Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 144/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Izabela Bąk – Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na dofinansowanie do wyjazdu na turnus rehabilitacyjny oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia 11 maja 2012 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy [...] (dalej: "MOPR") wpłynął wniosek ("prośba") M. i K. W. (dalej: "Wnioskodawcy" lub "Skarżący") z 10 maja 2012 r. o pomoc finansową w formie zasiłku celowego bezzwrotnego. W uzasadnieniu Wnioskodawcy podali, że każdemu z nich przyznano z Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") dofinansowanie w wysokości 897 zł do pobytu na turnusie rehabilitacyjnym. Całkowita opłata za pobyt jednej osoby wynosi 1620 zł. Ponieważ Wnioskodawcy nie są w stanie z otrzymywanych renty i emerytury pozostałej części tej kwoty uiścić, dlatego wystąpili o zasiłek, w kwocie łącznej dla dwóch osób: 1446 zł.

Decyzją z [...] czerwca 2012 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") – działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 8, art. 39, art. 41 pkt 1 i 2 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.; dalej: "ustawa o pomocy społecznej", w skrócie: "u.p.s.") – po rozpatrzeniu, jak podał, "sprawy M. W.", orzekł: "nie przyznaję pomocy z przeznaczeniem na: dofinansowanie do wyjazdu na turnus rehabilitacyjny 1446 zł".

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w trakcie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego w dniu 23 maja 2012 r. ustalono, iż małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Oboje są osobami długotrwale chorymi, całkowicie niezdolnymi do pracy i z tego tytułu pobierają renty inwalidzkie. Na łączny dochód w wysokości 2.955,94 zł złożyły się: dwie renty inwalidzkie, dodatek mieszkaniowy oraz dwa zasiłki pielęgnacyjne. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s., dla gospodarstwa dwuosobowego przewiduje dochód w wysokości 702,00 zł. Wyliczony dochód przekracza zatem dochód wyznaczony przez ustawę o 1796,13 zł. Nie występują zatem przesłanki do przyznania zasiłku celowego z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.

Rozpatrując zaś możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu, o jakich mowa w art. 41 u.p.s., organ I instancji ustalił, że miesięczne stałe wydatki rodziny wynoszą 1.150,84 zł. Opisawszy poszczególne kategorie wydatków wyliczył, że do dyspozycji Wnioskodawców pozostaje kwota 1.805,10 zł. Niezależnie od powyższego organ I instancji nadmienił, że Wnioskodawcy mają obciążenia komornicze na rentach w łącznej kwocie 616,86 zł.

Prezydent Miasta ocenił, że dofinansowanie do wyjazdu na turnus rehabilitacyjny nie jest niezbędną, podstawową potrzebą bytową, a stwierdzonej w toku wywiadu środowiskowego sytuacji Wnioskodawców nie sposób uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, którego zaistnienie mogłoby stanowić podstawę do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Nadmienił, że nie może rozpatrzyć pozytywnie wniosku również z uwagi na fakt, że wyjazdy na turnusy rehabilitacyjne oraz do sanatoriów zapewnia Narodowy Fundusz Zdrowia (dalej: "NFZ"). Dodatkowo w ramach NFZ istnieje możliwość skorzystania z rehabilitacji stacjonarnej w pobliżu miejsca zamieszkania. Wnioskodawcy tych możliwości nie wykorzystują. Organ I instancji zastrzegł, że ma ograniczone możliwości finansowe i tak dzieli posiadane środki, by wystarczyło ich dla jak największej liczby oczekujących pomocy na zaspokojenie priorytetowych potrzeb. Doraźny charakter świadczeń z pomocy społecznej nie zawsze daje pełną gwarancję zaspokojenia w każdej sytuacji wszystkich zgłaszanych potrzeb.

Od opisanej decyzji oboje Wnioskodawcy złożyli odwołanie, zarzucając "spore" błędy i nieścisłości. Skoro wniosek złożyły dwie osoby, to obie powinny być adresatami decyzji. Wnioskodawca otrzymuje rentę w wysokości 691,25 zł, nie zaś we wskazanej w zaskarżonej decyzji kwocie 950,85 zł. Dwumiesięczny rachunek za energię elektryczną wynosi 166 zł, a nie 85,53 zł. Odwołujący się nie posiadają Internetu, więc nie opłacają rachunku z tego tytułu. Na lekarstwa wydają po ok. 250 zł miesięcznie. Organ I instancji nadmienił wprawdzie o obciążeniach komorniczych, ale nie wziął ich pod uwagę. Aby uzyskać skierowanie z NFZ na wyjazd na turnus rehabilitacyjny trzeba czekać 2–3 lata i również trzeba dopłacić do wyjazdu. Skarżący są niepełnosprawni i mają ograniczoną swobodę ruchu. Nie mogą sprawnie poruszać się po mieście w poszukiwaniu instytucji, które wykonałyby zabiegi zlecone przez lekarzy specjalistów. Odwołujący się ocenili, że ich prośba nie była wygórowana. W swej argumentacji nawiązali do uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 196/12, wydanego w sprawie ze skargi Wnioskodawcy w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zwrot kosztów zakupu ortezy oraz leków, którym to wyrokiem sąd uchylił obie decyzje w sprawie. Podkreślili, że otrzymywany dodatek mieszkaniowy jest im ogromnie pomocy, ale w niczym nie powiększa zasobności rodzinnego budżetu, bowiem przekazywany jest bezpośrednio administratorowi nieruchomości. Zaznaczyli, że gdyby dodatku mieszkaniowego nie otrzymywali, zadłużenie za czynsz rosłoby znacznie szybciej. Prośbę o pomoc finansową skierowali w drodze wyjątku i jako okoliczność wyjątkowa powinno to być potraktowane.

Decyzją z [...] października 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że osobie, której dochód nie przekracza tzw. kryterium dochodowego, może zostać przyznany zasiłek celowy na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, przykładowo wyliczonej w art. 39 ust. 2 u.p.s. W sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego, może być przyznana pomoc w formie zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 ust. 1 pkt 2 u.p.s.). Kryterium dochodowe dla dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi 702 zł i zostało przekroczone. SKO wyjaśniło przy tym, że przy ustaleniu wysokości dochodu Wnioskodawców nie można pominąć także kwot ściąganych w trybie egzekucji komorniczej, gdyż nie są to zobowiązania z tytułu alimentów.

SKO podkreśliło, że z uwagi na stwierdzone przekroczenie kryterium dochodowego, organy obu instancji rozważyły możliwość przyznania pomocy w oparciu o art. 41 u.p.s. i uznały, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który kwalifikowałby się do przyznania pomocy w tej formie. Wyjaśniło, że dołączony do odwołania wyrok WSA w Poznaniu dotyczy innego postępowania i nie wiąże organów w niniejszej sprawie. Ponadto również z treści tego wyroku wynika, że możliwość przyznawania pomocy w oparciu o art. 41 u.p.s. dotyczy przypadków wyjątkowych i nie może prowadzić do tego, iż osoby, które spełniają kryterium dochodowe, spotykają się z odmową przyznania świadczenia z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych na rzecz osób, które przekraczają kryterium. W niniejszej sprawie przekroczenie to jest ponad trzykrotne i stąd też przyznanie zasiłku celowego specjalnego nie było zasadne. Wnioskodawczyni, składając wniosek o przyznanie turnusu rehabilitacyjnego, musiała się liczyć z koniecznością pokrycia części lub całości kosztów skierowania i stąd też przy tych dochodach, które Skarżący posiadają, istniała możliwość wygospodarowania środków własnych na pokrycie kwoty 1.446 zł z tytułu wyjazdu na turnus rehabilitacyjny. SKO podkreśliło, że pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego, w tym specjalnego, nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz wyłącznie są to świadczenia, których przyznanie należy każdorazowo do uznania administracyjnego.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli oboje Wnioskodawcy, domagając się uchylenia przez Sąd obu wydanych w sprawie decyzji i zalecenia MOPR ponownego rozpoznania wniosku.

W obszernym uzasadnieniu Skarżący opisali dotychczasowy przebieg zdarzeń w sprawie. Podkreślili, że Skarżąca jest emerytką i otrzymuje "na rękę" (po potrąceniach, w tym komorniczych) 976,09 zł, a Skarżący jako rencista – 491,46 zł. Wobec powyższego zarzucili, że kwoty uwidocznione w notatce z wywiadu środowiskowego "są zmyślone" przez pracownika socjalnego. Pracownik socjalny otrzymał do skserowania dokumenty, z których wynika, że Skarżąca jest emerytką, a nie rencistką, oraz wynika wysokość jej emerytury. Skarżący podkreślili, że organy administracji powinny brać pod uwagę dochody faktycznie pozostające do ich dyspozycji. Powtórzyli kluczowe argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając, że NFZ przyznaje mniejsze dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych niż PFRON. W ocenie Skarżących, SKO nie rozpatrywało we własnym zakresie zgromadzonego materiału tylko przepisało treść uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta, którą utrzymało w mocy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i oceniając, że skarga nie wnosi żadnych nowych istotnych przesłanek, które decyzje tę mogłyby podważyć. Przyznał, że w treści decyzji błędnie określono rodzaj świadczenia pobieranego przez Wnioskodawczynię – gdyż wpisano, że jest to renta, mimo iż jest to emerytura – jednak kwota pobieranego świadczenia została podana prawidłowo i ta pomyłka w nazwie nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem SKO w tej sprawie nie wystąpił żaden szczególny przypadek, który uzasadniałby przyznanie świadczenia. Skarżący mają znaczne obciążenia komornicze z tytułu zaległości czynszowych, a te, jako zobowiązania niealimentacyjne, nie podlegają odliczeniu od dochodu. Ponadto został wybrany przez Skarżących turnus w szczycie sezonu wakacyjnego do renomowanej miejscowości nadmorskiej, stąd też jego koszty są tak wysokie. Jak wynika z treści skargi, Skarżący nie płacą czynszu w pełnej wysokości, stąd też ich trudna sytuacja bytowa będzie się pogłębiać. Wobec tego udzielanie pomocy na turnus rehabilitacyjno-wypoczynkowy nie mogło zostać uznane za taki szczególny przypadek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Dokonawszy tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż decyzja ta, pomimo pewnych uchybień, zasadniczo odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawą obu wydanych w sprawie decyzji stanowiła ustawa o pomocy społecznej. Pomoc społeczna została zdefiniowana w art. 2 ust. 1 u.p.s. jako instytucja polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie takim sytuacjom, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Ustawodawca przykładowo określił, że pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 7 u.p.s.). Wymaga zaznaczenia, że jest to wyliczenie przykładowe, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności".

Jednym z podstawowych warunków przyznania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest uzyskiwanie dochodu w wysokości równej lub niższej od kryterium dochodowego. Ponieważ Skarżący tworzą rodziną, będzie to tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie (art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s.). W dacie składania wniosku oraz wydania decyzji przez organ I instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), ustalające kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie w wysokości 351 zł. Natomiast w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy obowiązywało już nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823; dalej: "rozp.RM.2012.07.17") – które weszło w życie z dniem 01 października 2012 r. i z tego względu powinno stanowić podstawę orzekania przez organ odwoławczy – ustalające kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie w wysokości 456 zł (§ 1 pkt 1 lit. b rozp.RM.2012.07.17). Sposób obliczania dochodu został szczegółowo określony w ustawie o pomocy społecznej (art. 8 ust. 3–13 u.p.s.). Tylko osoby, których dochód nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego (obecnie: 456 zł na osobę w rodzinie) mogą ubiegać się o "zwykły" zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 u.p.s.

Wyjątkowo ustawodawca przewidział i dopuścił przyznanie pomocy także osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Mianowicie w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1 u.p.s.), lub zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (art. 41 pkt 2 u.p.s.).

Odnosząc ww. regulację prawną do okoliczności niniejszej sprawy Sąd podziela zarzuty Skarżących, że stan faktyczny sprawy został ustalony z błędami – czym naruszono przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładające na organy administracji obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego – oraz że zostały popełnione błędy w procedowaniu przez organy obu instancji. Wniosek o przyznanie pomocy został bowiem złożony w imieniu obojga Skarżących (acz błędnie podpisany tylko przez jedną osobę, co winno zostać skorygowane w toku postępowania), zaś organ I instancji skierował i doręczył swoją decyzję tylko do Skarżącej. Ten błąd częściowo naprawiło SKO, wskazując jako strony postępowania i adresatów decyzji oboje Skarżących (zarazem jednak błędnie doręczyło swoją decyzję jedną wspólną przesyłką adresowaną na obojga Skarżących, zamiast każdemu z osobna). Przy tym nie odniosło się w uzasadnieniu tej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. Nadto mieli rację Skarżący, że z akt sprawy wynikało jednoznacznie, iż Skarżąca pobiera emeryturę, a nie rentę – jak to błędnie wskazano w uzasadnieniach decyzji obu instancji, co zresztą przyznało SKO w odpowiedzi na skargę. Zawyżony został też dochód Skarżącego.

Mimo to Sąd stwierdza, że powyższe uchybienia nie uzasadniały uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż pozostały one bez istotnego wpływu na wynik sprawy, a w szczególności na podstawowe dla tego wyniku ustalenie organów, iż dochód Skarżących przekracza kryterium dochodowe.

Godzi się w tym miejscu podkreślić, że finalnie doniosłe znaczenie dla oceny sytuacji materialnej Skarżących miał stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji przez SKO. Wówczas (i nadal) tzw. kryterium dochodowe dla rodziny dwuosobowej wynosiło 2 × 456 zł (zob. § 1 pkt 1 lit. b rozp.RM.2012.07.17), tj. 912 zł. Tymczasem ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji ZUS z 01 marca 2012 r. o waloryzacji emerytury Skarżącej (k. 38 akt adm.) wynika, że dochód samej tylko Skarżącej (1668,31 zł brutto), przekracza owo kryterium dochodowe. Nadto dochód osiąga także Skarżący – z tytułu renty (799,18 zł brutto – k. 39 akt adm.). Trzeba jeszcze zaznaczyć, że z woli ustawodawcy potrącenia dokonywane przez komornika – poza kwotami alimentów świadczonych na rzecz innych osób (co w niniejszej sprawie nie zachodziło) – nie pomniejszają dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, co wynika a contrario z art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. Zatem organy administracji prawidłowo uznały, że Skarżący przekroczyli, i to znacznie, kryterium dochodowe warunkujące przyznanie "zwykłego" zasiłku celowego z art. 39 u.p.s. Fakt przekroczenia tego kryterium przyznał zresztą sam Skarżący na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 13 marca 2013 r. (k. 36 akt sądowych). W rezultacie prawidłowo organy administracji skoncentrowały się na rozpoznaniu wniosku przez pryzmat przesłanek umożliwiających przyznanie specjalnego zasiłku celowego z art. 41 pkt 1 u.p.s.

Sąd ocenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy organy administracji mogły odmówić przyznania wnioskowanej pomocy. Sąd w składzie obecnym podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r. (I OSK 972/12, CBOSA), że udział w turnusie rehabilitacyjnym czy zakup sprzętu rehabilitacyjnego nie stanowi "szczególnego przypadku" w rozumieniu art. 41 pkt. 1 u.p.s. Tego rodzaju potrzeby nie stanowią podstawowych potrzeb bytowych. Niezaspokojenie potrzeby udziału w turnusie rehabilitacyjnym nie wywiera bezpośredniego skutku na egzystencję danej osoby, choć niewątpliwie może wpłynąć na jakość życia.

Należy zauważyć, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" użytego w art. 41 u.p.s., pozwalając tym samym organom pomocy społecznej na elastyczne reagowanie na wszelkie sytuacje, w których znalazły się osoby albo rodziny o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. W orzecznictwie NSA wskazuje się jednak, że owe "szczególne przypadki" muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 u.p.s., że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy (zob. wyrok NSA z 14.01.1999 r., I SA 1601/98, LEX nr 47408). Przypadki uzasadniające uchylenie decyzji organów administracji w przedmiocie odmowy specjalnego zasiłku celowego z uwagi na szczególne położenie osób ubiegających się o przyznanie zasiłku zasygnalizowano m.in. w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 04 listopada 2009 r. (IV SA/Po 470/09, CBOSA), wskazując w nim na: chorobę jaką jest dziecięce porażenie mózgowe (którego skutki można ograniczyć skutecznie w najmłodszym wieku dziecka – w drodze czasochłonnych ćwiczeń, hipoterapii itd.), czy chorobę jaką jest wirusowe zapalenie wątroby typu C (które w wielu przypadkach prowadzi do raka wątroby, a nawet do śmierci), bądź chorobę osoby w podeszłym wieku wiążącą się z nadzwyczajnym nakładem finansowym dla ograniczenia skutków choroby (np. przyjęcia leku w postaci przyjęcia kroplówki), gdzie często zaprzestanie podawania leków z powodu braku środków finansowych może spowodować nieodwracalne skutki dla zdrowia chorego, a nawet doprowadzić do jego śmierci.

Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że oboje Skarżący są wprawdzie ludźmi schorowanymi, jednak stan ich zdrowia nie pogorszyłby się drastycznie w przypadku nie wzięcia udziału w przedmiotowym turnusie rehabilitacyjno-wypoczynkowym. Niewątpliwie stan zdrowia Skarżących mógłby się dzięki temu poprawić, ale taka konstatacja nie uzasadniała jeszcze przyznania zasiłku specjalnego. Podkreślić trzeba, że MOPR zobowiązał się dofinansować ponad połowę ceny udziału w turnusie rehabilitacyjno-wypoczynkowym (z wyżywieniem) obojgu Skarżącym ze środków PFRON. Zamiarem Wnioskodawców było to, aby cały pobyt na turnusie został sfinansowany ze środków publicznych. Sąd podziela jednak stanowisko organów obu instancji, że nie jest to tego rodzaju potrzeba, która uzasadnia przyznanie specjalnego zasiłku celowego.

Konkludując, z uwagi na charakter potrzeby, o której zaspokojenie ze środków publicznych ubiegali się Skarżący, nie zachodziły przesłanki uzasadniające przyznanie świadczenia, o jakim mowa w art. 41 u.p.s. (specjalny zasiłek celowy), ani w art. 39 u.p.s. ("zwykły" zasiłek celowy), przy czym przyznanie tego ostatniego zasiłku wykluczał już sam fakt przekroczenia przez Skarżących kryterium dochodowego. Również charakter potrzeby, której dotyczył wniosek w niniejszej sprawie (sfinansowanie udziału w turnusie rehabilitacyjno-wychowawczym) – istotnie odmienny od potrzeby, której zaspokojenia dochodził Skarżący w sprawie rozstrzyganej wyrokiem WSA w Poznaniu z 25 kwietnia 2012 r. o sygn. IV SA/Po 196/12 (zwrot kosztów zakupu ortezy oraz leków) – sprawił, iż zarówno tamto rozstrzygnięcie (uchylenie decyzji obu instancji), jak i argumentacja na jego poparcie nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.