeżeli spełnia łącznie określone w ustawie przesłanki: jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Natomiast na mocy art. 4 ust. 1 powoływanej ustawy, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji przyznającej płatności, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Mając powyższe przepisy na uwadze organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie K. P. przekazał posiadanie gospodarstwa rolnego synowi na podstawie aktu notarialnego z [...] listopada 2004 r. w zamian za rentę strukturalną. A zatem w dniu [...] grudnia 2004 r., tj. w dacie wydania decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2004, K. P. nie był już posiadaczem użytków rolnych, wskazanych do płatności obszarowych w złożonym wniosku z [...] czerwca 2004 r. przez co nie był już uprawnionym do otrzymania płatności z uwagi na treść art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Ponadto organ zauważył, iż w aktach sprawy nie ma dowodów na przejęcie przez syna wnioskodawcy posiadania wszystkich działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2004. Brak jest bowiem ustaleń, co do przekazania deklarowanej działki ewidencyjnej o numerze [....] w obrębie ewidencyjnym P., w gminie G. powiatu [...], na której to producent rolny zadeklarował do płatności działkę rolną oznaczoną literą "B" ([...]) o pow. [...] ha.

W odwołaniu strona zarzuciła Dyrektorowi Oddziału w szczególności rażące przekroczenie terminów przewidzianych w k.p.a. Wniosek o dopłaty został bowiem złożony [...] czerwca 2004 r. zaś decyzję o przyznaniu dopłat wydano [...] grudnia 2004 r. K. P. podniósł również, że wszystkie prace w roku, za który przyznano dopłaty zostały przez niego wykonane. Odnosząc się natomiast do kwestii nieprzekazania działki nr [...] położonej na terenie wsi P. wyjaśnił, że była to działka dzierżawiona przez niego i nie mogła być przedmiotem darowizny. Umowa dzierżawy tej działki wygasła z dniem [...] listopada 2004 r., a jego syn podpisał nową umowę dzierżawy i tym samym przejął obowiązki ONW.

Decyzją z [...] listopada 2008 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego. W uzasadnieniu decyzji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił m.in., że o rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, iż cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.

W ocenie Prezesa Agencji za rażące naruszenie prawa w decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] grudnia 2004 r. należało uznać przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych K. P. pomimo przekazania przez niego gospodarstwa rolnego na rzecz syna – J. P., w okresie od złożenia wniosku do dnia wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie złożenie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych przez K. P. miało miejsce [...] czerwca 2004 r., natomiast w celu spełnienia warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej Państwo K. i B. P. zawarli umowę darowizny swego gospodarstwa na rzecz syna – J. P. w dniu [...] listopada 2004 r., czyli przed wydaniem decyzji o przyznaniu K. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Przyznanie tych płatności, pomimo przekazania własności gospodarstwa rolnego w okresie od dnia złożenia do dnia wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, stanowi rażące naruszenie art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Następnie Prezes Agencji stwierdził, że zarzuty podnoszone przez stronę w odwołaniu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. I tak, odnosząc się do zarzutu "rażącego przekroczenia terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego" wskazał, iż realizacja płatności, zgodnie z art. 28 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, jest dokonywana raz w roku w okresie od 1 grudnia do 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego.

Wskazał następnie, że przepis art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru odnosi się do wyjątkowej sytuacji, związanej ze zmianą posiadacza gospodarstwa rolnego w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o płatność, a dniem wydania decyzji w tej sprawie. Regulacja ta odnosi się do sprawy zainicjowanej wnioskiem K. P. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, które to postępowanie administracyjne na dzień zawarcia umowy darowizny nie zostało jeszcze zakończone.

Odnośnie wskazanego w odwołaniu zarzutu wykonania wszystkich prac w 2004 r. przez "poprzedniego właściciela" Prezes Agencji podniósł, iż sam fakt spełnienia warunków określonych w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych przez K. P., zwłaszcza w zakresie utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej jest w takiej sytuacji niewystarczający z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 4 ust. 1 cyt. ustawy. W takim przypadku przesłanki z art. 2 ustawy bada się odnośnie osoby przejmującej gospodarstwo rolne. W tym miejscu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie przejmujący gospodarstwo – J. P. nie złożył w terminie 14 dni wniosku o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek.

W skardze z 15 grudnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. P. zarzucił Prezesowi Agencji nieprzestrzeganie przepisów k.p.a., tj. art. 8 i art. 9. Podniósł przy tym, że Biuro Powiatowe ARiMR w A. w dacie wydawania decyzji o przyznaniu mu płatności bezpośrednich dysponowało już aktem notarialnym, którym przeniósł gospodarstwo rolne na syna. Tak więc naruszenie prawa przez Agencję nie może obciążać rolnika, tym bardziej, że wniosek jego był rozpatrywany 6 miesięcy i 14 dni. Ponadto stwierdził, że nie był informowany przez Agencję o obowiązku złożenia wniosku przez przejmującego gospodarstwo w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Podał, że on sam złożył oświadczenie o przekazaniu gospodarstwa dopiero w dniu [...] lipca 2008 r., kiedy to w Biurze Agencji przekazano mu stosowny druczek. W związku z powyższym uznał, że Agencja sama nie znała stosownych przepisów w 2004 roku, a teraz próbuje przerzucać odpowiedzialność na rolnika. Ponownie wskazał, że rok gospodarczy w jego gospodarstwie skończył się [...] października 2004 r. i do tego dnia wykonał wszystkie zabiegi agrotechniczne, przez co spełnił zobowiązania dotyczące należnej mu dopłaty bezpośredniej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa.

Niniejsza sprawa - prowadzona w trybie nadzwyczajnym - sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji nr [...] wydanej [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Postępowanie to, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone więc było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniającymi stwierdzenie nieważności ww. aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., Nr 1, poz. 35 oraz z 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, Nr 23, s. 43) i jak wynika z obu wydanych w tej sprawie decyzji podstawą stwierdzenia nieważności było uznanie, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W wyroku z 28 listopada 1997 r. (sygn. akt III SA 1134/96, ONSA 1998/3/101), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż dla dokonania oceny, czy zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, rozstrzygający jest stan prawa, który obowiązywał w dniu wydania tej decyzji. Zaznaczając powyższe NSA stwierdził też, iż na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa.

Nadto, należy wskazać, iż w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa należy mówić jedynie w razie oczywistego naruszenia prawa. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zatem, ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych.

Jak wynika z powyższego organy orzekające w niniejszej sprawie - prowadząc postępowanie wyjaśniające - obowiązane były uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji z [...] grudnia 2004 r. oraz istniejący w tej dacie stan faktyczny, biorąc przy tym pod uwagę argumentację podnoszoną przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. W tym zakresie Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień w kontrolowanym postępowaniu. Wprawdzie dla oceny decyzji z [...] grudnia 2004 r. znaczenie miał przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, ale stanowisko skarżącego zaprezentowane w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności również należało w tym postępowaniu uwzględnić i ocenić, co - zdaniem Sądu - zostało prawidłowo dokonane przez organy orzekające.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Prezes Agencji, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, uznał, że decyzja Kierownika Biura z [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich została wydana z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 ww. ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tejże decyzji.

Zgodnie z dyspozycją ww. przepisów, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 1 i 2). Natomiast na mocy art. 4 ust. 1 powoływanej ustawy, w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji przyznającej płatności, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek.

Mając na względzie treść ww. przepisów organy orzekające uznały, iż przyznanie K. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych decyzją z [...] grudnia 2004 r., pomimo przeniesienia przez niego posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz syna – J. P. w okresie od złożenia wniosku do dnia wydania decyzji przyznającej płatność, stanowi rażące naruszenie ww. przepisów, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Stanowisko to, zdaniem Sądu, jest prawidłowe.

Po pierwsze, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2004 został złożony przez K. P. w dniu [...] czerwca 2004 r. Natomiast w celu spełnienia warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej K. i B. P. zawarli w dniu [...] listopada 2004 r., a więc przed wydaniem decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności na rok 2004, umowę darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz syna – J. P., przy czym - jak wynika z treści umowy - wydanie nieruchomości obdarowanemu do posiadania nastąpiło przed datą zawarcia tej umowy. Ponadto z akt sprawy wynika, iż przejmujący gospodarstwo rolne J. P. nie złożył wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy w celu przejęcia przedmiotowej płatności.

Po drugie, zdaniem Sądu, treść art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 ww. ustawy nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy określa warunki uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, przy czym jednym z nich jest posiadanie przez producenta rolnego składającego wniosek o przyznanie płatności gospodarstwa rolnego – działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Z kolei przepis art. 4 ust. 1 ww. ustawy ma charakter szczególny, albowiem dotyczy szczególnego przypadku, gdy płatność zostaje przyznana innemu podmiotowi niż ten, który złożył wniosek pomocowy. Prawo do wystąpienia o przyznanie płatności stanowi w tym wypadku wyjątek od sztywnej reguły obowiązku przestrzegania przez kraje członkowskie wiążącego określenia terminu składania wniosków oraz przyznawania pomocy tylko temu producentowi rolnemu, który wystąpił na dany rok o taką pomoc (v. wyrok NSA z 15 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 217/07, ONSAiWSA 2008/6/115). Z przepisu art. 4 ust. 1 wynika nie tylko uprawnienie nowego posiadacza gruntów rolnych do uzyskania płatności, lecz również jednoznaczne określenie podmiotu uprawnionego do płatności w sytuacji, gdy gospodarstwo rolne zostaje przekazane w okresie między złożeniem wniosku, a wydaniem decyzji. Przepis ten stoi na przeszkodzie przyznaniu płatności bezpośrednich pierwszemu posiadaczowi gospodarstwa, jeżeli przekaże to gospodarstwo przed rozstrzygnięciem o płatnościach w jego sprawie.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdzie skarżący – pierwszy posiadacz gospodarstwa rolnego, przeniósł posiadanie gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta przed wydaniem decyzji przyznającej mu płatności do gruntów rolnych. Uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne i prawne słusznie organy orzekające w sprawie przyjęły, iż decyzja z [...] grudnia 2004 r. przyznająca - wbrew dyspozycji art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru - płatności pierwszemu posiadaczowi gospodarstwa rolnego, jest dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Powyższej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze.

Po pierwsze, odnośnie zarzutu dotyczącego wykonania przez skarżącego wszystkich prac agrotechnicznych w przekazanym gospodarstwie rolnym w roku 2004, wskazać należy, iż spełnienie przez skarżącego jednego z warunków określonych w art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (dotyczącego utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej) jest niewystarczające dla uzyskania płatności, w sytuacji, gdy zastosowanie w sprawie znajduje art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Z treści tego przepisu – jak już wskazano powyżej – jednoznacznie wynika, iż w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa na rzecz innego producenta w okresie pomiędzy datą złożenia wniosku a datą wydania decyzji, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w stosownym terminie złożył wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek.

Po drugie, nieuzasadniony jest zarzut naruszenia w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] grudnia 2004 r. przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności organ orzekający nie naruszył terminów załatwienia sprawy, gdyż tryb i warunki udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich zdeterminowane są przepisami prawa wspólnotowego. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. UE L z dnia 21 października 2003 r.) płatności są przekazywane raz w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego. Termin ten jest jednolity dla wszystkich państw Unii Europejskiej. Tak więc decyzja z [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich została wydana, po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ww. rozporządzenia. Ponadto organ wydający decyzję z [...] grudnia 2004 r. nie naruszył również art. 8 i art. 9 k.p.a., gdyż art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, w przytoczonym powyżej brzmieniu, obowiązywał już w dniu składania wniosku, a także w dniu wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. A zatem organ nie miał obowiązku informowania skarżącego o treści powszechnie obowiązujących przepisów prawa, zwłaszcza, że na złożonym przez skarżącego do Biura Powiatowego w dniu [...] czerwca 2004 r. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich znajduje się stosowne pouczenie, a nawet zobowiązanie wnioskodawcy dotyczące m.in. informowania Agencji o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Wniosek ten wraz z zawartymi w nim zobowiązaniami i oświadczeniami m.in. o znajomości zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych został własnoręcznie podpisany przez skarżącego i złożony w siedzibie Biura Powiatowego Agencji w określonym przepisami prawa terminie.

W związku z powyższym przyznanie skarżącemu płatności w sytuacji przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, stanowi rażące naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, a tym samym uzasadnione jest stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a i § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).