Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 397/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska, WSA Grzegorz Panek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M.P. na czynność Starosty z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotacji 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Starosty na rzecz skarżącego M.P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący M. P. jako osoba prowadząca Niepubliczne Policealne Studium Zawodowe w [...], w dniu 8 kwietnia 2019 r. wniósł do Starostwa Powiatowego w [...] o wypłatę dotacji za kwalifikacyjne kursy zawodowe (dalej także jako KKZ), przedkładając jako załącznik do wniosku zaświadczenie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w [...] o uzyskaniu świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Skarżący zawnioskował o wypłatę dotacji na:

49 słuchaczy KKZ w zakresie kwalifikacji R.26. Wykonanie kompozycji florystycznych,

2) 21 słuchaczy KKZ w zakresie kwalifikacji Z.04. Świadczenie usług opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej,

19 słuchaczy KKZ w zakresie kwalifikacji Z.05. Świadczenie usług opiekuńczych.

Pismem (czynnością) z dnia 7 maja 2019 r. Starosta [...] zakomunikował stronie, że odmawia wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które realizowane były przez Niepubliczne Policealne Studium Zawodowe w [...] Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm.) prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne szkoły ponadpodstawowe prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymują na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, dotację z budżetu powiatu w wysokości stanowiącej sumę kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który uczestniczył w kursie, oraz kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał ten egzamin, pod warunkiem że organ prowadzący szkołę:

1) przekaże powiatowi informację o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie później niż do dnia 30 września roku bazowego,

2) przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego; przepisy art. 33 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio,

3) udokumentuje uzyskanie świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez okręgową komisję egzaminacyjną; na wniosek organu prowadzącego szkołę okręgowa komisja egzaminacyjna wydaje niezwłocznie zaświadczenie o uzyskaniu świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Ponadto stosownie do zapisów art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 949 ze zm.) kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez:

1) publiczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody,

2) niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych prowadzące kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody,

3) publiczne i niepubliczne placówki i ośrodki, o których mowa w ust. 1 pkt 2,

4) instytucje rynku pracy, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, ze zm.), prowadzące działalność edukacyjno-szkoleniową,

5) podmioty prowadzące działalność oświatową, o której mowa w art. 170 ust. 2.

Z powyższego przepisu wynika, że Niepubliczne Policealne Studium Zawodowe w [...] może prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie zawodów, w którym kształci, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody.

Natomiast jak wynika z potwierdzenia zgłoszenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych prowadzonych przez Niepubliczne Policealne Studium Zawodowe w [...], były one prowadzone w okresie od 24 marca 2018 r. do 9 grudnia 2018 r.

Co więcej na podstawie danych przekazanych przez Niepubliczne Policealne Studium Zawodowe w [...] do systemu informacji oświatowej (skrót: SIO) wg stanu na 31 marca 2018 r. oraz 30 września 2018 r. ustalono, że w/w szkoła nie prowadziła kształcenia w szkole policealnej w zakresie zawodów przypisanych do w/w kwalifikacji. Powyższe potwierdzają złożone przez szkołę sprawozdania SIO:

1) zestawienie zbiorcze z dnia 4 kwietnia 2018 - spis na 31 marca 2018 r.,

2) zestawienie zbiorcze z dnia 3 października 2018 - spis na 30 września 2018 r.

Starosta powołał się także na stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej wyrażone w piśmie z dnia 6 marca 2018 r. zgodnie z którym w praktyce możliwa jest sytuacja, gdy szkoła policealna nie prowadzi obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w ramowym planie nauczania, jednak prowadzi zajęcia w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Np. z powodu zbyt małej liczby kandydatów w szkole o okresie nauczania wynoszącym 1 rok nie utworzono oddziału w kolejnym roku szkolnym, ale w dalszym ciągu realizowane są zajęcia w ramach wcześniej rozpoczętych kwalifikacyjnych kursów zawodowych. W świetle powołanych wyżej przepisów, w opinii ministerstwa, do czasu zakończenia kształcenia w ramach tych kursów nie można w takiej sytuacji uznać, że szkoła zaprzestała działalności.

Szkoła, nie powinna jednak organizować nowych kwalifikacyjnych kursów zawodowych do czasu uruchomienia kształcenia w zawodzie, tj. utworzenia oddziału szkolnego. Stosownie bowiem do postanowień art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą prowadzić szkoły prowadzące kształcenie zawodowe (niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych) w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody. Z brzmienia tego przepisu wynika, że szkoła policealna, która nie prowadzi kształcenia w zawodzie (tj. nie prowadzi obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w ww. ramowym planie nauczania), nie jest uprawniona do organizowania i prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych.

Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, Powiat [...] nie jest zobowiązany do wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, którzy zdali egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji w okresie działalności szkoły policealnej organizującej, kwalifikacyjne kursy zawodowe niezgodnie z art. 117 ust 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe.

Z tych tez względów nastąpiła odmowa wypłaty wnioskowanej dotacji.

W skardze na czynność Starosty [...] skarżący zarzucił naruszenie między innymi przepisu art. 31 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. W jego ocenie ostatni z wskazanych przepisów w żadnym przypadku nie uzależnia możliwości prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych od faktycznego prowadzenia zajęć w systemie szkolnym. Jedyny warunek jaki musi spełniać szkoła to mieć uprawnienia do kształcenia w określonych zawodach. Przepis ten nie przewiduje konieczności faktycznego prowadzenia działalności w określonym obszarze. Ponadto skoro szkoła może prowadzić kształcenie w formie szkolnej bo ma do tego stosowne uprawnienia to tym bardziej może prowadzić zajęcia w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do nieuzasadnionej dyskryminacji szkół, które ze względu np. na brak frekwencji w zakresie nauczania w formie szkolnej nie mogłyby prowadzić kursów zawodowych choć posiadałyby ku temu uprawnienia. Podniósł także, że działalność szkoły w zakresie kwalifikacyjnych kursów zawodowych nie jest działalnością akcesoryjną. Zgodnie bowiem z brzmieniem przepisu art. 109 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe jest to również podstawowa forma działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły. Z ostrożności podkreślił także, że we wcześniejszych okresach zajęcia w formie szkolnej były prowadzone. Zostały one wznowione od dnia 2 lutego 2019 r. Odnosząc się do treści pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej, na które powołał się starosta zarzucił, że jego treść nie wskazuje w sposób jednoznaczny na brak możliwości skutecznego ubiegania się o dofinansowanie w sytuacji braku równoległego prowadzenia zajęć w formie szkolnej i kwalifikacyjnych kursów zawodowych.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 7 maja 2019 r. wskazując, że przyjęta przez niego wykładnia przepisów jest akceptowana przez instytucje zajmując się problematyką kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Powołał się także ponownie na stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej zawarte w piśmie z dnia 6 marca 2019 r. oraz w piśmie z dnia 14 maja 2019 r. W tym ostatnim piśmie zawarto stanowisko, że szkoła nie powinna wykazywać kursów w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2018 r. Jeżeli zaś Powiat [...] otrzymał część oświatową subwencji ogólnej na podstawie danych, które zostały wpisane do systemu informacji oświatowej w sposób nieuprawniony, powinien wystąpić do MEN z wnioskiem o zmniejszenie subwencji z tego tytułu.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2019 r. podtrzymał stanowisko skarżącego zawarte w skardze. Dodatkowo podkreślił, że treść pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 6 marca 2019 r. nie może stanowić wiążącej wykładni przepisów w sprawie. Zauważył, że w piśmie tym wskazano jedynie, w sposób niejednoznaczny, że w zaistniałej sytuacji szkoła nie powinna prowadzić kwalifikacyjnych kursów zawodowych, co nie jest jednoznaczne z zakazem prowadzenia zajęć w takiej formie, a co za tym idzie nie pozbawia możliwości skutecznego ubiegania się o przyznanie dotacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy, szkoła policealna, która nie prowadzi kształcenia w zawodzie (tj. nie prowadzi obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w ramowym planie nauczania), jest uprawniona do organizowania i prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych a co za tym idzie, czy może ubiegać się o przyznanie dotacji z tytułu prowadzenia tych kursów.

Kluczem do rozstrzygnięcia tego sporu jest dokonanie wykładni przepisu art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo oświatowe. Przepis ten stanowi, że kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych prowadzące kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody.

W ocenie Sądu dokonując wykładni tego przepisu należy uznać, że jego rozumienie zaprezentowanie przez Starostę [...] jest nieprawidłowe.

Starosta stoi bowiem na stanowisku, że szkoła policealna, która nie prowadzi faktycznie kształcenia w zawodzie w formie zajęć szkolnych nie jest uprawniona do organizowania i prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych.

Z treści omawianego przepisu takiego stanowiska nie można jednak wywieść. Zdaniem Sądu przez niepubliczną szkołę o uprawnieniach szkoły publicznej prowadzącej kształcenie zawodowe należy rozumieć szkołę która ma uprawnienia do prowadzenia tego rodzaju działalności. Zatem aby organizować i prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe szkoła nie musi faktycznie prowadzić także zajęć lekcyjnych w tych zawodach. Wystarczające jest tutaj spełnienie samych wymogów formalnych do prowadzenie tego rodzaju działalności. Już bowiem spełnienie tych wymogów jest równoznaczne z uznaniem, że dany podmiot prowadzi kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów w których kształci. O braku uprawnień do prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych można by mówić w sytuacji gdy szkoła zaprzestaje kształcenia w danym zawodzie lub nie dokonuje naboru do danego zawodu. Z nadesłanych Sądowi akt nie wynika żeby któraś z tych sytuacji miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Na poparcie takiej wykładni omawianego przepisu można powołać się na stanowisko Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej przedstawionym w opracowaniu pt. "Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe krok po kroku" (KOWEZiU Warszawa 2012 str. 8).

Wskazano tam, że brak uprawnień do prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych występuje, gdy szkoła zaprzestaje kształcenia w danym zawodzie, ponieważ wprowadzone zostały zmiany w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego wskazujące inny typ szkoły, w którym kształcenie to może być prowadzone (sytuacja taka dotyczy w roku szkolnym 2012/2013 szkół policealnych kształcących w niektórych zawodach "przeniesionych" do technikum) lub szkoła nie dokonuje naboru do danego zawodu, kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone nie dłużej niż do zakończenia ("wygaszenia") kształcenia w tym zawodzie.

Zgodnie art. 31 o finansowaniu zadań oświatowych prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne szkoły ponadpodstawowe prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymują na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, dotację z budżetu powiatu w wysokości stanowiącej sumę kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który uczestniczył w kursie, oraz kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał ten egzamin, pod warunkiem że organ prowadzący szkołę:

1) przekaże powiatowi informację o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie później niż do dnia 30 września roku bazowego;

2) przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego; przepisy art. 33 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio;

3) udokumentuje uzyskanie świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez okręgową komisję egzaminacyjną; na wniosek organu prowadzącego szkołę okręgowa komisja egzaminacyjna wydaje niezwłocznie zaświadczenie o uzyskaniu świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Wobec spełnienia przez skarżącego powyższych warunków brak było podstaw do odmowy wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które realizowane były przez Niepubliczne Policealne Studium Zawodowe w [....].

Powyższe nakazywało Sądowi stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności organu dotującego, zgodnie z art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ dotujący winien uwzględnić wskazania Sądu oraz dokonaną prze niego wykładnię przepisu art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe i ocenić wniosek skarżącego na podstawie art. 31 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.