Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1517/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust 1 pkt 9, art. 48-51
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mirosław Bator Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego P. C. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...], z dnia 7.09.2010 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., działając na podstawie art. 105 oraz art. 104 kpa umorzył wszczęte postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie sposobu odprowadzenia wód opadowych z budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ew. gr. "1" położonej w O. przy ulicy [...], stanowiącej własność Państwa B. B. i W. B.. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1. decyzją z dnia 13.11.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. umorzył postępowanie w niniejszej sprawie ale Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 25.02. 2010 r., uchylił tę decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

2. w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zakończonej decyzją z dnia 13.11.2009 r., później uchyloną i ustaleń poczynionych podczas wizji lokalnej przeprowadzonej dnia 5.08. 2010 r., ustalono, że:

- na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Od strony wschodniej nieruchomości wzdłuż budynku mieszkalnego i gospodarczego ułożono kostkę brukową. Teren działki nieznacznie nachylony w kierunku północnym. Woda z kostki spływa z południa na północ z niewielkim pochyleniem w kierunku wschodnim tj. przeciwnym do posesji strony skarżącej, co widoczne jest na fotografiach dokonanych w trakcie oględzin / karta akt 29 do 31/,

- rury spustowe z budynku mieszkalnego usytuowane w narożu północno - wschodnim

poprowadzone są pod kostkę z wyjściem na teren własnej nieutwardzonej działki po stronie

zachodniej /zdjęcie nr l z wizji z dnia 29.09.2010/,

* spadek dachu budynku gospodarczo - garażowego w kierunku wschodnim, wody zbiera rynna

i rura spustowa /karta akt 287 ,

* pomiędzy budynkiem gospodarczo - garażowym, a budynkiem mieszkalnym nr [...] znajduje

się ogrodzenie na podmurówce betonowej o wys. ok. 11 do 35 cm.

- Urząd Miasta i Gminy prowadził w 2002 roku postępowanie administracyjne w sprawie zakłócania stosunków wodnych. W toku tego postępowania stwierdzono, że na nieruchomości nr ew. gr. "2" dokonano zmian w poziomie gruntu powodujących podwyższenie terenu tej działki w stosunku do działki Państwa B.. Podwyższony teren działki nr "2", podmurówka ogrodzenia oraz sposób odprowadzenia wód opadowych z budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ew. gr. "1" uniemożliwia spływ tych wód poza teren nieruchomości, na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek.

3. zgodnie z zapisem § 28 ust.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 15 czerwca 2002 roku/ w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Tak więc sposób odprowadzenia wód opadowych z budynku gospodarczo garażowego, a także i mieszkalnego B. B. i W. B. nie narusza w/w przepisu. Brak jest zatem podstaw do kontynuacji postępowania w tym zakresie.

4. odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez P. C. wskazano, że :

* utwardzenie terenu kostką brukową skierowały wody opadowe w kierunku północnym z niewielkim spadkiem w kierunku wschodnim, co wyraźnie widać na fotografii wykonanej w trakcie wizji /karta akt 30/.

* zagadnienia dotyczące pomiarów spadku terenu oraz spływu wód opadowych po jego powierzchni nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.

* zaleganie wody opadowej w terenie przedstawiono na załączonym z pismem z 15 sierpnia 2010 roku filmie nie może stanowić podstaw do kontynuacji postępowania. Zgodnie bowiem z zapisem art. 1 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego podejmują działania z zakresu budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia ze spływam wód, a nie obiektem budowlanym.

* wydzielenie terenu płytkami chodnikowymi /zdjęcie wykonane na wizji nr3 z dnia 29.09.2009 roku/ również w świetle zapisu art. 3 ustawy Prawo budowlane nie stanowi obiektu budowlanego.

5. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny wszczęte postępowanie w sprawie odprowadzenia wód opadowych z budynków zlokalizowanych na działce nr ew. gr."1" położonej w O. przy ulicy [...] uznano za bezprzedmiotowe. Zarzuty P. C. zdaniem organu mogą być rozstrzygnięte jedynie na drodze cywilno - prawnej lub na gruncie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. / Dz. U. z 2005 roku Nr 239 póz. 2019 z późniejszymi zmianami/.

Odwołanie P. C. nie zostało uwzględnione i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 25.10.2010 r. (Znak: [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.

I. postępowanie zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 15.09.2009 r.,

II. w toku prowadzonego postępowania organ l instancji przeprowadził w dniu 29.09.2009 r., oględziny na posesji przy ul. [...] w O., ustalając, iż na nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny i garażowy. Wody opadowe z połaci północnej dachu odprowadzane są rynną skierowaną w kierunku wschodnim i rynną spustową skierowaną w kierunku północnym pod kostką na teren nieutwardzony wzdłuż iglaków przy granicy wschodniej. Z zadaszenia nad tarasem wody opadowe odprowadzane są rynną spustową na dach budynku garażowego, z którego wody odprowadzane są rurami spustowymi na teren nieutwardzony własnej posesji,

III. do materiału dowodowego załączono również na wniosek P. C. film wykonany amatorską kamerą i utrwalony na płycie DVD (v. karta nr 7 akt PINB) z którego wynika, że wody opadowe z połaci dachowych budynku gospodarczego były kierowane rynnami w kierunku północnym działki.

IV. po uchyleniu decyzji organu l instancji z dnia 13.11. 2009 r., i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ l instancji w dniu 5.08.2010 r., przeprowadził oględziny na nieruchomości przy ul. [...] w O., w wyniku których ustalono, że:

- utwardzony kostką brukową teren działki ewidencyjnej nr "1" w O. posiada spadek w kierunku północnym (częściowo północno-wschodnim), zaś teren nieutwardzony w kierunku północnym. Ponadto od północnej strony działki usytuowany jest ogródek wydzielony z przestrzeni płytkami chodnikowymi ułożonymi na sucho w gruncie. Przeprowadzone w dniu 5.08.2010 r. oględziny wykazały ponadto, w sposób jednoznaczny, iż wody opadowe z przedmiotowego budynku, jak również z budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w O. odprowadzone są rurami spustowymi na nieutwardzony teren w/w nieruchomości. Taki też jest kierunek spływu wód z terenu, na którym ułożona jest kostka brukowa.

sposób odprowadzenia wód opadowych nie narusza zatem przepisu § 28 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

VI. odnosząc się do zarzutów odwołania podniesiono, że :

- organy nadzoru budowlanego mogą orzekać merytorycznie o "zgodności z prawem" jedynie w

ramach stanów faktyczno-prawnych określonych przepisami ustawy Prawo budowlane oraz

przepisami rozporządzeń wydanych na podstawie w/w ustawy. Stany te zatem winny być

związane z realizacją lub niewłaściwym utrzymaniem zdefiniowanego w przepisie art. 3 pkt 1

Prawa budowlanego obiektu budowlanego bądź też realizacją zdefiniowanych w przepisie art. 3

pkt 7 Prawa budowlanego robót budowlanych.

* podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące sposobu odprowadzania wód opadowych zarówno z połaci dachowych budynków zlokalizowanych na terenie nieruchomości nr [...] przy ul.[...] w O., jak i utwardzonego terenu w/w nieruchomości były przedmiotem rozpoznania przez organy nadzoru budowlanego w niniejszym postępowaniu. Natomiast zmiana ukształtowania terenu działki, o której mowa w odwołaniu jest kwestią odrębną od w/w i nie może być rozstrzygana na podstawie Prawa budowlanego, nawet jeżeli nastąpiła w związku z prawidłowo wykonanymi robotami budowlanymi. Na tej samej zasadzie nie podlega kontroli organów nadzoru budowlanego w ramach kompetencji określonych w przywołanym wyżej przepisie art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego kwestia wydzielenia na terenie nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w O., za pomocą wkopanych w ziemię płytek betonowych, ogródka warzywnego. Ogródek ten nie może być bowiem zakwalifikowany w myśl przepisów Prawa budowlanego jako obiekt budowlany zaś prac związanych z jego powstaniem nie można zakwalifikować jako roboty budowlane.

* art. 19 Kpa nakłada na każdy z organów administracji publicznej obowiązek badania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, nie jest zatem rzeczą organu nadzoru budowlanego ocena stanowiska Burmistrza Miasta i Gminy O. działającego przez Wydział Ochrony Środowiska i Terenów Rolnych w przedmiotowej sprawie (v. załącznik nr 11 odwołania).

- podnoszone w odwołaniu problemy w dużej mierze dotyczą sposobu wykonywania prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej i jako takie winny być rozstrzygane przez sąd powszechny na gruncie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. -Kodeks cywilny

- kwestia legalności budynków zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. [...] w O. wykracza poza przedmiot postępowania odwoławczego zatem tut. organ nie jest uprawniony do jej rozstrzygania w treści niniejszej decyzji. Sprawa ta może być natomiast

przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

VII. podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 105 § 1 Kpa, zgodnie zaś z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem: "Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi powołany artykuł Kodeksu postępowania administracyjnego, oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygniecie jej co do istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przesłanką bezprzedmiotowości postępowania jest także brak podstaw do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego". W przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia przez organ l instancji sprawy sposobu odprowadzenia wód opadowych z budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w O. i wydania w tym przedmiocie określonego przepisami Prawa budowlanego nakazu. Stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia zatem hipotezę cytowanego wyżej przepisu art. 105 § 1 Kpa, zatem organ l instancji prawidłowo umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł P. C. i zarzucił, że :

A. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazano, że " W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego PINB w O. przeprowadził w dniu 5 sierpnia 2010 roku oględziny na nieruchomości przy ulicy [...] w O., wyniku których ponownie dokonano kontroli sposobu odprowadzania wód opadowych z dachu budynku garażowego usytuowanego na w/w nieruchomości, jak równie: ustalono kierunek spadku terenu działki. Wyniki w/w czynności zostały utrwalone w formie protokołu oględzin, do którego załączono wykonane w dniu oględzin: szkic terenowy oraz materiał fotograficzny ", z czym skarżący się nie zgadza przecząc aby podczas wizji ustalono kierunek spadku terenu działki oraz wykonano w dniu oględzin szkic terenowy, gdyż:

a) Podpisując w dniu 5 sierpnia 2010 roku protokół z oględzin nie było przy nim na

pewno żadnego szkicu terenu, gdyż go pracownicy podczas wizji nie sporządzili.

b) Gdy następnego dnia tj. 6 sierpnia 2010 roku w siedzibie PINB w O. przeglądał dokumentację z wizji poprosił i odebrał tylko kserokopie protokołu (załącznik numer 13 odwołania z dnia 13 IX 2010), gdyż szkicu terenu przy nim jeszcze nie było, a dokumenty które Pan B. do protokołu załączył posiadałem już w swojej dokumentacji,

c) W protokole, który został sporządzony podczas oględzin nie ma żadnej pisemnej

adnotacji, że do tego protokołu zostaje załączony szkic terenu. Pozycja załączniki w protokole

przez pracowników była podczas oględzin uzupełniona. Tym samym naruszono art. 68 § 1 kpa

d) W treści protokołu, nie ma ani jednego słowa, na temat że spadki terenu zaznaczono na załączonym szkicu terenu, oraz żadnego odwołania się do niego w przypadku pozostałych opisów - w jakim celu i po co został więc on wykonany.

e) O fakcie, że do protokołu został załączony wyżej wymieniony szkic terenu dowiedział się 27 sierpnia 2010 roku gdy zapoznawałem się z materiałem dowodowym zgromadzonym przez PINB w O.. Wówczas to poprosił o kserokopię tego dokumentu. Daty otrzymania dokumentacji są na załączonych kserokopiach dokumentów, (załączniki numer 9 i 13 odwołania z dnia 13 IX 2010)

i) Na protokole sporządzonym podczas wizji na moją prośbę została sporządzona adnotacja "Uwagi do protokołu zostaną wniesione oddzielnym pismem przez Pana C.." Zastrzeżenia skarżącego dotyczyły właśnie zagadnienia, iż podczas oględzin Pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nie wykonali pomiaru spadku terenu. W uwagach do protokołu złożonych w dniu 6.08.2010 r., skarżący podnosił, że podczas przeprowadzonej wizji pomimo, iż prosił pracowników nie dokonano pomiaru spadku terenu w odległości około 3-4 metrów od końca kostki brukowej ułożonej na działce sąsiada. Pomiar taki może dostarczyć odpowiedzi w jakim kierunku płyną wody opadowe po opuszczeniu terenu utwardzonego o powierzchni ponad 200 metrów kwadratowych ( budynek mieszkalny, budynek gospodarczy, kostka brukowa sąsiada). Teren nieutwardzony za kostką na długości 3-4 metrów nie jest w stanie przyjąć tak dużej ilości wody, która w konsekwencji zostaje skierowana na ścianę wschodnią jego budynku powodując jego zalewanie. Działki skarżącego jak i sąsiada usytuowane są w terenie ze spadkiem z kierunku południowego na północny. Podczas budowy kostki brukowej kierunek ten został zmieniony na północno zachodni. Pragnę tutaj nadmienić, że wody opadowe, które nie zostaną wchłonięte przez grunt są blokowane przez płytki chodnikowe wkopane przy ścianie północnej mojego budynku. W związku z tym, gdyby podczas wizji pomiary spadków terenu były wykonane oraz został sporządzony szkic terenu na którym to zostały one zaznaczone nie wnosił by do protokołu tego typu zastrzeżeń.

B. według Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dostarczone do PINB zdjęcia z dnia 30 marca 2010 roku przedstawiają nieaktualny stan w stosunku do stanu stwierdzonego na w/w oględzinach z dnia 05.08.2010r.

Podczas pierwszej wizji która odbyła się w dniu 29 września 2009 roku stan, przedstawiony na zdjęciach, które zostały przesłane z Wydziału Ochrony Środowiska i Terenów Rolnych w dniu 3 września 2009 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. oraz na filmie który osobiście dostarczył do PINB w O. na którym widać konstrukcję którą wody opadowe są doprowadzone pod narożnik jego budynku również nie istniał. Fakt jego istnienia może jednak potwierdzić dzielnicowy Komendy Powiatowej w O. jak również inne osoby, przesłuchiwane przez pracowników Komendy Powiatowej Policji w O.. Treść ich zeznań znajduje się w dokumentacji prowadzonej przez Prokuraturę Rejonowej w O..

W pierwszej wydanej w sprawie decyzji, przytoczono zapis § 28 ust.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. co spowodowało, że Państwo B. zostali utwierdzeni w tym, że taki sposób odprowadzania wód jest zgodny z prawem i później ponownie ułożyli konstrukcję z rynien i całość wód opadowych z topniejącego śniegu skierowali na mój budynek. Zdjęcia z dnia 30 marca 2010 roku przedstawiały aktualny stan, który dopiero znowu się zmienił na czas drugich oględzin, które odbyły się w dniu 05. 08.2010 r. O terminach obu oględzin Państwo B. byli poinformowani i mieli czas, aby konstrukcje usunąć. Wielokrotnie prosiłem pracowników Nadzoru Budowlanego, aby udali się na moją działkę po wizji w dowolnym terminie o którym sąsiad nie jest poinformowany, i zobaczyli jaki jest stan faktyczny. Na pewno nie jest taki jak na zdjęciach, które zostały zrobione podczas wizji gdzie woda z rury spustowej bezpośrednio wypływa na teren nieutwardzony. Stan jaki jest obecnie obrazuje zdjęcie ( załącznik 1) zrobione przeze mnie w dniu 13 listopada 2010 roku oraz nagranie filmowe DVD ( załącznik 2) na którym utrwaliłem stan jaki trwał w okresie od dnia 29 października 2010 roku do dnia dzisiejszego. Rynna jest zasłonięta dużą beczką.

C. skoro według zaskarżonej decyzji art. 19 Kpa nakłada na każdy z organów administracji

publicznej obowiązek badania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, nie jest zatem

rzeczą organu nadzoru budowlanego ocena stanowiska Burmistrza Miasta i Gminy O. działającego przez Wydział Ochrony Środowiska i Terenów Rolnych w przedmiotowej sprawie.

Niezrozumiałe jest dlaczego jeden organ administracji publicznej tj Wydział Ochrony Środowiska i Terenów Rolnych w O. może przesłać dokumentację sprawy innemu organowi administracji publicznej tj. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. jako właściwemu do rozpatrzenia tej sprawy, natomiast ten z kolei nie może odesłać tych dokumentów już z powrotem organowi właściwemu.

D. Zdaniem zaskarżonej decyzji kwestia legalności budynków zlokalizowanych na nieruchomości przy ulicy [...] w O. wykracza poza przedmiot postępowania odwoławczego zatem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie jest uprawniony do jej rozstrzygnięcia w treści niniejszej decyzji. Sprawa ta może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Przez cały czas postępowania B. nie okazali dokumentacji dotyczącej budowy budynków gospodarczo - garażowych. Pomimo zarzutów skarżącego nikt nie sprawdził czy budynek jest wystawiony zgodnie z projektem i z przepisami Ustawy Prawo Budowlane. Mimo pisemnych próśb skarżącego do dnia wniesienia skargi nie otrzymał z PINB żadnej informacji co do legalności obiektów B..

E. Zdaniem organu II instancji nie podlega kontroli organów nadzoru budowlanego w ramach kompetencji określonych w przywołanym wyżej przepisie art. 83. ust 1 Prawa budowlanego kwestia wydzielenia na terenie nieruchomości nr [...] przy ulicy [...] w O., za pomocą wkopanych ziemię płytek betonowych, ogródka warzywnego bowiem nie może on być bowiem zakwalifikowany w myśl przepisów Prawa budowlanego jako obiekt budowlany zaś prac związanych z jego powstaniem nie można zakwalifikować jako roboty budowlane. Zdaniem skarżącego wydzielenia za pomocą wkopanych w ziemię płytek betonowych, ogródka warzywnego jest obiektem "małej architektury" i dlatego tą sprawą powinien zająć się Nadzór Budowlany. Jeżeli się mylę proszę o wskazanie mi właściwego organu administracji publicznej, który powinien tą sprawę rozwiązać. Nadmieniam, że w dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez pracowników PINB w O. znajduje się zdjęcie na którym płytka chodnikowa podczas wizji była przewrócona, aby ewentualne wody opadowe nie gromadziły się przy drugim narożniku mojego budynku tylko spływały dalej. W dniu 29 październik 2010 roku czyli w momencie gdy otrzymałem decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 października 2010 roku, płytka była już wkopana (załącznik 3 ).

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. o umorzeniu postępowanie administracyjne w sprawie sposobu odprowadzenia wód opadowych z budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ew. gr. "1" położonej w O. przy ulicy [...], stanowiącej własność B. B. i W. B..

Orzekające organy stanęły na stanowisku, że sposób odprowadzenia wód opadowych z budynku gospodarczo garażowego, i mieszkalnego B. B. i W. B. nie narusza § 28 ust.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przepisu. Brak jest zatem podstaw do kontynuacji postępowania w tym zakresie. Dodatkowo organ II instancji wywiódł, że zmiana ukształtowania terenu działki, o której mowa w odwołaniu jest kwestią odrębną i nie może być rozstrzygana na podstawie Prawa budowlanego, nawet jeżeli nastąpiła w związku z prawidłowo wykonanymi robotami budowlanymi. Na tej samej zasadzie nie podlega kontroli organów nadzoru budowlanego w ramach kompetencji określonych w przywołanym wyżej przepisie art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., kwestia wydzielenia na terenie nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w O., za pomocą wkopanych w ziemię płytek betonowych, ogródka warzywnego. Ogródek ten nie może być bowiem zakwalifikowany w myśl przepisów Prawa budowlanego jako obiekt budowlany zaś prac związanych z jego powstaniem nie można zakwalifikować jako roboty budowlane. Na wstępie należy poczynić uwagę natury ogólnej.

Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Art. 77 § 1kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rezultatem prawidłowo zebranego materiału dowodowego i jego oceny jest decyzja administracyjna, której jednym z elementów jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji (za wyjątkiem przypadku określonego w art. 138 § 3 k.p.a.). Organ II instancji nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę. Oznacza to, że organ odwoławczy ma rozpoznać żądania strony i odnieść się do nich w uzasadnieniu.

Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane pismem J. i P. C. z dnia 31.08.2009 r., skierowanym do Wydziału Ochrony Środowiska i Terenów Rolnych Urzędu Miasta i Gminy O., w którym domagali się interwencji w sprawie świadomego i celowego zalewania ściany ich domu, wodami opadowymi z budynku mieszkalnego i gospodarczego stanowiącego własność B. i W. B..

Wydziału Ochrony Środowiska i Terenów Rolnych Urzędu Miasta i Gminy O. z uchybieniem treści art. 65 § 1 kpa w dniu 3.09.2009 r., przekazał pismo organowi nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia 15.09.2009 r. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie "sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce ewid.gr. "1" położonej w O. przy ul. [...], stanowiącej własność Państwa B. i W. B.".

Od razu zwraca uwagę, że wszczęcie postępowania zostało ograniczone w stosunku do żądania tylko do wód opadowych spływających z budynku gospodarczego.

W dniu 29.09.2009 r., przeprowadzono oględziny obu sąsiadujących nieruchomości sporządzając dość lakoniczne protokoły. Nie wynika z tych protokołów aby w trakcie oględzin wykonano zdjęcia fotograficzne. Takie zdjęcia znajdują się w aktach administracyjnych organu l instancji miedzy k.5 - a - k.4. Nie wiadomo co one przedstawiają, nie są w żaden sposób opisane. Taki materiał dowodowy stał się podstawą wydania pierwszej decyzji z dnia 13.11.2009 r. ., o umorzeniu postępowania. Co dopiero wspominana decyzja została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25.02.2010 r., i sprawa została przekazana organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia.

Z akt administracyjnych wynika, że przed Burmistrzem Miasta i Gminy O. toczyło się postępowanie w sprawie zmiany stosunków wodnych (art. 29 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo Wodne - Dz.U. nr 115 poz. 1229 obecnie tj. Dz.U. z 2005 nr 239 poz.2019 z późn.zm. zwanej dalej Prawem Wodnym z 2001 r.). Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 24.05.2011 r., wynika, że postępowanie to zostało umorzone decyzją z dnia 8 sierpnia 2003 r.

Następną czynnością organu było ponowne przeprowadzenie oględzin nieruchomości położonej w O. przy ul [...]. W protokole tym określono spływ wody, nie wiadomo jednak na jakiej podstawie bo w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji technicznej. Po odręcznym szkicu na którym też oznaczono - jak można sądzić spadek terenu - na k. 26 do 31 znajdują się zdjęcia, z których jedno (k. 26 ) opisane jest jako "zdjęcia przedstawiają sposób odprowadzenia wód z budynku gospodarczego sąsiada na dzień 30 marca 2010.". W protokole nie zaznaczono, że w jego trakcie wykonano zdjęcia a sama treść protokołu nie jest do końca czytelna.

Uwaga "Odprowadzanie wód opadowych z bud. gospodarczego jak na zdjęciu". Można się domyślać, że ułożona poziomica uwidoczniona na zdjęciach ma wskazywać nachylenie terenu. Rzecz w tym, że dowodu nie można się domyślać - jeżeli zdjęcia maja być dowodem czegoś - to winny być opisane i to szczegółowo, winna być podana data ich wykonania i kto je wykonał. Winno być zaznaczone na szkicu (czytelnym), którego miejsca dotyczą i co przedstawiają. Celowe jest wyznaczenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron i okazanie im wykonanych zdjęć - z opisem ich stanowiska co do przedmiotu zdjęcia, daty i miejsca (szczegółowo) jego wykonania. W szczególności dotyczy to zdjęcia na których dla określenia spadku terenu użyto poziomicy.

Dla organów chyba nie budzi wątpliwości, że stronami postępowania są B. i W. B., P. C. i A. C.. Tak wniosek można wyprowadzić z doręczenia tym osobom postanowienia z dnia 15.09.2009 r. o wszczęciu postępowania z urzędu. Faktem jest, że większość postępowań toczących się przed organami nadzoru budowlanego winna się toczyć z urzędu, co jednak nie wyklucza, że takie postępowanie może być wszczęte na wniosek strony. W sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. i P. C. zawarty w piśmie z dnia 31.08.2009 r. Wniosek dotyczył spływu wód opadowych z budynku mieszkalnego i gospodarczego. Organ wszczyna postępowanie z urzędu w sprawie sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego - powstaje pytanie a co ze spływem wód z budynku mieszkalnego.

W tego rodzaju sprawach często mamy do czynie ze zbiegiem przepisów prawa cywilnego (sąsiedzkiego art. 144 kc) z przepisami prawa administracyjnego (wodnego lub budowlanego).

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. organy nadzoru budowlanego mogą orzekać merytorycznie o "zgodności z prawem" jedynie w ramach stanów faktyczno-prawnych określonych przepisami ustawy Prawo budowlane oraz przepisami rozporządzeń wydanych na podstawie tej ustawy. Stany te zatem winny być związane z realizacją lub niewłaściwym utrzymaniem zdefiniowanego w przepisie art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obiektu budowlanego bądź też realizacją zdefiniowanych w przepisie art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego robót budowlanych. Zdaniem tego organu zmiana ukształtowania terenu działki, nie może być rozstrzygana na podstawie Prawa budowlanego, nawet jeżeli nastąpiła w związku z prawidłowo wykonanymi robotami budowlanymi a także, że nie podlega kontroli organów nadzoru budowlanego w ramach kompetencji określonych w przywołanym wyżej przepisie art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego kwestia wydzielenia na terenie nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w O., za pomocą wkopanych w ziemię płytek betonowych, ogródka warzywnego bowiem ogródek nie jest obiektem budowlanym a prace związane z jego powstaniem nie można zakwalifikować jako roboty budowlane. Podobnie kwestia legalności budynków zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. [...] w O. wykracza poza przedmiot postępowania odwoławczego a więc organ nie jest uprawniony do jej rozstrzygania w treści niniejszej decyzji. Sprawa taka może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

W sprawie wydaje się oczywiste, że wnioskodawcom J. i P. C. chodzi o zalewanie wodami odpływowymi ich nieruchomości. Twierdzą oni, że przyczyną tego stanu rzeczy jest wadliwe odprowadzenie wód opadowych z nieruchomości sąsiedniej stanowiącej własność B. i W. B.. Organy administracji sprawę mogą rozpoznać tylko w zakresie materialnego prawa administracyjnego a w tym konkretnym przypadku prawo budowlanego lub prawa wodnego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa Budowlanego z 1994 r., obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w. tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Dalej zgodnie z art. 61 pkt. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2.

Z tych względów nie można podzielić argumentu zaskarżonej decyzji, że kwestia legalności obiektów, mających wpływ na spływ wody opadowej nie może być badana w tego rodzaju postępowaniu. Wydaje się, że legalność jest tu zasadnicza - bowiem gdy obiekt jest zbudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę możliwość ingerencji organów nadzoru budowlanego jest ograniczona acz nie wyłączona. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego będzie mógł wydać decyzję w oparciu o art. art. 5 ust. 1 pkt. 9 w związku z art. 61 pkt. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r.

Nie można tez zapominać, że § 29 rozporządzenia z dnia 12.04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. nr 75 póz .690 zpóźn.zm.) stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Tak więc, wykonanie jakichkolwiek prac, np ogrodzenie ogródka, jeżeli prowadzi do ograniczenia naturalnego spływu wód, może być przedmiotem ingerencji organów nadzoru budowlanego.

Inna jest sytuacja gdy mamy do czynienia z obiektem wybudowanym nie zgodnie z udzielonym pozwoleniem lub nawet bez pozwolenia. Taka sytuacja będzie obligowała organ do wszczęcia postępowania naprawczego ( art. 48 - 51 Prawa Budowlanego z 1994 r.). W toku tego postępowania naprawczego będzie musiała być rozstrzygnięta kwestia spływu wód opadowych.

Jaka podstawa prawna może w sprawie mieć zastosowanie będzie wynikało z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Jeżeli organ nadzoru budowlanego dojdzie do wniosku, że w sprawie nie jest właściwy, bo jego zdaniem sprawa winna być rozstrzygnięta na gruncie przepisów prawa wodnego, to winien wniosek strony przekazać organowi właściwemu ( art. 65 § 1 kpa).

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania, w sposób zgodny z procedurą przeprowadzi postępowanie dowodowe i na jego podstawie wyda orzeczenie dotyczące całości żądania wnioskodawców mając na uwadze, że czym innym jest bezprzedmiotowość postępowania a czym innym bezzasadność żądania strony. Nie wydaje się celowe żądanie J. i P. C. rozbijać na dwa żądania jedno dotyczące spływu wód z budynku gospodarczego ( wszczęte z urzędu) i drugie z budynku mieszkalnego (do chwili obecnej nie rozpoznane). Wszczęcia postępowania domagają się osoby mające wyraźny interes prawny (art. 28 kpa) w rozstrzygnięciu sprawy. Gdy ich żądanie okaże się bezzasadne wtedy obowiązkiem organu będzie orzeczenie o odmowie nakazania wykonania określonych robót.

Skoro kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszają prawo na art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art.135 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.