Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1040/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 § 3 , art. 246 § 2 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 14 stycznia 2016 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "X" sp. z o.o. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych w sprawie ze skargi "X" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

"X" sp. z o.o. z wniosła do Wojewódzkiego Sądu w Kiecach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem. W złożonej skardze zawarła wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. Do skargi strona załączyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr" oraz dokumenty finansowe i księgowe za rok 2013 i 2014 (sprawozdania finansowe, bilanse, rachunki zysków i strat, informacje dodatkowe), a także dokumenty potwierdzające istnienie należności wobec organów celnych.

W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że nie posiada środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie opłat sądowych przedmiotowej sprawy. Wskazała, że jedynym środkiem trwałym spółki są automaty do gier, które w większości zostały zatrzymane przez organy celne na skutek toczących się postępowań. Spółka nie posiada zdolności kredytowej, a jedyny wspólnik wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. W dalszej części wniosku spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000,00 zł, wartość środków trwałych 500.850,02 zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 167.360,10 zł. Stan rachunku bankowego spółki na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy wykazywał saldo zerowe. Dodatkowo spółka podniosła, że wymagalne zobowiązania z tytułu kar pieniężnych, wymierzonych przez organy celne wynoszą 1140.000,00 zł, a zobowiązania wobec kontrahentów z tytułu najmu i dzierżawy stanowią kwotę ponad 100.000,00 zł.

Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od opłat sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca spółka domaga się zwolnienia od opłat sądowych. Do wymaganych na obecnym etapie postępowania opłat sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 720 zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne opłaty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi..

Porównując wykazaną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, sytuację majątkową i finansową skarżącej spółki do wysokości opłat sądowych w sprawie niniejszej uznać należy, że żądanie strony nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ). W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Kapitał zakładowy skarżącej spółki jest niewielki (5.000 zł), jednakże według bilansu za ostatni rok obrotowy spółka posiada środki trwałe znacznej wartości (500.850,02 zł), aktywa obrotowe (35.624,28 zł), a środki w kasie i na rachunku na koniec 2014 r. wyniosły 9.162,89 zł. Łącznie aktywa spółki według bilansu za 2014 r. wyniosły 536.474,30 zł i znacznie wzrosły w stosunku do 2013 r., w którym ich wartość obliczono na kwotę 330.392,49 zł (bilans firmy na dzień 31 grudnia 2013 r.). Z przedstawionych rachunków zysków i strat wynika, że przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi wynosiły w 2013 r. - 394.484,40 zł, a w 2014 r. wzrosły do kwoty 1.671.951,29 zł. Jednakże ze względu na wysokie koszty prowadzenia działalności spółka odnotowała straty: w 2013 r. w wysokości 149.368,31 zł, zaś w 2014 r. 167.360,10 zł. Znaczne rozmiary działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę potwierdzają przedłożone deklaracje dla podatku od towarów i usług, z których wynika, że podstawę opodatkowania tym podatkiem z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług w styczniu 2015 r. stanowiła kwota 679.992 zł, a w lutym 2015 r. kwota 548.733 zł.

W ocenie referendarza przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych. Aczkolwiek działalność gospodarcza przynosiła spółce w ostatnich latach straty, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - w tej sprawie opłat sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Oceniając możliwości płatnicze strony należy zaznaczyć, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych na rachunku bankowym spółki, zaś w posiadaniu strony znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi 500.850,02 zł, zaś aktywów obrotowych 35.624,28 zł (wg. bilansu za 2014 r.). Zauważyć również należy, że chociaż spółka ponosi straty, to jednak nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest też objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym (informacje z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego wg. stanu na dzień 6 października 2015 r., złożonego łącznie ze skargą. Zdaniem referendarza, skarżąca Spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, bądź z posiadanych aktywów, jak również poprzez poprzez zażądanie dopłat od wspólników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn.. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13). Powołana we wnioski okoliczność, że podmiot będący jedynym wspólnikiem spółki wykluczył możliwość jej dokapitalizowania nie uzasadnia udzielenia spółce bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie wszczętych przez nią postępowań sądowych. Skarżąca spółka jako podmiot powołany w celu prowadzenia działalności gospodarczej powinna w procedurze planowania wydatków uwzględniać również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych.

W orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08). Skoro spółka osiąga przychody, jest kwestią wyboru, czy przeznaczy uzyskane środki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy na pokrycie kosztów sądowych, natomiast zaznaczyć należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przez kosztami sądowymi.

Zauważenia wymaga również, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). Według informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2014 r. Spółka utworzyła rezerwę na koszty w wysokości 25.590,89 zł.

Skarżąca Spółka nie spełnia zatem przesłanek określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.