Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 391/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 20 lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącej T. K. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] decyzją z dnia 20 lutego 2006r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania T. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2005r. znak [...] orzekającą o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie ujawnienia na mapie ewidencyjnej działki 1 obręb 401 [...] uwidocznionej w rejestrze gruntów oraz w księdze wieczystej Nr [...] .

W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano przepisy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

Postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie danych dotyczących działek ewidencyjnych Nr 2, nr 3, nr 4 i nr 1 zostało wszczęte w 2001 r. przez Wójta Gminy [...] z urzędu po tym jak Wojskowa Agencja Mieszkaniowa - Oddział w [...] , zwróciła się "o wyjaśnienie niezgodności treści mapy ewidencyjnej ze wstępnym projektem podziału działki 1", którego to podziału domagała się T. K..

Organ opisał przebieg postępowania, w którym sprawa była już dwukrotnie zwracana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, po uchyleniu decyzji.

Rozpatrując sprawę po raz trzeci Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2005 orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego polegającej na ujawnieniu na mapie ewidencyjnej obrębu 401 [...], działki nr 1 objętej jednostką rejestrową [...] w części opisowej operatu ewidencyjnego obrębu [...] i księgą wieczystą kw nr [...] . Analiza zebranych w sprawie materiałów i dowodów pozwoliła mu bowiem na stwierdzenie, że poprzednia właścicielka działki nr 1 H.O. dokonała dwóch transakcji. Najpierw sprzedała działkę nr 5, która w swej powierzchni zawierała działkę ewidencyjną 1, Skarbowi Państwa - Ministerstwu Obrony Narodowej, przy czym działka nr 1 nie została wykreślona z

księgi wieczystej kw [...] a jedynie działka 5. Następnie sprzedała działkę nr 1, która w wyniku niedopatrzenia nie została usunięta z rejestru gruntów, na rzecz T. K.. Wskazując na to wyjaśnił organ, że zgodnie ze sporządzoną opinią techniczną działka 1 aktualnie wchodzi w skład działki 11 a tym samym zachodzi taka sytuacja, że dla obszaru działki nr 1 prowadzone są równolegle dwie księgi wieczyste, to jest KW [...] i KW [...]. Usunięcie tego błędu zdaniem organu wykracza poza kompetencje Starosty [...] i może być spowodowane wyłącznie przez sąd w postępowaniu zainicjowanym powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Odwołanie od tej decyzji złożyła T.K.. Odwołanie oparte było na zarzucie naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 § 1 i 3 kpa. Mimo bowiem tego, iż uzasadnienie decyzji powinno w sposób czytelny tłumaczyć motywy jakimi kierował się organ pierwszej instancji nie dawało ono odpowiedzi dlaczego działka 1 została zniesiona a jej obszar włączono do powierzchni działki 5. Arbitralności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji odwołująca upatrywała zwłaszcza w tym, że ani z uzasadnienia decyzji ani materiałów postępowania nie wynikało z jakiej przyczyny organ pierwszej instancji przyjął, iż działka 1 została usunięta z mapy prawidłowo a jedynie na skutek serii "niedopatrzeń" nie znalazło to odzwierciedlenia w księdze wieczystej i opisowej operatu ewidencyjnego. W ocenie odwołującej akta sprawy pozwalały bowiem na sformułowanie tezy dokładnie przeciwnej. Mianowicie, że wykreślenie działki 1 z mapy było błędem a rzeczywisty i prawidłowy stan rzeczy wynika z zapisów księgi wieczystej kw [...] oraz operatu opisowego. Zdaniem odwołującej z treści uzasadnienia nie wynikało również, czy sentencję rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji sformułował w oparciu o ustalenie, że istniejący stan operatu jest prawidłowy czy z powodu braku kompetencji do rozpatrzenia sprawy. W tym ostatnim przypadku powinien zaś był raczej postępowanie umorzyć aniżeli orzekać merytorycznie.

Wskazując na to odwołująca wniosła o zmianę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji poprzez wkreślenie działki nr 1 na obowiązującej mapie ewidencyjnej ewentualnie o uchylenie decyzji starosty i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia po raz kolejny.

Podejmując decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] dokonał własnych ustaleń.

Stwierdził, że pierwotny operat ewidencji gruntów z 1969 r. nr [...] odzwierciedlał, iż działka nr 5 miała powierzchnię 0.3358 ha, działka nr 6 powierzchnię 0.0137 ha a działka nr 1 powierzchnię 0.0736 ha. W sumie łączna powierzchnia tych działek wynosiła 0.4231 ha.

Z aktów notarialnych datowanych na lata 1976 i 1998 r. daje się odczytać, że własność tych działek H.O. nabyła w drodze uwłaszczenia otrzymując w 1975r. Akt Własności Ziemi Nr 7 na w/w działki. Okoliczność ta została ujawniona w księdze wieczystej kw [...] gdzie równocześnie zapisano, iż łączna powierzchnia trzech wymienionych działek wynosi 0.4933 ha. W roku 1976 r. został przyjęty do państwowego zasobu operat ewidencyjny nr [...] zawierający plan podziału działek nr 8, nr 9, nr 5 i nr 10. Przedstawiona na tej mapie działka nr 5 o odmiennej konfiguracji i powierzchni 0.4060 ha uległa wg. planu podziałowi na działki nr 11 o powierzchni 0.2139 ha i 2 o powierzchni 0.1931 ha. Przy czym, choć w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak stosownego wykazu zmian działek przyporządkowującego dawnym działkom nr 5, nr 1 i częściowo drodze nr 12 działki nr 11 i 2 to jednak konfiguracja działki 5 ulegającej podziałowi na działki nr 11 i nr 2 prowadzi do wniosku, że zawierała ona część powierzchni działki nr 1 i część powierzchni drogi nr 12. W oparciu o wymienioną dokumentację Nr [...] opracowaną na cele wywłaszczenia - do którego jednak nie doszło - aktem notarialnym z dnia 18 listopada 1976 r. H. O. zbyła na rzecz Skarbu Państwa - MON działkę nr 5 o pow. 0.4060 ha, która była ujawniona w Kw [...] na podstawie awz 7. Nabyta przez Skarb Państwa -MON działka Nr 5 została ujawnione w KW [...] . Rok później, 8 listopada 1977r. został przyjęty do państwowego zasobu operat ewidencyjny nr [...] dotyczący podziału działki nr 5 o pow 0.4060 ha na działki nr 11 o pow. 0.3855 i 14 o pow. 0.0205 ha. W operacie tym przebieg granicy podziału kształtuje się odmiennie aniżeli ma to miejsce w operacie z 1976 r. a działka nr 5 w swojej konfiguracji zawiera dawną działkę nr 5, część działki nr 1 i część drogi 12. Operat ten został sporządzony w celu wydzielenia drogi osiedlowej, która jako działka nr 13 została utworzona m.in. z działki nr [...].

Dnia 11 września 1997 r. został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego operat pomiarowy Nr [...] podziału m.in. działki nr 11 o pow. 0.3855. która dzieliła się na działki nr 3 o pow. 0.3751 ha i nr 4 o pow. 0.104 ha. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił, że w dniu 1 października 1998 r. Urząd Gminy w [...] wydał dla potrzeb notarialnych pisemną opinię, iż działki nr 1 i nr 6 nie są zabudowane i leżą w terenach nie budowlanych - komunikacji drogowej. Przy tej okazji wyjaśnił, że kopia mapy na której widnieje działka 1 choć jest potwierdzona za zgodność z oryginałem mapy zawartej w aktach sprawy prowadzonej do sygn. BUA.[...] odpowiadającej znakowi wzmiankowanej opinii, to jednak nie posiada potwierdzenia, że stanowi kopię obowiązującej mapy ewidencyjnej. Podobnie rzecz się ma i ze znajdującym się w aktach sprawy wyrysem z mapy ewidencyjnej dla działki 6, który nadto nie obejmuje działki nr 1 mimo, że znajdowała się w sąsiedztwie drogi objętej wyrysem.

Organ drugiej instancji wskazał, że aktem notarialnym Nr Rep.A [...] w dniu [...] października 1998 r. H. O. zbyła na rzecz T.K. działki nr 1 i nr 6 o łącznej powierzchni 0.0873 ha opierając się na danych z księgi wieczystej kw [...] .

Dnia [...] lutego 2001 r. został natomiast włączony do państwowego zasobu operat zaewidencjonowany pod nr KERG [...] (błędnie - winno być [...] ) dotyczący połączenia działek objętych kw [...] , między innymi działki nr 4 o powierzchni 0.0104 do jednej działki oznaczonej nr 15 stanowiącej własność SK.P.-WAM i ulegającej dalszemu podziałowi.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił dalej, że w dniu [...] października 2003 r. aktem notarialnym Wojskowa Agencja Mieszkaniowa zbyła objęte KW [...] działki nr ,21 MIT o powierzchni 0.0205 ha i nr 3 o powierzchni 0.3751 ha na rzecz J., J. i T. G., dla których założono KW [...].

Poczynione ustalenia - zdaniem organu - pozwoliły Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na wyprowadzenie konkluzji o popełnieniu szeregu błędów zarówno w dokumentacji istniejącej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym jak i przy zawieraniu w dniu [...] października 1998 r. umowy notarialnej mającej za przedmiot sprzedaż przez H. O. na rzecz T. K. działki nr 1 i nr

6, której dokonano tylko w oparciu o dane z księgi wieczystej kw nr [...] . Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest bowiem ciąg zdarzeń opartych na niekonsekwencji w zakresie oznaczenia w księgach wieczystych nieruchomości-działki nr 5, brak wykazów zmian jednoznacznie przyporządkowujących atrybuty działek tj. powierzchnię, konfigurację i oznaczenie przed i po operacji zmian geodezyjne- kartograficznych a co za tym idzie brak ich systematycznego ujawniania w zapisach wieczystoksięgowych. To wszystko przyczyniło się do chaosu danych zarówno w księgach wieczystych jak i ewidencji gruntów. Okoliczność iż odpowiedzialność za taki stan rzeczy spoczywa na organie prowadzącym operat ewidencyjny pozostaje jednak bez wpływu na to, że usunięcie niezgodności polegającej na tym, iż tą samą powierzchnię gruntu objęto dwoma nieruchomościami dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste kw [...] i kw [...] nie może - zdaniem organu - nastąpić w postępowaniu ewidencyjnym.

Niezgodność zdaniem organu polega na tym, że ta sama powierzchnia gruntu ujawniona jedynie w części rejestrowej operatu jako działka ewid. Nr 1 objęta jest księgą wieczystą Nr [...] (jako działka 1) oraz wchodzi w obszar działek 11 i 16 objętych kw Nr [...]. W przekonaniu organu doprowadzenie stanu ewidencji do zgodności ze stanem "hipotetycznym" możliwe jest tylko w następstwie określenia przez sądem powszechnym w "jakiej części nieruchomości prawo własności służy skarżącej". Organ przyznał, że zaistniała sytuacja jest następstwem niedopatrzeń organów ewidencji w latach 1969-2006.

Wskazując na to i powołując się na praktykę orzeczniczą Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji zakwestionował trafność zarzutów odwołania podnosząc, że brak jest możliwości orzekania w kwestiach właścicielskich przez organy administracji publicznej. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Kartograficznego myliła się również odwołująca kwestionując prawidłowość pouczenia o przysługującym środku odwoławczym w postaci odwołania od decyzji Starosty [...] oczekując pouczenia o dopuszczalności wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

Zdaniem organu przedmiot orzeczenia-rozstrzygnięcia istnieje, bowiem operat zawiera błędne dane w dokumentacji przyjętej do zasobu, na podstawie których dokonano w latach uprzednich zmian ewidencji. Ta okoliczność powoduje, że nie istniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego. Jednakże "charakter" zmian ewidencji może być jedynie rozstrzygnięty w postępowaniu sądowym, co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła T.K.. Skarga oparta jest na powtórzeniu zarzutów zawartych w odwołaniu w zakresie naruszenia art. 105 kpa, oraz art. 107 § 1 3 kpa.

Zdaniem skarżącej jeśli Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] podzielał pogląd Starosty [...] , iż doprowadzenie stanu ewidencyjnego do stanu zgodnego z hipotecznym winno nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym w trybie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym to postępowanie należało umorzyć a nie wydawać rozstrzygnięcie merytoryczne. Niezależnie od tego skarżąca nie podzieliła stanowiska organów obu instancji, aby sprawa ta była sprawą cywilną podnosząc, że jeśli treść ksiąg wieczystych nr [...] i nr 17 nie budzi zastrzeżeń to brak jest podstaw do wytaczania powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Powołane zaś przez organ drugiej instancji judykaty Sądu Najwyższego nie są adekwatne do realiów rozstrzygniętego przypadku.

W ocenie skarżącej także i uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie daje odpowiedzi na pytanie czy prawidłowe było objęcie obszaru działki nr 1 granicami działek nr 5.

W przekonaniu skarżącej dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy stwarza wystarczające podstawy do wydania decyzji o aktualizacji operatu ewidencji poprzez ujawnienie działki nr 1. była ona bowiem ujawniona na mapie i nie znaleziono jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na zdarzenie mogące stanowić podstawę do jej usunięcia poprzez objęcie obszarem działki nr 5. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest zresztą i to, że działka ewidencyjna nr 1 nadal jest ujawniona w części opisowej operatu oraz właściwej księdze wieczystej.

Wskazując na powyższe skarżąca domagała się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w całości.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie.

Podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Przedmiotem

postępowania była bowiem zaistniała w operacie ewidencyjnym niezgodność polegająca na braku spójności części opisowej i kartograficznej odnośnie działki nr 1. Działka taka istnieje w części opisowej operatu wskazując jako jej właściciela skarżącą, brak jest jednak określenia w części kartograficznej przebiegu jej granic i oznaczenia. Mimo stwierdzenia tej nieprawidłowości nie jest jednak możliwe ani dopuszczalne jej usunięcie w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego z uwagi na dokonane czynności prawne.

Co się tyczy usunięcia błędu polegającego na tym, iż dla działki nr 1 prowadzone są dwie księgi wykracza to poza kompetencje organu administracji prowadzącego ewidencję. Wprowadzenie zmiany żądanej przez skarżącą stanowiłoby w istocie rozstrzygnięcie w przedmiocie własności.

Wskazując na to organ administracji wyjaśnił, że ewidencja pełni wyłącznie funkcje informacyjno-techniczne. Nie rozstrzyga prawa ani go nadaje. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W związku z tym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] podtrzymał swoje stanowisko, że z uwagi na zachodzącą w sprawie niezgodność pomiędzy treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym właściwa dla jej rozstrzygnięcia jest droga postępowania cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona.

Sądy administracyjne w myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) - dalej ustawa- p.p.s.a. - sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), stanowi, że powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem, Sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

Dokonana według powyższych zasad kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wyżej wskazanego wniosku, iż skarga jest uzasadniona, aczkolwiek częściowo z innych względów niż zarzuty przytoczone na jej poparcie.

Zaskarżona decyzja zapadła w tzw. postępowaniu ewidencyjnym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie tj. Dz.U. z 2005 r. nr 240, póz. 2027 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie jej Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, póz. 454) zwanego dalej Rozporządzeniem.

Przepis § 46 ust. 1 stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, przy czym w myśl § 47 ust. 3 w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowania administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Przyjęcie rozstrzygnięcia w sprawie w formie decyzji dowodzi, iż Starosta uznał potrzebę rozpatrzenia sprawy w trybie przepisów postępowania administracyjnego. Stanowisko to implikuje obowiązek stosowania przepisów kpa.

Z akt sprawy wynika (k. 21), że Starosta [...] z urzędu właśnie z powołaniem na § 46 i 47 ust. 3 Rozporządzenia wszczął postępowanie administracyjne "w celu aktualizacji operatu ewidencyjnego działek ewidencyjnych 2, 3, 4 - stanowiących własność Skarbu Państwa oraz działki ewidencyjnej Nr 1 stanowiącej własność T.K. na podstawie księgi wieczystej KW [...] ..."

Tak określonemu przedmiotowi sprawy, nie odpowiada przedmiot rozstrzygnięcia decyzji organu l instancji orzekającej tylko w zakresie odmowy ujawnienia na mapie ewidencyjnej działki 1, która istnieje w rejestrze gruntów i ma założoną księgę wieczystą.

W świetle powyższego, sprawa w zakresie aktualizacji ewidencji co do pozostałych działek wskazanych przy wszczęciu postępowania nie jest zakończona. Po drugie wobec wszczęcia postępowania z urzędu, ewentualne stwierdzenie braku podstaw do wprowadzenia urzędu zmian winno prowadzić do umorzenia takiego postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa a nie wyrzeczenia o odmowie wprowadzenia takich zmian, gdyż odmowa nastąpić może względem żądania strony. Jednakże powyższe stwierdzenie, ani nie oznacza, iż zaistniały w sprawie przesłanki do umorzenia wszczętego z urzędu postępowania co do aktualizacji ewidencji gruntów w odniesieniu do działki 1, ani też nie oznacza akceptacji stanowiska skarżącej, że postępowanie winno być umorzone, gdyż organ stwierdził, że sprawa ma charakter cywilny. Bowiem przy złożonym wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji, uznając, że brak podstaw do wprowadzenia zmian, organ winien odmówić decyzją wprowadzenia zmian, nawet w sytuacji gdy podstawę wprowadzenia zmian stanowić może orzeczenie sądu powszechnego.

Ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) stosownie do przepisu art. 2 pkt 8 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zgodnie z art. 24 ust.1. ustawy informacje te zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 Nr 124, póz. 1361 z późn. zm.), podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanową dane z katastru nieruchomości. Stosownie do przepisów §§ 27 i 28 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. 102 z późn. zm.) dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynków wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz § 27 w/w rozporządzenia, dane służące oznaczeniu nieruchomości na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu, wpisuje się w dziale I-O księgi wieczystej, zawierającego oznaczenie nieruchomości.

W świetle przepisów § 20 pkt 1 i 2, 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2, oraz § 22 pkt 1) i pkt 6), w prawidłowo prowadzonym operacie ewidencji gruntów nie powinno być rozbieżności pomiędzy danymi części geodezyjno-prawnej, a danymi części opisowo-kartograficznej operatu ewidencji gruntów.

Zaniechanie ("odmowa") wprowadzenia zmian w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów "przez nie ujawnienie na mapie ewidencyjnej obrębu 401 [...] działki ewid. 1 ujawnionej w rejestrze gruntów i wpisanej do księgi wieczystej [...], prowadzi do utrzymania rozbieżności pomiędzy opisową (obecnie geodezyjno-prawna) i kartograficzną (obecnie opisowo-kartograficzna) częścią operatu. Nadto w istocie organ odmówił uwidocznienia na mapie ewidencyjnej danych stanowiących podstawę do opisu w księdze wieczystej [...] działki 1.

Wprawdzie zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjęte jest stanowisko (por. St. Rudnicki, komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wydz. III, 2000r, str. 36 i n. wraz z powołanym orzecznictwem), że dane dotyczące oznaczenia nieruchomości, w tym jej powierzchnia, nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego w księdze wieczystej prawa (art. 3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o ks. w. i hip.), lecz nie oznacza to, iż organy ewidencji gruntów zwolnione są z nałożonego art. 26 ustawy o księgach wieczystych i hipotece obowiązku opisu w wyrysie na podstawie mapy ewidencyjnej, nieruchomości (działki ewidencyjnej), stanowiącej przedmiot prawa własności ujawnionego w dziale II księgi wieczystej, choćby część lub całości obszaru tej działki, wchodziła w opis innej nieruchomości, objętej odrębną księgą wieczystą.

Czym innym jest bowiem, podlegający rzeczywiście rozpoznaniu przed sądem powszechnym spór o to czy i w której księdze wieczystej istnieje wadliwość wpisu prawa własności, co do nieruchomości opisanej w dziale I-O księgi wieczystej, a czym innym kwestia opisu nieruchomości objętej daną księgą.

Ustalenie, że część czy całość obszaru działki ewid. 1 wchodzi obszar innej nieruchomości, która ma założoną księgę wieczystą, winno stanowić podstawę do wprowadzenia w części kartograficznej operatu zmiany obrazującej także granice ewidencyjne działki 1. Ostateczna decyzja w tym przedmiocie w postępowaniu ewidencyjnym, może natomiast stanowić tylko podstawę do ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości w trybie art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, albo też dać podstawę do określenia przedmiotu sporu w postępowaniu o usunięciu niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.

W każdym razie nie można akceptować stanowiska organów, utrzymującego rozbieżność między częścią opisową i kartograficzną operatu ewidencji gruntów co do działki 1 w sytuacji, gdy brak jest podstawy do wykreślenia działki 1 z rejestru gruntów. Jak długo bowiem wpisem prawa własności w księdze wieczystej [...] objęta jest nieruchomość składająca się z tej działki, tak długo ewidencja gruntów winna odzwierciedlać dane służące oznaczeniu takiej nieruchomości.

Przedmiotem aktualizacji ewidencji, nie jest tworzenie działki 1, lecz jej "odtwarzanie" na mapie ewidencyjnej.

Wielokrotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w swych orzeczeniach zajmował stanowisko, które przyjmuje i w obecnym składzie, iż nałożony na starostę przepisem § 44 pkt 2 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, nie wyłącza w ramach aktualizacji operatu wprowadzenia zmian korygujących merytoryczne błędy czy omyłki danych operatu, o ile wprowadzone zmiany nie pozostają w sprzeczności z dokumentami źródłowymi obrazującymi aktualny stan prawny.

Przedmiotem zatem ewentualnych zmian w ewidencji gruntów co do działki ewid. 1, nie jest "tworzenie" w części kartograficznej operatu tej działki, lecz jej "odtworzenie" na mapie ewidencyjnej tego stanu, który służył do opisu nieruchomości w księdze wieczystej.

Ponownie rozpatrując sprawę winny organy przeanalizować zebrany materiał dowodowy i ewentualnie go uzupełnić w celu ustalenia czy w aktach księgi wieczystej [...] działka 1 opisana jest wyrysem z mapy ewidencyjnej, a jeśli tak to kiedy wykonanym i na jakiej mapie ewidencyjnej opartym.

Z pisma Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (k. 16) wynika, iż działka 1 znajduje się (na odszukanej w archiwum wojskowym) mapie ewidencyjnej z 1968 r.

Z zawiadomienia PBN (k. 26 akt) wynika, że dla działki 1 założono w 1976r. Księgę wieczystą [...] , po odłączeniu tej działki z działkami 5 i 6 z Lwh 1134,69 gm. kat. [...] . Nie jest ustalone, czy złożona na k. 27 akt kserokopia mapy (załącznik T. K. do rozprawy k. 31), nie oznaczona, co do pochodzenia od oryginału, obrazuje właśnie te działki wedle stanu stanowiącego podstawę wydania na rzecz H. O. a.w.z. Nr 7 z 15 maja 1975 r.

W uzasadnieniu decyzji W.I.N. Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] stycznia 2003 r. (k. 40) wskazano na istniejącą rozbieżność pomiędzy treścią matrycy mapy 8 w skali 1: 2880 - nie zawierającą działki 1, a pierworysem tej mapy, jednakże nie wyjaśniono na czym ta rozbieżność polega.

Nie zostało ustalone, który z wariantów projektów podziału działki 5 obrazowanych przyjmowanymi do zasobu opracowaniami, został zatwierdzony ostateczną decyzją, a zatem jaka jest konfiguracja działek wywodzących się z działki 5 po jej podziale prawnym. Ta konfiguracja winna być ewentualnym punktem odniesienia przy odtwarzaniu dla opisu działki 1.

Porównanie kopii mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2880 (k. 18), z kopią mapy (k. 27), wskazuje na inną względem działek 5, 1 i 18 konfigurację działki drogowej 12. Ustalając ewentualnie zatem ponownie, że część działki 1 weszła w obszar także działki 12, winny organy dookreślić usytuowanie działki 12 oraz wskazać ewentualną podstawę oznaczenia w ewidencji tej działki.

Niezależnie od powyższego należy wskazać dostrzeżone rozbieżności pomiędzy ustaleniami organów, a zebranymi dowodami. Powołany w pkt 9 uzasadnienia decyzji organu II instancji operat z 15 lutego 2001 r. został przyjęty do zasobu za Nr KERG [...] (k. 76 akt) a nie za nr [...] . Skarb Państwa -Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, aktem notarialnym z 10.10.2003 r. zbyła nie działkę 11 (pkt. 10 uzasadnienia decyzji org. II instancji) lecz 2 (k. 281-pkt 5 aktu not.)

Uzupełniony materiał dowodowy i ponowna jego ocena winny dać organom podstawę do doprowadzenia do zgodności wzajemnej obu części operatu ewidencji gruntów co do działki 1 oraz do zgodności operatu ze stanem prawnym ujawnionym w KW [...] .

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w l punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z zm.). Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy. Wobec treści uchylenia decyzji brak było przesłanek do stosowania art. 152 ustawy.