Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 32/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (spr.), NSA Władysław Sobuś, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" w podatku od towarów i usług za miesiące luty i marzec 2003 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. nakazuje ściągnąć od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarbu Państwa ( Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ) kwotę [...] tytułem wpisu od skargi, od którego uiszczenia skarżący był zwolniony


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na zasadzie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz.U. Nr 137, poz. 926, z późno zm./ - po rozpatrzeniu odwołania S. D. od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2003r., Nr [...] orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności jako członka Zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" w L. z tytułu zaległości podatkowych tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące luty i marzec 2003 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi - utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" w L. nie uiściła należnego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące luty i marzec 2003 r. wynikającego z decyzji Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2003 r. / Nr [...] / i z dnia [...] lutego 2003 r. / Nr [...] /. W postępowaniu egzekucyjnym ustalono, iż nie jest możliwe wyegzekwowanie przedmiotowej zaległości podatkowej, a wobec tego faktu, a także mając na uwadze, iż zarząd spółki nie wykazał, iż we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe - organ I instancji miał podstawy do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności członków Zarządu za zobowiązania podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej.

Nie godząc się z tą decyzją S. D. wniósł od niej odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, a w uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku i zakresie przewidzianym w tej ustawie za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem także osoby trzecie, a zakres rzeczowy tej odpowiedzialności wynika z § 2 tego przepisu.

Z mocy zaś art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie zgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki / § 2 /.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek ekskulujących odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki.

Powołanymi decyzjami z dnia [...] i [...] lutego 2003 r. stwierdzono, że spółce "[...]" nie przysługuje kwota zwrotu podatku na rachunek bankowy oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiąc sierpień 1999 r. w wysokości 11.011 zł i za miesiąc październik 1999 r. - w wysokości 30.635 zł.

Decyzje te zostały doręczone w sposób zastępczy poprzez pozostawienie ich w aktach ze skutkiem doręczenia, a to stosownie do przepisu art. 151 a Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż jeżeli podany przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Organ odwoławczy wskazał również, iż zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o pisma pochodzące od Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w L., z których wynikało, iż skarżący jest jednym z członków Zarządu spółki, oraz że do tamtejszego Sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, ani podanie o otwarcie postępowania układowego.

W czasie, kiedy powstały zaległości podatkowe spółki skarżący bezsprzecznie pełnił funkcję członka Zarządu spółki "[...]", natomiast ustalenie kwot zobowiązania podatkowego Spółki nastąpiło w odrębnym postępowaniu podatkowym, w którym zostały zbadane wszystkie okoliczności sprawy, co uniemożliwia ich ponowną weryfikację w trakcie niniejszego postępowania mającego za przedmiot orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki.

Na powyższą decyzję S. D. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w L.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący twierdził, iż organy podatkowe przeprowadziły postępowanie bez udziału strony w zakresie stwierdzenia istnienia zobowiązania podatnika, czyli spółki "[...]", co stanowi podstawę odpowiedzialności członka zarządu.

W uzasadnieniu skargi w szczególności podniesiono, iż spółka działalność gospodarczą prowadziła wyłącznie w roku 1999, natomiast nie prowadziła jej w roku 2003. Skarżący wywodził, iż przez okres czterech lat nieznane mu osoby wystawiały fikcyjne faktury VAT, podrabiając jego podpisy, na którą to okoliczność organy podatkowe nie przeprowadziły żadnych dowodów mimo składania stosownych wniosków.

Zdaniem S. D. organy podatkowe nie przeprowadziły także dowodu z akt rejestrowych spółki, ani również nie zbadały przesłanek uwolnienia się członka zarządu z odpowiedzialności i nie podały, na podstawie jakich przesłanek uznały, iż okoliczność taka nie miała w sprawie miejsca.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył,

co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004r. - na mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271, z późn. zm. / - do rozpoznania niniejszej skargi stał się właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na podstawie tego przepisu do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 /.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem / art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych / stwierdzić należy, iż z mocy art. 134§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W kontekście przytoczonego przepisu - Sąd wyraża ocenę, iż skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z motywów wskazanych w jej uzasadnieniu.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowi art. 116§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. Nr 137, poz.926, z późno zm. /.

Wywody w powyższej kwestii rozpocząć jednak należy od przytoczenia uregulowania art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale 15 powołanej Ordynacji (zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich") za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z § 2 tego artykułu zaś wynika, że o ile dalsze przepisy wskazanego rozdziału nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za:

1) podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników lub

inkasentów,

2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych,

3) nie zwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług

oraz za oprocentowanie tych zaliczek,

4) koszty postępowania egzekucyjnego.

Odpowiedzialność osób trzecich jest więc instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik, a zatem ma charakter wyjątkowy i może ją generować wyłącznie przepis ustawy.

Przepis art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wskazuje, kto odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ustanawiając w tym zakresie regułę i wyjątki.

Regułą jest solidarna odpowiedzialność członków zarządu (z uwzględnieniem § 2) za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości oraz wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Aby zaistniała prawna możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową Spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

Nie może budzić wątpliwości ocena, iż wymóg wykazania bezskuteczności egzekucji ma charakter stanowczy w tym sensie, że egzekucja taka musi być uprzednio wszczęta i musi zostać wykazane, że nie doprowadziła ona do pokrycia zobowiązań dłużnika.

Z akt postępowania w niczym nie wynika, aby organy podatkowe okoliczność powyższą wykazały, a w szczególności zaś bezskuteczność, o której mowa wyżej nie może wynikać jedynie z samego faktu skierowania przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2003 r. pisma do Działu Egzekucji "z prośbą o wskazanie przesłanek będących podstawą stwierdzenia, że egzekucja z majątku spółki "[...]" okazała się bezskuteczna" / k - 30 akt podatkowych /.

Organ I instancji kwestię wykazania przesłanki bezskuteczności egzekucji pominął w ogóle milczeniem, natomiast organ odwoławczy - dostrzegając, jak się wydaje potrzebę odniesienia się do niej - wskazał, iż "w postępowaniu egzekucyjnym ustalono, że nie jest możliwe wyegzekwowanie przedmiotowej zaległości podatkowej" oraz, że "egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna". Stwierdzenia te są jednak tak ogólnikowe, że - zdaniem Sądu, wobec braku jakichkolwiek dowodów w tym przedmiocie, nie mogą doprowadzić do uznania, iż przesłanka bezskuteczności egzekucji warunkująca orzeczenie o odpowiedzialności na podstawie art. 116§ 1 Ordynacji podatkowej została przez organy podatkowe wywiedziona.

Już tylko z tych przyczyn obie decyzje należy uznać jako wydane z naruszeniem powołanych przepisów prawa materialnego.

Niezależnie od powyższego wskazać należy również, iż zupełnie niezrozumiałe jest dlaczego w sentencji decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy podano, iż dotyczy ona zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące luty i marzec 2003 r. w łącznej kwocie 41.646zł.

Po pierwsze: w aktach sprawy brak jest decyzji, która zostałaby wydana przeciwko spółce "[...]" w przedmiocie jej zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące luty i marzec 2003 r.

Po drugie: organy podatkowe obu instancji odwołują się w swoich uzasadnieniach do decyzji wydanych na spółkę "[...]" odpowiednio z dnia [...] lutego i [...] lutego 2003r., z których pierwsza dotyczy ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 1999 r., zaś druga - ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc październik 1999 r.

Po trzecie: kwota zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wykazana za miesiące luty i marzec 2003 r. w łącznej wysokości 41.646 zł odpowiada sumie kwot wynikającej z dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 1999 r. - 11.011zł oraz z dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc październik 1999 r. - 30.635zł, co świadczy o tym, że decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności dotyczy tego właśnie dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Decyzja podatkowa jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia.

Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym i żadna z tych części oddzielnie nie może istnieć w obrocie prawnym.

Wymogi decyzji zostały precyzyjnie określone w przepisie art. 210§1 Ordynacji podatkowej, a stwierdzone braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu.

Nie do przyjęcia jest więc pogląd, aby można było utrzymać decyzję, w której rozstrzygnięcie (osnowa) dotyczy innego stanu prawnego i faktycznego niż opisano to w uzasadnieniu. Dla strony, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem, uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne, jak jej rozstrzygnięcie.

Nie może ulegać jakiejkolwiek wątpliwości, iż organ odwoławczy w wyniku rozpatrywania odwołania, powinien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne i procesowe decyzji pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie, niejako od nowa.

Tego najwyraźniej nie uczyniono w tej sprawie, skoro organ drugiej instancji nie miał żadnych uwag do merytorycznej treści decyzji, ani też nie miał wątpliwości co do dysonansu pomiędzy jej sentencją i uzasadnieniem. Stanowi to zatem o naruszeniu także przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zwrócenia uwagi - zdaniem Sądu wymaga także okoliczność, iż decyzje organu I instancji z dnia [...] lutego i [...] lutego 2003 r., do których odwołuje się zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2003 r. orzekająca o odpowiedzialności S. D., dotyczą ustalenia wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późno zm. /, zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia.

To zobowiązanie powstaje zatem w następstwie konstytutywnej decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 §.1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej ) - z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego w tym przedmiocie.

Odnosząc się do kwestii doręczenia decyzji z dnia [...] lutego i [...] lutego 2003r. - organy podatkowe powołały się na przepis art. 151a, zgodnie z którym w sytuacji, gdy podany przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, zważyć trzeba, iż ów skutek doręczenia mógł zostać zastosowany tylko do decyzji z dnia [...] lutego 2003 r.

Z akt postępowania wynika niewątpliwie, iż podjęta próba doręczenia tejże decyzji w tej samej dacie [...] lutego 2003r. może dotyczyć tylko tej decyzji / k - 7 /.

Brak jest natomiast podstaw do rozciągnięcia skutku doręczenia wynikającego z powyższego faktu również na decyzję wydaną w dniu [...] lutego 2003 r. Nie ma bowiem żadnego dowodu na powyższą okoliczność. Dokonanie przez organy podatkowe oceny przeciwnej stanowi - zdaniem Sądu - o naruszeniu przepisu art. 151a Ordynacji podatkowej.

Jeśli zatem decyzji z dnia [...] lutego 2003 r., ustalającej podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w istocie mu nie doręczono, nie było żadnych podstaw do uznania, przy konstytutywnym charakterze tego rodzaju zobowiązania - że w ogóle doszło do jego powstania, a w dalszej konsekwencji, że zaistniały podstawy do przeniesienia odpowiedzialności w zakresie z tej decyzji wynikającym.

Odnosząc się końcowo do zarzutów skargi Sąd uznaje za stosowne poczynienie uwag następujących:

Otóż przy założeniu, że decyzje ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe dotyczą rozliczeń wynikających z deklaracji złożonych w roku 1999, a nie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące luty i marzec 2003 r., to zarzut, iż spółka działalność gospodarczą prowadziła wyłącznie w roku 1999, natomiast nie prowadziła jej w roku 2003 byłby zupełnie bez znaczenia.

Twierdzenie skarżącego, iż przez okres czterech lat nieznane mu osoby wystawiały fikcyjne faktury VAT, podrabiając jego podpisy jest bez znaczenia dla sprawy, zaś wywodzenie, iż organy podatkowe nie przeprowadziły żadnych dowodów na tą okoliczność mimo składania stosownych wniosków mija się z prawdą, albowiem z akt postępowania nie wynika, aby takie wnioski były składane.

Nie było żadnych uzasadnionych powodów, aby organy podatkowe przeprowadziły dowód z akt rejestrowych spółki, a sam skarżący nawet nie podaje czemu miałby on służyć i na jakie okoliczności miałby zostać przeprowadzony.

Za całkowicie chybiony zaś należy uznać zarzut w zakresie nie zbadania przez organy podatkowe przesłanek uwolnienia się członka zarządu z odpowiedzialności oraz nie podania, na jakiej podstawie uznały, iż okoliczność taka nie miała w sprawie miejsca.

Ciężar dowodu co do przesłanek ekskulpujących odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki spoczywa na osobie / członku zarządu /, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a nie na organie podatkowym.

Przesłanki uwolnienia się z tej odpowiedzialności zawiera przepis art. 116§ 1 pkt. 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa i do niego odwołały się organy podatkowe. Dla skutecznego zwolnienia się z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością konieczne jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) - pkt. a - albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub me wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy - pkt.b - albo wreszcie wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części - pkt.2.

Skarżący nawet nie twierdzi, aby którakolwiek z tych okoliczności miała miejsce. Można jedynie dodać, iż z pisma Sądu Rejonowego w L. - Sekcji do Spraw Upadłościowych i Układowych wynika, iż do dnia [...] czerwca 2003 r. / k - 28 / do tamtejszego Sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości ani też podanie o otwarcie postępowania układowego spółki "[...]".

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczone wyżej rozważania i wyrażone poglądy Sąd stwierdzając wykazane naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, uwzględnił skargę i uchylił tak zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "a" i lit. c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie w zakresie orzeczenia zawartego w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając na uwadze przepis art. 223§2 ustawy Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi Sąd orzekł o ściągnięciu od organu podatkowego na rzecz Skarbu Państwa kwoty [...] zł tytułem wpisu od skargi, od którego uiszczenia skarżący został zwolniony na mocy prawomocnego postanowienia Sądu z dnia [...] maja 2004r.

Przepis ten stanowi, iż w sytuacji, w której nie została uiszczona należna opłata, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę.

W ocenie Sądu, interpretacji tego przepisu nie sposób oderwać od przepisu art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego - w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Gdyby strona skarżąca wpis od skargi uiściła, nie byłoby żadnych wątpliwości, iż organ musiałby ten wpis jej zwrócić w oparciu o powyższy przepis, a także w związku z przepisem art. 205 § 1 tejże ustawy.

Wychodząc z tego właśnie założenia Sąd uznał, iż w sytuacji, gdy strona skarżąca została zwolniona w całości z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to obowiązek poniesienia w ramach tych kosztów wpisu od skargi obciąża stronę przeciwną, czyli organ podatkowy. Na poparcie tego stanowiska warto jeszcze wskazać, iż w przepisach powołanej ostatnio ustawy nie ma generalnego zwolnienia od kosztów sądowych Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego / art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /.

W dwuinstancyjnym postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej , w którym organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, jest także stroną. Obciążenie obowiązkiem uiszczania kosztów sądowych tylko strony przeciwnej, a więc kwestionującej legalność działań organów administracji publicznej byłoby naruszeniem zasady równości stron tego postępowania. Konsekwencją natomiast tej zasady jest uznanie, iż organ administracji publicznej niezadowolony z orzeczenia sądu, wnosząc skargę kasacyjną lub zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązany jest uiścić należne z tego tytułu opłaty sądowe / wpis /; dotyczy to także skargi o wznowienie postępowania. / por. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 /. Ma to również swoje potwierdzenie w przepisach art. 203 i 204 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie wzajemnego zwrotu kosztów postępowania związanych z rozstrzygnięciami w sprawie skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd wyraził pogląd, iż w sytuacji gdy w rezultacie skarga strony skarżącej została uwzględniona, zaistniały przesłanki w oparciu o przepis art. 223§2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wydania orzeczenia o ściągnięciu na rzecz Skarbu Państwa / Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie / kwoty wpisu, od którego uiszczenia strona skarżąca została zwolniona w ramach przyznanego jej częściowego prawa pomocy na podstawie postanowienia z dnia [...] maja 2004 r.