Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 46/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art.72 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
article: par. 7 ust. 1 i 3, par. 6 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 7 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 16 lutego 2005 r. M.S. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Do wniosku załączył plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej z dnia 16 lutego 2005 r. oraz zaświadczenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. z dnia 11 lutego 2005 r.

Rozpoznając wniosek organ I instancji stwierdził, iż brak jest oświadczenia o niespełnieniu przez gospodarstwo produkcyjne minimalnych standardów co do higieny i w związku z tym pismem z dnia 30 września 2005 r. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie.

W dniu 6 października 2005 r. wnioskodawca złożył w organie I instancji korektę wniosku nr [...] wraz z oświadczeniem o niespełnieniu przez gospodarstwo produkcyjne minimalnych standardów, co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa.

W dniu 27 grudnia 2006 r. przeprowadzono kontrolę w gospodarstwie rolnym M.S. w wyniku, której stwierdzono, że urządzenia posiadane przez wnioskodawcę nie spełniają standardów technicznych.

Następnie, w dniu 31 stycznia 2006 r. organ ustalił, iż strona błędnie wyliczyła sumę wnioskowanej pomocy oraz niepoprawnie wypełniła tabelę 1.1. planu. Poza tym, wskazano, że powierzchnia płyty gnojowej podana we wniosku nie zgadza się z określoną w planie dostosowania.

W dniu 8 lutego 2006 r. M.S. złożył korektę wniosku wraz z korektą planu dostosowania. W tabeli 6.3 planu, dotyczącej informacji dodatkowych podał, iż wydajność mleczna od 1 krowy wynosi 7200 l rocznie. Średnia produkcja mleka od 1 krowy wynosi 20 l dziennie. Krowy dojone są dwa razy dziennie, a mleko odbierane jest co drugi dzień. Planuje więc zakup schładzalnika mleka o pojemności 1000 l.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. przyznał M.S. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.

W dniu 3 listopada 2006 r. wnioskodawca złożył w organie I instancji oświadczenie, iż zbiornik na gnojowicę, który miał być o wielkości 38m3, zrealizuje w dwóch osobnych miejscach o wielkości 2 x 20m. Płytę gnojową która miała mieć 48m2, wykona w wielkości 96m2. W dniu 14 grudnia 2006 r. oświadczył zaś, iż płytę gnojową wykonał większą niż deklarował, ponieważ w przyszłości planuje powiększyć stado, a także poinformował o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW.

W związku z tym, w dniu 31 stycznia 2007 r. organ I instancji przeprowadził ponownie kontrolę gospodarstwa rolnego M.S., w trakcie, której stwierdzono, że producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zawarte w planie dostosowania. Ustalono ponadto, że wyposażył gospodarstwo w schładzalnik o pojemności 1000 l, mimo iż deklarował zakup schładzalnika z przedziału 400-800 l.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ I instancji na podstawie art. 162 § 2 i 3 kpa w zw. z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 ze zm.) uchylił w całości własną decyzję Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, wskazując, iż przedsięwzięcia, na które przyznano pomoc nie zostały wykonane zgodnie z planem dostosowania.

W odwołaniu od decyzji, M.S. podniósł, iż posiada stado 14 krów mlecznych o średniej wydajności mlecznej 7200 l. Średnia produkcja mleka od jednej krowy wynosi 35 litrów, zaś dzienny udój daje 490 litrów mleka, a w okresie wiosenno- letnim nawet więcej. Ponieważ mleko jest odbierane co drugi dzień, musi przechowywać około 1000 litrów schłodzonego mleka. Dlatego schładzalnik o pojemności 800 litrów byłby za mały i nie pozwoliłby na spełnienie obowiązujących standardów w zakresie higieny produkcji mleka. Wyjaśnił, iż zwrócił się z zapytaniem do pracownika Biura Powiatowego ARiMR w P., czy może zakupić schładzalnik o pojemności 1000 litrów. W odpowiedzi, poinformowano go, że płatność realizowana jest ryczałtowo za schładzalnik o pojemności nie większej niż 800 litrów. Z uwagi więc na to, że pojemność ta mieści się w zakupie schładzalnika o pojemności 1000 l, to nie ma przeszkód i przeciwwskazań do zakupu większego. Wskazano również, że otrzyma płatność, mieszczącą się w przedziale 400 - 800 l, a pozostałą kwotę będzie musiał dołożyć z własnych funduszy. Z tego też powodu, w planie dostosowania gospodarstwa do standardów UE zaznaczył, że planuje zakup schładzalnika mleka o pojemności 1000 l.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), pkt. 9.8: "Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej" - Obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. z 2004 r. Nr 56, poz. 958), § 3 pkt 1 - 3, § 5 ust. 3 pkt 2, § 6 ust. 2, § 7 ust. 1, § 9 ust. 1-3, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 ze zm.), art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. WE L 153/30, z 30 kwietnia 2004 r.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu, organ odwoławczy podkreślił, że M.S. wnioskował m.in. o pomoc finansową na wyposażenie gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o pojemności od 400 do 800 litrów, precyzując we wniosku, że planuje nabyć schładzalnik do mleka o pojemności 800 litrów. Plan zawierał również deklarację producenta wyposażenia gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o takiej właśnie pojemności. W tabeli 6.3 "informacje dodatkowe" wnioskodawca poinformował, że wydajność mleczna - wynosi 7200 l rocznie od 1 krowy. Średnia produkcja mleka od 1 krowy wynosi 20 l dziennie. Krowy dojone są dwa razy dziennie, a mleko odbierane jest co drugi dzień. Planuje więc zakup schładzalnika mleka o pojemności 1000 l.

W oparciu o powyższe dane, organ II instancji stwierdził, że przy 20 litrach mleka od jednej krowy (krów jest 14 sztuk) odbieranego co drugi dzień wystarczająca, aczkolwiek minimalna pojemność dla schładzalnika na mleko powinna wynosić około 560 litrów (20x2x14= 560 l). W ocenie organu, gospodarstwo M. S. spełnia wymagania stawiane przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych (Dz.U. Nr 198, póz. 1946 ze zm.) w zakresie przechowywania mleka (wyposażenia w schładzalnik do mleka). Sporną pozostaje natomiast kwestia wypełnienia dyspozycji normy prawnej wyrażonej w § 3 pkt 3 lit. b w zw. z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 ze zm.) stanowiącej, iż pomoc finansowa na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego, przyznawana jest producentowi rolnemu, jeżeli ten wyposaży to gospodarstwo w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu informacji, co do mleczności krów organ podniósł, iż są one odmienne i wewnętrznie niespójne od tych wskazanych w tabeli 6.3 planu "Informacje dodatkowe". Przy rocznej średniej wydajności mlecznej od jednej krowy na poziomie 7200 litrów, dziennie średnia produkcja mleka od jednej krowy powinna wynosić około 20 litrów. Natomiast zakładając, że dzienna produkcja mleczna od jednej krowy wynosi 35 litrów (co przy obsadzie stada na poziomie 14 sztuk daje dziennie 490 litów, a przy odbiorze mleka co drugi dzień powoduje konieczność przechowywania mleka w urządzeniach do tego przeznaczonych o pojemności co najmniej 980 litrów), schładzalnik o takiej pojemności nie mieści się w katalogu urządzeń objętych pomocą przewidzianą w § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b, ponieważ możliwym jest sfinansowanie zakupu schładzalnika do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów. Według organu II instancji, deklaracja strony podana we wniosku oraz w planie dostosowania, dotycząca pojemności schładzalnika w przedziale 400-800 litrów, stanowiła podstawę do przyznania płatności na takie właśnie urządzenie. Informacja zawarta w tabeli 6.3 planu dostosowania, jak sama jej nazwa wskazuje, jest informacją "dodatkową", jednakże organ ma obowiązek wynikający z art. 7 kpa podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zdaniem organu odwoławczego, pierwszorzędne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ma wielokrotnie wyrażana chęć otrzymania płatności na wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik do mleka o pojemności w przedziale od 400 do 800 litrów, podnoszona zarówno we wniosku jak i w planie dostosowania. Biorąc pod uwagę fakt, że producentowi potrzebny był schładzalnik na mleko o pojemność około 560 litrów, oraz twierdzenie strony, że planuje zakup schładzalnika o pojemności 1000 litrów, jego oświadczenie mogłoby sugerować docelowe wyposażenie gospodarstwa w urządzenia do chłodzenia mleka o łącznej pojemności 1000 litrów. Kupno schładzalnika do mleka o pojemności 1000 litrów nie mogło być bowiem sfinansowane w ramach pomocy przewidzianej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., albowiem rozporządzenie wprowadza wprost ograniczenie co do maksymalnej pojemności schładzalnika do mleka, określając ją na poziomie 800 litrów. Z tego też powodu, mając na względzie fakt, że odwołujący podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności, nie było podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Jednocześnie organ powołując się na art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. wskazał, iż odwołujący złożył oświadczenie o wykonaniu przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, mimo iż przeprowadzona u niego kontrola wykazała, że przedsięwzięcie nie zostało wykonane zgodnie z planem dostosowania. Ustalony stan faktyczny uzasadniał zastosowanie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, M.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9 i 77 kpa, poprzez błędne pouczenie strony przez pracowników ARiMR o możliwości nabycia schładzalnika mleka o pojemności 1000 litrów z zastrzeżeniem, iż płatność będzie przyznana w kwocie przewidzianej dla schładzalników o pojemności 400-800 litrów oraz pouczenie strony, że informację o zamiarze zakupu schładzalnika do mleka o pojemności 1000 litrów należy zawrzeć w tabeli dotyczącej informacji dodatkowych. Dodatkowo skarżący podkreślił, iż taką samą informację uzyskał pracownik Ośrodka Doradztwa Rolniczego – A.J., który pomagał mu wypełnić wniosek. A.J. poinformował go, iż taką informację udzielił mu telefonicznie pracownik organu I instancji – D. G. Skarżący podkreślił, iż w oparciu o tą informację i w dobrej wierze zakupił schładzalnik o pojemności 1000 litrów. Jego zdaniem, skoro w tabeli 6.3 planu podał, że zamierza zakupić przedmiotowy schładzalnik, organ orzekający powinien mając na względzie art. 9 kpa poinformować go, iż zgodnie z przepisami może zakupić schładzalnik tylko o pojemności 800 litrów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powołanych przepisów sąd administracyjny posiada kompetencje do badania zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) pod kątem jego zgodności z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, regulującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie objęta została decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. o uchyleniu własnej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, z uwagi na niewykonanie przedsięwzięcia określonego planem dostosowania gospodarstwa do tych standardów.

Podstawę prawną zaskarżonego aktu administracyjnego stanowił między innymi art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE.L.04.153.30).

W myśl tego przepisu, każdy beneficjent, który złożył fałszywą deklarację, powstałą w wyniku poważnego zaniedbania, zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach odpowiednich rozdziałów rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, na dany rok kalendarzowy. Gdy fałszywa deklaracja została złożona celowo, beneficjent zostanie wykluczony również na rok następny.

Brzmienie przytoczonej normy prawnej pozwala stwierdzić, że podstawą wykluczenia beneficjenta ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich na dany rok kalendarzowy jest nie budzące żadnych wątpliwości stwierdzenie przez właściwy organ administracji publicznej wystąpienia dwóch następujących przesłanek:

1. beneficjent złożył fałszywą deklarację,

2. złożenie takiej deklaracji było wynikiem poważnego zaniedbania beneficjenta.

Przesłanką pozbawienia przyznanych środków na rok następny jest natomiast dodatkowo stwierdzenie, że złożenie fałszywej deklaracji miało charakter celowy.

Skład orzekający analizując w tym kontekście zgromadzony materiał dowodowy doszedł do przekonania, iż organy orzekające w sprawie nie udowodniły jednoznacznie, że skarżący M.S. na skutek poważnego zaniedbania złożył fałszywą deklarację. W rezultacie zaś bezpodstawnie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 72 ust. 1 w/w rozporządzenia.

Poza sporem jest, iż M.S. decyzją organu I instancji z dnia [...] r. otrzymał pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Podstawą przyznania skarżącemu przedmiotowego świadczenia było stosownie do treści § 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 ze zm.) złożenie wniosku o przyznanie płatności, do którego należało załączyć między innymi plan dostosowania gospodarstwa rolnego do tych standardów. W planie skarżący musiał wskazać przedsięwzięcie, które zamierza zrealizować (§ 6 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów).

Dodać przy tym trzeba, że plan, o którym tutaj mowa winien być sporządzony na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (§ 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów). Zakres informacji nim objętych, a wymienionych w § 6 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów, ma w ocenie Sądu, charakter otwarty. Świadczy o tym przede wszystkim, redakcja wspomnianego § 6, w którym ustawodawca posłużył się zwrotem "w szczególności", co oznacza, że w planie tym wnioskodawca może zawrzeć również inne dodatkowe informacje, na temat przedsięwzięcia, które zamierza zrealizować.

W rozpoznawanej sprawie, w korekcie planu dostosowania gospodarstwa do standardów UE złożonej w siedzibie organu I instancji w dniu 8 lutego 2006 r., M.S. w tabeli 6.3, dotyczącej informacji dodatkowych wskazał: "wydajność mleczna wynosi 7200 l. rocznie od 1 krowy. Średnia produkcja mleka od 1 krowy wynosi 20 l dziennie. Krowy dojone są dwa razy dziennie, a mleko odbierane jest co drugi dzień. Planuję zakup schładzalnika mleka o pojemności 1000 litrów". Natomiast w samym wniosku oraz pozostałych tabelach przedmiotowego planu, odnoszących się realizacji zamierzonego przedsięwzięcia zaznaczył, iż chce wyposażyć gospodarstwo produkcyjne w schładzalnik do mleka o pojemności 800 litrów. W oparciu o te informacje, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. przyznał skarżącemu pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Co istotne, w uzasadnieniu wydanej w tym przedmiocie decyzji, ani jednym zdaniem nie ustosunkował do zamiaru zakupu schładzalnika o pojemności 1000 litrów oraz nie poinformował skarżącego o skutkach prawnych, jakie mogą dla niego wyniknąć z realizacji takiego przedsięwzięcia.

W tym stanie rzeczy, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organów orzekających, iż M.S. złożył fałszywe oświadczenie o wykonaniu zadań wymienionych w planie. Stronie skarżącej nie można również postawić zarzutu "poważnego zaniedbania", o którym stanowi art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, albowiem o jakimkolwiek zaniedbaniu, które miało miejsce w trakcie tego postępowania można w mówić tylko i wyłącznie w stosunku do organów orzekających w sprawie, które wbrew obowiązkom wynikającym z art. 9 kpa nie poinformowały należycie strony skarżącej, iż w myśl obowiązujących przepisów może zakupić schładzalnik mleka o pojemności nieprzekraczającej 800 litrów. Dlatego też w pełni uzasadnione jest, w ocenie Sądu, przekonanie skarżącego, że kupując schładzalnik mleka o pojemności 1000 litrów, wykonał przedsięwzięcie zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów unijnych i, że złożył wiarygodne oświadczenie o wykonaniu zadań określonych przedmiotowym planem.

Dodatkowym argumentem świadczącym o naruszeniu art. 9 kpa, jest fakt, że skarżący w odwołaniu od decyzji I instancji jak i w skardze do Sądu zarzucił, że nabył przedmiotowy schładzalnik, ponieważ o takiej możliwości poinformowali go pracownicy ARiMR, zastrzegając przy tym, że płatność zostanie mu przyznana w kwocie przewidzianej dla schładzalników o pojemności 400-800 litrów i pouczając o konieczności zawarcia informacji o zamiarze zakupu schładzalnika w tabeli 6.3- dotyczącej informacji dodatkowych, co też skarżący uczynił.

Art. 9 kpa ustanawia podstawową zasadę ogólną postępowania administracyjnego, w myśl której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zasada ta ma, w przekonaniu składu orzekającego, szczególne znaczenie w postępowaniu dotyczącym przyznawania płatności z funduszy unijnych, albowiem następuje w oparciu o przepisy, co do których występuje wymóg ich zgodności z prawem wspólnotowym. Postępowanie regulujące sposób wypłat płatności z tytułu udzielenia pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej jest procedurą skomplikowaną, posiadającą szczególnie zawiły charakter. Rola organów administracji w tego typu sprawach nie może się ograniczać tylko do ogólnikowego udzielenia informacji prawnej poprzez wskazanie bądź zacytowanie przepisu, lecz musi polegać na dokładnym wyjaśnieniu stronie, jak winna postąpić w danej sytuacji, by uniknąć szkody (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2045/04, LEX nr 164957). Dlatego też w tym zakresie konieczne jest dbałe i rzetelne wypełnianie obowiązku wynikającego z art. 9 kpa.

W niniejszej sprawie argument organów orzekających, iż skarżący M.S. podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej jest bez znaczenia wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w którym brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o rzetelnym i jasnym udzieleniu skarżącemu informacji o zasadach i procedurze wiążącej się z przyznawaniem przedmiotowych płatności i sposobem realizacji przedsięwzięć określonych planem dostosowania. Wobec powyższego, niedopuszczalne było wywodzenie przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa negatywnych dla skarżącego skutków prawnych w tym zakresie.

Na marginesie tych uwag, godzi się jeszcze podnieść, że prawo do informacji przewiduje także Europejski Kodeks Dobrej Administracji, który w art. 10 ust. 3 stanowi, iż w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jej działania oraz dotyczącą pożądanego rozstrzygnięcia sprawy, natomiast art. 22 reguluje sposób postępowania w razie zwrócenia się z prośbą o udzielenie informacji.

Niezależnie od naruszenia zasady informowania, wynikającej z art. 9 kpa, wskazać jeszcze należy na naruszenie art. 8 kpa, który to przepis ustanawia dla organów administracyjnych obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko bowiem postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz konkretnego ustosunkowania do żądań i twierdzeń stron (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 789/04, LEX nr 189248). Zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu bowiem przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 208/05, LEX nr 188971).

Błędne pouczenie M.S. o przysługujących mu prawach, spoczywających na nim obowiązkach oraz skutkach podejmowania konkretnych działań w trakcie postępowania o przyznanie płatności, w sposób oczywisty naruszało zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i wykraczało poza granice praworządnego i sprawiedliwego postępowania.

Analiza akt sprawy, a także lektura zaskarżonej decyzji dowodzi również, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie podjęła żadnych czynności, których celem byłoby należyte wyjaśnienie kwestii udzielenia stronie błędnej informacji, czym bezspornie, w ocenie Sądu, naruszyła art. 7 i 77 § 1 kpa. Co więcej, organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się do zarzutu udzielenia błędnej informacji i skoncentrował swoje wywody w zasadzie na powtórzeniu rozważań organu I instancji, czym naruszył art. 107 § 3 kpa.

Reasumując, w niniejszym postępowaniu organy administracji publicznej popełniły szereg błędów zarówno w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego jaki i procedury administracyjnej, których stwierdzenie obliguje Sąd do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Prowadząc ponownie postępowanie, organ I instancji winien zwrócić uwagę na konieczność przestrzegania ogólnych standardów procedury administracyjnej, a przede wszystkim ustalić rzeczywisty stan faktyczny sprawy i przeanalizować wskazane wyżej uchybienia, tak by rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności zaś, winien mieć na uwadze, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnych działań organów administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Mając na względzie art. 152 w/w ustawy, Sąd określił w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zaś na podstawie art. 200 ustawy orzekł o kosztach postępowania sądowego.

B.C.