Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1121/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 26 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 października 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej jako k.p.a., art. 34 § 5 w zw. z art. 17 § 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej jako u.p.e.a.; po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez W. M., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 września 2018r., którym uznano za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym z dnia 11 lipca 2016r. nr [...].

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku W. M. na podstawie wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. tytułu wykonawczego z dnia 11 lipca 2016r. nr [...], obejmującego należność z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r.

Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 2 listopada 2016r. nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę w Komendzie Wojewódzkiej Policji doręczono zobowiązanemu w dniu 17 listopada 2016r.

Pismem z dnia 22 listopada 2016r. W. M. złożył zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku.

W uzasadnieniu zobowiązany wskazał, że w grudniu 2005r. lub w styczniu 2006r. w placówce pocztowej w S. złożył zawiadomienie o zaprzestaniu używania odbiorników RTV. Wierzyciel nadesłał dokument, na podstawie którego ustalono roszczenie, tj. odpis zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 5 grudnia 2008r. W ocenie zobowiązanego, w związku ze złożeniem w grudniu 2005r. lub w styczniu 2006r. wymaganego prawem zawiadomienia o zaprzestaniu używania odbiorników RTV nadanie numeru identyfikacyjnego było bezpodstawne.

Zobowiązany podniósł także, że nie składał wniosku o rejestrację odbiornika, a w momencie nadawania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie posiadał już książeczki. Podkreślił, że Poczta Polska nie posiada potwierdzenia nadania zawiadomienia o nadaniu numeru, więc nie można mówić o powiadomieniu użytkownika w trybie przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. Ponadto nie zamieszkiwał pod adresem, na jaki wierzyciel wysłał zawiadomienie.

Pismem z dnia 30 listopada 2016r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017r. wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. uznał zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny. Przedmiotowe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem wierzyciela z dnia 8 czerwca 2018r.

W konsekwencji postanowieniem z dnia 18 września 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym z dnia 11 lipca 2016r. nr [...].

W. M. wniósł zażalenie na to postanowienie, powtarzając argumentację zawartą w piśmie z dnia 22 listopada 2016r. Dodatkowo wskazał, że wierzyciel nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, że ciążył na nim obowiązek dokonywania opłat. Nie przedstawiono mu również dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie odbiorników RTV.

Nawiązując do pisma wierzyciela wzywającego o przedłożenie dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiorników RTV, zobowiązany wyjaśnił, że z uwagi na okres, jaki upłynął od momentu wyrejestrowania odbiorników, nie dysponuje takim dokumentem, jak również nie ciążył na obowiązek przetrzymywania takich dokumentów przez okres 12 lat.

Końcowo, zobowiązany wskazał, że wierzyciel, postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018r. zakończył postępowanie, pomimo że nie otrzymał odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji z dnia 8 marca 2018r.

Postanowieniem z dnia 26 października 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ egzekucyjny uprawniony jest do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z powodu nieistnienia obowiązku, nie może być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny. Merytoryczne badanie tych kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przytoczył stanowisko wierzyciela, wyrażone w ostatecznym postanowieniu wierzyciela z dnia 8 czerwca 2018r., że brak okazania dowodu na wyrejestrowanie odbiorników RTV oznacza, iż W. M. zobowiązany jest do uregulowania zaległych opłat abonamentowych.

Odnosząc się do zarzutów, dotyczących wydania ostatecznego postanowienia wierzyciela przed otrzymaniem odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie informacji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podał, że z ostatecznego postanowienia wierzyciela z dnia 8 czerwca 2018r. wynika, że zobowiązany był dwukrotnie wzywany do uzupełnienia dokumentacji w sprawie. Odpowiedź na pisma nie wpłynęła aż do dnia wydania przedmiotowego postanowienia, tj. do dnia 8 czerwca 2018r. Wierzyciel był zatem uprawniony do zajęcia stanowiska w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Do złożonego zażalenia zobowiązany również nie dołączył odpowiedzi na wezwania, jak również nie załączył dokumentacji, o którą wnosił wierzyciel. Brak jest zatem podstaw do stawiania zarzutu wierzycielowi w przedmiocie przedwczesnego wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Mając powyższe na uwadze oraz fakt związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, organ II instancji uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie nieuznania zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 11 lipca 2016r. W niniejszej sprawie wierzyciel stwierdził, iż egzekwowany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym istnieje, a organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego (a w konsekwencji również organ odwoławczy) nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Końcowo, odnosząc się do argumentu, dotyczącego braku obowiązku przechowywania dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV, organ II instancji podniósł, że jest rzeczą oczywistą, że nie istnieje ustawowy wymóg przechowywania dokumentów związanych z wyrejestrowaniem odbiorników telewizyjnych, czy radiowych przez jakiś określony czas, tym niemniej osoba zdająca sobie sprawę z wagi takich dokumentów we własnym dobrze rozumianym interesie powinna dokumenty takie posiadać, a w chwili ich zagubienia, czy utraty podjąć kroki zmierzające do możliwości potwierdzenia okoliczności z dokumentów tych wynikających.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, W. M. zarzucił naruszenie art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., które to normy obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżący podniósł zarzut art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nieuznanie nieistnienia zapłaty abonamentu RTV ze względu na wyrejestrowanie odbiornika już w grudniu 2005 r. lub styczniu 2006 r.

W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzających je postanowień, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zaprezentowaną w zażaleniu. Podkreślił, że w odpowiedzi na pismo, dotyczące zapłaty za abonament RTV poinformował Pocztę Polską, że w grudniu lub w styczniu 2006 r. złożył zawiadomienie o zaprzestaniu używania odbiorników RTV i po tej wymianie korespondencji sprawa została zakończona. Zaznaczył także, że przedstawiono mu żadnych dowodów, że ciążył na nim obowiązek dokonywania opłat mimo wyrejestrowania odbiornika. Nie przedstawiono również dokumentu, potwierdzającego zarejestrowanie na niego odbiornika RTV.

Do skargi załączono kopie: postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 października 2018 r., pisma poczty z dnia 9 marca 2011 r., pisma z dnia 23 marca 2011 r., upomnienia z dnia 28 kwietnia 2016 r., pisma z dnia 10 maja 2016 r., pisma z dnia 8 czerwca 2016 r., pisma z zarzutami z dnia 22 listopada 2016 r., postanowienia z dnia 9 stycznia 2017 r., zażalenia z dnia 20 stycznia 2017 r., wezwania z dnia 8 marca 2018 r., wezwania z dnia 20 kwietnia 2018 r., zawiadomienia o nadaniu numeru indentyfikacyjnego użytkowania odbiorników RTV, odpisu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a., przy czym prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutów może być realizowane w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Orzecznictwo sądowe, podkreślając rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji, wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (zob. wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10, LEX nr 1410622; z dnia 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10, LEX nr 1424264; z dnia 1 września 2011 r., II FSK 407/10, LEX nr 954961; z dnia 26 sierpnia 2011 r., II FSK 474/10, LEX nr 1068722).

Na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wierzyciel uprawniony jest do wyrażenia swego stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym, wykonując to uprawnienie, a zarazem i obowiązek, wierzyciel winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku stanowiącego podstawę zarzutu w świetle dokonanej analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w postanowieniu powinien uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lutego 2008 r., II SA/Op 391/07, LEX nr 524688). Realizacja tego obowiązku jest zbędna w sytuacji, kiedy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem.

Z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 11 lipca 2016r., o numerze nr [...] wystawiony przez wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., obejmujący należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r.

Sąd stwierdza, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie o terminie do zgłoszenia zarzutów, wskazując co może być ich podstawą, a jego odpis wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę w Komendzie Wojewódzkiej Policji został doręczony skarżącemu w dniu 17 listopada 2016 r.

W piśmie z dnia 22 listopada 2016 r., wniesionym w siedmiodniowym terminie na zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, skarżący podniósł zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (zarzut nieistnienia obowiązku). Skarżący wskazał, że w grudniu 2005r. lub w styczniu 2006r. w placówce pocztowej w S. złożył zawiadomienie o zaprzestaniu używania odbiorników RTV. Wierzyciel nadesłał dokument, na podstawie którego ustalono roszczenie, tj. odpis zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 5 grudnia 2008r.

W ocenie skarżącego, w związku ze złożeniem w grudniu 2005r. lub w styczniu 2006r. wymaganego prawem zawiadomienia o zaprzestaniu używania odbiorników RTV nadanie numeru identyfikacyjnego było bezpodstawne. Zobowiązany podniósł także, że nie składał wniosku o rejestrację odbiornika, jak również w momencie nadawania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie posiadał już książeczki. Podkreślił, że Poczta Polska nie posiada potwierdzenia nadania zawiadomienia o nadaniu numeru, więc nie można mówić o powiadomieniu użytkownika w trybie przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. Tym bardziej, że nie zamieszkiwał pod adresem, na jaki wierzyciel wysłał zawiadomienie.

Organ egzekucyjny przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu, co też wierzyciel uczynił, wydając postanowienie z dnia 9 stycznia 2017 r., utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r.

Wierzyciel uznał zarzut skarżącego za nieuzasadniony.

W postanowieniu z dnia 9 stycznia 2017r., wydanym w zakresie stanowiska wierzyciela, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. powołał się na ustawę o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005r., która nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania odbiorników i dokonywania opłat za ich użytkowanie. Wierzyciel wskazał na fakt zarejestrowania na skarżącego imię i nazwisko pod adresem: ul. K. [...], [...] S. (po zmianie danych: ul. S. [...], [...] S.) - odbiornika RTV, w wyniku czego otrzymał książeczkę opłat RTV, stanowiącą dowód zarejestrowania odbiorników.

Następnie w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych (Dz. U. nr 187 z 2007r., poz. 1342), skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Jak wyjaśnił wierzyciel, użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych. Na podstawie ww. rozporządzenia nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

Wierzyciel podał, że w dniu 5 grudnia 2008r. wysłano do skarżącego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego numer [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) i nie odnotowano zwrotu tej korespondencji. Wierzyciel wyjaśnił przy tym, że przepisy ww. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. nie posługują się przy tym pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia". Zawiadomienie ma bowiem charakter informacyjny i doręczany jest listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Niemniej jednak, nawet nieotrzymanie ww. zawiadomienia nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat, bowiem - jak stwierdził wierzyciel - obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z przepisów prawa.

Odnosząc się do twierdzenia o wyrejestrowaniu odbiornika RTV, wierzyciel wskazał, że abonent posiadający zarejestrowane urządzenia RTV ma obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Wierzyciel odnotował, że pismem z dnia 31 marca 2011 r. wezwano W. M. do przedłożenia oryginału odcinka "W", potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiornika RTV. Wierzyciel podkreślił, że w toku postępowania W. M. nie przedstawił dokumentu świadczącego o dopełnieniu stosownych formalności związanych ze zgłoszeniem zaprzestania korzystania z odbiorników RTV. W niniejszej sprawie Poczta Polska również nie posiada dokumentu, potwierdzającego wyrejestrowanie przez zobowiązanego odbiornika RTV.

Oceniając zatem legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdza, że prawidłowo organ egzekucyjny przyjął, że w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r. Należy bowiem mieć na uwadze treść art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Ponieważ skarżący zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), stanowisko wierzyciela było dla organu egzekucyjnego wiążące. Pomimo tego, że aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru.

Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarysowany tu zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela należy wywieść z art. 135 p.p.s.a.

Sednem sporu jest zatem to, czy skarżący dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV w grudniu 2005 r. lub w styczniu 2006 r. na podstawie, jak podaje, zawiadomienia.

Sąd podziela stanowisko wierzyciela, że skarżący nie wyrejestrował odbiornika i w konsekwencji zobowiązany jest do uiszczenia zaległych opłat abonamentowych, objętych ww. tytułem wykonawczym. Stwierdzić należy, że na dzień wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela, podmiot ten nie dysponował dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego formalności przewidzianych prawem związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV.

Zgodnie z przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2) ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

Należy również zauważyć, że według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (wyrok z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83; wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22).

Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania. Zatem, chcąc uwolnić się od tego obowiązku, skarżący zobowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zaprzestaniu używania odbiornika, czyniąc to zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342, obowiązujący od dnia 13 grudnia 2007 r.), tj. poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia, bądź zgodnie z wcześniej obowiązującymi przepisami prawa - § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) stosownie do którego posiadacz książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2, powiadamia placówkę operatora publicznego o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia.

Analogiczne rozwiązania w tym zakresie przewidywał także obowiązujący wcześniej akt normatywny, tj. § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), jak również aktualnie obowiązujący akt prawny - § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Należy przy tym zwrócić uwagę, że kwestia wyrejestrowania odbiorników RTV oraz dokumentacji z tymże związanej była jednolicie kształtowana na gruncie poszczególnych przepisów wykonawczych.

Zaznaczyć zatem należy, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Powszechnie, w doktrynie prawa administracyjnego, podkreśla się, że w sytuacji gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające tę okoliczność. Na zobowiązanym bowiem spoczywa ciężar dowodu, gdyż to zobowiązany, wnosząc zarzut egzekucyjny, usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie ustaleń w tym zakresie.

Sąd podziela w pełni pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażony w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 927/15, że regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika.

Dodać należy, że przytoczone regulacje wykonawcze, traktując o sposobie wyrejestrowania odbiorników i dokumentowania rzeczonej okoliczności, uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu z dokumentu w postaci pisemnego formularza wyrejestrowania odbiornika innymi środkami dowodowymi, w tym m. in. pisemnym oświadczeniem zainteresowanego, tudzież zeznaniami osób tak uczestniczących w wyrejestrowywaniu odbiornika, jak również posiadających wiedzę co do treści dokumentu lub potencjalnego nieposiadania odbiornika przez zainteresowanego.

Mając powyższe na uwadze, zaakcentować trzeba, że w niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu świadczącego o dokonaniu czynności związanej wyrejestrowaniem odbiorników RTV. Nie budzi wątpliwości, że na abonencie, czyli na skarżącym, spoczywał obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania urządzeń RTV - ich wyrejestrowania.

Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie podważył wykazanej przez organy obu instancji okoliczności rejestracji odbiorników i nadania numeru identyfikacyjnego, a wobec braku dowodu wyrejestrowania odbiorników powyższe stanowiło wystarczającą podstawę do przyjęcia powstania i istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych w kwestionowanym okresie.

Co istotne, skarżący otrzymał pismo Poczty Polskiej z dnia 9 marca 2011 r. (vide: akta sądowe, k.9), w którym przedstawiono procedurę skutecznego złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiorników. Skarżący zatem został pouczony o sposobie wyrejestrowania odbiorników, a mimo to nie uczynił tego w sposób prawem przewidziany.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, dotyczących wydania ostatecznego postanowienia wierzyciela przed otrzymaniem odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie informacji, wymaga podkreślenia, że z ostatecznego postanowienia wierzyciela z dnia 8 czerwca 2018r. wynika, iż zobowiązany był dwukrotnie wzywany do uzupełnienia dokumentacji w sprawie. Odpowiedź na pisma nie wpłynęła aż do dnia wydania przedmiotowego postanowienia, tj. do dnia 8 czerwca 2018r. Wierzyciel był zatem uprawniony do zajęcia stanowiska w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Do złożonego zażalenia zobowiązany również nie dołączył odpowiedzi na wezwania, jak również nie załączył dokumentacji, o którą wnosił wierzyciel. Brak jest zatem podstaw do stawiania zarzutu wierzycielowi w przedmiocie przedwczesnego wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Konkludując, Sąd w pełni podziela ocenę organów co do tego, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogły stanowić podstawy do przyjęcia, iż egzekwowany obowiązek nie istniał. W treści uzasadnienia rozstrzygnięcia wierzyciel wszechstronnie wskazał na okoliczności faktyczne i prawne, które stanowią o istnieniu egzekwowanego obowiązku. Zatem organ egzekucyjny, będąc związanym ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, stosownie do brzmienia przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a., prawidłowo uznał wniesiony przez skarżącego zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadniony. Zatem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.