Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 636/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 92a
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: S WSA Jakub Makuch ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2022 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lutego 2022 r., znak BP.501.1464.2021.1284.ML.6.169904 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2022 r., znak BP.501.1464.2021.1284.ML.6.169904 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na L. J. (dalej: "skarżący") kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 pkt 22 lit. f, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 pkt 3 i 5, art. 20 ust. 1a, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 180, dalej: "u.t.d.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 19 kwietnia 2021 r. o godz. 17.47 miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował W. W. Właścicielem pojazdu zatrzymanego do kontroli jest skarżący. W protokole wskazano, że został naruszony przepis l.p. 2.2.3. Załącznika nr 3 u.t.d. W opisie stwierdzonego naruszenia wskazano, że w dniu 19 kwietnia 2021 r. około godziny 17.44 w miejscowości W., wykonując krajowy transport drogowy osób relacji A. – W., pominął na trasie przejazdu przystanek "W. ul. [...]" kierując pojazdem marki [...] o nr rej. [...] z tablicą kierunkową "A. – W.". Kierowca pojazdu odmówił podpisania protokołu.

W notatce urzędowej sporządzonej w dniu 19 kwietnia 2021 r. st. sierż. M. C. wskazał, że w dniu 19 kwietnia 2021 r. około godz. 17:47 zatrzymał do kontroli kierującego autobusem [...] o numerze rejestracyjnym [...], należącym do skarżącego. Powodem kontroli było naruszenie przez kierującego przepisów u.t.d. dotyczących ustalonej trasy przejazdów lub wyznaczonych przystanków. Kierujący pojazdem zgodnie z pozycją nr 83 w obowiązującym rozkładzie jazdy (załączniku do pozwolenia nr [...]) o godz. 17:20 rozpoczął kurs w miejscowości A., a następnie pominął wyznaczony w rozkładzie jazdy przystanek "W. – [...]", kierujący pojazdem nie wjechał na ul. [...]. Zdarzenie zostało zarejestrowane na wideorejestratorze Videorapid 2A nr [...] znajdującym się w pojeździe służbowym.

W dniu 5 maja 2021 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) na podstawie art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d. polegającego na wykonywaniu przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego, albo potwierdzeniu zgłoszenia w publicznym transporcie drogowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków (l. p. 2.2.2.). W czasie przejazdu kierowca pominął bowiem przystanek "W. – [...]" ujęty w rozkładzie jazdy.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. bowiem zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania przedsiębiorcy za naruszenie określone w lp. 2.2.3. załącznika nr 3 do u.t.d. nie została zbadana wadliwie,

- naruszenie art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

- naruszenie art. 7, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony;

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że przedsiębiorca swoim zachowaniem naruszył przepis sankcjonowany z lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d., bowiem zasadnicza kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania przedsiębiorcy została ustalona wadliwie;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niedokonaniu w uzasadnieniu decyzji prawidłowego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej przyjętego przez organ rozstrzygnięcia w zakresie naruszenia polegającego na "braku harmonogramów", a mającego polegać na wskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, gdy zaś chodzi o uzasadnienie prawne, niewyjaśnienie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz przyznanie od organu zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia 15 lutego 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że w dniu 19 kwietnia 2021 r. została przeprowadzona kontrola pojazdu należącego do skarżącego, w wyniku której ustalono, że przejazd był realizowany niezgodnie z zezwoleniem – z pominięciem przystanku W. ul. [...]. W ocenie organu brak podpisania protokołu przez kierowcę nie pozbawia go mocy dowodowej, zwłaszcza, że kierowca nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń. Organ wskazał, że przepisy u.t.d. nie dają podstaw do wyłączenia obowiązku przestrzegania rozkładu jazdy w odniesieniu do przystanków na żądanie, co więcej okoliczność ta nie wynika z rozkładu jazdy. Organ podkreślił, że poszukiwanie dowodów w sprawie ciąży nie tylko na organie administracji publicznej, ale również stronie. Zdaniem organu w sprawie nie zachodzą również okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania w świetle art. 92 c ust. 1 u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezbadanie istoty sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz wadliwą ocenę materiału dowodowego, a to wobec nieprzeprowadzenia, poza dowodem z protokołu kontroli, jakichkolwiek innych czynności dowodowych, w sytuacji gdy kierujący nie zgadzając się ustaleniami protokołu, odmówił jego podpisania;

- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej;

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 76 § 1 k.p.a. albowiem nie została spełniona podstawowa przesłanka dla przyjęcia mocy dowodowej twierdzeń zawartych w protokole kontroli z dnia 19 kwietnia 2021 r., jaką jest sporządzenie go w przepisanej formie, a to wobec sprzeczności ustaleń protokołu w zakresie dopuszczenia się naruszenia (pomięcie przystanku W. ul. [...] i miejsca przeprowadzenia kontroli).

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

Podstawę materialnoprawną decyzji zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z ust. 2 zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3). Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, a popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9.

Jak stanowi lp. 2.2.2. Załącznika nr 3 "Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń": Wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub ustalonych przystanków" podlega karze w wysokości 3000 złotych.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.t.d. przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: 1) do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym; 2) rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach; 3) wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy; 4) należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących; 5) w kasach dworcowych oraz w autobusie znajduje się dostępny do wglądu pasażerów opracowany przez przewoźnika lub grupę przewoźników regulamin określający warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób, bagażu i rzeczy; 6) cennik opłat został podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, przy czym cennik opłat musi także zawierać ceny biletów ulgowych: a) określone na podstawie odrębnych ustaw, a w szczególności ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 295), b) wynikających z uprawnień pasażerów do innych ulgowych przejazdów, jeżeli podmiot, który ustanowił te ulgi, ustalił z przewoźnikiem w drodze umowy warunki zwrotu kosztów stosowania tych ulg; 7) zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.

W świetle treści art. 20 ust. 1 u.t.d. w zezwoleniu określa się w szczególności: 1) warunki wykonywania przewozów; 2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; 3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.

1a. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.

W niniejszej sprawie w toku postępowania skarżący kwestionował moc dowodową protokołu kontroli, który nie został podpisany przez kierowcę pojazdu, a także zarzucał organom niewyczerpujące wyjaśnienie i ustalenie okoliczności faktycznych sprawy. W skardze skarżący zarzucił również, że w protokole ustalono, że kierowca pominął przystanek "W. ulica [...]", podczas gdy kontrolę przeprowadzono na ulicy [...] w W., a zatem w innej lokalizacji. Równocześnie, w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani wniosków dowodowych zmierzających do podważenia treści zawartej w protokole kontroli.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżący dopuścił się naruszenia określonego w lp. 2.2.2., ponieważ ze zgromadzonych w sprawie dowodów w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wykonując przewóz na trasie A. – W. pominął jeden z przystanków wskazanych w rozkładzie jazdy- tj. przystanek "W. ul. [...]".

Zdaniem Sądu niezasadne są podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organy I i II instancji. W ocenie Sądu w postępowaniu przed organem I, ani II instancji nie doszło do naruszenia art. 77, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że organy oparły ustalenia w sprawie na protokole kontroli z dnia 19 kwietnia 2021 r. oraz dołączonych do akt dokumentach - m. in. wypisie z zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym na linii A. – I. – C. – W., rozkładzie jazdy, notatce urzędowej z dnia 19 kwietnia 2021 r. Zauważyć należy, że protokół kontroli ma moc dokumentu urzędowego, a zatem w świetle treści art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Podkreślenia wymaga fakt, że skarżący, ani na etapie postępowania przed organem I instancji, ani II instancji, ani nawet w postępowaniu sądowym, nie przedstawił żadnych dowodów, ani wniosków dowodowych zmierzających do podważenia treści protokołu.

Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r., III OSK 5191/21, CBOSA).

Podnieść także należy, że w orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że z zasad wyrażonych w k.p.a. wynika, że dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom (por. wyrok NSA 20 stycznia 2022 r., III OSK 1185/21). Zakres postępowania dowodowego określa treść normy prawa materialnego, a skoro okoliczności istotne z punktu widzenia art. 92 u.t.d. oraz l.p. 2.2.2. zostały ustalone, organom nie można zarzucić, że nie prowadziły dalszego postępowania, zwłaszcza bez wniosków skarżącego w tym zakresie.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w świetle którego zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych, a co więcej - strona kwestionująca owe ustalenia, nie dysponuje materiałem dowodowym potwierdzającym jej twierdzenia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 lutego 2021 r., II SA/Bk 76/21, CBOSA).

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela, sama odmowa podpisania protokołu kontroli nie zmniejsza wartości dowodowej tego dokumentu, a z samego niepodpisania przez kierowcę protokołu kontroli nie można wywieść, że opisane tam zdarzenia nie miały miejsca, zwłaszcza że kontrolowany nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń (por. wyrok NSA z 25 marca 2022 r., II GSK 1697/18, CBOSA). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, kierowca nie wskazał z jakiej przyczyny odmówił podpisania protokołu, jednakże nie wniósł do protokołu kontroli żadnych zastrzeżeń. Co więcej, skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów podważających ustalenia zawarte w protokole. W rezultacie za niezasadne Sąd uznał również zarzuty naruszenia art. 76 § 1 k.p.a.

Nie zasługuje na akceptację zarzut skarżącego, że moc dowodową protokołu kontroli podważa okoliczność, że kontrola została przeprowadzona na przystanku W. [...] (dworzec PKS), a nie na objętym naruszeniem przystanku W. [...]. Skarżący w ogóle pominął przystanek objęty naruszeniem, a zatem nie była możliwa kontrola na przedmiotowym przystanku. Co więcej, z treści dołączonego do akt rozkładu jazdy wynika, że przystanek objęty naruszeniem znajduje się przed przystankiem, na którym miała miejsce kontrola pojazdu, a ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że kierowca w ogóle nie jechał ulicą [...].

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Sprawa została rozpozna na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.