Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1565/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2020 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka lub skarżąca), utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2014 r. dla ww. spółki w kwocie 7770,00 (siedem tysięcy siedemset siedemdziesiąt) złotych.

Stan sprawy przedstawiała się następująco.

W dniach 10 kwietnia oraz 26 czerwca 2017 roku w spółce [...] została przeprowadzona kontrola w zakresie wprowadzania do obrotu opakowań oraz produktów w opakowaniach, z której sporządzono protokół nr [...]. W trakcie kontroli ustalono, że w objętym nią okresie, ww. spółka prowadziła działalność w zakresie produkcji odzieży męskiej (garnitury, marynarki, spodnie itp.). Dystrybucja gotowych produktów odbywała się za pośrednictwem własnego sklepu firmowego w [...] oraz sklepów partnerskich na terenie całego kraju. Kontrolowany podmiot w związku z prowadzoną działalnością od 1 stycznia 2004 r. wprowadzał na rynek krajowy produkty w opakowaniach z papieru i tektury (metki), tworzyw sztucznych (worki foliowe, elementy wieszaków) oraz ze stali (elementy wieszaków). W protokole opisano, w jaki sposób w trakcie kontroli ustalono masę opakowań wprowadzonych wraz z produktem na rynek. Przy ustalaniu masy opakowań uwzględniono stany magazynowe, wielkość produkcji w danym roku, jak również przedstawioną przez spółkę informację o jednostkowej masie wykorzystywanych opakowań. W roku 2014 spółka samodzielnie wykonywała obowiązek zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i w związku z powyższym zobowiązana była do zapewnienia ustawowych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, papieru i tektury oraz stali określonych w załączniku nr 1 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. W trakcie kontroli przedstawiono oświadczenia eksportującego odpady dotyczące przekazania odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych poza terytorium kraju, w celu poddania ich procesowi recyklingu i odzysku materiałów w instalacjach spełniających takie same wymagania jak określone dla instalacji istniejących na terenie kraju oraz karty przekazania odpadu potwierdzające, że [...] Sp. z o.o. w latach objętych kontrolą wytworzyła i przekazała podmiotom uprawnionym odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych (kopie oświadczeń oraz kart przekazania odpadów stanowią załącznik nr 4 do Protokołu). Ponadto w 2014roku spółka przy wyliczeniu osiągniętych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych poza masą odpadów faktycznie przekazanych w danym roku do procesu odzysku i recyklingu, może uwzględnić również masy przekraczające wymagany poziom odzysku i recyklingu uzyskane w roku poprzednim (nadwyżka). Na stronach 5 i 6 protokołu przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące masy odpadów opakowaniowych o kodzie 15 01 02 wytworzonych przez spółkę, oświadczeń zbierającego odpady o przekazaniu ww. odpadów poza terytorium kraju w celu poddania ich procesowi odzysku i recyklingu materiału oraz sposobie wyliczenia nadwyżek w osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu możliwych do wykorzystania w kolejnych latach. Na podstawie powyższych danych ustalono, iż w 2014 roku spółka wprowadziła na rynek wraz z produktem: 6344 kg opakowań z tworzyw sztucznych, 534 kg opakowań ze stali, w tym z blachy stalowej oraz 226 kg opakowań z papieru i tektury.

W dniu zakończenia kontroli przedstawiciel spółki [...] odmówiła podpisania protokołu z kontroli.

W dniu 6 lipca 2017 roku do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wpłynęło pismo pełnomocnika spółki z 3 lipca 2017 roku z zastrzeżeniami do protokołu. W piśmie tym pełnomocnik spółki wskazał, iż w protokole błędnie zakwalifikowano metki do ubrań w kategorii opakowań z papieru i tektury. Wskazano przy tym, że w procesie metkowania spółka stosuje materiał oznaczany, jako LWC, który jej zdaniem, nie jest papierem. Pełnomocnik spółki zakwestionował również, iż wieszak stosowany przez spółkę, nie stanowi opakowania produktu, gdyż jej zdaniem, po zniszczeniu lub zbyciu produktu, wieszak przestaje stanowić opakowanie i ulega lub powinien ulec zniszczeniu. Spółka dodała, że jest znana z wykorzystywania wieszaków wysokiej jakości i użyteczności, wykorzystywanych w procesie dystrybucji, które stanowią w późniejszym czasie przedmiot wykorzystywany do zabezpieczenia innych części garderoby klientów. Tym samym, wieszaki wykorzystywane przez spółkę nie podlegają przepisom rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie.

Pismem z 2 sierpnia 2017 roku Marszałek Województwa [...] szczegółowo odniósł się do wszystkich zastrzeżeń spółki zgłaszanych odnośnie do protokołu kontroli.

W wystąpieniu pokontrolnym z 31 sierpnia 2017 roku spółka została poinformowana o obowiązku przedłożenia Marszałkowi Województwa [...] korekty rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej między innymi za rok 2014.

Do dnia wydania decyzji strona nie złożyła korekty sprawozdania ani nie uiściła należnej opłaty produktowej, w związku z tym, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, pismem z 12 grudnia 2017 roku, Marszałek Województwa [...] zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, między innymi za rok 2014. Jednocześnie Marszałek Województwa [...] powiadomił stronę o możliwości zgłaszania wniosków i uwag w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Do dnia wydania decyzji strona nie zgłosiła żadnych wniosków ani uwag.

Po przeprowadzeniu weryfikacji informacji i danych przedłożonych przez przedsiębiorcę oraz danych zawartych w protokole z kontroli, Marszałek Województwa [...] ustalił, w drodze decyzji z [...] marca 2018 r., iż opłata produktowa za 2014 rok dla spółki [...] wynosi 7 770,00 zł., a jej szczegółowe wyliczenie zostało przedstawione w tabeli zawartej w uzasadnieniu decyzji.

Ponieważ Strona nie uiściła należnej opłaty, organ wskazał, że za zaległość będzie uważana kwota w wysokości 7 770,00 zł, która stała się ona zaległością podatkową, od której podmiot zobowiązany jest naliczyć samodzielnie odsetki zgodnie z art. 53 ustawy Ordynacja podatkowa.

Spółka złożyła odwołanie do decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2018 r., zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnie dokonaną subsumpcją stanu faktycznego z przepisami prawa, w szczególności przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 roku w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie, co skutkowało przyjęciem, iż wieszaki firmy [...] sp. z o. o. spełniają kryteria do uznania ich za opakowanie produktu odzieżowego, a co w konsekwencji doprowadziło do uznania zaistnienia zobowiązania publicznoprawnego z tytułu opłaty produktowej za rok 2014 w wysokości 7 770,00 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi.

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Spółka nie zgodziła się z ustaleniami organu, podnosząc błędną interpretację wyników kontroli prowadzonej w dniach 10 kwietnia oraz 26 czerwca 2017, której skutkiem stało się przyjęcie, iż wieszaki wprowadzane do obrotu przy dystrybucji odzieży przez [...] sp. z o.o. są opakowaniem produktu odzieżowego. Jej zdaniem, na mocy załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 roku w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie (Dz. U. z r. 2013 poz. 1274), opakowaniem jest wieszak na ubrania, sprzedany z ubraniami, stanowiący integralną część produktu, niezbędną do przechowywania, utrzymania lub zabezpieczania produktu przez cały cykl i okres funkcjonowania produktu. Zdaniem spółki wykładnia językowa przepisów ww. aktu jednoznacznie przesądza o uznaniu, iż po zniszczeniu lub zbyciu produktu, wieszak przestaje stanowić opakowanie i ulega lub powinien ulec zniszczeniu. Określenie "integralna część produktu" wskazywać ma bowiem, iż wszystkie funkcje użytkowe wieszaka pozostają w związku z produktem "opakowanym" wieszakiem, bądź, iż wieszak jest z produktem nierozerwalnie złączony. Spółka powtórzyła, w ślad za zastrzeżeniami do protokołu, że jest znana z wykorzystania wieszaków o wysokiej jakości i użyteczności, wykorzystywanych w procesie dystrybucji i zgodnie z doświadczeniem życiowym zauważa, że wieszak może mieć w warunkach zwykłej eksploatacji dłuższą żywotność niż produkty odzieżowe. Co więcej, wraz ze zniszczeniem produktu nie dochodzi ani do zniszczenia wieszaka ani do utraty przez niego funkcji użytkowych. Wieszaki stanowią w późniejszym czasie przedmiot wykorzystywany do zabezpieczenia innych części garderoby klientów. Spółka zarzuciła ponadto, że organ uznał, iż rzeczone wieszaki stanowią ubranie, a także zwróciła uwagę, iż w sytuacji, w której wskazany wieszak stanowiłby przedmiot osobnego obrotu, a to jako osobny przedmiot sprzedaży, dokonywanej jedynie łącznie z garniturem, to przy przyjęciu prostej wykładni przepisów rozporządzenia dokonanej na poczet niniejszej sprawy przez organ, spółka uniknęłaby konieczności ponoszenia należności z tytułu opłaty produktowej.

W kwestii zarzutu dot. zawarcia w umowie z dnia 13 października 2015 roku o przejęciu i wykonywaniu obowiązku przedsiębiorcy w zakresie zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych spółka podniosła, że na moment zawierania ww. umowy nie miała wiedzy i środków, które umożliwiały zakwalifikowanie wskazanych wieszaków w inny sposób niż elementy opakowań. Rzeczone oświadczenie prokurenta spółki należy zatem uznać jedynie za oświadczenie wiedzy i winno podlegać rygorom dowodowym z kodeksu postępowania administracyjnego, a to zostać zbadane zgodnie z treścią normy art. 7 k.p.a.. Brak przeprowadzenia dowodu na zgodność treści oświadczenia strony ze stanem faktycznym stanowią jasne naruszenie norm postępowania dowodowego przed organem administracji państwowej.

W następstwie rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska, opisaną na wstępie decyzją z [...] marca 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżoną przez spółkę decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2018 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ zreferował stan faktyczny sprawy oraz treść przepisów mających zastosowanie dla jej rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania oraz zastrzeżeń zgłoszonych do protokołu kontroli, GIOŚ stwierdził, że w kontekście błędnej klasyfikacji metek do kategorii opakowań z papieru i tektury, Marszałek Województwa [...] słusznie zakwalifikował materiał LWC jako papier. Posiłkując się objaśnieniami encyklopedycznymi, organ odwoławczy wyjaśnił, iż papier LWC jest stosowany do zwojowego druku offsetowego i zwojowego druku wklęsłego. Używa się go do drukowania czasopism ilustrowanych, prospektów reklamowych, katalogów. Tak więc bezspornym jest to, że materiał LWC jest papierem w rozumieniu u.g.o.o.o., gdyż ustawa nie przyjmuje innej definicji tego pojęcia niż ma ono w języku powszechnym-technicznym.

Odpowiadając kolejno na zarzut przedstawiony w zastrzeżeniach do protokołu jak i w odwołaniu, że wieszaki wykorzystywane przez spółkę nie są opakowaniem, organ odwoławczy wyjaśnił, że wieszak sprzedawany z ubraniem należy bezspornie rozpatrywać jako opakowanie zgodnie definicją zawartą w art. 4 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 u.g.o.o.o.

Organ odniósł się także szczegółowo do podnoszonych w odwołaniu kwestii związanych z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje za opakowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 1274), oraz interpretacji jego postanowień w kontekście implementacji Dyrektywy Komisji Europejskiej nr 2013/2/UE z dnia 7 lutego 2013 roku, zmieniającej załącznik I do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. GIOŚ nie podzielił wskazywanych w powyższym zakresie uwag spółki, podkreślając przy tym nieadekwatność orzecznictwa europejskiego, na jakie spółka wskazywała dla niniejszej sprawy, ze względu na to, że jego przedmiotem nie była kwestia sporu o kwalifikację wieszaków jako opakowania, aczkolwiek dostrzegając, że w orzecznictwie tym sformułowano wskazanie, aby pojęcie opakowania interpretować szeroko (zob. wyrok z dnia 29 kwietnia 2004 r., Plato Plastik Robert Frank, C-341/01, pkt 56, 57).

Organ wskazał także, iż wieszaki wykorzystywane przez spółkę, nie spełniają kryteriów negatywnej definicji określonych w pkt 1.2 ppkt f ww. rozporządzenia, tj. wieszaki na ubrania (sprzedawane oddzielnie). Bezdyskusyjne jest również to, że w ww. akcie dokonano rozdzielenia pojęć na wieszaki, które sprzedawane są razem z ubraniami - jako opakowania, oraz na wieszaki na ubrania sprzedawane oddzielnie, które nie są opakowaniami. Z tego względu, w ocenie organu, wieszaki spółki [...] należało traktować jako opakowania.

Organ nie zgodził się także ze stanowiskiem spółki, jakoby celem ww. rozporządzenia było jedynie obciążenie opłatą produktową tych przedsiębiorców, którzy wprowadzili wieszaki stanowiące integralną część produktu, niezbędną do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu przez cały cykl i okres funkcjonowania. GIOŚ podkreślił, że celem rozporządzenia było określenie przykładowego wykazu wyrobów, w tym części składowych opakowań oraz złączonych z wyrobem elementów pomocniczych, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie, kierując się potrzebą zapewnienia jednolitego uznawania wyrobów za opakowanie. Organ uznał wieszak za opakowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dodając jednocześnie, że skoro spółka dokonuje sprzedaży ubrań z wieszakami, to organ nie mógł wziąć pod uwagę sytuacji odwrotnej, tj. oddzielnej sprzedaży wieszaków na ubrania i ubrań. Organ podkreślił przy tym, że podobna sytuacja do rozpatrywanej odnosi się do szpul na płyty CD, dlatego przypadek rozróżnienia wieszaków na ubrania sprzedawane lub nie razem z ubraniami nie jest odosobniony, tak więc nie można traktować powyższego rozróżnienia jako krzywdzącego dla spółki.

GIOŚ podkreślił także, że ubranie może być sprzedawane zarówno z wieszakiem, jak i bez niego, dostrzegając jednak, że wprowadzanie wieszaka do obrotu wraz ubraniem powoduje generowanie dodatkowych przedmiotów, które staną się wcześniej czy później odpadami, a które to odpady mogłyby nie powstać, gdyby spółka wprowadzała ubrania bez tego opakowania. Strona swoimi działaniami prowadzi więc do generowania dodatkowych odpadów i jest odpowiedzialna za wprowadzone przez siebie opakowania zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Odnosząc się do kwestii zarzutu dot. zawarcia w umowie z dnia 13 października 2015 roku o przejęciu i wykonywaniu obowiązku przedsiębiorcy w zakresie zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, przy braku przez spółkę wiedzy i środków, które umożliwiałyby jej zakwalifikowanie wskazanych wieszaków w inny sposób niż elementy opakowań, organ wskazał, że nieznajomość prawa i postępowania przed organami państwowymi nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą nieprawidłowe zakwalifikowanie wieszaków i nie może być przesłanką do odstąpienia od określenia zaległości z tytułu opłaty produktowej. Opłata ta powstaje bowiem w sposób obiektywny i w żaden sposób nie jest zależna od woli, czy wiedzy wprowadzającego produkty w opakowaniach.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził także, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego ustalił, iż Marszałek Województwa [...] określił w sposób nieprawidłowy dla strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2014 w kwocie 7 770 zł, gdyż powinna ona wynosić 7 774,50 zł

7 775 zł. Organ odwoławczy nie zmienił jednak wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2014, powołując się na art. 139 k.p.a. i stwierdzając, że w ten sposób wydałby decyzję na niekorzyść strony.

Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję GIOŚ z [...] marca 2020 r., zarzucając w niej kwestionowanemu rozstrzygnięciu:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w związku z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego z pominięciem obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego przez organ administracji publicznej i przyjęcie, iż wieszaki wprowadzone przez spółkę do obrotu spełniają przesłanki do uznania ich za opakowanie w rozumieniu przytaczanej ustawy.

2) § 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 roku w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie w związku z art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w związku z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, skutkującą rozszerzeniem zakresu obowiązku ponoszenia opłaty o charakterze daniny publicznoprawnej na podmioty, niebędące adresatami normy ustawowej, co doprowadziło do złamania zasady wyłączności ustanawiania danin publicznych aktami o randze ustawowej i w konsekwencji złamania zasady legalności działań administracji publicznej, ustanowionej przepisem kodeksu postępowania administracyjnego,

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 roku w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie w związku z art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo wskazanej przez organ drugiej instancji pomyłki obliczeniowej, dokonanej co najmniej w zakresie wysokości ewentualnej zaległości spółki [...] z tytułu opłaty produktowej, decyzja organu pierwszej instancji winna pozostać w mocy i sprawa nie powinna trafić ponownie do organu pierwszej instancji.

Wobec wskazanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty skargi, jej autor stwierdził, w protokole błędnie zakwalifikowano metki do ubrań do kategorii opakowań z papieru i tektury. Wskazano bowiem, że spółka stosuje materiał oznaczany jako LWC, będący de facto jedynie warstwą celulozową, otoczoną warstwami sztucznych komponentów, spojonymi wtoku procesu technologicznego, co uniemożliwia zakwalifikowanie go za papier bądź tekturę.

Pełnomocnik skarżącej stwierdził dalej, że kwalifikacja wieszaka stosowanego przez spółkę jako opakowania produktu jest błędna, powielając w tym zakresie argumentację zawartą w zastrzeżeniach do protokołu kontroli oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę. Ponadto dodać należy, że stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu [...], będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta [...] obszarem czerwonym (§ 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia) oraz zarządzenie nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS4 CoV-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. Mając na uwadze powyższe regulacje, jak już wskazano na wstępie, Sąd rozpoznał niniejszą skargę w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym.

Badając legalności zaskarżonej decyzji, w świetle przedstawionych na wstępie kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd za własne przyjął ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie dostrzegając w tym zakresie po stronie organów żadnych uchybień, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie.

Zasadnicza oś sporu w niniejszej sprawie koncentrowała się wokół odpowiedniej kwalifikacji wieszaków wprowadzanych przy dystrybucji odzieży przez skarżącą spółkę. O ile zdaniem organów administracji należało je kwalifikować jako opakowanie produktu odzieżowego, o tyle spółka konsekwentnie twierdziła, że sporne wieszaki należy traktować, m.in. ze względu na ich sposób wykonania i trwałość, jako przedmiot osobnego obrotu, który opakowaniem nie jest, co pozwoliłoby spółce uniknąć ponoszenia należności z tytułu opłaty produktowej.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska strony skarżącej, że sporne wieszaki nie są opakowaniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 542 ze zm., dalej: ustawa).

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, opakowaniem w rozumieniu ustawy jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Powyższy przepis jest w ocenie Sądu jasny i nie wymaga dla właściwego zastosowania dodatkowych skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W sytuacji zatem, w której z akt postępowania jasno wynika, iż spółka wykorzystywała wieszaki do transportu oraz prezentacji odzieży w punktach sieci sprzedaży, spełnione zostały zasadnicze wymogi wskazane dyspozycją powołanego przepisu dla uznania spornych wieszaków za opakowanie. W istocie rzeczy, okoliczność ta jest już sama w sobie wystarczająca do stwierdzenia, że spółka kwestionując kwalifikację przyjętą przez organy w toku postępowania administracyjnego, jest w błędzie.

Chybione są również dywagacje spółki zasadzające się na próbie wykazania, że dostarczane z ubraniami wieszaki nie są opakowaniem, o jakim mowa w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 r. w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 1274, dalej: rozporządzenie). Spółka podnosiła w tym zakresie, że dostarczane z odzieżą wieszaki nie stanowią integralnej części produktu, niezbędnej do przechowywania, utrzymania lub zabezpieczenia produktu przez cały cykl i okres funkcjonowania produktu. Swoje stanowisko spółka wspierała przy tym argumentacją, że materiały, z których wykonane są wieszaki, przesądzają o ich dłużej żywotności niż produktów odzieżowych, a ponadto literalna wykładania obowiązujących w tym zakresie przepisów musiałby przesądzać o tym, że po zniszczeniu lub zbyciu produktu, wieszak przestaje stanowić opakowanie i także ulega lub powinien ulec zniszczeniu. Tymczasem wieszaki stanowią w późniejszym okresie przedmiot wykorzystywany do zabezpieczenia innej części garderoby klientów. Zdaniem spółki organ dokonał w tym zakresie zawężającego ujęcia przepisów ww. rozporządzenia odnośnie do wieszaków sprzedawanych wraz z produktem odzieżowym, które jest krzywdzące dla spółki. Strona skarżąca argumentowała również w toku postępowania, że w sytuacji, w której wieszak stanowiłby przedmiot osobnego obrotu – jako osobny przedmiot sprzedaży – to przy przyjęciu prostej wykładni przepisów rozporządzenia, spółka uniknęłaby konieczności ponoszenia należności z tytułu opłaty produktowej.

Sąd nie zgodził się z powyższym stanowiskiem strony skarżącej, podzielając w pełni prawną i faktyczną ocenę przedstawioną przez organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i przyjmując ją za własną. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sporne wieszaki, ze względu na swoją charakterystykę posiadaną w warunkach niniejszej sprawy, bezspornie odpowiadają definicji opakowania w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy. Są bowiem dostarczane klientowi bezzwrotnie, nie ma znaczenia materiał, z którego zostały wykonane, a nadto bezsprzecznie były one przeznaczone do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania, a także prezentacji towaru w postaci gotowej odzieży. Co więcej, skoro wieszaki na ubrania (sprzedawane z ubraniami) zostały wprost skategoryzowane przez prawodawcę jako opakowania, zgodnie z pkt. 1 ppkt 1 lit. "i" załącznika do ww. rozporządzenia, a jednocześnie ten sam załącznik w pkt. 1 ppkt. 2 lit. "f" kwalifikuje wieszaki na ubrania (sprzedawane oddzielnie) jako wyroby niebędące opakowaniami, to w warunkach faktycznych rozpoznawanej sprawy jasne i czytelne jest, że wprowadzane przez spółkę do obrotu wieszaki wraz ubraniami stanowią w rozumieniu ww. uregulowań opakowanie, które dodatkowo wpisuje się w pojęcie opakowania jednostkowego, czyli służącego do przekazywania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu (art. 4 pkt 1 ustawy). Sąd zgadza się jednocześnie z wyjaśnieniami organu, że niekiedy ten sam wyrób, w zależności od sposobu wykorzystania, może być kwalifikowany albo jako opakowanie, albo samodzielny produkt sprzedaży, nie będąc jednocześnie opakowaniem. Przywołany na tę okoliczność przykład szpul CD jest przy tym logiczny i spójny, a nadto o tyle adekwatny do stanu niniejszej sprawy, że wyrób ten, podobnie jak wieszaki na ubrania, jest także różnie kategoryzowany w ramach załącznika do powoływanego rozporządzenia Ministra Środowiska.

Odnosząc się do argumentu spółki, że przyjęcie innej wykładni przepisów rozporządzenia pozwoliłoby uniknąć jej konieczności ponoszenia opłat z tytułu opłaty produktowej, należy po pierwsze zauważyć, że odmienna wykładnia niż przyjęta przez organ, co już wskazano, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Po wtóre zaś, spółka rzeczywiście nie musiałaby ponosić należności z tytułu opłaty produktowej, gdyby wieszak stanowił przedmiot osobnej sprzedaży. Trzeba jednak dostrzec, że to spółka odpowiada za przyjętą strategię handlową. Jeśli w jej ramach obrała model sprzedaży opierający się na oferowaniu ubrań wraz z wieszakami, to musiała liczyć się z wynikającymi z tego faktu konsekwencjami, w tym potencjalną koniecznością poniesienia kosztów opłaty produktowej. W tym względzie podnoszone tak w odwołaniu, jak i w skardze okoliczności co do braku wiedzy i środków pozwalających spółce na odpowiednią kwalifikację wieszaków w inny sposób niż elementy opakowań pozostają bez znaczenia, bowiem nieznajomość prawa przez przedsiębiorcę, zwłaszcza w przypadku regulacji odnoszącej się w jakiejś mierze do jego działalności, nie może stanowić usprawiedliwienia dla nieprawidłowego sposobu postępowania.

Reasumując dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy administracji, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, dokonały prawidłowej wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tj. ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, zgromadziwszy uprzednio niezbędny materiał dowodowy, oceniając go zgodnie ze standardami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Dodać należy, że Sąd nie podziela przy tym oceny strony skarżącej, jakoby w sprawie doszło do naruszenia art. 84 Konstytucji RP poprzez ustanowienie obowiązku ponoszenia opłat publicznoprawnych na podmioty nieobjęte takim obowiązkiem na podstawie przepisów rozporządzenia. Zdaniem Sądu obowiązek, do jakiego nawiązuje strona skarżąca ma swoje umocowanie bezpośrednio w ww. ustawie. Odnosi się to również do kwestii spornej kwalifikacji wieszaków jako opakowania, która zdaniem Sądu, nawet przy braku rozporządzenia Ministra Środowiska, wynikałaby bezpośrednio z art. 3 ust. 1 ustawy.

Wskazać dalej należy, że również kwestie odnoszące się do rzekomo błędnej kwalifikacji przez organy administracji metek wykonanych z materiału LWC do kategorii opakowań z papieru i tektury nie budzą obiekcji Sądu. Organy w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć klarownie i przekonywająco przedstawiły powody takiej kwalifikacji, a dodać należy, że na taką kwalifikację wskazywała także pierwotnie przedstawicielka spółki w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach 10 kwietnia i 26 czerwca 2017 r. Podnoszone w skardze argumenty, że stosowany przez spółkę materiał LWC jest de facto jedynie warstwą celulozową, otoczoną warstwami sztucznych komponentów, spojonymi w toku procesu technologicznego, dlatego nie może być kwalifikowany jako papier lub tektura, jest tylko polemiką ze stanowiskiem organu. Co więcej, powyższe nie stoi w sprzeczności z ustaleniami orzekających w sprawie organów, bowiem te w swojej ocenie wyraźnie dostrzegły, że materiał LWC w celu uszlachetnienia jest powlekany mieszankami pigmentowo-klejowymi, niemniej jego podstawowa struktura każe go kwalifikować jako papier. Strona skarżąca w żaden sposób powyższego stwierdzenia nie podważyła, oferując na tę okoliczność dowody świadczące za słusznością odmiennej kwalifikacji niż przyjęły to organy, poprzestając de facto na tym, że ma w tej kwestii inne zdanie. To zaś nie jest wystarczające, aby uznać stanowisko organu za błędne.

W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty autora skargi dotyczące nieskorzystania przez organ II instancji z uprawnienia wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w związku z ujawnieniem błędu rachunkowego w obliczeniu należnej opłaty produktowej. Organ odwoławczy jasno wskazał źródło tego błędu oraz kwotę, która powinna być wskazana w decyzji organu I instancji, podkreślając jednak, że prawidłowa należność jest wyższa od wskazanej decyzją pierwszoinstancyjną. Z tego też powodu powołał się, całkowicie słusznie, na wynikający z art. 139 k.p.a. zakaz zmiany decyzji na gorsze, uznając, że przy braku negatywnych przesłanek skutkujących odstąpieniem od tego zakazu, wyliczoną przez organ I instancji należało pozostawić w niezmienionej wysokości, gdyż jest to korzystniejsze dla strony postępowania, co zresztą znajduje potwierdzenie w tym, że decyzja I instancji określa należność z tytułu opłaty produktowej w kwocie (po zaokrągleniach) 7700,00 zł, podczas gdy organ II instancji wyliczył jej prawidłową wysokość jako kwotę 7775,00 zł. W tym stanie rzeczy podnoszone przez autora skargi zarzuty zdają się być co najmniej niezrozumiałe, zwłaszcza że realizacja stojącego za nim postulatu musiałaby prowadzić, wprawdzie nieznaczenie, ale jednak, do pogorszenia sytuacji skarżącej spółki.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. W związku z powyższym Sąd dokonał analizy sprawy nie tylko w zakresie zarzutów podnoszonych w skardze, ale z uwzględnieniem także innych ewentualnych naruszeń prawa procesowego i materialnego, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza ta doprowadziła Sąd do przekonania, że zapadłe w sprawie decyzje odpowiadają prawu, bowiem nie są obarczone wadami, które uzasadniałyby ich usunięcie z obrotu prawnego. Zdaniem składu rozpoznającego sprawę, postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie w sprawie rozstrzygnięć przeprowadzono wyczerpująco, a ustalony na tej podstawie stan faktyczny pozwalał na zastosowanie w sposób prawidłowy odpowiednich przepisów prawa materialnego. Nie można więc zgodzić się, że w sprawie naruszono art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organy administracji dochowały standardów wynikających z ww. przepisów prawa procesowego. Nie naruszono także art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, gdyż zastosowanie tych przepisów było, co Sąd wskazał, prawidłowe. Co więcej, Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów ww. ustawy, które miały w sprawie zastosowanie. W rezultacie organ II instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję I instancji, uwzględniając przy tym normę zawartą w art. 139 k.p.a. W rezultacie nie mogło więc dojść do zarzucanego organowi odwoławczemu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., bowiem przepis ten nie miał w sprawie zastosowania.

W świetle powyższego, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę w niniejszej sprawie oddalił.