Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 20/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2021 r. M.B. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie pomocy finansowej na zakup szczepionki przeciw grypie oraz środki finansowe na dojazd do [...] i z powrotem w dniu [...] września 2021 r. na badania "echo serca". Do wniosku załączył specyfikację sprzedaży preparatu szczepionkowego oraz kserokopię e-recepty.

W toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że M.B. jest osobą rozwiedzioną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmowany lokal jest własnością gminy, a na jego wyposażeniu znajdują się niezbędne sprzęty gospodarstwa domowego. Nadto w toku postępowania ustalono, iż od [...] sierpnia 2021 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z możliwością podjęcia zatrudnienia według zaleceń lekarza medycyny pracy. Posiadał uprawnienia do otrzymywania zasiłku stałego przyznanego do dnia [...] lipca 2021 r. Strona zrezygnowała z tej formy pomocy i decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. uchylono decyzję przyznającą M.B. prawo do zasiłku stałego, którego ostatnia wypłata nastąpiła w lipcu 2021 r. w wysokości 548,33 zł. Stronie została również przyznana pomoc w formie posiłku na okres od [...] czerwca 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. Pomoc była świadczona rzez okres 7 dni, po czym dnia 7 czerwca 2021 r. strona złożyła pisemną rezygnację z pomocy, w związku z powyższym decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. uchylono w/w decyzję. M.B. posiadał uprawnienia do dodatku mieszkaniowego na okres od [...] marca 2021 r. do [...] sierpnia 2021 r. w wysokości łącznie 152,67 zł miesięcznie oraz uprawnienia do dodatku energetycznego na okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r. w wysokości 10,94 zł miesięcznie, a w okresie od [...] maja 2021 r. do [...] sierpnia 2021 r. w wysokości 12,09 zł miesięcznie. Strona we wrześniu 2021 r., osiągnęła dochód z tytułu zasiłku okresowego w wysokości 350,50 zł.

Pomoc na rzecz M.B. wyniosła 7.860,86 zł (łącznie z zasiłkiem stałym wypłaconym w lipcu 2021 r.) z czego w sierpniu 2021 r. kwota udzielonych świadczeń wyniosła 683,12 zł. Łączna kwota wypłat z tytułu dodatku mieszkaniowego, począwszy od marca 2021 r. do sierpnia 2021 r. wyniosła natomiast 975,32 zł. Ponadto w sierpniu 2021 r. strona otrzymała pomoc w formie zasiłku celowego w łącznej wysokości 315 zł, pomoc w formie zasiłku celowego z programu "posiłek w szkole i w domu na lata 2019-2023" w wysokości 100,00 zł. Pomoc w formie zasiłku okresowego przyznano stronie w wysokości 268,12 zł.

Z oświadczenia strony z dnia [...] września 2021 r. wynika, że nie podejmowała prac dorywczych w miesiącu wrześniu 2021 r. oraz nie otrzymuje wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia. Ponadto w okresie ostatnich 12 miesięcy nie uzyskała dochodu jednorazowego, o którym mowa w art. 8 ust. 11 oraz 12 ustawy o pomocy społecznej.

Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy, na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm., dalej w skrócie u.p.s.) odmówił M.B. przyznania zasiłku celowego na dojazd do [...] i z powrotem w dniu [...] września 2021 r. na badania lekarskie.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż na terenie gminy wiele rodzin korzysta z pomocy społecznej, przy czym OPS dysponuje ograniczonymi możliwościami finansowymi i jest zobowiązany limitować rozmiar przyznawanych świadczeń i biorąc pod uwagę potrzeby także innych osób wnioskujących o pomoc, w tym rodzin wielodzietnych, niepełnych i osób niepełnosprawnych. Organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc oraz zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Ponadto strona nie wykorzystuje własnych zasobów i możliwości, gdyż jako osoba posiadająca orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może nabyć uprawnienia do zasiłku stałego, na co nie wyraża zgody.

Sytuacja M.B. jest dobrze znana organowi I instancji, gdyż korzysta on z różnych form wsparcia nieprzerwanie od 2012 r. Organ stwierdził, iż w dostateczny sposób wspiera stronę oraz w sposób wystarczający zabezpiecza jej potrzeby bytowe. Ponadto musi uwzględniać fakt, że środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie może przy tym swojej pomocy koncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby. Środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględniać potrzeby wszystkich podopiecznych, w tym tych gospodarstw domowych, gdzie na utrzymaniu są uczące się dzieci, a dochody rodziny są znacznie poniżej minimum socjalnego. M.B. decyzjami z [...] września 2021 r. otrzymał pomoc w formie zasiłku okresowego na okres od [...] września 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. w wysokości 350,50 zł miesięcznie, pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych z programu "posiłek w szkole i w domu na lata 2019-2023" na okres od [...] września 2021 r. do [...] września 2021 r. w wysokości 150,00 zł, jak również pomoc w formie zasiłku celowego na zakup leków we wrześniu 2021 r. w wysokości 155,29 zł oraz pomoc finansową w wysokości 51,86 zł na pokrycie kosztu zakupu szczepionki przeciw grypie (w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2021 r.). Przyznanie zasiłku celowego odbywa się w warunkach uznania administracyjnego, na co wskazuje użycie w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wyrażenia "może być przyznany". Oznacza to, że obejmuje ono prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy administracji publicznej, limitując wysokość przyznanych świadczeń lub też odmawiając ich przyznania pomimo spełnienia przesłanek przyznania świadczeń, nie naruszają obowiązujących przepisów prawa, o ile decyzja taka nie przekracza dopuszczalnych granic uznania administracyjnego.

M.B., posiadając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności może wnioskować o przyznanie zasiłku stałego, który stanowiłby źródło utrzymania i zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych. Strona uprawniona była do powołanego świadczenia, jednak zwróciła się do organu z prośbą o uchylenie z dniem [...] lipca 2021 r. decyzji przyznającej zasiłek stały, ponadto nie wyraża zgody na dalsze objęcie taką formą wsparcia. M.B. objęty został pomocą w formie zasiłku okresowego wysokości 350,50 zł, począwszy od [...] września 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. Zasiłek okresowy powinien przeznaczyć na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Łączna wartość udzielonej mu pomocy na mocy decyzji wydanych na wnioski złożone we wrześniu 2021 r. wyniosła 707,65 zł.

Ponadto strona oczekuje na rozstrzygnięcie w zakresie kolejnych zgłoszonych we wrześniu 2021 r. potrzeb: zasiłku celowego na opłaty czynszu za lokal mieszkalny, opłaty za media, opłaty sądowe, zakup żywności, witamin i minerałów, chemii gospodarczej, do ochrony osobistej, maseczek, płynu dezynfekcyjnego, karty telefonicznej, papeterii oraz znaczków pocztowych, bielizny, materaca do łóżka, roweru rehabilitacyjnego, opału oraz na rachunek za energię elektryczną. Wypłata zasiłku okresowego oraz świadczenia pieniężnego na zakup żywności w łącznej kwocie 500,50 zł w dniu 29 sierpnia 2021 r. została zrealizowana przelewem na konto bankowe wskazane przez stronę (konto karty przedpłaconej).

Wizyta lekarska zaplanowana przez stronę na dzień [...] września 2021 r. związana jest z wykonaniem badania echo serca. Miejscowość, w którym odbyć ma się badanie, tzn. [...], oddalona jest od miejsca zamieszkania M.B. o około 26 km. Podróż komunikacją publiczną, biorąc pod uwagę fakt, iż dnia 29 września 2021 r. strona otrzymała wypłatę zasiłku okresowego, w ocenie organu jest w zasięgu jej możliwości finansowych. Także stan zdrowia nie uniemożliwia podróży środkiem komunikacji publicznej. Z ustaleń poczynionych w trakcie prowadzonego postępowania wynika, że w zależności od środka transportu koszt podróży w jedną stronę waha się w granicach od 7,00 zł do 9,00 zł.

Po wniesieniu od powyższej decyzji przez M.B. odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji w zakresie rozmiarów systematycznie świadczonej wnioskodawcy pomocy społecznej oraz jego trudnej sytuacji życiowej i materialnej wskazując jednocześnie, iż w kontekście tym niezrozumiała jest jego rezygnacja z jedynego źródła dochodu, jakim był dla niego zasiłek stały oraz dodatek mieszkaniowy. Wydana w I instancji odmowa przyznania zasiłku celowego na dojazd go [...] i z powrotem w związku z badaniem lekarskim została w ocenie Kolegium należycie uzasadniona. Organ I instancji odniósł się do zgłoszonej potrzeby, a na poparcie swojego rozstrzygnięcia przywołał szereg decyzji przyznających stronie pomoc. Jednocześnie organ I instancji wziął pod uwagę środki zaplanowane w budżecie na realizację zadań własnych oraz ilość rodzin zgłaszających się o pomoc, a także ograniczone możliwości budżetowe.

Łączna wartość pomocy udzielonej stronie we wrześniu 2021 r., wyniosła 707,65 zł, zaś w sierpniu 2021 r. 683,12 zł. W ocenie Kolegium z wypłaty zasiłku okresowego (oraz świadczenia pieniężnego na zakup żywności w łącznej kwocie 500,50 zł jaką organ I instancji przekazał na konto bankowe strony w dniu 29 sierpnia 2021 r.) podróż do [...] na badanie lekarskie oraz zakup biletu za ok. 9 zł była w zasięgu możliwości finansowych odwołującego, a jego stan zdrowia nie uniemożliwiał podróży środkiem komunikacji publicznej.

Zasiłki celowe przyznawane w ramach tzw. uznania administracyjnego nie pozwalają organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazują też spełnienia każdego żądania obywatela. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, ustalanej w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia. Zdaniem Kolegium organ I instancji nie przekroczył w rozpatrywanej sprawie granic uznania. Brak jest bowiem możliwości zabezpieczenia wszystkich zgłaszanych potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielenia świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia oraz obowiązku jego przyznania dla organów, które zachowują znaczny zakres swobody w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej i okoliczności sprawy. Organy w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe w wysokości ściśle określonej i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Przy podejmowaniu decyzji w sprawie udzielenia pomocy społecznej ważyć należy z jednej strony słuszny interes obywatela z drugiej zaś interes społeczny determinowany zakresem posiadanych uprawnień i środków.

W ocenie Kolegium organ I instancji nie uchybił powyższym zasadom, a wydana przez niego decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej.

Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem oraz zarzucając organom stronniczość. Podniósł m.in., że w okresie od lutego do września 2020 r. otrzymał łącznie 8.365 zł, natomiast w tym samym okresie 2021 r. otrzymał 6.967,09 zł. Zatem w ocenie skarżącego twierdzenie, że jest w pełni zabezpieczony, jest błędne. Ponadto kwota pomocy w 2021 r. została zawyżona, gdyż nie mógł otrzymywać zasiłku stałego w pełnej wysokości, jednocześnie otrzymując dodatek mieszkaniowy. Ponadto w 2021 r. budżet na cele pomocy społecznej został zwiększony o 44%, przy czym organ I instancji w pełni posiadanych na ten cel środków nie wykorzystuje. Uznanie administracyjne nie pozwala na dowolność w rozstrzyganiu sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. p.p.s.a. W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, natomiast skarżący terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o tym fakcie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] września 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania M.B. zasiłku celowego na dojazd do [...] i z powrotem w dniu [...] września 2021 r. na badania lekarskie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.p.s., której art. 2 ust. 1 przewiduje, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).

W myśl art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie przekraczał kwoty 701,00 zł, o ile jednocześnie spełnia jedną z przesłanek zawartych w art. 7 tej ustawy lub wystąpią inne okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że skarżący spełniał określone ustawowo kryterium dochodowe do otrzymania omawianego świadczenia, co jest w sprawie okolicznością bezsporną.

Podkreślenia jednakże wymaga, że decyzja w sprawie zasiłku celowego ma charakter aktu uznaniowego, zatem spełnienie wymogów określonych w powyższym przepisie, a także wymogu dotyczącego kryterium dochodowego (art. 8 u.p.s.) otwiera możliwość przyznania zasiłku celowego, przy czym podjęcie rozstrzygnięcia pozytywnego w tej sprawie nie jest obowiązkiem organu. Przyjęcie przez ustawodawcę konstrukcji uznania administracyjnego oznacza wyposażenie organu administracji w kompetencję do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych. Tego rodzaju pomoc nie powinna mieć charakteru wyręczającego osobę zainteresowaną w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej, ale wspomagający. Stanowi ona jeden z instrumentów polityki społecznej, zmierzający do ułatwienia i umożliwienia danej osobie powrotu do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Zaspokajanie niezbędnych potrzeb bytowych osoby będącej beneficjentem pomocy społecznej stanowi formę przede wszystkim wsparcia w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Ponadto pomoc przyznawana w oparciu o przepisy u.p.s. – bez względu na jej rodzaj – ma ze swej istoty charakter przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających. Jej celem nie jest proste rozdawnictwo świadczeń, ale wspieranie beneficjentów w wysiłkach zmierzających do pokonania trudnej sytuacji życiowej. Wykazywanie niechęci do podjęcia takiego wysiłku stanowi podstawę odmowy udzielenia pomocy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 maja 2019 r., II SA/Bd 1219/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących, niezależnie od ich sytuacji życiowej. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia (por. wyroki NSA z 29 czerwca 2016 r., I OSK 1055/16, z 13 czerwca 2017 r., I OSK 331/16).

Skarżący nie może oczekiwać, iż organ pomocy społecznej samodzielnie rozwiąże wszystkie jego problemy i z dnia na dzień wyasygnuje środki finansowe na wszelkie zgłaszane przez niego potrzeby, w żądanej wysokości. Instytucje wynikające z przepisów u.p.s. mają bowiem charakter subsydiarny, czyli uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z zasadą pomocniczości wynikającą z powołanego art. 2 ust. 1 u.p.s., którą można sprowadzić do kilku tez. Po pierwsze, społeczeństwo nie powinno pozbawiać jednostki tego, co sama może zrobić – zakaz odbierania. Po drugie, państwo powinno wesprzeć jednostkę w działaniach przekraczających jej możliwości, powinna to być tzw. pomoc do samopomocy – subsydiarne towarzyszenie. Po trzecie, pomoc powinna mieć charakter przejściowy, skłaniający jednostkę do aktywizacji i samodzielnego działania. Z zasady tej wynika nie tylko zachęta do działania, ale wręcz dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, LEX/el. 2021, tezy do art. 2 oraz powołane tamże orzecznictwo i piśmiennictwo).

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżący objęty jest kompleksową i systematyczną pomocą ze strony OPS. Jedynie we wrześniu 2021 r. a więc w miesiącu, w którym złożył wniosek będący przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, skarżący otrzymał: 350,50 zł miesięcznie zasiłku okresowego na okres od [...] września do [...] grudnia 2021 r., 150 zł na zakup artykułów żywnościowych z programu "posiłek w szkole i w domu na lata 2019-2023" na okres od [...] do [...] września 2021 r., 155,29 zł zasiłku celowego na zakup leków, a także 51,86 zł na pokrycie kosztu zakupu szczepionki przeciw grypie. Łączna wartość pomocy otrzymanej przez skarżącego we wrześniu 2021 r., wyniosła 707,65 zł, zaś w sierpniu 2021 r. 683,12 zł. W treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdzono, iż w ocenie organów z wypłaty zasiłku okresowego (oraz świadczenia pieniężnego na zakup żywności w łącznej kwocie 500,50 zł jaką organ I instancji przekazał na konto bankowe strony w dniu 29 sierpnia 2021 r.) podróż do [...] na badanie lekarskie oraz zakup biletu za ok. 9 zł znajdowała się w zasięgu możliwości finansowych odwołującego, a jego stan zdrowia nie uniemożliwiał podróży środkiem komunikacji publicznej. Stąd też w ocenie organów skarżący powinien pokryć ten koszt ze środków pieniężnych otrzymanych w ramach wymienionych tu świadczeń.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, jak również fakt, że w toku rozpatrzenia niniejszej sprawy organy dokonały oceny hierarchii sygnalizowanych potrzeb, ustalanej nie tylko w odniesieniu do skarżącego, ale również w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłaszanych żądań, jak również wysokości publicznych środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej uznać należy, iż organy orzekające w sprawie, wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję I instancji, nie przekroczyły granic przysługującego im z mocy art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., w zakresie kompetencji do rozstrzygania o zasiłkach celowych, uznania administracyjnego.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze należy zwrócić uwagę, że ewentualny fakt zwiększenia środków budżetowych OPS przeznaczonych na cele pomocy społecznej w 2021 roku nie skutkuje obowiązkiem automatycznego, proporcjonalnego zwiększenia świadczeń beneficjentów. Również przepisy u.p.s. nie zawierają podstawy do skutecznego domagania się takiego proporcjonalnego zwiększenia świadczeń. Dodatkowo brak jest podstaw do uwzględnienia tego rodzaju argumentacji w kontekście sygnalizowanej przez organy rezygnacji skarżącego z przysługującego mu zasiłku stałego. W ocenie Sądu podniesione w skardze okoliczności nie usprawiedliwiają pasywności skarżącego i oczekiwania, że wszystkie zgłaszane przez niego potrzeby życiowe i bytowe zostaną sfinansowane tylko z pomocy społecznej, tzn. ze środków z natury rzeczy ograniczonych i mających na celu aktywizację osób potrzebujących, a nie uczynienie ich nieaktywnymi, biernymi beneficjentami środków publicznych. Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z omówioną wyżej zasadą pomocniczości (subsydiarności) wynikającą z art. 2 ust. 1 u.p.s. Ponadto, jak już wskazano wyżej oraz jak wynika z akt sprawy, zawarte we wniosku skarżącego z dnia [...] września 2021 r. żądanie sfinansowania zakupu szczepionki przeciw grypie zostało uwzględnione przez organ w drodze odrębnej decyzji z dnia [...] września 2021 r.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, nieobiektywny, czy też aby przekroczyły granice uznania administracyjnego, przysługującego im w niniejszej sprawie z mocy ustawy. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.