Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 958/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi D K na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia ... r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L z dnia ... 2012r., II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P na rzecz skarżącej kwotę ... złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... 2012 roku Kierownik BP ARiMR w L na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa oraz art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm. ) uchylił swoją decyzję wydaną w dniu 22 listopada 2011 r. oraz odmówił D Kprzyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 4.917,14 zł, a także odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, nakładając sankcję w wysokości 1.897,67 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że po wydaniu w dniu 22 listopada 2011r. decyzji o przyznaniu płatności zgodnie z wnioskiem strony w dniu 19 kwietnia 2012 r. organ I instancji wykrył konflikt kontroli krzyżowej dotyczący działki ewidencyjnej nr ... , położonej w gminie L, Obręb Ż, powiat l. Wnioski dotyczące tej nieruchomości złożyli D K i Z S, który oświadczył że użytkował sporną działkę na dzień 31 maja 2011 r. Dołączył też umowę dzierżawy działki ... , wyrok i postanowienie Sądu Rejonowego w L zakazujące D K dokonywania dalszych naruszeń posiadania tej nieruchomości. Organ wskazał, że po wznowieniu postępowania D K złożył korektę wniosku i akt notarialny oraz podtrzymał deklarację działki nr ... do płatności na 2011 rok. W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 8 czerwca 2012 r. D K stwierdził, że w dniu 14 stycznia 2011 r. podpisał umowę przedwstępną kupna – sprzedaży w/w działki ze S N, a w dniu 10 marca 2011 r. kupił działkę ew. ... . Z umowy miało wynikać, że może on użytkować działkę od dnia zakupu. Z S oświadczył z kolei, że obsiał działkę zbożem, zaorał i wykonywał zabiegi agrotechniczne. Organ podał, że z zeznań świadków – W M, RJ, S N i W K wynika, że Z S zaorał, obsiał i zebrał plon na działce ... , a D K w drugiej połowie marca 2011 r. wysiewał nawozy i stosował opryski.

Kierownik BP w L wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do działki będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja danego roku, przy czym chodzi o rzeczywiste uprawianie gruntów, decydowanie o uprawie konkretnych roślin, zbieranie plonów i utrzymywanie gruntów zgodnie z odpowiednimi normami. W toku postępowania dowodowego ustalono, że Z S dokonał jesienią 2010 roku zasiewu mieszanki zbożowej ozimej a w 2011 roku wykonał zabiegi agrotechniczne. Część prac polowych wykonał również D K, jednak na dzień 31 maja 2011 r., zdaniem organu, to Z S był posiadaczem faktycznym działki ewidencyjnej o numerze ... . Z tego względu działka ta została wykluczona z wniosku D K o przyznanie płatności, a ponieważ różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 100 %, czyli przekroczyła 50 %, to zgodnie z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 1122/2009 należało odmówić D K przyznania wnioskowanych płatności i nałożyć na niego sankcje finansowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji D K, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając naruszenie :

- art. 78 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z zeznań funkcjonariuszy Policji i bezpodstawne przyjęcie, że DK nie posiadał działki ... w dniu 31 maja 2011 r., podczas gdy funkcjonariusze Policji mogliby potwierdzić z przeprowadzanych interwencji jego posiadanie w tej dacie

- art. 7 kpa polegające na subiektywnej ocenie materiału dowodowego i uznanie, że Z S ostatecznie udowodnił swoje posiadanie w dniu 31 maja 2011 r.

- art. 9 kpa poprzez niewyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach prawnych mających wpływ na wydanie decyzji, a polegające wyłącznie na odwołaniu się w uzasadnieniu decyzji do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, podczas gdy zgodnie z przepisem D K spełnił warunki do otrzymania płatności, gdyż na dzień 31 maja 2011 r. był posiadaczem spornej działki.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że D K od chwili zawarcia umowy kupna działki był upoważniony do użytkowania działki, od drugiej połowy marca 2011 r. rozpoczął prace polowe ( wysiewał nawozy, stosował opryski itd. ). Ponieważ sporna działka była również przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez Z S dochodziło wielokrotnie do sporów na tle uprawy ziemi. D K nabywając ziemię nie wiedział o istnieniu umowy dzierżawy, dlatego w sposób nieograniczony z niej korzystał i uprawiał rolniczo. Z powodu sporów dotyczących uprawiania ziemi często wzywano Policję, a jej interwencje skutkowały nakazaniem ZS opuszczenia spornej działki rolnej. Funkcjonariusze Policji byli świadkami tego, że D K posiadał sporny grunt, uprawiał go, wysiewał nawozy, stosował opryski – od marca 2011 r. Ich zeznania odgrywają kluczową rolę w sprawie, dlatego, według odwołującego, ich pominięcie wpływało negatywnie na ocenę jego sytuacji prawnej. Z S dokonywał zabiegów agrotechnicznych jesienią 2010 r. a nie wiosną 2011 r.

Zdaniem strony, to ona była na dzień 31 maja 2011 r. posiadaczem działki ... , ponieważ w tym czasie uprawiała grunt.

Dyrektor WOR ARiMR w P decyzją z dnia ... 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich nie mają zastosowania w pełni przepisy art. 7 i art. 77 kpa ( dotyczące nakazu dokonywania z urzędu wszystkich niezbędnych ustaleń faktycznych sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ), co wynikać ma z modyfikacji wprowadzonych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań funkcjonariuszy Policji organ odwoławczy powołał się na wyjaśnienia Kierownika BP zawarte w Stanowisku, które miało być dołączone do akt sprawy. Kierownik BP w L nie przesłuchał natomiast funkcjonariuszy Policji, bo uznał, że zgromadzony materiał dowody jest wystarczający, aby określić, kto użytkował sporne grunty. Ponadto na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Lesznie D K miał od dnia 6 maja 2011 r. zakaz wstępu na sporną działkę. Dyrektor WOR wskazał również, że w trakcie rozprawy administracyjnej sam D K zeznał, że "działka była obsiana już". Uprawnienie do posiadania działki wynikające z umowy jej kupna nie jest tożsame z faktycznym wykonywaniem tego posiadania. Organ przyznający płatności nie rozstrzyga sporów prawnych między właścicielem a dzierżawcą, gdyż jego celem jest jedynie badanie przesłanek do otrzymania danej płatności unijnej. Z oświadczeń W K, R J, W M wynika zaś tylko, że D Kwykonywał prace związane jedynie "z wykonywaniem nawozów mineralnych".

Organ powołał się też na orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach płatności, podkreślając, że warunkiem ich uzyskania jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania. Posiadanie gruntu powinno mieć przy tym charakter trwały i nie może wyrażać się w sporadycznym zawładnięciu rzeczą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D K, reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w całości, zarzucając jej naruszenie :

- art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 kpa poprzez

- dokonanie subiektywnej oceny materiału dowodowego i uznanie, że Z S dostatecznie udowodnił swoje posiadanie na dzień 31 maja 2011 r., podczas gdy z zebranych dowodów wynika, że to skarżący posiadał w tej dacie sporną działkę

- nie podjecie przez organ wszystkich czynności prowadzących do wyjaśnienia sprawy, m. in. pominięcie wnioskowanego dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy Policji, będących w trakcie interwencji świadkami posiadania gruntu przez skarżącego

- art. 9 kpa poprzez nienależyte poinformowanie skarżącego o okolicznościach prawnych mających znaczenie dla wydanej decyzji, polegające na odpowiedzeniu na zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania policjantów wyłącznie na podstawie stanowiska organu I instancji, bez samodzielnego wyjaśnienia tej kwestii.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ dokonał niezasadnie wartościowania charakteru prac Z S i skarżącego, który miał wykonywać "jedynie" prace dotyczące nawozów mineralnych. Prace tego typu wchodzą natomiast w zakres pojęcia rolniczego posiadania gruntów. Skarżący miał orzeczony zakaz wstępu na działkę od 6 maja 2011 r., ale organ nie wykazał , że w okresie od 6 maja do 31 maja 2011 r. Z S wykonywał jakiekolwiek prace rolnicze na tej działce. W ocenie strony skarżącej faktycznym producentem rolnym był D K, gdyż to on był ostatnią osobą wykonującą prace na działce nr ... w okresie od drugiej połowy marca 2011 r.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 kpa. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 531-534 ). Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, stąd też zastosowanie wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie.

Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu.

W niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L wydał w dniu ... 2011 r. decyzję przyznającą skarżącemu D K płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2011 w łącznej wysokości 12.782,71 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 9.223,20 i uzupełniającą płatność obszarową w wysokości 3559,51 zł. Powodem przyznania jednolitej płatności obszarowej było ustalenie przez organ, że wnioskodawca spełniał przesłanki wskazane w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Do powierzchni stwierdzonej 12,98 ha, zgodnie z powierzchnią deklarowaną została w myśl obowiązujących przepisów naliczona też uzupełniająca płatność obszarowa.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego chodzi przy tym o faktyczne władztwo i użytkowanie rolnicze danego gospodarstwa rolnego ( działek rolnych ) przez wnioskodawcę, niezależnie od posiadania przez niego ( lub nie ) określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego ( zob. m. in. wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1012/08, lex nr 563485; wyrok WSA w Łodzi z 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 172/09, lex nr 550508; wyrok WSA w Opolu z 25 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Op 387/08, lex nr 531101 ).

Po wydaniu powyższej decyzji organ I instancji wznowił z urzędu postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 §1 pkt. 5, art. 147 i art. 150 kpa postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził bardzo ogólnie, że wznowienie postępowania jest niezbędne z powodu "wykrycia nowych dowodów".

Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu art.145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika więc, że o zaistnieniu omawianej podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji (zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 733).

Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że nie wynika z nich bezpośrednio, czy organy obu instancji uznały, iż fakt oddania w dzierżawę spornych gruntów ( działki nr ... ) osobie trzeciej – Z S na mocy odrębnej umowy ( poprzedzającej zakup spornej działki przez skarżącego ), zawartej ze S N oraz dokonywanie przez niego zabiegów agrotechnicznych w 2011r. mogą być uznane za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (jako warunkującą bezpośrednio kwestię spełniania lub nie przesłanki do otrzymania wnioskowanych płatności) i nieznaną wcześniej organowi. W szczególności do akt administracyjnych sprawy nie załączono umowy dzierżawy, więc Sąd nie ma też możliwości zweryfikowania, kiedy powyższa umowa została pierwszy raz przedłożona organowi I instancji. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie wyjaśniono w jakikolwiek sposób, że powyższa okoliczność dotycząca wydzierżawienia działki ... ( użytkowania spornych gruntów przez Z S ) była nieznana organowi I instancji w dacie wydawania przez niego zakwestionowanej decyzji z dnia 22 listopada 2011 r. Organ I instancji ograniczył się w zasadzie w tym zakresie jedynie do powołania podstawy prawnej wznowienia postępowania (art. 151 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa ) oraz do stwierdzenia, że po wydaniu decyzji przyznającej płatności w dniu 19 kwietnia 2012 r. w Biurze Powiatowym w L "wykryto konflikt kontroli krzyżowej" dotyczący spornej działki ewidencyjnej nr ... położonej w L. Tej kwestii nie wyjaśnił również w jakikolwiek sposób organ II instancji, pomimo jej istotnego znaczenia dla wykazania istnienia przesłanki wznowienia postępowania i możliwości uchylenia decyzji z dnia 22 listopada 2011 r. przyznającej skarżącemu płatności bezpośrednie zgodnie z wnioskiem.

Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego. Wszystkie złożone wnioski podlegają szczegółowej kontroli. W przypadku zgłoszenia tej samej działki przez inne podmioty zadaniem organu jest ustalenie, który z nich spełniał przesłanki do otrzymania danej płatności. Nie jest przy tym rolą organu samodzielne rozstrzyganie o jakichkolwiek sporach dotyczących prawa własności nieruchomości itd. Jego zadaniem jest więc jednoznaczne ustalenie, który z dwóch podmiotów zgłaszających we wniosku tę samą działkę rolną może być uznany za producenta rolnego, który ją faktycznie posiadał, czyli użytkował rolniczo w wymaganym przez prawo okresie. Organ mógł zatem wznowić postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, jednak był zobowiązany do szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu swojej decyzji, dlaczego w sprawie wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne ( i na czym miały one polegać ) lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Organy obu instancji, nie uzasadniły wyczerpująco, czy w sprawie zachodziły okoliczności faktyczne ( dowody ) istotne dla jej rozstrzygnięcia i nieznane organowi I instancji w dacie wydawania decyzji przyznającej skarżącemu wnioskowane płatności

( 22 listopada 2011 r. ).

Zdaniem Sądu organy przedwcześnie i zbyt arbitralnie, bez dokonania szczegółowych ustaleń, uznały kategorycznie, że Z S był na dzień 31 maja 2011 r. w posiadaniu spornej działki i użytkował ja rolniczo ( prowadził określone zabiegi agrotechniczne itd. ). Tymczasem z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika jednoznacznie i precyzyjnie, kto konkretnie i kiedy przeprowadzał określone prace agrotechniczne na działce rolnej ... – po zbiorach i nawożeniu dokonanych wiosną 2011 r. Świadkowie złożyli w toku prowadzonego postępowania w istocie bardzo lakoniczne oświadczenia, a organy nie próbowały ustalić okoliczności bardziej szczegółowych, ani nie badały jakiego typu prace i przez kogo były wykonywane na powyższej działce przez cały rok kalendarzowy 2011.

Sąd Rejonowy w L postanowieniem z dnia 6 maja 2011 r. ( sygn. akt I C 145/11 ) tytułem zabezpieczenia roszczenia Z S o ochronę naruszonego posiadania zakazał skarżącemu D K wstępu na działkę o pow. 9.4266 ha, stanowiącą grunt rolny nr ... i ... . W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że Z S jako powód uprawdopodobnił naruszenie jego posiadania w tym zakresie przez skarżącego D K jako pozwanego. Wyrokiem z dnia 19 lipca 2011 r. wydanym w tej sprawie SR w L nakazał D K przywrócenie Z S utraconego przez niego na skutek naruszenia przez skarżącego posiadania nieruchomości rolnej ( działki nr ... ) oraz zakazał mu dokonywania dalszych naruszeń posiadania tejże nieruchomości. Już tylko na podstawie tych orzeczeń SR w L stwierdzić należy, że w analizowanym okresie dochodziło do rzeczywistego naruszenia przez skarżącego posiadania spornej działki przez Z S wynikającego z zawartej wcześniej ze S N umowy dzierżawy. Skarżący powoływał się przy tym na swoje prawo własności działki, wynikające z zawartej umowy sprzedaży z dnia 10 marca 2011 r. Jak już wskazano powyżej w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych organ nie ma rozstrzygać sporów stron o prawo własności danej nieruchomości, czy prawo do jej posiadania. Organ ma jedynie zbadać, który z podmiotów faktycznie użytkował rolniczo daną działkę, nawet jeżeli to użytkowanie ( posiadanie ) nie miało legalnego charakteru. Z orzeczeń Sądu Rejonowego w L wynika, że prawo do posiadania działki (niezależnie od tego kto jest jej właścicielem ) miał Z S. Skoro dochodził on na drodze sądowej od skarżącego zaprzestania naruszenia tego posiadania, to być może w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy o płatności okresie faktycznym posiadaczem i użytkownikiem rolniczym działki, a zatem podmiotem uprawionym do płatności mógł być skarżący, a nie Z S, jako jej legalny ( w sensie formalnym, wynikającym z umowy dzierżawy ) posiadacz. W tym zakresie szczególnie istotne mogło być przeprowadzenie przez organ wnioskowanego przez stronę dowodu z zeznań funkcjonariuszy Policji, którzy mieli wielokrotnie interweniować na spornej działce w sytuacji bezpośredniego sporu skarżącego i Z S o prawo do użytkowania rolniczego tej działki. Zdaniem skarżącego w wyniku tych interwencji Z S był zobowiązany każdorazowo do opuszczania spornej działki.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady ( WE ) Nr 124/2009, jeżeli m. in. wszystkie grunty są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Przy ustalaniu prawa danego podmiotu do otrzymania płatności bezpośrednich na dany rok organ winien badać zatem nie tylko stan faktyczny na dzień 31 maja tego roku, ale generalnie ustalać, kto utrzymywał grunty, zgodnie z normami i przestrzegał wymogów, przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek ( w niniejszej sprawie – 2011 ). Pomoc ta może być bowiem udzielona jedynie tym rolnikom, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów oraz utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Tego rodzaju prace nie mogą mieć zatem charakteru jedynie sporadycznego ( zob. m. in. wyrok NSA z 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 734/11, lex nr 1216706 ). Muszą dotyczyć całego danego roku kalendarzowego, na jaki przyznawane są dane płatności. W tym miejscu zaakcentować trzeba, że Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela pogląd WSA w Białymstoku, a mianowicie, że datę 31 maja należy odczytywać łącznie z wymogiem utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy ( zob. sygn. akt I SA/Bk 424/11, lex nr 1109594 ). Organy nie dokonały tymczasem praktycznie żadnych ustaleń w tej kwestii, rezygnując według Sądu bezzasadnie z przesłuchania świadków, w tym m. in. wspomnianych powyżej funkcjonariuszy Policji czy sołtys Ż – G T, o której przesłuchanie wnioskował z kolei na rozprawie w dniu 8 czerwca 2012 r. Z S ( załącznik 12/3 ). Należy też zaznaczyć, że W M, R J, W K, S N złożyli w dniu 21 czerwca 2012 r. oświadczenia, z których wynika w zasadzie jedynie, że Z S orał, siał zboże i wykonał oprysk jesienią 2010 r., a wiosną 2011 r. zebrał plon. D K zaś w drugiej połowie marca na działce ... wysiał nawozy. Powyższe koresponduje z zeznaniami skarżącego i Z S złożonymi w dniu 8 czerwca 2012 r.

Takie zaniechanie nie znajduje uzasadnienia nawet na gruncie zmiany przepisów, polegających na zmodyfikowaniu znaczenia art. 77 kpa dla prowadzonego postępowania poprzez dokonanie odpowiedniej nowelizacji art. 3 ust. 2 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Strona wykazywała bowiem odpowiednią inicjatywę dowodową w powyższym zakresie, gdyż na rozprawie administracyjnej w dniu 8 czerwca 2012 r. i we wniesionym odwołaniu wyraźnie wskazywała na zasadność przesłuchania funkcjonariuszy Policji w charakterze świadków. Strona przejawiała wobec tego konkretną aktywność dowodową, a organy obu instancji uznając jej wnioski dowodowe za niezasadne były zobowiązane do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia, dlaczego tak uważają, czego jednak nie uczyniły. Dyrektor WOR ARiMR w swojej decyzji powołał się jedynie na Stanowisko Kierownika BP w L które wbrew twierdzeniu organu odwoławczego nie znajduje się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy.

Brak wyjaśnień organu odwoławczego i organu I instancji dotyczących istnienia podstaw faktycznych i prawnych do wznowienia postępowania uniemożliwia praktycznie sądową kontrolę zasadności wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie wiadomo bowiem w istocie, czy organy miały faktyczne podstawy do skorzystania z tego nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego i w konsekwencji uchylenia decyzji o przyznaniu płatności. Powyższe zaniechania procesowe oznaczały naruszenie art. 7 (zasady wyjaśniania stanu faktycznego sprawy) w zw. z art. 3 ust. 2 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 8 kpa (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz art. 107 § 3 kpa. Jak już wskazano powyżej, zastosowanie nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Obowiązek ten dotyczy m. in. wszechstronnego wyjaśniania przyczyn wznowienia, które może prowadzić ostatecznie do negatywnych dla strony skutków materialnoprawnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe uwagi i wskazania oraz wyjaśnić, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego ( przesłuchanie świadków zgodnie z art. 83 § 3 kpa ), czy istnieją rzeczywiste podstawy faktyczne do jednoznacznego stwierdzenia, że to Z S ( a nie skarżący D K) posiadał ( użytkował rolniczo ) sporną działkę w okresie wymaganym przez prawo krajowe i unijne oraz dlaczego ta okoliczność była nieznana organowi I instancji w dniu 22 listopada 2011 r.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarżona decyzja Dyrektora WOR ARiMR i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 8 kpa w zw. z art. 3 ust. 2 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 107 § 3 kpa ) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego w L z dnia ... 2012 r.

O kosztach postępowania oraz o wykonalności decyzji Sąd postanowił natomiast w oparciu o art. 200 i art. 152 cytowanej ustawy.