Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 439/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewόdzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mrόz (sprawozdawca) Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda Asesor WSA – Marek Olejnik Protokolant: Aleksandra Madej Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi: A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A S.A. we W. kwotę 455,00 (słownie: czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002.

Pismem z dnia [...] A S.A. złożyła do Burmistrza Miasta K. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002 wraz z korektami deklaracji podatkowych. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, gminny organ podatkowy, decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uznało argumentów odwołania i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta, doręczona stronie w dniu [...], nie zawierała podpisów członków składu orzekającego, lecz pod jej treścią, w miejscu przeznaczonym na podpis wydającego decyzję organu figurowała pieczątka: "Z up. Prezesa, członek kolegium mgr F. R. i podpis. Na decyzję tę strona, pismem z dnia [...], wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. W związku z tym, że w skardze podniesiono zarzut rażącego naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, poprzez nie złożenie podpisów członków składu orzekającego, organ II instancji, w dniu [...] doręczył stronie taką samą decyzję podpisaną tym razem przez wszystkich członków składu orzekającego.

Przedmiotem postępowania sądowego oraz oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu była jednak tylko decyzja, której dotyczyła skarga, tj. decyzja doręczona pierwotnie (nie podpisana przez skład orzekający Kolegium). Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005r. sygn. akt I SA/Wr 2380/03 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, wskazując w uzasadnieniu, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje ostateczna decyzja SKO w W. z dnia [...] Nr [...], która została doręczona stronie w dniu [...].

Pismem z dnia [...] A S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji organu II instancji. Jako podstawę żądania strona wskazała art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 210 § 1 pkt 8 O.P., ponieważ opatrzona została jedynie parafami trzech osób bez wskazania ich imion, nazwisk oraz stanowisk służbowych. Parafy te, będące skróconym symbolem graficznym (nie opatrzone pieczątką lub drukowanym imiennym oznaczeniem osób) nie pozwalają na identyfikację tożsamości osób, które je złożyły.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] (doręczonej stronie w dniu [...]).

Od decyzji tej strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:

1. art. 210 § 1 pkt 8 OP - poprzez uznanie, iż parafki złożone na decyzji nr [...] z dnia [...] spełniają jedną z przesłanek stanowiącą o prawidłowości wydanych decyzji;

2. art. 247 § 1 pkt 4 OP - poprzez wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

3. art. 247 § 1 pkt 3 OP - poprzez błędne przyjęcie, iż wydana decyzja jest zgodna z art. 210 § 1 pkt 8 OP, a opatrzenie jej jedynie parafami nie stanowi rażącego naruszenia prawa;

1. art. 120 i art. 121 OP - poprzez złamanie zasady zaufania do organów podatkowych i wprowadzenie w błąd podatnika oraz przyjęcie, że decyzja wysłana w toku postępowania sądowo-administracyjnego, doręczona podatnikowi w dniu [...] oznaczona w ten sam sposób co uprzednio wydana, jest nową decyzją w sprawie;

2. art. 233 § 1 OP, poprzez wydanie więcej niż jednej decyzji w indywidualnej sprawie podatnika;

3. art. 247 § 1 pkt 2 OP, poprzez wydanie decyzji doręczonej w dniu [...] bez podstawy prawnej.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uznało zarzutów strony i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Decyzja ta jest obecnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze z dnia [...] strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

a) art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez błędne przyjęcie, iż nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...], doręczonej skarżącemu [...], dotkniętej rażącym naruszeniem art. 210 § 1 pkt 8 OP wynikającym z przyjęcia, że opatrzenie decyzji parafami spełnia wymogi prawidłowo wydanej decyzji;

b) art. 120 i art. 121 OP- poprzez uznanie za zgodne z przepisami prawa czynności organu podatkowego, który przesłał ponownie ([...]) decyzję z [...] oznaczoną w ten sam sposób co uprzednio wydana (doręczona [...]) decyzja ostateczna - skutecznie zaskarżona do WSA;

c) art. 247 § 1 pkt 2 w związku z art. 233 § 1 OP- poprzez błędne przyjęcie,

że istniały przesłanki do wydania kolejnej decyzji (Nr [...] doręczonej [...]) w indywidualnej sprawie podatnika.

Wskazując naruszenie przepisów, jakich dopuścił się organ w decyzji Nr [...] z dnia [...], doręczonej skarżącemu [...]- A S.A. wnioskowała uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] lub stwierdzenie jej nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w skardze, które co do zasady są powtórzeniem zarzutów odwoławczych, podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji z dnia [...] i wniosło o oddalenie skargi.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Odnosząc się do zrzutu nie oznaczenia osób orzekających w sprawie, SKO wyjaśniło, że stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych - cały skład organu kolegialnego został podany w decyzji z imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego a złożone pod decyzją podpisy umieszczone zostały w kolejności wymienionej w jej osnowie. Skład organu kolegialnego jest ponadto zgodny z powołanym w zarządzeniu Prezesa SKO w W. z dnia [...] o wyznaczeniu rozprawy. Tak więc pomimo, że podpisy na decyzji są nieczytelne, nie ma żadnej wątpliwości, co do tego, że została ona podpisana przez osoby wchodzące w skład zespołu orzekającego w sprawie.

Za nietrafny uznano też zarzut naruszenia art.120 (działanie na podstawie przepisów prawa) i art. 121 § 1 (zasada zaufania do organów) Ordynacji podatkowej - SKO nie podzieliło stanowiska strony w przedmiocie naruszenia ww. zasad ogólnych postępowania podatkowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zgodziło się też z zarzutem pełnomocnika, że organ ten wydał kolejną decyzję w sprawie. Powołało się na skutki wyroku WSA z 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 2380/03, którym Sąd stwierdził nieważność doręczonej wcześniej ([...]) decyzji z dnia [...] Nr [...] nie zawierającej podpisów członków składu orzekającego. Kolegium uznało, że skoro wyrok wyeliminował decyzję ze skutkiem "ex tunc", to brak jest podstaw do uznania, że sporna decyzja (z dnia [...] Nr [...]) - doręczona stronie [...] (zawierająca już podpisy wszystkich członków składu orzekającego) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Reasumując, zdaniem SKO w W. - nie było podstaw do wnioskowanego przez A S.A. - stwierdzenia nieważności decyzji (z dnia [...] Nr [...]) - doręczonej stronie [...] zaś będąca przedmiotem skargi do WSA decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] - zasadnie odmawia bezzasadnemu wnioskowi strony o wzruszenie w trybie nadzwyczajnym kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem materialnym i procesowym. Uchylenie decyzji administracyjnej może nastąpić w sytuacji stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które to naruszenia miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji, analizując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem objętego skargą rozstrzygnięcia.

Dla oceny legalności zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] istotne jest, czy organ orzekający w sprawie wnioskowanego przez A SA. - stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...], doręczonej stronie [...] - należycie i z uwzględnieniem przesłanek z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej - ocenił zarzuty kierowane do tej decyzji.

Analizując zarzuty skargi - orzekający w sprawie Sąd - nie podzielił zarzutu opartego na wnioskowanym przez pełnomocnika A S.A. naruszeniu art. 210 § 1 pkt 8 OP - braku należytego oznaczenia podpisów składu orzekającego - jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 210 § 1 pkt 8 OP nakazuje podanie imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do podpisania decyzji organu. Decyzja z dnia [...] Nr [...] - doręczona [...], której stwierdzenia nieważności domagała się strona zawiera wszystkie te elementy, jakkolwiek nie zostały one umieszczone pod podpisami osób działających w imieniu organu. Z treści decyzji wynika jednak, że osoby podpisujące decyzję były osobami powołanymi do składu orzekającego w sprawie a widniejące pod rozstrzygnięciem podpisy należą do osób wymienionych w osnowie decyzji z imienia, nazwiska i stanowiska służbowego. Nie negując słuszności poglądu, że w sytuacji, gdy podpisy (parafy) nie zawierają czytelnego podpisu i nie zostały opatrzone danymi identyfikującymi te osoby - mogą powstać wątpliwości co do autorstwa podpisów jako pochodzących od osób powołanych do składu orzekającego organu, jednak w analizowanym przypadku obawy takie są w ocenie Sądu nieuzasadnione. Osnowa decyzji zawiera pełne dane (imiona, nazwiska i stanowiska) osób działających w imieniu organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. a widniejące pod decyzją podpisy pozwalają na ich wiarygodną identyfikację. Nie ma więc podstaw aby uznać, że tak wydana decyzja rażąco narusza art. 210 § 1 pkt 8 OP - stanowiąc podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Zasadny okazał się natomiast zarzut wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną - jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Sąd nie podzielił w tym zakresie argumentacji organu. Jakkolwiek słusznie wywodzi SKO, że stwierdzenie przez WSA wyrokiem z 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 2380/03 nieważność doręczonej wcześniej ([...]) decyzji z dnia [...] Nr [...] nie zawierającej podpisów członków składu orzekającego - skutkuje wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem "ex tunc", to nie można pominąć, że na dzień doręczenia decyzji zawierającej podpisy wszystkich członków składu orzekającego tj. [...]- pozostawała w obrocie prawnym decyzja doręczona wcześniej tj. [...]. Zgodnie z art. 212 OP organ podatkowy związany jest wydaną przez siebie decyzją od chwili jej doręczenia. Skoro więc pierwotnie wydana decyzja z dnia [...] Nr [...] - doręczona została stronie [...] to niezależnie od ujawnionych w niej w późniejszym terminie wad, organ był nią związany w dniu [...] kiedy to doręczył stronie decyzję, której stwierdzenia nieważności domagała się strona. Nie jest przy tym sporne, że zarówno przedmiot, podmiot jak i inne jej elementy (poza podpisami członków składu orzekającego) były w obu decyzjach tożsame. Stąd ocena, czy decyzja z dnia [...] o podanym wyżej numerze, doręczona stronie [...] była drugą decyzją w sprawie, winna być dokonana na dzień jej doręczenia. W stanie faktycznym sprawy nie ma wątpliwości, że decyzja (z dnia [...] Nr [...]) - doręczona stronie [...] (zawierająca już podpisy wszystkich członków składu orzekającego) wprowadzona została do obrotu prawnego (poprzez jej doręczenie) w sytuacji, gdy w obrocie pozostawała rozstrzygająca tę samą sprawę - decyzja ostateczna tego organu doręczona [...]. Zasada legalizmu określona w art.120 OP wykluczała wprowadzenie do obrotu kolejnej decyzji w tej samej sprawie przed wyeliminowaniem z niego w sposób przewidziany prawem decyzji wydanej wcześniej. Wadliwości, jaką jest pozostawanie w obrocie prawnym dwóch decyzji w tej samej sprawie nie konwaliduje późniejsze stwierdzenie wyrokiem WSA z 29 kwietnia 2005 r. Sygn. akt I SA/Wr 2380/03 nieważności pierwotnie wydanej decyzji (doręczonej [...]). W stanie faktycznym sprawy do naruszenia prawa (uzasadniającego wniosek o stwierdzenie nieważności) doszło w sytuacji, gdy po wniesieniu przez stronę [...] skargi do WSA na pierwotnie wydaną decyzję (doręczoną [...]) organ odwoławczy chcąc usunąć wadę pierwotnie wydanej decyzji - polegającą na wadliwym jej podpisaniu, doręczył ([...]) kolejną decyzję w tej samej sprawie (identyczną w swej treści), tym razem opatrzoną podpisami całego składu orzekającego. Należy więc zgodzić się i z tymi zarzutami, które skarżąca podnosiła wskazując na brak podstaw w art. 233 § 1 OP do wydania i doręczenia kolejnej decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją (doręczoną [...]) zaskarżoną do WSA.

Rozważając przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 247 § 1 OP w świetle podnoszonych przez stronę w postępowaniu administracyjnym zarzutów - organ bezpodstawnie pominął wyżej wskazane okoliczności, jako zasadnie kwestionujące wprowadzenie do obrotu kolejnej decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wadliwość ta uzasadniała więc wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...] - doręczonej stronie [...] - jako decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną określoną w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia zasady zaufania do organów z art.121 OP, jak i naruszenia art. 200 OP - mimo że nie są pozbawione racji, to nie miały decydującego znaczenia dla przyjętego przez Sąd kierunku rozstrzygnięcia.

W świetle przedstawionych wyżej wniosków i ocen dotyczących naruszenia przez organy podatkowe obu instancji przepisów postępowania (art. 120, art. 121 i art. 212 w związku z art.233 OP) i w konsekwencji wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego - art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej należało uznać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] jak i poprzedzająca ją decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] (doręczonej [...]) - wydane zostały z naruszeniem prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - uwzględnił skargę.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, zaś w przedmiocie wstrzymania Sąd nie orzekał, gdyż skarżona decyzja nie nakładała na stronę nowych obowiązków, ani nie przyznawała jej praw.