Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 949/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 239
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
article: art. 152 ust. 3; art. 169 ust. 1 pkt 2, ust. 5 pkt 2 i ust. 6
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie [...] (zwane dalej "Skarżącym", "Stowarzyszeniem" albo "Stroną") jest decyzja Ministra Obrony Narodowej (zwanego dalej "Ministrem", "Organem") Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 roku, określającą wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od Stowarzyszenia [...] w wyniku realizacji umowy numer [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku na kwotę 6 687,04 zł, a także termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak od zaległości podatkowych od kwoty 5 000,00 zł na dzień [...]listopada 2015 roku, a od kwoty 1 687,04 zł na dzień [...] lipca 2016 roku.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] grudnia 2014 roku na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Obrony Narodowej ogłoszono Otwarty Konkurs Ofert Nr Ew. [...], na realizację zadań publicznych, m.in. w zakresie podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, zarówno w formie powierzenia jak i wspierania wykonania zadań publicznych. W ogłoszeniu termin realizacji zadań określono od dnia [...] kwietnia 2015 roku do dnia [...] grudnia 2015 roku.

W dniu [...] stycznia 2015 roku Stowarzyszenie złożyło ofertę realizacji zadania publicznego pod nazwą "[...] z udziałem szkół czeskich i polskich, połączona z uczestnictwem w imprezie organizowanej przez Dom [...] "[...]". Finał konkursu lotniczego, wskazując termin realizacji zadania od dnia [...] maja 2015 roku do dnia [...] września 2015 roku.

Dnia [...] czerwca 2015 roku pomiędzy Ministrem Obrony Narodowej a Stowarzyszeniem zawarta została umowa numer [...], dotycząca realizacji zadania publicznego p.t. "[...] z udziałem szkół czeskich i polskich, połączona z uczestnictwem w imprezie organizowanej przez [...]". Finał konkursu lotniczego.

Zawarta umowa była umową o wsparcie realizacji zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2016r, poz. 239 z późn. zm).

W § 1 ust. 2 umowy określono, że Stowarzyszenie zobowiązuje się wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach określonych w niniejszej umowie. Termin realizacji zadania publicznego ustalono: od dnia [...] maja 2015 roku do dnia [...] września 2015 roku (§ 2 ust. 1 umowy). Stowarzyszenie zobowiązało się do wykorzystania przekazanej dotacji zgodnie z celem, na jaki ją uzyskało i na warunkach określonych umową (§ 2 ust. 2).

Całkowity koszt realizacji zadania publicznego określono na kwotę 18 522,00 zł, przy czym ustalono, że procentowy udział dotacji w tych kosztach wyniesie 64,79% (§ 5 ust. 5 i § 4 ust. 2 umowy). Zgodnie z § 10 ust. 5 i 6 umowy obowiązek procentowego udziału uznano za zachowany, jeżeli procentowy udział dotacji w całkowitym koszcie zadania publicznego nie zwiększy się o więcej niż 5% (...). Przekroczenie tego limitu bez zgody Zleceniodawcy uznano za pobranie dotacji w nadmiernej wysokości.

Zleceniodawca zobowiązał się przekazać na rzecz Zleceniobiorcy kwotę 12 000,00 zł w dwóch transzach, pierwszą transzę w wysokości 10 000,00 zł w terminie 14 dni od zawarcia umowy, drugą transzę w wysokości 2 000,00 zł w ciągu 10 dni od daty otrzymania oświadczenia od Zleceniobiorcy o wydatkowaniu co najmniej 75% przekazanych środków dotacji (§ 3 ust. 1 i 7).

Zgodnie z § 11 ust. 1 i 2 umowy, Stowarzyszenie zostało zobowiązane do wykorzystania przekazanych środków finansowych w terminie realizacji zadania. Ustalono, że płatności mogą być dokonywane wyłącznie w terminie realizacji zadania, nie wcześniej niż od dnia rozpoczęcia realizacji zadania i nie później, niż do dnia jego zakończenia. Stowarzyszenie zobowiązało się zwrócić kwotę dotacji niewykorzystanej w terminie, przy czym zastrzeżono, że od niezwróconej kwoty dotacji , podlegającej zwrotowi, naliczane będą odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu (§ 11 ust. 4 umowy).

Na podstawie § 1 ust. 3 umowy Strony zobowiązały się stosować przy realizacji niniejszej umowy Zasad przyznawania i rozliczania dotacji przez Ministra Obrony Narodowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań związanych z obronnością państwa stanowiących załącznik do ogłoszenia Otwartego Konkursu Ofert z dnia [...] grudnia 2014 roku (§ 1 ust. 3 umowy).

W rozdziale 1 "Ogólne Warunki" w punktach 8 i 9 Załącznika nr 1 do Ogłoszenia Otwartego Konkursu Ofert Nr ew. [...] Zasad Przyznawania oraz Rozliczania Dotacji Ministra Obrony Narodowej na Finansowanie lub Dofinansowanie Zadań Publicznych Związanych z Obronnością Państwa, dotyczących terminu realizacji zadania publicznego oraz pojęcia kosztów kwalifikowanych określono, że :

• W terminie realizacji zadania publicznego, określonym w Umowie, muszą zostać wykorzystane środki z dotacji oraz środki finansowe własne i środki finansowe z innych źródeł. Termin, o którym mowa powyżej, musi zawierać się w terminie realizacji zadań określonym w ogłoszeniu Otwartego Konkursu Ofert.

• Na koszty zadania publicznego składają się wyłącznie koszty kwalifikowane, to jest wszelkie wydatki poniesione w ramach realizacji tego zadania, (poniesione zarówno ze środków dotacji, jak również ze środków własnych i środków z innych źródeł), stanowiące wyłącznie koszty niezbędne, związane bezpośrednio z realizacją zadania publicznego, w tym między innymi:

a) racjonalne (skalkulowane w oparciu o ceny rynkowe), celowe i efektywne;

b) udokumentowane na podstawie dokumentów księgowych spełniających warunki określone w ustawie o rachunkowości;

c) opłacone w terminie realizacji zadania publicznego, o którym mowa w Umowie;

d) wystawione wyłącznie na Zleceniobiorcę (pokryte z jego zasobów majątkowych);

e) przewidziane w kosztorysie (budżecie) zadania publicznego;

f) zgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a także szczegółowymi wytycznymi określonymi w niniejszych "Zasadach";

g) wynagrodzenia bezosobowe (umowy o dzieło i umowy zlecenia) dotyczące wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z realizacją zadania publicznego (np. koordynatora zadania publicznego, obsługi księgowej, itp.);

h) koszty organizacyjne skalkulowane proporcjonalnie i wyłącznie w odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach realizowanego zadania publicznego (dotyczy to szczególnie kosztów stałych, m.in. czynszu, opłat za energię elektryczną, usług telekomunikacyjnych, itp);

i) koszt brutto w przypadku, gdy podmiot nie jest płatnikiem VAT, a także w przypadku, gdy jako płatnik VAT złoży oświadczenie o nieodliczaniu VAT w dokumentach podatkowych.

W Rozdziale 3 "Dyscyplina finansów publicznych" ustanowiono, że płatności mogą być dokonywane wyłącznie w terminie realizacji zadania publicznego określonym w Umowie, nie wcześniej niż od dnia rozpoczęcia realizacji tego zadania i nie później niż do dnia zakończenia jego realizacji. Oznacza to, że Zleceniobiorca nie może dokonywać płatności związanych z realizacją zadania publicznego zarówno ze środków z dotacji jak i ze środków własnych, poza terminem realizacji zadania publicznego, określonym w Umowie.

W Rozdziale 6 "Kontrola realizacji zadania publicznego" w punkcie 2 "Obowiązek zwrotu środków dotacji" ustalono, że zwrot środków z dotacji następuje w całości lub w części, między innymi w sytuacjach, gdy:

a) dotacja w całości lub części została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;

b) dotacja w całości lub części została pobrana nienależnie;

c) dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości;

d) dotacja nie została wykorzystana przez Zleceniobiorcę (w całości lub w części);

e) Stowarzyszenie i Zleceniodawca na mocy porozumienia rozwiązali Umowę realizacji zadania publicznego i określili obowiązek zwrotu środków, ze wskazaniem kwoty i terminu dokonania zwrotu;

f) wobec naruszenia przez Zleceniobiorcę innych obowiązków określonych w Umowie, Zleceniodawca dokonał jednostronnego rozwiązania Umowy.

W przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniających zwrot środków z dotacji, Zleceniodawca wydaje decyzję określającą wysokość kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa i wskazującą termin, od którego nalicza się odsetki.

Pierwszą transzę dotacji w wysokości 10 000,00 zł przekazano Stowarzyszeniu dnia [...] czerwca 2015 roku.

W dniu [...] lipca 2015 roku Stowarzyszenie skierowało do Ministerstwa wniosek dotyczący sporządzenia aneksu do umowy. We wniosku wskazano, że całość przyznanej dotacji będzie wykorzystana jednorazowo w dniu [...] września 2015 roku, wobec czego nie ma fizycznej możliwości zastosowania postanowień § 3 pkt 7 umowy. Wniesiono o przekazanie całości dotacji w jednej transzy, w kwocie 12.000 zł, w terminie nie później niż dnia [...] sierpnia 2015 roku.

Aneks do umowy nie został zawarty.

Dnia [...] września 2015 roku do dyrektora Departamentu Budżetowego MON wpłynął wniosek o uruchomienie kolejnej transzy środków finansowych, zgodnie z umową numer [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku. Środki, w kwocie 2 000,00 zł, zostały wypłacone Stowarzyszeniu dnia [...] września 2015 roku.

Ostatni etap zadania był realizowany w dniach [...] – [...] września 2015 roku.

W związku z realizacją zadania publicznego, dnia [...] września 2015 roku wystawiona została Faktura VAT o numerze [...] za zakwaterowanie i wyżywienie uczestników organizowanego wydarzenia, na kwotę 14 882,00 zł. Wobec dokonania przez Stowarzyszenie, w dniu [...] września 2015 roku, w formie zadatku, częściowej zapłaty faktury w kwocie 9000 zł., pozostała kwota do zapłaty wynosiła 5 882,00 zł. Płatność ta została uiszczona w dniu [...] września 2015 roku.

W dniu [...] września 2015 roku Stowarzyszenie dokonało płatności z tytułu umowy polisy ubezpieczeniowej o numerze [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 roku, zawartej w związku z realizacją zadania.

W dniu [...] września 2015 roku do Ministerstwa Obrony Narodowej wpłynęło Sprawozdanie końcowe z wykonania zadania publicznego określonego w umowie numer [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku, zawierające sprawozdanie z wykonania wydatków. Druga część sprawozdania, dotycząca wykonania wydatków, została następnie skorygowana dnia [...] października 2015 roku. Wraz z korektą Stowarzyszenie przedłożyło Ministerstwu komplet dokumentów księgowych.

Ze sprawozdania wynikało, że całkowity koszt wykonania zadania wyniósł 18 000,00 zł, z czego koszty w kwocie 12 000,00 zł pokryto z pozyskanej dotacji. Środki pochodzące z dotacji, w pełnej kwocie, przeznaczono na pokrycie kosztów zakwaterowania i wyżywienia, objętych Fakturą nr [...] z dnia [...] września 2015 roku. Koszty, opiewające na sumę 14 882,00 zł, pokryto dwiema płatnościami: w dniu [...] września 2015 roku dokonano wpłaty zadatku w kwocie 9 000,00 zł, zaś dnia [...] września 2015 roku opłacono pozostałą część należności w kwocie 5 882,00 zł. Wydatki przekraczające kwotę uzyskanej dotacji pokryto ze środków własnych Stowarzyszenia.

Organ, analizując złożone sprawozdanie, stwierdził, że część wydatków związanych z realizacją zadania publicznego została uiszczona po terminie realizacji, tj. po dniu [...] września 2015 roku. Wobec tego dnia [...] listopada 2015 roku Organ wystawił notę obciążeniową numer [...], wzywając Stowarzyszenie do zwrotu kwoty 5 000,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] listopada 2015 roku do dnia zapłaty.

W odpowiedzi Stowarzyszenie zakwestionowało zasadność żądania zwrotu w/w kwoty i odmówiło dokonania płatności.

W związku z brakiem płatności Organ wszczął postępowanie administracyjne, w celu określenia kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu państwa i terminu naliczania odsetek.

Decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 roku określono wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od Stowarzyszenia [...] w wyniku realizacji umowy numer [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku na kwotę 6 687,04 zł, a także termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak od zaległości podatkowych, od kwoty 5 000,00 zł na dzień [...] listopada 2015 roku, a od kwoty 1 687,04 zł na dzień [...] lipca 2016 roku.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Stowarzyszenie zobowiązane było do wykorzystania przyznanych środków finansowych zgodnie z celem, na jaki je przyznano, i na warunkach określonych umową. Stowarzyszenie wykorzystało część dotacji, w kwocie 9 000,00 zł w terminie realizacji zadania. Pozostałe środki, jako wykorzystane po tym terminie, tj. po dniu [...] września 2015 roku, nie stanowią wydatków kwalifikowanych i podlegają zwrotowi do budżetu państwa.

Dnia [...] sierpnia 2016 roku (data prezentaty) Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc, że przedmiotowa decyzja była krzywdząca dla Stowarzyszenia i zawierała wady prawne skutkujące koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego.

W ocenie Stowarzyszenia naruszone zostały art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

Stowarzyszenie zarzuciło organowi, że przywołał w uzasadnieniu decyzji tylko te elementy ustalonego stanu faktycznego, które uzasadniałyby dokonane rozstrzygnięcie. Stowarzyszenie podniosło, że Organ skupił się głównie na nieprawidłowościach w realizacji § 11 ust. 1 zawartej umowy nr [...] z dnia [...].06.2015 roku i obliczeniach matematycznych, których Stowarzyszenie nie podważało, nie uwzględniając natomiast żadnych okoliczności, przedstawionych również szeroko we wniosku, które mogły mieć wpływ na realizację umowy. Stowarzyszenie podniosło, że w trakcie realizacji zadania dostrzegło brak możliwości dokonania niektórych płatności w określonym terminie, jak również, że zastrzeżenia te zostały zgłoszone Ministerstwu, pomimo tego zostały one zbagatelizowane przez Organ.

Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 roku utrzymał w mocy decyzję własną Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 roku, określającą wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od Stowarzyszenia [...] w wyniku realizacji umowy numer [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku na kwotę 6 687,04 zł, a także termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak od zaległości podatkowych od kwoty 5 000,00 zł na dzień [...] listopada 2015 roku, a od kwoty 1 687,04 zł na dzień [...] lipca 2016 roku.

W uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy Organ odniósł się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej oraz zarzutów podniesionych przez Stowarzyszenie.

Organ ponownie podniósł, że z zawartej umowy oraz z Zasad Przyznawania oraz Rozliczania Dotacji Ministra Obrony Narodowej na Finansowanie lub Dofinansowanie Zadań Publicznych Związanych z Obronnością Państwa wynikało obciążające Stowarzyszenie zobowiązanie do wydatkowania środków pozyskanych z dotacji, jak również własnych środków przeznaczonych na realizację zadania, zgodnie z umową, harmonogramem i kosztorysem realizacji zadania, wyłącznie w terminie realizacji zadania publicznego.

Powołując się na złożone przez Stowarzyszenie sprawozdanie Organ wskazał, że otrzymana przez Stowarzyszenie kwota 12 000,00 zł została wykorzystana wyłącznie na opłacenie kosztów zakwaterowania i wyżywienia, wynikających z dokumentu księgowego o numerze FV [...] z [...] września 2015 roku. Równocześnie Stowarzyszenie przeznaczyło na opłacenie tej faktury kwotę 2 882,00 zł, pochodzącą ze środków własnych. Faktura została opłacona przez Stowarzyszenie w dwóch ratach, tj. w dniu [...] września 2015 roku w wysokości 9 000,00 zł (zadatek) i dniu [...] września 2015 roku w wysokości 5 882,00 zł.

Mając powyższe na względzie Organ uznał, że kwota 9 000,00 zł została wydatkowana przez Stowarzyszenie w terminie, a zatem w sposób prawidłowy, natomiast kwota 3 000,00 zł, jako koszt niekwalifikowany, podlegała zwrotowi do budżetu państwa, ponieważ kwota 1 000,00 zł pochodząca z pierwszej transzy dotacji została wydatkowana po terminie realizacji zadania publicznego, zaś kwota 2.000,00 zł została opłacona w dniu [...] września 2015 r. ze środków własnych Stowarzyszenia i refundowana w terminie późniejszym ze środków pochodzących z dotacji Ministra Obrony Narodowej. Niemożność uznania przez organ jako kwalifikowanego wydatku poniesionego z dotacji w wysokości 2.000,00 zł, wynikała przede wszystkim bezpośrednio z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i dokonanej przez Stowarzyszenie refundacji wydatków poniesionych wcześniej z środków finansowych własnych. W ocenie organu, ta kwestionowana część dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości, czyli w wysokości wyższej niż niezbędna dla dofinansowania dotowanego zadania, gdyż Stowarzyszenie posiadało środki własne na pokrycie kosztów. Organ zaznaczył, że wniosek o uruchomienie drugiej transzy dotacji wpłynął w dniu 11 września 2015 r. i został rozpatrzony pozytywnie. Druga transza dotacji została przekazana na rachunek bankowy Stowarzyszenia w dniu [...] września 2015 r., tj. już po faktycznym opłaceniu przez Stowarzyszenie w całości dokumentu księgowego o numerze FV [...]. Tym samym organ uznał, że skoro Stowarzyszenie dysponowało środkami na opłacenie wyżej wymienionego dokumentu księgowego, to przekazanie II transzy dotacji należało uznać za zbędne.

Ponadto, za koszty niekwalifikowane Organ uznał także wydatki ze środków własnych Stowarzyszenia, w łącznej kwocie 3.176,00 zł, poniesione po terminie realizacji zadania publicznego, na opłacenie dokumentów księgowych: wspomnianej wyżej Fakury VAT o numerze [...] z dnia [...] września 2015 roku (w zakresie w jakim faktura została opłacona w dniu [...] września 2015 roku) oraz Polisy [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 roku, którą opłacono w dniu [...] września 2015 roku.

Po odjęciu kosztów niekwalifikowanych, Organ ustalił ostateczny koszt realizacji zadania w wysokości 11 299,82 zł, wskazując, że koszt ten został pokryty ze środków pochodzących z dotacji w kwocie 9 000 zł, zaś w pozostałej części ze środków własnych Stowarzyszenia.

Powołując się na zapisy umowne, z których wynikało, że Stowarzyszenie zobowiązało się do zachowania procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego nie większego niż 69,79% (64,79% + 5,00%), przy czym przekroczenie wskazanego limitu miało oznaczać pobranie dotacji w nadmiernej wysokości, Organ ustalił, że kwota dotacji winna była wynieść 5 312,96 zł, zaś różnica, między tą kwotą i kwotą pobraną podlega zwrotowi do budżetu państwa.

Organ podtrzymał również stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji w przedmiocie daty naliczania odsetek, wskazując, że w zakresie kwoty 5 000,00 zł powinny one być naliczane od dnia [...] listopada 2015 roku (data sporządzenia noty obciążeniowej), zaś w zakresie kwoty 1.687,04 zł od dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutów Stowarzyszenia, dotyczących okoliczności realizacji umowy, Organ uznał je za niezasadne. Zawarta umowa była bowiem zgodną wolą obu stron, także w zakresie terminu realizacji zadania. Jeżeli Stowarzyszenie uważało, że umowa w dacie jej podpisania była w niektórych elementach niewykonalna, mogło zgłosić te zastrzeżenia jeszcze przed jej podpisaniem. Ponadto, jeżeli w ocenie Stowarzyszenia został popełniony błąd w określeniu końcowej daty terminu wykonania zadania, mogło ono wystąpić do organu z wnioskiem o zawarcie stosownego aneksu. Wniosek datowany na dzień [...] lipca 2015 roku nie dotyczył jednak zmiany końcowego terminu wykonania zadania, a ujęcia kwoty dotacji w jedną transzę. Na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mogły mieć również wpływu ustalenia dotyczące sposobu rozliczania umów zawieranych w 2014 roku, telefoniczne uzgodnienia, czy też toczące się postępowanie administracyjne w zakresie innej umowy zawartej przez Stowarzyszenie.

Zdaniem Organu sam fakt wykorzystania dotacji na cel, na który została przyznana, nie może świadczyć o prawidłowości jej wydatkowania. Stowarzyszenie było bowiem zobowiązane wykorzystać środki finansowe z dotacji w terminie realizacji zadania oraz do przestrzegania wszystkich zapisów umownych. Zaniechanie powyższego stanowiło naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i wiązało się z koniecznością dokonania zwrotu do budżetu środków finansowych poniesionych z dotacji w sposób niezgodny z zawartą umową. W rozważanym przypadku dotacja podlegała zwrotowi, gdyż należało ją uznać za pobraną w nadmiernej wysokości. Tak należało zakwalifikować zarówno wydatkowanie dotacji po terminie realizacji zadania, kwotę dotacji stanowiącą przekroczenie procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego, jak też przeznaczenie środków z dotacji na refundację kosztów wcześniej poniesionych ze środków finansowych własnych Stowarzyszenia.

Decyzja ta została zaskarżona przez Stowarzyszenie skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W złożonej skardze zarzucono naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o finansach publicznych wskazując przepisy art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 2 k.p.a.

Wskazano również, że zaskarżona decyzja nie została opatrzona datą jej wydania.

Ponadto, uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie odpowiada, w ocenie Skarżącego, wymogom proceduralnym, bowiem organ nie dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji motywów które legły u podstaw rozstrzygnięcia, odnosząc się wybiórczo do okoliczności sprawy i materiału dowodowego.

W ocenie Skarżącego zawarty w umowie termin przekazania kolejnej transzy środków uniemożliwiał wywiązanie się z umowy, poprzez wydatkowanie tych środków zgodnie z umową. Skarżący podniósł, że faktura za wydatki obejmujące wyżywienie i zakwaterowanie nie mogła zostać wystawiona wcześniej, niż w dniu [...] września 2015 roku, który to fakt uniemożliwiał wcześniejsze wydatkowanie środków pochodzących z dotacji. Tymczasem organ uzależniał przekazanie kolejnych transz od złożenia przez Stowarzyszenie oświadczenia o wydatkowaniu co najmniej 75% wcześniej przekazanych środków. Kolejna transza dotacji miała natomiast zostać wypłacona w terminie do 10 dni od złożenia wniosku, co uniemożliwiało jej otrzymanie, a zarazem wydatkowanie do dnia [...] września 2015 roku.

Skarżący dostrzegł, że termin realizacji umowy został przez strony błędnie określony, w czym upatruje przede wszystkim winę Ministerstwa.

W skardze zaznaczono, że Stowarzyszenie usiłowało zwrócić uwagę Ministerstwa na błędne sformułowania umowne, co zostało przez Ministerstwo zbagatelizowane.

Skarżący podniósł, że w tej sytuacji błędy powstałe przy redagowaniu umowy nie mogą być podstawą żądania zwrotu przyznanej dotacji.

Przeciwnie, z powołaniem na art. 65 Kodeksu cywilnego, należałoby uznać, że wolą stron było zrealizowanie zadania publicznego w terminach umożliwiających wydatkowanie udzielonych środków.

Ponadto, zdaniem Skarżącego, nie wystąpiły przesłanki zwrotu dotacji określone w art. 169 ust 1 pkt 2, ust. 5 i ust 6 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych, nie można bowiem mówić o wykorzystaniu dotacji w nadmiernej wysokości w sytuacji, gdy dotacja była wydatkowana na cel i w wysokości określonej w umowie, oraz w roku budżetowym.

Skarżący zwrócił również uwagę na opieszałość organu administracji publicznej w załatwieniu niniejszej sprawy, bowiem decyzję nr [...] wydano po dziesięciu miesiącach od wykonania zadania, a decyzję nr [...] po kolejnych siedmiu miesiącach.

W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] lipca 2016 roku Nr [...] oraz wydaną na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2017 roku.

Nadmieniono ponadto, iż pismo z dnia [...] lipca 2015 roku, stanowiące wniosek o aneksowanie umowy zawartej dnia [...] czerwca 2015 roku, zostało przez wnioskodawcę przedłożone wraz ze sprawozdaniem dotyczącym innego zadania publicznego realizowanego przez Stowarzyszenie, z uwagi na który to fakt nie zostało ono rozpoznane do dnia [...] sierpnia 2015 roku. Niemniej jednak wniosek ten zmierzał do zmiany sposobu wypłaty dotacji, nie zawierał natomiast postulatu przesunięcia terminu realizacji zadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016, poz. 1066 t.j ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 t.j.- dalej zwana p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie był kwestionowany przez Strony. Kwestię sporną stanowiła natomiast niekwalifikowaność wydatków poniesionych przez Stowarzyszenie w związku z realizacją zadania publicznego, opłaconych jednak po umownie ustalonym terminie realizacji zadania, a zatem po dniu [...] września 2015 roku.

Należy przypomnieć, że przedmiotem umowy zawartej dnia [...] czerwca 2015 roku pomiędzy Ministrem Obrony Narodowej, reprezentowanym przez dyrektora Departamentu Komunikacji Społecznej MON a Stowarzyszeniem [...] numer [...] była realizacja zadania publicznego p.t. "[...] z udziałem szkół czeskich i polskich, połączona z uczestnictwem w imprezie organizowanej przez [...]". Finał konkursu lotniczego.".

Zawarta umowa była umową o wsparcie realizacji zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 przywołanej Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 roku (Dz.U. z 2010r., nr 234 poz. 1536) organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybach, o których mowa w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania dotacji na realizację zadania.

Jak już również wskazano, z umowy zawartej dnia [...] czerwca 2015 roku, pomiędzy Stowarzyszeniem a Ministrem, wynikało, że Stowarzyszenie zobowiązało się do wykorzystania i rozliczenia kwoty udzielonej dotacji na warunkach nią określonych. Skoro tak, Skarżący powinien był wydatkować otrzymaną kwotę dotacji w sposób wynikający z umowy oraz Zasad Przyznawania oraz Rozliczania Dotacji Ministra Obrony Narodowej na Finansowanie lub Dofinansowanie Zadań Publicznych Związanych z Obronnością Państwa, a zatem w terminie realizacji zadania publicznego, który strony ustaliły na dzień [...] września 2015 roku.

Zgodnie z art. 152 ust. 3 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 roku (Dz.U. z 2009r., nr 157, poz. 1240) w przypadku stwierdzenia na podstawie rozliczenia, o którym mowa w ust. 2, że dotacja wykorzystana została w części lub całości niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrana w nadmiernej wysokości, dysponent części budżetowej lub dysponent środków, o których mowa w art. 127 ust. 2, określa, w drodze decyzji, wysokość kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa.

Natomiast w myśl art. 169 ust. 1 pkt 2 dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 169 ust. 2).

Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji (art. 169 ust. 5 pkt 2).

W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 169 ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6).

Z uwagi na przekroczenie przez Stowarzyszenie ustalonego terminu realizacji zadania, Organ uznał wspomniane wyżej wydatki, dokonane po dniu 12 września 2015 roku, za koszty niekwalifikowane. Mając na względzie opisane okoliczności sprawy i brzmienie postanowień umownych, należy podzielić stanowisko Organu w tym przedmiocie.

Tym samym kwota 3 000,00 zł, stanowiąca koszty niekwalifikowane, podlegała zwrotowi do budżetu państwa, z czego:

• kwota 1 000,00 zł jako wydatkowana po terminie realizacji zadania publicznego,

• kwota 2 000,00 zł jako opłacona w dniu [...] września 2015 r. ze środków własnych Stowarzyszenia i refundowana w terminie późniejszym ze środków pochodzących z dotacji Ministra Obrony Narodowej.

Ponadto, organ w trakcie postępowania administracyjnego oprócz wydatków poniesionych z dotacji, zasadnie zakwestionował również wydatki ze środków własnych Stowarzyszenia w kwocie 3 176,00 zł, poniesione po terminie realizacji zadania publicznego, na opłacenie dokumentów księgowych:

• Fakury VAT o numerze [...] z dnia [...] września 2015 roku, w zakresie w jakim faktura została opłacona w dniu [...] września 2015 roku, oraz

• Polisy Ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 roku, którą – jak wynika ze sprawozdania – opłacono w dniu [...] września 2015 roku.

Wyłączając wskazane płatności z grupy wydatków kwalifikowanych, organ prawidłowo ustalił finalny koszt wykonania zadania publicznego, który wyniósł 11 299,00 zł. Mając zaś na uwadze deklarowany udział środków własnych Stowarzyszenia w kosztach przedsięwzięcia (w wysokości 30,21% kosztów realizacji zadania), Organ zasadnie ustalił, że udzielona Stowarzyszeniu kwota dotacji powinna była wynieść 5 312,96 zł, co stanowi odpowiednik 69,79% kosztów realizacji zadania.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Minister zasadnie, w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 152 ust. 3 i art. 169 ust. 1 pkt 2, ust.2, ust. 5 pkt 2 i ust. 6 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych wydał zaskarżoną decyzję, obligując Skarżącego do dokonania zwrotu otrzymanej dotacji, w zakresie. w jakim przekraczała kwotę 5 312,96 zł.

Jednocześnie, mając na względzie powołany przepis art. 169 Ustawy o finansach publicznych, należy stwierdzić, że Minister prawidłowo orzekł o terminach naliczania odsetek, jak dla zaległości podatkowych, od niezwróconych w terminie kwot dotacji.

Argumenty Skarżącego, kwestionującego stanowisko Organu, nie zasługują na aprobatę.

Nie ulega wprawdzie wątpliwości, że Faktura VAT o numerze [...], z dnia [...] września 2015 roku, dotyczyła wydatku poniesionego w związku z realizacją zadania publicznego, nadto została wystawiona w określonym umową terminie, niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia również faktu (czego również Skarżący nie kwestionował), że płatność nastąpiła dopiero dnia [...] września 2015 roku. Podobne ustalenia należy odnieść do zakwestionowanego przez Ministra wydatku związanego z zapłatą za polisę ubezpieczeniową o numerze [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 roku, w przypadku której to polisy płatność miała miejsce dnia [...] września 2015 roku.

Z umowy i dokumentu stanowiącego załącznik nr 1 do umowy, jak już wskazano, wynika wprost, że za wydatki kwalifikowane uznaje się wyłącznie kwoty opłacone w terminie realizacji zadania publicznego, o którym mowa w Umowie. Postanowienia te sformułowano w sposób jasny, zrozumiały, nie budzący żadnych wątpliwości. Ustalono, że uznanie wydatku za kwalifikowany uzależnione jest nie tylko od powstania kosztu w terminie realizacji zadania, ale również od dokonania w tym terminie płatności. Tak skonstruowane postanowienia umowne nie pozwalają przyznać racji Skarżącemu, postulującemu zaliczenie wydatków poczynionych po dniu [...] września 2015 roku w poczet wydatków kwalifikowanych, nawet przy uwzględnieniu argumentu, iż miały one ścisły związek z realizacją zadania publicznego.

Należy również podnieść, że termin realizacji zadania publicznego został zgodnie ustalony przez strony, przy czym – jak wynika ze złożonej przez Stowarzyszenie w toku konkursu oferty – termin ten został zaproponowany przez samo Stowarzyszenie. Z punktu 9. Oferty (Harmonogram) wynika, że zadanie publiczne miało zostać zrealizowane w okresie od dnia [...] maja 2015 roku do dnia [...] września 2015 roku, co zostało (po odpowiedniej modyfikacji terminu rozpoczęcia realizacji zadania, która nastąpiła – jak wynika z akt sprawy – na wniosek Stowarzyszenia) inkorporowane wprost w poczet postanowień umownych. Należy zatem stwierdzić, że Stowarzyszenie, na etapie zawierania umowy, miało wpływ na kształtowanie jej istotnych postanowień, między innymi dotyczących dat granicznych wykonania zadania. Powyższe wskazuje, że ewentualny błąd w zakresie ustalenia daty końcowej wykonania zadania, został popełniony już na etapie opracowywania harmonogramu.

Nie można wykluczyć, że Stowarzyszenie zwracało uwagę na niefortunne – w swej ocenie - sformułowane w danych okolicznościach postanowienia umowne, postulując zmianę umowy, niemniej jednak stanowisko to nie obligowało Organu do aneksowania umowy, zawartej zgodnie z wolą stron. Ponadto, jak słusznie dostrzeżono w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, jak również w odpowiedzi na skargę złożoną w niniejszej sprawie, pismo skierowane do Organu dnia 2 lipca 2015 roku stanowiło wniosek o dokonanie wypłaty dotacji w jednej transzy. Stowarzyszenie nie zwracało się natomiast o zmianę terminu wykonania zadania.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie zawarto żadnego aneksu do zawartej umowy, w dacie rozliczania dotacji obowiązywała Strony umowa w niezmienionym charakterze, wraz ze stanowiącym jej integralną część załącznikiem.

Tym samym nie można, stosownie do wiążących Strony postanowień zawartej umowy, uznać zakwestionowanych przez Organ wydatków za wydatki kwalifikowane. Zmniejszenie wydatków na realizację zadania spowodowało natomiast potrzebę ponownego wyliczenia finalnego kosztu przedsięwzięcia, z uwzględnieniem wyłącznie wydatków kwalifikowanych, co też uczynił Organ, dokonując następnie dalszych, przedstawionych już wyżej wyliczeń. Ponieważ kwota otrzymanej dotacji przekraczała kwotę należną Stowarzyszeniu, wydanie decyzji o zwrocie różnicy do budżetu państwa, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, było zasadne i zgodne z przytoczonymi wyżej przepisami prawa.

Podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia art. 7,8,77, 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a nie jest zasadny.

W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji (jak również w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej) Organ szeroko uargumentował motywy zapadłego rozstrzygnięcia, wskazując zarówno powody zaliczenia części kosztów realizacji zadania publicznego w poczet wydatków niekwalifikowanych, jak i przedstawiając metodę, która posłużyła wyliczeniu kwoty dotacji uznanej za podlegającą zwrotowi do budżetu państwa.

Organ odniósł się również do argumentacji podnoszonej przez Skarżącego, zaznaczając, iż przywoływane przez Skarżącego okoliczności nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu zasadnie podkreślono, iż warunki realizacji zadania publicznego były Stowarzyszeniu znane już na etapie opracowywania oferty. Stowarzyszenie obowiązane było wydatkować pozyskane z budżetu państwa środki w sposób ściśle wynikający z umowy, w której wyraźnie zastrzeżono, że w poczet wydatków kwalifikowanych zaliczone mogą być wyłącznie płatności dokonane w umownie ustalonym terminie realizacji zadania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącego, dotyczącego braku obligatoryjnego elementu decyzji, należy zauważyć, że przepis art. 107 § 1 pkt 2) k.p.a. istotnie wymienia pośród obligatoryjnych elementów decyzji także datę jej wydania. Brak tego elementu nie ustanawia jednak jeszcze samodzielnej podstawy wzruszenia ostatecznej decyzji - jest to wadliwość możliwa do usunięcia w trybie art. 113 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2009 r., VI SA/Wa 2589/08, LEX nr 1062397). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono ponadto pogląd, podzielany również przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że minimum elementów kwalifikujących pismo, jako decyzję, stanowią: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (celem przykładu: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 20 lipca 1981 r., sygnatura akt SA 1163/81).Powołując powyższe należy jednak wskazać ,iż zaskarżona decyzja opatrzona została datą [...] marca 2017 roku znajdującą się na jej str. 10 v.

Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd z urzędu nie stwierdził także, by kontrolowana decyzja obarczona była takimi wadami, które nakazywałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.