Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1551/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia funkcjonariusza celnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] wydanej na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) o przeniesieniu C. D. starszego kontrolera celnego wraz z etatem od dnia [...] lipca 2005 r. z Izby Celnej w K. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B., na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazano, że zmiana w stosunku służbowym C. D. polegająca na jego przeniesieniu na stałe została orzeczona ze względu na wystąpienie ważnych względów służbowych tj. aktualnych potrzeb kadrowych Służby Celnej, związanych z koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednostek Służby Celnej usytuowanych na wschodniej granicy kraju, która z dniem 1 maja 2004 r. stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z tym w Izbie Celnej w K. zmniejszyła się ilość zadań do wykonania i zgodnie z zatwierdzoną przez Szefa Służby Celnej w dniu [...] października 2004 r. obsadą docelową, w tej Izie ma być zmniejszone zatrudnienie, o co najmniej 300 etatów. Podano, że C. D. znajdował się w dniu wydania decyzji na liście lokacyjnej, co zdecydowało o możliwości dokonania jego przeniesienia służbowego. Wyjaśniono, że po zakończeniu prac Komisji ds. Alokacji w C. lista ta była dostępna u Przewodniczącego tej Komisji oraz była udostępniona w siedzibie Urzędu Celnego w C., a także została rozesłana pocztą elektroniczną do kierowników podległych komórek organizacyjnych Urzędu w dniu 2 lutego 2005 r. Zwrócono uwagę, że przesłanki wyłączające przeniesienie funkcjonariusza celnego zawiera przepis art. 19 ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, że nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości kobiety w ciąży oraz funkcjonariusza samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14. Organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą tego rodzaju przeszkody do przeniesienia funkcjonariusza celnego.

Dodatkowo wskazano, że funkcjonariusz celny decydując się na podjęcie służby musi liczyć się z większą dyspozycyjnością, która wymaga dostosowania się do zmiany warunków pełnienia służby w związku z potrzebami administracji publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy oraz orzeczenie o kosztach według norm przepisanych. Wnoszący skargę wskazuje na rozbieżności między listą alokacyjną z 31 grudnia 2003 r. a obecnym stanem faktycznym. Ponadto zwraca uwagę, że wykonuje zadania z zakresu Szczególnego Nadzoru Podatkowego, co powinno skutkować jego wyłączeniem spod alokacji kadr, zgodnie z zaleceniem Ministerstwa Finansów.

Wnoszący skargę zarzucił organowi:

• naruszenie art. 61 § 4 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przeniesienia służbowego.

• naruszenie art. 10 § 1 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, ponieważ nie brał udziału w postępowaniu i nie mógł wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów.

naruszenie przepisu art. 7, 8, 9, 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepełne i nienależyte zebranie materiału dowodowego oraz brak informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym polegającym na przyjęciu, że skarżący spełnia przesłanki do alokacji, podczas gdy posiada on ponad 20 letni staż pracy.

Ponadto zarzucił organowi naruszenie warunków wstępnych Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r., w szczególności:

• pkt I ust. 1 zasady zbliżonej proporcjonalności liczby alokowanych osób we wszystkich jednostkach organizacyjnych Izby Celnej,

• pkt I ust. 2 a – d poprzez zaniechania podjęcia próby zatrudnienia go w ramach Izby lub innych jednostkach podległych Ministrowi Finansów oraz innych jednostkach lub służbach na terenie miejsca zamieszkania,

• pkt II ust. 4 – dokonanie alokacji mimo, że był wyłączony z alokacji,

• pkt III zasady kolejności wyłaniania osób.

W ocenie skarżącego naruszony został również, art. 18 ustawy o Służbie Celnej, ponieważ brak jest przesłanek przeniesienia z powodu ważnych względów służbowych gdyż w jego macierzystej jednostce tj. w Urzędzie Celnym w C. w [...] nie likwidowano stanowisk pracy.

Według skargi naruszony został również przepis, art. 8 w związku z art. 5 kodeksu pracy. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił także warunków rodzinnych skarżącego. Delegowano go na odległość 600 km mimo, że istnieją bliższe placówki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżanej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że nie naruszono art. 18 ustawy o Służbie Celnej, ponieważ przeniesienie funkcjonariusza wynikało z ważnych względów służbowych i jednocześnie nie zaistniały przesłanki wyłączenia z art. 19 ustawy o Służbie Celnej. Tym samym niezasadny jest zarzut braku proporcjonalności liczby alokowanych we wszystkich jednostkach organizacyjnych. Organ stwierdził, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 5 i 8 kodeksu pracy. Natomiast zarzuty naruszenia art. 10 kpa, co do braku pouczenia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji nie mają wpływu na wynik sprawy. Skarżący wiedział ponadto, że jego nazwisko jest umieszczone na liście alokowanych, co wynika z jego pisma z dnia 12 grudnia 2004 r. W ocenie organu, powoływane różnice między wcześniej ustaloną listą osób alokowanych, a jej obecnym stanem nie mają istotnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. m.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrując skargę C. D. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organ podejmujący w badanej sprawie decyzję o jego przeniesieniu, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego, stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Istotą służby jest zaś dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza.

Tak więc, zawarte w ustawie ograniczenia w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe są wyjątkiem od zasady dającej przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego. Wyjątkiem tym, jest stosownie do art. 19 powołanej ustawy, uzyskanie zgody zainteresowanego na przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości w przypadku kobiety w ciąży i funkcjonariusza celnego sprawującego samodzielnie opiekę nad dzieckiem do lat 14.

Podstawą materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia był przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, zgodnie, z którym funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości.

W przypadku, gdy nie mamy do czynienia z przeniesieniem funkcjonariusza spełniającego kryteria z art. 19 ustawy o Służbie Celnej, jedynym warunkiem dopuszczalności jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza celnego określonych w art. 18 tej ustawy jest zaistnienie ważnych względów służbowych.

Niewątpliwie ta zasadnicza przesłanka została w niniejszej sprawie spełniona, co wynika z zatwierdzonej w dniu 28 października 2004 r. przez Szefa Służby Celnej docelowej obsady etatowej izb celnych w rezultacie, której zmniejszono zatrudnienie w Izbie Celnej w K., o co najmniej 300 etatów.

Skoro dokonane przeniesienie służbowe wynikało z rzeczywistego zmniejszenia etatowego w jednostce, w której skarżący pełnił służbę (zachodziły ważne względy służbowe), to była podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej i wydana decyzja o wskazaniu właśnie skarżącego do przeniesienia nie nosi cech dowolności.

W rozpatrywanej sprawie organ wykazał istnienie ważnych względów służbowych, jakimi były zmiany strukturalne i etatowe w wyniku, których nastąpiło rzeczywiste zmniejszenie stanu etatowego w Izbie Celnej, w której pełnił dotychczas służbę C. D..

Jeśli zaś chodzi o Protokół uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawarty pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r., to należy wskazać, że ustalenia w sprawie list osób alokowanych oraz wyłączeń z procesu alokacji nie mają charakteru wiążącego przy wydawaniu decyzji w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. W konsekwencji należy, więc uznać, że organ nie uwzględniając argumentacji skarżącego, co do braku podstaw do jego przeniesienia z Izby Celnej w K. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B. nie naruszył obowiązującego prawa.

Powoływanie się na naruszenie przepisów przez organ kodeksu postępowania administracyjnego może być tylko podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy owo naruszenie istotnie wpływa na wynik sprawy, co oznacza prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść orzeczeń (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej kategorii podstawy uchylenia mieści się brak należytej staranności organu w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego zebranego w danej sprawie.

Sąd badając podniesione w tym przedmiocie kwestie, uznał, że zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a organ zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

W szczególności nie miało wpływu na wynik sprawy naruszenie art. 10 § 1 kpa, wyrażające się w pozbawieniu skarżącego możliwości wypowiedzenia się w sprawie, co do zebranych dowodów. Należy, bowiem zwrócić uwagę, że wadliwość tego rodzaju może być naprawiona przez organ odwoławczy, który ustalając stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji rozszerza granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne ewentualnie pominięte przez organ I instancji, oraz te, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji ulegały zmianie, a także te, które w świetle zmienionych przepisów prawa miały dla sprawy znaczenie prawne. Jak wynika z akt sprawy organ w toku ponownego rozpatrzenia sprawy poddał wnikliwej analizie argumentację skarżącego przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jeśli chodzi o zastosowanie przepisów kodeksu pracy do funkcjonariuszy celnych to mają one, jak wskazał już organ w odpowiedzi na skargę, zastosowanie tylko w kwestiach wyraźnie wskazanych w przepisach ustawy o Służbie Celnej. Powołane przez skarżącego przepisy tej regulacji nie miały wobec niego zastosowania.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie od organu kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.