Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 806/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.175, art.184
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art.26, art.26a, art.26d, art.32 ust.1 pkt 2, art.45 ust.3a, art.48a ust.2 i ust.3 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art.145 §1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 214 poz 3 art.1 ust.6 -7
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w  zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - Tekst mający znaczenie dla EOG

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni I. w likwidacji w B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc kwiecień 2012r.. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Organu I instancji


UZASADNIENIE

1. Spółdzielnia Inwalidów "Z." w likwidacji w B. (dalej Skarżący) złożyła wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc kwiecień 2012 r.

2. Decyzją z dnia [...].9.2012 r. Prezes Zarządu Powiatowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – stosownie do treści art. 45 ust. 3a oraz art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27.8.1997 r. o rehabilitacji zawodowej, społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.) – dalej ustawa, jak również art. 1 ust. 6 lit. c) oraz art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozp. w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 6.8.2008 r.) – dalej rozporządzenie Komisji (WE) – postanowił odmówić wypłaty żądanego dofinansowania.

W motywach – po przedstawieniu biegu postępowania, a w szczególności złożonych przez Skarżącą dokumentów, a także przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów i poglądów judykatury – wskazano, że z przekazanych przez spółdzielnię informacji wynika, iż posiada nieuregulowane zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 z późn. zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 powołanej ustawy dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Niewykonanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań dotyczy zarówno zobowiązań prywatnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Należy wskazać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. I SA/Lu 717/07 uznał, iż "Przez niewypłacalność rozumie się niewykonanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Nieistotne jest czy nie wykonuje ona wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny jest rozmiar nie wykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność".

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalną także wtedy, gdy jego zobowiązania przekraczają wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco wykonuje wymagalne zobowiązania pieniężne. Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny "(...) dla ochrony prawa wierzycieli osób prawnych oraz wspomnianych jednostek organizacyjnych niezbędne jest, by zadłużenie tych podmiotów nie przekraczało wartości ich aktywów. W przeciwnym wypadku wierzyciele nie mogliby zostać zaspokojeni z ich majątku w postępowaniu upadłościowym (A. Jakubiecki, F. Zedler Komentarz do ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, wyd. Zakamycze 2003 r.)". Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że wartość aktywów na dzień [...] grudnia 2011 r. wynosiła [...] zł., natomiast zobowiązań [...] zł., w związku z tym sytuacja przedsiębiorstwa zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze kwalifikowała podmiot do zgłoszenia upadłości.

Zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż organ udzielający pomocy bada sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa na dzień złożenia przez nią wniosków o udzielenie pomocy. Wskazuje na to przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności zawierających wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena czy podmiot znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach UE dotyczących udzielenia pomocy publicznej. Poprawa sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia wniosku nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie, a tym samym planowana sprzedaż nieruchomości i wzrost sprzedaży po dniu wystąpienia z w/w wnioskiem nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Powyższą sytuację w wyroku z dnia 14 października 2011 r., sygn., akt V SA/Wa 1287/11 potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W związku z tym, że strona nie reguluje swoich zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, należy uznać, że na dzień wystąpienia z wnioskami Wn-D o dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za kwiecień 2012 r. strona spełniła przesłanki wynikające z art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008, a tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za w/w miesiąc nie może zostać udzielona.

3. W efekcie wniesionego odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy – utrzymał w mocy decyzją z dnia [...].1.2013 r. zaskarżony akt administracyjny.

Organ – po przedstawieniu biegu postępowania (str. 1-2 decyzji), a także mających zastosowanie w sprawie przepisów (str. 2-3 decyzji) – wskazał:

a) po pierwsze, że organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną Skarżącej na dzień złożenia przez Nią wniosku, a zatem podnoszone przez stronę w piśmie z dnia [...].12.2012 r. argumenty o zwiększeniu sprzedaży wyrobów i usług w okresie IX-XII. 2012 r., czy też uiszczenie zaległości wobec ZUS, następujące po dacie złożenia wniosku - nie mogą mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie (str. 3-4 decyzji);

b) po drugie, decydujące znaczenie przy ocenie wniosku miał fakt, że na dzień złożenia wniosku za miesiąc kwiecień 2012 r. strona posiadała zaległości wobec ZUS na łączną kwotę [...] zł (str. 4 decyzji);

c) po trzecie, analiza złożonej przez Skarżącą dokumentacji pozwala stwierdzić, że rosnąca tendencja w ujemnym kapitale własnym wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności strony i tym samym zagrożenie upadłością. Również niepokojące tendencje rysują się we wskaźniku ogólnego zadłużenia strony, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów, który na koniec kwietnia 2012 r. wynosił 2,7 (norma 0,57-0,67) – zob. str. 4 decyzji;

d) po czwarte, Skarżąca nie może uzależniać poprawy swojej sytuacji ekonomicznej jedynie od uzyskania pomocy publicznej w postaci dofinansowania pracowników niepełnosprawnych, która to pomoc nie jest przeznaczona na zwiększenie przychodów pracodawcy (str. 5 decyzji);

e) po piąte, w zakresie stawianego zarzutu oparcia się na dokumentach w postaci sprawozdań finansowych, które nie odzwierciedlają realnej wartości aktywów trwałych a jedynie przedstawiają ich wartość księgową, wskazano, że zgodnie z ustawą z dnia 19.9.1994 r. o rachunkowości tylko te dokumenty są rzetelnym dowodem tego, co zostało w nich przedstawione, zwłaszcza co do wartości aktywów. Skarżąca przedstawiając dane finansowe sama wybrała metodologię ich obliczenia za lata 2009 – do kwietnia 2012 r. i nie może kierować pod adresem rozstrzygającego organu, iż mają negatywną wymowę (str. 5 decyzji).

4. W skardze do WSA w Warszawie Spółdzielnia – wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji – zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

a) art. 26, 26a i 26d ustawy,

b) rozporządzenia Komisji (WE),

c) art. 87 i 88 Traktatu,

d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.3.2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312 ze zm.).

W motywach wskazano, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni powyższych przepisów przyjmując, że Skarżąca znajdowała się w kwietniu 2012 r. w trudnej sytuacji ekonomicznej, podczas gdy sposób ewidencjonowania wartości majątku Spółdzielni, obecność części majątku w ewidencji pozabilansowej, a nadto wzrastająca w kolejnych miesiącach wartość przychodów ze sprzedaży wyrobów i usług zaprzecza tezie o trudnej sytuacji Skarżącej.

5. W odpowiedzi na skargę – postulując jej oddalenie – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie, bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny, bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może, zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi, bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.

III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca, bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a., lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

IV. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 48a ust 2 i ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, które stanowią, że środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), a także art. 26d i art. 32 ust 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych). Wskazać przy tym należy, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Przepis art. 48a ust 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie tych pracowników w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) w związku tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia Komisji (WE). Kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc szukać we wskazanych wyżej Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) oraz Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE. C z 2004 r. nr 244, poz. 2, ze zm.).

Zgodnie z motywem 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. pomoc przyznana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenia administracyjne, państwa członkowskiego przyznając pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, do której stosuje się rozporządzenie powinny zastosować uproszczoną w porównaniu z wytycznymi, definicję zagrożonego przedsiębiorstwa. Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że strona jest średnim przedsiębiorstwem, gdyż spełnia przesłanki z definicji zawartej w art. 2 ust 1 załącznika I do w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 r., tj. zatrudnia mniej niż 250 pracowników i jej roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR i jednocześnie nie spełnia przesłanek z ust. 2 i 3 w/w artykułu, aby stwierdzić, że jest ona małym przedsiębiorstwem lub mikroprzedsiębiorstwem. Wobec powyższego ze względu na wyżej wskazaną wielkość wnioskodawcy przy ocenie jego sytuacji finansowej, zastosowanie będzie miała uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu Komisji.

Zgodnie z art. 1 ust 7 w/w rozporządzenia Komisji zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo spełniające następujące warunki:

w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowanego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności.

W ocenie Sądu na uwzględnienie w całości zasługują zarzuty, że powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na dane bilansowe mające historyczny charakter jest zabiegiem nieuprawnionym i z samego założenia wadliwym.

V. Należy zauważyć, że sytuacja ekonomiczna powinna być oceniana także na dzień złożenia wniosku i później. Wobec powyższego za niewłaściwe należy uznać powoływanie się przez organ drugiej instancji przy ocenie sytuacji ekonomicznej strony jedynie na dane bilansowe za lata 2009-2012.

Należy podkreślić, jak wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 301/09, że "w doktrynie podkreśla się że majątek przedsiębiorcy zazwyczaj zorganizowany jest w formie przedsiębiorstwa i z tego też względu charakteryzuje się on wysoką zmiennością zarówno po stronie pasywów jak aktywów, co utrudnia jego ocenę. W tej sytuacji z pewnością łatwiej jest stwierdzić fakt zaprzestania płacenia długów i to bez względu na okoliczność, która go spowodowała, niż zajmować się badaniem wszystkich składników majątku dłużnika pod kątem zabezpieczenia wykonania przez niego zobowiązań pieniężnych, jak ma to miejsce, gdy podstawą ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność. Wskazana byłaby wykładnia zawężająca pojęcia niewypłacalności do niewykonania zobowiązań, ale tylko pieniężnych z tym zastrzeżeniem, że pojęcie niewykonywania pojedynczego zobowiązywania pieniężnego nie jest tożsame z pojęciem niewypłacalności w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, które stanowi cechę majątku dłużnika. Wskazuje na to choćby art. 12 Prawa upadłościowego i naprawczego, w którym ustawodawca wydaje się wprost nawiązywać do zobowiązań pieniężnych. Nie każda przewyżka stanu biernego nad czynnym stanowiła podstawę ogłoszenia upadłości. Zachodziło to tylko wtedy, gdy stan taki zagrażał wykonaniu zobowiązań pieniężnych, co ustawodawca określał jako nadmierne zadłużenie. Treść bilansu nie może w pełni odzwierciedlać wszystkich składników majątku przedsiębiorcy składających się na pojęcie majątku sensu largo. Przykładowo, kapitały własne i zysk są umieszczane w bilansie po stronie pasywów, a nie aktywów. Biorąc pod uwagę powyższe, art. 11 ust 2 Prawa upadłościowego i naprawczego nie można interpretować, opierając się wyłącznie na bilansie, który jedynie porządkuje majątek przedsiębiorcy według źródeł jego finansowania (zob.: J. Petraniuk, Upadłość i jej podstawy w prawie upadłościowym i naprawczym, "Przegląd Prawa Handlowego" 2003/12/17) ". Wobec powyższego należy zauważyć, iż winno się brać pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanki art. 1 ust 7 lit c, tj. podleganiu zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności, dowody w postaci zaświadczeń o niezaleganiu z płatnościami wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wobec Urzędu Skarbowego, opinii banków odnośnie kredytowej oraz terminowości wywiązania się ze zobowiązań. Należy przy tym zauważyć, iż strona przedstawiła stosowne zaświadczenia o niezaleganiu z płatnościami wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, o których mowa w uzasadnieniu rozstrzygnięć.

Ten pogląd znajduje uzasadnienie w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 28.5.2013 r., II GSK 344/12, w którym wskazano, że: "Prawidłowo - zdaniem NSA - podkreślono, że sytuacja ekonomiczna powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku przy uwzględnieniu późniejszych pism złożonych przez Spółkę z których wynikało, że pierwotnie złe sytuacja ekonomiczna sukcesywnie ulegała poprawie tak, że nie sposób było przyjąć stanu zagrożonego przedsiębiorstwa, w którym miała się znajdować Spółka.

Co istotne, zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to zatem, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego i przy uwzględnieniu jego dynamiki, nie sposób pominąć okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą się ujawnić w toku prowadzonego postępowania a są relewantne dla wyniku tegoż postępowania. Ograniczanie analizy kondycji finansowej przedsiębiorcy jedynie do momentu złożenia wniosku może doprowadzić do wypatrzenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej a w konsekwencji doprowadzić do wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania środków pomocowych.

Zasadnie też, Sąd I instancji zwrócił uwagę na konieczność wnikliwej oceny sytuacji Spółki w kontekście oceny spełnienia przesłanek podlegania zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności. Słusznie WSA w Warszawie zaakcentował potrzebę sięgnięcia do innych dokumentów niż bilans Spółki bowiem treść bilansu może nie w pełni odzwierciedlać wszystkie składniki majątku przedsiębiorcy co nie odzwierciedli rzeczywistego standingu finansowego przedsiębiorcy".

Uzupełnieniem dla tej niezwykle cennej konstatacji jest uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 21.10.2011 r., sygn. akt V SA/Wa 947/11, które łączy konstrukcję formularza z obowiązkiem badania kondycji ubiegającego się o pomoc nie tylko na datę złożenia wniosku:

"Z faktu dokonywania oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy na podstawie dokumentów i informacji złożonych w dacie składania wniosku nie wynika obowiązek oceny tej sytuacji wyłącznie na datę złożenia wniosku, ale obowiązek dokonania oceny na podstawie złożonych dokumentów. Złożone dokumenty stanowią niewątpliwe podstawę do oceny sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa według stanu na datę złożenia wniosku oraz za okres dotyczący lat ubiegłych, nie wyłączając równocześnie możliwości i obowiązku dokonania oceny sytuacji ekonomicznej strony — na podstawie złożonych dokumentów- w przyszłości.

Istotnie ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po złożeniu wniosku nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie, jednakże wpływ taki powinna mieć potencjalna możliwość poprawy, jeżeli wynika z dokumentów i informacji zawartych w formularzy i dokumentach złożonych wraz z wnioskiem lub w wyniku uzupełnienia. Zakres informacji, które musi przedstawić podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc cle minimis w rolnictwie i rybołówstwie. Wzór formularza informacji został określony w załączniku do rozporządzenia. Należy wskazać, że w części B punkt 6 formularza wnioskodawca, zobowiązany jest odpowiedzieć na pytania: "Czy pomimo wystąpienia okoliczności wymienionych w pkt. 5, wnioskodawca jest w stanie odzyskać płynność finansową? Jeżeli tak, to w jaki sposób?". Umieszczenie tego punktu w formularzu stanowiącym załącznik do wniosku o Przyznanie pomocy wskazuje na to, że organ dokonujący oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy jest zobowiązany ocenić sytuację według stanu na dzień złożenia wniosku, ale również ocenić, na podstawie dokumentów i informacji przedstawionych przez wnioskodawcę możliwość poprawy sytuacji finansowej wnioskodawcy i dopiero na tej podstawie ustalić czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej".

VI. W świetle powyższych konstatacji poczynionych w judykaturze wskazać należy na potrzebę zbadania aktualnej sytuacji Skarżącej, nie tylko w momencie składania wniosku lecz również dalszej, w tym również w fazie orzekania. Dostrzec w szczególności wypada, że z akt administracyjnych wynika (k. 183-184), że w październiku 2012 r. dokonano spłaty zaległych należności na rzecz ZUS. Potwierdzeniem braku zaległości zobowiązań wobec ZUS jest wydane z datą [...].11.2012 r. zaświadczenie (k. 175).

Z niekwestionowanych przez Organ II instancji okoliczności wynika też, że na przestrzeni IV-XI.2012 r. rosła też wartość sprzedaży wyrobów i usług (k. 183 i akta sądowe), co nie jest bez znaczenia dla rokowań bytu Skarżącej w przyszłości, a ma to istotne znaczenie dla określenia także aktualnej kondycji finansowej. Warto podkreślić, że z racji uregulowania należności publicznoprawnych Skarżącą nie można uznać za podmiot niewypłacalny.

VII. Nie bez znaczenia jest też wymiar społeczny sprawy; Skarżąca zatrudnia pracowników niepełnosprawnych, co w przypadku odmowy dofinansowania do wynagrodzeń pracowników może w konsekwencji doprowadzić do upadłości tego pracodawcy. Nie jest to przez nikogo oczekiwany rezultat zbyt rygorystycznej interpretacji i stosowania zasad regulujących przedmiot postępowania.

In fine refleksja natury ogólnej wynikająca z poszanowania tradycji prawa rzymskiego wyrażonej dyrektywą ius est ars boni et aequi. Sąd oceniając legalność zaskarżonych decyzji nie jest wolny od odpowiedzialności za to czy jego orzeczenia sprzyjają dobru publicznemu, czy je rujnują poprzez akceptację złych rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Dziwić musi rygoryzm Ministra Pracy i Polityki Społecznej, który powinien mieć świadomość, że konsekwencją takiego stanowiska będzie likwidacja Spółdzielni i pozbawienie zatrudnienia tam inwalidów środków do życia i możliwość rehabilitacji. Dalsze powiększanie milionowych rzesz osób bezrobotnych lub emigrantów nie może być działaniem akceptowanym przez Sąd. Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest użyteczniejsze w odczuciu społecznym aniżeli np. przeznaczenie kwoty około 6 mln zł na wsparcie koncertu Madonny decyzją innego Organu.

VIII. Przy ponownej ocenie należy wziąć również pod uwagę okoliczności wskazane w skardze (pkt. 1-5 in fine). Są one niezwykle istotne i mogą rzutować na treść przyszłego rozstrzygnięcia. Wskazują bowiem na obiektywne przyczyny zaistniałych w sprawie okoliczności rzutujących na kondycję finansową spółdzielni.

IX. Widząc potrzebę uwzględnienia poglądów zawartych w orzecznictwie, a także dokonania w ich świetle oceny sytuacji ekonomicznej Skarżącej począwszy od kwietnia 2012 r. do chwili obecnej – nie przesądzając treści orzeczenia – należało stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.