Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 582/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] listopada 2019r., 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].11.2019 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu M. K. w T., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 256 ze zm.), art. 93 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 85 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Rektora UMK z dnia [...] października 2019 r. - Regulamin świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. (t.j. Biuletyn Prawny UMK z 2020 r., poz. 360), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].10.2020 r., orzekła o nie przyznaniu M. D. stypendium rektora.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 93 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 4 ust. 1 i 2 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T., stypendium rektora przysługuje studentowi studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, jednak nie dłużej, niż przez okres 6 lat. Stypendium rektora nie przysługuje studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny. Nie przysługuje również studentowi posiadającemu tytuł zawodowy licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.

W związku z powyższym orzeczono, że przyznanie zainteresowanemu stypendium rektora nie jest możliwe.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. D. podniósł, że jest studentem jednolitych studiów magisterskich na kierunku lekarskim, które rozpoczął i złożył ślubowanie jako student Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum im. L. R. w październiku 2014 roku. Nabył tym samym prawa studenta, w tym możliwość ubiegania się o stypendium, zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 r., poz. 1668 ze zm.).

Obecnie jest studentem szóstego roku tego kierunku, nie powtarzał żadnego roku studiów i uzyskiwał wysokie wyniki w nauce, za co został dwukrotnie nagrodzony przyznanym stypendium rektora, to jest w roku akademickim 2017/2018 oraz 2018/2019.

Odwołujący podkreślił, że studiuje kierunek lekarski, na którym złożył wniosek o stypendium rektora, przez okres krótszy, niż sześć lat.

Odwołujący oświadczył również, że nie posiada tytułu zawodowego magistra, magistra inżyniera albo równorzędnego; nie posiad tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego oraz, że nie studiuje równocześnie innego kierunku studiów.

Zauważył również, że zgodnie z art. 55 ust. 1 obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. 2016 poz. 283), każdą samodzielną myśl ujmuje się w odrębny artykuł. Art. 93 ust 1 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, odnosi się wyraźnie do studenta studiującego na kilku kierunkach studiów, należy więc spojrzeć na kolejne ustępy jako kontynuację tej myśli. W ocenie skarżącego oznacza to, że kolejne ustępy powinny być interpretowane jako dotyczące studenta kształcącego się równocześnie na kilku kierunkach studiów, a gdyby ustawodawca chciał ograniczyć prawo do stypendiów dla wszystkich studentów, zawarłby odpowiednie ograniczenia w artykule 86, który odnosi się systemowo do zagadnienia stypendiów.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Kolejno, zgodnie z § 17 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, c Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T., o stypendium rektora może ubiegać się: 1) student, który zaliczył co najmniej pierwszy rok studiów i spełnia łącznie następujące warunki: a) w roku akademickim poprzedzającym rok akademicki, na który stypendium ma być przyznane, zaliczył terminowo wszystkie przedmioty przewidziane planem studiów na dany rok studiów (w przypadku rozliczenia rocznego - do 20 września; w przypadku rozliczenia semestralnego - do 28 lutego w semestrze zimowym i do 20 września w semestrze letnim); b) nie powtarzał roku studiów, o którym mowa w lit. a, z wyłączeniem sytuacji, kiedy powtarzanie roku wynikało z powodów zdrowotnych lub z powodu urodzenia dziecka; c) uzyskał za rok studiów, o którym mowa w lit. a, średnią ocen nie niższą niż 4,0000 lub posiada osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym oraz zgodnie z § 25 ust. 3 i 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. stypendia naukowe są przyznawane studentom danego kierunku i poziomu studiów, którzy uzyskali najwyższą liczbę punktów, w ramach ustalonej w danym roku akademickim dla tego kierunku i poziomu studiów liczby stypendiów rektora. Minimalna liczba punktów uprawniających do ubiegania się o stypendium naukowe wynosi 40,000.

Odwołujący podkreślił, że w poprzedzającym roku akademickim 2018/2019 uzyskał wysoką średnią ocen: 4,6136 oraz zdobył dodatkowe osiągnięcia naukowe, co zgodnie z § 18 ust. 4 oraz § 25 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. łącznie daje sumę 49,186 punktów. Nie powtarzał roku studiów oraz zaliczył terminowo wszystkie przedmioty przewidziane planem studiów.

W roku akademickim 2019/2020 kryterium punktowe uprawniające do przyznania stypendium rektora na kierunku lekarskim wynosi 45,667, więc odwołujący uznał, że zgromadził minimalną liczbę punktów, uprawniającą do pobierania stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020.

Minister Edukacji Narodowej po rozpatrzeniu odwołania, po uprzednim uchyleniu decyzji wyrokiem WSA w sprawie II SA/Bd 334/20, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 91 wymienionej ustawy, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Szczegółowe zasady przyznawania świadczeń studentom określone zostały na mocy art. 95 wymienionej ustawy, w Regulaminie.

Odnosząc się do argumentów wymienionych w odwołaniu zauważono, że kwestia możliwości przyznania stypendium osobom studiującym powyżej 6 lat została uregulowana zarówno w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jak i w ust. 1 § 4 Regulaminu. Ust. 2 § 93 wymienionej ustawy mówi, że świadczenia przysługują studentowi na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej, niż przez okres 6 lat.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zainteresowany został przyjęty na pierwszy rok studiów - kierunek farmacja, studia stacjonarne jednolite magisterskie w dniu [...] października 2012 r., natomiast został skreślony w dniu [...] września 2015 r. Równolegle, w dniu [...] października 2014 r. podjął studia stacjonarne jednolite magisterskie na kierunku lekarskim, kontynuowane do dzisiaj.

Organ wskazał, że w opinii strony art. 93 ust 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym odnosi się do studenta kształcącego się na kilku kierunkach, tym samym w ocenie organu nie odnosi się do sytuacji strony w roku akademickim 2019/2020.

Wskazano również, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na swojej stronie internetowej, w zakładce "Świadczenia dla studentów od [...] października 2019 r." zamieściło informację, że świadczenia przysługują studentom nie dłużej niż przez okres 6 lat, co oznacza, że łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia, czy je pobiera, ponieważ 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta na pierwszym kierunku studiów. Termin ten biegnie także, gdy osoba przebywa na urlopie od zajęć, ale nadal pozostaje studentem. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Ponadto nadmieniono, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia ustawy tj. sprzed [...] października 2018 r. Prawo do świadczeń nie przysługuje także studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeśli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia, w tym również tytuł uzyskany za granicą.

Przeliczając okres czasu gdy odwołujący był studentem, tj. 6 lat, 72 miesiące studiowania, zdaniem organu administracji upłynęły w dniu [...] września 2018 r.

W skardze do Sądu M. D. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającego znaczenie dla sprawy:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k.p.a.) - poprzez nie zebranie i nie rozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez Organ, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczenia wlicza się okres, w którym posiada status studenta, a nie faktycznie je pobierał, w sytuacji gdy istniały obiektywne okoliczności do przyznania stypendium;

2. art. 7a k.p.a. po przez brak rozstrzygnięcia sprawy na korzyść strony (studenta) w sytuacji gdy w sprawie pozostawały wątpliwości co do natury sprawy;

3. art. 7b k.p.a. poprzez brak współdziałania ze sobą Organów w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w wyniku czego Organ nie miał na względzie interesu społecznego ani słusznego interesu obywateli ani sprawności postępowania. Organ nie posługiwał się środkami adekwatnymi do charakteru okoliczności i stopnia złożoności przedmiotowej sprawy;

4. art. 8 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę faktu podniesionego przez skarżącego, iż w roku akademickim 2018/2019 uzyskał wysokie wyniki w nauce i tym samym zgromadził minimalną liczbę punktów uprawniającą do pobierania stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020, które ostatecznie nie były brane pod uwagę (tak jakby ich nie było), przez co Organ uchylając się od wzięcia odpowiedniości za swoje zaniedbania i błędy nie działał w sposób budzący zaufanie do władz publicznych, nie kierował się zasadami proporcjonalności ani równego traktowania;

5. art. 9 k.p.a. - organ wydając decyzję na podstawie wybiórczych i niekompletnych, informacji dokumentów oraz wypowiedzi - nie wykonał swojego obowiązku co do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły lub mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w wyniku czego, mimo że organ ma obowiązek czuwać, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa - nie udzielił mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

6. art. 11 k.p.a. - poprzez nie wyjaśnienie skarżącemu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, to jest nie wyjaśnił dlaczego 6-cio letni okres przysługiwania stypendium zrównuje z okresem posiadania statusu studenta a nie faktycznego pobierania stypendium;

7. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 r., poz. 1669) z związku z art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższy i nauce (Dz.U. 2018 r., poz. 1668 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, a przez to błędne zastosowanie i uznanie, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium, należy zaliczyć okres posiadania przez skarżącego statusu studenta, a nie czasu faktycznego pobierania świadczenia.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 93 ust. 2 i 3 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 4 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Rektora UMK z dnia [...] października 2019 roku Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. (Biuletyn Prawny UMK z 2019 r., poz. 326 ze zm.) poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie należy przyznać stypendium rektora z powodu hipotetycznego przekroczenia 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium, podczas gdy w rzeczywistości stypendium pobierał przez 18 miesięcy.

W uzasadnieniu zarzutów skargi jej autor podniósł, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym, dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, musi mieć znaczenie to, czy student występował o świadczenie i czy zostało mu ono przez uczelniany organ stypendialny przyznane, tj. czy pobierał świadczenie, przy czym zgodnie z art. 86 ust. 1 p.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego stypendium (w art. 91 p.s.w.n ustalono warunki stypendium rektora).

Ponadto skarżący wskazał, że art. 93 ust 2 p.s.w.n stanowi, iż świadczenia przysługują studentowi nie dłużej niż przez okres 6 lat. W jego przypadku, gdy stypendium jest przyznawane na 9 miesięcy, nie sposób jest do okresu 6 lat przysługiwania stypendium, zaliczać trzech miesięcy wakacji, podczas, których nie może otrzymać świadczenia. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje przez cały rok kalendarzowy, bowiem w każdym roku maksymalny upływ okresu to 9 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy.

Odnosząc powyższe do swojej sytuacji, skarżący poinformował, że dotychczas otrzymywał stypendium łącznie przez okres 18 miesięcy to jest w roku akademickim 2017/2018 i 2018/2019. W poprzedzającym roku akademickim 2018/2019 uzyskał wysoką średnią ocen 4,6136 oraz posiada dodatkowe osiągnięcia naukowe, co zgodnie z § 18 ust. 4 oraz § 25 ust. 1 Regulaminu łącznie daje sumę 49,186 punktów. W roku akademickim 2019/2020 kryterium punktowe uprawniające do przyznania stypendium rektora na kierunku lekarskim wynosiło 45,667.

Zdaniem skarżącego, zgromadził on minimalną liczbę punktów uprawniającą do pobierania stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020; nie powtarzał roku studiów oraz zaliczył terminowo wszystkie przedmioty przewidziane planem studiów i tym samym spełnił wszystkie przesłanki do przyznania stypendium rektora.

Skarżący podkreślił, że powyższy kierunek interpretacyjny jest zgodny z linią orzeczniczą nakreśloną przez sądy administracyjne w podobnych sprawach: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. II SA/Ol 107/20; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 462/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Sz 222/20; wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 września 2020 r., sygn. II SA/Ke 356/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. II SA/Sz 260/20.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że narusza on bądź przepisy prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisy dające podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, oraz stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo materialne i procesowe w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Minister Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej tejże uczelni z dnia [...].11.2019r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium rektora.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm.) oraz postanowienia Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. zawartego w Zarządzeniu nr [...] Rektora Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] października 2019 r.

Stypendium rektora, o które ubiegał się skarżący jest świadczeniem w ramach pomocy materialnej dla studentów przewidzianym w art. 86 ust.1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1(a zatem także stypendium rektora wymienione w art. 86 ust. 1 pkt 4), przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.

Organy obu instancji wydając decyzje w sprawie dokonały interpretacji powołanego przepisu w ten sposób, iż uznały, że dla obliczenia powyższego terminu kluczowy jest okres, w jakim skarżący posiadał status studenta, ustalając tym samym, że na moment złożenia wniosku o przyznanie stypendium skarżący posiadał status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. W kontekście sposobu obliczania poszczególnych okresów wliczających się do sześcioletniego terminu, o którym mowa w treści art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy organ przyjął założenie, iż w przepisach ustawy nie wskazano, aby okres 6 lat dotyczył wyłącznie okresów studiów, w których student pobierał stypendium lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium, stąd uwzględniono wszystkie okresy, kiedy dana osoba miała status studenta, a zatem potencjalnie mogła pobierać świadczenia określone w art. 86 ust. 1 ustawy. O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium rektora, zdaniem organów obu instancji, decydował zatem wyłącznie okres studiowania.

W ocenie Sądu wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dokonana w niniejszej sprawie przez organy stypendialne UMK jest błędna. Organy przyjęły bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczeń" jest tożsame z pojęciem "przysługiwania statusu studenta". Natomiast takie rozumienie omawianego pojęcia nie wynika z treści art. 93 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wymieniona ustawa nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczenia". Wobec braku definicji ustawowej pojęcie to należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów.

W związku z tym nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występował o świadczenia oraz czy zostało mu ono przyznane przez właściwy organ uczelni, to jest czy pobierał świadczenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20 i przytoczony w tych orzeczeniach pogląd doktryny).

Wykładnia językowa wyklucza zatem możliwość zrównania znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczeń", o którym mowa w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenia" (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 460/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 107/20 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., II SA/Sz 222/20).

Zasadnym jest zatem stwierdzenie, że w świetle art. 86 ust. 1 ustawy student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium. Samo posiadanie statusu studenta nie jest równoznaczne z przysługiwaniem prawa do stypendium. Sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy powiązano bowiem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej.

Mając powyższe na uwadze, 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy zatem odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie był beneficjentem takiej pomocy przyznanej mu przez organy uczelni. To właśnie ten czas zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może przekroczyć łącznie 6 lat.

Nie można zaś, jak błędnie przyjęły w niniejszej sprawie organy stypendialne, wiązać początku tego okresu z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy. Skoro bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec termin 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Reasumując, należy stwierdzić, że badając zaistnienie przesłanek przyznania skarżącemu wnioskowanego stypendium, orzekające w sprawie organy do sześcioletniego okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy wliczyły cały okres studiowania przez skarżącego, nie rozważając, czy rzeczywiście świadczenie to skarżącemu przysługiwało w rozumieniu wyżej wskazanym. W konsekwencji powyższego przyjęcie, iż wspomniany sześcioletni okres upłynął, a tym samym odmowa przyznania skarżącemu stypendium była uzasadniona, nie zasługuje na akceptację.

Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy przez błędną jego wykładnię. Konsekwencją wymienionego uchybienia było ponadto naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, to jest art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niedokonanie ustaleń dotyczących okresów pobierania przez skarżącego świadczeń istotnych dla ustalenia przysługiwania prawa do stypendium rektora. Powyższe względy uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również uchylenie decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a.

R. O. J.. B. E.. P.