Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1326/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. T.-C. i B. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2021 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "GINB") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażaleń M. T.i B. C. (dalej: "skarżący") na postanowienie z [...] stycznia 2021 r., nr [...] Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") odmawiające wszczęcia postępowania - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wojewoda postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmówił wszczęcia, na wniosek skarżących, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r., nr [...] stwierdzającej, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r., nr [...] (zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającej R. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i instalacji zewnętrznych: elektrycznej, gazowej, lokalnej kanalizacji sanitarnej z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe na działce nr ewid. [...], obręb [...] położonej w Ł.przy ul. [...]), została wydana z naruszeniem prawa oraz brak podstaw do uchylenia tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Od powyższego postanowienia Wojewody z [...] stycznia 2021 r. w ustawowym terminie zażalenia wnieśli skarżący.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przytoczeniu art. 61 a § 1 k.p.a. i powołując się na art. 28 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił pojęcie interesu prawnego. Ponadto podkreślił, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm., dalej: "p.b."). Wyjaśnił również, że obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 p.b. (wg brzmienia na dzień złożenia wniosku).

Wyjaśnił ponadto, że zmiana art. 3 pkt 20 p.b. została wprowadzona art. 1 pkt 1 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 25 ww. ustawy, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zaznaczył, że wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r., nr [...] został złożony 23 listopada 2020 r. za pośrednictwem platformy epuap.

GINB wskazał, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej ww. decyzji organu stopnia podstawowego. Podniósł, że swój interes prawny wywodzą z tytułu posiadania przez nich prawa współwłasności działki nr ew. [...], co potwierdza księga wieczysta nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy dla [...] w Ł.. Ponadto wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu (Projekt budowlany - rys. nr 1) wynika, że sporna inwestycja nie graniczy z działką nr ew. [...]. Zauważył, że zabudowana działka o nr ew. [...] jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnej działkami o nr ew. [...], [...] i [...], natomiast sporny budynek mieszkalny jednorodzinny o wysokości w kalenicy 9,66 m (zob. Projekt budowlany - Przekrój A-A - rys. nr 4, str. 29), usytuowany na działce nr ew. [...] jest oddalony od granicy działki nr ew. [...] o ponad 65 m.

W ocenie GINB, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., nie obejmuje swym zakresem działki o nr ew. [...]. Zaznaczył jednocześnie, że położenie wskazanej działki względem spornego przedsięwzięcia wyklucza uznanie, że niesie ono ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działki należącej do skarżących, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.

Organ odwoławczy stwierdził, że już w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji (wpływ do organu - 23 listopada 2020 r.) braku interesu prawnego wnioskodawców w niniejszej sprawie był oczywisty. Podkreślił również, że powyższa kwestia podległa już ocenie zarówno przez Wojewodę, GINB jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyjaśnił, że Wojewoda decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] umorzył, po wszczęciu na wniosek skarżących, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r., nr [...] odmawiając przyznania legitymacji procesowej wnioskodawcom. Dalej GINB decyzją z [...] października 2017 r., znak [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu wojewódzkiego z [...] kwietnia 2017 r., nr [...]. Ponadto wskazał, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 24 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2575/17, oddalił skargi na ww. decyzję GINB z [...] października 2017 r. W powyższym postępowaniu obszar oddziaływania odnosił się do tej samej inwestycji co w niniejszym postępowaniu. Wnioskodawcy nie wskazali żadnych nowych okoliczności, które mogłyby determinować kwestie przyznania im statusu strony w postępowaniu w sprawie spornego pozwolenia na budowę. Ponadto podkreślił, że w dniu wszczęcia postępowania przed organem wojewódzkim, zakończonym ww. decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją GINB z [...] października 2017 r., znak [...], obowiązywała definicja obszaru oddziaływania wskazana w art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu gdzie przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Natomiast zgodnie z obecnie obowiązującym, jak i obowiązującym w dacie złożenia wniosku brzmieniem art. 3 pkt 20 p.b., przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Wskazał, że powyższa zmiana art. 3 pkt 20 p.b. zawęziła zatem obszar oddziaływania jedynie do występujących ograniczeń w zabudowie terenu. GINB uznał, że skoro w postępowaniu zakończonym decyzją GINB z [...] października 2017 r., znak [...], wówczas gdy obowiązywała znacznie szersza definicja obszaru oddziaływania, działka skarżących nie znalazła się w jego zakresie, nie sposób uznać, iż w sytuacji zredukowania definicji obszaru oddziaływania do jedynie ograniczeń w zabudowie terenu, skarżącym przysługuje interes prawny do kwestionowania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r., nr [...], dotyczącej bezpośrednio decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r., nr [...]. GINB wskazał, że powyższa okoliczność potwierdza brak legitymacji prawnej skarżących w przedmiotowej sprawie istniejący już w momencie złożenia przez nich wniosku.

GINB zauważył ponadto, że skarżący na etapie postępowania zakończonego ww. decyzją GINB z [...] października 2017 r., znak [...] co wynika z treści tejże decyzji, wskazywali na kwestie zalewania ich działki. Podkreślił, że ze strony internetowej https://polska.e-mapa.net/ wynika, że działka skarżących nr ew. [...] znajduje się na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodziowe. Wskazał jednocześnie, że ograniczenia w zabudowie nieruchomości skarżących wynikać mogą z powyższej okoliczności, a nie z realizacji spornej inwestycji. Zdaniem GINB sposób oraz możliwość użytkowania nieruchomości skarżących pozostanie taki sam niezależnie od tego, czy przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana, czy też nie.

Organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut nieuwzględnienia w zaskarżonym postanowieniu wyroku NSA z 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 1475/15, co do rozważań w kwestii oczywistości braku uprawnienia wnioskodawców do wszczęcia postępowania. Podkreślił, że okoliczność iż w ww. wyroku NSA przesądził o konieczności wszczęcia postępowania i w jego toku zbadanie kwestii statusu strony, nie oznacza że również w przedmiotowej sprawie należy wszcząć postępowanie. Ponadto wskazał, że przywołany przez skarżących wyrok NSA z 16 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2300/19 dotyczy odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę tj. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r., znak: [...], obejmującej działkę inwestycyjną o nr ew. [...], natomiast analiza obszaru oddziaływania w przedmiotowej sprawie dotyczy działki inwestycyjnej o nr ew. [...]. Ponadto zaznaczył, że poruszane w powyższym wyroku kwestie obszaru oddziaływania dotyczą definicji wskazanej w art. 3 pkt 20 p.b. sprzed zmiany, która weszła w życie 19 września 2020 r., gdzie jego zakres był znacznie szerszy. Wskazał również, że kolejne powołane wyroki dotyczą decyzji o warunkach zabudowy, zatem nie mają jakiegokolwiek wpływu na kwestie legitymacji procesowej w niniejszym postępowaniu.

Zdaniem GINB nie można stwierdzić, iż organ wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu dopuścił się rażącego naruszenia art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Podniósł jednocześnie, że merytoryczne zarzuty dotyczące prawidłowości ww. decyzji organu stopnia podstawowego, pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, bowiem weryfikacja decyzji pod względem jej zgodności z prawem może nastąpić wyłącznie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego co do istoty sprawy. Wyjaśnił ponadto, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wprawdzie może być wszczęte z urzędu stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a., ale właściwy do wszczęcia takiego postępowania organ samodzielnie przesądza, czy jest to zasadne w świetle posiadanych informacji.

W związku z powyższym postanowieniem z [...] maja 2021 r. GINB utrzymał w mocy postanowienie Wojewody z [...] stycznia 2021 r., nr [...].

2. Skargę na postanowienie GINB z [...] maja 2021 r. złożyli skarżący. W skardze podnieśli, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z zapadłymi wyrokami w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi z 22 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1105/18, z 19 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1146/18 i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z 16 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2300/19 i z 16 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2302/19. Ponadto zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 157 w zw. z art 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Wskazali również, że w celu zrealizowania konstytucyjnych uprawnień nie można w sposób arbitralny pozbawić ich udziału w postępowaniach administracyjnych. W uzasadnieniu skargi skarżący wnieśli o unieważnienie postanowienia GINB z [...] maja 2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody z [...] stycznia 2021 r. jako naruszające art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz prawomocne ww. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

4. Pismem z 20 września 2021 r. skarżący ustosunkowali się do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny rozstrzygnięć organów, w których odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r. (decyzji stwierdzającej, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. - zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca R.sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i instalacji zewnętrznych: elektrycznej, gazowej, lokalnej kanalizacji sanitarnej z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe na działce nr ewid. [...] - została wydana z naruszeniem prawa oraz, że brak było podstaw do uchylenia tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej). Podstawą prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia był art. 61a k.p.a., który to przepis zastosowano w tzw. postępowaniu nieważnościowym.

2. W pierwszej kolejności wskazać należy przepisy prawa, które mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania na wniosek strony może nastąpić wówczas, gdy: a) zawarte we wniosku żądanie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji; b) wniosek został złożony przez podmiot posiadający przymiot strony; c) wniosek odpowiada wymaganym warunkom formalnym i procesowym; d) organ, do którego wniesiono podanie, jest właściwy w sprawie. Spełnienie powyższych przesłanek jest przedmiotem oceny przez organ administracji publicznej, do którego wniesiono żądanie.

Decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] została wydana w związku ze wznowieniem z urzędu przez Prezydenta Miasta [...] postępowania zakończonego własną decyzję nr [...] z [...]maja 2014 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i wskazanych w niej instalacji zewnętrznych na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł. (działka ewid. nr [...] w obrębie [...]).

Wszczęcie tego postępowania wymagało uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Kwestią kluczową jest legitymacja procesowa wnioskodawców do wystąpienia o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. A zatem wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu administracji, bez przesądzenia o wyniku wszczętego postępowania, jest uzależnione od posiadania przez wnioskodawców przymiotu strony postępowania.

Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Tak więc, właściwy organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek w pierwszej kolejności zbadać, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony.

Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b., zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 p.b. (wg. brzmienia na dzień złożenia wniosku), jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Zmiana art. 3 pkt 20 p.b. została wprowadzona art. 1 pkt 1 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 25 ww. ustawy, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r. został złożony 23 listopada 2020 r. za pośrednictwem platformy e-puap i sprecyzowany w piśmie z 8 grudnia 2020 r.

Wskazany art. 28 ust. 2 p.b. wprowadzony do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) ma na celu ograniczenie katalogu stron - ustalonego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 k.p.a. - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. NSA w wyroku z 16 stycznia 2019 r. (sygn. akt II OSK 848/18) podkreślił, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu następuje w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Niezbędne jest więc wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie (użytkowanie) działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2620/14). Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji.

Sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Ponieważ postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego a materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 p.b. (por. wyrok NSA z 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08). Jednocześnie wskazać należy, że w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, w konkretnej sprawie stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki decyzji, np. w razie pominięcia strony w postępowaniu zwykłym, albo zbycia nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania danej inwestycji (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2112/17).

3. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia organów:

- skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji organu stopnia podstawowego,

- skarżący wywodzą swój "interes prawny" z tytułu posiadania przez nich prawa współwłasności działki nr ewid. [...] (KW Nr [...]),

- z projektu zagospodarowania terenu (por. Projekt budowlany - rys. nr 1) wynika, że sporna inwestycja nie graniczy z działką nr ewid. [...],

- zabudowana działka o nr ewid. [...] jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnej działką o nr ewid. [...] i [...] (obecnie [...] i [...]) i [...] (obecnie [...] i [...]),

- sporny budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany na działce nr ewid. [...] (obecnie [...] i [...]) jest oddalony od granicy działki nr ewid. [...] o ponad 65 m.

Zdaniem Sądu, rację mają organy, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji (art. 3 pkt 20 p.b.) nie obejmuje swym zakresem działki o nr ewid. [...]. Położenie wskazanej działki względem spornego przedsięwzięcia wyklucza uznanie, iż niesie ono ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działki należącej do wnioskodawców, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.

Przypomnieć trzeba, że zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1284/21). Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Zasadnie twierdzą organy, że już w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (wpływ do organu - 23 listopada 2020 r.) braku interesu prawnego wnioskodawców w niniejszej sprawie był oczywisty, gdyż kwestia ta podległa już ocenie zarówno przez Wojewodę [...], GINB jak i WSA w Warszawie:

- Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2017 r. umorzył, po wszczęciu na wniosek skarżących, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. - odmawiając przyznania legitymacji procesowej wnioskodawcom;

- GINB decyzją z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r.,

- WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 24 lipca 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2575/17), oddalił skargi na decyzję GINB z [...] października 2017 r.

We wskazanych wyżej postępowaniach, "obszar oddziaływania" odnosił się do tej samej inwestycji co w niniejszym postępowaniu. Wnioskodawcy nie wskazali żadnych nowych istotnych okoliczności, które mogłyby determinować kwestie przyznania im statusu strony w postępowaniu w sprawie spornego pozwolenia na budowę.

4. Zasadnie twierdzą również organy, że w dniu wszczęcia postępowania przed organem wojewódzkim, zakończonym decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją GINB z [...] października 2017 r., obowiązywała definicja obszaru odziaływania określona w art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu gdzie przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Natomiast zgodnie z obecnie obowiązującym, jak i obowiązującym w dacie złożenia wniosku brzmieniem art. 3 pkt 20 p.b., przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zmiana art. 3 pkt 20 p.b. zawęziła zatem obszar oddziaływania jedyne do występujących ograniczeń w zabudowie terenu. Uznać można zatem, że skoro w postępowaniu zakończonym decyzją GINB z [...] października 2017 r. wówczas gdy obowiązywała znacznie szersza definicja obszaru oddziaływania, działka skarżących nie znalazła się w jego zakresie – to nie sposób uznać, iż w sytuacji oczywistego zredukowania definicji obszaru oddziaływania do jedynie ograniczeń w zabudowie terenu, skarżącym przysługuje interes prawny do kwestionowania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r. dotyczącej bezpośrednio decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r.

Powyższa okoliczność dodatkowo potwierdza oczywisty brak legitymacji prawnej skarżących w przedmiotowej sprawie istniejący już w momencie złożenia przez nich wniosku.

5. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący na etapie postępowania zakończonego decyzją GINB z [...] października 2017 r. wskazywali na kwestie zalewania ich działki.

GINB w uzasadnieniu postanowienia wskazał zaś na to, że działka skarżących nr ew. [...] znajduje się na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodziowe. Pewne ograniczenia w zabudowie nieruchomości skarżących wynikać mogą z powyższej okoliczności, a nie z realizacji spornej inwestycji. Sposób oraz możliwość użytkowania nieruchomości skarżących pozostanie taki sam niezależnie od tego, czy przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana, czy też nie.

Do tej okoliczności odniósł się już WSA w Warszawie w wyroku z 24 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2568/17, wskazując między innymi na to, że: "Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tej decyzji, że projektowane podniesienie terenu (...) choć przewidziane, to w żaden sposób nie wpływa na nieruchomość skarżących. Z dokumentacji budowlanej wynika, że teren inwestycji – osiedla 6 budynków, ma naturalny spadek z północnego wschodu na południowy zachód, a częściowe podniesienie rzędnych terenu na wskazanej działce inwestycyjnej ma służyć jedynie jego wyrównaniu, jednocześnie projektowane podwyższenie wynikające z zaleceń zawartych w badaniach gruntowych, występuje tylko pod budynkiem i w strefie dojazdu i dojść do niego, natomiast teren przy granicy pozostaje niezmieniony. Co istotne, działka ta jest oddalona od nieruchomości skarżących nie tylko działką budowlaną (przeznaczoną na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach tego samego osiedla), ale też ciągiem pieszo-jezdnym i lekkim wyniesieniem – skarpą".

6. Zgodzić się można z GINB, że za bezzasadny należy uznać ponadto zarzut nieuwzględnienia w zaskarżonym postanowieniu wyroku NSA z 20 października 2016 r. (sygn. akt II OSK 1475/15), co do rozważań w kwestii oczywistości braku uprawnienia wnioskodawców do wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że okoliczność iż w wyroku NSA przesądził o konieczności wszczęcia postępowania i w jego toku zbadanie kwestii statusu strony, nie oznacza że również w przedmiotowej sprawie należy wszcząć takie postępowanie.

Kwestia braku legitymacji prawnej wnioskodawców decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r. dotyczącej bezpośrednio decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. w niniejszej sprawie jest oczywista. Problem ten już podlegał formalnej ocenie, a wnioskodawcy nie przedstawili żadnych nowych okoliczności. Ponadto w dniu złożenia przez nich wniosku, obowiązywała już nowa definicja obszaru odziaływania znacząco ograniczająca jej zakres.

Mając zaś na uwadze przywołany przez skarżących wyrok NSA z 16 października 2020 r. (sygn. akt II OSK 2300/19) wskazać należy, że wyrok ten dotyczy odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę (tj. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r., znak: [...], obejmującej działkę inwestycyjną o nr ew. [...], natomiast analiza obszaru oddziaływania w przedmiotowej sprawie dotyczy działki inwestycyjnej o nr ew. [...]). Ponadto poruszane w powyższym wyroku kwestie obszaru oddziaływania dotyczą definicji wskazanej w art. 3 pkt 20 p.b. sprzed zmiany, która weszła w życie 19 września 2020 r., gdzie jego zakres był znacznie szerszy. Inne powoływane w skardze wyroki sądów administracyjnych dotyczą między innymi decyzji o warunkach zabudowy. Zatem nie mają jakiegokolwiek wpływu na kwestie legitymacji procesowej w niniejszym postępowaniu.

7. W ocenie Sądu, nie można stwierdzić, iż organy wydając zaskarżone postanowienia dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Merytoryczne zarzuty dotyczące prawidłowości decyzji organów, pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, bowiem weryfikacja decyzji pod względem jej zgodności z prawem może nastąpić wyłącznie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego co do istoty sprawy.

8. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.