Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 30/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2003r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego obciążył P Spółkę Akcyjną, karą pieniężną w wysokości 720, 00 zł, za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...] października 2003r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na treść protokołu z dnia [...] października 2003r. Nr [...]. Z protokołu wynika, że w dniu [...] października 2003r. przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego pięcioosiowego tj. ciągnika typu [...] nr rej. [...] wraz z naczepą typu [...], nr rej. [...]. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku na jezdnię czwartej osi pojazdu, gdzie dopuszczalny nacisk osi na jezdnię wynosił 81,31 kN, natomiast stwierdzony nacisk osi na jezdnię wynosił 81,53 kN. Wymierzając karę w ustalonej wysokości tj. 720, 00 zł, organ powołał się na art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71 poz. 838 z późn. zm.), w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32 z 2003r., poz. 262) oraz na art. 104 par. 1 k.p.a.

Od decyzji organu I instancji pełnomocnik strony wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Celnej , wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania. W odwołaniu pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisu art. 10, art. 61 par. 4, art. 68 par. 1, art. 76, art. 79 i art. 107 par. 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika, o naruszeniu przepisów świadczą takie okoliczności sprawy jak: nie zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o terminie i miejscu przeprowadzenia czynności kontroli pojazdu, przez co uniemożliwiono stronie czynny udział w postępowaniu administracyjnym, nieprawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnej, która przez to nie spełnia warunków formalnych. Strona wskazuje ponadto, że w protokole kontroli pojazdu nie wymieniono osób kontrolujących, przez co dokument ten nie posiada cech dokumentu urzędowego, zatem nie stanowi dowodu w sprawie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust.2 pkt 3 bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się kary pieniężne. Dalej organ II instancji stwierdził, że upoważnienie do przeprowadzania kontroli pojazdów w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, wynika z art. 40b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Organ administracyjny wyjaśnił procedurę ważenia pojazdów na wadze dynamicznej i wskazał, że ważenie przedmiotowego pojazdu w dniu [...] października 2003r. przebiegało prawidłowo i odbyło się zgodnie z obowiązującą procedurą. Odnosząc się do zarzutów strony organ stwierdził, że proces ważenia pojazdu był pierwszą czynnością w sprawie, a zatem datę tej czynności należy przyjąć jako datę wszczęcie postępowania w sprawie. Jednocześnie ze względu na specyfikę tegoż postępowania, organ stwierdza, że funkcjonariusze celni nie są w stanie zadbać o właściwą reprezentację strony. Z tych względów - zdaniem organu - nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. W kwestii zarzutów strony dotyczących formalnej poprawności protokołu kontroli z dnia [...] października 2003r. Nr [...]., organ stwierdził, że dokument ten zawiera wszystkie dane, o których mowa w art. 68 par. l i 76 k.p.a., dlatego ma moc dowodu w sprawie. Odnosząc się do zarzutu braku odpowiedzialności spółki akcyjnej P za przejazd pojazdem nienormatywnym, ze względu na podniesioną przez stronę okoliczność, że nie była ona przewoźnikiem towaru, organ II instancji, stwierdził, że z przedłożonych dokumentów tj. z dowodu rejestracyjnego pojazdu i ciągnika wynika, że ich właścicielem jest spółka akcyjna P, również z wypisu nr [...] z licencji Nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. wydanego na przedmiotowy ciągnik siodłowy wynika, że licencja ta wydana została dla spółki akcyjnej P. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów strony, organ II instancji stwierdził, że w jego ocenie nie doszło do naruszenia art. 107 par. 1i par. 3 k.p.a.

Od decyzji organu II instancji pełnomocnik strony wniósł skargę. W skardze pełnomocnik wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Pełnomocnik skarżącej podnosi, że w toku postępowania nie ustalono kto był przewoźnikiem kontrolowanej przesyłki, pomimo tego, że w odwołaniu strona zakwestionowała ustalenia organu w tym zakresie, podając ,że P S.A. nie jest przewoźnikiem. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że jedynym dokumentem, z którego wynika osoba przewoźnika jest międzynarodowy list przewozowy CMR.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie. Ponadto organ administracyjny stwierdził, że licencja jako publicznoprawne uprawnienie, przyznane indywidualnie oznaczonemu podmiotowi wyłączona jest z obrotu cywilnoprawnego. Natomiast list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 par. 2 ww. ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi ą inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analizując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszeń prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z póz. zm.) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust 6, 8 i 10 jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Zgodnie z treścią art. 13ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 z póz. zm.) za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się kary pieniężne. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik do ustawy (art. 13 ust. 2b). Art. 40 b ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych określa kompetencje Urzędu Celnego do przeprowadzania kontroli pojazdów w zakresie o jakim mowa w art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32 poz. 262).

Powołując się na wyżej przytoczone przepisy, przy stwierdzeniu, że kontrolowany pojazd jest nienormatywny, a kierowca nie posiada wymaganego zezwolenia, organ I instancji obciążył spółkę akcyjną P karą pieniężną w wysokości 720 zł.

Kontrola pojazdu wykazała przekroczenie nacisku czwartej osi pojazdu, gdzie dopuszczalny nacisk osi na jezdnię wynosił 80 kN, natomiast stwierdzony nacisk osi na jezdnię wynosił 81, 53 kN. Pomiaru nacisków osi i masy całkowitej dokonano na wadze stacjonarnej, pomiarów nacisków na osie i odległości między osiami dokonano na wadze dynamicznej, posiadających aktualne świadectwa legalizacji. W aktach sprawy znajduje się kserokopia wypisu nr [...] z licencji Nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy udzielony dla spółki akcyjnej P, kserokopia dowodu rejestracyjnego ciągnika samochodowego, którego jako właściciel wykazana została P A-T oraz kserokopia dowodu rejestracyjnego naczepy ciężarowej, której jako właściciel wykazana została PT S.A.

Protokół nr [...] z kontroli pojazdu zawiera w swej treści podstawę prawną kontroli, dane dotyczące opisu kontrolowanego pojazdu, przewoźnika, kierowcy pojazdu (imię i nazwisko), wyniki pomiarów, wysokości opłaty za przekroczenie, nadto pieczęć zawierającą stanowisko oraz imię i nazwisko urzędnika przeprowadzającego kontrolę, podpis urzędnika oraz podpis kierowcy pojazdu.

Kierowca kontrolowanego pojazdu nie wniósł uwag do protokołu kontroli. Ww. protokół ma cechy dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 par. 1 k.p.a,. i stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako dokument urzędowy, protokół kontroli korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, należy podzielić stanowisko organu, że specyfika wykonywanej działalności gospodarczej przez skarżącą spółkę w połączeniu z rodzajem czynności procesowej jaką jest kontrola pojazdu, w zasadzie uniemożliwia zawiadomienie strony o przewidywanym terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli pojazdu. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa daty wszczęcia postępowania z urzędu. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjęto, że jest to data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie. Pierwszą czynnością w niniejszej sprawie była czynność ważenia pojazdu przez urzędników celnych., która miała miejsce w dniu [...] października 2003r. Decyzja organu I instancji oraz protokół kontroli, zostały doręczone stronie w dniu 6 października 2003r. (data nadania - 3 października 2003r.). Nadto osoba wykonująca transport nie wniosła do protokołu żadnych uwag podważających przebieg procesu ważenia, bądź dane zawarte w protokole. W tej sytuacji brak jest podstaw do stawiania zarzutu, że stronie uniemożliwiono czynny udział na tym etapie postępowania. Zdaniem Sądu, istotne znaczenie w rozpatrywanej kwestii, może mieć treść odwołania od decyzji organu I instancji. W odwołaniu-jako w pierwszym piśmie strony po wszczęciu postępowania administracyjnego, strona mogła przytoczyć okoliczności faktyczne lub prawne, które mogły świadczyć , że orzeczenie nie jest prawidłowe. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, pełnomocnik strony - oprócz zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej - zarzucił, że protokół kontroli zawiera nieprawidłowe dane, gdyż - jak twierdzi strona P S.A. nie była przewoźnikiem kontrolowanego ładunku, a kierowca S.M. nie był jej pracownikiem. Należy zauważyć, że z protokołu kontroli nie wynika, aby kierowcą kontrolowanego pojazdu był S.M., wynika z niego natomiast, że kierowcą pojazdu był B.Ż.. Zarzucając natomiast, że organ nieprawidłowo ustalił osobę przewoźnika, pełnomocnik skarżącej nie wskazał, kto-według niego-jest w rzeczywistości przewoźnikiem. W skardze pełnomocnik skarżącej wskazuje na dokument w postaci międzynarodowego listu przewozowego CMR, który miałby pomóc w ustaleniu prawidłowych danych przewoźnika ładunku. Zdaniem pełnomocnika skarżącej oparcie ustaleń w tym zakresie na wypisie z licencji oraz dowodach rejestracyjnych pojazdu, nie było prawidłowe, gdyż jedynym dokumentem, z którego wynika osoba przewoźnika jest międzynarodowy list przewozowy CMR.

Z treści art. 77 par. 1 k.p.a. wynika obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nakaz poszukiwania materiału dowodowego i wnikliwego jego rozpatrzenia przez organ administracyjny, nie oznacza całkowitej bierności i pasywnej postawy strony w tym zakresie, tym bardziej gdy istotne okoliczności i dowody na ich poparcie są stronie znane. Kwestia ciężaru dowodu uregulowana jest w art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa także na organie administracyjnym zwłaszcza wtedy, gdy postępowanie wszczęte z urzędu zmierza do nałożenia na stronę obowiązku. W konsekwencji przepis art. 6 k.c. może mieć ograniczone zastosowanie w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 6 k.c. nakłada ciężar udowodnienia na osobę twierdzącą, a nie na osobę przeczącą istnieniu danego faktu. W przypadku jednak domniemania prawnego usuwalnego zaprzeczający temu domniemaniu powinien swoje zaprzeczenie udowodnić, a zatem powinien wykazać za pomocą środków dowodowych, że istnieje stan przeciwny niż wynikający z domniemania (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Wyd. II Zakamycze 2005r., str. 479). Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, nie wyłącza jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, co może skutkować obalenie tego domniemania (domniemanie usuwalne). Strona podważając prawdziwość danych wynikających z dokumentu protokołu kontroli pojazdu, który to protokół korzysta z waloru dokumentu urzędowego, powinna przedstawić dowód przeciwny na poparcie swoich twierdzeń, czego nie uczyniła. Należy jednocześnie zauważyć, że dane przewoźnika ustalone zostały w oparciu o wypis z licencji. Dokument ten również korzysta z domniemania, o którym mowa w art. 76 par. 1 k.p.a., a uprawnionym do posługiwania się tym dokumentem jest podmiot, któremu uprawnienie wynikające z licencji zostało przyznane. Organ administracyjny miał podstawy do przyjęcia, że podmiot, który przedstawia wypis z danej licencji wykonuje transport kontrolowanym pojazdem. Należy zauważyć, że myśl obowiązujących przepisów wykonywanie działalności gospodarczej polegającej transporcie międzynarodowym rzeczy nie odbywa się na podstawie listu CMR, lecz na podstawie licencji, która jest decyzją administracyjną. Decyzja administracyjna mająca formę licencji na prowadzenie określonego rodzaju działalności gospodarczej jest aktem zindywidualizowanym, określa bowiem osobę uprawnioną do wykonywania określonej działalności gospodarczej i warunki jej wykonywania. Akt ten nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Stąd podstawowym dokumentem z którego wynikała osoba przewoźnika, był - w omawianej sytuacji- wypis z licencji. W zakresie określenia osoby przewoźnika moc dowodowa wypisu z licencji została przez organ administracyjny prawidłowo ustalona.

Z powyższych względów zarzuty strony należy uznać za chybione. Rozpatrując niniejszą sprawę , Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, o jakich mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2002r. Nr 153 póz. 1270 z póz. zm.) skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Dlatego, na podstawie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.