Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1689/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1222
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
article: par. 13 i 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 12 ust. 9
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych
article: art. 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 13 kwietnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwinski Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 83/15 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 83/15 oddalił skargę M. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] września 2014 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku zamieszkania zbiorowego długotrwałego na potrzeby szkół wyższych wraz z usługami towarzyszącymi, przebudowę zjazdu z wewnętrznej drogi osiedlowej, wewnętrznego układu drogowego, zewnętrznych instalacji: kanalizacji sanitarnej, ogólnospławnej, deszczowej wraz ze zbiornikiem retencyjnym, telekomunikacyjnej, zasilania kablowego, na nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] [...], na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]oraz na fragmentach działek nr [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. D. pismem z dnia [...] marca 2014 r. wniosła o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej jako: k.p.a. - postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że postępowanie w tej sprawie odbyło się bez jej udziału, pomimo faktu, że jest właścicielką lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w L. (znajdującego się na sąsiedniej działce) oraz oświadczyła, że o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 21 marca 2014 r. od osoby wykonującej prace na terenie budowy.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta Łodzi wznowił na wniosek M. D. postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].

Następnie Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] odmówił uchylenia ww. decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ze względu na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] czerwca 2014 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].

Organ wskazał, że stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] był [...] sp. j. - właściciel działki nr [...] w obrębie [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] - z tytułu własności działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...], na których prowadzone będą roboty budowlane związane z wykonaniem infrastruktury technicznej towarzyszącej przedmiotowej inwestycji. M. D. jest współwłaścicielką działek nr [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] pod budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] [...] w L. Zdaniem organu planowana inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu tych działek.

Prezydent Miasta Łodzi stwierdził, że projekt inwestycji nie przewiduje odcięcia mieszkańców posiadających lokale od strony ul. [...] od drogi pożarowej, gdyż od tej strony w chwili obecnej nie ma żadnej drogi. Natomiast w projekcie zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji przewidziano wybudowanie drogi pożarowej zapewniającej dojazd pożarowy również dla mieszkańców budynku przy ul. [...] [...] od strony zachodniej, czyli od strony ul. [...]. Ponadto organ zwrócił uwagę, że obecne utrudnienia w dojeździe do budynku przy ul. [...] [...] wynikają przede wszystkim z dużej liczby samochodów zaparkowanych na drogach pożarowych oraz placach przy blokach i ich przyczyną nie jest budowa akademika.

Na podstawie analizy przesłaniania projektowanego budynku, wykonanej zgodnie z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), dalej jako: rozporządzenie, organ uznał, że projektowany budynek nie powoduje przesłaniania budynków istniejących, ani nie spowoduje ponadnormatywnego zacieniania istniejących budynków. Odległość projektowanego budynku od granicy działek nr [...] i [...], których współwłaścicielką jest wnioskodawczyni, wynosi 18,17 m, a zatem działki stanowiące własność M. D. nie znajdują się w obszarze oddziaływania w świetle przepisów rozporządzenia (zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia pojęciem tym objęte są jedynie obiekty usytuowane w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki). W konsekwencji M. D. nie może być uznana za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, co stanowi podstawę do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej.

Wojewoda Łódzki po rozpoznaniu odwołania M. D. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że M. D. jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na trzecim piętrze budynku przy ul. [...] [...] w L. na działkach o nr [...], [...], [...] i [...] oraz nieruchomości gruntowej. Działka o nr [...] bezpośrednio graniczy z działką o nr [...] objętą pozwoleniem na budowę. Powołując się na art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.), dalej jako: ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych, oraz treść przedłożonego przez stronę aktu notarialnego organ stwierdził, że zarząd nieruchomością wspólną (działki o nr ewid. [...], [...], [...] i [...]) sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w L. Podkreślił, że uprawnienia związane ze współwłasnością nieruchomości wspólnej są wykonywane przez Spółdzielnię, nie zaś przez poszczególnych współwłaścicieli. Warunkiem uznania za stronę postępowania podmiotu uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi więc wykazać posiadanie indywidualnego interesu prawnego, a odwołująca się takiego interesu nie wykazała.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie ogranicza mieszkańcom budynku przy ul. [...] [...] możliwości korzystania z należących do nich lokali. Wbrew twierdzeniom M. D. projektowany obiekt nie pozbawia mieszkańców budynku dostępu do światła słonecznego oraz nie emituje ponadnormatywnych uciążliwości. W ocenie organu odwoławczego zostały spełnione normy dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku znajdującym się przy ul. [...] [...], o których mowa w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

Wojewoda Łódzki wskazał, że organ pierwszej instancji w wystarczającym stopniu wyjaśnił kwestie bezpieczeństwa pożarowego budynku przy ul. [...] [...]. Organ odwoławczy jedynie dodatkowo wskazał, że z przepisów obowiązujących w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, w tym szczegółowego wytyczenia dróg pożarowych i ich oznakowania (tj. ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm., oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych, Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1030 - dalej jako: rozporządzenie przeciwpożarowe) wynika, że to na właścicielu budynku spoczywa obowiązek spełnienia wszystkich wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, zaś w zakresie kompetencji organów Państwowej Straży Pożarnej leży jedynie nadzór nad sposobem wywiązywania się z obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

M. D. wniosła skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], w której zarzuciła organowi naruszenie:

– art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że brak jest po jej stronie zindywidualizowanego interesu prawnego, który uzasadniałby legitymację procesową w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę;

– art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy sprawowanie przez spółdzielnię mieszkaniową zarządu powierzonego nie ma wpływu na istnienie interesu prawnego w tej sprawie;

– § 13, § 57, § 60, § 206 ust. 1 i § 309 pkt 9 rozporządzenia w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że budynek projektowany nie spowoduje zacieniania istniejącego bloku przy ul. [...] [...];

– § 207 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w zw. z § 12 ust. 9 rozporządzenia przeciwpożarowego poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że planowana inwestycja nie odcięła dostępu do drogi pożarowej mieszkańcom bloku przy ul. [...] [...];

– art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, nieuwzględnienie go przy rozpatrywaniu istoty sprawy i pominięcie powoływanych przez nią okoliczności sprawy;

– art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 12 marca 2015 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie zaistnienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a konieczne jest dokonanie oceny, czy M. D. winna być stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowanego i udzielenia pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy M. D. posiada odrębną własność lokalu nr [...] oraz współwłasność działek gruntu nr [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] pod budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] [...] w L., położonym w sąsiedztwie inwestycji realizowanej przy ul. [...] [...]. Zwrócił uwagę, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku zamieszkania zbiorowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą interesy mieszkańców nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] reprezentowała Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. W stosunku do skarżącej Spółdzielnia sprawuje zarząd powierzony nieruchomością wspólną zgodnie z treścią art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że ww. spółdzielnia reprezentowała również interesy M. D. jako uprawionej do nieruchomości wspólnej w budynku położnym przy ul. [...] [...]. Okoliczność, że nieruchomość, w której znajduje się lokal mieszkalny M. D., znajduje się w zarządzie Spółdzielni dopuszczonej do udziału w postępowaniu administracyjnym, nie powoduje, że skarżącej automatycznie również przysługuje status strony w tym postępowaniu. Wyjaśnił, że w tej sytuacji warunkiem niezbędnym przyznania przymiotu strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę było wykazanie przez M. D. indywidualnego – odrębnego od Spółdzielni – interesu prawnego znajdującego oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, wprowadzających ograniczenia w korzystaniu z lokalu zajmowanego przez skarżącą związane z realizacją projektowanej inwestycji przy ul. [...] [...] w L.

W niniejszej sprawie skarżąca podnosiła, że realizacja inwestycji spowoduje utrudnienie w korzystaniu z należącego do niej lokalu z uwagi na naruszenie przepisów określających normy w zakresie dostępu do światła słonecznego i zacieniania wynikające z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Odnosząc się do argumentów skarżącej Sąd zwrócił uwagę, że do projektu budowlanego inwestycji załączono analizę przesłaniania i nasłonecznienia, z której wynika, że na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji nie dojdzie do ograniczenia dostępu światła słonecznego i zacienienia pomieszczeń lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] [...]. Projektowany budynek nie powoduje przesłaniania budynków znajdujących się w sąsiedztwie, a inwestycja jest zgodna z przepisami § 13, § 57, § 60 rozporządzenia. Odległość między budynkiem przy ul. [...] [...] a budynkiem planowanym jest większa niż wysokość przesłaniania budynku projektowanego. Budynek projektowany nie spowoduje też zacieniania istniejących budynków mieszkalnych poniżej 3 godzin w godzinach 7.00 – 17.00 w dniach równonocy. Sąd zauważył również, że sama skarżąca wskazała, że należący do niej lokal jest usytuowany na trzecim piętrze, co w ocenie Sądu potwierdza niezasadność zarzutu zacieniania okien w tym lokalu przez projektowany budynek.

Odnośnie do zarzutu zablokowania drogi pożarowej od strony zachodniej budynku przy ul. [...] [...] Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej od tej strony, tj. od ulicy [...], nie ma obecnie drogi pożarowej przewidzianej dla mieszkańców tegoż budynku. Z notatek służbowych sporządzonych przez funkcjonariuszy straży pożarnej w dniu 5 czerwca 2014 r. i 6 czerwca 2014 r. wynika jednoznacznie, że dla budynku przy ul. [...] [...] przewidziana jest droga pożarowa od ul. [...]. Utrudnienia w dojeździe do budynku wynikają z parkowania samochodów osobowych na tej drodze. Od strony zachodniej budynku przy ul. [...] [...] nie ma możliwości dojazdu pojazdów pożarniczych. Dodatkowo, znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Wydziału Kontrolno–Rozpoznawczego Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych na terenie i wokół posesji przy ulicy [...] [...] w L., na której planowana jest budowa przedmiotowej inwestycji, potwierdza, że ogrodzenie posesji przy ul. [...] [...] nie ogranicza dróg dojazdowych do sąsiednich posesji. Przedmiotowy protokół potwierdza również, że do budynku przy ul. [...] [...] dojazd jest zapewniony od strony ul. [...] poprzez wjazd z portiernią i szlabanem. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że z projektu zagospodarowania terenu projektowanej inwestycji, zaopiniowanego bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, wynika, że w związku z realizacją inwestycji przewidziano wybudowanie drogi pożarowej zapewniającej dojazd pojazdów straży pożarnej również dla mieszkańców budynku przy ul. [...] [...] - droga ta stworzy możliwość dojazdu od strony zachodniej budynku. Sąd uznał za bezzasadny zarzut niezastosowania § 12 ust. 9 rozporządzenia przeciwpożarowego, skoro ustalono, że od strony zachodniej budynku przy ul. [...] [...] nie istnieje droga, którą można byłoby zakwalifikować jako drogę pożarową, przy czym kwestia drogi pożarowej od ul. [...] pozostaje poza kognicją Sądu w niniejszej sprawie.

Sąd wskazał, że odległość projektowanego budynku zamieszkania zbiorowego od granicy działek nr [...] i [...], które stanowią współwłasność M. D., wynosi 18,17 m, a tym samym nie powoduje naruszenia norm dotyczących wymaganych odległości od granicy z sąsiednią działką, o których mowa w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

W świetle wyżej przedstawionych okoliczności Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że projektowany obiekt ogranicza lub utrudnia korzystanie z nieruchomości stanowiącej jej własność, a zatem nie posiada ona indywidualnego interesu prawnego uprawniającego do przyznania statusu strony w sprawie dotyczącej przedmiotowego pozwolenia na budowę. W konsekwencji organy prawidłowo orzekły o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

M. D. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości.

Zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

1. przepisów postępowania - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na skutek niezastosowania art. 141 § 4 p.p.s.a. i brak wyjaśnienia, na czym polega sprawowanie zarządu powierzonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...], brak odniesienia się do powołanej w skardze uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OPS 2/12 wyjaśniającej to pojęcie, a ponadto przyjęcie a priori, że sprawowanie zarządu powierzonego obejmuje również reprezentowanie interesów właściciela wyodrębnionego lokalu w postępowaniach przed organami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd pierwszej instancji przyjmując takie założenie uznał, że posiadanie na własność wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w nieruchomości, co do której zarząd powierzony sprawuje Spółdzielnia, nie powoduje automatycznie, że skarżącej przysługuje status strony w tymże postępowaniu, a tym samym musi ona wykazać swój indywidualny interes prawny;

2. przepisów prawa materialnego:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez oddalenie skargi na skutek błędnej interpretacji powołanych przepisów materialnych i uznanie, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] reprezentowała interesy M. D. oraz że posiadanie na własność wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w nieruchomości, co do której zarząd powierzony sprawuje Spółdzielnia, nie powoduje automatycznie, że skarżącej przysługuje status strony w tymże postępowaniu;

b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na skutek błędnego uznania, że od strony zachodniej budynku znajdującego się przy ul. [...] [...] (od strony ul. [...]) nie ma obecnie drogi pożarowej przewidzianej dla mieszkańców tego bloku, a tym samym uznanie, że projektowany obiekt nie narusza interesu prawnego skarżącej, gdyż nie zablokował drogi pożarowej od zachodniej strony tego bloku (po której to stronie usytuowany jest lokal skarżącej) i że skarżąca nie wykazała, iż projektowany obiekt ogranicza lub utrudnia korzystanie z nieruchomości stanowiącej jej własność;

c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 a ,b i pkt 2, ust. 2, § 57 ust. 1, § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na skutek błędnego uznania, że w wyniku realizacji planowanej inwestycji nie dojdzie do ograniczenia dostępu światła słonecznego i zacienienia pomieszczeń w budynku przy ul. [...] [...], a tym samym nie dojdzie do naruszenia interesu prawnego skarżącej.

W oparciu o wskazane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega ona oddaleniu.

Nie ma racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku i w takim zakresie z pewnością nie można zarzucić kontrolowanemu rozstrzygnięciu wadliwości i to w stopniu, który uzasadniałby jego uchylenie. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 1 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 810/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sam fakt, że stanowisko zajęte przez Sąd jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Z całą pewnością nie może być rozważane w kategorii naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się Sądu pierwszej instancji do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12 (CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności wskazać należy, że po wydaniu przywołanej przez skarżącą kasacyjnie uchwały Naczelny Sąd Administracyjny ponownie rozważył zagadnienie prawne, które dotyczy istoty pojęcia "zarząd powierzony", wykonywanego przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w stosunku do nieruchomości wspólnej stanowiącej współwłasność spółdzielni. W uchwale z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15 (CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od poglądu przyjętego w uzasadnieniu uchwały z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12. Stwierdził, że spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Wskazana wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma jednak znaczenia dla oceny interesu prawnego skarżącej kasacyjnie, uzasadniającego przyznanie jej przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. Kluczowe znaczenie ma bowiem okoliczność, że obie uchwały - z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12 i z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15 - dotyczyły zagadnienia samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w kwestii oceny, czy spółdzielnia mieszkaniowa posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, wynikający ze współwłasności i wykonywanego przez spółdzielnię z mocy ustawy zarządu nieruchomością wspólną, gdy spółdzielnia zamierza podjąć roboty budowlane dotyczące nieruchomości wspólnej, regulowane przepisami Prawa budowlanego. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w uzasadnieniu powołanej uchwały nie znajduje zatem zastosowania do oceny prawidłowości uznania spółdzielni mieszkaniowej za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji, co do której spółdzielnia nie jest inwestorem.

Analiza pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazuje, że skarżąca kasacyjnie kwestionuje stanowisko Sądu pierwszej instancji co do braku posiadania przez nią interesu prawnego uzasadniającego jej udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wbrew ocenie skarżącej kasacyjnie stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym względzie, aprobujące ustalenia orzekających w sprawie organów administracji publicznej, jest prawidłowe.

Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem autora skargi kasacyjnej, że upoważnienie spółdzielni mieszkaniowej do reprezentowania właściciela wyodrębnionego lokalu w postępowaniu administracyjnym nie znajduje umocowania w przepisach prawa. Upoważnienie to wynika bowiem z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Jak stanowi art. 27 ust. 2 ww. ustawy zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Powyższy przepis wyraża ogólną zasadę, że we wszystkich sprawach związanych z własnością lokali, które nie zostały odrębnie uregulowane w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. W samej treści art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zawarte są jednak unormowania powodujące znaczne ograniczenia w stosowaniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w spółdzielniach mieszkaniowych. Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że nie mają zastosowania przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, to jest rozdziału "Zarząd nieruchomością wspólną" z wyjątkiem art. 18 ust. 1 (regulującego kwestię powierzenia sprawowania zarządu nieruchomością wspólną w drodze umowy) i art. 29 ust. 1 i 1a (regulującego kwestie obowiązku prowadzenia ewidencji pozaksięgowej kosztów zarządu nieruchomością wspólną, zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej, a także określającego okres rozliczeniowy). Wyłączenie stosowania przepisów o zarządzie zawartych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oznacza, że do zarządzania nieruchomością zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze. Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie wskazują, jakie uprawnienia przysługują zarządcy, o którym mowa w art. 27 ust. 2 tejże ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 7 wymienionej wyżej ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych zastosowanie będą miały rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 21) - jednakże przepisy tej ustawy także nie rozstrzygają tej kwestii. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze zarząd kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz. Ponieważ do zarządzania przez spółdzielnię mieszkaniową zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze, należy przyjąć, że spółdzielni mieszkaniowej działającej jako zarządca, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, także przysługuje prawo reprezentowania właścicieli odrębnych lokali na zewnątrz. W przepisanym wypadku działalność spółdzielni nie byłaby zarządem, tylko administrowaniem. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1255/09 i z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 694/10; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) a Sąd w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela.

Podzielić też należy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że zasada reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie) przez spółdzielnię mieszkaniową sprawującą zarząd zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 cyt. ustawy nie wyklucza możliwości, że właściciel takiego lokalu może być stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Może to mieć jednak miejsce wyłącznie wówczas, gdy wykaże on swój własny indywidualny interes prawny - odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej (por.: wyroki NSA z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1255/09 i II OSK 1216/09; wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 694/10 i II OSK 695/10; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przyjąć należało, że okoliczność, iż skarżąca jest właścicielką lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębny przedmiot własności, nie oznacza jeszcze automatycznie, że może być ona stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę inwestycji planowanej na sąsiedniej działce. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w L. sprawuje zarząd nieruchomością wspólną zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a tym samym to ona jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności niezależnie od tego, czy są oni członkami Spółdzielni, czy też nie.

W sprawach dotyczących pozwolenia na budowę krąg stron postępowania określa art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), dalej jako: Prawo budowlane - jako przepis szczególny definiujący pojęcie strony w stosunku do regulacji art. 28 k.p.a. Jak stanowi art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei definicja obszaru oddziaływania obiektu zawarta została w art. 3 pkt 20 tej ustawy, zgodnie z którym przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

Obszar oddziaływania obiektów został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] stycznia 2014 r. w ten sposób, że obejmuje on nieruchomość, na której realizowana będzie inwestycja (tj. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz fragmenty działek nr [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...]) oraz działkę nr [...] o obrębie [...]. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], sprawująca na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd powierzony nieruchomością wspólną obejmującą działki nr [...], [...], [...], [...], została uznana za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. Status strony postępowania nie został jednak przyznany Spółdzielni z tytułu sprawowania zarządu wymienionymi wyżej nieruchomościami, co do których prawo współwłasności przysługuje również skarżącej - ale z tytułu prawa własności działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z tego powodu za błędne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, który przyjął, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] - będąca stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, reprezentowała interesy M. D. (podobnie jak i właścicieli pozostałych lokali w bloku) jako uprawnionej do nieruchomości wspólnej w budynku przy ul. [...] [...]. Okoliczność ta nie miała jednak istotnego znaczenia dla prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Konsekwencją tego, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie reprezentowała w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę interesów mieszkańców bloku przy ul. [...] [...] (w tym i skarżącej), powinno być stwierdzenie, że w celu wykazania przysługującego M. D. statusu strony wskazanego postępowania powinna ona wykazać w pierwszej kolejności, że nieruchomości stanowiące współwłasność skarżącej znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Przesądzenie tej okoliczności uzasadniałoby udział w postępowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej [...] jako sprawującej zarząd powierzony nieruchomością wspólną obejmującą działki nr [...], [...], [...], [...]. Z kolei wówczas M. D. musiałaby wykazać przysługujący jej indywidualny interes prawny oddzielny od interesu spółdzielni mieszkaniowej, czego - jak prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji - skarżąca kasacyjnie nie wykazała.

Problematykę interesu prawnego w ujęciu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wyczerpująco przedstawił Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i wywody prawne tam przedstawione Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Przypomnieć jedynie warto, że ów indywidualny interes prawny, uzasadniający przyznanie skarżącej kasacyjnie przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, powinien mieć oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, wprowadzających ograniczenia w korzystaniu ze stanowiącego jej własność lokalu mieszkalnego związanymi z realizacją projektowanej inwestycji. Własny, indywidualny, odrębny od spółdzielni mieszkaniowej interes prawny M. D., chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, powinien odnosić się do takich okoliczności (związanych np. ze szczególnym umiejscowieniem lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku), które wyróżniają jej sytuację prawną od sytuacji prawnej pozostałych właścicieli lokali w budynku przy ul. [...] [...] w L., a których interesy prawne byłyby chronione (w przypadku zaliczenia nieruchomości do obszaru oddziaływania projektowanego obiektu) przez zapewnienie udziału w postępowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej [...].

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, w ślad za orzekającymi w sprawie organami, że skarżąca nie wykazała, że posiada indywidualny interes prawny - odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej, skutkujący koniecznością uwzględnienia jej jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. Dodać jedynie należy, że argumentacja Sądu w tej kwestii potwierdza również, że stanowiące współwłasność skarżącej działki nr [...], [...], [...] i [...] nie wchodzą w zakres obszaru oddziaływania planowanej inwestycji.

Źródłem indywidualnego interesu prawnego nie mogą być w szczególności powoływane przez skarżącą przepisy § 12 ust. 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych oraz § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe przepisy nie wprowadzają bowiem ograniczeń w zagospodarowaniu ww. działek.

Nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącej kasacyjnie wskazująca na zablokowanie przez planowaną inwestycję istniejącej drogi pożarowej prowadzącej do zachodniej strony bloku przy ul. [...] [...], a to z przyczyn niżej wymienionych:

Po pierwsze, brak było podstaw, by orzekające w sprawie organy przyjęły - zgodnie z oczekiwaniem skarżącej, że dla budynku przy ul. [...] [...] w L. przewidziana jest droga pożarowa prowadząca do strony zachodniej tego bloku (po której usytuowany jest lokal skarżącej), a co więcej, że droga ta przebiega tak, jak przedstawiono to na tablicy informacyjnej uwidocznionej na złożonych przez skarżącą fotografiach. Udokumentowany na zdjęciach znak informacyjny w formie tablicy, obrazujący "Przebieg dróg pożarowych i miejsc postojowych pojazdów", nie może stanowić dowodu, że taka droga pożarowa od strony zachodniej budynku w rzeczywistości istnieje. Rodzaje obiektów budowlanych, do których powinna być doprowadzona droga pożarowa, oraz wymagania, jakie powinna ona spełniać regulują przepisy § 12 - 16 rozporządzenia przeciwpożarowego. Argumentacja skarżącej kasacyjnie, że ciąg komunikacyjny wyłożony płytami chodnikowymi, o szerokości ok. 3 m, prowadzący od ul. [...] wewnętrzną drogą wzdłuż bloku [...] [...] zakręcający w lewo do zachodniej części bloku przy ul. [...] [...], wypełnia wymogi drogi pożarowej z § 13 ust. 2 cyt. rozporządzenia, nie została poparta żadnymi dowodami wskazującymi w sposób niebudzący wątpliwości, że droga ta została zaprojektowana zgodnie z przywołanymi przepisami rozporządzenia przeciwpożarowego jako droga pożarowa. Dowodami takim nie są w szczególności zdjęcia opisanej wyżej tablicy informacyjnej, która - jak wynika z akt sprawy - została postawiona samodzielnie przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...]. Również składane przez skarżącą notatki służbowe funkcjonariuszy straży pożarnej z dnia 5 i 6 czerwca 2014 r., o ile wypowiadają się w kwestii możliwości dojazdu pojazdów pożarniczych do bloku skarżącej od jego zachodniej strony, to nie stanowią jednak dowodu, że droga ta została wyznaczona jako droga pożarowa dla budynku przy ul. [...] [...]. Okolicznością niesporną jest, że jak wynika z akt sprawy dla bloku przy ul. [...] [...] wyznaczono drogę pożarową od strony wschodniej budynku (wjazd od strony ul. [...]).

Po drugie, teza o naruszeniu interesu prawnego skarżącej kasacyjnie poprzez ograniczenie wymogów ochrony przeciwpożarowej dla budynku przy ul. [...] [...] jest nietrafna z tego powodu, że jak wynika z projektu zagospodarowania projektowanej inwestycji, zaopiniowanego bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń pożarowych, w związku z realizacją spornej inwestycji przewiedziono wybudowanie drogi pożarowej zapewniającej dojazd pojazdów straży pożarnej również do budynku skarżącej. W tej sytuacji, gdy - jak wyjaśniono wcześniej - budynek przy ul. [...] [...] ma zapewnioną drogę pożarową jedynie od wschodniej strony, zapewnienie drugiej drogi pożarowej dla tego budynku od jego zachodniej strony może być rozpatrywane jedynie jako polepszenie sytuacji prawnej mieszkańców tego bloku, w żadnym zaś razie w kategorii naruszenia ich interesu prawnego.

I wreszcie wymaga podkreślenia, że z dołączonych do akt sprawy dokumentów dotyczących zarówno nieruchomości inwestycyjnych jak i stanowiących współwłasność skarżącej nie wynika, aby działki, na których ma być realizowana inwestycja, obciążone były ograniczonymi prawami rzeczowymi m.in. służebnością gruntową. Wobec powyższego skarżąca nie może skutecznie podnosić, że realizacja obiektu narusza jej prawnie chronione interesy, a w szczególności prawo własności.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji nie naruszył również przepisów § 13 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2, § 57 ust. 1 oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] stycznia 2014 r. nie zawierał Analizy przesłaniania i nasłonecznienia - dokument ten został sporządzony w kwietniu 2014 r. i następnie dołączony do akt niniejszego postępowania. Godzi się jednak zauważyć, że z części opisowej projektu budowlanego wynika, iż jej autor dokonywał stosownych ustaleń co do potencjalnego przesłaniania i nasłonecznienia budynków, których wynik został opisany w pkt 3.8 (strona 8-9) projektu.

Z omawianej Analizy wynika, że projektowany budynek nie spowoduje ograniczenia dostępu światła słonecznego i zacieniania pomieszczeń w lokalach mieszkalnych sąsiadującego budynku przy ul. [...] [...], w tym lokalu nr [...] należącego do M. D., w sposób sprzeczny z § 13 i § 60 rozporządzenia. Autor analizy wskazał przy tym, że projektowany budynek nie będzie przesłaniał tego budynku przede wszystkim z uwagi na wzajemne położenie tych obiektów – ich odległość. Ten ostatni parametr wynika natomiast nie tylko z Analizy, ale i z projektu zagospodarowania terenu. Uznając za trafne stanowisko co do zgodności zamierzenia inwestycyjnego z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wskazać trzeba, że z omawianej Analizy wynika, że między ramionami kąta 60º wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna budynku znajdującego się przy ul. [...] [...], w którym znajduje się lokal M. D., nie znajduje się żadna część budynku projektowanego, bowiem odległości między tymi budynkami są większe niż wysokość przesłaniania budynku projektowanego. Projektant w sposób czytelny wyjaśnił sposób wyliczenia wysokości przesłaniania projektowanego budynku. Wskazał bowiem, że uwzględniając fakt, że przedmiotowa inwestycja realizowana jest w zabudowie śródmiejskiej w rozumieniu § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (ten fakt nie był kwestionowany przez skarżącą na żadnym etapie postępowania) a zatem, że odległości mogą być zmniejszone o połowę, to odległości budynku stanowiącego współwłasność skarżącej do projektowanej inwestycji jest większa niż wysokość budynku nowoprojektowanego, co samo przez się uzasadnia twierdzenie o nieprzesłanianiu istniejącego budynku.

Nie można także, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, zarzucić wadliwości ustaleniom Sądu pierwszej instancji co do tego, że projektowany budynek nie powoduje zacieniania poniżej 3 godzin dla budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...] w godzinach 7.00 - 17.00 w dniach równonocy (21 marca i 21 września). W części opisowej omawianej Analizy wskazano bowiem, że wysokość przesłaniania oraz wysokość ograniczającą nasłonecznienie liczono od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien kondygnacji mieszkalnej budynku przesłanianego, co pozwala na stwierdzenie, że w tym zakresie analiza ta została sporządzona prawidłowo.

Nie budzi także wątpliwości, że analizę nasłonecznienia sporządzono na dzień równonocy 21 marca i 21 września w godzinach 7.00 - 17.00, co wprost wynika z jej treści.

Warto także podkreślić, że zgodnie z uregulowaniami § 60 rozporządzenia pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00 - 17.00, przy czym w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie tego wymagania co najmniej do jednego pokoju. Przepisy te nie kreują zatem prawa sąsiadów do nieograniczonego dostępu do światła naturalnego czy też prawa do niezacieniania w ogóle ich lokali mieszkalnych, wskazują natomiast minimalne parametry, jakie muszą być w tym względzie zachowane. Nawet więc, jeśli po wybudowaniu spornej inwestycji skarżąca zaobserwuje ograniczenie dostępu światła słonecznego i większe niż dotychczas zacienienie spowodowane przez nowy budynek, to nie będzie to automatycznie oznaczało, że naruszone zostały wymogi ww. przepisu. Z przedmiotowej analizy wynika, że po wybudowaniu projektowanego budynku mieszkanie skarżącej (tak jak i wszystkie mieszkania w bloku przy ul. [...] [...]) będzie nasłonecznione przez co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00 - 17.00, a tym samym, że spełnione będą wymagania określone w § 60 ww. rozporządzenia. Dodatkowo podkreślić trzeba, że analiza poprzesłaniania i nasłonecznienia została sporządzona dla mieszkań położonych na najniższej pierwszej kondygnacji mieszkalnej budynku przy ul. [...] [...]. Usytuowanie lokalu nr [...] należącego do skarżącej na trzecim piętrze tego budynku powoduje, że z tego tylko względu lokal ten jest narażony na przesłanianie przez projektowany budynek w mniejszym stopniu niż lokale położone na niższych kondygnacjach.

I wreszcie raz jeszcze podkreślić należy, że rzeczą skarżącej w niniejszym postępowaniu było wykazanie, że przysługuje jej indywidualny, niezależny od Spółdzielni interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu o pozwolenie na budowę, przy czym nie chodzi o każdy interes prawny (art. 28 k.p.a.), ale o taki, który został zdefiniowany w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Co więcej, to na skarżącej ciążył obowiązek wykazania posiadania tak rozumianego interesu prawnego. A zatem jeśli skarżąca kwestionowała ustalenia analizy, winna była legitymować się kontrdowodem, który uzasadniałby jej stanowisko. W przeciwnym razie jej twierdzenia należało oceniać jako gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami w sprawie. Nie wystarczyło przy tym wykazanie, że działka, której współwłaścicielką jest skarżąca, pozostaje w obszarze oddziaływania, ale że lokal, którego właścicielką jest skarżąca, doznaje ograniczeń w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało je oddaleniem

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.