Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2212/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 149 ust. 1, art. 146 ust. 1, art. 134 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 1.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi U. w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "Prezes NFZ") po rozpoznaniu odwołania U. w G., na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ze zm. dalej jako: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "Dyrektor OW NFZ") z dnia [...] grudnia 2010 r. oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, w zakresie: izba przyjęć, na obszarze: [...]– powiat [...],[...] – [...],[...] - [...], o kodzie postępowania numer [...].

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2010 r. Dyrektor OW NFZ ogłosił konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej we wskazanym wyżej rodzaju, zakresie i obszarze. Wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 2.756.115,00 zł, na okres rozliczeniowy przypadający od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. Okres obowiązywania umowy ustalono od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. Termin składania ofert upływał dnia [...] października 2010 r. W odpowiedzi zostało złożonych 5 ofert, w tym oferta U. w G.

Komisja konkursowa w części jawnej stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz dokonała oceny złożonych ofert pod kątem spełnienia warunków, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

Ustaliła, że U.w G. - oprócz oferty w niniejszym postępowaniu złożyło drugą ofertę w postępowaniu nr [...], w tym samym rodzaju, tj. leczenie szpitalne, lecz w innym zakresie: świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym.

Wobec treści § 8 ust. 2 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2009 r. nr 69/2009/DSOZ w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne - oferent został wezwany do wskazania, która z ofert ma zostać rozpatrzona oraz pouczony, że w przypadku braku założenia wyjaśnień, obydwie oferty zostaną odrzucone z powodu ich alternatywności.

W odpowiedzi podał, że skoro oba postępowania dotyczą dwóch różnych lokalizacji to obie oferty winny zostać rozpatrzone.

Komisja konkursowa uznając, że odpowiedź jest niejednoznaczna ponowiła wezwanie, a w odpowiedzi oferent wskazał, że rozpoznana ma zostać oferta druga, tj. złożona w postępowaniu nr [...], w zakresie: świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym.

Mając powyższe na uwadze w dniu [...] listopada 2010 r. komisja konkursowa odrzuciła ofertę U. w G. złożoną w niniejszym postępowaniu z powodu złożenia oferty alternatywnej. Do dalszego postępowania przyjęto ostatecznie 4 oferty.

W dniu [...] listopada 2010 r. konkurs został rozstrzygnięty i podano informację, że wybrano 4 oferentów celem zawarcia z nimi umów.

U. w G. złożyło odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, podnosząc że zarządzenie Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2009 r. nr 69/2009/DSOZ jest dyskryminujące, poprzez narzucenie konieczności alternatywnego wyboru oferty.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Dyrektor OW NFZ oddalił odwołanie strony. W uzasadnieniu podał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, prócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać także wymagania określone przez Prezesa NFZ w jego zarządzeniach m.in. nr 69/2009/DSOZ. Stwierdził, że regulacja § 8 ust. 2 zarządzenia nr 69/2009/DSOZ nie dopuszcza możliwości zawarcia umów z jednym i tym samym świadczeniodawcą na oba zakresy, tj. na izbę przyjęć w niniejszym postępowaniu i na świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym w innym postępowaniu. Podkreślił, że oferent wyraźnie oświadczył, że rozpoznana ma zostać oferta druga dotycząca zakresu świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym Zatem za prawidłowe uznał działanie komisji konkursowej polegające na odrzuceniu oferty odwołującej się strony.

Prezes NFZ rozpoznając niniejszą sprawę, na skutek odwołania U. w G. od decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia [...] grudnia 2010 r. podał, że niniejsze postępowanie było prowadzone w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach, a także o postanowienia zawarte w zarządzeniach Prezesa NFZ.

W jego ocenie nie doszło w sprawie do naruszenia art. 146 i 149 ustawy o świadczeniach, gdyż komisja konkursowa w toku postępowania stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich jego uczestników. Podkreślił, że kryteria oceny ofert i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie uległy zmianie w toku postępowania.

Przypomniał, że odwołujący w oświadczeniu załączonym do oferty podał, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz przyjął je do wykonania bez zastrzeżeń. Stąd zarzut dyskryminującego charakteru zarządzenia nr 69/2009/DSOZ nie znajduje w ocenie organu odwoławczego uzasadnienia.

Jednocześnie Prezes NFZ podkreślił, że oferent sam odwołał swoją ofertę w niniejszym postępowaniu, wobec czego komisja konkursowa prawidłowo ją odrzuciła.

Stwierdził także, że w toku postępowania umożliwiono stronie czynny w nim udział, z czego skorzystał i zapoznał się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie.

Podniósł, że nieudostępnienie wglądu do dokumentacji innych oferentów nie skutkowało naruszeniem prawa. Wyraził przy tym pogląd, że brak możliwości zapoznania się przez stronę z innymi ofertami wynikał z ustawy o ochronie danych osobowych oraz z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że nienaruszenie zasad prowadzenia postępowania konkursowego oraz interesu prawnego odwołującego się – skutkuje utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora OW NFZ.

Skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodło U. w G., dalej jako: ".skarżący", wnosząc o jej o uchylenie, z uwagi na naruszenie art. 134, 142, 148, 146 ust. 1 pkt 3 i 149 ust. 2 ustawy o świadczeniach.

W uzasadnieniu skarżący zaakcentował, że odmówienie mu zapoznania się z ofertami pozostałych uczestników postępowania uniemożliwiło skuteczne prowadzenie postępowania oraz ochronę jego praw. Zwrócił uwagę, że oferta innego świadczeniodawcy, biorącego udział w postępowaniu musi stanowić materiał dowodowy w sprawie i winna dlatego zostać udostępniona stroną postępowania oraz Sądowi. Jednocześnie skarżący podtrzymał stanowisko co do braku podstaw narzucenia przez komisję konkursową obowiązku alternatywnego wyboru oferty, która miała zostać rozpatrzona. Uznał, że wobec wcześniejszej interpretacji pojęcia lokalizacja dokonanej przez NFZ nałożenie na niego obowiązku wyboru oferty było nieuprawnione. Raz jeszcze podał, że wobec dwóch różnych lokalizacji, jego obie oferty winny zostać rozpatrzone.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 14 października 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1290/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora OW NFZ z dnia [...] grudnia 2010 r. Sąd uznał, że w toku postępowania przez organami NFZ doszło do naruszenia zasady względnej jawności akt wyrażonej w art. 73 K.p.a., a przez brak porównania ofert poszczególnych oferentów do naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2011 r. wywiódł Prezes NFZ zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 § 1 pkt 1lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270, dalej jako "p.p.s.a.") oraz art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako "p.u.s.a."), art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że Prezes NFZ przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszył zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej a także pozostającą z nią w związku zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, art. 133 § 1, art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową ocenę prawną odnośnie zakresu dokumentów jakie powinny zostać włączone do akt administracyjnych. Ponadto Prezes NFZ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 152 ust.1 w związku z art. 134 ust.1 ustawy o świadczeniach i przyjęcie, że aktami postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert, są także dokumenty oraz informacje składane przez oferentów w postępowaniu konkursowym, pomimo tego, że art. 152 ust.1 i art. 154 ustawy o świadczeniach jednoznacznie definiują zakres interesu prawnego odwołującego się i wyznaczają granice zaskarżalności czynności i decyzji organów Funduszu oraz zakres postępowania odwoławczego – do zbadania przez organ czy w toku postępowania konkursowego interes prawny świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana nie doznał uszczerbku na skutek niezgodnego z prawem działania Komisji konkursowej lub Dyrektora Wojewódzkiego Oddziału NFZ.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 273/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2011 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji nie uwzględnił, że oferta skarżącego została odrzucona z uwagi na zgłoszenie oferty alternatywnej i w ogóle nie była poddana ocenie merytorycznej. W związku z tym w tej konkretnej sprawie nie zachodziła potrzeba "(...) ujawnienia i zbadania przez organy prowadzące to postępowanie wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Także kwestii dotyczących punktacji, ofert konkurencyjnych, uzasadnień punktacji etc., gdyż jest to skutek ocen dokonanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych świadczeniodawcom w ogłoszeniu o konkursie.(...)". Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że Sąd pierwszej instancji bezzasadnie także uznał, że w sprawie należy dokonać analizy porównawczej ofert na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego. Jego zdaniem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeprowadzenie powyższej analizy porównawczej ofert było zbędne, gdyż skarżący kwestionował rozstrzygnięcie konkursu nie z powodu wadliwej oceny jego oferty, lecz dlatego, że została ona uznana za ofertę alternatywną.

Wobec powyższego za nieprawidłowy Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek Sądu pierwszej instancji, że organy NFZ załatwiając sprawę naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd II instancji stwierdził, że odstąpienie przez organy NFZ, w tej konkretnej sprawie, od włączenia do akt sprawy administracyjnej, akt postępowania w sprawie zawarcia umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej było uzasadnione potrzebami prowadzonego postępowania i nie ograniczyło praw skarżącego. Jego zdaniem nie można w każdej tego rodzaju sprawie, niejako automatycznie, w oderwaniu od występującego w niej problemu prawnego, przyjmować, że rozpatrzenie odwołania wymaga odniesienia się przez organ do ofert przedstawionych przez innych oferentów i ich oceny dokonanej przez komisję konkursową. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdy oferta skarżącego została odrzucona z przyczyn formalnych, a w odwołaniu zakwestionowano zasadność takiego działania komisji konkursowej, taka konieczność nie powstała.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie oceni legalność zaskarżonej decyzji, uwzględniając przede wszystkim to, że oferta skarżącego została odrzucona z przyczyn formalnych tj. złożenia oferty alternatywnej i nie podlegała ocenie merytorycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 273/12.

Stosownie do art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

W powołanym wyroku z dnia 28 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie oceni legalność zaskarżonej decyzji, uwzględniając przede wszystkim to, że oferta skarżącego została odrzucona z przyczyn formalnych tj. złożenia oferty alternatywnej i nie podlegała ocenie merytorycznej.

Stosownie do art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach - świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 tego aktu. Przepis art. 154 ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy zaś stanowi, że świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie, w myśl art. 154 ust. 3 zd. pierwsze ustawy o świadczeniach.

Przyjmuje się, że postępowanie zainicjowane odwołaniem jest w istocie postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem w każdej instancji decyzji administracyjnej, pełniącym funkcję postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Odwołanie jako środek zaskarżenia służy, co do zasady, weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiającej jego wzruszenie. Z przepisu art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym, wszczętym odwołaniem jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy, polegające na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a tym samym wskazujące świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów.

Jak to zostało podkreślone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., którego wskazaniami Sąd jest związany w niniejszym postępowaniu – w niniejszej sprawie oferta skarżącego została odrzucona w pierwszej, jawnej fazie konkursu ofert z powodu oferty alternatywnej. Nie przeszła zatem do jego kolejnego, niejawnego etapu postępowania. Stąd istotę postępowania przed organami NFZ w rozpoznawanej sprawie stanowiła kwestia związana z ofertą alternatywną i jej implikacjami prawnymi. Natomiast irrelewantny z punktu widzenia tej sprawy był obszar związany z niejawnym etapem postępowania, skoro skarżący nie brał w nim udziału.

Innymi słowy w realiach niniejszej sprawy dla ustalenia naruszenia interesu prawnego świadczeniodawcy nie była konieczna analiza ofert poszczególnych oferentów, kwestii dotyczących punktacji, ofert konkurencyjnych, uzasadnień punktacji ect., gdyż jest to ten etap postępowania, do którego oferta skarżącego nie została dopuszczona, a więc nie mogła zostać porównana z konkurencyjnymi ofertami. Ocenie podlegało natomiast działanie komisji konkursowej w zakresie w jakim uznała, że oferta skarżącego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

W myśl art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach odrzuca się ofertę:

1) złożoną przez świadczeniodawcę po terminie;

2) zawierającą nieprawdziwe informacje;

3) jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej;

4) jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia;

5) jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów;

6) jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną;

7) jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3;

8) złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że wystąpienie któregokolwiek z wymienionych w nim enumeratywnie przypadków obliguje komisję konkursową do odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez komisję konkursową innej decyzji. Przy czym od odrzucenia oferty należy odróżnić niewybranie oferty, czyli sytuację, w której pomimo braku podstaw do odrzucenia oferty, oferent nie został wymieniony w ogłoszeniu o rozstrzygnięciu i w konsekwencji umowa z nim nie zostaje zawarta.

Stosownie do art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach Prezes Funduszu określa:

1) przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

2) kryteria oceny ofert;

3) warunki wymagane od świadczeniodawców.

W orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenia wydane na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach określające warunki wymagane od uczestników postępowania wskazują poprzez określenie wymagań adresatów, którzy mogą wziąć udział w konkursie, a spełnienie przez oferenta i ofertę warunków wymaganych od świadczeniodawców, określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach jest nakazem ustawowym wynikającym a contrario z art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach (por. np. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 262/10).

Warunki zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne określa zarządzenie Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2009 r. nr 69/2009/DSOZ, które § 8 ust. 2 stanowi, że zakresy świadczeń w izbie przyjęć i szpitalnym oddziale ratunkowym u tego samego świadczeniodawcy kontraktowane są alternatywnie.

Z niespornego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący przystępując do konkursu ofert nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, w zakresie: izba przyjęć, na obszarze: [...] – powiat [...],[...] – [...],[...] – [...], jednocześnie złożył ofertę w postępowaniu nr [...], w tym samym rodzaju, tj. leczenie szpitalne, lecz w innym zakresie: świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym, a wezwany do złożenia oświadczenia o wyborze oferty podlegającej rozpatrzeniu – wniósł o rozpatrzenie oferty złożonej w zakresie: świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym.

W ocenie Sądu oferta skarżącego złożona w postępowaniu nr [...] stanowi ofertę alternatywną w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach w zw. z § 8 ust. 2 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2009 r. nr 69/2009/DSOZ w stosunku do oferty złożonej w spornym postępowaniu.

Okoliczność ta obligowała komisję konkursową do odrzucenia oferty skarżącego w spornym postępowaniu.

Zdaniem Sądu organy NFZ prawidłowo zatem oceniły działania komisji konkursowej jako poprawne, nie naruszające zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnych zawartych w przepisach ustawy o świadczeniach, w tym przede wszystkim w art. 134 ust. 1 oraz art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, ale także unormowań zawartych w określonych przez Prezesa NFZ przepisach zarządzeń regulujących postępowanie, a w szczególności w zarządzeniu Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2009 r. nr 69/2009/DSOZ.

W ocenie Sądu, organy nie dopuściły się ponadto naruszenia norm postępowania administracyjnego, w tym przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Sąd uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Prezesowi NFZ na jednoznaczne stwierdzenie, że w spornym postępowaniu konkursowym nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego.

Kwestionowanie przez skarżącego legalności zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2009 r. nr 69/2009/DSOZ nie może odnieść zamierzonego skutku. Podkreślić należy, że znajduje ono swoje umocowanie wprost w art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, nie kreuje ono praw i obowiązków uczestników postępowania, lecz określa warunki wymagane od jego uczestników. Jednocześnie zauważyć należy, że składając ofertę w spornym postępowaniu skarżący złożył pisemne oświadczenie, że zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania.

Również grupa zarzutów odnosząca się do nieudostępnienia ofert pozostałych oferentów w realiach rozpoznawanej sprawy jest bezprzedmiotowa, skoro oferta skarżącego została odrzucona na wstępnym etapie jej badania, bez dokonywania merytorycznej oceny.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.