Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 449/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 3 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art 28 ust 1 , ust 2-4, ust 3
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na rzecz adwokata P. S. kwotę [...]([...]) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.z 2000r. Nr98 poz.1071 ze zm.) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] . znak [...] . Odmawiającą umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 30.12.2012r., uzupełnionym pismem z dnia 08.02.2012r. H. K. zwróciła się z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek należnych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Swoją prośbę skarżąca umotywowała trudną sytuacją finansową, wskazując, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem W. K., który również posiada zobowiązania wobec ZUS. Ponadto Pani K. wskazała, że jej mąż dnia 9.01.2012r. uległ nieszczęśliwemu wypadkowi, co spowodowało poniesienie nadzwyczajnych wydatków przez rodzinę oraz konieczność zapewnienia mężowi stałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Poinformowała również, że pobiera najniższą emeryturę, a od 1999r. wraz z mężem nie opłacają żadnego podatku dochodowego. Na własne utrzymanie małżonkowie K. mogą przeznaczyć kwotę [...] zł miesięcznie na dwie osoby. Nadmieniła także, że jest osobą ciężko chorą, zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Powyższe okoliczności powodują, iż płacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W toku postępowania H. K. przedstawiła dokumenty obrazujące sytuację finansową i zdrowotną jej i jej męża.

Dalej, organ przywołał treść uregulowań przepisów art. 28 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. Nr 205 z 2009 r., poz. 1585 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) i wskazał, że oceniając sytuację Wnioskodawcy, Zakład w ww. decyzji z dnia 6.03. 2011 r. uznał, że w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności należności Zakładu, za umorzeniem nie przemawia także ważny interes osoby zobowiązanej.

W odniesieniu do wymienionych w decyzji zobowiązań nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, a jednym z warunków stwierdzenia całkowitej nieściągalności jest m.in. ustalenie przez organ egzekucyjny w ramach postępowania egzekucyjnego, że dłużnik nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź że oczywistym jest, iż w postępowaniu tym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wobec powyższego brak było podstaw do umorzenia zobowiązań z powodu całkowitej nieściągalności.

Dodatkowo Zakład wskazał, że mimo braku stwierdzenia przez organ egzekucyjny w ramach postępowania egzekucyjnego nieściągalności z majątku dłużnika, w przypadku H. K. taka sytuacja nie ma miejsca, ponieważ ewentualne postępowanie egzekucyjne będzie skuteczne. Wnioskodawczyni posiada bowiem zarówno źródło dochodu (świadczenie emerytalne), jak i majątek (nieruchomość) podlegający egzekucji.

Z przedłożonych do sprawy dokumentów oraz ustaleń własnych Zakładu wynikało, że prowadzona przez H. K. działalność gospodarcza została z dniem 01.11.2009r. wykreślona z ewidencji. Obecnie pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który pobiera emeryturę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wydatki związane z utrzymaniem rodziny z tytułu miesięcznych opłat skarżąca oszacowała na łączną kwotę [...] zł, natomiast koszty związane z leczeniem i rehabilitacją na kwotę [...] zł miesięcznie. Ponadto wraz z mężem poniosła koszty związane z opłatą za pobyt w sanatorium w łącznej kwocie [...] zł. Mąż Wnioskodawczyni posiada zobowiązania wobec ZUS, które spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie oraz z tytułu zaciągniętego kredytu, które spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie. Ponadto jest współwłaścicielką nieruchomości (nr KW [...] ) położonej w D. ul. [...] , na której ustanowiona jest hipoteka na zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek występujących na koncie współmałżonka W. K. Z przedłożonej dokumentacji lekarskiej wynikało, że Pani H. K. choruje przewlekle i wymaga stałego leczenia. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. z dnia [...]., wydanym na stałe, została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z uzasadnieniem, że orzekana ma naruszoną sprawność organizmu i że nie wymaga stałej opieki innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Natomiast mąż skarżącej orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. z dnia [...] . został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności z uzasadnieniem, że orzekany wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W ocenie Zakładu dokonane w sprawie ustalenia nie dały podstaw do przyjęcia, iż H. K. znajduje się w szczególnej sytuacji finansowej, majątkowej lub rodzinnej, uzasadniającej umorzenie długu w oparciu o przepisy w/w rozporządzenia. Zdaniem Zakładu ze zgromadzonych dokumentów nie wynikało, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zarówno H. K. jak i jej mąż posiada bowiem stałe źródła dochodu w postaci świadczeń emerytalnych. Natomiast osiąganie zbyt niskich dochodów uniemożliwiających pokrycie wszelkich wydatków także tych, które nie są bezwzględnie konieczne dla utrzymania, jak np. kosztów pobytu w sanatorium, nie może być uznane za sytuację szczególną. Powołana okoliczność może świadczyć o możliwości przeznaczenia części środków finansowych na spłatę zobowiązań wobec ZUS bez uszczerbku w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb rodziny. Również choroba najbliższego członka rodziny nie pozbawia Wnioskodawczyni możliwości uzyskiwania dochodu - posiada bowiem stałe, niezależne od możliwości zarobkowania źródło dochodów (emerytura). Natomiast powoływana okoliczność w postaci nieszczęśliwego wypadku jakiemu uległ mąż Wnioskodawczyni nie może być uznana za nadzwyczajne zdarzenie, którego wystąpienie dawałoby podstawę do umorzenia zobowiązań.

Wnioskiem z dnia 24.02.2012r. H. K. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji ZUS z dnia 14.02.2012r. Wskazała , że powyższa decyzja jest nieludzka i skandaliczna, gdyż pomija szczególną sytuację finansową i losową tj. ciężkiego uszkodzenia ciała Wacław K., połamania miednicy, połamania żeber po lewej stronie oraz uszkodzenia kręgosłupa. Po skomplikowanym zabiegu operacyjnym został unieruchomiony na długi okres czasu, wobec czego została ona zmuszona do poniesienia nadzwyczajnych wydatków finansowych. Była również zmuszona do stałej i długotrwałej opieki nad mężem, co zgodnie z rozporządzeniem stanowi przesłankę do umorzenia zobowiązań z tytułu składek. A posiadana kwota [...] zł do dyspozycji rodziny, zgodnie z rozporządzeniem nie ma możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i wymaga wsparcia finansowego.

Dodatkowo nadmieniła, że zwracała się z prośbą o rozpatrywanie w/w wniosku wspólnie z wnioskiem męża - W. K.

Rozpatrując ponownie sprawę Prezes Zakładu stwierdził powołując obowiązujące regulacje prawne, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał, że nie ma dowolności w podejmowaniu decyzji o umorzeniu należności a analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje, że nie została spełniona żadna przesłanka umorzenia. W sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, nie zachodzą również przesłanki z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej.

Dalej organ podaje, że z przedłożonych przez zainteresowaną dokumentów i z ustaleń Zakładu wynika, że H. K. jak i jej mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo uzyskują stałe dochody w postaci świadczeń emerytalnych, tj. odpowiednio [...] zł brutto ([...] zł netto) i [...] zł brutto ([...] zł netto). Z tych środków spłacają zobowiązania wobec ZUS (raty po [...] zł), kredyt bankowy, ponoszą opłaty, na leki i utrzymanie - miesięczna kwota wydatków z tego tytułu wynosi łącznie według oświadczenia Strony [...] zł. Organ uznał sytuację finansową za trudną, ale nie za stan ubóstwa.

Co do wystąpienia w sprawie nadzwyczajnego zdarzenia losowego jakim był wypadek męża, skutkujący ciężkim uszkodzeniem ciała, Prezes Zakładu stwierdził, że zdarzenie to nie mogło stanowić przesłanki uzasadniającej umorzenie zobowiązań wobec ZUS, bowiem nieszczęśliwy wypadek męża miał miejsce 09.01.2012r., natomiast H. K. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej dużo wcześniej tj. 01.11.2009r., zatem powyższe zdarzenie nie mogło mieć wpływu na możliwość prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Choroba męża nie pozbawia możliwości uzyskiwania dochodu przez H. K., bowiem posiada ona stałe, niezależne od możliwości zarobkowania źródło dochodów.

Co do zarzutu zawyżania przez ZUS świadczeń emerytalnych poprzez podawanie ich w decyzji w kwocie brutto zamiast netto organ wskazał, że przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie Zakład brał pod uwagę fakt, że do budżetu domowego wpływa kwota świadczeń netto w łącznej kwocie [...] zł a nie brutto w łącznej kwocie [...] zł.

Poza tym Prezes Zakładu wskazał, iż Zakład nie ma możliwości wspólnie rozpatrywać wniosku o umorzenie skarżącej i jej męża, gdyż każdy z nich było odrębnym płatnikiem składek i rozliczało się na osobnych kontach ZUS.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie H. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28.03.2012 r. zarzucając uznanie, że pomimo istnienia trudnej sytuacji życiowej organ nie umorzył należności. Kwestionuje uznanie możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych za [...] zł miesięcznie. Wskazuje na brak zrozumienia i obojętność pracowników organu. Wskazała jednocześnie, że została zmuszona do zapłaty składek wskutek błędu pracowników organu. Ponadto, Skarżąca ponowiła argumentację podnoszoną w postępowaniu przed Zakładem.

W piśmie procesowym z dnia 28.09.2012 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymując dotychczasowe stanowisko Skarżącej wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] r. i poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] r. Zarzucił brak szczegółowego przeanalizowania stanu faktycznego wobec przesłanek umorzenia należności, wskazując na orzecznictwo sądowoadministarcyjne. Przedstawiając zestawienie wydatków poniesionych we wrześniu przez Skarżącą, na rozprawie przedłożył kserokopię dokumentów obrazujących wydatki. dokumentację dotyczącą ponoszonych kosztów w życiu codziennym ponownie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).

Zatem sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polegająca na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, nie uwzględnia w tej kontroli i nie są brane pod uwagę względy poza prawne, a więc takie, których nie przewidują przepisy prawa mające zastosowanie w konkretnej sprawie. Zarzuty zatem skargi natury odczuć subiektywnych Skarżącej co do postawy pracowników organu nie mogą stanowić podstawy orzekania w sprawie.

Ponadto Sąd dokonuje kontroli decyzji na dzień jej podjęcia. Sąd nie zastępuje organu w rozpoznaniu wniosku o umorzeniu i nie umarza zaległości. Przedłożone zatem przez Skarżącą zestawienie wydatków poniesionych we wrześniu bieżącego roku, nie może być podstawą oceny legalności działania organu na dzień podejmowanej zaskarżonej decyzji.

Ponadto stosownie do art. 106 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody ale tylko dowody uzupełniające z dokumentów (...). Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, które zgodnie z treścią art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązany jest wyjaśnić organ.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ww. naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji.

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. Nr 205 z 2009 r., poz. 1585 ze zm.), należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem treści ust. 2-4. Jest to regulacja określająca prawo wierzyciela do zwolnienia dłużnika z długu. W przypadku wierzycieli, będących podmiotami dysponującymi środkami publicznymi, do których należy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie występuje dowolność w tym zakresie. W takim bowiem przypadku, ustawodawca - zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności - wprowadza daleko idące ograniczenia prawne. I tak, przepis art. 28 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a w ust. 3 wymienione są w siedmiu punktach sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy. Są to takie sytuacje, jak: śmierć dłużnika i brak następców prawnych (pkt 1), oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości (pkt 2), zaprzestanie prowadzenia działalności przy braku majątku, następców prawnych i podstaw do odpowiedzialności osób trzecich (pkt 3), brak środków po zakończeniu postępowania likwidacyjnego (pkt 4), znikoma wysokość nieopłaconej składki (pkt 4a), stwierdzenie przez organ egzekucyjny braku majątku (pkt 5), oraz brak możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne( pkt 6). Z zestawienia tych sytuacji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zrezygnować z egzekwowania należności tylko wówczas, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe lub nieopłacalne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tych składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami tych składek, ustawa ta przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytuł składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki, którymi powinien się kierować organ podejmujący decyzję w takim przypadku, wskazane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którego § 3 ust. 1 przewidziano, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1) lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2). Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jest kolejną przesłanką wymienioną w tym rozporządzeniu wykonawczym (pkt 3).

Ciężar udowodnienia zaistnienia ww. przesłanek umorzenia spoczywa na zobowiązanym. Treść przepisu należy więc odnieść do konkretnej sytuacji, tak aby organ miał podstawy przypuszczać, że zapłata należności spowoduje egzystencjalną zapaść bytu zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarczy, że zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie powstałych należności. W takich przypadkach bowiem, istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązków, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy. Przepisy nie wyjaśniają, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum.

Należy także podkreślić, że ustawodawca upoważnił Zakład do rozstrzygania w sprawach o umorzenie należności składkowych w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające to umorzenie, jak również zakres tego umorzenia. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się więc jedynie do badania, czy w toku postępowania administracyjnego organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes wnioskodawcy, oceniany przy uwzględnieniu jego możliwości płatniczych i stanu finansów, a także do badania, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i następnie - poprawnie ocenił oraz uzasadnił istnienie przesłanek umorzenia zaległości, o umorzenie których wystąpiła Skarżąca, uznając, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek z uwagi na brak trwałej i całkowitej ich nieściągalności oraz, że wprawdzie Skarżąca ma obecnie problemy z regulowaniem bieżących i zaległych zobowiązań, jednak, według organu, wobec tego, że Skarżąca i jej małżonek otrzymują świadczenia emerytalne w łącznej wysokości ponad [...] zł brutto, to istnieje szansa na uregulowanie chociażby części zaległości przed terminem ich przedawnienia. Wprawdzie Skarżąca i małżonek ponoszą także wysokie koszty utrzymania, które wynikają z opłacania na bieżąco rachunków oraz spłaty kredytu bankowego, to jednak - co podkreślił organ – pozostaje im kwota umożliwiająca zaspokojenie podstawowych potrzeb.

Ponadto, Skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej domem, w którym zamieszkuje z mężem.

Słusznie także organ ten podniósł, że konieczność sprawowania opieki nad mężem który uległ wypadkowi nie wypełnia przesłanki z powoływanego przez Stronę rozporządzenia z dnia 31.07.2003 r. z uwagi na to, ze opieka ta nie pozbawia Skarżącej możliwości zarobkowania albowiem swoja działalność gospodarczą zakończyła Ona z dniem 1.11.2009 r. a co najistotniejsze posiada stałe źródło dochodów tj. świadczenie emerytalne. Skarżąca nie przedstawiła również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających poniesienie lub konieczność poniesienia nadzwyczajnych wydatków związanych z wypadkiem któremu uległ 9.01.2012 r. jej mąż, czy że jej trudna sytuacja wynika z poniesienia, w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, straty materialnej.

Według Sądu, taka ocena, jaką przedstawił organ w zaskarżonej decyzji, mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej. Skoro bowiem organ ten przeanalizował ww. ustawowe przesłanki umorzenia i prawidłowo uznał, że nie zachodzi trwała i całkowita ich nieściągalność, a nadto przesłanki określone w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wykonawczego, i uznał, że nie zaistniały w sprawie, to zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Nie ulega wątpliwości, że analiza przesłanek umorzenia prowadzi do wniosku, że celem tej instytucji jest wspomożenie dłużnika a nie wyręczenie w ponoszeniu ciężarów publicznoprawnych i dlatego uzależnione jest od zaistnienia enumeratywnie wskazanych przez ustawodawcę okoliczności. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki pomocy prowadziłoby w prosty sposób do wyręczenia dłużnika w obowiązkach i przeczyłoby celowi instytucji umorzenia. Skarżący ma możliwość z uwagi na ewentualne przejściowe i chwilowe, problemy finansowe zwrócić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na przykład o rozłożenie na raty zaległości.

Mając na uwadze zatem podniesione wyżej okoliczności i uznając, że skoro ww. przepisy określające przesłanki umorzenia zaległości uzależniają zastosowanie tego rodzaju ulgi od stanowiska organu ("należności mogą być umarzane"), a w tej sprawie organ po rozważeniu zaistnienia w sprawie tych przesłanek i należytego ich uzasadnienia, podjął decyzję o odmowie ich umorzenia, to nie ma podstaw do uznania, że w spawie naruszone zostały przepisy regulujące zasady umarzania tych zaległości.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 ww ustawy oraz § 18 pkt 1 ppkt 1 lit c i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).