Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1208/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., § 4 art. 141, 184.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 365 ust. 2,
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 10 i art. 17
journal: Dz.U. 1936 nr 37 poz 282
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe.
article: art. 233 § 1, art. 231, art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.,  art. 493 § 3 k.p.c. w zw. z art. 485, art. 126 , art. 368, § 3 art. 493, 485 (§ 3). art. 493 § 3.
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 481, art. 61, art. 499, art. 498.
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Andrzej Skoczylas Protokolant Marzena Bal-Kuźniarska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1577/13 w sprawie ze skargi J. W. na uchwałę K. E. II S. nr [...] przy M. S. do r. o. od u. o w. e. r., który z. p. w d. [...] r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. W. na rzecz K. E. [...] S. [...] przy M. S. do r. o. od u.o w. e. r., który z. p. w d. [...]r. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1577/13 oddalił skargę J. W. (skarżący) na uchwałę K. E. [...] s. Nr [...] przy M. S. do rozpoznania odwołania od uchwały z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komisja Egzaminacyjna nr [...] do przeprowadzania egzaminu radcowskiego w [...] r. z siedzibą w W. działając na podstawie art. 366 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm., dalej: u.r.p.) stwierdziła uchwałą z dnia [...] r. nr [...], że skarżący wobec otrzymania oceny niedostatecznej z trzeciej części (prawo cywilne) egzaminu radcowskiego, przeprowadzonego w dniach [...] r., uzyskał negatywny wynik z egzaminy radcowskiego.

Rozpatrując odwołanie od powyżej uchwały organ II instancji uznał, że sporządzony przez skarżącego projekt apelacji został wniesiony bez braków formalnych. Jednakże egzaminatorzy dostrzegli, że praca ta zawiera wadliwe i niezgodne z interesem strony określenie zakresu zaskarżenia z uwagi na pominięcie zagadnienia dotyczącego przewalutowania kwoty pożyczki oraz błędne stanowisko, co do skuteczności zarzutu potrącenia. Ponadto, że skarżący w swojej pracy podniósł jedynie zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), bez wskazania innych zarzutów, w tym naruszenia art. 231 k.p.c.

Komisja wyjaśniła, że zakres zaskarżenia w pracy skarżącego odnosi się ogólnie do rozstrzygnięcia w zakresie odsetek, nie precyzując, jaki okres został objęty zaskarżeniem, mimo że z wniosku apelacji wynika, że chodzi o okres od [...] r. do [...] r.; z kolei we wniosku apelacji należało wnieść o uchylenie nakazu zapłaty w części zasądzającej odsetki za okres od [...] r. do [...] r. i oddalenie powództwa w tym zakresie. Komisja II stopnia uznała, że nie jest możliwe wydanie wyroku reformatoryjnego o treści wskazanej we wniosku apelacji, uchybieniem jest zaś brak żądania oddalenia powództwa w zakresie objętym zaskarżeniem. Komisja II stopnia wskazała też, że skarżący postawił jedynie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych będący wynikiem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 233 k.p.c.), poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w dniu [...] r. doszło do przedstawienia pozwanemu weksla do zapłaty. Zarzut ten, kwestionujący prawidłowość ustalenia, że doszło do przedstawienia weksla do zapłaty w dacie wskazanej przez powoda, Komisja uznała za częściowo prawidłowy. Nadto Komisja II stopnia wskazała, że skarżący nie postawił też zarzutów naruszenia prawa materialnego powiązanych z kwestią braku podstaw do dochodzenia przez powoda odsetek od daty wskazanej w zaskarżonym wyroku. Skarżący w uzasadnieniu apelacji przywołał wprawdzie treść art. 38 prawa wekslowego, trafnie wskazując, że brak przedstawienia weksla do zapłaty nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania wekslowego, a jedynie ma wpływ na ustalenie terminu, od którego można naliczać odsetki, prawidłowo także zaprezentował pogląd, że najwcześniejszą datą przedstawienia weksla do zapłaty jest dzień otrzymania przez pozwanego nakazu zapłaty, tj. [...] r., tym niemniej w apelacji nie sformułował zarzutu naruszenia art. 38 prawa wekslowego ani art. 481 k.c.

W związku z powyższym Komisja II stopnia podała, że dostrzeżone w zadaniu części trzeciej egzaminu radcowskiego uchybienia, z uwagi na ich wagę i zakres, w pełni uzasadniają stanowisko obu egzaminatorów o sporządzeniu apelacji bez pełnego uwzględnienia interesu reprezentowanej strony, a także wskazują na brak wykazania się przez skarżącego wystarczającą znajomością przepisów prawa procesowego i materialnego, co uzasadnia wystawienie mu z tej części egzaminu oceny niedostatecznej. Wobec powyższego Komisją utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę organu I instancji.

Rozpatrując skargę J. W. na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przez ten organ przepisów prawa.

Sąd I instancji powołując się na obowiązujące przepisu prawa oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazał, że egzaminatorzy sprawdzający pracę prawidłowo uznali, że praca skarżącego nie spełniała oczekiwań stawianych profesjonalnemu pełnomocnikowi w postępowaniu cywilnym i prawidłowo postawili oceny niedostateczne z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył skarżący zarzucając:

Naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez pominięcie i brak odniesienia się w treści uzasadnienia wydanego wyroku do zarzutów podniesionych przez stronę w skardze, w szczególności braku wskazania przez Sąd I instancji przyczyny, na podstawie której to nastąpiło – co miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. na przesłance wynikającej z art. 147 § 2 p.p.s.a.;

Naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 10 i art. 17 prawo wekslowe poprzez błędne przyjęcie, że prawidłowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego powinno polegać na wniesieniu apelacji również w zakresie spłaconej w formie potrącenia pożyczki (roszczenie ze stosunku podstawowego), podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów prawa wskazuje, że roszczenie wekslowe upada wskutek spłaty roszczenia wynikającego ze stosunku podstawowego, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną przestawił argumentację prawną przemawiającą za ich zasadnością.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu wg norm prawem przepisanych, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał, aby dokonana przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej uchwały K. E. II stopnia naruszała prawo.

Sąd I instancji podzielił stanowisko K. E.II stopnia, z którego wynikało, że, mimo że apelacja sporządzona przez zdającego nie zwierała braków formalnych ani uchybień skutkujących jej odrzuceniem bez wcześniejszego wezwania do ich usunięcia, to z uwagi na nieprawidłowe sformułowania w zakresie zaskarżenia i wniosków nie chroniła należycie interesu strony reprezentowanej. Sporządzona przez zdającego apelacja została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 233 k.p.c., gdy tymczasem należało podnieść zarzut naruszenia art. 233 § 1, art. 231, art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 493 § 3 k.p.c. w zw. z art. 485 k.p.c., a także art. 38 w zw. z art. 103 p.w. oraz art. 481 k.c. Komisja wskazała też, że zdający powinien był sporządzić apelację i zaskarżyć wyrok w części uwzględniającej powództwo co do kwoty [...] zł wraz z odsetkami oraz w części odsetek zasądzonych od pozostałej kwoty [...] zł za okres od [...] r. do [...] r. (lub od dnia [...] r.), a także w zakresie zasądzonych kosztów postępowania. Odpowiednio wniosek apelacji powinien był zawierać żądanie zmiany wyroku przez uchylenie nakazu zapłaty co do kwoty [...] zł wraz z odsetkami oraz co do odsetek od kwoty [...] zł za okres od [...] r. do [...] r. (lub do dnia [...] r.) i oddalenie powództwa w tym zakresie oraz co do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, stosownie do wyniku sprawy, ewentualnie o uchylenie wyroku w tym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania apelacyjnego. Odrębnie zdający powinien był sformułować wniosek w zakresie żądania zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.

W myśl art. 365 ust. 2 u.r.p., w brzmieniu obowiązującym w [...] r., ocena zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego była dokonywana pod względem spełnienia wymogów formalnych, właściwego zastosowania przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, a także pod względem poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zdający zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Z przepisu tego wynika więc, że sprostanieemisjit natomiast wymogom formalnym przewidzianym dla pism procesowych, w szczególności określonym w art. 126 k.p.c., a także wymogom przewidzianym dla apelacji w art. 368 tej ustawy nie stanowi jedynego kryterium oceny pracy zdającego, ponieważ nie pozwala na stwierdzenie, czy zdający posiada wiedzę z danej dziedziny prawa oraz umiejętność stosowania tego prawa w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Zadanie egzaminacyjne dotyczyło roszczenia wekslowego. Powód dochodził zapłaty kwoty na podstawie tzw. weksla gwarancyjnego, będącego zabezpieczeniem zobowiązań wynikających z łączącej powoda z pozwanym umowy cywilnoprawnej (pożyczki). Co miało istotne znaczenia dla przebiegu tego procesu. W takim wypadku, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, wystawca weksla może podnosić szereg zarzutów subiektywnych, dotyczących podstawowego stosunku cywilnoprawnego. Fakt, że zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny (oderwany od podstawowego stosunku), nie oznacza, że jego istnienie i ważność nie są zależne od przyczyny wystawienia weksla, a wadliwość, nieważność czy wygaśnięcie stosunku prawnego, który był przyczyną jego wystawienia nie wpływa na zakres roszczenia wekslowego. Samo podpisanie dokumentu mającego przewidzianą przez prawo formę nie pozbawia wystawcy weksla uprawnienia do kwestionowania roszczenia wierzyciela (w tym wypadku remitenta) i podniesienia zarzutów, m.in. opierających się na porozumieniu dłużnika z wierzycielem, co do celu wystawienia weksla, czy też dokonania innej czynności zobowiązującej.

Należy tez zauważyć, że przewidziane w art. 10 i art. 17 u.p.w. ograniczenie, na które powołuje się wnoszący skargę kasacyjną, ma zastosowanie dopiero wówczas, gdy doszło do przeniesienia weksla, a więc w innej sytuacji niż rozpoznawana.

W literaturze przedmiotu podobnie jak w orzecznictwie wskazuje się, że art. 17 u.p.w. ma zastosowanie do weksla własnego, gdy zapłaty żąda posiadacz weksla, który go nabył w drodze indosu. W razie indosowania powstaje bowiem problem wyłączenia dopuszczalności podnoszenia przez dłużnika zarzutów opartych na jego stosunkach osobistych z poprzednimi posiadaczami weksla i tylko wtedy staje się aktualne rozpatrywanie wyjątku od tego wyłączenia, zastrzeżonego w art. 17 u.p.w. in fine (v. wyroki SN z dnia: 18 listopada 1999 r., sygn. akt I CKN 215/98, OSNC 2000/7-8/128 i 7 maja 2004 r., sygn. akt III 563/02, OSNC 2005/ 5/ 88. Przewidziane w art. 17 u.p.w. wyłączenie dopuszczalności podnoszenia zarzutów opartych na stosunkach osobistych dłużnika z poprzednimi posiadaczami weksla ma na celu ochronę bezpieczeństwa obrotu i zarazem ułatwienie obiegu weksla. Osoba trzecia, nabywająca weksel w sposób właściwy prawu wekslowemu, powinna zasadniczo móc polegać, gdy chodzi o treść uzyskiwanego prawa, na tekście weksla, tymczasem stosunki osobiste dłużnika z poprzednim posiadaczem na ogół nie znajdują wyrazu w tekście weksla. Dłużnikiem, o którym mowa w art. 17 u.p.w., może być tylko dłużnik wekslowy, a posiadaczem weksla, którego dotyczy ten przepis, może być tylko osoba, która nabyła weksel na podstawie indosu. Takiej ochrony nie wymaga remitent, który posiada pełną wiedzę, co do łączących go z wystawcą weksla stosunków prawnych. Z tych też względów przeciwko remitentowi, który otrzymał weksel bezpośrednio od wystawcy, mogą być podnoszone bez ograniczeń zarzuty osobiste.

Trzeba też zauważyć, że art. 17 u.p.w. dotyczy tylko weksli zupełnych w chwili nabycia. Przy wekslach in blanco zarzut, że poprzedni posiadacz wypełnił weksel niezgodnie z zawartym porozumieniem, ocenia się według art. 10 u.p.w., a nie według art. 17 u.p.w., co oznacza, że nabywca weksla niewypełnionego nie może skutecznie powoływać się na art. 17 u.p.w. (v. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt V CSK 71/08; LEX nr 485921).

Konkludując, w sytuacji gdy weksel gwarancyjny nie był przedmiotem obrotu, odpowiedzialność dłużnika jest o tyle łagodniejsza, że może on bez żadnych ograniczeń powołać się na zarzuty subiektywne, w tym przede wszystkim związane ze stosunkiem podstawowym (v. wyroki SN z dnia: 9 lutego 2005 r., sygn. akt II CK 426/04, LEX nr 147229; 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt V CK 427/03, Pr. Bankowe 2005/4/32). Okoliczności związane ze stosunkiem podstawowym (umową pożyczki) dla roszczenia wekslowego mają znaczenie jedynie w związku z podniesionym zarzutem dłużnika wekslowego. Odwołanie się do stosunku podstawowego nie zmienia tego, że podstawę roszczenia stanowi weksel, a fakty dotyczące stosunku podstawowego mogą co najwyżej prowadzić do zniweczenia tego roszczenia. Do stosunku podstawowego obie strony procesu mogą sięgać jedynie w celu popierania, bądź zwalczania opartych na wekslu roszczeń powoda. Taka sytuacja nie prowadzi zatem do zmiany podstawy faktycznej oraz prawnej powództwa. Owo przeniesienie sporu z płaszczyzny stosunku prawa wekslowego na płaszczyznę stosunku prawa cywilnego nie prowadzi jednak do zastąpienia dotychczasowego sporu dotyczącego stosunku wekslowego sporem dotyczącym stosunku podlegającego jedynie powszechnemu prawu cywilnemu, a jedynie skutkuje uwzględnieniem stosunku podstawowego w ramach oceny zasadności dochodzonego roszczenia wekslowego (v. wyroku SN z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt V CSK 86/06, LEX nr 1101689).

W tej sytuacji stosunek podstawowy służy za podstawę ewentualnej obrony pozwanego, że wierzytelność podstawowa albo nie powstała, albo wygasła – w obu wypadkach – w całości lub w części.

W stanie sprawy dłużnik podniósł zarzut potrącenia, do którego doszło przed doręczeniem pozwu i nakazu zapłaty, który nie został uwzględniony przez Sąd Rejonowy dla K. – K. w K. Sąd uznał, że nie została spełniona przesłanka, o jakiej mowa w § 3 art. 493 k.p.c.

Zgodnie z art. 493 k.p.c. pismo zawierające zarzuty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty. W piśmie pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości, czy w części, przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy oraz okoliczności faktyczne i dowody. Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w zarzutach bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności (§ 1). Do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami, o których mowa wart. 485 (§ 3). Powództwo wzajemne jest niedopuszczalne (§ 4).

Na tle stosowania tego przepisu w orzecznictwie zarysowała się rozbieżność poglądów. W wyroku z dnia 7 maja 2004 r. sygn. akt I CK 666/03 Sąd Najwyższy (v. OSNC 2005, nr 5, poz. 86) wyraził pogląd, że przepis ten, wymagający udowodnienia wierzytelności przedstawionej do potrącenia dokumentami, o których mowa w art. 485 k.p.c., stosuje się nie tylko wtedy, gdy oświadczenie o potrąceniu jest składane po doręczeniu pozwanemu nakazu zapłaty, ale od udowodnienia wierzytelności przedstawionej do potrącenia w sposób przewidziany tym przepisem uzależniona jest także możliwość podniesienia w postępowaniu nakazowym zarzutu potrącenia dokonanego przed doręczeniem pozwanemu nakazu zapłaty.

Natomiast w uchwale z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt III CZP 56/05 (v. OSNC 2006, nr 7-8, poz. 119, LEX nr 156970) Sąd Najwyższy stwierdził, że przewidziany w art. 493 § 3 k.p.c. wymóg udowodnienia wierzytelności przedstawionej dokumentami wskazanymi w art. 485 k.p.c. nie dotyczy sytuacji, w której do potrącenia doszło przed wniesieniem zarzutów od nakazu zapłaty.

Sąd wskazał, że zarzut zgłoszony w procesie w związku z potrąceniem ma charakter zarzutu merytorycznego, przy czym należy odróżnić czynność materialnoprawną, której celem jest lub było doprowadzenie do wygaśnięcia wzajemnego zobowiązania, od procesowego zarzutu potrącenia, mającego na celu oddalenie powództwa w całości lub części. Dokonanie potrącenia jest jednostronną czynnością materialnoprawną, do której dojść może w ramach postępowania sądowego bądź poza nim. W trakcie postępowania sądowego uprawniony może połączyć w jednym oświadczeniu obie czynności: złożenie oświadczenia woli o potrąceniu i zgłoszenie zarzutu potrącenia. Oświadczenie woli o potrąceniu wywołuje skutek prawny od chwili złożenia go w taki sposób, ażeby druga strona mogła się z nim zapoznać (art. 61 k.c.). Z chwilą dojścia do adresata oświadczenia tego nie można bez jego zgody odwołać; działa ono z mocą wsteczną od chwili, w której potrącenie stało się możliwe (art. 499 k.c.).

Sąd wskazał też, że nie może budzić wątpliwości, że wykładając art. 493 § 3 k.p.c. nie można abstrahować od jego charakteru. Oznacza to, że przepis ten jako przewidujący wyjątek w procesowych sposobach obrony pozwanego powinien być interpretowany ściśle. Należy zatem przyjąć, że niedopuszczalne jest podnoszenie zarzutu potrącenia wywołującego jednocześnie skutki w sferze prawa cywilnego materialnego i procesowego. Nie ma także przeszkód, ażeby powołanie się przez pozwanego na dokonane wcześniej potrącenie - będące podniesieniem jedynie procesowego zarzutu potrącenia, któremu nie towarzyszy jednoczesne dokonanie potrącenia w rozumieniu art. 498 k.c. - czyli powołanie się na fakt wzajemnego umorzenia wierzytelności wskutek potrącenia, potraktować nie jako zarzut potrącenia, ale jako zarzut nieistnienia, umorzenia lub wygaśnięcia wierzytelności powoda, a nawet - skoro potrącenie stanowi formę wykonania zobowiązania - jako zarzut zapłaty lub spełnienia świadczenia.

Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w szeregu innych wyrokach, w tym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II CSK 88/07 (LEX nr 485865) oraz w wyroku Sąd Apelacyjny w K. z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa 1468/13 (LEX nr 1544809).

W okolicznościach sprawy, to, za którym z tych stanowisk opowiemy się, nie ma znaczenia, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie objął zarzutem kasacyjnym przepisów (chociażby art. 493 § 3 k.p.c.), które pozwoliłyby ewentualnie na poddanie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w tym względzie. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania wyszczególnionymi w § 2 powołanego przepisu, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia.

Uzupełniająco wypada jednak dodać, że interes prawny reprezentowanej strony wymagał, mimo rozbieżności poglądów, jaka zarysowała się na tle stosowania art. 493 § 3 k.p.c., zwłaszcza we wcześniejszym okresie orzekania, podniesienia z ostrożności procesowej wszystkich istotnych zarzutów materialnoprawnych i procesowych, w tym zarzutu potrącenia, bowiem dopiero wówczas można byłoby mówić o właściwym zabezpieczeniu interesów strony. Uwzględnienie zarzutu potrącenia pozwoliłoby uniknąć zasądzenia nieistniejącego roszczenia.

W stanie sprawy złożenie oświadczenia o potrąceniu (przed wdaniem się w spór), mimo że dotyczyło roszczenia ze stosunku podstawowego a nie bezpośrednio roszczenia wekslowego, spowodowało, że należności między stronami uległy umorzeniu do kwoty [...] zł. Skoro zobowiązanie ze stosunku podstawowego zabezpieczonego wekslem uległo zmniejszeniu, to tym samym zobowiązanie wekslowe również uległo zmniejszeniu.

Podsumowując, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie zawiera niezbędne elementy określone w § 4 art. 141 p.p.s.a. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne zajętego stanowiska, precyzyjnie odnosząc się do przedmiotu sporu. Z tych też względów brak było podstaw do uznania, że w wyniku jego wydania doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 365 ust. 2 u.r.p. oraz art. 10 i art. 17 u.p.w.).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.