Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1447/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2094
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.
article: art. 182 par 2 i 3, art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 609/20 w sprawie ze skargi S. R. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 30 grudnia 2019 r. nr. DL.WIPO.412.309.2019/KS w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 609/20, oddalił skargę S. R. P. (dalej jako skarżący lub cudzoziemiec) na decyzję szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 30 grudnia 2019 r. nr DL.WIPO.412.309.2019/KS w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym w sprawie:

Komendant Placówki Straży Granicznej w Poznaniu-Ławicy po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania Cudzoziemca do powrotu w dniu 26 sierpnia 2019 r., na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, wydał decyzję nr NO-PN/300/D-ZDP/2019, w której orzekł o zobowiązaniu go do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku i 6 miesięcy. Podstawę takiego orzeczenia stanowił wynik kontroli legalności pobytu cudzoziemca, podczas której ustalono, że przebywa on na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, w której zarzucono organowi błędne ustalenia faktyczne w sprawie, polegające na pominięciu sytuacji rodzinnej cudzoziemca, zwłaszcza faktu, iż ma on na utrzymaniu żonę i trójkę dzieci, a konieczność opuszczenia terytorium Polski może doprowadzić do skrajnego ubóstwa całą rodzinę, co uzasadniało udzielenie mu zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z 30 grudnia 2019 r. nr DL.WIPO.412.309.2019/KS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ przedstawił okoliczności świadczące o nielegalności pobytu skarżącego w Polsce w dniu 17 kwietnia 2019 r. kiedy została przeprowadzona kontrola legalności jego pobytu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Zwrócił także uwagę na jego oświadczenia złożone podczas przesłuchania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w dniu zatrzymania. Oświadczył on wówczas, że od momentu przyjazdu do Polski wykonywał pracę jako kierowca firmy [...] bez wymaganego zezwolenia. Od dnia przyjazdu starał się zalegalizować swój pobyt w Polsce, ubiegając się o zezwolenie na pobyt czasowy za pośrednictwem firmy C.. Oznajmił, iż nie obawia się powrotu do Indii i jeśli otrzyma decyzję o zobowiązaniu do powrotu, to wykona obowiązki z niej wynikające i wróci do kraju pochodzenia we wskazanym terminie. Cudzoziemiec oświadczył, iż nie posiada w Polsce i w UE żadnych członków rodziny, nie jest małżonkiem obywatelki Polski, ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały, czy zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP. Zarówno podczas przesłuchania, jak i w odwołaniu, nie powołał on żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić negatywne przesłanki do zobowiązania go do powrotu.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zaistniała podstawa z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu bowiem cudzoziemiec w dniu przeprowadzonej kontroli przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim. Oprócz wizy Schengen, która utraciła ważność w 2017 r., cudzoziemiec nie posiadał i nie posiada obecnie żadnego innego tytułu pobytowego uprawniającego go do pobytu na terytorium Polski, zaś postanowienia art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach mają charakter obligatoryjny i zobowiązują organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie.

Według organu odwoławczego nie zachodziły również negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu wymienione w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto stwierdził, że żadna z przedstawionych przez stronę okoliczności faktycznych nie uzasadniała udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 ustawy o cudzoziemcach lub zgody na pobyt tolerowany zgodnie z jej art. 351. Szczegółową argumentację w tym zakresie organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia art. 7 K.p.a. bowiem organ I instancji podjął wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Bezdyskusyjnie ustalono bowiem fakt, że w dniu przeprowadzonej kontroli legalności pobytu cudzoziemiec przebywał w Polsce bez żadnego wymaganego dokumentu, czy zezwolenia, które uprawniałoby go do tego pobytu.

Podkreślił, iż zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. materiał dowodowy w sprawie został wyczerpująco zebrany, a następnie oceniony z uwzględnieniem obowiązku zachowania praworządności. W związku z powyższym za niezasadne uznał zarzuty strony dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania.

W zaskarżonej decyzji prawidłowo został określony maksymalny trzydziestodniowy termin dobrowolnego powrotu, podobnie jak orzeczony półtoraroczny okres zakazu, który należy uznać za sankcję zasadnie zastosowaną i proporcjonalną do charakteru popełnionych przez cudzoziemca wykroczeń (długości nielegalnego pobytu, wykonywania pracy bez wymaganych zezwoleń w dłuższej perspektywie czasowej).

Skarżący w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy, tj. art. 7 w związku z art. 77 oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji obarczonej wadami, która to powinna być uchylona zgodnie z treścią art. 146 § 1 w związku z art. 145 K.p.a.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.), oddalił powyższą skargę, przyjmując, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu i brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Sąd na wstępie wskazał jakie przepisy stanowiły podstwę prawną zaskarżonej decyzji tj. art. 302 ust. 1 pkt 1 i art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.; dalej również: ustawa) i przytoczył ich treść, a następnie przywołał art. 303 ust. 1 pkt 1- 15 ww. ustawy zawierający okoliczności, które stanowią negatywne przesłanki dla wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zauważył, że w kontekście art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach należało przywołać jej art. 348, art. 349 i art. 351, co też Sąd uczynił.

W dalszej części uzasadnienia Sąd zwrócił uwagę na związany charakter decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Za słuszne uznał stanowisko organu, który podniósł, że wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje istotnego ograniczenia, bowiem zastosowanie tej zasady nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Jest on ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005, s. 130-131), jak również w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2002 r., II SA 3126/00, LEX nr 81779 i z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 297/06; niepubl.).

Sąd zwrócił uwagę, że stosownie do postanowień art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele musieli posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele byli zwolnieni z tego wymogu (Dz. U. UE L 2001.81.1, Dz. U. UE-sp. 19-4-65, ze zm.) i załącznikiem I do niego, obywatele Republiki Indii byli objęci obowiązkiem wizowym przy przekraczaniu granic zewnętrznych Państw Członkowskich. Podobnie zresztą stanowi obecnie obowiązujące rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r., wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz. U. UE L 2018.303.39).

Sąd wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że w dniu 17 kwietnia 2019 r. skarżący przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, co uzasadniało zastosowanie przepisu art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Przechodząc do kwestii zarzutu proceduralnego, który miałby wskazywać na rzekome naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, skutkujące niepełnymi ustaleniami faktycznymi w zakresie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do rzekomego istnienia przeszkód prawnych do zobowiązania skarżącego do powrotu, z którym należałoby utożsamić istnienie podstawy do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych w oparciu o art. 348 pkt 2 ustawy – Sąd stwierdził, że jest on chybiony. Wbrew zarzutowi dotyczącemu naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., okoliczności związane z tym, czy istnieją podstawy do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, w tym również w oparciu o art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, były przedmiotem postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy.

Podkreślił, że w czasie przesłuchania w dniu 17 kwietnia 2019 r. skarżący nie potwierdził, aby obawiał się powrotu do kraju pochodzenia, z jakiegokolwiek powodu. Zapytany m.in. o to, czy pozostaje w związku małżeńskim, narzeczeńskim lub konkubinacie z obywatelem UE, bądź cudzoziemcem posiadającym zezwolenie na pobyt stały na terytorium Polski, czy też status rezydenta długoterminowego UE – zaprzeczył. Ponadto cudzoziemiec podał, że w Indiach mieszka jego żona i troje dzieci. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji dał jednoznaczny wyraz temu, że zobowiązanie skarżącego do powrotu nie naruszy jego prawa do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji, co zyskało aprobatę organu odwoławczego i co wyraził on w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji. Podkreślił, że art. 2-8 Konwencji nie nakładają na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, pracować, leczyć się itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów europejskich, jak i krajowych (por. wyroki ETPCz z dnia 19 lutego 1996, skarga nr 23218/94, Gal p-ko Szwajcarii, z dnia 31 lipca 2008 r., skarga nr 265/07, Darren Omoregie i in. p-ko Norwegii, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., II OSK 27/09, niepubl., z dnia 16 maja 2008 r., Il OSK 438/07, LEX nr 505306). Sąd w całości podzielił tę ocenę. W konsekwencji tego uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadniał również przyjęcie oceny, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 348 pkt 1, 2 lub 3 ustawy.

Oczywiście, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, a dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego urzeczywistnia się poprzez nałożenie na organ obowiązku wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonanie oceny znaczenia i wartości tego materiału oraz oceny czy dana okoliczność została udowodniona (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 248/16, Legalis nr 1567307).

W ocenie Sądu, organy obu instancji uczyniły zadość powyższym obowiązkom, w szczególności uwzględniając i dokonując oceny okoliczności związanych z brakiem prowadzenia przez skarżącego życia rodzinnego w Polsce. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, a przyjęta w niej ocena zgromadzonych dowodów pomimo wątpliwości podnoszonych przez stronę nie nosi cech dowolności i nie narusza art. 80 K.p.a. W sprawie zebrano materiał dowodowy w stopniu dostatecznym i został on poddany prawidłowej ocenie, co z kolei znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy na podstawie akt sprawy dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych odnośnie wszystkich istotnych w sprawie kwestii, jak również dokonał samodzielnej oceny prawnej stanu faktycznego sprawy. Zarówno skontrolował on decyzję wydaną w I instancji, jak również rozpatrzył sprawę na nowo dokonując określonych ustaleń faktycznych i ocen.

Sąd podzielił też stanowisko organu, że poprzez zobowiązanie skarżącego do powrotu nie zostało także naruszone prawo do poszanowania jego życia prywatnego. Skarżący, liczący sobie 45 lat, wjechał do Polski jako osoba dorosła w 2017 r., więc niemal całe swoje życie spędził poza Polską. W okresie swojego pobytu nie zdążył nawiązać jeszcze tak silnych więzów z Polską, aby nie był możliwy jego powrót do kraju pochodzenia. Zna język, kulturę i obyczaje panujące w swoim kraju pochodzenia, gdzie się wychował, uczył, ma rodzinę itd. Ustalenia dotyczące skarżącego nie wskazują na wysoki stopień asymilacji, który czyniłby zobowiązanie do powrotu niedopuszczalnym, jak to może mieć miejsce w przypadku osób, które przez wiele lat przebywały w kraju goszczącym, ukończyły w nim edukację, związały się z obywatelami tych krajów itp. Skarżący przebywał w Polsce przez około 3 lata, a pobyt ten miał charakter stricte ekonomiczny, co pośrednio przyznane zostało w skardze.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie było szczególnych wyjątkowych okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Zważywszy na długość pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez uregulowanego tytułu oraz fakt wykonywania przez niego pracy bez stosownego zezwolenia, zasadne było określenie okresu zakazu ponownego wjazdu na półtora roku, co sytuuje się dokładnie pośrodku możliwych do orzeczenia 3 lat.

Za całkowicie chybione Sąd uznał odwołanie się w skardze do art. 146 § 1 w związku z art. 145 K.p.a. Przepisy te dotyczą wznowienia postępowania administracyjnego, co nie było przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 K.p.a. zaskarżone decyzje zostały uzasadnione.

W rezultacie prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w sprawie właściwie zastosowane zostało prawo materialne, tj. zarówno w odniesieniu do norm prawa międzynarodowego, jak i krajowego porządku prawnego. Skutkowało to zasadnym zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie Sąd uznał, że brak było podstaw do postawienia organom orzekającym zarzutów naruszenia prawa, zwłaszcza w sposób rażący i uzasadniający konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania lub prawa materialnego, które by to uzasadniały.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

• art. 145 P.p.s.a., wobec nieuwzględnienia przez Sąd I instancji naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozporawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego przedstawił argumentację, która w jego ocenie uzasadnia postawiony w skardze kasacyjnej zarzut.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Wobec faktu, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a., skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a., zdanie drugie, uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez S. R. P. nie ma uzasadnionych podstaw.

Zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było to, czy organy zasadnie przyjęły, że w okolicznościach sprawy znajdował zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 ze zm.), który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele musieli posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele byli zwolnieni z tego wymogu (Dz. U. UE L 2001.81.1, Dz. U. UE-sp. 19-4-65, ze zm.) i załącznikiem I do niego, obywatele Republiki Indii byli objęci obowiązkiem wizowym przy przekraczaniu granic zewnętrznych Państw Członkowskich. Taki sam wymóg przewiduje obecnie obowiązujące rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r., wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz. U. UE L 2018.303.39). Zatem skarżący będąc obywatelem Indii podczas przebywania w Polsce powinien legitymować się ważną wizą. Tego warunku nie spełnił bowiem podczas kontroli legalności jego pobytu w dniu 17 kwietnia 2019 r. funkcjonariusze Służby Granicznej ustalili, że posiadana przez niego wiza Schengen wydana przez Niemcy straciła ważność 16 września 2017 r. Złożenie wniosku o pobyt czasowy w Polsce od razu po przybyciu na teren Polski 12 września 2017 r., który został pozostawiony bez rozpoznania przez Wojewodę Mazowieckiego z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych przy późniejszej odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia tych braków formalnych nie doprowadziło do zalegalizowania pobytu skarżącego. Nie zmienia tego stanu fakt, że skarżący na etapie prowadzenia sprawy o zezwoelnie na pobyt czasowy powierzył prowadzenie spraw C. Sp.z o.o., z którym podpisał umowę na prowadzenie tego typu postępowania w jego imieniu i udzielił mu pełnomocnictwa. Okoliczność, że prawdopodobnie skarżący został oszukany przez ten podmiot nie zmienia faktu, że pobyt skarżącego w dniu 17 kwietnia 2019 r. był nielegalny. Przyczynienie się podmiotów trzecich do braku rozpatrzenia wniosku skarżącego o zezwoelnie na pobyt czasowy nie wskazuje na zaistnienie przesłanek wznowienia postępowania o jakich mowa w art. 145 pkt 1 do 8 K.p.a. Skarżący mógłby podnosić, że nie był właściwie reprezentowany ale w sprawie, której przedmiotem było udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy. Na etapie postępowania o zobowiązanie do powrotu ta okoliczność nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy bowiem nie zostalo wznowione postępowanie o zezwolenie na pobyt czasowy zakończone postanowieniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W samym postępowaniu o zobowiązanie do powrotu skarżący był właściwie reprezentowany a postępowanie o zezwolenie na pobyt czasowy nie zostało w jakikolwiek sposób podważone.

Okoliczność, że Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie II Wydział Karny postanowieniem z 11 stycznia 2021 r. uchylił postanowienie odmawiające wszczęcia dochodzenia w sprawie II Kp 3313/20 na obecnym etapie sprawy nie powoduje, że należałoby wznowić postępowanie o zobowiązanie do powrotu. Jak już była mowa wprowadzenie skarżącego w błąd przez podmiot trzeci w postępowaniu o zezwoelnie na pobyt czasowy może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w tym przedmiocie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Możliwość przeprowadzenia dochodzenia nie potwierdza jednak, że odpowiedzialność za nieuzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy przez skarżącego ponosi ww. Spółka. Dopiero prawomocne stwierdzenie odpowiedzialności Spółki może stanowić podstawę wznowieniową w sprawie zakończonej postanowieniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania o zezwolenia na pobyt czasowy. W postępowaniu o zobowiązanie do powrotu podnoszona okoliczność prawdopodobieństwa zaistnienia oszustwa nie ma znaczenia. Skarżący nie uzyskał prawa legalnego pobytu po wygaśnięciu jego wizy 16 września 2017 r. i przez ponad rok i 7 miesięcy przebywał w Polsce nielegalnie. To zaś uzasadniało wydanie decyzji o zobowiązaniu go do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Zdaniem NSA, Sąd I instancji słusznie przyjął za organami, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ani nie wystąpiły przesłanki do udzielenia skarzącemu zgodny na pobyt humanitarny (art. 348) czy zgody na pobyt tolerowany (art. 351 ustawy o cudzoziemcach). Podzielić należy stanowisko, że z uwagi na sytuację osobistą i rodzinną skarżącego w Polsce (brak rodziny, krótkotrwały pobyt 3 lata, brak nawiązania istotnych więzi i asymilacji z Polską) w przypadku opuszczenia tego kraju nie zostanie naruszone jego prawo do prywatności czy prawo do życia rodzinnego bowiem w istocie nie nawiazał on istotnych więzi z Polską, nie prowadzi tu życia rodzinnego a jedyną motywacją do pozostania w Polsce była nielegalna praca, dzięki której uzyskiwał środki na utrzymanie rodziny zamieszkującej na stałe w Indiach. Ocena dokonana w tym zakresie przez Sąd I instancji zasługuje na uwzględnienie. Skoro skarżący wjechał do Polski jako osoba dorosła w 2017 r., to należało przyjąć, że niemal całe swoje życie spędził poza Polską. W okresie swojego pobytu nie zdążył nawiązać silnych więzów z Polską, aby nie był możliwy jego powrót do kraju pochodzenia. Zna język, kulturę i obyczaje panujące w Indiach, gdzie się wychował, uczył, ma tam rodzinę. Skarżący przebywał w Polsce przez około 3 lata, a pobyt ten miał charakter stricte ekonomiczny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.