Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 353/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej I. uchyla zaskarżoną decyzję: II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 30 lipca 2007 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r. w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej miasta B.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że decyzją z dnia 30 lipca 2007 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r. w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej miasta B., powiatu b., woj. l. Kolegium nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, stwierdzając jednocześnie, że o rażącym naruszeniu prawa decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. W sprawie nie zostały spełnione łącznie te trzy przesłanki, co wyklucza stwierdzenie nieważności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku M. R. i E. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wyjaśniło w uzasadnieniu decyzji, że dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 k.p.a., organ bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.

Przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności w sprawie niniejszej jest ostateczna decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r. (L.dz. [...]) w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej miasta B., powiatu b., woj. l., wydana na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowywaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 63, poz. 169 z późn. zm.). Przepis ten na dzień wydania decyzji stanowił, że wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie ustala w drodze decyzji właściwy do spraw rolnych i leśnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Z kolei przepis art. 6 ust. 1 powołanej ustawy stanowił, iż uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwo rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Kolegium stwierdziło, że w świetle tej definicji osoba uprawniona do udziału powinna spełnić dwie przesłanki: 1) posiadanie gospodarstwa rolnego i 2) faktyczne korzystanie z tej wspólnoty przez okres co najmniej jednego roku przed wejściem w życie ustawy.

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowywaniu wspólnot gruntowych weszła w życie z dniem 5 lipca 1963 r. a zatem uprawniony do udziału we wspólnocie gruntowej, poza wykazaniem faktu posiadania gospodarstwa rolnego, musiał także wykazać, że faktycznie korzystał z tej wspólnoty przynajmniej od 5 lipca 1962 r. Kolegium ustaliło, że M. R. jest spadkobiercą A. R. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 września 2003 r. (sygn. akt [...]). Przysługuje mu udział do 3506371/79972254 części spadku, w skład którego zgodnie z przedłożonym przez skarżącego zaświadczeniem Starosty B. z dnia 25 maja 2007 r. wchodziły działki oznaczone numerami [...] o pow. ogólnej 74787 m2. Ponadto skarżący w celu wykazania, że A. R. była uprawniona do udziału we wspólnocie poprzez fakt posiadania gospodarstwa rolnego, przedłożył zaświadczenie Sądu Rejonowego - Wydział Ksiąg Wieczystych w B. z dnia 24 listopada 2006 r., z którego wynika, że w działach pierwszym i drugim księgi "[...]" wpisano, że A. R. jest właścicielem nieruchomości powierzchni 4623 m2 stanowiącej łąkę, położoną w miejscowości K., oznaczoną numerem [...]. Nieruchomość ta została jej nadana w wyniku zatwierdzonego projektu podziału wspólnot mieszczańskich zapisanych w tabeli likwidacyjnej pod nr [...]. Ponadto z zaświadczenia tego wynika, że A. R. przysługuje udział do 1/305 części do wspólnot leśnych o powierzchni 71,5165 ha, 15,1030 bagna i 0,7795 ha dróg otrzymanych ze Skarbu Państwa z tytułu likwidacji służebności leśnych oraz udziału do 1/321 części do wspólnot łąkowych i wodnych o pow. 8,8866 ha łąk i 0,3027 ha wód otrzymanych ze Skarbu Państwa z tytułu likwidacji służebności pastwiskowych, związanych poprzednio z własnością osady zapisanej w tabeli nadawczej pod nr 1, opisanej w dz. I księgi pod nr 5. Kolegium ustaliło również, że E. C. jest - na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w B. z dnia 10 marca 1966 r. (sygn. akt [...]) - spadkobiercą J. S., zmarłego w dniu 21 grudnia 1965 r. J. S. aktem notarialnym z dnia 16 maja 1950 r. nr Rep [...] nabył nieruchomość o powierzchni 2428 m2, dla której założona została księga wieczysta KW nr [...].

W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, wnioskodawcy wykazali bezspornie, że ich spadkodawcy spełnili warunek posiadania gospodarstwa rolnego. Jednak nie udowodnili faktu korzystania ze wspólnoty gruntowej przez ich spadkodawców. A zatem nie można stwierdzić, że ich spadkodawcy byli uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej, a fakt ich pominięcia stanowi rażące naruszenie przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o zagospodarowywaniu wspólnot gruntowych, co wyczerpywałoby przesłankę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Z tych samych powodów organ nie uwzględnił również twierdzeń E. C. Okoliczność, że jej ojciec J. S. zmarł w 1965 r., a ona i jej rodzeństwo na dzień wydania przedmiotowej decyzji byli małoletnimi osobami, przez co nie zostali umieszczeni w wykazie, nie powoduje, że można stwierdzić nieważność tej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Kolegium złożył M. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 lipca 2007 r., z uwagi na naruszenie art. 7, art. 8, art. 78 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2, 5, i 6 k.p.a. Skarżący podniósł, że organ nie zbadał wymienionych przesłanek i powołał się na argumenty podniesione we wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2007 r., II SA/Lu 793/07 oddalił skargę M. R. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r., nr [...], w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej miasta Biłgoraj dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r., II OSK 562/08, Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej M. R., uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał właściwej oceny zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja z dnia 26 stycznia 1970 r. nie została oceniona przez organ nadzoru pod kątem wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, iż oceniając legalność decyzji w świetle zarzutu naruszenia art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. przez nieuwzględnienie w wykazie osób uprawnionych matki skarżącego, Kolegium nie odniosło się do przedstawionych przez M. R. dowodów stwierdzających prawo do korzystania przez A. R. ze wspólnot: leśnej, łąkowej i wodnej (zaświadczenie Sądu Rejonowego w B. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 24 listopada 2005 r. oraz zaświadczenie Zarządu Miejskiego w B. z dnia 22 października 1938 r.). Przeprowadzenie tego dowodu nie wykraczało w żadnym razie poza granice postępowania dowodowego dopuszczalnego w postępowaniu nadzorczym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Kolegium, ograniczające badanie zakwestionowanej decyzji tylko do zarzutu nieobjęcia wykazem A. R. jest niezgodne z utrwaloną zasadą, że organ administracji orzekający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nawet jeśli uważa, że zgłoszone we wniosku przesłanki nieważności nie są zasadne, zobligowany jest dokonać oceny decyzji pod kątem tych przesłanek, co więcej – ma obowiązek zbadać z urzędu, czy nie zachodzą wszystkie przesłanki nieważności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a nie tylko te, które wskazano we wniosku strony. Skoro Kolegium uznało M. R. za stronę legitymowaną do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r. i prowadziło na jego wniosek postępowanie nadzorcze, to tej legitymacji nie mogło ograniczyć tylko do jednego ze zgłoszonych przez wnioskodawcę zarzutów. Organ nie mógł uchylić się zatem od zbadania decyzji pod kątem wszystkich przesłanek nieważności, tym bardziej tych, które wskazał we wniosku skarżący.

W piśmie procesowym z dnia 4 września 2009 r. uczestnik postępowania Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B. wniosła o oddalenie skargi i przeprowadzenie dowodów wskazanych w piśmie. Spółka podniosła, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej na wstępie decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r. było już prowadzone i zostało zakończone decyzją ostateczną Wojewody z dnia 8 sierpnia 1997 r., odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r. W tej sytuacji, zdaniem Spółki, istniałaby przesłanka stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 30 sierpnia 2007 r., określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Spółka podniosła również, że w jej ocenie A. R. nie była osobą uprawnioną do udziału we wspólnocie, a jej pominięcie w wykazie osób uprawnionych do udziału nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Chybiony jest także zarzut strony skarżącej, iż decyzja została skierowana do osób nieżyjących, gdyż jak wynika z dokumentacji dołączonej do tego pisma, wymienione w nim osoby fizyczne zmarły po dacie wydania decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r. Ponadto niezasadny jest zarzut, że decyzja ta nie była wykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), z uwagi na fakt, iż suma udziałów w Spółce nie zamyka się jednością. Okoliczność ta nie ma bowiem wpływu na funkcjonowanie Spółki w obrocie prawnym, a jedynie utrudnia prawidłowość podziału osiągniętego zysku. Zdaniem Spółki brak jest również podstaw do stwierdzenia, że wykonanie omawianej decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, polegający na posłużeniu się przerobionym dokumentem. Podkreśliła, iż dopiski, które zdaniem skarżącego świadczą o przerobieniu dokumentu, stanowiły tylko czynność techniczną polegającą na naniesieniu zmian wynikających z innych decyzji, zmieniających zaskarżoną decyzję dla jej przejrzystości. Spółka wskazała także, iż stwierdzenie, że decyzja z dnia 26 stycznia 1970 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, samo w sobie nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności, gdyż nie stwierdza się nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne. W rozpoznawanej sprawie takie skutki zdaniem Spółki nastąpiły.

W odpowiedzi na to pismo skarżący złożył w dniu 21 września 2009 r. pismo procesowe, w którym podniósł, iż w sprawie niniejszej brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 30 sierpnia 2007 r., gdyż decyzja z dnia 8 sierpnia 1997 r. została wydana w odmiennym stanie faktycznym. Skarżący stwierdził, iż decyzja z dnia 26 stycznia 1970 r. rażąco narusza prawo, uznał jednak zasadność twierdzeń Spółki do braku istnienia podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Podkreślił również, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka negatywna stwierdzenia nieważności decyzji z 1970 r. w postaci jej nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 in fine k.p.a.). Skarżący podtrzymał również argumentację podnoszoną przez siebie w toku postępowania w tej sprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

We wniosku z dnia 2 lutego 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r. w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej miasta Biłgoraj, uzupełnionym pismem z dnia 28 lutego 2007 r., skarżący M. R. wskazał na sprzeczność ustalonego tą decyzją wykazu z treścią art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.. Nr 28, poz. 169 ze zm.), a także z art. 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.c. przez objęcie wykazem osób już nieżyjących oraz przez pominięcie w wykazie jego matki A. R. Podkreślił, że prawo jego matki do udziału we wspólnocie gruntowej miasta B. datuje się od 1938 r. i jest udokumentowane dołączonymi do wniosku dokumentami: zaświadczeniem Sądu Rejonowego w B. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 24 listopada 2005 r., a także z zaświadczeniem Zarządu Miejskiego w B. z dnia 22 października 1938 r. Zarzucił ponadto rażące naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, poprzez ustalenie udziałów w ten sposób, iż suma ich przekracza 100%, skutkiem czego nie jest możliwe czerpanie pożytków przez serwitantów proporcjonalnie do ich udziałów, co – jego zdaniem – wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z 26 stycznia 1970 r. oparło na uznaniu, że zebrane w sprawie dowody nie dają podstaw do przyjęcia, iż A. R. przysługiwało prawo do udziału we wspólnocie gruntowej, gdyż nie wykazała ona swoich uprawnień do udziału we wspólnocie. Kolegium przyjęło też, że skoro A. R. nie została umieszczona w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, to M. R. nie może skutecznie zgłosić innych zarzutów do decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2009 r., uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, Kolegium ograniczyło się do oceny zarzutu nieobjęcia A. R. wykazem osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, nie rozpoznało natomiast wniosku M. R. o stwierdzenie nieważności decyzji z 26 stycznia 1970 r. co do zarzutów naruszenia art. 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w zw. z art. 30 k.p.a. w zw. z art. 8 k.c., przez objęcie wykazem osób nieżyjących oraz naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, przez ustalenie udziałów w sposób skutkujący niewykonalnością decyzji. Oznacza to, że Kolegium nie oceniało wskazanej decyzji pod kątem wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji obowiązany jest zbadać wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nie jest związany zakresem żądania strony dotyczącego stwierdzenia nieważności. W wyroku z dnia 12 stycznia 1994 r. (II SA 2164/92, opubl. w ONSA 1995, nr 1, poz. 32) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że organ nadzoru stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.) w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast w wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r. (II OSK 390/07, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązkiem organu wszczynającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie nie tylko, czy wystąpiła w sprawie ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte art. 156 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. nie zbadało wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, brak było podstaw do uznania, że decyzja z dnia 26 stycznia 1970 r. nie jest obciążona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2007 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r. wydana została zatem z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a., a także przepisów art. 7 i 77 § 1, nakazujących organom administracji publicznej podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zobowiązujących organy do wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, a zatem przesądzającej, że decyzja z dnia 26 stycznia 1970 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., mimo iż nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające mające na celu zbadanie wszystkich przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Nie było w ocenie Sądu podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, z akt sprawy nie wynika bowiem, by postępowanie w sprawie nieważności decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r. zakończone zostało wcześniejszą ostateczną decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności. Tylko ubocznie zauważyć należy, że złożona przez pełnomocnika Spółki kopia decyzji Wojewody z dnia 8 sierpnia 1997 r. ([...]) nie zawiera adnotacji, że decyzja jest ostateczna. Nie może zatem stanowić dowodu, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji z dnia 26 stycznia 1970 r. zakończone zostało decyzją ostateczną.

Brak było w ocenie Sądu także podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika uczestnika postępowania Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B. o przeprowadzenie dowodów zawartych w piśmie z dnia 2 września 2009 r., gdyż nie zachodziły w tej sprawie przesłanki, o których mowa w art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przesłanki te nie zostały w sprawie spełnione. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji prowadzone jest przez organ administracji publicznej i to do tego organu należy przeprowadzenie postępowania dowodowego i wyjaśniającego mającego na celu ustalenie istnienia lub nieistnienia przesłanek nieważności decyzji oraz ich ocena. Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej zostanie ponownie przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., które odniesie się powtórnie do wszystkich dowodów podniesionych w sprawie, w tym również do dowodów wskazanych w piśmie uczestnika z dnia 2 września 2009 r., a więc nie było uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia dowodów z tych dokumentów przed Sądem. Z tych samych powodów Sąd nie odnosił się szczegółowo do zarzutów skarżącego i uczestnika postępowania podniesionych w toku postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie wyjaśni Samorządowe Kolegium Odwoławcze przede wszystkim przeprowadzi postępowanie mające na celu ustalenie, czy decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r. nie jest dotknięta wadliwością skutkująca stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Oceniając te przesłanki Kolegium będzie miało na względzie, że – w myśl paragrafu 2 tego artykułu – nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Dokonując oceny zaistnienia wskazanych przesłanek stwierdzenia nieważności Kolegium rozważy sprawę zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Prowadząc postępowanie organ będzie miał na uwadze, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ustalenie, czy stan faktyczny przyjęty przy wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego odpowiada prawdzie w świetle istniejącego w sprawie materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2007 r., I OSK 845/06, niepubl.).

Kolegium odniesie się w szczególności do przedstawionych przez M. R. dowodów stwierdzających prawo do korzystania przez A. R. ze wspólnot: leśnej, łąkowej i wodnej, to jest: zaświadczenia Sądu Rejonowego w B. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 24 listopada 2005 r. oraz zaświadczenia Zarządu Miejskiego w B. z dnia 22 października 1938 r.

Ponadto organ oceni zasadność zarzutów skarżącego, który wskazywał na naruszenie art. 6 ustawy w zw. z art. 30 k.p.a. w zw. z art. 8 k.c., przez objęcie wykazem osób nieżyjących, a także naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy, przez ustalenie udziałów w sposób powodujący niewykonalność decyzji.

Uzasadnienie decyzji Kolegium winno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie w art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).