Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 254/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odtworzenia akt oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z zażaleniem Z. S. na postanowienie Starosty B. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego zaginięcia akt postępowania rozgraniczeniowego o nr [...] wytworzonych przez Urząd Rejonowy w B. i odtworzenie w/w akt archiwalnych w tym postępowaniu wyjaśniającym, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu [...] listopada 2021 r. Z. S. ponownie zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego zaginięcia archiwalnych akt postępowania rozgraniczeniowego o nr [...] wytworzonych przez Urząd Rejonowy w B. zakończonych wydaniem decyzji dnia [...] czerwca 1992 r., która uprawomocniły się w organie I instancji [...] lipca 1992 r. i odtworzenie w/w akt archiwalnych w tym postępowaniu wyjaśniającym. Swoje żądania uzasadniła tym, że to ona była wnioskodawczynią "wytworzenia akt postępowania rozgraniczeniowego o nr [...]".

W wyniku analizy ww. wniosku Starosta B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeprowadzenia wnioskowanego postępowania wyjaśniającego dotyczącego zaginięcia akt postępowania rozgraniczeniowego o nr [...], wytworzonych przez Urząd Rejonowy w B. i odtworzenia w/w akt archiwalnych. W ocenie Starosty B., zarówno prowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego zaginięcia archiwalnych akt postępowania administracyjnego, jak i odtworzenie ich w całości bądź w części (niektórych dokumentów) nie jest odrębną sprawą administracyjną. Mając zatem na uwadze fakt, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania żądanie odtworzenia akt nie zostało zawarte we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, jak też nie związane było z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym zmierzającym do wydania odrębnej decyzji administracyjnej, Starosta B. uznał, iż - w związku z treścią art. 61a § 1 k.p.a. - zachodzi przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w ww. zakresie.

Na powyższe postanowienie Starosty B. zażalenie wniosła Z. S. podnosząc, iż organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 28 w zw. z 61a §1 Kpa poprzez błędne uznanie, iż Skarżąca nie posada interesu prawnego do bycia stroną w/w postępowania i w związku z tym nie posiada legitymacji prawnej do złożenia wniosku o przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie zaginięcia ww. akt archiwalnych i ich odtworzenia. W jej ocenie, Starosta Bialski w sposób błędny dokonał analizy jej wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. i bezpodstawnie uznał, iż zasługiwał on na odmowę, a nie na uwzględnienie, gdyż - w ocenie Skarżącej - stanowi prośbę o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego "a nie postępowania administracyjnego" w przedmiocie ustalenia, dlaczego akta sprawy, dotyczące postępowania rozgraniczeniowego o nr [...], wytworzone przez Urząd Rejonowy w B., zakończonego wydaniem decyzji dnia [...] czerwca 1992 r.- zaginęły oraz wnosi - w ramach ww. postępowania wyjaśniającego - o ich odtworzenie. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca zwróciła się o "uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie organu I instancji do przestrzegania przepisów Kpa i ich właściwej interpretacji oraz wskazanie mu wytycznych w celu dalszego procedowania".

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wskazało, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera żadnych regulacji odnoszących się wprost do odtwarzania akt zniszczonych, zagubionych lub w inny sposób utraconych. W orzecznictwie sądowym wykształciły się w związku z tym trzy linie orzecznicze odnośnie tego zagadnienia. Zgodnie z pierwszą linią orzeczniczą do odtworzenia zaginionych lub zniszczonych akt administracyjnych zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Wedle drugiej linii orzeczniczej w takim przypadku zastosowanie mają przepisy działu IX ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drodze analogii. Trzecia linia orzecznicza wskazuje, że brak jest podstaw do zastosowania którejkolwiek z przywołanych ustaw procesowych (tj. Kodeksu postępowania cywilnego lub ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w drodze analogii, gdyż stałoby to w oczywistej sprzeczności z zasadą oparcia rozstrzygnięć o przepisy prawa. Organ administracji publicznej nie może bowiem podejmować czynności procesowych w oparciu o rozumowanie per analogiom. Dodatkowo wskazuje się przy tym, że czynności odtworzenia akt sprawy znajdują w ograniczonym zakresie oparcie w przepisach postępowania wyjaśniającego w ogólnym postępowaniu administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze organ przyjął, że legalność podjętych przez organ I instancji ustaleń, objętych treścią zaskarżonego postanowienia, była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który w sprawie II SA/Bk 191/21 (orzeczenie prawomocne), dostępne w: Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) - zajął jednoznaczne stanowisko, iż odtworzenie akt postępowania administracyjnego bądź części tych akt (niektórych dokumentów) nie jest odrębną sprawą administracyjną, bowiem brak jest przepisu prawa, który stanowiłby, że takie odtworzenie następuje poprzez wydanie decyzji lub postanowienia, jak również nie jest to działanie organu administracji podejmowane przez wydanie innego aktu lub dokonanie innej czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż także brak jest przepisu prawa, który by o tym stanowił. SKO w całości podzieliło to stanowisko. Zasadnie przyjęto w nim, iż brak jest możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie odtworzenia akt administracyjnych, a czynności odtworzeniowe powinny odbywać się w ramach postępowania administracyjnego, przy użyciu wszelkich dopuszczalnych w tym postępowaniu środków dowodowych. W związku z powyższym należy uznać, że czynności odtworzenia akt indywidualnej sprawy administracyjnej znajdują swoje oparcie w przepisach dotyczących postępowania wyjaśniającego w ogólnym postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza zawartych w rozdziale 4 Kpa pt. "Dowody", zaś obowiązek odtworzenia akt spoczywa na organie administracji publicznej, który jest aktualnie właściwy (rzeczowo, miejscowo i instancyjnie) do rozpoznania i rozstrzygnięcia (w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym) określonej sprawy administracyjnej (tak też twierdzi G. Łaszczyca, Odtwarzanie akt sprawy w ogólnympostępowaniu administracyjnym, "Samorząd Terytorialny" 2/2009, s. 51-55). Powyższe implikuje wniosek, że brak jest możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie odtworzenia akt administracyjnych, a czynności odtworzeniowe powinny odbywać się w ramach postępowania administracyjnego, przy użyciu wszelkich dopuszczalnych w tym postępowaniu środków dowodowych, gdzie badaniu podlegałaby także kwestia interesu prawnego podmiotu żądającego odtworzenia akt. Żądanie odtworzenia akt, oderwane od konkretnej sprawy administracyjnej, nie daje pełnej możliwości weryfikacji tak rozumianego interesu prawnego. Zważywszy zatem na fakt, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania żądanie odtworzenia akt nie zostało zawarte we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, jak też nie związane było z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji administracyjnej, Starosta B. prawidłowo odmówił, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania.

Zdaniem Kolegium, brak odrębnego postępowania w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych zniszczonych lub utraconych stanowi zatem inną uzasadnioną przyczynę, z powodu której nie może być wszczęte postępowanie w sprawie odtworzenia akt. To samo należy powiedzieć o dopuszczalności wszczęcia odrębnego postępowania wyjaśniającego, w którym ustalono by przyczyny i okoliczności zaginięcia oryginalnych akt ww. sprawy rozgraniczenia nieruchomości jako postępowania regulowanego przepisami działów I, II, IV i IX Kpa. Nie ma do tego podstaw prawnych. W tym zakresie Skarżąca może jedynie zgłaszać wnioski w rozumieniu art. 221 Kpa - do Starosty B. jako organu, który przejął zadania i kompetencje Kierownika Urzędu Rejonowego w B., przed którym postępowanie w tej sprawie było prowadzone, względnie - do Archiwum Państwowego w B.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła Z. S. zarzucając Kolegium błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, iż wnosi o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie zaginięcia akt postępowania rozgraniczeniowego o nr [...] wytworzonych przez Urząd Rejonowy w B. i odtworzenie w/w akt archiwalnych w postępowaniu wyjaśniającym w sytuacji, gdy przedmiotem jej wniosku jest prośba o wszczęcie postępowania wyjaśniającego i wykazanie okoliczności zaginięcia ww. akt, ale także w ramach wszczęcia postępowania wyjaśniającego odtworzenie zaginionych akt archiwalnych, gdyż - w ocenie Skarżącej - czynności odtworzeniowe są obowiązkowymi czynnościami materialno-technicznymi i - jak twierdzi - "nie jest dopuszczalne ich zaniechanie. W toku czynności wyjaśniających organ może wydać niezaskarżalne postanowienie określające przyczynę zaginięcia akt, określenie, jakie czynności maja być podjęte w celu rekonstrukcji i termin zakończenia czynności odtworzeniowych oraz niezaskarżalne postanowienie o odtworzeniu akt. Podkreśliła, że SKO w postanowieniu nie wykazało żadnej podstawy prawnej pozwalającej na przekręcanie treści żądań, skoro wniosek dotyczył przeprowadzenia postępowania i wyjaśnienia okoliczności zaginięcia archiwalnych akt postępowania rozgraniczeniowego, to postanowienie jedynie mogło dotyczyć odmowy przeprowadzenia postępowania w sprawie wyjaśnienia okoliczności zaginięcia akt, a dotyczy odmowy wszczęcia postępowania. Końcowo powołała się na dwukrotne zajmowanie się już tą sprawą przez WSA tj. sygn. akt II SA/Bk 191/21, sygn. akt II SA/Bk 656/21.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, zasądzenie kosztów oraz zobowiązanie Starosty B. do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego okoliczności zaginięcia prawomocnych i archiwalnych akt rozgraniczeniowych oraz do przeprowadzenia czynności odtworzenia akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 24 lutego 2022 r.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 zd. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.). Zgodnie z jego treścią, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wszczęcia postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Nie ulega wątpliwości, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie uregulowano wprost kwestii odtworzenia akt zniszczonych, zagubionych lub utraconych w inny sposób, na co wskazywał zarówno organ I, jak i II instancji. Nie sposób jednak przyjąć, że brak wyodrębnionych przepisów wprost odnoszących się do tej kwestii oznacza brak jakiejkolwiek podstawy prawnej do odtwarzania akt administracyjnych przez organy administracji. Występowanie sytuacji niemożności sięgnięcia do akt administracyjnych z powodu ich zaginięcia powinno być, z oczywistych względów, rekompensowane w porządku prawnym normami wskazującymi organom, jak należy postąpić i jakie działania podjąć celem odtworzenia akt. Brak akt nie zwalnia przecież organu od rozstrzygnięcia sprawy, dla której mogą mieć one zasadnicze znaczenie.

Zdaniem sądu, spośród trzech koncepcji rozstrzygnięcia problemu podstawy prawnej odtworzenia akt (które przedstawiło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) najwłaściwszą jest ta o stosowaniu przepisów K.p.a. regulujących postępowanie wyjaśniające. Kolegium w tym zakresie powołało się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o sygn. akt II SA/Bk 191/21 (dostępny w: Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA), w którym w sprawie tożsamego wniosku skarżącej Z. S., zajęto stanowisko o braku wystarczająco usprawiedliwionych powodów zastosowania koncepcji poszukujących podstawy prawnej dla odtworzenia akt administracyjnych w analogicznych regulacjach Kodeksu postępowania cywilnego czy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nieprzydatność tych ustaw procesowych wynika z kilku powodów: uregulowania w nich procedury sądowej zamierzonej dla innych celów niż postępowanie administracyjne, brak w K.p.a. lub wskazanych sądowych ustawach procesowych przepisów wskazujących na ich stosowanie do odtworzenia akt administracyjnych, brak możliwości wyprowadzania kompetencji dla organu administracji publicznej do odtworzenia akt w drodze wykładni lub analogii. W tym zakresie Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 191/21 wskazał na wyrok WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 1346/19 i podzielił stanowisko, że "stosowanie analogii w tym przypadku może budzić zasadnicze wątpliwości. Jak podkreśla się w literaturze, analogia służy do uzupełniania luk o charakterze konstrukcyjnym (technicznym). Tymczasem trudno przyjąć, że w analizowanej kwestii istnieje w regulacji kodeksowej luka" (CBOSA).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela zatem pogląd zawarty w wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 marca 2021 r. w akt II SA/Bk 191/21, zgodnie z którym odtworzenie akt postępowania administracyjnego bądź części tych akt (niektórych dokumentów) nie jest odrębną sprawą administracyjną, bowiem brak przepisu prawa, który stanowiłby, że takie odtworzenie następuje poprzez wydanie decyzji lub postanowienia, jak również nie jest to działanie organu administracji podejmowane przez wydanie innego aktu lub dokonanie innej czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż także brak jest przepisu prawa, który by o tym stanowił (vide np. postanowienie NSA w sprawie II OW 9/18).

W tych okolicznościach, wobec braku szczególnych przepisów o odtwarzaniu akt administracyjnych (akt postępowania administracyjnego), należy przyjąć dopuszczalność ustalenia w konkretnej sprawie administracyjnej treści dokumentu będącego częścią akt postępowania administracyjnego, jeśli dokument ten jest istotnym w sprawie dowodem. Podobne stanowisko zajął NSA w powołanej już sprawie II OW 9/18, gdzie wskazano, że "Takiego ustalenia dokonuje się jednakże w postępowaniu dowodowym przy użyciu dopuszczalnych środków dowodowych (art. 75 K.p.a.). W związku z tym właściwym do dokonania tych czynności jest ten organ administracji, który jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej, w której zaginiony dokument ma istotne znaczenie". Jak inaczej ujął to WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 1346/19, "brak szczególnych przepisów dotyczących odtwarzania akt postępowania administracyjnego oznacza, że czynności odtworzenia akt indywidualnej sprawy administracyjnej znajdują swoje oparcie w przepisach dotyczących postępowania wyjaśniającego w ogólnym postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza zawartych w rozdziale 4 k.p.a. pt. "Dowody", zaś obowiązek odtworzenia akt spoczywa na organie administracji publicznej, który jest aktualnie właściwy (rzeczowo, miejscowo i instancyjnie) do rozpoznania i rozstrzygnięcia (w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym) określonej sprawy administracyjnej (tak: G. Łaszczyca, Odtwarzanie akt sprawy w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Samorząd Terytorialny 2/2009, s. 51-55)".

Podzielając w całości powyższe poglądy i czyniąc je własnymi w sprawie niniejszej sąd stwierdza prawidłowość oceny organów obydwu instancji, zgodnie z którą brak jest możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie odtworzenia akt administracyjnych, a czynności odtworzeniowe powinny odbywać się w ramach konkretnego postępowania administracyjnego, przy użyciu wszelkich dopuszczalnych w tym postępowaniu środków dowodowych.

Słusznie również SKO wskazało, że przekłada się to również na ocenę posiadania interesu prawnego przez podmiot wnioskujący o odtworzenie akt, jeśli następuje to w oderwaniu od jakiegokolwiek toczącego się postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wniosek o odtworzenie akt sprawy, oderwany od konkretnej sprawy administracyjnej, nie uprawnia do przyjęcia istnienia określonego, konkretnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., bowiem nie ma też odrębnej sprawy administracyjnej o odtworzenie akt, w której można by ten interes zweryfikować.

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

Podzielić należy stanowisko organów, iż w sprawie wystąpiły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania przede wszystkim z przyczyn przedmiotowych – niedopuszczalności prowadzenia odrębnego, niezwiązanego z żadną konkretną sprawą, postępowania administracyjnego dotyczącego odtworzenia akt podmiotowych, a także braku interesu prawnego (żądanie odtworzenia akt wniosła "osoba niebędąca stroną przyczyn", czyli osoba w stosunku do której nie toczy się odrębne postępowanie administracyjne, a w związku z tym niemająca interesu prawnego w żądaniu odtworzenia akt)

Słusznie zatem organy obu instancji, w okolicznościach tej konkretnej sprawy ustaliły wystąpienie podstaw do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Ponadto zasadnie organy uznały, że nie znajduje postaw prawnych prowadzenie postępowania w zakresie ustalenia przyczyn i okoliczności zaginięcia oryginalnych akt sprawy rozgraniczenia nieruchomości, co jak należy wnioskować z treści skargi – jest głównym żądaniem skarżącej. W tym zakresie skarżąca może jedynie składać wnioski i skargi w trybie skargowym uregulowanym w art. 221 i następnych k.p.a., jeżeli jest niezadowolona z działania określonych organów państwowych czy samorządowych.

Ponadto wbrew zarzutom skargi, istotne w sprawie niniejszej było ustalenie trybu odtworzenia akt postępowania rozgraniczeniowego, a więc odpowiedź na pytanie czy możliwe jest prowadzenie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. To bowiem przesądzało o wyniku sprawy. Jednocześnie trafnie organ ustalił, że z akt nie wynika, aby skarżąca złożyła w tym samym czasie co wniosek o odtworzenie akt – wniosek o wszczęcie innego postępowania administracyjnego, co mogłoby uzasadniać podjęcie czynności odtworzenia akt w tym innym, odrębnym postępowaniu. Jeśli jednak takie odrębne postępowanie będzie się toczyło i powstanie w nim kwestia konieczności sięgnięcia do akt postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z [...] czerwca 1992 r. – organ będzie zobowiązany w tym odrębnym postępowaniu ocenić lub czynności odtworzenia przeprowadzić, o ile będzie taka konieczność.

Ponadto mając na uwadze wniosek skarżącej w zakresie odtworzenia akt postępowania rozgraniczeniowego należy zaakcentować, że już w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 191/21 zarówno organy ustaliły, jak również sama skarżąca wskazała, iż dysponuje większością dokumentów z postępowania rozgraniczeniowego z 1992 r. W dniu [...] października 2020 r. Starosta B. włączył do akt odnalezioną w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym część dokumentacji rozgraniczeniowej sprawy [...], w tym postanowienie o wszczęciu postępowania, operat techniczny, szkice i protokół graniczny, oraz decyzję z [...] czerwca 1992 r. o zatwierdzeniu granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...]. Wydaje się zatem, że faktyczne odtworzenie tych akt nie jest związane z konkretnym żądaniem skarżącej i trudno ustalić czemu miałoby służyć. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] stycznia 2022 r. zwróciło się do skarżącej z zapytaniem: czy wystąpiła ona z żądaniem wszczęcia postępowania (pierwotnego) na potrzeby przeprowadzenia, którego niezbędne jest odtworzenie tych akt, na co skarżąca odpowiedziała, że żąda przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przyczynę zaginięcia akt i rekonstrukcję utraconych akt. Nie wskazała zatem na żadne inne postępowanie. Konieczność sięgnięcia do oryginałów akt postępowania rozgraniczeniowego zakończonego w 1992 r. nie jest argumentem uzasadniającym uwzględnienie wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r., który jest tożsamy z wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. prawomocnie rozpoznanym. Podobnie w sprawie niniejszej nie mają znaczenia procedury jakie organ powinien zastosować dla archiwizacji akt postępowania rozgraniczeniowego oraz okoliczności zaginięcia akt. Przesądzającym był fakt, że wniosek o odtworzenie akt nie był związany z konkretnym postępowaniem administracyjnym, w którym te akta miałyby istotne znaczenie uzasadniające ich odtworzenie.

Końcowo należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowuje się również stanowisko o dopuszczalności stosowania do odtworzenia akt postępowania administracyjnego na zasadzie per analogiam przepisów Działu IX ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (min. wyrok z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 197/18, od którego NSA w dniu 25.05.2022 r. oddalił skargę kasacyjną, sygn. akt II OSK 1535/19). W wyroku tym WSA w Warszawie stanął na stanowisku, że przepisy tej ustawy są najbardziej zbliżone do postępowania administracyjnego, a w związku z powyższym art. 288 p.p.s.a. powinien mieć zastosowanie. Sąd podniósł, że "wskazany przepis stanowi, że odtworzeniu akt ulegają akta zaginione lub zniszczone w całości lub w części. Dodatkowo, w sprawie prawomocniej zakończonej odtworzeniu podlega orzeczenie kończące postępowanie w sprawie oraz ta część akt, która jest niezbędna do ustalenia jego treści do wznowienia postępowania. Z art. 288 p.p.s.a. wynikają zatem dwa istotne warunki prowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt: po pierwsze, postępowanie takie dotyczy wyłącznie akt zaginionych lub zniszczonych, czyli takich, których treści nie można ustalić w całości lub w części; i po drugie odtworzenie treści akt jest niezbędne do wznowienia postępowania. Z językowej i systemowej wykładni wskazanego przepisu wynika zatem, że jeśli treść akt jest znana, nie podejmuje się postępowania odtworzeniowego. Dodatkowo, postępowanie w przedmiocie odtworzenia akt wszczyna się tylko wówczas, gdy jest to warunkiem wznowienia postępowania, a więc wykazania przesłanek, od których zależy postępowanie wznowieniowe. Nie odtwarza się natomiast akt, jeśli miałoby to służyć innym celom, choćby realizowanym na podstawie obowiązujących przepisów prawa"(CBOSA).

Przekładając powyższe na niniejszą sprawę należy zatem uznać, że nawet gdyby zastosować procedurę z art. 288 p.p.s.a. to w przedmiotowej sprawie akta nie podlegałyby odtworzeniu. Po pierwsze z powodu tego, że postępowanie w sprawie rozgraniczeniowej [...] jest prawomocnie zakończone i znaczna część akt jest znana, zaś w takiej sytuacji odtworzeniu podlega jedynie orzeczenie kończące postępowanie w sprawie oraz ta część akt, która jest niezbędna do ustalenia jego treści do wznowienia postępowania. Starosta B. w aktach administracyjnych sprawy II SA/Bk 191/21 włączył do akt odnalezioną w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym część dokumentacji rozgraniczeniowej sprawy [...], w tym postanowienie o wszczęciu postępowania, operat techniczny, szkice i protokół graniczny oraz decyzję z [...] czerwca 1992 r. o zatwierdzeniu granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...]. Niewątpliwie zatem są to dokumenty niezbędne i wystarczające do ustalenia treści akt oraz wydanego w sprawie orzeczenia, o których odtworzenie skarżąca wnosi. Ponadto nie jest spełniony również drugi warunek, a mianowicie celem postępowania, o które występuje skarżąca, nie jest wznowienie postępowania administracyjnego. Skarżącej wyraźnie zależy na uzyskaniu całości akt, bowiem sama podnosi, że większość dokumentów posiada (kopii), a właściwie – jak należy wnioskować z treści skargi – przede wszystkim na wyjaśnieniu okoliczności zaginięcia prawomocnych, archiwalnych akt (co wynika wprost z żądań zawartych w skardze). Jeśli zatem treść dokumentów jest znana na podstawie istniejących akt postępowania administracyjnego, a jednocześnie strona nie wykazała, że odtworzenie akt ma służyć prowadzeniu postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, tj. w wyniku wznowienia postępowania, to postępowania odtworzeniowego nie wszczyna się. Nawet zatem zastosowanie innej procedury do odtworzenia akt w przedmiotowej sprawie nie doprowadziłoby do odmiennych wniosków, niż zawartych w zaskarżonych postanowieniach.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.