Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3813/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 71 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 204/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 7 listopada 2018 r. nr 1550/18 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 204/19 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] (dalej jako wspólnota) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 7 listopada 2018 r., nr 1550/18 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w dniu 7 maja 2018 r. wydał postanowienie nr IOT/175/2018, w którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej zmiany sposobu przeznaczenia lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] na lokal użytkowy - pensjonat, z innych uzasadnionych przyczyn. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018 r., nr 1155/18 uchylił to rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W efekcie PINB decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r., nr IOT/297/2018, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dna 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej zwanej k.p.a.) umorzył postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej zmiany przeznaczenia lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] na lokal użytkowy - pensjonat - wynajem pokoi.

Wspólnota wniosła odwołanie od tej decyzja, a Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 listopada 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając przyjęte stanowisko odwołał się do kontroli przedmiotowego lokalu podczas której ustalono, że składa się on z dwóch pokoi - sypialni, przedpokoju z urządzonym aneksem kuchennym, łazienki i garderoby. Przy drzwiach wejściowych zamontowany szyfrator. Zgodnie z treścią umowy najmu lokalu mieszkalnego z 4 lipca 2016 r. lokal jest wykorzystywany przez firmę [...] na cele mieszkalne. Najemcy przyznano uprawnienia do oddania lokalu w podnajem lub do odpłatnego używania osobom trzecim, jedynie na cele mieszkalne.

W świetle tych ustaleń organ odwoławczy zaaprobował stanowisko o braku podstaw do nakładania jakichkolwiek nakazów bądź zakazów, a w związku z tym umorzenie postępowania. Zaznaczył, że ustalenia poczynione przez upoważnionych inspektorów podczas czynności kontrolnych spisane zostały w protokole nr IOT/400/2018 z dnia 16 marca 2018 r., który - jako dokument urzędowy - korzysta ze zwiększonej mocy dowodowej, a jego kwestionowanie bez przytoczenia wiarygodnych dowodów obalających zawarte w nim ustalenia jest pozbawione racji. Dlatego też, w jego ocenie, nie można uznać aby wydruk z portalu internetowego stanowił skuteczny kontrdowód wobec poczynionych ustaleń protokolarnych.

Wyraził także zapatrywanie, że przeprowadzone czynności kontrolne nie wykazały, aby lokal, będący przedmiotem postępowania użytkowany był na inne cele niż mieszkalne. Nie doszło do zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U z 2018 r. poz. 1202, ze zm.; dalej zwanej ustawą). Dodał, że nie jest dla niego zrozumiały zarzut jakoby organ I instancji wydając decyzję z 28 sierpnia 2018 r. zobowiązany był do uwzględnienia w jej treści później złożonych wniosków dowodowych (data wpływu 4 września 2018 r.).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła wspólnota, kwestionując jej zasadność.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. podzielił ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenił je jako prawidłowe, wyczerpujące i przyjął za własne.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów wspólnoty Sąd I instancji stwierdził, że organy dysponowały właściwym materiałem dowodowym pozwalającym na prawidłowy ogląd okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu poza sporem musi pozostać to, że lokal mieszkalny z woli jego właściciela, w drodze umowy cywilnoprawnej oddany został w najem. Ten jednak nie wpłynął na zmianę funkcji lokalu, gdyż nie powstał w nim zakład usługowy, żłobek, stołówka. Lokal wraz z wyposażeniem zachował funkcje mieszkalną i nie zmienia jej to czy w lokalu mieszka jeden najemca goszczący co dzień inne osoby, czy też z różną częstotliwością w lokalu pomieszkują różne osoby. Zaistniałe w związku z takim korzystaniem z lokalu mieszkalnego uciążliwości, w ocenie Sądu, są poza sferą ingerencji organu nadzoru budowlanego. Podobnie jak niewłaściwe zachowanie właściciela lokalu tak też zachowanie lokatorów może być przedmiotem interwencji służb porządkowych czy podstawą kierowania roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Podkreślił, że ustalenie charakteru lokalu jako mieszkalnego z uwzględnieniem przeznaczenia go na najem nastąpiło w sposób prawidłowy i pominięcie dowodu z przesłuchania świadka czy danych internetowych nie stanowi o wadzie postępowania dowodowego, która mogłaby mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie.

W konsekwencji Sąd uznał, że zasadnie ustalono i prawidłowo uzasadniono w zaskarżonej decyzji, że nie doszło do zmiany przeznaczenia lokalu, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zauważył, że organ II instancji miał uprawnienia pozwalające mu na uzupełnienie materiału dowodowego, ale to nie było celowe w okolicznościach niniejszej sprawy. Fakt najmu lokalu i udostępniania go innym osobom nie jest w sprawie kwestionowany. Stąd zaakceptował formalne rozstrzygnięcie organu oparte na art. 105 § 1 k.p.a. Bezsprzecznie bowiem organ nie miał podstaw do podejmowania czynności w ramach nadzoru budowlanego i w tym rozumieniu sprawa w której został zaangażowany, stała się bezprzedmiotowa.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła wspólnota, zaskarżając to orzeczenie w całości. Podniosła w niej zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wobec braku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza niewyjaśnienia przez organy wydające rozstrzygnięcia w sprawie jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy krótkoterminowy i ciągły najem spornego lokalu i udostępnianie tego lokalu nieokreślonej liczbie najemców wypełnia definicję usługi hotelarskiej, o której mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewoźników turystycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 238, ze zm.) i pomimo to lokal ten nadal pełni funkcję mieszkaniową mimo zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób korzystających z usług hotelarskich, czy też w takim przypadku nie można mówić o funkcji mieszkaniowej;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez organy I i II instancji dowodu z przesłuchania w charakterze świadka M. C., dowodów z dokumentów w postaci 3 notatek pracowników ochrony [...] oraz zapisów ze stron internetowych za pośrednictwem których można zarezerwować sporny lokal (wnioski dowodowe z dnia 30 sierpnia 2018 r.) i zaakceptowanie powyższego przez Sąd, gdy przeprowadzenie ww. dowodów wykazałoby brak realizacji w lokalu funkcji mieszkaniowej, gdyż lokal jest podnajmowany kolejnym najemcom przez firmę [...] w ramach usług hotelarskich głównie na cele imprez okolicznościowych, co nie ma nic wspólnego z funkcją mieszkaniową rzekomo w nim realizowaną, a przeprowadzenie tych dowodów było o tyle konieczne, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż ten lokal zachował przymiot lokalu mieszkalnego, a okoliczność ta pozostaje niezgodna z rzeczywistością;

3. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonych decyzji pomimo naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni przepisów art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71a ustawy, jakoby zmianą funkcji mieszkalnej przeznaczenia lokalu nie było przeznaczenie lokalu przez właściciela na okresowy najem, w sytuacji gdy zmiana przeznaczenia lokalu powstaje nie tylko na skutek przeprowadzenia robót budowlanych w lokalu i powstania w nim zakładu usługowego, żłobka czy stołówki jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ale również w przypadku wykorzystywania lokalu do innego celu niż mieszkalny jakim jest okresowy jego najem, który nie musi być związany z realizacją funkcji mieszkaniowej bowiem zaspokaja potrzeby hotelowe osób korzystających z usług hotelowych, a działalność tego rodzaju sama w sobie prowadzi do konieczności wprowadzenia zmian zapewniających bezpieczne użytkowanie lokalu;

4. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 79 §1 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 4 w zw. z art. 81a ustawy polegające na niewyjaśnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy przeprowadzona przez organ I instancji czynność oględzin lokalu wykonana w dniu 16 marca 2018 r. była tożsama z kontrolą, o której mowa w art. 81 ust. 4 ustawy, czy też nie, gdy są to dwa różne środki dowodowe dla prawidłowości których różne są też wymagania formalne, a powołanie się w treści zawiadomienia organu I instancji z dnia 19 lutego 2018 r. o terminie oględzin na treść art. 81 ust. 4 w zw. z art. 81a ustawy wykluczało powiadomienie o tym osoby kontrolowanej, gdyż czynności kontrolne nie były przeprowadzone w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w oparciu art. 81 ust. 4 w zw. z art. 81a ustawy, a w konsekwencji nierozpoznanie co do istoty zarzutu nr 4 ze skargi z dnia 18 grudnia 2018 r.

W oparciu o powołane zarzuty kasacyjne pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wspólnoty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniósł także o przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

Stosownie do regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Prawidłowa jest ocena Sądu I instancji, że organy nadzoru budowlanego wydając zaskarżone decyzje dysponowały właściwie zebranym materiałem dowodowym, pozwalającym na prawidłowy ogląd okoliczności niniejszej sprawy oraz jej rozstrzygnięcie. Brak było podstaw do uzupełniania postępowania dowodowego o wnioskowane przez stronę skarżącą dowody zwłaszcza, że dotyczyły one kwestii pozostających poza sporem w sprawie tj. że przedmiotowy lokal mieszkalny jest oddany w najem krótkoterminowy oraz, że tego typu najem powoduje określone uciążliwości dla pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej. Okoliczności te brew twierdzeniom skargi kasacyjnej, pozostają jednak bez wpływu na ocenę prawidłowości wydanego w sprawie orzeczenia.

Zgodnie z art. 71 ust. 1, 2 i 4 ustawy przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, którego należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wskazane w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, w sposób niewyczerpujący, sytuacje przesądzające o zmianie sposobu użytkowania wskazują, że nie chodzi o jakąkolwiek zmianę sposobu użytkowania w odniesieniu do pierwotnego, czyli też dotychczasowego legalnego sposobu użytkowania, ale o zmianę, która wpływa na zmianę istotnych wymagań odnoszących się do danego obiektu, związanych z konkretnym sposobem korzystania z niego (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2957/18, LEX nr 2768615). Wobec tego w postępowaniu w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego niezbędne jest ustalenie, czy podjęta w obiekcie budowlanym działalność spowodowała zmianę warunków: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Konieczne zatem jest nie tyle ustalenie, jakie są aktualnie warunki prowadzonej w obiekcie budowlanym działalności i czy zgodne są one z obowiązującymi przepisami, co określenie czy zmiana sposobu użytkowania doprowadziła do zmiany wskazanych wyżej warunków. Wymaga to zestawienia warunków wcześniejszych z aktualnymi, porównania ich i określenia czy uległy one zmianie (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1837/19, LEX nr 3085230). Zatem zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Zmianę tę trzeba oceniać w porównaniu ze sposobem użytkowania tego obiektu określonego w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, ewentualnie w porównaniu ze sposobem użytkowania wskazanego w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (por. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 306/06).

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela w tym zakresie ustalenia i argumentację Sądu I instancji, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu wskazujące, że w wyniku prowadzonej w spornym lokalu mieszkalnym działalności nie doszło do zmiany w porównaniu z dotychczasowym sposobem użytkowania w zakresie warunków wskazanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Poza sporem pozostaje, że lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] z woli jego właściciela, w drodze umowy cywilnoprawnej, oddany został w najem i bez znaczenia pozostaje fakt czy jest to najem krótkoterminowy, czy też inny rodzaj najmu. Lokal zachował bowiem funkcję mieszkalną i jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie zmienia jej to, czy w lokalu mieszka jeden najemca goszczący co dzień inne osoby, czy też z różną częstotliwością w lokalu pomieszkują różne osoby. W okolicznościach sprawy, zasadnie ustalono i prawidłowo uzasadniono, że nie doszło do zmiany przeznaczenia lokalu, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Podkreślić należy, że lokal, bez względu na to czy pozostaje we władaniu właściciela, czy też najemcy czy najemców, czy choćby innych osób za zgodą właściciela tam przebywających, zachował przymiot lokalu mieszkalnego w rozumieniu prawa budowlanego. Z kolei zaistniałe w związku z takim korzystaniem z lokalu mieszkalnego uciążliwości pozostają poza sferą ingerencji organów nadzoru budowlanego. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że niewłaściwe zachowanie właściciela lokalu lub też zachowanie lokatorów może być przedmiotem interwencji służb porządkowych, czy podstawą kierowania roszczeń o charakterze cywilnoprawnym.

Nie jest uprawnione stanowisko skarżącej kasacyjnie, iż podnajem lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym w oparciu o zawarte umowy cywilnoprawne mieści się w pojęciu usług hotelarskich zdefiniowanych w art. 3 pkt 8 ustawy o usługach hotelarskich (...). Najem krótkoterminowy lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym nie stanowi takich usług. Także wzrost liczby osób wynajmujących mieszkanie, nie oznacza, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania mieszkania, w dalszym ciągu lokal wykorzystywany jest na cele mieszkaniowe i nie zmienia się jego dotychczasowy charakter.

Natomiast podnoszona przez skarżącą kwestia stosunków prawnych między współwłaścicielami nieruchomości ma charakter cywilnoprawny, ich źródłem jest prawnorzeczowy stosunek współwłasności przymusowej nieruchomości wspólnej. Należy zauważyć, że najem krótkoterminowy może wiązać się z ponadprzeciętną eksploatacją nieruchomości wspólnej. W takiej sytuacji wspólnota ma możliwość obciążenia właścicieli lokali wykorzystywanych komercyjnie zwiększonymi kosztami utrzymania nieruchomości wspólnej, jeżeli uzasadnia to sposób korzystania z takich lokali (art. 12 ust. 3 u.w.l.). Ma także możliwość uchwalenia regulaminu porządku domowego, który może być punktem wyjścia do oceny, w jakich okolicznościach zachowanie właściciela lokalu (jego domowników, najemców), będzie zakłócać korzystanie z lokali sąsiednich ponad przeciętną miarę (art. 13 ust. 1 u.w.l.). Na zasadach ogólnych może także korzystać z roszczeń z art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. ewentualnie z art. 16 u.w.l. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn.. akt IV CSKP 20/21 opublikowany: OSNC 2021/10/69)

Spory sąsiedzkie generowane korzystaniem z mieszkań na zasadzie najmu krótkoterminowego za pośrednictwem platform internetowych - z braku kompetencji - nie mogą być natomiast rozstrzygane przez organy nadzoru budowlanego, wymagają one rozwiązań systemowych w zakresie regulacji rynku najmu krótkoterminowego, których wprowadzenie jest możliwe tylko przez ustawodawcę.

Problemy te - choć nie w kontekście podnoszonym przez skarżącą - stały się już przedmiotem regulacji zakazowych w innych krajach Unii Europejskiej (Francja, Hiszpania) i wypowiedzi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie zgodności administracyjnych ograniczeń działalności - wykonywanej zawodowo i niezawodowo - polegającej na wielokrotnym, krótkoterminowym, odpłatnym wynajmie umeblowanych lokali mieszkalnych klientom zatrzymujących się przejazdem, z dyrektywą 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącą usług na rynku wewnętrznym (Dz. U. z 2006 r., L376, s. 36), w związku z przeciwdziałaniem problemowi niedoboru mieszkań na wynajem długoterminowy. W wyroku z dnia 22 września 2020 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C- 724/18 Cali Apartments (Procureur géneral prés la cour d' appel de Paris i ville de Paris i C - 727/18 HX) Procureur géneral prés la cour d' appel de Paris i ville de Paris orzekł, że uregulowanie krajowe, które ustanawia wymóg uzyskania zezwolenia na wielokrotny, krótkoterminowy wynajem lokalu mieszkalnego klientom zatrzymującym się przejazdem, niedokonującym w nim zameldowania, jest zgodne z prawem Unii, o ile jest dostosowane do lokalnego rynku wynajmu, rzeczywiście przyczynia się do rozwiązania problemu niedoboru mieszkań na wynajem długoterminowy, a celu tego nie można osiągnąć za pomocą mniej restrykcyjnych środków.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącej kasacyjnie, co do nieodniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutu dotyczącego braku podstaw do zawiadamiania właściciela lokalu o terminie przeprowadzenia czynności kontrolnych, należy zauważyć, że Sąd I instancji wprawdzie lakonicznie, ale odniósł się do tego zarzutu wskazując, że czynności organu w tym zakresie zostały przeprowadzone prawidłowo. Ocenę tę należy uznać za zasadną, gdyż nie ulega wątpliwości, że czynności organu nadzoru budowlanego miały charakter czynności kontrolnych, bowiem były przeprowadzone jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania. Nadto fakt zawiadomienia zarówno właściciela lokalu jak i zarządu wspólnoty świadczy o tym, że zastosowanie do nich miał art. 81 a ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 81a ust. 2 ustawy, czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. W myśl ust. 3 ww. przepisu, w przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. Zatem w odniesieniu do kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą prawodawca dopuszcza przeprowadzenie kontroli w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, gdy jest to szczególnie uzasadnione. W tej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawiadomienie właściciela lokalu o planowanych oględzinach lokalu mieszkalnego, czy przeprowadzenie oględzin podczas nieobecności przedstawiciela wspólnoty, nie świadczy o nieprawidłowościach w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i nie może w świetle przytoczonych przepisów dyskwalifikować wyniku tych oględzin. Zatem zarzut co do zawiadomienia właściciela lokalu o planowanych oględzinach i czynnościach kontrolnych uznać należało za nieuzasadniony.

W okolicznościach sprawy, zasadnie natomiast Sąd I instancji ustalił i prawidłowo uzasadnił w zaskarżonym wyroku że nie doszło do zmiany przeznaczenia lokalu, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji prawidłowo zaakceptował formalne rozstrzygnięcie organu oparte na art. 105 § 1 k.p.a.. Bezsprzecznie bowiem organ nadzoru budowlanego nie stwierdzając samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego, nie miał podstaw do podejmowania czynności w ramach nadzoru budowlanego i w tym rozumieniu sprawa, w której został zaangażowany, stała się bezprzedmiotowa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.