Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1789/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 2, art. 20, art. 24, art. 24a
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 października 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 13 października 2021 r., znak sprawy: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej J. S. od decyzji Starosty z [...] 2021 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...] 2021 r. znak: [...] Starosta, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej J. S., orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego J, jednostka ewidencyjna: gm. M, w przedmiocie danych dotyczących przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...], w związku z przyjęciem do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 10 czerwca 2021 r. operatu technicznego nr [...].

Starosta w wyniku analizy dokumentacji geodezyjnej stanowiącej państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, tj. operatów technicznych: [...] - założenie ewidencji gruntów dla wsi J, [...] - ustalenie stanu władania, [...] - odnowa ewidencji gruntów, [...] - projekt podziału działki nr [...] na działki nr: [...], [...] - projekt podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], [...] - modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J, a także operatu technicznego [...] sporządzonego w ramach rękojmi dotyczącej wykonania prac związanych z modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W obszernym uzasadnieniu decyzji między innymi stwierdził, iż dokonując porównania przebiegu granicy działki nr [...] na odcinku z działką nr [...] przyjętego w ramach prac modernizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu [...] z jej przebiegiem na mapie katastralnej w skali 1:2880 oraz na mapie ewidencyjnej analogowej powstałej podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów w skali 1:2000 należy stwierdzić, że przebieg ten jest zgodny z materiałami źródłowymi, zatem nie można zaakceptować, iż na tym odcinku doszło do prawidłowego ustalenia przebiegu granicy w operacie technicznym [...]. Przepis wyraźnie określa, iż stan posiadania nie może być sprzeczny z dokumentami określającymi stan prawny. Powyższe potwierdza jednoznacznie, że wszystkie dokumenty źródłowe określające granice pomiędzy działkami [...] i [...] w tej materii treściowo są zbieżne.

W wyniku oceny operatów technicznych: [...], [...] organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków stwierdził, iż operaty te nie mogą stanowić materiału dowodowego do wprowadzenia udokumentowanych zmian przedmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J, gmina M w zakresie objętym wnioskiem. Zdaniem organu ewidencyjnego czynności dotyczące ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] na odcinku z działką nr [...] nie zostały udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Z treści pism właścicieli działek nr [...] i [...] wynika, że istnieje spór co do przebiegu granic. Podkreślić należy, że ustalone w trybie przepisów § 37-39 rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków granice nie nadają przebiegowi tych granic ewidencyjnych charakteru granic prawnych i nie wyłączają możliwości rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek w trybie postępowania o rozgraniczenie określonego w rozdziale 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - rozgraniczanie nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca, właścicielka działki nr [...] położonej w J, ujawnionej w księdze wieczystej nr [...]. Skarżąca zażądała uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz wniosła o zajęcie stanowiska, czy operat modernizacji ewidencji może nie zawierać w swojej treści zmian wprowadzonych w operacie ewidencji gruntów w trakcie trwania modernizacji ewidencji gruntów. Zapytała czy taki operat jest aktualny. Wyjaśniła, iż w lutym 2019 roku otrzymała od Starosty zawiadomienie z 7 lutego 2019 r. znak: [...] o wprowadzonych zmianach na podstawie operatu technicznego [...].

Zawiadomienie to wraz ze stosowną dokumentacją przesłano również do Wydziału Ksiąg Wieczystych, na podstawie czego Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał sprostowania w dziale l kw. Operatu tego nie przekazano jednakże wykonawcy prac modernizacyjnych. Starosta pismem z 20 kwietnia 2021 r. skierował do wykonawcy modernizacji wniosek o rozpatrzenie uwag skarżącej.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wskazał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.; dalej powoływanej jako "ustawa p.g.i.k.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390; dalej powoływanego jako "rozporządzenie 2021"; obowiązującego od 31 lipca 2021 r.).

Organ odwoławczy powołał treść art. 24 ustawy p.g.i.k. i podkreślił, że Starosta prawidłowo uznał za właściwy w przedmiotowej sprawie tryb postępowania administracyjnego. Niniejsze postępowanie, wszczęte wnioskiem J. S. z 22 marca 2021 r., dotyczyło aktualizacji zmodernizowanych danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J, gmina M - operat techniczny [...]. Skarżąca wniosła o sprostowanie błędu w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] na odcinku z działką nr [...].

Zatem zdaniem organu rozważenia, wyjaśnienia i oceny wymaga ustalenie, czy w świetle przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków istnieją podstawy do aktualizacji zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J zgodnie z wnioskiem skarżącej z 22 marca 2021 r. Rozpatrując niniejszą sprawę, mając na uwadze jej przedmiot, organ uwzględnił przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (teksty jedn. Dz. u . z 2016 r. poz. 1034 oraz Dz.U. z 2019 roku poz. 393 ze zm.) normujące zagadnienia określenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, gdyż obowiązywały one w czasie przeprowadzenia modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu J i wykonywania prac geodezyjnych przy sporządzeniu operatów technicznych [...] i [...].

Zgodnie z przepisem § 37 ust. 1 powyższego rozporządzenia dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych można było pozyskać w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, jeżeli brak było dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie były wiarygodne. Według § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w szczególności: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, ewidencji gruntów i budynków, w wyniku pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Organ podniósł, że z operatu technicznego [...], dotyczącego podziału działki nr [...] o powierzchni 0,80 ha położonej w J na działki nr: [...] o powierzchni 0,60 ha, [...] o powierzchni 0,0976 ha, [...] o powierzchni 0,1060 ha, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 21 czerwca 2012 r. wynika, że geodeta uprawniony S. P. dokonał przyjęcia granic działki nr [...] podlegającej podziałowi z działkami nr: [...], [...] i [...] (droga). W protokole z tych czynności, sporządzonym 20 września 2011 roku, wykonawca wskazał, że przyjęcia granic działki [...] dokonano według stanu ujawnionego w operacie ewidencji gruntów. Granica działki [...] z działką [...] przebiega w odległości około 1,30 m od ogrodzenia trwałego działki [...]. Granica działki [...] z działką [...] przebiega zewnętrzną stroną (zachodnią) ogrodzenia trwałego (murka betonowego). Od strony drogi granica przebiega około 1 m na południe od ogrodzenia z siatki działki [...]. Zainteresowane osoby, obecne na gruncie: W. S. - ówczesny właściciel działki nr [...], C. R. (działka nr [...]) i M. C. (działka nr [...]) bez zastrzeżeń przyjęli przebieg granic składając swe podpisy w protokole. Na mapie z projektem podziału w skali 1:2000 wykonawca również zaproponował ustanowienie służebności szerokości 5,0 m: 1) biegnącej po działce [...] i [...] wzdłuż zachodniej granicy na rzecz działki nr [...], 2) biegnącej po działce [...] wzdłuż zachodniej granicy na rzecz działki nr [...]. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z [...] znak: [...] zatwierdził opisany powyżej projekt podziału działki nr [...] na działki nr: [...], [...], [...]. Podkreślenia wymaga fakt, że wykonawca wykonał prace geodezyjne w oparciu o ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm. - brzmienie w czasie wykonywania prac) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. o sposobie i trybie dokonania podziału nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. nr 268 poz. 2663). Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia do opracowania mapy z projektem podziału nieruchomości granice podlegające podziałowi są przyjmowane w wyniku badania: 1) księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości; 2) danych wykazanych w katastrze nieruchomości. Wykonawca spisał 20 września 2011 r. na gruncie protokół z czynności przyjęcia granic działki nr [...], a granice przyjął według mapy ewidencyjnej w skali 1:2000. Zmianą nr [...], w ramach czynności materialno-technicznej Starosta wprowadził do operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J projekt podziału działki nr [...] (operat nr [...]), zatwierdzony ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z [...] 2012 r. znak: [...]. Także operat podziału działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni 0,60 ha, [...] o powierzchni 0,0976 ha i [...] o powierzchni 0,1060 ha ([...]) został ujawniony w dziale l księgi wieczystej [...], a działkę nr [...] odłączono do nowej księgi wieczystej [...] w dziale II tej księgi wpisano prawo własności do tej działki na rzecz J. S. na podstawie umowy darowizny Rep. [...] z 6 sierpnia 2012 r.

W roku 2018 została wykonana dokumentacja geodezyjna dla działki oznaczonej nr [...] obręb J - operat techniczny [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 13 listopada 2018 r., sporządzony przez geodetę uprawnionego U. Z. Przedmiotem prac udokumentowanych w tym operacie był podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...], a przed jej podziałem ustalenie przebiegu granic działek nr: [...], [...], [...] z działką nr [...] do nich przylegającą oraz działki nr [...] z działką nr [...] w trybie przepisów § 37-39 rozporządzenia 2001 (w brzmieniu wówczas obowiązującym - tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.). Przepisy zawarte w § 37 tego rozporządzenia dopuszczały możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w wyniku pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych w przypadku, gdy w zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak było wiarygodnych danych o punktach granicznych wyznaczających przebieg granic działek. Kwestię tę geodeta uprawniony U. Z. przedstawiła w sprawozdaniu technicznym: w wyniku szczegółowej analizy materiałów PZGiK stwierdzono brak wiarygodnych danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych [...] i [...] z działką [...] i w związku ze zleceniem właścicieli granice te ustalono na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Granice te mają bowiem znaczenie dla ustanawianej służebności dojazdu. Ustalono również, w zakresie niezbędnym do przyjęcia granic, część dzielonej działki nr [...]. Ze szkicu granicznego i protokołu ustalenia przebiegu granic sporządzonego na gruncie 20 lipca 2018 r. wynika, że przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] ustalono w trybie § 39 ust. 1 rozporządzenia - zainteresowani złożyli do protokołu zgodne oświadczenie woli co do ustalonego przebiegu granic i położenia wyznaczających je punktów granicznych. W przypadku działki nr [....] z działkami [...], [...], [...] przebieg granicy wykonawca ustalił w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia według ostatniego spokojnego posiadania. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Na szkicu polowym geodetka zamieściła uwagę: pkt: 1,2,3,4,5,6 - operat [...] i opisała przebieg granic działki nr [...] z działką nr [...] punktami granicznymi: 5, 6; z drogą - działką nr [...] punktami granicznymi nr 6, 1, 27 (ustalone położenie pkt 27 oddalone od pkt 1 o 2,53 metra na niekorzyść działki nr [...], co wynika z pomierzonej szerokości działki [...] - (26,82 m -24,29 m); z działką nr [...] punktami granicznymi 27, 26 i 29; z działką nr [...] punktami granicznymi 29, 2 i 5 (ustalone położenie pkt 29 oddalone od pkt 2 wynosi 0,80 metra na niekorzyść działki nr [...], co wynika z pomierzonej szerokości działki [...] - (21,98 m -21,18 m). Ustalony w wyniku przeprowadzonych czynności przebieg granicy działki nr [...] z działką [...] jest odmienny od dotychczas wykazanego na mapie ewidencyjnej, a także od przedstawionego w operacie technicznym [...]. Zmieniła się również powierzchnia działki nr [...] z 0,1060 ha na 0,1122 ha. Jednakże, co istotne, tak ustalony przebieg tej granicy jest sprzeczny z materiałami źródłowymi, tj. mapą ewidencyjną w skali 1:2880 i 1:2000, a także informacjami pochodzącymi od stron zapisanymi w protokole przyjęcia granic [...], że granica działki [...] z działką [...] przebiega w odległości około 1,30 m od ogrodzenia trwałego działki [...]. Oznacza to, że nie zostały spełnione wymagania przepisu § 39 ust. 2 rozporządzenia.

W ramach prac modernizacyjnych (operat techniczny [..]) dla działki nr [...] przyjęto położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg jej granic z działkami nr [...], [...], [...] z operatu technicznego [...] - projektu podziału działki [...] na działki [...], [...] i [...], uznając, iż dane te są danymi wiarygodnymi. Organ podkreślił, że uwagi Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przedstawione w piśmie z 3 sierpnia 2017 r. znak: [...], zawierającym wyniki oceny operatu [...], nie odnosiły się do przebiegu przyjętych granic lecz uchybienia proceduralnego, ponieważ przebieg granic opisany wówczas przez wykonawcę i przedstawiony na szkicu został zaakceptowany przez właścicieli działek, ale nastąpiło to w trybie przyjęcia granic, a nie ustalenia ich przebiegu. W toku modernizacji wykorzystano wynik pomiaru granic przedstawiony w operacie technicznym nr [...], a ustalono wyłącznie przebieg granicy działki nr [...] z drogą, tj. z działką nr [...]. Wykonawca dokonał tego w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia 2001, czyli na podstawie analizy materiałów źródłowych. Przebieg granic działki nr [...] opisano punktami granicznymi: 37361, 37362, 1542, 1538, 1433. Wykorzystując ich współrzędne wykonawca obliczył pole powierzchni działki nr [...], które wyniosło 0,1054 ha.

W operacie technicznym nr [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 10 czerwca 2021 r., sporządzonym w ramach rękojmi dotyczącej prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J, geodeta uprawniony M. K. przedstawił analizę wniosku skarżącej i operatu technicznego [...] w odniesieniu do danych wykazanych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J - operat nr [...]. Stwierdził, że należy dokonać zmiany przebiegu granic działki nr [...] z działkami [...] i [...] zgodnie z powołanym przez wnioskodawczynię operatem technicznym nr [...], w którym przebieg tych odcinków granicy, ustalony w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia z 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków opisano punktami granicznymi nr: 27, 26 i 29. Wykorzystując współrzędne tych punktów granicznych oraz punktów nr: 1542, 37362, 37361,1541,1538,1542 pozyskanych z operatu nr [...], geodeta uprawniony M. K. obliczył powierzchnię działki nr [...] uzyskując powierzchnię 0,1122 ha, czyli taką samą, jaką wykazano w operacie [...].

Skarżąca kwestionuje wyniki prac geodezyjnych udokumentowanych w operacie technicznym nr [...] (modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla obrębu) J jak i operat [...] (projekt podziału działki nr [...] na działki nr [...], [...], [...] szczegółowo opisany powyżej). Tymczasem dane z operatu technicznego nr [...] określające między innymi położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg zewnętrznych granic działki nr [...] z działką nr [...] należy uznać za wiarygodne i zasadne było uwzględnienie ich podczas modernizacji ewidencji. Jednoznacznie określono też zakres służebności gruntowej ujawnionej w księdze wieczystej [...] - przedstawiony linią przerywaną koloru czerwonego i opisany na mapie z projektem podziału z dnia 21.06.2012 r. nr [...] (obecne oznaczenie [...]). Z kolei w przypadku operatu technicznego [...] przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...], opisany punktami granicznym 27, 26, 29, a ustalony w trybie § 39 ust.2 rozporządzenia 2001, jest sprzeczny z materiałami źródłowymi: mapami ewidencyjnymi w skali 1:2880 i 1:2000, a także informacjami pochodzącymi od stron zapisanymi w protokole z czynności przyjęcia granic [...]. Granica działki [...] z działką [...] przebiega w odległości około 1,30 m od ogrodzenia trwałego działki [...]. Naruszony więc został przepis § 39 ust. 2 rozporządzenia 2001.

Starosta ocenił dokumentację zgromadzoną w operacie technicznym nr [...] i wykluczył możliwość dokonania na jej podstawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącej.

Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa i w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podzielił stanowisko Starosty, który odmówił aktualizacji informacji zawartych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu J w zakresie działki nr [...] na wniosek J. S. na podstawie operatu technicznego nr [...] uwzględniającego przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] ustalony podczas prac geodezyjnych udokumentowanych w operacie technicznym nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione przez organ l instancji.

W ocenie organu odwoławczego błędne jest oczekiwanie skarżącej, że w ramach postępowania mającego na celu modernizację danych ewidencyjnych dojdzie do załatwienia sporu o granice. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów. Skarżąca nie może dochodzić swoich praw w postępowaniu modernizacyjnym (ewidencyjnym), może natomiast skorzystać z instytucji regulującej zasięg własności nieruchomości, tj. rozgraniczenia nieruchomości, co też w przedmiotowej sprawie ma miejsce, aczkolwiek nie z inicjatywy skarżącej. W postępowaniu odwoławczym ustalono bowiem, iż z wniosku R. R. właściciela działki nr [...] położonej w J, gmina M, objętej księgą wieczystą nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy postanowieniem z [...] 2018 r. znak: [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe i upoważnił geodetę uprawnionego A. W. do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych i ustalenia przebiegu granic tej nieruchomości z nieruchomościami oznaczonymi jako:

działka ewidencyjna [...] objęta księgą wieczystą [...], własność J. S. - na odcinku A-B,

działka ewidencyjna [...], objęta księgą wieczystą [...], własność A. S. - na odcinku B-C,

działka ewidencyjna [...] (powstała z podziału działki [...]), objęta księgą wieczystą [...], własność P. K. - na odcinku C-D.

Decyzją z [...] 2021 r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy umorzył postępowanie o rozgraniczenie i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniosła skargę skarżąca J. S., która zarzuciła decyzji złamanie zasad postępowania zawartych w art. 6, art. 7, art. 75, i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej organ błędnie określił stan faktyczny sprawy oraz nie rozpatrzył całości materiałów dowodowych. Organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie czy operat modernizacji ewidencji może nie zawierać w swojej treści zmian wyprowadzonych w operacie ewidencji gruntów w trakcie trwania modernizacji ewidencji gruntów i czy taki operat jest aktualny.

W ocenie skarżącej problemem w tej sprawie nie jest spór, który jest rozstrzygany przez inny organ, w całkiem innym postępowaniu, a istotna kwestia - co powinien zawierać zmodernizowany operat ewidencyjny po wprowadzeniu przez Starostę zmiany [...], obręb J, z dnia 7.02.2019 r. (Nr kancelaryjny [...]).

Zdaniem skarżącej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego całkowicie przemilczał i zignorował podstawowy dowód w sprawie, tj. dowód z wprowadzenia wyżej opisanej zmiany w operacie ewidencji gruntów oraz dowód z treści wpisów w dziale I-O księgi wieczystej [...]. Zdaniem skarżącej wszystkie wywody zawarte w skarżonej decyzji, a dotyczące stanów i okoliczności z okresu sprzed wprowadzenia zmiany [...], która na wniosek Starosty została ujawniona w księdze wieczystej [...], wobec faktu wcześniejszego ich rozstrzygnięcia przez tegoż Starostę, stały się bezprzedmiotowe. Zmodernizowany operat ewidencyjny nie mógł zignorować i wycofać zmiany wprowadzonej przez Starostę, co potwierdził wykonawca modernizacji, który przygotował dokumenty do sprostowania swojego błędu (wynikającego prawdopodobnie z winy Starosty, który nie udostępnił wykonawcy modernizacji wszystkich potrzebnych dokumentów).

Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem wszystkich dowodów oraz o zwrot wniesionej opłaty.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powoływana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 października 2021 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] 2021 r. znak [...] orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego J, jednostka ewidencyjna: gm. M, w przedmiocie danych dotyczących przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...], w związku z przyjęciem do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 10 czerwca 2021 r. operatu technicznego nr [...].

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.; zwanej dalej "ustawą") przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.

Przepisy ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390) wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

W art. 20 ustawy ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – oprócz właścicieli innych podmiotów, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości.

Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy.

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b.

W drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2).

Z przepisów wynika, że zmiana danych ewidencyjnych może nastąpić albo z urzędu albo na wniosek uprawnionych podmiotów zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 ustawy,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Sąd podkreśla, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza istniejący stan prawny. Oznacza to, że organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz powoływanego wyżej rozporządzenia wyraźnie precyzują kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może być więc rozumiana jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego.

Z akt sprawy wynika, że w operacie technicznym nr [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 10 czerwca 2021 r., sporządzonym w ramach rękojmi dotyczącej prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J, geodeta uprawniony M. K. przedstawił analizę wniosku skarżącej i operatu technicznego [...] w odniesieniu do danych wykazanych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu J - operat nr [...]. Stwierdził, że należy dokonać zmiany przebiegu granic działki nr [...] z działkami [...] i [...] zgodnie z powołanym przez wnioskodawczynię operatem technicznym nr [...], w którym przebieg tych odcinków granicy, ustalony w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia z 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków opisano punktami granicznymi nr: 27, 26 i 29. Wykorzystując współrzędne tych punktów granicznych oraz punktów nr: 1542, 37362, 37361,1541,1538,1542 pozyskanych z operatu nr [...], geodeta uprawniony M. K. obliczył powierzchnię działki nr [...], uzyskując powierzchnię 0,1122 ha, czyli taką samą jaką wykazano w operacie [...].

W ocenie Sądu skoro skarżąca uważa, że przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami przebiega inaczej, niż jest to odzwierciedlone aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków, to rozstrzygnąć ten spór należy i można tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie ustalono, iż z wniosku R. R. właściciela działki nr [...] położonej w J, gmina M, objętej księgą wieczystą nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy postanowieniem z [...] 2018 r. znak: [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe i upoważnił geodetę uprawnionego A. W. do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych i ustalenia przebiegu granic tej nieruchomości z nieruchomościami oznaczonymi jako:

działka ewidencyjna [...] objęta księgą wieczystą [...], własność J. S. - na odcinku A-B,

działka ewidencyjna [...], objęta księgą wieczystą [...], własność A. S. - na odcinku B-C,

działka ewidencyjna [...] (powstała z podziału działki [...]), objęta księgą wieczystą [...], własność P. K. - na odcinku C-D.

Decyzją z [...] 2021 r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy umorzył postępowanie o rozgraniczenie i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu.

Dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego dać może podstawę do dokonania przez organy ewidencyjne aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.

Z powyższych względów skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.

Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy nie dopuściły się ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.