Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 407/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Powołane przepisy: article: art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "T" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych oraz wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 1.140,00 (jeden tysiąc sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 17 marca 2010 r. Przedsiębiorstwo "T" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie wartości celnej towaru.

W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny:

W dniu [...] października 2006 r. działająca z upoważnienia skarżącej Spółki Agencja Celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu towar w postaci 430 kartonów przędzy bawełnianej (100%). Jako wartość celną powyższego towaru zadeklarowano kwotę 11.702,88 USD – zgodnie z dołączoną do zgłoszenia celnego fakturą nr [...] z dnia [...] października 2006 r., wystawioną przez firmę A z Hong Kongu. Do zgłoszenia celnego dołączono ponadto m. in. listę załadunkową (parking list) wystawioną przez firmę A, certyfikat pochodzenia nr [...] z dnia [...] września 2006 r. wystawiony przez E w Indiach. Ponieważ powyższe zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym, zgłoszony na jego podstawie towar z mocy prawa został objęty wnioskowaną procedurą.

Wyżej wymienione świadectwo pochodzenia zostało przesłane przez organ celny do władz Indii (kraju pochodzenia towaru) celem jego weryfikacji. Udzielona przez indyjskie organy pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. odpowiedź wraz z dołączoną do niej kopią rachunku nr [...] z dnia [...] września 2006 r. wystawionego przez firmę I w Indiach stała się podstawą do wszczęcia przez Naczelnika Urzędu Celnego (postanowienie z dnia [...] czerwca 2009 r.) postępowania celnego i podatkowego dotyczącego ustalenia wartości celnej towaru objętego opisanym wyżej zgłoszeniem celnym.

Za pismem z dnia [...] lipca 2009 r. skarżąca przedłożyła kserokopie: swojego pisma z [...] czerwca 2009 r. skierowanego do firmy A, faktury nr [...] wraz z dokumentem PZ NR. [...] oraz wyciągów z rachunku bankowego skarżącej w [...] S.A. z [...] lipca 2007 r. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2009 r. przesłała organowi celnemu kopię pisma Firmy A z [...] czerwca 2009 r. wraz z jego tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego. W treści tego pisma firma A wyjaśniła sposób prowadzenia w październiku 2006 r. negocjacji handlowych ze skarżącą, w imieniu której działał A.P..

W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżąca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za importowaną przędzę, jak również dołączenie do akt sprawy oryginału faktury nr [...] z dnia [...] września 2006 r. oraz pisma organu hinduskiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. wraz z jego tłumaczeniem na język polski, domagając się także przetłumaczenia na język polski pisma Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2007 r. kierowanego do organu w Indiach.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę należności celnych przywozowych (5.101 zł), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu (38.689 zł), kwotę odsetek (1.809 zł) od kwoty długu celnego w wysokości 5.101 zł nieuiszczonego w terminie (za okres od [...] października 2006 r. do [...] września 2009 r.), kwotę odsetek (10.349 zł) od kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości 29.176 zł nieuiszczonego w terminie (za okres jak wyżej). W pozostałej części zgłoszenie celne organ pozostawił bez zmian.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, że po analizie dokumentów otrzymanych w wyniku postępowania weryfikacyjnego od upoważnionych władz Indii ustalono, że certyfikat pochodzenia towaru jest oryginalny i został wydany eksporterowi "I" z Jaipur. Z przesłanej wraz z odpowiedzią faktury nr [...] z dnia [...] września 2006 r., wymienionej w polu 10 certyfikatu, wystawionej przez firmę "I" na towar załadowany w Indiach i przeznaczony do portu w [...] wynikało, że jako odbiorcę wskazano Spółkę "T", jako kupującego firmę A z Hong Kongu, a jako kraj końcowego przeznaczenia Polskę.

Na podstawie powyższych dokumentów Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, że przedmiotowy towar został sprzedany przez eksportera z Indii w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, co potwierdza przywóz towaru do [...] i w dalszej kolejności zgłoszenie go do swobodnego obrotu z przeznaczeniem dla odbiorcy w Polsce. Wartość tego towaru wynosiła 52.662,96 USD. Według organu pierwszej instancji kolejna sprzedaż za kwotę 11.702,88 USD przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstw jest generowanie zysku, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. W ocenie organu "przefakturowanie" miało na celu tylko i wyłącznie wprowadzenie w błąd organów celnych i zapłacenie należności celno – podatkowych w niższej wysokości. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, które wskazywałyby na zaistnienie jakichkolwiek przyczyn powodujących obniżenie wartości towaru.

Organ uznał także za niecelowe przesłuchanie pracownika skarżącej, gdyż proces negocjacji został szczegółowo opisany przez eksportera towaru w piśmie przedłożonym przez stronę. W piśmie tym osoba występująca jako nadawca towaru przyznała, że uzyskana cena nie stanowi równowartości należnej za towar a świadczenia mogła uzyskać w inny sposób (od dłużnika z Indii). Podkreślono także, że np. do zgłoszenia celnego nie ma obowiązku przedstawiania oryginału faktury.

Powołując się na przepis art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, organ pierwszej instancji wskazał, że jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne czynności w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Wartością celną towarów, zgodnie z art. 29 ust. 1 ww. rozporządzenia, jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty.

Naczelnik Urzędu Celnego podkreślił, że zgodnie z brzmieniem art. 147 RWKC do celów ustalenia wartości celnej na podstawie art. 29 WKC, fakt zgłoszenia importowanych towarów do swobodnego obrotu uważa się za wystarczającą wskazówkę, że zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Natomiast art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne uprawnia organ celny do przyjęcia jako dowodów w prowadzonym postępowaniu dokumentów sporządzonych przez uprawnione organy państwa obcego, a organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów w danym kraju. Wynik weryfikacji nie może być zatem podważany i ma charakter wiążący.

Organ celny określił faktyczną wartość należną za sprowadzony towar według faktury nr 0318 co oznaczało, że wyliczona w zgłoszeniu celnym kwota długu celnego została zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej. Działając na podstawie art. 220 ust. 1 WKC Naczelnik Urzędu Celnego dokonał więc retrospektywnego zaksięgowania długu celnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą wskazaną w zgłoszeniu, a kwotą obliczoną na podstawie prawidłowych elementów kalkulacyjnych. Zmiana wartości celnej oraz zmiana wysokości długu celnego implikowała też zmianę podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu, który obliczono zgodnie z art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o VAT. Powołując się na art. 65 ust. 3 – 6 Prawa celnego organ pierwszej instancji obliczył także odsetki od kwoty stanowiącej różnicę między kwotą należną a kwotą pobraną - od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie, w wysokości odsetek za zwłokę od należności podatkowych.

Decyzję powyższą doręczono skarżącej w dniu [...] września 2009 r. W ustawowym terminie zostało złożone od niej odwołanie, z żądaniem jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania. Uzasadniając odwołanie skarżąca wskazała, że dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o posiadaną wiedzę i dokumenty załączone do odprawy celnej. Zarzuciła organowi celnemu, że w jego decyzji brak jakiejkolwiek polemiki prawnej z dowodami przedłożonymi przez Spółkę. Nie przesłuchano też wnioskowanego przez nią świadka i nie wskazano powodów tej odmowy.

W trakcie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej powołał tłumacza przysięgłego z języka angielskiego celem przetłumaczenia dokumentu polskich władz celnych, zwracających się o weryfikację m. in. w niniejszej sprawie oraz dokumentu będącego odpowiedzią weryfikacyjną władz indyjskich. Odmówił także przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za importowany towar uzasadniając, że akta sprawy zawierają dowody wyjaśniające kwestię wartości towaru, która została ustalona w wyniku weryfikacji, tj. dokumentu korzystającego z waloru dokumentu urzędowego.

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy, przychylając się do stanowiska organu pierwszej instancji, wyjaśnił, że w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną, a dane w nim zawarte przyjmowane są jako deklaracja, która może zostać poddana w późniejszym czasie bardziej szczegółowej kontroli (art. 78 WKC). I takiej kontroli poddano dokumenty dołączone do zgłoszenia dokonanego w niniejszej sprawie. Weryfikacja wykazała, iż świadectwo pochodzenia jest autentyczne, ale organ celny otrzymał również wyszczególnioną w tym świadectwie fakturę wystawioną na rzecz skarżącej przez firmę "I" (wystawiającą świadectwo pochodzenia), na towar objęty świadectwem, opiewającą na kwotę 52.662,96 USD.

Powołując się na przepis art. 29 WKC, organ odwoławczy wskazał, że wartość celna towaru powinna być ustalona w oparciu o fakturę wystawioną przez eksportera indyjskiego bezpośredniemu odbiorcy i dotyczącą towaru objętego świadectwem pochodzenia. Importowany towar został sprzedany przez bezpośredniego eksportera z Indii dla odbiorcy w Polsce, tj. firmie "T" i wysłany z portu indyjskiego do Polski przez [...]. W świetle tych ustaleń Dyrektor Izby Celnej nie dał wiary dowodom i dokumentom przedłożonym przez skarżącą, która nie wyjaśniła okoliczności istnienia dwóch faktur wydanych przez różne podmioty, dotyczących tego samego towaru i jednakowej jego ilości.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że dopiero uzyskane wyniki weryfikacji były podstawą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, a z zebranych dokumentów wynika, że zadeklarowana wartość towaru jest znacznie zaniżona, co przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstw jest generowanie zysków, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. Powyższe było powodem odmówienia wiarygodności cenie transakcyjnej podanej na fakturze przedłożonej wraz ze zgłoszeniem celnym. Organ odwoławczy podkreślił także, że z art. 29 WKC nie wynika, że wartość transakcyjna musi odpowiadać cenie podanej przez zgłaszającego.

Powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 24 lutego 2010 r. i w ustawowym terminie Spółka zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także obciążenie Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania.

Uzasadniając skargę Spółka zarzuciła organom celnym dokonanie oceny stanu faktycznego z obrazą art. 191 Ordynacji podatkowej. Zarzuciła także obrazę art. 29 ust. 1 WKC, gdyż organ celny nie dowiódł, że wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych lub podobnych. Wskazała, że kopia faktury nie może być potraktowana w świetle art. 180 Ordynacji podatkowej jako dowód, ponieważ nie została ona uwierzytelniona przez organ indyjski ani także poddana jakiejkolwiek ocenie przez ten organ.

Zdaniem skarżącej wynik weryfikacji ma wprawdzie wiążący charakter dla organów celnych, ale nie oznacza to, że nie podlega on normalnej procesowej ocenie w oparciu o źródło prawa krajowego. Skarżąca zarzuciła organom celnym, że bezprawnie przyznały zagranicznemu podmiotowi weryfikującemu świadectwo pochodzenia te same uprawnienia, jakie posiadają polskie organy władzy publicznej w zakresie sporządzania dokumentów urzędowych (art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Zdaniem skarżącej z niczego nie wynika, że kserokopia faktury nadesłana przez zagraniczny organ weryfikujący została sporządzona przez ten organ, ani że organ ten cokolwiek potwierdził w kserokopii faktury.

Spółka zarzuciła ponadto organowi celnemu, że nie zebrał całego materiału dowodowego, a rozstrzygnięcie nie zostało wydane z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie strony skarżącej postępowanie wręcz zostało zmanipulowane przez organ, a ocena dowodów przerodziła się w samowolę organu, niemającą nic wspólnego z prawdą obiektywną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że oryginał faktury otrzymuje kupujący i w aktach organu indyjskiego zalegała jedynie jej kopia (kserokopia), a w nadesłanej odpowiedzi organ ten wyraźnie wskazał, że przesyła egzemplarz/kopię faktury powiązanej ze świadectwem pochodzenia. Faktura ta zawiera dokładnie takie same dane, jak faktura dołączona przez stronę do zgłoszenia celnego, a zatem nie ma podstaw, by uznać ją za niewiarygodną.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca dodatkowo podniosła, że przedmiotem weryfikacji było świadectwo pochodzenia, a nie faktura. Faktura nie została poddana żadnym czynnościom sprawdzającym, czy weryfikującym. Z materiału dowodowego nie wynika, że została ona pozyskana od sprzedawcy towaru dla skarżącej, co wyraźnie zostało zaakcentowane przez organ celny. Nadto organ celny nie dokonał żadnych ustaleń odnośnie płatności, jakich rzeczywiście dokonywała Spółka na rzecz sprzedającego.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł jeszcze, przedkładając swoje wystąpienie na piśmie, że w decyzji nie został wyjaśniony sposób liczenia odsetek od zobowiązania podatkowego.

W związku ze zgłoszonym wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania w kwocie 500 zł pełnomocnik skarżącej będący pracownikiem Spółki przedstawił spis kosztów (łącznie do spraw I SA/Go 404/10, I SA/Go 407/10 oraz I SA/Go 409/10) w wysokości 1.831,25 zł, w którym ujął m.in. koszt dwukrotnego wyjazdu do siedziby skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W zakresie tak oznaczonej kognicji w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a. W ocenie Sądu skarga zasługuje jednak na uwzględnienie, bowiem w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji organom przypisać można naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.).

Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm.) - WKC, rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm.) – RWKC oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że korzystając z powyższych uprawnień, organy podjęły czynności weryfikacyjne dotyczące dokumentów transakcyjnych. Sprawdzeniu podlegało przede wszystkim świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...] września 2006 r., które zostało dołączone do zgłoszenia celnego z dnia [...] października 2006 r.

Organ celny przesłał je do kontroli indyjskim władzom celnym. Weryfikacji tego dokumentu dokonano za pośrednictwem Ministerstwa Handlu i Przemysłu Rządu Indii - Agencji Kontroli Eksportu. W treści pisma datowanego na [...] kwietnia 2007 r. administracja celna z Indii stwierdziła, że przeprowadzone dochodzenie potwierdziło, iż świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...] września 2006 r. (wystawione przez M/s. I, J, I) zostało wydane przez wskazane w nim biuro oraz że objęte nim towary spełniają warunki dotyczące pochodzenia. Do powyższego pisma indyjskiej administracji celnej załączona też została kopia faktury nr [...] z [...] września 2006 r. powiązanej z weryfikowanym świadectwem.

Powyższa odpowiedź, a przede wszystkim dołączona do niej faktura stały się podstawą do przyjęcia przez organy celne, jako wartości transakcyjnej towaru, kwoty 52.662,96 USD, wyszczególnionej na tej fakturze. Organy przyjęły, że z wyżej wymienionych dokumentów wynika, że importowany towar został sprzedany przez bezpośredniego eksportera z Indii importerowi mającemu siedzibę w Polsce i wysłany z portu w Indiach do Polski przez [...]. Zdaniem organów celnych zadeklarowana wartość towaru (11.702,88 USD) jest znacznie zaniżona, co przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstw jest generowanie zysków, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. Strona przedstawiając do odprawy celnej fakturę o niższej wartości uzyskała wymierne korzyści w postaci zaniżonego cła, a także większej konkurencyjności swojego towaru na rynku polskim. Według organów celnych postępowanie importera wskazuje, że działania zostały podjęte z rozmysłem i miały na celu uiszczenie niższych należności celnych i podatkowych. Organy celne uznały, że w zaistniałej sytuacji miały prawo odmówienia wiarygodności cenie podanej na fakturze nr [...] z dnia [...] października 2006 r.

Zdaniem Sądu, organy celne gromadząc w niniejszej sprawie materiał dowodowy naruszyły przepis art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej Ordynacja podatkowa, a jego oceny dokonały z naruszeniem art. 191 tej ustawy, to jest z przekroczeniem granic swobodnej oceny i ze zbyt daleko idącą dowolnością. Niewątpliwie miało to związek z nieprawidłowym założeniem, że pismo przesłane przez Agencję Kontroli Eksportu z Indii (a pośrednio także dołączona do niego faktura) ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem uzyskana przez polskie organy celne odpowiedź z Indii nie ma charakteru dokumentu urzędowego i nie można jej przypisywać szczególnej mocy dowodowej, co jednak zrobiono. W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z 22 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 1102/07. Zgodnie z przedstawionym tam stanowiskiem, dokumentom pochodzącym z państwa obcego, nawet sporządzonym przez organy celne i inne uprawnione podmioty, nie można przypisać mocy dokumentów urzędowych przyznanej polskim dokumentom z mocy art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej (por. J. Borkowski [w:] J. Borkowski, J. Chlebny, J. Chromicki, R. Hauser, H. Wojtachnio Kodeks celny. Komentarz, Warszawa 2001 r., str. 516). Art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje dopuszczać jako dowody w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego zawierające informację co do nieautentyczności świadectwa pochodzenia stanowić zatem będzie dowód w sprawie, podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, stosowanych za pośrednictwem art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Na tle stosowania art. 180 §1 Ordynacji podatkowej nie budzi natomiast wątpliwości możność posługiwania się dokumentami zagranicznymi, pomijając kwestie związane z ich tłumaczeniem (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006 r., str.575 - 576).

W związku z powyższym należy wskazać, że otrzymaną z Indii odpowiedź należało ocenić w całokształcie zgromadzonego materiału, zgodnie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakładającym na organ powinność zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, że pismo, będące podstawą zakwestionowania faktury dołączonej do zgłoszenia celnego, nie zawiera żadnych informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ faktura do niego dołączona nie była przedmiotem czynności sprawdzających czy weryfikujących. Brak jest jakichkolwiek informacji o tym kiedy, w jakiej formie i w jakiej kwocie nastąpiła zapłata za fakturę, czy była to jednorazowa operacja bankowa, czy faktura znajdująca się u eksportera jest kompletna i wiarygodna, przez kogo jest podpisana. Wyjaśnienie tych kwestii jest bardzo ważne, szczególnie wobec kwestionowania przez Spółkę twierdzenia organów, że nabyła ona importowany towar na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] września 2006 r.

Podkreślenia wymaga także fakt, że na ww. fakturze figurują dane zarówno skarżącej, jak i firmy A, a organy celne nie dokonały tłumaczenia na język polski tej faktury celem dokonania konkretnych ustaleń, w jakim charakterze oba te podmioty zostały w treści faktury umieszczone.

Należy również zauważyć, że organy celne w ocenie zebranego materiału dowodowego całkowicie pominęły przedłożoną przez skarżącą kopię wyciągu z jej konta bankowego z [...] lipca 2007 r., gdzie figurują dane faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Wątpliwości, które powstały na gruncie ustaleń co do faktycznej płatności za towar wymieniony w zgłoszeniu celnym organy celne mogły usunąć przez dążenie do skontrolowania operacji bankowych skarżącej dokonanych w danym okresie, co z pewnością pozwoliłoby na sprawdzenie, czy płatności z dnia [...] lipca 2007 r. były w istocie jedynymi, które dotyczyły spornej faktury, w jakiej wysokości i na czyją rzecz zostały dokonane.

Zakwestionowania wymaga także odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar. Organ odwoławczy nie przychylił się do wniosku skarżącej, argumentując że akta sprawy zawierają dowody wyjaśniające kwestię wartości towaru, która została ustalona na podstawie będącego dokumentem urzędowym wyniku weryfikacji. Powyżej Sąd wykazał, że wyniku weryfikacji nie można uznać za dokument urzędowy, ale godzi się także podkreślić, iż wynik weryfikacji mówi tylko o autentyczności świadectwa pochodzenia, nie wypowiadając się w kwestii dołączonej do niego faktury. Zatem argument użyty przez organ odwoławczy odmawiający przeprowadzenia wnioskowanego dowodu należy uznać za chybiony i oznacza to naruszenie przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej.

Reasumując, przyjęcie na podstawie powyższego pisma administracji celnej z Indii, że właściwą wartością transakcyjną jest kwota wskazana w treści dołączonej do niego faktury uprawnia do stwierdzenia, że organy celne uchybiły zasadzie prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej. W myśl powołanych przepisów organy podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie znajduje także jakiegokolwiek oparcia w zebranym materiale dowodowym przyjęcie przez organy celne, że skarżąca z rozmysłem podjęła działania, które miały na celu uiszczenie niższych należności celnych i podatkowych.

W obliczu poczynionych uwag, organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe, dochowując należytej staranności w wyjaśnieniu wskazanych powyżej istotnych wątpliwości, a następnie rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny całego materiału dowodowego z uwzględnieniem okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, jak również oceny wiarygodności poszczególnych dowodów, czemu powinien dać jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, określając jednocześnie, że nie może być ona wykonana, do czego obligował przepis art. 152 tej ustawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając ich zwrot w kwocie 1.140 zł , obejmującej: wpis od skargi (1.081 zł) , opłatę skarbową od pełnomocnictwa udzielonego J.C. (17 zł) oraz kwotę 42 zł z tytułu kosztów przejazdu pełnomocnika do Sądu na rozprawę ( stanowiącą 1/3 kosztów z tego tytułu ujętych w przedłożonym spisie). W myśl art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, zatem Sąd nie uwzględnił kosztów wyjazdów pełnomocnika do Warszawy , do siedziby Spółki, jako że ich ujęcie w spisie było bezpodstawne.

( - ) Anna Juszczyk-Wiśniewska ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko ( - ) Jacek Niedzielski