Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 187/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 47 § 1, art. 178
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2889/19 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. Sz. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2889/19 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną M. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2889/19 w sprawie ze skargi M. Sz. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że M. Sz. ("skarżący kasacyjne") wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2020 r., sygn. VII SA/Wa 2889/19.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 24 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie jednego odpisu skargi, celem doręczenia organowi.

Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie w dniu 4 grudnia 2020 r. (zpo – k. 145).

Przy piśmie z dnia 11 grudnia 2020 r. (nadanym w placówce publicznego operatora pocztowego w dniu 14 grudnia 2020 r. – k. 142 verte) pełnomocnik skarżącego nadesłała jeden odpis skargi kasacyjnej.

Sąd wskazał, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie w dniu 4 grudnia 2020 r., zatem siedmiodniowy termin na usuniecie braków upłynął w dniu 11 grudnia 2020 r. Brakujący odpis skargi kasacyjnej został nadany do Sądu dopiero 14 grudnia 2020 r., a więc po wyznaczonym terminie. Dlatego też na podstawie art. 178 P.p.s.a Sąd postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ sprawy:

- art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 32 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a skutkiem tego przyjęcie, że skarżący nie dołączył do skargi kasacyjnej odpisów skargi

kasacyjnej dla doręczenia ich stronom, w sytuacji gdy stroną niniejszego postępowania, oprócz skarżącego, jest jedynie organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, tj. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dla której to strony odpis skargi został dołączony przy skardze kasacyjnej przez skarżącego; a przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie przewidują wymogu dołączenia do skargi odpisu skargi dla doręczenia jej uczestnikowi;

- art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a skutkiem tego przyjęcie, że poprzez nie dołączenie przez skarżącego odpisu skargi kasacyjnej dla uczestnika nie można nadać skardze kasacyjnej prawidłowego biegu, w sytuacji gdy skarżący załączył odpis skargi kasacyjnej dla strony, do czego zobowiązują go przepisy procedury sądowo-administracyjnej, zaś sąd pierwszej instancji był władny wykonać dodatkową kopię skargi dla uczestnika we własnym zakresie i poprzez to nadać jej prawidłowy bieg.

Ponadto, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego:

- art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie, a skutkiem tego odrzucenie skargi kasacyjnej, pomimo konstytucyjnych gwarancji do rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd oraz zakazu zamknięcia drogi sądowej; odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji nie dołączenia odpisu skargi kasacyjnej dla uczestnika, który to wymóg nie wynika z przepisów procedury sądowoadministracyjnej, co należy uznać za nadmiernie rygorystyczne stanowisko sądu pierwszej instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowi zamknięcie drogi do sądu, a co za tym idzie, narusza podstawowe zasady i swobody obywatelskie.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania postepowania.

W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania M. G. wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący kasacyjnie nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie. Wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie w dniu 4 grudnia 2020 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy i co nie jest kwestionowane przez pełnomocnika skarżącego. Zatem, ustawowy siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków upływał zatem 11 grudnia 2020 r. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie uzupełniła braki w dniu 14 grudnia 2020 r., a zatem po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był zatem zobowiązany odrzucić skargę kasacyjną na podstawie art. 178 P.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 32 P.p.s.a. i twierdzenia, że stroną niniejszego postępowania, oprócz skarżącego, jest jedynie organ, którego działanie jest przedmiotem skargi wskazać trzeba, że zgodnie z art. 32 P.p.s.a., stronami postępowania sądowoadministracyjnego są skarżący oraz organ. Natomiast osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 P.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie M. G. brała udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd pierwszej instancji prawidłowo więc wezwał skarżącego kasacyjnie do nadesłania dodatkowego odpisu skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. wskazać należy, że problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych (i ich załączników) był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której – koncentrując się na braku przedłożenia odpisów skargi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym – stwierdzono, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., która znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie.

W takiej sytuacji uznać trzeba, ze Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną, zatem nie sposób uznać, że w sprawie zostały naruszony art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Należy zauważyć, że sądy administracyjne – jako konstytucyjne organy władzy publicznej – działają tylko na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Wskazane wyżej przepisy P.p.s.a. - w dacie podejmowania czynności przez Sąd pierwszej instancji - nakładały na przewodniczącego obowiązek wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, a w razie niewykonania tego wezwania obligowały Sąd do jej odrzucenia. W wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt SK 22/11, Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że postanowienia Konstytucji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy - sam w sobie - jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości. Stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji wspomnianego braku formalnego skargi kasacyjnej nie skutkowało "automatycznym" jej odrzuceniem. Pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych, a odrzucenie skargi kasacyjnej było skutkiem niewykonania wezwania Sądu w terminie.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.