Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 241/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 3 lit. a,  art. 5 ust. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 80 w zw.z art 107 par. 3;  art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (spr.) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia[...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. na drodze krajowej 35 w miejscowości W. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów kierowanego przez D. J. zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki Mercedes (nr rejestracyjny [...]) i przyczepy marki AL-KO (nr rejestracyjny [...]) – o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

W trakcie kontroli (na okoliczność której sporządzono protokół nr [...], podpisany wraz z załącznikiem przez kierowcę bez jakichkolwiek uwag) stwierdzono wykonywanie przewozu na potrzeby własne przez firmę A A. P. bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Właścicielem zespołu pojazdów oraz kontrolowanym podmiotem był A. P. prowadzący zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą A A. P., z siedzibą przy ulicy W. [...],[...] L.

Słuchany do protokołu przesłuchania kierowca zeznał, że jest zatrudniony w firmie B M.G.-L., z siedzibą w L., która współpracuje z firmą A A.P. W dniu kontroli przewoził koparkę i jechał z budowy, którą firma prowadził w W. do S. gdzie obecnie znajduje się baza firmy.

Pismem z [...] r., nr [...] Urząd Miasta L. poinformował Urząd Celny w W., że zarówno firmie A A.P., jak i firmie B M. G.-L. nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Natomiast firma A A.P. na dzień kontroli ([...]r.) posiadała udzielone na czas nieokreślony zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...], do którego zgłoszono pojazd o numerze rejestracyjnym [...]. Urząd Miasta przesłał również karty informacyjne pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...] i [...], które potwierdzały, iż właścicielem kontrolowanego zespołu pojazdów był A. P.

Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w W. zwrócił się do firmy A A.P. o złożenie wyjaśnień związanych ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz o przesłanie:

- tytułu prawnego do kontrolowanego zespołu pojazdów o nr rej. [...] i [...] (np. dowodów rejestracyjnych);

- dokumentu poświadczającego prawo do przewożonej w trakcie kontroli drogowej koparki (np. faktury zakupu, umowy sprzedaży, dokumentu W/Z, umowy użyczenia, dzierżawy);

- umowy o pracę zawartej z kierowcą D. J.;

- dokumentów potwierdzających zakres i lokalizacje prac realizowanych w dniu kontroli drogowej na terenie miasta W. (np. umowy zawartej z inwestorem).

Przy piśmie z dnia [...] r. (doręczonym [...]r.) A.P. nadesłał:

- umowę nr [...] na budowę telekomunikacyjnej linii światłowodowej w relacji W.-M. wraz z załącznikiem nr 1-2 oraz załącznikiem nr 3 do ww. umowy;

- umowę sprzedaży z [...] r. potwierdzającą fakt nabycia przez A. P. maszyny do robót ziemnych - KOMATSU [...]; -- - zlecenie z [...] r. przez A A. P. firmie B M.-G.-L. dotyczące wykonania wykopu pod kabel teletechniczny; udziału w układaniu rurociągu kablowego; wykonania obsypki i zasypu gruntem rodzimym oraz ułożenia taśmy ostrzegawczej; przywrócenie terenu do stanu pierwotnego, a także fakturę VAT nr [...] z [...] r. dotyczącą budowy linii światłowodowej w relacji W.-M. wystawioną przez firmę B M. G.-L.;

- druk zgłoszenia przez B M. G.-L. D.J. do ubezpieczeń społecznych ZUS P ZUA.

Jednocześnie skarżący poinformował, że kontrolowany zespół pojazdów oraz przewożona koparka są jego własnością, używane na potrzeby własne, a załączona umowa poświadcza fakt, że na terenie W. prowadzi budowę, z której była przewożona koparka. Wyjaśnił jednocześnie, że ww. zespołem pojazdów kierował jego kolega D. J., który posiadając uprawnienia do kierowania zespołem pojazdów został przez niego poproszony o przetransportowanie koparki na bazę do Sędzisławia w obecności pracownika- operatora koparki. Jednocześnie wskazał, że według jego oceny w przypadku, gdy zestaw nie przekracza 7,5 tony i wykorzystywany jest w celach prywatnych, zwolniony jest z obowiązku montowania tachografu.

Pismami z [...] i [...] r. Urząd Celny w W. zwrócił się do firmy B M.G.-L., w której zatrudniony był kierowca D. J., miedzy innymi o przesłanie:

- tytułu prawnego do kontrolowanego zespołu pojazdów, na mocy którego kierowca D. J., zatrudniony w dniu kontroli w firmie B M. G.-L., poruszał się kontrolowanym zespołem pojazdów (np. umowa użyczenia),

- umowy o pracę zawartej z D. J.,

- dokumentów potwierdzających zakres i lokalizacje prac, które [...] r. były związane z przewozem drogowym realizowanym przez kierowcę D. J. (np. umowa zawarta z inwestorem) i których realizacja była związana z przewozem koparki z budowy w W. do bazy w S. Ponadto wezwano do wyjaśnienia szczegółowych kwestii związanych z realizacją zadania pod nazwą: Budowa kanalizacji kablowej na potrzeby przedsięwzięcia pt. "Likwidacja obszarów wykluczenia informatycznego i budowa dolnośląskiej sieci szkieletowej".

W pismach nadesłanych do Urzędu Celnego [...] i [...] r. M.G.-L. potwierdziła, że kierowca D.J. - pracownik firmy B poruszał się kontrolowanym zespołem pojazdów w ramach wyżej wymienionego zadania na prośbę właściciela firmy A A. P., który w danym dniu nie mógł przewieźć swojego zestawu pojazdów z budowy na bazę (z uwagi na obecność w L.). Do pism dołączono zlecenie z [...] r. wraz aneksem z [...] r. oraz wyjaśniono, że firma B celem realizowania zlecenia z [...] r. wykorzystywała swoją koparkę, przyczepy oraz samochody. Ponadto na prośbę organu celnego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat w R.P. w piśmie doręczonym [...] r. poinformował, że D. J. od dnia [...] r. został zgłoszony jako osoba wykonująca umowę agencyjną umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług w B – M.G.-L., z siedzibą w L. przy ulicy W. [...].

Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z [...] r., nr [...] wszczął postępowanie w sprawie naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowymi, włączając do akt sprawy dokumenty zebrane w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Strona wypowiadając się w sprawie, w piśmie doręczonym organowi [...] r. wskazała, że D. J. nie jest jej pracownikiem tylko kolegą który został poproszony o przewiezienie koparki na niewielką odległość, i z którym nie jest związana żadną umową o pracę. Ponownie wyjaśniła, że zgodnie z art. 3 lit. h Rozporządzenia (WE) 561/2006, realizując niehandlowy przewóz drogowy samochodem osobowym nie ma prawnego obowiązku instalowania i używania urządzenia rejestrującego. Podniosła, że przewóz koparki z budowy na bazę był związany z zabezpieczeniem sprzętu przed kradzieżą i realizowano go w ramach niehandlowego przewozu rzeczy.

Decyzją z [...] r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie [...] zł, na co składały się: [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) oraz [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące (lp. 6.1.1. ww. załącznika nr 3). Organ uwzględnił przy tym treść przepisu art. 92a ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...] zł.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, po rozpoznaniu którego Dyrektor Izby Celnej we W., decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnianiu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Równocześnie, w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy uprawnia do wykonywania przewozów w krajowym transporcie drogowym, zgodnie z rodzajem przewozów w niej określonym, do czasu upływu terminu jej ważności lub wydania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, o których mowa w art. 4 ust. 1. Dalej organ wskazał, że art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym określa czym jest transport drogowy, przy czym podkreślił, że

określenie to obejmuje również: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający ' warunków, o którym mowa w pkt 4, a także działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Organ nie zgodził się ze skarżącym, że przewóz koparki miał charakter prywatny. Z wyjaśnień kierowcy złożonych w dniu kontroli do protokołu przesłuchania wynika, że jechał on z budowy (którą firma P. A. A prowadzi w W.) do S., gdzie znajduje się baza firmy. Fakt przewiezienia koparki z terenu budowy potwierdziła również skarżący w piśmie z [...] r . Organ stwierdził, że proces wykorzystania danego urządzenia w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej składa się z: 1) przywiezienia wspomnianego sprzętu do tego miejsca, 2) ścisłego wykorzystania ww. urządzenia, 3) odwiezienia sprzętu po wykorzystaniu. Odwiezieniu temu nie można przydać cech "charakteru prywatnego" choćby z tego względu, że jest ono ściśle związane z uprzednio wykonywanymi czynnościami. Poza tym skarżący nie wskazał do jakich prywatnych celów była mu potrzebna koparka.

Dalej organ podniósł, że z akt sprawy, w tym z zeznań D. J. udzielonych w dniu kontroli wynika, że kierowca ten jest zatrudniony w firmie B M.G.-L. Nie jest więc pracownikiem skarżącego na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilno-prawnej. Tymczasem – jak podkreślił organ odwoławczy - w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (między innymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 383/09 z 17 lutego 2010) utrwaliło się, że na potrzebę rozumienia pojęcia "pracownik" użytego w ww. art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym należy uwzględnić definicję tego pojęcia zawartą w art. 2 kp., pracownikiem zaś - w rozumieniu tego przepisu - jest tylko osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Każda inna forma zatrudnienia jest niezgodna z wymogiem ustalonym przez wskazany wyżej przepis ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że warunek prowadzenia samochodu przez pracownika przedsiębiorcy nie był spełniony, skutkiem czego doszło do uchybienia przepisowi art. 4 pkt 4 lit. a) przywołanej wyżej ustawy.

Pismem z [...] r., nr [...] Urząd Miasta L. poinformował, że firmie A A. P. nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Natomiast wskazana firma w dniu kontroli ([...] r.) posiadała udzielone jej na czas nieokreślony zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...], do którego zgłoszono pojazd o numerze rejestracyjnym [...] (a więc inny, niż poddany kontroli).

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia / licencji. Powyższe skutkuje karą pieniężną w kwocie [...] zł (lp. 1.1 wskazanego wyżej załącznika nr 3).

Z kolei konieczność posiadania tachografu wynika – jak wskazał organ - z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. W tym zakresie organ podniósł, że żadna z przywołanych w wymienionym przepisie sytuacji nie występuje i dlatego wspomniane wyłączenia nie znajdują w sprawie zastosowania. W szczególności w granicach swobodnej oceny dowodów (do której organ celny ma prawo po myśli art. 80 kpa) mieści się ustalenie, że skoro przewóz koparki skarżącego następował z terenu, na którym prowadziła ona działalność gospodarczą, wykonywany przewóz miał handlowy charakter. Niehandlowy przewóz nie jest bowiem w żaden 'sposób związany z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy. Tak w omawianej sprawie nie było. Naruszenie uregulowania określonego w lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym doprowadziło do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w kwocie [...] zł.

Jednocześnie w ocenie organu w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W tym miejscu organ przywołał rozliczne orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym to dotyczące wagi protokołu i podkreślił, ze skarżący decydując się na dokonanie transportu drogowego przedmiotowym pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz nieposiadając zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub ważnej licencji uczynił to na własne ryzyko, bezpośrednio przyczyniając się do powstania stwierdzonych naruszeń. Mógł bowiem i powinien przewidzieć, że poddany kontroli drogowej poniesie określone, negatywne konsekwencje. Nie stwierdzono również, by na skarżącego została nałożona w omawianej sprawie kara przez inny uprawniony organ.

Pismem z dnia [...] r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł na w/w rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zarzucając decyzji

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 3 lit. h Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L Nr 102, str. 1) - zwanego dalej "Rozporządzeniem 561/2006" - poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na przyjęciu, iż wykonany przez Skarżącego przewóz nie może zostać zakwalifikowany jako przewóz niehandlowy;

- art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE L 370) — zwanego dalej "Rozporządzeniem 3821/85 - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż pojazd Skarżącego powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące, mimo iż spełnia przesłanki wyłączające, o których mowa w art. 3 lit h Rozporządzenia 561/2006;

- art. 4 ust. 3 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) — zwanej dalej "u.t.d." - poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż przewóz wykonywany przez Skarżącego miał charakter pomocniczy w stosunku do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i powinien być zakwalifikowany jako transport drogowy;

- art. 5 ust. 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż Skarżący powinien legitymować się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, mimo że nie wykonywał transportu drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 3 u.t.d.;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r., poz.267 ze zm.) poprzez ustalenie okoliczności faktycznych sprawy w sposób sprzeczny z zasadami logiki;

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r., poz.267 ze zm.) poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wy-danego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Z drugiej jednak strony, jeżeli zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, sąd jest zobligowany do oddalenia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Uwzględniając przytoczone kryteria oceny sądowoadministracyjnej należy skonstatować, że skarga złożona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.

Wobec niekwestionowanych nawet przez skarżącego ustaleń, jakie zostały poczynione przez organy celne – głównie zresztą na podstawie niemożliwych do podważenia faktów oraz wyjaśnień samej strony – istota niniejszego sporu sprowadza się wyłącznie do oceny dopuszczalności i zasadności nałożenia kary pieniężnej, w świetle regulacji przyjętych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach skrótem "u.t.d." lub jako "ustawa transportowa".

W myśl art. 4 pkt 3 u.t.d, pod pojęciem krajowego transportu drogowego lub międzynarodowy transport należy rozumieć każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, w którym mowa w pkt 4, a także działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. W myśl natomiast art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy - to przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego i krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarcze ! spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte lub przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika po pierwsze (czego nie kwestionuje również sam skarżący), że D. J. nie był jego pracownikiem na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej, lecz jego kolegą (treść pisma skarżącego doręczonego organowi [...] r) Tymczasem z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadminitsracyjnego (patrz orzeczenie NSA z 17 lutego 2010 r,. sygn. akt II GSK 383/09) wynika, że na potrzebę rozumienia pracownik użytego w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym należy uwzględnić definicje tegoż pojęcia zawartą w art. 2 kp, pracownikiem zaś – w rozumieniu tego przepisu – jest tylko osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Każda inna forma zatrudnienia jest niezgodna z wymogiem ustalonym przez wskazany przepis ustawy o transporcie drogowym.

Po wtóre - z wyjaśnień kierowcy złożonych w dniu kontroli do protokołu przesłuchania (niepodważonych przez skarżącego) - wynika, że jechał on z budowy prowadzonej przez firmę P.A. A prowadzoną w W. do S., gdzie znajdowała się baza firmy.

Z uwagi na treść zarzutów skargi, już w tym miejscu podkreślenia wymaga, że zarzuty w sferze ustaleń stanu faktycznego oraz oceny dowodów są bardzo ogólnikowe (np. ustalenie okoliczności faktycznych sprawy w sposób sprzeczny z zasadami logiki) – zostały sformułowane, lecz niczym nie uzasadnione, nie podjęto nawet próby konkretnej polemiki z wyczerpującymi, dokładnymi ustaleniami organu. Samo zaprzeczenie strony skarżącej danym faktom nie może być uznane za miarodajne i podważające ustalenia organu, skoro te ostatnie oparte zostały na wszechstronnej i trafnej analizie materiału dowodowego.

W szczególności trzeba zauważyć, że po myśli art. 73 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w toku kontroli inspektor między innymi może legitymować kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli, badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli, dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody, przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. Zgodnie zaś z ust. 1a) w przypadku, gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Na podstawie art. 74 ust. 1 z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli. Według ust. 2 protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę.

Protokół z kontroli drogowej ma zaś cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 89/08, LEX nr 1212517). W myśl tego przepisu, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W judykaturze oraz doktrynie uważa się, że Kodeks postepowania administracyjnego przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument. Stosownie do treści art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Domniemanie to może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, zgodnie z regułą otwartego systemu środków dowodowych. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić. Bezsprzecznie zatem walor dowodowy protokołu w niniejszej sprawie nie może być skutecznie zakwestionowany. Protokół został podpisany w dacie kontroli, w dacie zdarzenia, bez zastrzeżeń.

W tym stanie rzeczy, jako zasadne należy uznać wnioski organów, że przewiezienie koparki z budowy w W. do bazy firmy znajdującej się w S. nie mogła zostać (w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy) uznana za przewóz służący do prywatnych celów. Przewóz ten związany był bowiem z prowadzoną skarżącego działalnością gospodarczą, w ramach której skarżący zgodnie z treścią umowy (nr [...] realizował min. budowę telekomunikacyjnej linii światłodowej w relacji W. – M. Zresztą (co tez słusznie podniosły organy) proces wykorzystania urządzenia w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej składa się z następujących elementów: przywiezienia sprzętu do tego miejsca, ścisłego wykorzystania urządzenia zgodnie z jego podstawową funkcją oraz odwiezienia sprzętu po jego wykorzystaniu na wyznaczone do tego miejsce (co niewątpliwie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie poprzez odstawienie koparki do bazy firmy skarżącego znajdującej się w S.). I w żaden sposób odwiezieniu temu nie można przydać – wbrew twierdzeniom skarżącego - cech "charakteru prywatnego", gdyż było ono ściśle związane z uprzednio wykonywanymi czynnościami związanymi z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą.

Poza tym – w takcie postępowania administracyjnego - nie wskazano, do jakich to "prywatnych celów" była potrzebna koparka. Ponadto nie sposób przyjąć aby odstawienie pojazdów na bazę w celu zapobiegnięcia kradzieży nie miało wpływu na wykonywanie prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (układanie kabli światłowodowych). Skoro zarówno koparka jak i pojazd znajdowały się na placu budowy, to zdaniem Sądu za logiczne (wbrew teorii skarżącego) należy uznać również dalsze ustalenie organu, że urządzenia te były tam potrzebne, a ich utrata (na przykład w wyniku kradzieży) musiałaby mieć realny wpływ na prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą.

Tym samym Sąd uznał, że przewóz związany był jednak z prowadzoną przez skarżącego działalnością i prawidłowo został zakwalifikowany jak transport drogowy. Dlatego tez zarzut skarżącego odnoszący się do naruszenia przez organy art. 4 ust.3 lit a ustawy o transporcie drogowym, należy uznać w ocenie Sądu za niezasadny.

Stąd też słuszny jest również ostateczny wniosek organów, prowadzący do przyjęcia, że przewóz dokonany przez skarżącego nie spełnia warunków przewidzianych w przywołanym wyżej art. 4 pkt 4 lit. a i lit. c, czyli nie jest przewozem na potrzeby własne. Skutkować to musi uznaniem, że mamy do czynienia z transportem drogowym, na wykonywanie którego wymagana jest licencja. Taki zaś dokument, jak wynika wprost z treści pisma [...] r. z Urzędu Miasta L. (nr [...]) nie został natomiast udzielony firmie A. A. P. (brak licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika).

Biorąc pod uwagę wszystkie przywołane wyżej okoliczności, a także prawidłowo opierając się na wynikającej z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadzie swobodnej oceny dowodów, organy administracyjne słusznie zatem przyjęły, że w sprawie skarżący wykonywał transport drogowy nie posiadając licencji, a w związku z tym zasadnie wymierzono mu karę pieniężną w kwocie [...] zł (lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Powyższe ustalenia musiały natomiast doprowadzić do konstatacji, że przedmiotowy pojazd winien być wyposażony w urządzenie rejestrujące, za którego brak ustawodawca przewidział karę pieniężną w kwocie [...] zł (lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Stosownie bowiem do art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wyłączenia określone w art. 3 i art. 13, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 nie znajdują w sprawie zastosowania.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przywołany przez skarżącego art. 3 lit. h przywołanego rozporządzenia obejmuje pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używane – jednak, co wymaga zaakcentowania - do niehandlowego przewozu rzeczy. W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdził, że niniejsza przesłanka nie zaszła, gdyż za niehandlowy przewóz należy uznać jedynie taki przewóz, który nie byłby związany z działalnością prowadzoną przez skarżącego (co zostało wykluczone w niniejszej sprawie).

Powyższe ustalenia musiały zatem skutkować nałożeniem kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości [...] zł oraz za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące lp. 6.1.1 ww. załącznika. Jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 12 ustawy – suma nałożonych kar nie przekroczyła łącznej kwoty [...] zł.

Podkreślić nadto należy, że wysokość kary nie podlega miarkowaniu, gdyż została sztywno ustalona przez ustawodawcę w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez przypisanie do konkretnego naruszenia kary w ściśle określonej wysokości w celu zapobieżenia naruszaniu ustawy. Odpowiedzialność administracyjna określona w art. 92a u.t.d. nie ma – jednak - charakteru absolutnego. Złagodzenie tej odpowiedzialności ustawodawca przewidział m. in. w art. 92c u.t.d. Stosownie do art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. o sygn. akt II GSK 976/09 (LEX nr 746376) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Skarżący nie wykazał natomiast, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć, poza tym winien znać konsekwencje naruszenia norm ustawy o transporcie drogowym albowiem prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą.

Z racji braku naruszeń prawa materialnego lub procesowego – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd skargę oddalił