Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 55/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia (spr.) WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi D.M. i M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...] Zastępca Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich nałożył na M.M. i D.M. karę pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd w dniu [...] lipca 2002r. pojazdem nienormatywnym drogą wojewódzką nr [...] bez zezwolenia. Przeprowadzona bowiem w dniu [...] lipca 2003r. kontrola samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] stanowiącego własność D. M. i użytkowanego przez Firmę "D." s.c. M.M., D.M. wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku nr II oś pojedynczą pojazdu o [...] kN. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 pkt 8, art. 39 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1988r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. 2000r. nr 71, poz. 838 ze zm.) w zw. z § 3, 4, 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 2003r. nr 32, poz. 262), art. 104 § 1 k.p.a. i uchwały nr 223/207/02 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 21 maja 2002r. w sprawie upoważnienia Dyrektora i Zastępcy Dyrektora Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach związanych z ustaleniem i pobieraniem kar pieniężnych za przejazdy po drogach wojewódzkich pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu.

W odwołaniu od tej decyzji M. M. i D. M. wniosły o jej uchylenie zarzucając rażące naruszenia prawa, w tym art. 6, 7, 8, 77, 80 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania podniosły, że pomiar jest niezgodny ze stanem faktycznym, bo pojazd był w dniu kontroli już po jednokrotnym rozładowaniu towaru i w tym dniu przewoził [...] europalet załadowanych po [...] kg i [...] palet załadowanych na ok. [...] kg i łączna masa mieści się w granicach określonych przez prawo ([...] kN). Tym samym więc niemożliwe jest przekroczenie indywidualnego nacisku osi na podłoże. Nadto podniesiono, że w czasie pomiaru nie zachowano wymogów określonych w wydanej przez Ministra Infrastruktury Instrukcji postępowania urzędów celnych w trakcie kontroli parametrów pojazdów przekraczających granicę państwa, pobierania opłat drogowych oraz wydawania zezwoleń na przejazd pojazdów przekraczających granicę państwa oraz wydawania zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych.

Decyzją z dnia v grudnia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w sprawie nie ma zastosowania "Instrukcja postępowania urzędów celnych...", zaś obowiązujące przepisy nie wskazują rodzaju urządzeń wykorzystywanych przez pracowników zarządu dróg do badania pojazdu, określenia jego masy oraz nacisku osi, stanowiąc ogólnie, że w badaniach tych stosuje się przyrządy kontrolno-pomiarowe i w tym przypadku dokonano kontroli przy użyciu przenośnej elektronicznej wagi samochodowej posiadającej świadectwo legalizacji zgodnie, z którym waga ta ma zastosowanie przy czynnościach urzędowych zw. z wymiarowaniem obciążenia osi pojazdów samochodowych. Podniesiono przy tym, że stanowisko do kontroli pojazdu zostało dopuszczone do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem i kierowca został pouczony o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z nich, a także okazano mu do wglądu świadectwa legalizacji wagi i przyrządów pomiarowych, protokół pomiaru nachylenia terenu a dokonanie tych czynności zostało przez niego potwierdzone w jego oświadczeniu złożonym w protokole kontroli. Nadto organ II instancji podniósł, iż nie może być brany pod uwagę zarzut, iż przekroczenie dopuszczalnego nacisku na jedną oś składową pojazdu wieloosiowego ponad normę było niezgodne ze stanem faktycznym, bo pojazd był w momencie kontroli po jednokrotnym rozładowaniu towaru.

Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym ładunek powinien być tak umieszczony na pojeździe, by nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków pojazdu na drogę. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego fakt, iż nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu w tonach nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż obowiązujące w tym zakresie przepisy nie przewidują możliwości zróżnicowania wysokości kary w zależności od reakcji między naciskiem na oś a masą całkowitą pojazdu, jak również nie przewidują możliwości odstąpienia od kary pieniężnej, gdy mimo nacisku na osi nie wystąpi zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. W interesie przewoźnika leży zatem dołożenia staranności przy załadunku towaru na pojazd tak, aby ładunek został rozmieszczony równomiernie i w taki sposób, który uniemożliwiałby niedopuszczalne obciążenie poszczególnych osi pojazdu.

W skardze na tę decyzję D.M. i M.M. wniosły o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w dniu zaskarżonej decyzji powołany w jej uzasadnieniu przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1998r. o drogach publicznych już nie obowiązywał i z tego względu decyzja powinna być uchylona. Nadto skarżące podniosły, iż w czasie pomiaru nie zachowano wymogów określonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrycznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów, i miejscem kontroli nie była droga nr [...] tylko parking leśny położony przy tej drodze.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Zdaniem organu w dacie zaistnienia zdarzenia i decyzji organu I instancji obowiązywał przepis art. 13 ust. 2a i 2b powołanej ustawy, zaś obecnie kary wymierza się na podstawie art. 13 g ustawy o drogach publicznych dodanego ustawą z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie tej ustawy i zmianie niektórych innych ustaw. Zmiana numeracji artykułu powołanej ustawy nie ma, w ocenie organu, znaczenia w sprawie. W sprawach, które dotyczą kar za niezgodne z prawem działania lub zaniechania należy bowiem stosować przepisy obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia, a ponadto nie zmieniła się treść załącznika nr 2 do ustawy, ani też wysokość kar wymienionych za przejazd pojazdami nienormatywnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zatem zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż jest ona bezzasadna i jako tak podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w sprawie, którą to datą jest data dokonania kontroli pojazdu, tj. [...] lipca 2002r., za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym pobiera się opłaty pieniężne zaś ich wysokość określa załącznik do ustawy. Ustawa ta została znowelizowana ustawą z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1953) m.in. w ten sposób, że przepisowi art. 13 nadano inne brzmienie i dodano art. 13 g o treści przytoczonej przez organ w odpowiedzi na skargę.

Z dniem wejścia w życie w/w ustawy nowelizującej ustawę o drogach publicznych, tj. z dniem 24 listopada 2003r., podstawę prawną wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym i ustalenia jej wysokości stanowi przepis art. 13 g ust. 1 i 2 chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 10 cyt. ustawy z dnia 14 listopada 2003r. Zgodnie z tym przepisem przejściowym do postępowań administracyjnych wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Decyzja organu II instancji została podjęta w dniu [...] grudnia 2003r., a zatem po dniu wejścia w życie w/w ustawy. Tym samym więc organy obu instancji trafnie przyjęły jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazane przepisy ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym do 23 listopada 2003r. Gdyby nawet jednak przyjąć, iż powołany przez organy przepis art. 13 ust. 2a i 2 b ustawy o drogach publicznych nie miał zastosowania w sprawie to ta okoliczność, wbrew przekonaniu skarżących, nie skutkowałaby wadliwością zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 156 ust. 2 k.p.a. W takim bowiem przypadku zaskarżona decyzja znajdowałaby swe prawne uzasadnienie (zarówno co do podstawy wymierzenia kary jak i jej wysokości, która nie uległa zmianie) w treści art. 13 g powołanej ustawy i wówczas byłby uzasadnionym jedynie zarzut wskazania niewłaściwej podstawy prawnej, który jednak, w świetle utrwalonego orzecznictwa NSA, nie rzutuje na jej ocenę, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie ma podstawę prawną w innym, niż wskazany przez organ, przepisie obowiązującego prawa.

W świetle powyższego nie jest zasadnym podnoszony w skardze zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej. Takim też, zdaniem Sądu, jest zarzut odnoszący się do pomiarów nacisku na osi i masy całkowitej pojazdu.

W tym względzie sprawa została w pełni z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej wyjaśniona przez oba organy i ustalenia w tym zakresie, jak i ocena prawna, zostały stosownie do wymogu art. 107 k.p.a. zawarte w uzasadnieniu decyzji. Skarżące, co należy podkreślić, dopatrywały się początkowo wadliwości dokonanych pomiarów w fakcie naruszenia "Instrukcji postępowania urzędów celnych w trakcie kontroli parametrów pojazdu...." i w tym, że pojazd w dniu kontroli był już po jednokrotnym rozładowaniu towaru i wobec tego niemożliwe było przekroczenie wagi całkowitej pojazdu, jak i indywidualnego nacisku każdej na podłoże. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do tych zarzutów uznając je za nieskuteczne z uwagi na to, że w/w Instrukcja nie ma w sprawie zastosowania, a częściowy rozładunek, który wg skarżących miał miejsce przed dokonaniem kontroli, nie może być uwzględniony, jako niepozostający w związku z podstawą nałożenia kary. Skarżące tych zarzutów nie podtrzymały i dopiero w skardze poniosły zarzut naruszenia przepisów wskazanego Zarządzenia nr 39 i dokonania pomiaru nie na drodze nr [...] tylko przy drodze (na parkingu leśnym).

Podkreślić zatem należy, iż jak szczegółowo wskazał organ II instancji, brak jest w okolicznościach sprawy podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanych pomiarów. Szczególnego podkreślenia w tym względzie wymaga fakt, iż kierowca kontrolowanego pojazdu, jak jednoznacznie wynika z treści protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu, został poinformowany przed rozpoczęciem czynności kontrolnych o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z nich, o możliwości sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, świadectwa legalności przyrządów pomiarowych oraz protokołu pomiaru równości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Został też zapoznany z treścią protokołu, w którym wskazano wynik pomiarów i protokół podpisał nie zgłaszając jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag co do nieprawidłowości w dokonaniu czynności kontrolnych ważenia i nieprawidłowości dokonanych pomiarów i treść protokołu oraz dołączone świadectwo legalizacyjne i protokół pomiaru nie dają podstaw do podważenia prawidłowości pomiaru.

W świetle powyższego, a także uwzględnienia faktu, iż kontrola w istocie była dokonana na drodze wojewódzkiej (parking leśny znajduje się przy tej drodze) Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja (jak i decyzja organu I instancji) podjęta z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej znajdują uzasadnienie w przepisach prawa stanowiących wskazaną przez organ podstawę materialno-prawną decyzji. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji stosownie do art. 151 p.p.s.a.