Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 295/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka (spr.) Henryk Ożóg Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II SA/Go 220/05 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. G. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w [...] 120 zł ( sto dwadzieścia zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

J. G. prowadzi firmę przewozowa – Usługi Transportowe J. G. z siedzibą w [...]. W dniu 20 lutego 2004 r. w czasie kontroli stwierdzono, że pojazd tej firmy – samochód ciężarowy z przyczepą był nienormatywny, a za korzystanie z dróg publicznych takim pojazdem firma obowiązana jest do ponoszenia opłat. Dokonano pomiarów nacisków osi, masy całkowitej i wymiarów pojazdu. Ważenia dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu, która posiadała ważne świadectwo legalizacji. Natomiast pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego. W przedmiotowej sprawie łączny nacisk osi 2 i 3 – wynosi 161,03 KN, przekraczał więc dopuszczalną wielkość, która wynosi 160 KN. Nacisk osi składowej osi wielokrotnej pojazdu w tym wypadku nie może przekraczać 80 KN, a wyniósł 101,81 KN, był więc większy od dopuszczalnego o 21,81 KN. W tym stanie decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] została ustalona kara pieniężna w kwocie 7.560,00 zł za przejazd jednorazowy pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13c ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Natomiast w myśl art. 13g ust. 1 cytowanej ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. W sprawie niniejszej organ administracji celnej dokonując kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdził przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku na osie pojazdu, a przejazd odbywał się bez wymaganego zezwolenia. Przekroczenie dopuszczalnych parametrów na osie pojazdu oparte zostało na wynikach pomiaru dokonanego przy użyciu wagi samochodowej, służącej do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu. Zarówno pomiaru nacisku osi i masy całkowitej pojazdu, a także pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy urządzeń posiadających ważne świadectwa legalizacji. W punkcie kontrolnym dokonano dwukrotnego ważenia i drugi pomiar również potwierdził ponadnormatywne obciążenie drugiej osi.

Z protokołu kontroli sporządzonego w dniu 20 lutego 2004 r. wynika, że odległość między osią pierwszą a osią drugą wyniosła 4,8 m, zaś między osią drugą a osią trzecią 1,35 m. Oznacza to, że stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. nr 32, poz. 262) drugą oś ciągnika należało traktować jako oś składową osi wielokrotnej. Łączny nacisk osi drugiej i trzeciej wyniósł – 101, 81 + 59,22 = 161,03 KN, w myśl § 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia, który przewiduje, że nacisk osi składowej pojazdu nie może przekraczać 80 KN, jeżeli odległość bliżej osi składowej wynosi powyżej 1,3 m. Tym samym łączny nacisk osi 2 i 3 przedmiotowego pojazdu przekroczył o 1,03 wielkość przewidzianą w § 5 ust. 5 pkt 5 tj. wielkość 160 KN, co skutkowało, że nacisk osi składowej nie mógł wynosić 100 KN. Dopuszczalny zaś nacisk na osi drugiej nie mógł przekraczać 80 KN. Tymczasem zmierzony nacisk wyniósł 101,81 KN dla drugiej osi, a zatem był większy od dopuszczalnej wielkości 0 21,81 KN.

W tym stanie zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidłowe było nałożenie grzywny w wysokości 7.560 zł, zgodnie z załącznikiem nr 2 ustawy o drogach publicznych. Sąd podniósł, że bez znaczenia w sprawie jest okoliczność podnoszona przez skarżącego, że pojemniki stanowiące załadunek były o różnej wadze, a kierowca nie był świadomy co do tego, gdyż karę wymierza się niezależnie od przyczyny przekroczeni nacisku na osie pojazdu i od tego czy było to przez kierowcę pojazdu zawinione czy też nie.

Z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.) wynika, że ładunek na pojeździe winien być tak rozmieszczony i zabezpieczony, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę, zatem na przewoźniku ciąży obowiązek podjęcia działań, aby właściwie został rozmieszczony ładunek na pojeździe.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. G. za pośrednictwem swego pełnomocnika zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez błędne obliczenie kary pieniężnej oraz naruszenie § 5 pkt 5 w związku z § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia przez uznanie, że w pojeździe dopuszczalny nacisk na osi przekroczony został o 21,81 KN.

W konsekwencji skarżący wnosił o uchylenie orzeczenia Sądu I instancji w całości i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.. 1270 ze zm.).

Zdaniem skarżącego naliczenie kary pieniężnej w wysokości 7.560 zł wynika z nieprawidłowego obliczenia dopuszczalnego nacisku na 2 oś pojazdu. Sąd uznał, że dopuszczalny maksymalny nacisk na oś wynosił 80 KN, a co za tym idzie dopuszczalny nacisk na tę oś przekroczony został o 21,81 kN. W ocenie skarżącego w myśl § 5 pkt 5 rozporządzenia w przypadku osi napędowej będącej osią składową osi wielokrotnej dopuszczalny nacisk wynosi 100,00 KN i jest on zgodny z parametrami technicznymi pojazdu. Z informacji dystrybutora pojazdów MAN na Polskę maksymalny nacisk na 2 oś w pojazdach typu MAN H 20 wynosi 112,70 KN, a na 3 oś 65,70 KN. Zsumowany nacisk na obie osie składowe osi wielokrotnej wynosi 178,40 KN. Skarżący nie kwestionuje wyników przeprowadzonego pomiaru, przyznaje że wynik pomiaru nacisku na 2 oś pojazdu tj. 101,81 KN przekraczał dopuszczalny nacisk maksymalny wynikający z § 5 pkt 5 rozporządzenia tj. 100,00 KN, ale o 1,81 KN. Kara pieniężna za pojazd nienormatywny na podstawie art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych winna wynosić 720 zł. Sąd jak i organy dokonały błędnej wykładni przepisów prawa, w wyniku czego kara pieniężna naliczona została w kwocie zawyżonej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Rozważenia w pierwszej kolejności wymaga zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej, a mianowicie naruszenia § 5 pkt 5 w związku z pkt 4 § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. nr 32, poz. 262), gdyż od ustalenia prawidłowości zastosowania podanego przepisu uzależniona jest wysokość nałożonej kary pieniężnej. Skarżący J. G. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą – G. Usługi Transportowe w tym na podstawie licencji wydanej przez Ministra Infrastruktury wykonuje międzynarodowy transport drogowy. Dokonując takiego transportu na przejściu granicznym w [...] stwierdzone zostało po dwukrotnym ważeniu samochodu ciężarowego wraz z przyczepą o określonych numerach rejestracyjnych, że przejazd był dokonywany pojazdem nienormatywnym bez uzyskania zezwolenia. Skarżący nie kwestionuje dokonanych pomiarów przez organ celny zarówno co do odległości między osiami jak i nacisku na nie, twierdząc że zgodnie z § 5 pkt 5 podpkt. 5 podanego rozporządzenia w przypadku osi napędowej będącej osią składową osi wielokrotnej dopuszczalny jest nacisk 100, 00 kN. Bezsporną okolicznością jest, że odległość między osią pierwszą, a osią drugą kontrolowanego pojazdu wynosiła 4,8 m, zaś między osią drugą i trzecią 1,35 m, co oznacza, że druga oś ciągnika stanowi oś składową osi wielokrotnej stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia. Bezsporną również okolicznością jest, że nacisk osi drugiej wyniósł 101,81, a trzeciej 59,22, co daje łącznie 161,03 kN. Stosownie do § 5 pkt 5 podpkt 4 rozporządzenia nacisk osi składowej pojazdu nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,30 m - 80,0 kN, z tym, że przypadkach osi podwójnej dla osi napędowej w myśl podpkt 5 – 100, 00 kN, ale pod warunkiem, że łączny nacisk nie przekracza 160,00 kN. W sprawie niniejszej łączny nacisk osi 2 i 3 wyniósł 161,03, a zatem dopuszczalną normę przekroczył o 1,03 kN.

Prawidłowe jest zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , że wobec przekroczenia dopuszczalnej wielkości nacisku osi składowej przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,30 m wynosi 80,0 kN stosownie do § 5 pkt 5 podpkt 4 ; 100,00 kN wynosiłby tylko wtedy, jak już wyżej zostało powiedziane, gdyby łączny nacisk osi składowej przy odległości powyżej 1,30 m od najbliższej osi składowej wyniósł 160,00 kN, a nie 161,03 kN. Bez znaczenia w sprawie jest o ile nacisk został przekroczony. Stanowisko skarżącego, że dopuszczalny nacisk w myśl § 5 pkt 5 podpkt 5 wynosi zawsze 100,00kN przy podwójnej osi napędowej nie znajduje uzasadnienia w powołanym przepisie.

Skoro został przekroczony nacisk na oś składową osi wielokrotnej przy rozstawie osi powyżej 1,30 m ponad 100 kN (o 21,81) to prawidłowo została ustalona kara pieniężna stosownie do załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zarzut naruszenia art. 13 g ust. 1 powyższej ustawy nie znajduje uzasadnienia.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za bezzasadną oddalił ją na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach orzeczono w myśl art. 204 tej ustawy.