Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 268/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz -Kremis Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. i I. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku rozbiórki wiaty garażowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 20.08.2020 r. M. G. zwrócił się do PINB w Legnicy o sprawdzenie legalności budowy przez M. B. i I. B. wiaty na działce nr [...] w T., gmina R. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 22.09.2020 r. PINB w Legnicy ustalił, że na terenie działki numer nr [...], stanowiącej współwłasność M. G. oraz M. B. i I. B., wybudowano w sierpniu 2020 r. wiatę garażową (na sprzęt rolniczy) o wymiarach 7,70m x 11,90m i wysokości w części wyższej 4,7m. Wiata została wybudowana przez M. B. i I. B. Została ona zlokalizowana przy istniejącej stodole (z którą jest związana konstrukcyjnie), z pokryciem dachowym z blachy na wiązarach kratowych, posadzką betonową, z wykorzystaniem dwóch ścian murowanych pozostałych po rozbiórce stodoły. Zgodnie z oświadczeniem, inwestorów przed wybudowaniem spornej wiaty nie występowali oni do Starosty Legnickiego z wnioskiem o pozwolenie na budowy ani nie dokonali zgłoszenia.

Postanowieniem z 13.10.2020 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez inwestorów M. B. i I. B., polegających na budowie wiaty garażowej na działce nr [...]. W ramach tak wszczętego postępowania naprawczego PINB wydał w dniu 15.10.2020 r. postanowienie nr 65/2020, którym wstrzymał roboty budowlane informując jednocześnie o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. Z uwagi na brak wniosku M. B. i I. B. o legalizacje w/w obiektu, PINB zawiadomieniem z 30.11.2020 r., wydanym na postawie art. 10 § 1 k.p.a., poinformował strony postępowania o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Pismem z 03.12.2020 r. M. B. i I. B. ustosunkowali się do postępowania prowadzonego przez PINB. Wskazali na nieprawidłową ocenę organu charakteru wykonanych robót budowlanych. Podkreślili, że zadaszenie wykonali na istniejących murach poniemieckiej stodoły, która w akcie notarialnym z 30.11.1993r. (nr rep. [...]), określona została jako stodoła murowana bez dachu. Podali, że zadaszyli mury aby nie ulegały dalszemu zniszczeniu. Zadaszone w ten sposób pomieszczenie gospodarcze będzie wykorzystane m.in. jako magazyn na nawozy, opał.

W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 u.p.b. decyzją z 21.01.2021 r. (nr 6/2021), PINB nałożył na inwestorów - M. B. i I. B. obowiązek rozbiórki wiaty garażowej położonej na działce nr [...], tj. zadaszenia wraz z jego konstrukcją, nadbudowy ściany o drugości ok. 7,7m (3-6 warstw bloczków betonowych) wraz z rozbiórką betonowego słupa. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że wiata została wybudowana z wykorzystaniem murów po rozebranym w znacznej części budynku. W tym zakresie organ powołał się na ustalenia wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z których faktycznie wynika, że M. i I. B. nabyli w roku 1993 nieruchomość, na której znajdowała się między innymi stodoła bez dachu, murowana (akt notarialny [...] z 30.11.1993r.). PINB skonfrontował powyższa informację z pozostałym materiałem dowodowym w postaci zdjęć satelitarnych oraz zdjęć przesłanych przez inwestorów. Na tej postawie stwierdził, że nie można uznać, że w momencie rozpoczęcia robót przez inwestorów istniał obiekt pod względem kubaturowym, który mógłby zostać przebudowany lub wyremontowany. PINB zakwestionował tym samym tezę inwestorów dotyczącą tego, że wykonane przez nich roboty budowlane polegały jedynie na odbudowie obiektu – stodoły. W tym zakresie organ I instancji stwierdził, że chociaż w sprawie jest bezsprzeczne, że inwestorzy wykorzystali fragmenty istniejących ścian (pozostałych po uprzednio istniejącej stodole), to zarówno wielkość powstałego obiektu jak i jego funkcja są odmienne od tego, który istniał przed wielu laty. Dlatego w ocenie organu I instancji wykonane roboty należało zakwalifikować jako budowę obiektu – wiaty z wykorzystaniem istniejących fragmentów ścian - stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy z 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186, dalej: u.p.b.). Powołując się na treść przepis art. 29 ust. 1 pkt 14c oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wykluczył możliwość zakwalifikowania wykonanych robót jako niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Tym samym budowa wiaty wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali przed wykonaniem robót. Inwestorzy nie złożyli również wniosku o legalizacje obiektu, co obliguje organ nadzoru do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu, która została wykonana w warunkach samowoli budowlanej.

M. B. i I. B. nie zgodzili z powyższą decyzją organu pierwszej instancji i wnieśli od niej odwołanie. Podkreślili, że stodoła, która jest w ich posiadaniu, nie została wybudowana w roku 2020. Na istniejących murach tej stodoły wykonali jedynie zadaszenie. Mury stodoły były przy tym połączone z innymi budynkami znajdującymi się na działce nr [...]. Wskazali, że okoliczność istnienia stodoły bez dachu mogą również potwierdzić świadkowie. Dlatego nie zgodzili się z kwalifikowaniem stodoły jako innej budowli w rozumieniu prawa budowlanego, tj. wiaty. Wskazali również, że ustalona przez organ opłata legalizacyjna w kwocie 125 000 zł jest bardzo wysoka i przekracza wartość zadaszonego budynku. Powołując się na świadomość tego, że sporne robot budowlane nie zostały zgłoszone przed przystąpieniem do ich wykonania, odwołujący wskazali na wolę doprowadzenia tych robót do zgodności z prawem i w tym celu zwrócili się o rozważenie innej możliwości niż nakazanie rozbiórki.

Rozpatrując to odwołanie Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z 08.04.2021r. (nr 416/2021) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie DWINB należało zgodzić się ze stanowiskiem PINB, zgodnie z którym roboty wykonane przez M. i I. B. zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 u.p.b. stanowiły budowę (tj. wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, obiektu budowlanego). Organ odwoławczy zgodził się również co do tego, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania należało sklasyfikować jako wiatę. Ponadto DWINB wskazał za organem I instancji, że w przypadku spornej wiaty nie można zastosować art 29 ust. 1 pkt 14 c u.p.b. ze względu na fakt, że nie jest ona wiatą wolno stojącą, a została dobudowana do istniejącego budynku. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano również, że ze względu na powierzchnię wiaty, która znacznie przewyższała dozwoloną powierzchnię zabudowy zwolnioną od uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b.), konieczne było uzyskanie takiego pozwolenia, a inwestorzy nie wypełnili tego obowiązku. Ponadto organ odwoławczy zauważył, w toku postępowania inwestorzy nie złożyli wniosku o legalizację wiaty, pomimo poinformowania przez organ o takiej możliwości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powołaną decyzję DWINB wnieśli M. B. oraz I. B.. W skardze jej autorzy zarzucili organowi odwoławczemu wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem:

- art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (skarżących), brak przyjaznej interpretacji przepisów, podczas gdy w sprawie pozostawały wątpliwości co do treści normy prawnej, brak rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego z przesłuchania świadków, o których skarżący nadmieniali w odwołaniu od decyzji, jak również poprzez zakwalifikowanie robót wykonanych przez skarżących jako budowę, brak rozważenia czy roboty te można zakwalifikować jako przebudowę, błędne rozpatrywanie robót wykonanych przez skarżących jako odbudowa lub remont; błędne zakwalifikowanie budowy jako wiaty, brak zakwalifikowania dokonanych robót jako robót nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia robót budowlanych;

- art. 3 pkt 6 u.p.b., poprzez błędną wykładnie i zakwalifikowanie wykonanych przez skarżących robót, jako budowę, podczas gdy roboty te stanowiły przebudowę w myśl art. 3 pkt 7a powołanej ustawy;

- art. 29 ust. 1 pkt 14 c oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b., poprzez błędne zakwalifikowanie wykonanych przez skarżących robót jako wiatę;

- art. 3 pkt 7a u.p.b., poprzez brak zakwalifikowania wykonanych przez skarżących robót budowlanych jako przebudowę,

- art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a u.p.b. poprzez brak zakwalifikowanie dokonanych przez skarżących robót do niewymagających decyzji o pozwolenie na budowę ani zgłoszenia robót budowalnych polegających na przebudowie budynków o których mowa w przywołanym przepisie.

Formułując takiej treści zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji i umorzenie postępowania administracyjnego.

W skardze wniesiono również o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentu – odpisu aktu notarialnego nr [...] z 30.11.1993 r.

W ocenie skarżących orzekające w sprawie organy dokonały błędnej kwalifikacji robót budowlanych wykonanych na terenie działki nr [...]. Skarżący zakwestionowali w tym zakresie ustalenia organów o tym, że wykonane przez nich roboty budowlane miały polegać na budowie wiaty garażowej a tym samym stanowiły tzw. samowolę budowlaną. Zdaniem skarżących wykonane przez nich roboty budowlane polegały jedynie na przebudowie istniejącego wcześniej budynku, tj. stodoły a tym samym nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia o którym mowa w art. 30 u.p.b. Ponadto wskazali, że zgodnie z art. 29 ust 4 pkt 1 lit. a u.p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei zgodnie z definicją przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a u.p.b. należy przez nią rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zdaniem skarżących, organy obu instancji w sposób błędny i nieuzasadniony doszły do przekonania, że wykonane roboty nie stanowiły przebudowy. Dodatkowo swoje stanowisko w tym zakresie uzasadniły w sposób lakoniczny i nieprzekonywujący. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że roboty budowlane wykonane przez skarżących należało zakwalifikować jako przebudowę, która zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a u.p.b. nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani też zgłoszenia. Ponadto organ I instancji zaniechał przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, które winno prowadzić do wniosku, że roboty budowlane wykonane przez skarżących nie wpłynęły na kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość oraz liczbę kondygnacji, tj. cechy których zmiana mogłaby wykluczyć zakwalifikowanie wykonanych robót jako przebudowę. Organ II instancji poszedł o krok dalej; zignorował chęć wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wyrażoną przez skarżących (co jest w zasadzie zadaniem organu a nie strony). W odwołaniu od decyzji organu I instancji z 21.01.2021 r. skarżący sygnalizowali przy tym potrzebę przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków co pozostało bez echa. Zdaniem skarżących, zasadne było przesłuchanie wskazanych w skardze świadków na okoliczność przebiegu i zakresu robót budowlanych wykonanych przez skarżących oraz stanu, wymiarów budynku przed i po dokonaniu robót budowlanych. Przyznając przy tym, że skarżący działający dotychczas bez profesjonalnego pełnomocnika co prawda w toku postępowania przed organami administracyjnymi wprost nie formułowali wniosku o przesłuchanie tych świadków, jednakże to zadaniem organów było przeprowadzenie wszystkich możliwych dowodów, czego organy nie uczyniły dokonując przez to naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów k.p.a.

Według autora skargi, organy administracyjne dopuściły się naruszenia prawa materialnego na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, błędne kwalifikując zakres robót budowlanych, po drugie, błędnie kwalifikując ich "rezultat".

Odnosząc się do pierwszego z przywołanych naruszeń, zdaniem skarżących, w sprawie dokonano błędnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych jako budowę o której mowa w art. art. 3 pkt 6 u.p.b. a nie przebudowę o której mowa w art. 3 pkt 7a ustawy.

W zakresie błędnej kwalifikacji "rezultatu" wykonanych robót budowlanych naruszono natomiast przepisy art. 29 ust. 1 pkt 14 c oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b. poprzez błędne zakwalifikowanie wykonanych robót budowlanych jako wiaty podczas gdy w rzeczywistości takie roboty stanowiły niewymagającą decyzji o pozwolenie na budowę ani zgłoszenia przebudowę budynku o której mowa w art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a u.p.b. Zdaniem skarżących, przedmiotem przebudowy może być każdy istniejący obiekt budowlany. Przebudowa polega na wykonywaniu robót budowlanych, których skutkiem jest zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, pod warunkiem że zmiana taka nie dotyczy parametrów charakterystycznych, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Skarżący podkreślili przy tym, że przebudowa została wyłączona z pojęcia "budowy" ze względu na wymienioną powyżej cechę. Wyróżnikiem prac składających się na budowę jest bowiem powstanie nowej substancji budowlanej w znaczeniu "zmiany charakterystycznych parametrów danego obiektu" - np. wykonanie nadbudowy nowej kondygnacji lub zwiększenie kubatury obiektu. W przypadku przebudowy może zmienić się poprzez zmianę np. parametrów technicznych układ funkcjonalny budynku, ale pod warunkiem że "parametry charakterystyczne" zachowają wielkość sprzed przebudowy. Przekładając powyższe rozważania na grunt sprawy skarżący wskazali, że przebudowali jedynie istniejący wcześnie budynek. Fakt wcześniejszego istnienia budynku potwierdza choćby treść aktu notarialnego z 30.11.1993 r. - umowa dożywocia, której mocą skarżący stali się właścicielami m.in. działki nr [...]. Zgodnie z treścią tego aktu (str. 2) w skład nieruchomości, którą nabyli wchodziły zabudowania; dom mieszkalny parterowy, stodoła, chlewnia i obora - wszystkie budynki murowane kryte dachówką oraz stodoła murowana bez dachu. Okoliczność ta nie była podnoszona przed obydwoma organami, niemniej jednak jest istotna, stąd też uzasadniony jest wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu. Powyższe stanowisko dowodzi naruszenia przez organy nadzoru budowlanego wskazanych w petitum skargi. Skoro tak, w pełni uzasadnionym jest uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. Skoro sporne prace nie podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia, to postępowanie administracyjne w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.

Ponadto w ocenie skarżących, w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 7a k.p.a. Jest to tym bardziej uzasadnione tym, że skarżący prowadzą gospodarstwo rolne i ich interes jest w pewnym sensie również interesem społecznym.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd zgodnie z kryteriami określonymi w art. 145 § 1 i § 2 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako p.p.s.a) wykazała, że objęta skargą decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego ani też prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest decyzja DWINB z 08.04.2021 r. (nr 416/2021), utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 21.01.2021 r. (nr 6/2021), którą nałożono na inwestorów - tj. M. B. i I. B. obowiązek rozbiórki wiaty garażowej położonej na działce nr [...] w T., Gmina R., tj. zadaszenia wraz z jego konstrukcją, nadbudowy ściany o drugości ok. 7,7m (3-6 warstw bloczków betonowych) wraz z rozbiórką betonowego słupa.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonane ustalenia faktyczne wskazują jednoznacznie, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 49e pkt 1 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Kwestią bezsporną jest w sprawie, że skarżący nie skorzystali z możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych. Nakaz rozbiórki, orzeczony decyzją organu pierwszej instancji poprzedzony został postanowieniem z 15.10.2020 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b., którym PINB w Legnicy wstrzymał budowę oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Niezłożenie przez skarżących wniosku o legalizacje obligowało zatem PINB do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, który to obowiązek wynika wprost z art. 49e pkt 1 u.p.b. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przez inwestora jest jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem, w przeciwnym przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 49e pkt 1 u.p.b.

Skoro w stanie faktycznym sprawy skarżący, mając taką możliwość, nie podjęli stosownych kroków do legalizacji samowoli budowlanej, prawidłowo organ nadzoru budowlanego wydał nakaz rozbiórki wiaty garażowej.

Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżących dotycząca błędnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych jako budowy, o której mowa w art. art. 3 pkt 6 u.p.b., a nie przebudowy, o której mowa w art. 3 pkt 7a ustawy.

Zgodnie z art. 3 pkt 6 u.p.b. budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. W myśli art. 3 pkt 7a u.p.b. przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Za przebudowę nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu, a nawet z wykorzystaniem tych samych materiałów.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie (zdjęcia satelitarne udostępnione w ramach powszechnie dostępnego programu Google Earth Pro, dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik do protokołu z oględzin z 22.09.2020 r. oraz wydruk z WebEWID) jasno wynika, że w momencie rozpoczęcia robót przez inwestorów (połowa 2020 r.), nie istniał już obiekt pod względem kubaturowym, który mógłby zostać przebudowany lub wyremontowany. Słusznie wykazały to organy, że pomimo wykorzystania fragmentów ścian istniejących (pozostałych po uprzednio istniejącej stodole), to zarówno wielkość powstałego obiektu, jak i jego funkcja są odmienne od tego, który istniał wcześniej, a tym samym wykluczyć należało w tym przypadku kwalifikację wykonanych robót jako odbudowę. Potwierdzony w akcie notarialnym z roku 1993 fakt istnienia budynku stodoły bez dachu nie zaprzecza ustaleniu przez organy nadzoru, że na przestrzeni następnych 27 lat doszło do takich zmian, które skutkowały tym, że ze stodoły wskazanej w tym akcie notarialnym pozostały w momencie rozpoczęcia w 2020 r. robót budowlanych jedynie fragmenty dwóch ścian. Bazując tylko na substancji budowlanej składającej się z fragmentów dwóch ścian, w ocenie Sądu, nie można uznać, aby w roboty budowlane wykonywane w jej obrębie, zakwalifikować jako przebudowę istniejącego wcześniej budynku. Pozostałości dwóch ścian stodoły nie stanowią obiektu budowlanego rozumianego jako budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, który może być przebudowany zgodnie art. 3 pkt 7a u.p.b.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego zakwalifikowania wykonanych robót jako wiaty, przyjdzie odwołać się z kolei do względnie jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych w tej materii, gdzie przyjmuje się, że wiata to budowla o lekkiej konstrukcji posiadająca dach, ale która nie ma ścian lub ma ściany ale nie ze wszystkich stron a maksymalnie z trzech stron tj. nie jest obiektem zamkniętym. Jak zasadnie wskazuje WSA w Poznaniu w wyroku z 17.07.2019 r., sygn. akt II SA/Po 296/19 - przez "wiatę" rozumieć należy lekką, otwartą konstrukcję, wspartą na słupach, nieposiadającą ścian zewnętrznych lub dysponującą ścianami maksymalnie z trzech stron. Także WSA w Krakowie w wyroku z 22.10.2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1012/15 orzekł, że wiata jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany.

W ustalonym stanie fatycznym sprawy nie może budzić wątpliwości, że sporny obiekt budowlany, z racji braku jednej przegrody budowlanej, zakwalifikować należało jako wiatę. Taka kwalifikacja zasługuje na pełną akceptację. Zgodzić należy się tym samym z organami, że w okolicznościach sprawy nie mamy do czynienia z odbudową, czy też przebudową stodoły. Nie budzi również wątpliwości, że budowa spornego obiektu miała miejsce w roku 2020 r., a przedmiotowy obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę.

Jak trafne zauważyły organy nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14c u.p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę natomiast wymaga zgłoszenia o którym mowa w art. 30 u.p.b. budowa wolno stojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.

Wobec powyższego organy I i II instancji trafnie przyjęły, że w miejscu wcześniejszej stodoły, przy wykorzystaniu pozostałości fragmentów jej dwóch ścian, skarżący dokonali samowolnego dobudowania wiaty do istniejącego budynku. Zrealizowali wiatę o powierzchni ok 91,63 m2. Skarżący na takie roboty budowlane nie uzyskali wymaganego pozwolenia na budowę. Budowa wiaty nie została bowiem wymieniona w przepisach art. 29-31 u.p.b.

Sąd uznał, że nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Przedstawiły nie tylko jednoznaczne ustalenia stanu faktycznego, ale także wskazały w oparciu o jaki materiał dowodowy poczynił te ustalenia. W trakcie całego postępowania zapewniono skarżącym czynny udział, zawiadamiając o podejmowanych czynnościach, jak i zgromadzonym materiale dowodowym.

Podnoszony przez stronę skarżącą zarzut dotyczący braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w ocenie Sądu nie miał wpływu na rozstrzygnięcie. Po pierwsze, sugestia a nie formalny wniosek w tym zakresie zawarty w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, nie wskazywała o jakich świadków chodzi. Ponadto wniosek dowodowy strony skarżącej dotyczył, w ocenie Sądu, okoliczności dostatecznie wyjaśnionych przez organy w postępowaniu.

Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. Po pierwsze z tego powodu, że zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania nie dotyczy wątpliwości odnośnie do stanu faktycznego sprawy, ale wątpliwości odnośnie treści normy prawnej. W realiach badanej spraw nie było wątpliwości dotyczących treści normy prawnej, na co zresztą wskazuje treść skargi. Zarzuty skarżących dotyczą prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz błędnej jego kwalifikacji prawnej. W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w oparciu o wszystkie istotne dla sprawy dowody. Dokonały także jego prawidłowej oceny prawnej. Organy nadzoru ustaliły zatem, że w momencie rozpoczęcia robót przez inwestorów nie istniał obiekt pod względem kubaturowym, który mógłby zostać przebudowany lub wyremontowany. Zdjęcia satelitarne z roku 2017 r. bezsprzecznie dowodzą, że w miejscu stodoły bez dachu, o której mowa jest w akcie notarialnym z roku 1993, istniała jedynie jedna ściana przy budynku położnym prostopadle do drogi oraz fragment drugiej ściany, nie stykający się z budynkiem położnym równolegle do drogi. Skarżący kwestionują takie ustalenia. Według nich stodoła, o której mowa w akcie notarialnym z 1993r., nie została nigdy rozebrana w takim stopniu, aby pozbawić ten obiekt charakteru kubaturowego. Powyższy spór nie dotyczy więc wątpliwości co do treści normy prawnej. Spór dotyczył prawidłowości ustalenia stanu faktycznego.

Przyjdzie również zauważyć, wątpliwości co do normy prawnej mogą być rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W realiach rozpatrywanej sprawy, poza skarżącymi, występuje również uczestnik postępowania, który zainicjował postępowanie przed organami nadzoru budowlanego.

Odnosząc się natomiast do wniosku dowodowego złożonego przez stronę skarżącą w skardze, Sąd uznał, że nie było konieczne w rozpoznawanej sprawie przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu załączonego do skargi, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. ze względu na fakt, że kopia aktu notarialnego z 30.11.1993r. (nr rep. [...]) znajduje się w aktach organu I instancji przekazanych wraz ze skarga do sądu administracyjnego. Treść aktu notarialnego była zatem znana organom.

Skoro zaskarżona decyzja Inspektora Wojewódzkiego oraz poprzedzająca ją decyzja Inspektora Powiatowego nie naruszają prawa, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału II (k. 26 akt sądowych).