Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 1097/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji

ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przy czym nie może być uznane za dobrowolne

takie opuszczenie lokalu do którego strona został zmuszona czy też podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym

lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym.

TEZY

Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji

ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przy czym nie może być uznane za dobrowolne

takie opuszczenie lokalu do którego strona został zmuszona czy też podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym

lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi Z.B na decyzję Wojewody P z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku Nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2005 roku Nr [...] o wymeldowaniu pana Z. B. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy St. D. [...] mieszkanie [...] w B.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] września 2005 roku Nr [...] Prezydent Miasta B. działając na wniosek pani E. B. orzekł o wymeldowaniu pana Z. B. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy St. D. [...] mieszkanie [...] w B., uznając że zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący Z. B. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. St. D. [...] w B., przy czym stan taki trwa od [...] stycznia 1998 roku, czyli od ponad 7 lat. Nadto organ podniósł, że opuszczenie lokalu było dobrowolne, a skarżący wyprowadzając się w styczniu 1998 roku zabrał z niego swoje rzeczy osobiste. Opuszczenie zatem lokalu jest trwałe. Końcowo organ podkreślił, że wykonanie obowiązku meldunkowego tj. zameldowanie i wymeldowanie polega na rejestracji danych o miejscu zamieszkania osoby. Wymeldowania oznacza więc brak faktycznego pobyty w dotychczasowym miejscu zameldowania.

Od powyższej decyzji pan Z. B. wniósł odwołanie, podnosząc że opuszczenie przez niego mieszkania nie miało charakteru dobrowolnego, a było konsekwencją zachowania się byłej żony, która wymieniła zamki w drzwiach

i uniemożliwiła mu wejście do mieszkania. Pełnomocnik skarżącego ponadto podkreślił, iż przedmiotowe mieszkanie mimo rozwodu stanowi współwłasność majątkową skarżącego i pani E. B. Nadto skarżący nie możliwości zameldowania się w innym miejscu na pobyt stały.

Organ II instancji zważył co następuje:

Do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, niezbędne jest ustalenie czy spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu. Przy czym opuszczenie to, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, powinno być trwałe

i dobrowolne. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący pan Z. B. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od dnia [...] stycznia 1998 roku (dowód wyjaśnienia stron postępowania, pełnomocnika I. B. oraz zeznania świadków – synów stron postępowania – K. i P. B., a także informacja nadesłana z Komisariatu III Policji w B.). Kwestią podlegająca wyjaśnieniu było natomiast ustalenie czy opuszczenie przez skarżącego lokalu było dobrowolne. W ocenie organu odwoławczego opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne. Skarżący podniósł, że został zmuszony do opuszczenia lokalu przez byłą żoną, która wymieniła zamki w drzwiach i nie wpuszczała go do mieszkania

W związku z powyższym organ odwoławczy podniósł, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że "za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowania została przez najemcę /dysponenta lokalu/ usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona,

a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu". Na tej podstawie organ wskazał, że pan Z. B. nie zamieszkuje w lokalu od [...] stycznia 1998 roku i nie występował ze skargą do organów prokuratury w sprawie uniemożliwienia mu zamieszkania, ani

z pozwem do sądu o przywrócenie posiadania mieszkania, a ponadto upłynął już terminie do wniesienia powództwa przewidziany w art. 344 § 2 kc.

W tym okolicznościach zatem wymeldowanie było zasadnie i nie pozbawiło skarżącego tytułu prawnego do lokalu.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w B. pan Z. B. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji jako niesprawiedliwej. Zarzucił, że organ II instancji bezpodstawnie przyjął, że opuścił mieszkanie dobrowolnie a nadto skarżący poruszył kwestie majątkowe, mające w jego ocenie znaczenia na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji w której przyjęto, że

w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu, określona w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Sąd nie podziela poglądu skarżącego o braku podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymeldowania go z pobytu stałego w lokalu przy ulicy St. D. [...] mieszkanie [...] w B.. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 roku, nr 87, poz. 960 z późn. zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., V S.A. 3169/00, LEX nr 50123).

W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy w niniejszej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające wymeldowanie pana Z. B. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy St. D. [...] mieszkanie [...] w B..

W ocenie Sądu Administracyjnego zarówno ustalenia faktyczne jak i rozważania prawne organu II instancji w tej mierze są słuszne i zasługują na aprobatę.

Bezspornym w sprawie pozostawało to, że pan Z. B. w lokalu przy ulicy St. D. [...] mieszkanie [...] w B. nie zamieszkuje od dnia [...] stycznia 1998 roku. Na okoliczność tą wskazywali zarówno pani E. B., jak również skarżący i jego pełnomocnik I. B.

Kwestią sporną było natomiast ustalenie, czy opuszczenie mieszkania miało charakter dobrowolny. W niniejszej sprawie stanowiska byłych małżonków w tej kwestii były skrajnie odmienne. W toku wszystkich etapów postępowania administracyjnego pan Z. B. twierdził, że nie opuścił lokalu dobrowolnie, a został do tego zmuszony na skutek niewłaściwego zachowania byłej żony, która zmieniła zamki w drzwiach i nie chciała go wpuszczać do lokalu.

Organ II instancji przyjął jednak za udowodnione, że skarżący z własnej woli opuścił miejsce stałego zameldowania – zabrał swoje osobiste rzeczy - oraz utracił uprawnienie do pobytu w nim na skutek trwałego opuszczenia spornego lokalu w styczniu 1998 roku. Ustalenia te, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jako podstawy prawnej wymeldowania, zostały - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - należycie udowodnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego.

W tym miejscu wskazać należy, że istotnie nie może być uznane za dobrowolne opuszczenie lokalu, takie opuszczenie do którego strona została zmuszona ale pod warunkiem, że strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (tak też: wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r. sygn. akt V S.A. 3078/00, LEX nr 78937).

Pan Z. B. nie zdołał skutecznie wykazać, że został zmuszony do opuszczenia lokalu. Wniosku takiego nie da się wyprowadzić z faktu zgłoszenia wniosku do pani E. B. o udostępnienie kluczy do wspólnego mieszkania i wyznaczenia pokoju, w którym mógłby zamieszkać. Pismo to bowiem złożone zostało w dniu [...] września 2005 roku, a więc już po dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie wymeldowania ([...] lipca 2005 roku). Pan Z. B. nie skorzystał także z przysługujących mu środków prawnych przewidzianych w postępowaniu cywilnym a mianowicie z ochrony posesoryjnej tzn. przywrócenie utraconego posiadania, o czym był informowany przez Prokuraturę Rejonową B. – Południe w B..

Z akt sprawy wynika, że skarżący pan Z. B. aktualnie od [...] września 2003 roku mieszka w W., gdzie jest tymczasowo zameldowany. Pobyt jego w W. jest związany z tym, iż tam pracuje i ma rodzinę. Powyższe świadczy o tym, że pan Z. B. zamieszkał w W. z zamiarem stałego pobytu, albowiem w miejscowości tej zorganizował sobie ośrodek osobistych i majątkowych spraw. Jednocześnie należy przyjąć, że tym samym nie miał zamiaru powrotu do lokalu przy ulicy St. D. [...] mieszkanie [...] w B.

Z analizy wyjaśnień skarżącego wynika, iż właściwie jedynym powodem, dla którego nie zgadza się on na wymeldowanie, są nie uregulowane kwestie majątkowe z byłą żoną i okoliczność, że żona ma inne możliwości mieszkaniowe (otrzymała spadek w postaci mieszkania). Wskazać należy jednak, że kwestia zameldowania, w sprawach dotyczących podziału majątku dorobkowego byłych małżonków, które należą do odrębnego postępowania cywilnego, nie ma żadnego znaczenia. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu – art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).