Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 694/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 147 par.1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 101 par. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 7 ust. 2, art. 10
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant ref. staż. Przemysław Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 roku sprawy ze skarg: A. M. i K. M. oraz G. R. na uchwałę Rady Gminy w Ozorkowie z dnia 6 czerwca 2012 roku nr XVIII/184/12 w przedmiocie zmiany uchwały nr VII/54/07 Rady Gminy w Ozorkowie z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie Gminy Ozorków 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Gminy Ozorków solidarnie na rzecz A. M. i K. M. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz G. R. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Gminy w O. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.) zmieniła uchwałę Nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie Gminy O. Zgodnie z § 1 wskazanej powyżej uchwały, w uchwale Nr [...] wprowadzono następującą zmianę: w załączniku do uchwały w poz. 45 w kolumnie 4 wyraz "ul. A" zastąpiono wyrazami "ul. A z wyłączeniem działki nr [...]". Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy w O., a jej wejście w życie określono na 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].

W dniu [...] (data wpływu pisma do organu) A. M. i K. M. skierowali do Rady Gminy w O. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia [...] Nr [...]. Wskazali, iż naruszenie prawa polega w szczególności na naruszeniu prawa do ochrony własności i zasady równego traktowania obywateli wobec prawa, wyrażonych w :

- protokole nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r., artykuł 1 "Ochrona własności",

- art. 64, 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej,

- art. 222 paragraf 2 Kodeksu Cywilnego,

- art. 140 Kodeksu Cywilnego,

- art. 8 Kodeksu Postępowania Administracyjnego nakazującego organom administracji publicznej prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,

- art. 67 ustęp 2, art. 78 i 81 Konstytucji RP zasadę równości obywateli wobec prawa,

- ustawie o gospodarce nieruchomościami,

- art. 73 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z 13 października 1998 r. (Dz. U nr 133, poz. 872 ze zmianami),

- art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, ze zm.),

poprzez:

a/ pozbawienie nieruchomości przy ulicy A 1 (działki [...] i [...]) jedynego dostępu do drogi publicznej jaką jest działka [...],

b/ zmniejszenie wartości nieruchomości położonej przy ulicy A 1 (działki [...] i [...]) i faktycznym wykluczeniem jej sprzedaży po cenie rynkowej,

c/ pozbawienie możliwości korzystania z nieruchomości przy ulicy A 1 zgodnie z jej ekonomiczno - społecznym przeznaczeniem - budowy domu jednorodzinnego,

d/ możliwości doprowadzenie mediów (energii elektrycznej, wody, telefonu, gazu),

e/ pozbawienie właściwego dostępu do drogi publicznej w zakresie:

- bezpieczeństwa mienia i osób przebywających na terenie wyżej wymienionej nieruchomości poprzez utrudnienie prowadzenie akcji ratunkowej - dostęp wozów bojowych straży pożarnej, dotarcie karetki pogotowia po wejściu uchwały będzie możliwy tylko z jednej strony, co wymaga cofania samochodów ciężarowych na długości ponad 200m.,

- utrudnienia wywozu śmieci z terenu nieruchomości, utrudnienia usuwania śniegu (z tego samego powodu co powyżej).

A. M. i K. M. zaznaczyli przy tym, że w zakresie podpunktu e) naruszenie dotyczy wszystkich nieruchomości położonych przy ulicy A.

Wnieśli o przywrócenie obowiązywania Uchwały Nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie Gminy O. w brzmieniu pierwotnym, uporządkowanie spraw własnościowych działki [...] poprzez przywrócenie władania i/lub własności gminy na jej terenie w trybie artykułu 222 par 2 Kodeksu cywilnego, artykułu 101a paragraf 2 ustawy o samorządzie gminnym i artykułu 8 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem możliwości przymusowego wywłaszczenia w trybie ustawy o gospodarce gruntami i/ lub badania stanu prawnego i aktów notarialnych nieruchomości przylegających do działki [...], badania dokumentów archiwalnych z operatów odnowienia ewidencji gruntów na terenie ulicy A, niepodejmowanie uchwał różnicujących zakres uprawnień właścicieli nieruchomości na danym terenie poprzez umożliwienie jednym korzystania z pełnej ochrony praw własności kosztem naruszania praw innych, co uniemożliwia im wykorzystanie nieruchomości zgodnie z ich wolą i przeznaczeniem gruntu i godzi w wyrażoną przepisami art. 67 ust. 2, art. 78 i 81 Konstytucji zasadę równości obywateli wobec prawa oraz przywrócenie nieruchomości położonej przy ulicy A 1 (działki [...] i [...]) do drogi publicznej jaki wyżej wymieniona nieruchomość miała w momencie nabycia jej w dniu [...] i możliwości jej wykorzystania zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego.

W tym samym dniu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w uchwale Nr [...] z dnia [...] wniósł G. R. Wskazał, że zaskarżona uchwała likwiduje część drogi, która przylega na całej długości do jego działki oznaczonej nr [...], położonej w S. przy ul. A 2. Podniósł, iż w wyniku dokonanej zmiany został pozbawiony dostępu do działki tj. wejścia, wjazdu i całego wewnętrznego zagospodarowania. Podkreślił, że cały fragment ulicy ma być przekształcony w działkę nr [...], na której usytuowane jest przyłącze do wodociągu, hydrant i przyłącze energetyczne do jego działki. Wskazał, że likwidacja ul. A przylegającej do jego posesji spowoduje konieczność przebudowy całej infrastruktury znajdującej się jego działce i wycięcie olbrzymiej ilości drzew i nasadzeń. Ponadto uniemożliwi dojazd pojazdom służb bezpieczeństwa takim jak Staż Pożarna czy pogotowie. Wskazał również, że Gmina O. nie poinformowała mieszkańców ani właścicieli działek bezpośrednio graniczących o planowanych zmianach.

W odpowiedzi na powyższe wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w oddzielnych pismach z dnia [...], skierowanych do A. i K. M. oraz G. R., Rada Gminy w O. wskazała, że z danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz wypisów z księgi wieczystej Kw. Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zgierzu wynika, że działka stanowiąca część ulicy A oznaczona nr [...] jest własnością osób fizycznych. Wpis prawa własności osób fizycznych dokonany został w dniu [...]. Droga natomiast, która nie jest własnością gminy nie może być drogą gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do kategorii dróg gminnych. Uchwała zatem, która zalicza do dróg gminnych drogę, która nie jest własnością gminy narusza art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Przedstawione okoliczności uzasadniały zatem, w ocenie Rady Gminy, zmianę uchwały z dnia [...].

Odpowiedzi na wezwania do usunięcia naruszenia prawa zostały doręczone A. i K. M. oraz . R. w dniu [...].

W dniu [...] A. M. i K. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy w O. z dnia [...] Nr [...] i zażądali jej uchylenie jako sprzecznej z prawem oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisowych. W skardze powtórzone zostały zarzuty i argumenty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] oraz podkreślono, iż Rada Gminy O. notorycznie pomija skarżących w sprawach dotyczących ulicy A, co w ich ocenie jest niezgodne z prawem.

W dniu [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Nr [...] wniósł także G. R. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 80, art. 75 § 1 art. 76 § 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84. art. 86 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2a ustawy o drogach publicznych oraz art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi G. R. w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, dodatkowo wskazując, iż zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie NSA, droga z chwilą włączenia w sieć infrastruktury publicznej zostaje wykluczona z obrotu prawnego.

W odpowiedziach na powyższe skargi Rada Gminy w O. wniosła o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w odpowiedziach na wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Łd 695/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi G. R. o sygn. akt III SA/Łd 695/12 ze sprawą ze skargi A. M. i K. M. o sygn. akt III SA/Łd 694/12. Obie sprawy prowadzone są obecnie pod sygnaturą akt III SA/Łd 694/12.

W dniu 12 grudnia 2012 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika A. M. i K. M., w którym podtrzymane zostały dotychczasowe zarzuty skarżących. Do pisma załączone zostały również dokumenty w ilości 9 szt., w celu uwzględnienia ich przez Sąd przy rozpoznaniu sprawy.

Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. K. M. załączył do akt sądowych mapę, obrazującą przebieg ulicy A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skargi A. M. i K. M. oraz G. R. zasługują na uwzględnienie.

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). W granicach tak określonych kompetencji, wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych ocenia prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykonywana przez sądy kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.).

Wyjaśnienia wymaga, że na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. w spr. o sygnaturze akt III SA/Łd 695/12 rozstrzygnął o połączeniu skarg A. M. i K. M. oraz G. R. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, albowiem dotyczą tej samej uchwały.

Skargi wniesione zostały w trybie art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). Warunkami dopuszczalności skargi wniesionej w oparciu o wskazany przepis są: wydanie przez organ gminy uchwały z zakresu administracji publicznej, uprzednie bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi. Ponadto, aby skarga stała się skuteczna, skarżący muszą wykazać, że kwestionowana uchwała narusza ich interes prawny.

Oceniając spełnienie warunków formalnych obu skarg, sąd stwierdził ich dopuszczalność, bowiem zaskarżona uchwała podjęta została w sprawie z zakresu administracji publicznej, skargi zostały poprzedzone wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa oraz zostały złożone z zachowaniem terminu.

W tej sytuacji przesądzenie o dopuszczalności skarg otworzyło sądowi drogę do merytorycznego ich rozpoznania.

Jak stwierdza się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 powołanej wyżej ustawy nie ma charakteru actio popularis, a to oznacza, iż do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (patrz wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, Wokanda 2005/7-8).

Skarżący musi zatem wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie zaś w przyszłości, naruszeniem, tego interesu prawnego lub uprawnienia, polegającym na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwała a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, LEX nr 53376). Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej.

W wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa oraz skargach skarżący podnieśli, iż uchwała Nr [...], której skutkiem jest wyłączenie działki nr [...], położonej przy ul. A w O. z wykazu dróg gminnych, powoduje, iż nieruchomości przy ul. A w O., których są właścicielami, utraciły dostęp do drogi gminnej. Oznacza to, iż ich nieruchomości nie mają dostępu do drogi publicznej i znajdujących się na działce [...] mediów oraz nie mogą być wykorzystywane zgodnie z ich gospodarczym przeznaczeniem wynikającym z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O.

W tej sytuacji, interes prawny skarżących w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy O. Nr [...] nie może budzić wątpliwości.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, podziela konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, chociaż z nie przyczyn podniesionych w skargach. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zaskarżoną uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Gminy w O. zmieniła swoją uchwałę Nr [...] z dnia [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie Gminy O. Zgodnie z § 1 wskazanej uchwały, w uchwale Nr [...] wprowadzono następującą zmianę: w załączniku do uchwały w poz. 45 w kolumnie 4 wyraz "ul. A" zastąpiono wyrazami "ul. A z wyłączeniem działki nr [...]". Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy w O., a jej wejście w życie określono na 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Skutkiem zaskarżonej uchwały było pozbawienie działki nr [...] leżącej w pasie ulicy A w O. statusu drogi gminnej. Z odpowiedzi na skargi wynika, iż podjęcie uchwały spowodowane było faktem, iż w dniu [...] w księdze wieczystej działki nr [...] uwidocznione zostały jako właściciele osoby fizyczne. Rada Gminy powołała się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.04.2010 r. sygn. VII SA/Wa 2177/09, w którym stwierdzono, iż droga, która nie jest własnością gminy nie może być drogą gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do dróg gminnych.

Wskazać należy, iż zasady i procedurę postępowania w sprawach zaliczenia drogi do kategorii dróg publicznych gminnych reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.). Z treści art. 7 ust. 2 tej ustawy wynika, że zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje na podstawie uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Z treści zaś art. 2a dodanego do tej ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. wynika m.in., że drogi gminne stanowią własność właściwego samorządu gminy.

Uwzględniając treść zacytowanych powyżej przepisów stwierdzić trzeba, że w obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. stanie prawnym zaliczenie dogi do kategorii dróg gminnych jest możliwe tylko w odniesieniu do dróg stanowiących własność samorządu gminnego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że działka nr [...], objęta m.in. zakresem przedmiotowym uchwały Rady Gminy w O. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie Gminy O., nie stanowi własności Gminy. Powyższe stanowiło zatem przeszkodę do zaliczenia ulicy A w O. w części położonej na działce [...] do kategorii dróg gminnych.

Przedmiotem skargi do Sądu w niniejszym postępowaniu nie jest jednak uchwała Rady Gminy w O. Nr [...] lecz uchwała Nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały Nr [...] w części zaliczającej działkę nr [...] przy ul. A w O. do kategorii dróg gminnych. Zaznaczyć należy, iż nieprawomocnym wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. w spr. o sygn. akt III SA/Łd 544/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w O. z dnia [...] Nr [...] w części dotyczącej zaliczenia do kategorii dróg gminnych odcinka ulicy A, przebiegającego przez działkę o numerze ewidencyjnym [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...]. Sąd uznał bowiem, iż uchwała, którą zalicza się do dróg gminnych drogę, która nie jest własnością gminy, narusza w istotny sposób art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, z którego wynika, że tylko droga stanowiąca własność gminy może być zaliczona do dróg gminnych.

Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności należy uznać, że zaskarżona uchwała chociażby z tego powodu winna być wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem dotyczy zmiany uchwały Nr [...] w tej części, w której stwierdzona została jej nieważność powodu rażącego naruszenia prawa.

Rada Gminy w O. zmieniając zaskarżoną uchwałą uchwałę z dnia [...] Nr [...] również rażąco naruszyła prawo, gdyż pomijając odcinek ulicy A - przebiegający przez działkę o numerze ewidencyjnym [...] – z wykazu dróg gminnych, działała bez podstawy prawnej.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa. Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. W myśl natomiast art. 7 tej ustawy, do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom z wyłączeniem dróg wewnętrznych (ust. 1). Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (ust. 2). Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (ust. 3).

Przepisy ustawy o drogach publicznych, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy, dają radzie gminy kompetencje jedynie do podjęcia uchwały w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych. Rada gminy nie posiada natomiast kompetencji do uchylenia lub zmiany podjętej już uchwały o zaliczeniu drogi. Przepisy ustawy o drogach publicznych, po podjęciu uchwały o zaliczeniu do kategorii dróg gminnych, wskazują inne rozwiązania prawne wynikające z art. 10 tej ustawy, umożliwiające pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii.

Zgodnie z art. 10 ustawy o drogach publicznych, organem właściwym do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii jest organ właściwy do zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii (ust.1). Pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii (ust. 2). Przy czym, pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Ponadto, pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego (ust. 3).

W rozpoznawanej sprawie, Rada Gminy w O., podejmując uchwałę o zmianie uchwały w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie Gminy O. mocą której wyłączyła część ulicy A z wykazu dróg zaliczonych do kategorii dróg gminnych, działała wbrew regulacji zawartej w art. 10 ustawy o drogach publicznych, z całkowitym pominięciem tego przepisu w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. Na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, działając w granicach prawa, posiadała tymczasem jedynie uprawnienie do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii i to wyłącznie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Użycie przez ustawodawcę określenia, iż pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii jest możliwe "jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii" nie jest ani przypadkowe, ani pozostawione do uznania przez organ podejmujący uchwałę w tej kwestii. Ustawodawca wyraźnie, wprost to określił wprowadzając jeden wyjątek, tj. przypadek wyłączenia drogi z użytkowania. Zatem ustawodawca nie przewiduje dowolnego przekształcenia drogi o charakterze publicznym, do której obowiązkowo mają zastosowanie przepisy ustawy o drogach publicznych na drogę wewnętrzną ukierunkowaną na stosowanie przepisów cywilnoprawnych ze stosunków własnościowych. Odjęcie charakteru drogi publicznej zostało określone tylko w przypadku wyłączenia drogi z użytkowania.

Ponadto, naruszenie wymienionego przepisu polegało również na odmienności regulacji dotyczącej daty wejścia w życie zaskarżonej uchwały. Z przepisu art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych wynika bowiem wprost, iż pozbawienie i zaliczenie drogi określonej kategorii nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od 1 stycznia roku następnego. Zaskarżona uchwała uregulowała tę kwestię, jako wejście jej w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym, co bezspornie świadczy o rażącym naruszeniu kolejnej przesłanki tego samego przepisu. Art. 10 ust. 2 ustawy o drogach publicznych stanowi, iż pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii, co oznacza, że w sprawie zastosowanie znajdzie art. 7 ust 2 tej ustawy. Przepis ten wymaga, aby przed podjęciem uchwały rady gminy zasięgnięta została opinia zarządu powiatu. W aktach niniejszej sprawy brak jest tymczasem takiego dokumentu.

Wobec powyższego, stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jest w pełni zasadne, o czym Sąd orzekł w oparciu o art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Rozpoznając skargę Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, przyjmując ze wskazanych wyżej powodów, że została ona wydana z istotnym naruszeniem art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o drogach publicznych oraz z uwagi na fakt, iż stwierdzona została nieważność uchwały Nr [...] w tej części, do której w całości odnosi się uchwała Nr [...].

Na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego. Z mocy natomiast art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

b.a.