Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 813/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit. a , lit. c, art. 32
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
article: art. 7 ust. 1, art. 14 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19a ust 1, ust. 4
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. B. (dalej: "strona", "skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej "organ odwoławczy") z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymującą

w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w M. z dnia [...] kwietnia 2021 r.,

nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów

z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Strona złożyła [...] kwietnia 2020 wniosek o przyznanie płatności na rok 2020,

w którym ubiegała się o przyznanie płatności ONW. We wniosku strona zadeklarowała do płatności ONW typu powierzchnię 58,48 ha. Następnie w dniu [...] lipca 2020 roku strona złożyła zmianę do wniosku, w której powierzchnia deklarowana została zwiększona i wynosiła 101,61 ha.

W wyniku przeprowadzonej kontroli gospodarstwa Skarżącego metodą inspekcji terenowej, organ I instancji ustalił liczne rozbieżności. Wyniki zawarte zostały

w raporcie o nr dok. [...], obejmującego szkice z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii terenu oraz dokumentację fotograficzną. [...] grudnia 2020 roku Strona złożyła uwagi do protokołu kontroli.

Strona po otrzymaniu protokołu kontroli złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania świadków: Pana M. W. i Pani K. B. oraz dowodu w postaci wyjaśnień strony na okoliczności przeprowadzenia na nieruchomości rolnej czynności agrotechnicznych w roku 2020 i w latach wcześniejszych.

[...] kwietnia 2021 roku Kierownik Biura Powiatowego w M. wydał postanowienie nr [...] o odmowie uwzględnienia żądania Strony

w zakresie przedmiotowego wniosku.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] kwietnia 2021 r.

organ I instancji w której odmówił przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej - 2020 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł oraz przyznał płatność za zazielenienie - 2020 w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości

[...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego.

Organ I instancji przyznał w przedmiotowej decyzji również płatność redystrybucyjną - 2020 w wysokości [...] zł wynikającą z pomniejszenia płatności

o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Powyższa decyzja, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została skutecznie doręczona w dniu [...] maja 2021 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, że na działkach zadeklarowanych we wniosku nie występuje ugór, a działki są nieużytkowane rolniczo. Nie podlegały zabiegom agrotechnicznym, w tym nie były koszone. W opinii organu na podstawie zdjęć dokonanych w gospodarstwie skarżącego można stwierdzić, że nie były użytkowane rolniczo w 2020 r. oraz nie było też dokonywanych na nich żadnych zabiegów.

W kwestii jednolitej płatności obszarowej organ ustalił, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku o przyznanie płatności (106,61 ha)

a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania (56,34 ha) wyniosła 45,27 ha, a także przyjął stawkę płatności do 1 ha w wysokości 483,79 zł. Ponadto obliczył 1,5-krotność różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną

a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania (67,905 ha). Mając na uwadze powyższe, zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy (67,905 ha) przekroczyła powierzchnię stwierdzoną do płatności (56,34 ha),

w związku z powyższym organ I instancji odmówił przyznania płatności i naliczył karę administracyjną zgodnie z art. 19a ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych

z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Organ obliczył kwotę kary administracyjnej w wysokości [...] zł (67,905ha- 56,34ha) x 483,79 zł).

Organ dokonując obliczeń w kwestii przyznania płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) ustalił w toku prowadzonego postępowania, że powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 56,34 ha, a zatem powierzchnia ta stanowiła podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Organ przyjął stawkę płatności za zazielenienie do 1 ha w 2020 r. na podstawie w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2020 r. w wysokości 323,85 zł. Według wyliczeń organu początkową kwota płatności za zazielenienie wyniosła [...] zł (56,34ha x 323,85zł) Kwota ta została w związku ze złożeniem wniosku po terminie (o 8 dni roboczych) pomniejszona o kwotę [...]zł oraz w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł).

Ponadto organ I instancji określił w przedmiotowej decyzji płatność dodatkową

w wysokości [...] zł. Mimo, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności dodatkowej oraz powierzchnia stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 30,00 ha, to ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnię tę pomniejszono o 3 ha

i wyniosła 27,00 ha.

Organ I instancji obliczył również początkową kwotę dla płatności dodatkowej

w wysokości [...] zł (27,00 ha x [...] zł). Kwota ta została w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Ostateczna kwota przyznanej płatności dla płatności po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła [...] zł ([...] - [...] zł).

Na skutek wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy decyzją z [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 7 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341), zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego" oraz art. 19a ust. 1. ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych

a dowody zgromadzone w toku postępowania nie budzą wątpliwości co do treści, są czytelne i zrozumiałe, poparte zdjęciami kontrolowanych działek i szkicami pomiarowymi.

Strona wniosła skargę do tutejszego sądu na powyższą decyzję organu odwoławczego zaskarżając ją w całości oraz zaskarżając decyzję organu I instancji,

i zarzucając decyzjom naruszenie:

1) przepisów art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 138 § 1 punkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że rolnik nie przestrzegał wymogów niezbędnych dla przyznania wnioskowanej płatności, podczas gdy uznać należy, że na gruntach zadeklarowanych do płatności w 2020 r. istniały ugory, tj. była wykonana co najmniej jedna czynność agrotechniczna w roku oraz uznanie, że

w niniejszej sprawie występują podstawy do utrzymania decyzji w mocy, podczas gdy organ I instancji nie przeprowadził wnioskowanych przez stronę dowodów,

2) przepisów art 3 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uwzględnienie jako podstawy decyzji jedynie wyników kontroli z pominięciem wskazanych przez stronę istotnych dowodów

i okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem powyższe dowody,

w tym zdjęcia załączone do niniejszego odwołania, uzasadniają przyjęcie, że na gruntach zadeklarowanych do płatności występowały ugory,

3) przepisów art. 107 §1 i § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których odmówiono powołania dowodów w postaci zeznań świadków: M. W., K. B. i wyjaśnień strony.

Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:

- o uchylenie decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a, lit. c,

jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

i lit. c w zw. z art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

- zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych,

W załączeniu skargi skarżący na nośniku dołączył dokumentację zdjęciową z okresu po kontroli potwierdzającą wykonanie zabiegów.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu

i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Będąca przedmiotem kontroli sądowej sprawa zarządzeniem z dnia

[...] grudnia 2021 r. została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przechodząc do rozpoznania skargi należy wskazać, że jej przedmiotem jest decyzja decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...] sierpnia 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w M. z dnia [...] kwietnia 2021 r., w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowe są ustalenia organów, co do tego, że działki na których deklarowany był ugór w istocie były działkami nieużytkowanymi rolniczo. Strona bowiem nie przeprowadziła, co najmniej jednej czynności agrotechnicznej w roku.

W odniesieniu do wskazanego przedmiotu sporu dokonywana przez Sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji musi być przeprowadzona z uwzględnieniem obowiązującego modelu postepowania administracyjnego w sprawach o przyznanie tego rodzaju płatności

Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczynane jest przez złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej przez producenta rolnego. Wniosek zawiera deklarację (oświadczenie) wnioskodawcy co do posiadania zgłoszonych do płatności działek rolnych i co do określenia sposobu ich rolniczego wykorzystania (tj. prowadzenia na nich działalności rolniczej).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z późn. zm., powołanej dalej jako "ustawa" lub "ustawa o płatnościach"). Wymieniona ustawa określa zasady i tryb przyznawania i wypłaty rolnikom płatności bezpośrednich (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw) oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, a także zasady przeprowadzania kontroli w zakresie płatności bezpośrednich oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, w zakresie nieokreślonym w przepisach unijnych, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej (art. 1 pkt 2 lit. a-c).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 wynika, że w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/201 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608). Wykaz systemów wsparcia zawarty w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013 wymienia między innymi system jednolitej płatności obszarowej, płatność redystrybucyjną, płatność dla młodych rolników oraz płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska.

W świetle art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 warunkiem uznania użytków rolnych gospodarstwa rolnego za "kwalifikujący się hektar", o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jest wykorzystywane ich do prowadzenia działalności rolniczej i utrzymywanie w dobrej kulturze rolnej.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 działalność rolnicza oznacza: (i) - produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (iii) - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

Z przytoczonych przepisów wynika, że płatności obszarowe przysługują do działek rolnych położonych na gruntach będących "kwalifikującymi się hektarami" w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Z kolei "kwalifikujący się hektar", o którym mowa w wymienionym przepisie to obszar na którym prowadzona jest działalność rolnicza w znaczeniu określonym w art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013. Zatem płatności obszarowe przysługują wyłącznie do tych działek rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Działki rolne muszą być utrzymywane w należytej kulturze rolnej. Natomiast § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015r. poz. 351 z późn. zm.) stanowi, że "Grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich (...)".

Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących przekroczenia powierzchni zgłoszonej do płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Stosownie do art. 19a ust. 1 powołanego rozporządzenia jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 razy większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100 % wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przy czym przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej – wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. – nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.

Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Pogląd taki, ukształtowany w orzecznictwie na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego – Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 (przykładowo wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., II GSK 1729/14, wyrok NSA z dnia 29 maja 2014 r., II GSK 420/13, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., II GSK 2078/13, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., II GSK 98/14, CBOSA) – ze względu na tożsamość regulacji – pozostaje aktualny również pod rządami obecnej ustawy. W konsekwencji, to na skarżącym jako beneficjencie pomocy w toku postępowania przez organami ARiMR spoczywał procesowy obowiązek wykazania, iż działalność rolnicza prowadzona jest przez niego na całej zadeklarowanej do płatności powierzchni.

Odnosząc powyższe uwagi do podniesionych w skardze zarzutów trzeba zatem stwierdzić, że prawidłowość działań organów należy poddać ocenie pod kątem zastosowania się do wymogów wynikających z przywołanej regulacji ustawy o płatnościach, tj. skontrolować, czy w świetle przepisów regulujących przyznawanie wsparcia bezpośredniego organy właściwie dokonały weryfikacji danych, które zawarł w swoim wniosku skarżący.

Szczegółowe warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2020 zostały uregulowane w art. 7 ust. 1 powołanej już wcześniej ustawy o płatnościach. Stosownie do jego treści, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących

w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

W myśl ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Dalej trzeba wskazać, że kontrole (w tym na miejscu) prowadzone są na warunkach i zasadach wynikających z: rozporządzenia 1306/2013, rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 do rozporządzenia 1306/2013 oraz ustawy o płatnościach.

Ustawa o płatnościach, jak i rozporządzenie numer 1306/2013 przewidują możliwość przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie rolnika. Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z art. 59 rozporządzenia, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu (art. 74 ust. 1 rozporządzenia).

Na gruncie prawa krajowego przepis art. 36 ustawy o płatnościach przewiduje, że Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Weryfikacja powierzchni zadeklarowanej przez rolnika jako użytkowana rolniczo następuje przy pomocy systemu informacji geograficznej określonym w art. 70 rozporządzenia (WE) nr 1306/2013.

Zgodnie z treścią art. 37 ust. 4 ustawy o płatnościach, czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 rozporządzenia nr 809/2014. Z kolei jak stanowi ust. 7 tego artykułu, w przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.

Jako punkt wyjścia dla dalszych rozważań Sądu, należy przyjąć, że za rzetelność danych zawartych we wniosku odpowiada rolnik. Pamiętać należy, że organy ARiMR na podstawie przeprowadzonych kontroli mają prawo i obowiązek zweryfikować przekazane przez rolnika informacje z wniosku, w taki sposób, aby wnioskowane przez rolnika płatności nie zostały przyznane do gruntów, które nie są objęte systemem LIPS/GIS i nie kwalifikują się do płatności. Taka sytuacja prowadziłaby bowiem do naruszenia unijnych zasad przyznawania płatności."

Rolnik ma zatem obowiązek dokonania dokładnej weryfikacji stanu działek zgłaszanych do płatności w danym konkretnym roku, z uwzględnieniem faktycznie istniejącego w nim stanu użytkowania na gruncie. Konsekwentnie, obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznej, odpowiadającej normom kwalifikującym go do przyznania płatności.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu organ prawidłowo wyjaśnił kwestie dotyczące wniosku składanego przez rolnika i deklarowanych w nim powierzchni do płatności. Zasadnie wskazał również organ na uprawnienia w zakresie dokonywania kontroli na miejscu. Słusznie wyjaśnił organ, że proces weryfikacji powierzchni kwalifikujących się do płatności odbywa się także w wyniku dokonywanych kontroli na miejscu w terenie, co w niniejszej sprawie polegało na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych urządzeniami pomiarowymi GPS spełniającymi wymagane standardy, a czynności kontrolne zostały przeprowadzone przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia.

Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 101,61 ha. Powierzchnia ta uwzględnia także powierzchnię ze złożonej w dopuszczalnym terminie zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2020. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 56,34 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej. Organ uwzględnił również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej, która to odbyła się w dniach [...]-09-2020r. do [...]-09-2020r. w gospodarstwie Skarżącego.

Z przeprowadzonych czynności kontrolnych został sporządzony protokół. W wyniku kontroli stwierdzono liczne nieprawidłowości sprowadzające się przede wszystkim do stwierdzenia występowania na wskazanych działkach roślinności wieloletnich, brak zabiegów agrotechnicznych w ostatnich latach, na działce rosną kilkuletnie samosiewki drzew (...)

Z przeprowadzonej kontroli na miejscu oprócz sporządzonego protokołu wykonano liczne zdjęcia działek.

Skarżący w dniu [...]-12-2020 r. wniósł uwagi do protokołu. Do uwag tych odnieśli się inspektorzy terenowi Biura Kontroli uczestniczący w przeprowadzonej u rolnika wizytacji i pismem [...] ustosunkowali się do uwag podtrzymując wyniki zapisane w sporządzonym protokole. Dodatkowo opisali sytuację zastaną na działkach z deklaracją ugoru: "Na działkach, na których deklarowany był ugór nie stwierdzono przeprowadzenia żadnego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu zapobiegać rozprzestrzenianiu się chwastów. Świadczy o tym stan działek jaki zastano podczas kontroli. Na w/w działkach znajdowały się chwasty wieloletnie, np. wrotycz, dziurawiec, nawłoć kanadyjska, bylica pospolita wraz z zaschniętymi kwiatostanami oraz zwarta, splątana ruń (bez śladów mulczu), a na niektórych działkach dość gęsto rosnące kilkudziesięciocentymetrowe samosiewy drzew (brzozy i sosny). Są to przesłanki wskazujące, że działki nie były użytkowane co najmniej od 2 lat. "

Z zapisów protokołu i wyjaśnień wynika, że takiego-zabiegu nie było nie tylko w roku złożenia wniosku na wymienionych działkach ale i 2 lata wstecz.

Jak zauważył organ ugorowanie jest uprawą kwalifikującą się do uzyskania płatności bezpośrednich. Należy jednak spełnić określone w § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu wymogi, tj. należy na gruncie tym przeprowadzić przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. W polach uwagi przy każdej działce głównej (co odnosi się również do działek podrzędnych) zapisane jest, że na ich powierzchni nie były prowadzone zabiegi agrotechniczne i tak dla działek rolnych H, I, J, K, L, M, N, O: Roślinność wieloletnia brak zabiegów agrotechnicznych w ostatnich latach, stwierdzono, że na działkach rosną kilkuletnie samosiewki drzew.

W protokole stwierdzono że na wskazanych działkach występują rośliny typu wrotycz, dziurawiec, nawłoć kanadyjska i bylica pospolita z zaschniętymi kwiatostanami. Ponadto występuje zwarta i splątana ruń bez śladów mulczu i dość gęsto rosnące kilkudziesięciocentymetrowe samosiewy drzew. Potwierdzają to również zdjęcia wykonane przez inspektorów podczas wykonywania kontroli w gospodarstwie. Zdjęcia te potwierdzają stan działek i z których jasno można stwierdzić, że działki te nie były użytkowane w 2020r.

W związku z powyższym w sposób nie budzący wątpliwości wskazane jest, że na działkach w tamtym okresie były uschnięte kwiatostany roślin, rośliny były wysokie zeschnięte, występowały liczne samosiewki drzew, zwarta darń - co jednoznacznie określa że działki te nie były użytkowane rolniczo w 2020. Nie było tam wykonywanych żadnych zabiegów, łącznie z mulczowaniem w 2020r.

Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia i w konsekwencji nieuwzględnienie w całości wniosku o przyznanie płatności oraz nałożenie sankcji, powołując się na naruszenie przepisów postępowania, a w następstwie wadliwych ustaleń naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego.

W związku z treścią zarzutów skarżącego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 - 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postępowaniach w sprawie płatności bezpośrednich organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zdaniem skarżącego, powołane przepisy dotyczące postępowania w sprawie przyznania płatności zostały przez organ naruszone wskutek niedokonania przez organ wszechstronnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienia części wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę, która zgodnie z przytoczonymi przepisami przejawiała w postępowaniu inicjatywę dowodową.

W ocenie Sądu zarzuty sformułowane przez skarżącego nie zasługują jednak na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącego, ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe oraz pozostają w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone przez organ – stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Uznać także należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. Fakt, że nie wszystkie dowody zgłaszane przez skarżącego zostały przeprowadzone, nie stanowi w okolicznościach sprawy uchybienia, które mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia.

Trafne jest stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli na miejscu. Prawidłowo organ uznał, że przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków nie było konieczne, albowiem został zebrany materiał dowodowy który był kompletny.

Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie zaś art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu przeprowadzanej przez Agencję, są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji. Czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 rozporządzenia nr 809/2014 (art. 37 ust. 1 i ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej oraz sprawdzenie przestrzegania wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Stosownie do art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia szczegółowy przegląd przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu należy w szczególności zamieścić następujące dane: poddane kontroli środki oraz wnioski lub wnioski o płatność, obecne osoby, informację, czy zawiadomienie o wizycie zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak - z jakim wyprzedzeniem, wyniki kontroli oraz - w odpowiednich przypadkach - wszelkie uwagi szczegółowe, wszelkie dalsze środki kontrolne, które należy podjąć.

W niniejszej sprawie w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w oparciu o powołane przepisy w dniach od [...] września 2020r. do [...] września 2020 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego stwierdzono szereg nieprawidłowości. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który zawierał wszystkie elementy wskazane w powołanym wyżej art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014. Z akt sprawy wynika, że kontrolę przeprowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu ARiMR.

Wymaga podkreślenia, że przeprowadzenie kontroli na miejscu, metodą inspekcji terenowej, polegającej na wizytacji zadeklarowanych działek i wizualnej ocenie ich rzeczywistego stanu przez upoważnione do kontroli osoby, dysponujące odpowiednimi kwalifikacjami, pozwala na skorygowanie powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości nie odpowiada złożonej deklaracji. W toku kontroli przeprowadzane są pomiary za pomocą urządzenia GPS, a wyniki kontroli są dokumentowane za pomocą szkicu graficznego oraz fotografii obrazujących stan w czasie kontroli poszczególnych zadeklarowanych działek. Jednocześnie, jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, protokół kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Analiza sporządzonych w niniejszej sprawie protokołów kontroli oraz obszernej dokumentacji fotograficznej obejmującej ponumerowane zdjęcia przedstawiające stan każdej z działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a deklarowanym we wniosku skarżącego, zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały przypisaniem im odpowiednich kodów nieprawidłowości oraz stwierdzeniem zasadniczych różnic pomiędzy powierzchniami działek rolnych deklarowanymi przez rolnika, a powierzchniami stwierdzonymi.

Na fotografiach widoczne są stwierdzone w protokole kontroli liczne wysokie chwasty, w tym wieloletnie, leżące miejscami kamienie, w tym także ich skupiska, brak zadeklarowanych roślin uprawnych albo wyłącznie pojedyncze rośliny zadeklarowane do płatności. Dokumentacja fotograficzna załączona do raportu z kontroli jednoznacznie potwierdza ustalenia o zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej na wskazanych działkach: Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że zgłoszone do płatności działki nie spełniają definicji ugoru, co wyklucza przyjęcie, że prowadzona jest na nich działalność rolnicza.

Skarżący podkreślał także, że na przedmiotowych działkach były przeprowadzane niezbędne zabiegi agrotechniczne. Na dowód powyższego wnosił o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków.

Jednakże w ocenie Sądu zaoferowane dowody w postaci zeznań świadków czy przesłuchania strony nie są w stanie podważyć oczywistych i jednoznacznych ustaleń kontroli opartych na obiektywnie stwierdzonym w czasie wizji terenowej i szczegółowo udokumentowanym stanie zgłoszonych do płatności działek, na których w czasie kontroli stwierdzono opisane nieprawidłowości . Wskazane przez skarżącego dowody nie są w stanie skutecznie podważyć okoliczności stanu faktycznego uwidocznionego w protokole kontroli, a mianowicie rzeczywistego stanu działek bezsprzecznie ujawnionego w czasie kontroli i widocznego na zdjęciach wchodzących w skład wykonanej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej. Już w świetle zasady logiki i doświadczenia życiowego nie da się pogodzić twierdzenia o przeprowadzaniu skutecznych zabiegów agrotechnicznych z ujawnionym w czasie kontroli faktem porastania działek przez dwuletnie, a także wieloletnie chwasty.

Z omówionych przyczyn nieuwzględnienie przez organ wniosków o dopuszczenie dowodów z osobowych źródeł dowodowych nie stanowi, w ocenie Sądu, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Nieuwzględnienie tych wniosków nie powoduje, że materiał dowodowy jest niekompletny i niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu w świetle wyników kontroli na miejscu zasługuje na podzielenie stanowisko organu, że stwierdzony w trakcie kontroli poziom zachwaszczenia wskazuje na zaniedbanie upraw i brak odpowiednich zabiegów agrotechnicznych.

Zauważyć należy, że stanowisko organu znajduje oparcie zarówno w protokole kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego

W związku z wnioskiem o przeprowadzenie dowodów ze świadków jeszcze raz podkreślić należy, że kontrola na miejscu została przeprowadzona przez dysponujących odpowiednią wiedzą pracowników Biura Kontroli na Miejscu, które następnie dokonało ponownej weryfikacji wyników kontroli. Akcentowane w orzecznictwie znaczenie i moc dowodowa protokołów kontroli wywodzone są właśnie z faktu, że kontrole są przeprowadzane przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 458/13, z 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07).

Wobec tego przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność wykonania prac agrarnych na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 było zbędne.

Wątpliwości Sądu nie budzi także dokonana przez organ ocena pozostałych dowodów.

Protokół kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W konsekwencji, w sytuacji gdy – jak w niniejszej sprawie – protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskutek ograniczenia postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli. Trzeba przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie ustalenia wynikające z protokołu kontroli znajdują także potwierdzenie w innych zgromadzonych w postępowaniu dowodach, które zostały właściwie rozpatrzone i ocenione przez organ.

Ponadto w treści skargi skarżący w istocie nie formułuje zarzutów, które zmierzałyby do podważenia wiarygodności przedstawionych w raportach wyników kontroli na miejscu w zakresie stwierdzonego w czasie kontroli stanu gruntów. Te zaś, jak wyjaśniono wyżej, mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu organ dostatecznie wyjaśnił wszystkie fakty mające wpływ na treść ustaleń faktycznych i znaczenie dla sprawy.

Skarżący nie kwestionuje sposobu wyliczenia przyznanej płatności za zazielenienie oraz ustalonych wysokości pieniężnych sankcji w związku z odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników oraz płatności do powierzchni związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Jednocześnie stwierdzić należy, że ustalenia faktyczne organu dotyczące powierzchni uprawnionych do płatności, jak i wyliczenie wysokości płatności za zazielenienie oraz wysokości sankcji są prawidłowe, znajdują bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Wbrew zarzutowi skarżącego organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w rozpoznawanej sprawie, nie naruszając obowiązujących w tym zakresie przepisów. Rozpatrzyły całość materiału dowodowego, który był wystarczający do rozstrzygnięcia i dokonały jego wyczerpującej oceny w zgodzie z art. 80 k.p.a. Ocena materiału dowodowego jest prawidłowa i logiczna, nie wykracza poza granice swobodnej oceny.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo opisał i ustalił stan faktyczny oraz zawarł uzasadnienie prawne, omawiając przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawiając szczegółowo sposób ich zastosowania w odniesieniu do poszczególnych płatności, wraz ze stosownymi wyliczeniami. Organ wskazał dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wbrew zarzutom skarżącego organ przedstawił ustalenia odnośnie stanu faktycznego stwierdzonego na poszczególnych działkach rolnych zgłoszonych do płatności.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. W konsekwencji i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.