Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2132/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 199
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 lit.c, art. 132
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi O.Z. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącej O.Z. kwotę 200,- (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu [...] października 2013 r. przekazał wraz ze swoją opinią Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek Rektora Akademii Sztuk Pięknych im. J. M. w K. zaopiniowany przez Radę Wydziału Malarstwa o przyznanie O. Z. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek doktorantki osiągnięciami artystycznymi.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 199 c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), odmówił przyznania skarżącej O. Z., doktorantce III roku studiów doktoranckich Akademii Sztuk Pięknych im. J. M. w K., stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271), o stypendium może się ubiegać doktorant uczelni publicznej lub niepublicznej studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych najwcześniej po zaliczeniu pierwszego roku studiów doktoranckich. Zgodnie zaś z ust. 2, stypendium może być przyznane doktorantowi, który spełnił łącznie następujące warunki:

1) wykazał się postępami w pracy naukowej;

2) uzyskał wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich w poprzednim roku akademickim, klasyfikujące go wśród 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie;

3) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca roku ubiegania się o stypendium.

Zgodnie natomiast z § 2 ust. 5 rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia artystyczne uważane są: nagrody w konkursach o zasięgu międzynarodowym, wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne, udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym oraz autorstwo lub współautorstwo patentu albo wzoru użytkowego. Z kolei zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, który ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów. W dalszej części stwierdzono, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu [...] października 2012 r. powołał organ pomocniczy – Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, zwany dalej "Zespołem", w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztukę. W dniu [...] listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków, a w dniu [...] listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014, która zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt – za średnią ocen i 95 pkt – za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce 4 pkt, za 3 miejsce 3 pkt, za 4 miejsce 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca 1 pkt. Przy ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała doktoranta w grupie 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie. Natomiast liczba punktów za osiągnięcia artystyczne zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach, przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia (np. typu dzieła, zasięgu jego prezentacji, pełnionej funkcji w projekcie artystycznym, nowatorstwa projektu, uzyskanego miejsca w konkursie i liczby jego uczestników) oraz rangi danego osiągnięcia, z uwzględnieniem konieczności zachowania porównywalności osiągnięć i obiektywizmu oceny. Przy ocenie osiągnięć artystycznych mogły być stosowane ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiło ćwierć (0,25) punktu. Maksymalną liczbę punktów (5 pkt) uzyskiwało osiągnięcie wypełniające najwyższy poziom danej cechy na tle całej ocenianej grupy doktorantów. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 5 rozporządzenia, Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 – w przypadku nagród w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 – w przypadku wybitnych dzieł artystycznych, w tym plastycznych, muzycznych, teatralnych, 3 – w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 – w przypadku udziału w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym i 1 - w przypadku udziału w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach. Zgodnie z ustaleniem Zespołu, na etapie sporządzania rankingu liczba punktów za osiągnięcia została proporcjonalnie przeliczona według obszarów do 95 punktów względem średniej arytmetycznej z trzech wniosków z najwyższą liczbą punktów w danym obszarze (tj. 276 pkt - w przypadku obszaru sztuki) i zaokrąglona w dół do pełnych punktów. Liczba punktów po przeliczeniu stanowiła zatem iloraz rzeczywistej liczby punktów i średniej arytmetycznej z trzech wniosków z najwyższą liczbą punktów w danym obszarze pomnożony przez 95 pkt. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca 2013 r. Przy ocenie wniosku nie były natomiast uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami doktoranckimi, osiągnięcia niewynikające ze studiowania w danej dziedzinie oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. prace artystyczne realizowane przez doktorantów, ale niewydane lub niezaprezentowane publicznie (np. na festiwalach, wystawach, przeglądach), udział w projektach artystycznych, które nie były prowadzone przez uczelnie lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub kulturalnymi, zgłoszenia patentowe, wyróżnienia w konkursach czy nagrody w konkursach uczelnianych, ogólnopolskich lub eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych. Jednocześnie, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 100. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków uszeregowanego według największej liczby punktów Minister ustalił, iż stypendium będzie przyznane 84 doktorantom, których wniosek uzyskał co najmniej 61,00 pkt. Tymczasem wniosek o przyznanie O. Z. stypendium ministra uzyskał za osiągnięcia 55,761 pkt (162,00 pkt przed przeliczeniem), w tym:

– 43,370 pkt (126,00 pkt przed przeliczeniem) – w kategorii "wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne" (za 9 dzieł artystycznych),

– 12,391 pkt (36,00 pkt przed przeliczeniem) – w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym" (za 6 projektów).

Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek został zatem sklasyfikowany na 86 pozycji, uzyskując 60,00 pkt.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego skarżąca O. Z. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym opisała szerzej swoją aktywność doktoranta oraz osiągnięcia artystyczne, załączając do wniosku dodatkowe materiały.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 199c ust. 1 cytowanej już wyże ustawy –Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu – wskazując na dotychczasowe ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji – podał, że na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny stwierdził, iż wniosek o przyznanie skarżącej stypendium ministra uzyskał za osiągnięcia 47,155 pkt (137,00 pkt przed przeliczeniem), w tym:

– 37,174 pkt (108,00 pkt przed przeliczeniem) – w kategorii "wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne" (za 9 dzieł artystycznych), .

– 0,688 pkt (2,00 pkt przed przeliczeniem) – w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię" (za 2 projekty artystyczne),

– 9,293 pkt (27,00 pkt przed przeliczeniem) – w kategorii "udział w projektach artystycznych prowadzonych we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym" (za 6 projektów artystycznych).

Wyjaśniono, że podczas ponownego rozpatrywania wniosku dostrzeżono błędną kwalifikację w zakresie dzieł artystycznych i projektów artystycznych, co było niezgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków. Według Zespołu, opis osiągnięć przedstawiony przez doktorantkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniał ocenę niższą od oceny pierwotnej, szczególnie po dokładnym określeniu zasięgu prezentacji oraz nowatorstwa wymienionych dzieł. Przy ponownej ocenie Zespół dokonał zatem korekty w tym zakresie, co spowodowało obniżenie punktacji wniosku. Zdaniem organu, pogorszenie oceny w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu, reformationis in peius wyrażonego w art. 139 k.p.a., ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków. Wyjaśniono jednocześnie, że przy ponownej ocenie wniosku uwzględniono dwa dodatkowe upublicznienia projektów scenografii (w kategorii udział w projektach artystycznych), a nie uwzględniono natomiast opisu twórczości doktorantki w czasopiśmie "Format", wystąpienia na uczelnianej sesji naukowej oraz członkostwa w zespole redakcyjnym książki, gdyż osiągnięcia te nie stanowiły osiągnięć określonych w § 2 ust. 5 rozporządzenia. Zaznaczono, iż ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. We wnioskach innych doktorantów znajdowały się dzieła i projekty artystyczne wyższej rangi (zasięgu), które – w porównaniu z wnioskiem doktorantki – zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi i zasięgu pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych doktorantów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół (ok. 750), nie jest natomiast realne wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji dlaczego dane osiągniecie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych doktorantów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków. Reasumując, po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek doktorantki uzyskał 52,00 pkt. Ostateczna liczba punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku, uległa zatem zmniejszeniu o 8,00 pkt. W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali natomiast doktoranci, których wniosek uzyskał co najmniej 61,00 pkt.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca O. Z. podniosła, że w złożonym do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przywołała udział w projektach, których wcześniej nie ujęła w swoim formularzu stypendialnym. Za udział w tych projektach otrzymała dodatkowo 0,688 pkt., co zsumowane z uzyskanymi wcześniej 60,761 pkt. dało 61,449 pkt. Tak więc, uzyskana ilość punktów mieściła się w wymaganym limicie (co najmniej 61 pkt. z zaokrągleniem w dół). Zaznaczyła przy tym, że zgodnie z poprzednią decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., w rankingu przedstawionym przez Zespół została sklasyfikowana na 86 miejscu, gdy doktorantom do 84 pozycji przyznano stypendium. Wskazując na powyższe zarzuciła, że w decyzji z dnia [...] marca 2014 r. wydanej na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, została zmieniona dotychczasowa punktacja, a zatem była to decyzja na niekorzyść strony odwołującej się. W decyzji tej odebrano jej 9,294 pkt. (z 43,370 na 37,174 pkt. za 9 dzieł artystycznych oraz z 12,391 na 9,293 pkt. za 6 projektów artystycznych), a nie jak napisano w decyzji 8 punktów. Przy czym, wszystkie dzieła i projekty artystyczne brane pod uwagę w pierwszej ocenie zespołu ekspertów, zostały wzięte pod uwagę w drugiej, co oznacza, że kwalifikacja dzieł i projektów była prawidłowa. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że ocena osiągnięć uznanych za wybitne była dokonana według jednolitych zasad przez poszczególnych członków Zespołu według ściśle określonej punktacji trzeba uznać, że znaczące obniżenie oceny osiągnięć doktoranta o ok. 20% mogło mieć charakter subiektywny, i jako takie jest dla niej krzywdzące. W ocenie skarżącej uznanie argumentu "błędnej kwalifikacji" osiągnięć doktoranta i zniesienie decyzji nr [...] przez decyzję nr [...], podważa wiarygodność organu oceniającego właśnie jako Zespołu ekspertów z obszaru nauki i sztuki.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenie faktyczne i prawne dodał, że orzekając w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zobowiązany był do ponownego merytorycznego rozpatrzenia jej całokształtu oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie, z ostrożności procesowej zaznaczył, że oceny wniosku w II instancji dokonał inny ekspert Zespołu, który zwrócił uwagę, m. in. na niski zasięg publikacji i prezentacji niektórych dzieł (np. w formie wystaw w galerii promocyjnej ASP), co spowodowało obniżenie punktacji. W innych ocenionych przez eksperta wnioskach były bowiem publikacje i prezentacje o dużo wyższym – w porównaniu z wnioskiem skarżącej – randze i zasięgu, co znalazło odzwierciedlenie w dokonanej przezeń ocenie. Zatem podczas ponownego rozpatrywania wniosku dostrzeżono błędną kwalifikację w zakresie dzieł artystycznych i projektów artystycznych, co było niezgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków. Według Zespołu, opis osiągnięć przedstawiony przez doktorantkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniał ocenę niższą od oceny pierwotnej, szczególnie po dokładnym określeniu zasięgu prezentacji oraz nowatorstwa wymienionych dzieł. Przy ponownej ocenie Zespół dokonał zatem korekty w tym zakresie, co spowodowało obniżenie punktacji wniosku. Organ podtrzymał jednocześnie stanowisko, iż pogorszenie oceny w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu reformationis in peius wyrażonego w art. 139 k.p.a., ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

W wyniku wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem dnia 15 stycznia 2015 r. sygn.. akt II SA/Wa 1040/14, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał m.in., że "instytucja zakazu reformationis in peius należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa obrony strony. Respektowanie tej zasady w postępowaniu odwoławczym należy uznać za jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego w demokratycznym państwie prawa. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. (...) W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy pogorszyła sytuację prawną skarżącej. W decyzji poprzedzającej z dnia [...] grudnia 2013 r. organ stwierdził, iż wniosek o przyznanie O. Z. stypendium Ministra uzyskał za osiągnięcia 55,761 pkt (162,00 pkt przed przeliczeniem) (...) Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek został zatem sklasyfikowany na 86 pozycji, uzyskując 60,00 pkt. W decyzji z dnia [...] marca 2014 r., powołując się na ponowną ocenę wniosku dokonaną przez Zespół organ stwierdził natomiast, iż wniosek o przyznanie O. Z. stypendium Ministra uzyskał za osiągnięcia 47,155 pkt (137,00 pkt przed przeliczeniem) (...) Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,30) wniosek doktorantki uzyskał 52,00 pkt, a tym samym ostateczna liczba punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku zawartej w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. uległa zmniejszeniu o 8,00 pkt. Podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego ograniczył się w decyzji jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż pogorszenie oceny w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu, reformationis in peius wyrażonego w art. 139 K.p.a., ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organ oparł się w swoim rozstrzygnięciu wyłącznie na ponownej ocenie wniosku dokonanej przez Zespół. W uzasadnieniu tej decyzji organ w żaden sposób nie wykazał natomiast, że zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. (...) To obowiązkiem Ministra było zatem wykazanie, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zaistniały przesłanki z art. 139 K.p.a., które uzasadniały mniej korzystną ocenę wniosku skarżącej, w stosunku do pierwotnej oceny zawartej w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., a tym samym przyznanie jedynie 52,00 pkt, zamiast pierwotnie przyznanych 60,00 pkt".

W wyniku wniesionej kasacji, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2015 r. sygn.. akt I OSK 1223/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu podano m.in., że "Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpoznając wniosek O. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, był uprawniony do weryfikacji stanu faktycznego sprawy przyjętego w decyzji z [...] grudnia 2013 r. Ustalenie w tym trybie stanu faktycznego sprawy, który jest "mniej korzystny" dla strony, niż ustalony pierwotnie, nie jest naruszeniem art. 139 kpa, ponieważ nie stanowi ono rozstrzygnięcia sprawy. Powyższy przepis ustanawia niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy (rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) na niekorzyść strony, która zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe oznacza, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym nie można pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się, czyli nie może ona uzyskać mniej praw, ani też nie mogą zostać na nią nałożone nowe, dodatkowe obowiązki, poza tymi, które już wynikają z zaskarżonej decyzji. W konkluzji zatem uznać należy, że "pogorszenie sytuacji strony odwołującej się" (naruszenie zakazu reformationis in peuis wynikającego z art. 139 kpa) ma miejsce w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego pogarsza sytuację prawną odwołującego się w zakresie tego samego stosunku prawnego (tej samej podstawy prawnej orzekania), który został orzeczony decyzją organu pierwszej instancji. Oznacza to, że niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 139 kpa, ponieważ rozpoznając sprawę skarżącej po raz drugi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a więc wydał decyzję taką samą jak zaskarżona. Tym samym sytuacja prawna skarżącej nie uległa zmianie. (...) Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd pierwszej instancji w szczególności powinien zbadać, czy ustalenie nowego stanu faktycznego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło zgodnie z przepisami regulującymi postępowanie wyjaśniające.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 199c ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), stypendia ministra za wybitne osiągnięcia są przyznawane doktorantom przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271), o stypendium może się ubiegać doktorant uczelni publicznej lub niepublicznej studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych najwcześniej po zaliczeniu pierwszego roku studiów doktoranckich. Z kolei w myśl ust. 2 tegoż przepisu, stypendium może być przyznane doktorantowi, który spełnił łącznie następujące warunki:

1) wykazał się postępami w pracy naukowej;

2) uzyskał wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich w poprzednim roku akademickim, klasyfikujące go wśród 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie;

3) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca roku ubiegania się o stypendium.

Natomiast według ust. 5, za wybitne osiągnięcia artystyczne, o których mowa w ust. 2 pkt 3, uważa się:

1) nagrody w konkursach o zasięgu międzynarodowym;

2) wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne;

3) udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym;

4) autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego.

Z kolei według art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji, w wyniku wniesienia odwołania podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Dodać w tym miejscu należy, że zasada ta ma również zastosowanie przy rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w myśl art. 127 § 3 k.p.a.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy podała na 20 stronach załącznika informacje dotyczące osiągnięć na polu artystycznym, a które nie uwzględniła we wniosku o przyznanie stypendium. Mianowicie w pierwszej kolejności wymieniła "Wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne". Następnie "dodatkowe upublicznienia" i na końcu w "dodatkowych informacjach" wykazała uczestnictwo w sesji naukowej oraz dwóch publikacjach Katedry Scenografii Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w [...]. Dodała, że uczestniczyła w licznych wystawach i projektach o zasięgu ogólnopolskim a także międzynarodowym. Przedsięwzięcia, w których brała udział, były wielokrotnie nagradzane zarówno w Polsce jak i za granicą oraz podkreśliła sukces filmu w reżyserii G. Z. pt.: "Nasza zima zła", do którego zrobiła scenografię. Film ten otrzymał Nagrodę Specjalną Jury w konkursie "Młode Kino Polskie" na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w [...] w 2012 r. W roku 2013 r. została doceniona na kolejnych festiwalach: Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Naoussa (Grecja) – II Nagroda w kategorii: najlepszy film studencki z Europy Południowo – Wschodniej/Ogólnopolskim Konkursie Filmów Niezależnych w K.– III Nagroda w kategorii: Film studencki, Ogólnopolskich Spotkaniach Filmowych "Kameralne Lato" w R. – Grand Prix za "prawdę, prostotę i organiczne połączenie języka dokumentu i fabuły", Festiwalu "Złote Mrówkojady" w L. – Nagroda Organizatorów, Niezależnym Festiwalu Filmowym QL w Z. – Nagroda Główna w kategorii: film fabularny. W czerwcu 2013 roku odbyła się jej pierwsza wystawa indywidualna. Przedstawione prace podsumowały dwuletni okres studiów doktoranckich. Publiczna prezentacja jej obrazów zaowocowała zaproszeniami do kolejnych projektów (m.in. "Tendencje" – 1 Ogólnopolska wystawa malarstwa doktorantów z pięciu ośrodków akademickich. ASP W., K., K., G. i Uniwersytet J. K. w K. Wystawa w Galerii XS w Instytucie Sztuk Pięknych UJK w K., 2014 r.). Ponadto jej twórczość doceniła wybitna krytyczka sztuki dr B. K., która zajmuje się badaniem obszaru abstrakcji geometrycznej i w roku 2011 roku pisała o jej malarstwie w artykule "Język geometrii w sztuce polskiej ostatniego dziesięciolecia" (Format nr 61 3-4 2011). W roku akademickim 2012/2013 otrzymała zaproszenie na XXXI Plener dla Artystów Posługujących się Językiem Geometrii, organizowanym przez dr B. K., co dało jej szansę rozwoju jako artyście a także ukierunkowało jej badania doktoranckie. Miała okazję poznać grono wybitnych artystów, których dzieła są znaczące dla jej pracy artystycznej jak choćby Tamaręa Berdowską, Hellmuta Bracha, Andrzeaj Gieraga, Dorotę Grynczel, Gerarda Hottera, Janusza Orbisowskiego, Jana Pamuła, Rainharda Roy. Organizowane przez dr B. K. sympozja pozwoliły jej zebrać istotne materiały do pracy teoretycznej. Ostatni plener zakończyła międzynarodowa wystawa pt.: "Sztuka a transcendencja" w Galerii XXI w W. Prezentowany przez nią obraz stał się częścią kolekcji Muzeum Sztuki Współczesnej Elektrownia w R. Dodatkowo wskazała na swoje osiągnięcia artystyczne w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014 r.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że przy ponownej ocenie wniosku uwzględniono dwa dodatkowe upublicznienia projektów scenografii (w kategorii udział w projektach artystycznych), a nie uwzględniono opisu twórczości w czasopiśmie "Format", wystąpienia na uczelnianej sesji naukowej oraz członkostwa w zespole redakcyjnym książki, gdyż osiągnięcia te nie stanowiły osiągnięć określonych w § 2 ust. 5 rozporządzenia. Jednakże po pierwsze w żaden sposób nie uzasadniono, dlaczego tych ostatnich osiągnięć nie uznano za wybitne osiągnięcia artystyczne, a po drugie nie ustosunkowano się do innych, a wykazanych przez skarżącą osiągnięć i nie wskazano też, jakie to dwa dodatkowe upublicznienia projektów scenografii zostały uwzględnione. Takie zaś, podkreślić należy – niezwykle lakoniczne – uzasadnienie decyzji uniemożliwia kontrolę przez Sąd jej prawidłowości. Dodatkowo brak możliwości ustalenie nowego stanu faktycznego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uniemożliwia "Protokół z ponownej oceny wniosku doktoranta o stypendium ministra za osiągnięcia artystyczne 2013/2014", bowiem w stanowisku Zespołu wobec zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzono jedynie, że "Osiągnięcia przedstawione w odwołaniu zdecydowanie uzasadniały ocenę niższą od oceny przedstawionej przed odwołaniem, szczególnie w przypadku określenia zasięgu, prezentacji oraz nowatorstwa wymienionych dzieł". Reasumując, nie odniesienie się do zarzutów z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez całkowite pominięcie przedstawionych w nim – zdaniem skarżącej – osiągnięć artystycznych oraz brak faktycznego uzasadnienia swojego stanowiska przez Zespół oraz przez organ w zaskarżonej decyzji, narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wykazanie faktów na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie.

Rozpoznając zatem sprawę na nowo, organ weźmie pod uwagę poczynione powyżej ustalenia prawne, a następnie wyda decyzję odpowiadającą powyższym wskazaniom.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.