Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt IV SA 3247/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 19 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz F. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 czerwca 2002 r., działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnej zabudowy działki nr 25 przy ul. "[...]" w O., nałożył na I. i F. B. obowiązek opracowania, przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe, powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej dobudowanej części budynku gospodarczego i wiatrołapu oraz inwentaryzacji budowlanej ww. obiektów wraz z ich oceną techniczną, wyznaczając jednocześnie nieprzekraczalny termin do wykonania tych obowiązków do dnia 5 lipca 2002 r.

W uzasadnieniu, organ I instancji podniósł, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż w latach osiemdziesiątych na ww. działce dobudowano do istniejącego budynku gospodarczego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynek gospodarczy o wymiarach 2,25 x 6,92 m oraz wiatrołap o wymiarach 2,16 x 2,22 m. Dobudowane, murowane części budynku stanowią konstrukcyjnie wraz istniejącym wcześniej budynkiem gospodarczym jedną całość. W trakcie przeprowadzonych w dniu 31 stycznia 2002 r. oględzin stwierdzono, że I. i F. B. hodują w budynku gospodarczym 4 kury. W obiekcie tym nie stwierdzono jednak żadnych urządzeń służących do hodowli, a samo przetrzymywanie drobiu w budynku gospodarczym nie przesądza, w ocenie organu, o przeznaczeniu tego obiektu. Ponieważ powstała w ten sposób zabudowa nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O., organ I instancji uznał natomiast, iż brak jest podstawy prawnej do nakazania rozbiórki dobudowanej części obiektu.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył F. S., wnosząc o nakazanie rozbiórki kurnika w oparciu o art. 37 ust. l i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, iż po pierwsze, w decyzji z dnia 14 marca 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. określił datę zakończenia budowy kurnika na lata siedemdziesiąte, natomiast decyzja obecna wskazuje na lata osiemdziesiąte; po drugie, nie jest prawdą, iż dobudowany kurnik stanowi wraz istniejącym wcześniej budynkiem gospodarczym jedną całość, na co wskazał już w swoim oświadczeniu z dnia 23 lipca 2001 r.; po trzecie, nie jest prawdą, że I. i F. B. hodują tylko 4 kury. Podczas wizji lokalnej w dniu 31 stycznia 2002 r.

I. B. odmówiła pokazania wnętrza kurnika. Odwołujący oświadcza natomiast, że od 1984 r. w kurniku trwa hodowla różnego rodzaju drobiu w ilościach przekraczających 100 sztuk. F. S. podniósł ponadto, że I. i F. B. prowadzą hodowlę mimo zakazu i wielokrotnie przeprowadzanych kontroli przez Straż Miejską w O.

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 16 lipca 2002 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odpowiadając na zarzuty F. S. podniósł, iż strony postępowania nie są w stanie ustalić daty rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego, w materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji przewijają się zarówno twierdzenia o latach siedemdziesiątych, jak i osiemdziesiątych. Bezsporne jest natomiast, iż w 1984 r., tj. w chwili zamieszkania F. S. przy ul. "[...]" w O., sporne obiekty istniały. Tym samym, należało uznać, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie prawo budowlane z 1974 r., a brak precyzyjnego określenia popełnienia samowoli nie stanowi w tej sytuacji podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, iż dobudowany obiekt jest bezsprzecznie obiektem budowlanym - gospodarczym, a organ nadzoru budowlanego zajmuje się wyłącznie jego stanem technicznym. Jeżeli natomiast, zdaniem odwołującego się, I. i F. B. wykorzystują ten obiekt niezgodnie z jego przeznaczeniem, to uwagi kierować należy do właściwych służb porządkowych miasta O., powołując się na wspomniane w odwołaniu pismo Urzędu Miasta z dnia 30 lipca 1998 r. nakazujące całkowitą likwidację hodowli na posesji. Konflikty sąsiedzkie i naruszenia granic powinny być natomiast rozstrzygnięte na drodze postępowania cywilnego.

W skardze z dnia 30 lipca 2002 r., przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, F. S., wniósł o wydanie wyroku nakazującego rozbiórkę budynku kurnika. W uzasadnieniu podniósł, iż w treści zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do wszystkich zgłoszonych w odwołaniu zarzutów. Wskazał, iż kurnik wybudowany został w celu hodowli drobiu w 1975 r., co potwierdziła I. B. podczas rozprawy w dniu 22 lutego 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie udowodnił też, że kurnik stanowi konstrukcyjną całość z wcześniej wybudowanym budynkiem gospodarczym oraz że jego posadowienie jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopełniał obowiązku i nie przedstawił wyrysu tego planu z chwili popełnienia samowoli budowlanej. Ponadto postępowanie administracyjne zostało wszczęte w sprawie dwóch budynków inwentarskich, a nie budynków gospodarczych.

Organ I instancji w swojej decyzji zmienił bez jakiegokolwiek uzasadnienia określenie budynku kurnika na budynek gospodarczy. Budynek kurnik nie jest natomiast nawet budynkiem lecz przybudówką, dostawioną do czwartej ściany wybudowanego wcześniej budynku gospodarczego, który również nie jest posadowiony zgodnie z planem działki. Skarżący wskazał, iż patrząc z jego działki kurnik odchylił się od pionu na odległość około 8 cm. Ponadto budynek kurnika jest szpetny, a prowadzona w nim hodowla drobiu uciążliwa dla otoczenia. W ocenie skarżącego sam wygląd zewnętrzny budynku świadczy o celu jakiemu służy.

F. S. zwrócił również uwagę na fakt, że do tej pory nie została wyjaśniona sprawa samowolnego podłączenia kanalizacji miejskiej do kurnika i celu tego podłączenia, a także, że sprawa drugiego budynku - obory, objętego uprzednio tym samym postępowaniem po dwukrotnym wydaniu decyzji o jego legalizacji, przekazana została do Urzędu Miasta O. Poinformował również, iż na działce I. i F. B. stwierdzono już cztery samowole budowlane, dwa obiekty związane z hodowlą nie są wciąż objęte postępowaniem administracyjnym, trzykrotnie stwierdzono też naruszenie działek sąsiedzkich.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).

Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności.

W niniejszej sprawie, pomimo sporu co do dokładnej daty zakończenia budowy budynku gospodarczego oraz wiatrołapu na działce nr 25 przy ul. "[...]"

w O., za udowodniony można przyjąć fakt, iż wybudowanie tych obiektów nastąpiło przed dniem l stycznia 1995 r., a zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126 ze zm.) do obiektów tych będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229). Ustawa ta, w art. 40, przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tej ustawy. Zgodnie też z art. 40 tej ustawy, w takiej sytuacji, właściwy terenowy organ administracji państwowej powinien wydać inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

W niniejszej sprawie organ I instancji jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 40 powołanej wyżej ustawy. Na ten przepis powołał się w uzasadnieniu decyzji również organ odwoławczy, który utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Z uzasadnienia decyzji, nie wynika jednak, aby organy obu instancji przed ich wydaniem wyjaśniły, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą wszystkie okoliczności warunkujące przymusową rozbiórkę, określone w art. 37 tej ustawy. Wskazać należy, że organ I instancji skoncentrował się wyłącznie na przesłance z pkt-u l art. 37 ust. l prawa budowlanego, podnosząc, że przedmiotowe obiekty nie naruszają ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O., całkowicie pominął natomiast przesłanki z pkt-u 2 art. 37 ust. l powołanej ustawy, zgodnie z którym nakazowi rozbiórki podlegają obiekty budowlane powodujące niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz ust. 2 art. 37 w świetle którego wydanie decyzji rozbiórkowej możliwe jest również, gdy jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. l.

Ponadto, organy nie wyjaśniły czytelnie, jakiego rodzaju obiektów dotyczyło postępowanie, w ciągu którego zarówno ich nazwy jak i charakter ulegały zmianom. W uchylonej przez organ II instancji decyzji z dnia 14 marca 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., wspomina bowiem o drewnianym budynku obitym blachą oraz przyległych do murowanego budynku gospodarczego kurniku i wiatrołapie, których budowę zakończono w latach siedemdziesiątych. W decyzji z dnia 5 czerwca 2002 r., wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, wskazuje natomiast już tylko na dobudowane do istniejącego budynku gospodarczego w latach osiemdziesiątych wiatrołap i nowy budynek gospodarczy. Tym samym skargę, w części wskazującej na potrzebę wyjaśnienia tych kwestii,

należy uznać za zasadną. W świetle przedstawionych rozbieżności zasadne jest bowiem wyjaśnienie jakich obiektów budowlanych dotyczy postępowanie administracyjne oraz przyczyn nie objęcia decyzją wszystkich obiektów, co do których postępowanie zostało wszczęte. Organ I instancji, ustosunkowując się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności powinien wyjaśnić ponadto jakie jest przeznaczenie spornego budynku (kurnika) oraz wskazać kiedy został wybudowany. Wprawdzie rozstrzygnięcie, czy budowa przedmiotowych obiektów zakończyła się w latach siedemdziesiątych, czy osiemdziesiątych nie ma większego znaczenia w niniejszej sprawie, to jednak skoro organ decyduje się na wskazanie w decyzji określonej daty to powinien swoje stanowisko w tym zakresie uzasadnić, tak aby nie budziło wątpliwości stron. W toku ponownego rozpoznawania sprawy, organ I instancji powinien również rozważyć, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy i dopiero w przypadku ich braku wskazać zmiany lub przeróbki, niezbędne do zalegalizowania obiektów.

Stwierdzić bowiem należy, że organ I instancji, wbrew treści art. 40 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r., nie wskazał w sentencji decyzji zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektów budowlanych do stanu zgodnego z przepisami, a jedynie nakazał opracowanie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej dobudowanej części budynku gospodarczego i wiatrołapu oraz inwentaryzacji budowlanej ww. obiektów wraz z ich oceną techniczną.

W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 powołanej wyżej ustawy.