Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 789/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono naruszenie prawa i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 37 ust.1, art. 45, art. 57, art. 58
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski, asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020r. sprawy ze skargi Spółki A na informację Agencji A z dnia "[...]" nr "[...]": "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny - przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję A, 2) zasądza od Agencji A na rzecz Spółki A kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga A sp. z o.o. (dalej: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżąca") dotyczy odmowy uwzględnienia protestu złożonego w związku z negatywną oceną wniosku o dofinansowanie projektu pn. "B" w konkursie nr "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 - 2020 Oś priorytetowa 1 Inteligentna Gospodarka "[...]" Działanie 1.2 Innowacyjne firmy Poddziałanie 1.2.2 Współpraca biznesu z nauką - organizowanym przez "[...]" Agencję Rozwoju Regionalnego SA w O (dalej: "IP", "Instytucja" lub "organ"). Wniosek dotyczył dofinansowania w kwocie "[...]" zł.

Głównym celem projektu miała być realizacja prac badawczo – rozwojowych dotyczących zintegrowanego systemu do małoseryjnego wytwarzania w druku D3 podzespołów dla branży meblarskiej, żeglarskiej i spożywczej. System miał składać się z trzech podstawowych elementów: repozytorium plików 3D, dedykowanego oprogramowania oraz urządzenia do druku 3D w technologii utwardzania żywic światłem UV. Innowację określono jako produktową (ponieważ prowadzi do wprowadzenia do obrotu nowego wyrobu w postaci zintegrowanego systemu do małoseryjnego wytwarzania w druku 3D podzespołów dla ww. branż).

W piśmie informującym o negatywnej ocenie wniosku IP poinformowała wnioskodawcę o niespełnieniu kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) zerojedynkowego nr 1 – "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt". Uzasadnienie jest krótkie i brzmi: "Ze względu na brak innowacyjności projektu rodzaje i wysokość przedstawionych w projekcie kosztów jest niewłaściwie zakwalifikowana do kosztów kwalifikowalnych. Kryterium należy uznać za niespełnione." Za niespełnione uznano również kryterium merytoryczne specyficzne (obligatoryjne) zerojedynkowe numer 4 – "Rodzaj innowacji". IP stwierdziła, że nie można stwierdzić innowacyjności projektu, gdyż jego przedmiotem jest połączenie/integracja kilku istniejących elementów, modułów. W kwestii innowacyjności produktowej IP zacytowała obszerne fragmenty ze str.2 opinii o innowacyjności i stwierdziła, że jej treść nie wskazuje na innowacyjność produktową, gdyż nowe rozwiązanie nie cechuje się zasadniczą, nowatorską zmianą funkcjonalności. Fakt możliwości posortowania wyników oraz dedykacja do mniejszej ilości gałęzi przemysłu nie świadczy o innowacji.

W odniesieniu do zacytowanego fragmentu opinii dotyczącego oprogramowania, IP zauważyła, że zawarta jest w nim informacja, że innowacyjność już została wynaleziona, zatem przedmiotowy projekt także w tym aspekcie nie jest innowacyjny. Zgodnie z definicją innowacji, aby produkt był innowacyjny wymagana jest jego zasadnicza zmiana. W przedmiotowym projekcie nie dostrzeżono zasadniczej zmiany funkcjonalności, dlatego produkt nie jest innowacyjny, zaś kryterium należy uznać za niespełnione.

Od oceny strona złożyła protest, do którego dołączyła opinię naukową z U Wydział Matematyki i Informatyki.

W zakresie kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego ) nr 4 – "Rodzaj innowacji" wskazała na korespondencję prowadzoną z IP oraz na opinię o innowacyjności, w której przedstawiony został rodzaj i stopień innowacyjności projektu. Zarzuciła błędne skupienie się na opisie działania istniejącego urządzenia zamiast na planowanej innowacyjności. Według strony istotą badań i innowacji są profile wytrzymałościowe wydruków wykonanych z żywic oraz ich implementacja w systemie urządzenia, bowiem nie przeprowadzono jeszcze testów wytrzymałościowych wydruków 3D z żywic i na ich podstawie nie wytworzono i nie skomercjalizowano optymalnych profili druku w systemie druku 3D, co zostało pominięte przez oceniającego. Za niezasadne uważa strona stwierdzenie, że urządzenie zostało już wynalezione, więc nie występuje innowacyjność. Zwraca przy tym uwagę, że zostało ono wprowadzone przez stronę na rynek w styczniu 2019 r., co kwalifikuje do uznana za innowację międzynarodową. Opinia o innowacyjności dotyczy całego systemu, a nie poszczególnych urządzeń. Opracowanie znacznego ulepszenia urządzenia do druku 3D o integrację z oprogramowaniem i repozytorium z przetestowanymi profilami wytrzymałościowymi modeli 3D pozwala na komercjalizację wyników badań profili wytrzymałościowych wydruków z żywic, których to badaniem strona będzie się zajmować. Strona podkreśliła, że załączona do protestu opinia naukowa potwierdza, że projekt jest innowacyjny w skali międzynarodowej oraz że jest to innowacja produktowa. Strona zarzuca IP, że nie odniosła się ani do przytaczanych fragmentów opinii o innowacyjności wskazujących na rodzaj innowacyjności i jej skalę, ani do definicji przytoczonych przez stronę z Podręcznika O, co wskazuje na brak należytej staranności podczas dokonywania oceny.

Strona powołała się na definicję innowacyjności zawartą opracowanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju oraz Europejski Urząd Statystyczny Podręczniku O, w którym wskazano, że przez innowacyjność należy rozumieć wdrożenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu (wyrobu lub usługi) lub procesu, nowej metody marketingowej lub nowej metody organizacyjnej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy lub stosunkach z otoczeniem. Według strony definicję tę spełnia wdrożenie zintegrowanego systemu do małoseryjnego wytwarzania w druku 3D podzespołów dla branży meblarskiej, żeglarskiej i spożywczej. Przytoczono też zawartą w ww. Podręczniku definicję innowacji produktowej, w której m. in. przyjęto, że jest to zarówno wprowadzenie nowych wyrobów i usług, jak i znaczące udoskonalenie już istniejących, obejmujące ich cechy funkcjonalne lub użytkowe. Opierając się na opinii o innowacyjności wskazano, że projekt stanowi innowację produktową, gdyż prowadzi do wprowadzenia do obrotu nowego wyrobu w postaci zintegrowanego systemu do małoseryjnego wytwarzania w druku 3D podzespołów dla branży meblarskiej, żeglarskiej oraz konstrukcji maszyn, gdzie innowację produktową stanowi pionierskie repozytorium 3D, zawierające oprócz modeli także dane z badań wytrzymałościowych. Żadne z aktualnie dostępnych repozytoriów nie posiada tej funkcjonalności. Ta zmiana znacząco wpłynie na zastosowanie druku D3 - z narzędzia do produkcji prototypów czy obudów, które nie przenoszą obciążeń - na narzędzie do szybkiej produkcji pełnoprawnych elementów mechanicznych. Dzięki poznaniu dokładnie profili wytrzymałościowych konkretnych modeli i materiałów możliwe będzie przewidywalne i skuteczne użycie wydruków 3D jako elementów mechanicznych, a nie tylko atrap, czy modeli poglądowych. Podkreślono również, że innowacja stanowi odpowiedź na potrzeby całego rynku, a nie na zamówienie jednego klienta. Opisana technologia będzie mogła być używana przez cale branże i być może stanie się szeroko stosowanym standardem. Według strony obecnie na rynku globalnym nie ma produktu, który w sposób kompletny integrowałby oprogramowanie, urządzenie oraz repozytorium plików dedykowane branżom: meblarskiej, żeglarskiej oraz produkcji maszyn. Ponadto żadne z dostępnych repozytoriów nie posiada informacji o parametrach wytrzymałościowych wydruków.

Strona zarzuciła oceniającym, że wybrali z opinii o innowacyjności fragmenty dotyczące elementów pełniących rolę uzupełniającą produktu, z pominięciem istoty innowacyjności projektu, czyli badań wytrzymałościowych. Z ww. opinii wynika, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji produktowej w postaci łącznej, tj. zintegrowanego systemu (urządzenie, oprogramowanie oraz repozytorium) do zastosowań profesjonalnych dedykowanego branżom: meblarskiej, żeglarskiej, produkcji maszyn w przemyśle spożywczym i innych oraz repozytorium zawierającego profile wytrzymałościowe deponowanych przedmiotów. Według strony cechy produktu jednoznacznie wskazują na innowację produktową i to w skali świata.

W odniesieniu do kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) zerojedynkowego nr 1 – "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt" strona zarzuciła, że oceniający zignorowali jej pismo z "[...]" 2019 r., wskazujące na istotę innowacyjności. Podniosła, że informacja o negatywnej ocenie wniosku, oparta na braku innowacyjności projektu, jest zdawkowa i nie odnosi się do stanowiska strony, co wskazuje na niedbałość w trakcie przeprowadzania oceny i lekceważenie strony. Organ nie podjął nawet próby wykazania, że nie zgadza się z argumentacją strony.

IP nie uwzględniła protestu. Pismo IP rozstrzygające protest zawiera obszerne uzasadnienie dotyczące niespełnienia kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) zerojedynkowego nr 1 – "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt", nie zawiera zaś stanowiska w kwestii kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego ) nr 4 – "Rodzaj innowacji". W tym zakresie organ zawarł jedno zdanie: "Podtrzymano ocenę poprzedniego eksperta, że przedmiotowe kryterium jest niespełnione - szczegółowe uzasadnienie w kryterium nr 1 "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt", przedmiotowego pisma."

IP, wskazując na określony Biznesplanie cel projektu, któremu mają służyć przeprowadzone badania naukowe i eksperymentalne prace rozwojowe, uznała, że przyjęto nieprawidłowo, że metodologia badań ma być opracowywana dopiero na etapie realizacji projektu, gdy powinna być już opracowana w fazie planowania projektu, a w ramach projektu wcielona w postaci realizowanych prac badawczych. Sam zakres merytoryczny badań również już powinien być znany, a nie dopiero planowany z interesariuszami, gdyż wnioskodawca zna już ich potrzeby. Organ zauważył, że nie zostały określone "kamienie milowe", jakie mają zostać osiągnięte po każdym etapie badawczym oraz co ma być osiągnięte, jaki będzie wzorzec, do którego wyniki badań będą porównywane, skąd będzie wiadomo, który wynik jest prawidłowy, a który nie i który należy skorygować. To wszystko powinno być ustalone w zaplanowanej agendzie badawczej, która powinna być stworzona przed realizacją projektu, a nie w jego trakcie. Organ wskazał na niespójność w planowanych etapach badawczych co do stworzenia systemu informatycznego i jego obsługi oraz na brak opisu badań testów wytrzymałościowych, a także zbyt małą ilość szczegółów dotyczących etapu budowy modeli. Według IP opis badań dotyczących testów użytkowania nie zawiera niezbędnych wyjaśnień i dyskredytuje projekt z dofinansowania.

Według IP nie jest możliwe, na podstawie przedstawionego opisu stwierdzenie, czy produkt będzie innowacyjny. Nie zgadza się organ z twierdzeniami strony, że poszczególne elementy nowego urządzenia tj. drukarki 3D połączone w całość dadzą innowacyjny produkt w skali świata. Przedłożona przez stronę opinia naukowa nie powinna zostać sporządzona bez uzyskania bardziej szczegółowych informacji od strony. Repozytorium plików 3D dotyczących różnych branż istnieje i jest powszechnie stosowane w Polsce i na świecie, dedykowane oprogramowanie to podstawa funkcjonowania każdego modelu drukarki 3D, przy czym prawie zawsze jest dedykowane danemu modelowi drukarki i danemu producentowi. Także urządzenia do druku 3D w technologii utwardzania żywic światłem UV istnieją i są stosowane. Za unowocześnione można jedynie uznać próby wytrzymałościowe wydruków zebrane do repozytorium i ich wykorzystanie.

Według IP okres trwania projektu przyjęty we wniosku jest zbyt długi jest, bez szczegółowego opisu poszczególnych etapów i "kamieni milowych" zaplanowanych badań. W ocenie IP niezasadne i błędnie oszacowane (zawyżone) zostały stawki wynagrodzeń dla osób realizujących projekt, tj. P K, K K, powinny być one tożsame z tymi, które już obowiązują w spółce dla tych osób, ponieważ zakres prac planowanych do wykonania nie będzie się różnił obecnie wykonywanych. Poddano w wątpliwość kompetencje K K w obszarze merytorycznym projektu, w tym w obszarze planowanych badań do przeprowadzenia i w ich planowaniu, w oparciu o posiadane wykształcenie i doświadczenie zawodowe wskazane w Biznesplanie. Sprzeciw organu budzi twierdzenie, jakoby osoba ta "wymyśliła samą drukarkę, skoro nawet nie jest jednym z udziałowców spółki, a jedynie Prokurentem, nie posiada wykształcenia kierunkowego, ani też doświadczenia w tym obszarze nabytego z innych podmiotów, w których by pracowała przy zagadnieniach o podobnych zakresie merytorycznym". Podkreślono, że przy podawaniu stawek wynagrodzeń należy szczegółowo rozpisać zakres czynności w każdym z miesięcy z podziałem na godziny pracy, w innym przypadku wynagrodzenia nie można uznać za zasadne i racjonalnie oszacowane. Do dokumentacji strona nie dołączyła ofert na stworzenie oprogramowania, zatem nie można było ich przeanalizować i sprawdzić ich poprawności i racjonalności oszacowania. Strona nie uprawdopodobniła, że podobnego produktu nie ma na świecie, nie podała, jakie bazy patentowe przejrzano, na podstawie jakich haseł kluczowych i kto tego dokonał, a więc czystość patentowa planowanego rozwiązania nie została potwierdzona. Według IP nie uprawdopodobniono posiadania wymaganych środków finansowych koniecznych do realizacji projektu. Dołączony do wniosku wyciąg bankowy wskazuje na kwotę jedynie "[...]" zł, zaś wkład własny w projekcie ma wynieść "[...]" zł, przy czym w latach trwania projektu nie zostanie osiągnięty zysk umożliwiający wniesienie brakującego wkładu własnego. Strony nie stać na tak drogi finansowo projekt. Analiza sprzedażowa wskazana w Biznesplanie nie potwierdza ekonomicznego sensu realizacji projektu, tj. tak dużych nakładów na projekt, które szybko mogą się zwrócić, a zaplanowana sprzedaż jest na małym liczbowo poziomie w stosunku do zaprezentowanego opisu potencjału branży drukarek 3D.

Według IP sam wydruk produktów z żywic jest dużo droższy niż wydruk z plastiku. Zastosowanie wydruków z żywic jest mniej popularne i mniej stosowane w różnych branżach w Polsce i na świecie. Popularne jest korzystanie z usług profesjonalnych drukarni 3D w dokonywaniu wydruków produktów w szczególności małoseryjnych zamiast kupowania własnego drogiego sprzętu do druku. Dlatego efekt ekonomiczny projektu w postaci zaplanowanej sprzedaży "stworzonych’" drukarek jest zagrożony i mało realny do spełnienia w założonej liczbie, zaś z projektu wynika, w głównej mierze jego celem jest sfinansowanie wynagrodzeń p. K w długim okresie, co nie bardzo długi okres, co nie mieści się w założeniach projektów w ramach Poddziałania 1.2.2.

Odmowę uwzględnienia protestu strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W skardze zażądano stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zażądano także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzucono naruszenie art. 37 ust. 1, ust.2 i ust.5 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (dalej: "ustawa wdrożeniowa") w odniesieniu do obu spornych kryteriów poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób nierzetelny, tj.:

- dokonanie oceny niezgodnie z ustalonymi kryteriami wyboru projektów,

- brak zachowania cech bezstronności dokonując oceny w sposób nieprzejrzysty, dowolny a nie swobodny oraz sprzeczny z zasadą logicznego rozumowania, a w konsekwencji przyjęcie, że projekt nie spełnia wskazanych kryteriów,

- pominięcie przy dokonywaniu oceny wniosku wyjaśnień i uzupełnień skarżącej oraz okoliczności wskazanych w proteście i załączonej opinii naukowej, co spowodowało, że ocena projektu została przeprowadzona nieprecyzyjnie i niewyczerpująco, w konsekwencji czego organ nieprawidłowo negatywnie ocenił wniosek o dofinansowanie projektu,

- uznanie, że projekt nie spełnia kryterium wyboru projektu,

- zarzucenie nieprzedłożenia dokumentu i informacji, które nie miały znaczenia dla oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów.

Zarzucono również naruszenie art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez niestaranne i nieprzejrzyste rozpatrzenie protestu, co wynika z braku wszechstronnego odniesienia się do podniesionych zarzutów, braku merytorycznej oceny projektu oraz istotnych braków uzasadnienia stanowiska IP, co utrudnia, a nawet uniemożliwia weryfikację prawidłowości oceny projektu.

Wskazano, że IP naruszyła § 11 ust. 14 Regulaminu konkursu przez dokonanie oceny w sposób sprzeczny z kryteriami merytorycznymi określonymi w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (dalej: "SzOOP").

Skarżąca podniosła, że przed rozpatrzeniem wniosku o dofinansowanie na wezwanie organu uzupełniła wniosek, a także złożyła wyjaśnienia na etapie oceny merytorycznej, m. in w kwestii źródeł finansowania wkładu własnego oraz kosztów kwalifikowalnych. Skarżąca wskazała także na swoje wyjaśnienia z "[...]" 2019 r. dotyczące kryterium merytorycznego ogólnego. Skarżąca szeroko wyjaśniła też kwestie związane z innowacyjnością projektu oraz jego skalą, bazując przy tym na Podręczniku O, tj. międzynarodowym podręczniku metodologicznym z dziedziny badań statystycznych innowacji. Według skarżącej wniosek spełnia definicję innowacyjności zawartą w tym Podręczniku. Podkreśliła, że innowacyjność projektu stanowi pionierskie repozytorium 3D, zawierające, oprócz modeli, także dane z badań wytrzymałościowych. Takiej funkcjonalności nie posiada obecnie żadne dostępne repozytorium.

Skarżąca podniosła, że skoro organ w informacji o negatywnej ocenie projektu kryterium merytorycznego ogólnego wskazał jedynie na niewłaściwe zakwalifikowanie kosztów projektu do kosztów kwalifikowalnych z uwagi na brak innowacyjności, nie przedstawiając żadnych argumentów w zakresie tego kryterium, to oznacza, że uwzględnione zostały pozostałe wyjaśnienia skarżącej dotyczące tego kryterium. Z kolei w zakresie oceny kryterium merytorycznego specyficznego przyjęto, że projekt nie stanowi innowacji produktowej, z lakonicznym uzasadnieniem, bez odniesienia do wyjaśnień skarżącej. Wskazując na przepis art.37 ust.1 ustawy wdrożeniowej oraz §11 ust.14 Regulaminu konkursu, a także zapisy SzOOP skarżąca zarzuciła, że ocena projektu jest niezgodna z określonymi w nich kryteriami, co w szczególności dotyczy braku wskazania, jakie elementy danego kryterium nie zostały spełnione. Odmawiając uwzględnienia protestu w zakresie kryterium merytorycznego ogólnego nr1 IP odniosła się do kryteriów dotyczących przygotowania do wdrożenia, poziomu wkładu własnego czy doświadczenia w realizacji podobnych projektów, lecz kryteria te dotyczą kryteriów merytorycznych (punktowych) oraz kryteriów merytorycznych (premiujących). Skarżąca uważa, że odniesienie się do tych kryteriów w ramach oceny niespełnienia kryterium merytorycznego ogólnego jest niedopuszczalne i przeczy zasadzie rzetelności. Wskazano także na sprzeczność zajętego przez IP stanowiska z SzOOP w kwestii przyjętej metodologii badań.

Według skarżącej także w zakresie oceny kryterium merytorycznego specyficznego nr 4 doszło do naruszenia kryteriów wyboru. Z opisu kryterium wynika, że ocena ta następuje na podstawie załączonej do wniosku o dofinansowanie opinii o innowacyjności. jednak ani KOP dokonująca pierwotnej oceny wniosku, ani KOP rozpatrująca protest nie odniosła się w pełni do załączonej opinii o innowacyjności.

Ponadto KOP dokonała oceny w sprzeczności z definicją innowacji zamieszczoną w SzOOP. Zgodnie z tą definicją innowacja jest to wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego produktu (wyrobu lub usługi) nowego lub istotnie ulepszonego procesu, nowej metody marketingu lub nowej metody organizacji w zakresie praktyk biznesowych, organizacji miejsca pracy bądź realizacji ze środowiskiem zewnętrznym. Z Biznesplanu wynika, że realizacja prac badawczo-rozwojowych zmierza do opracowania zintegrowanego systemu do małoseryjnego wytwarzania w druku 3D podzespołów dla branż meblarskiej, żeglarskiej i spożywczej. System składa się z trzech podstawowych elementów: Repozytorium plików 3D, dedykowanego oprogramowania, kompatybilnego z repozytorium i urządzenia do druku 3D. Zatem nowy miał być system i integracja z nim istniejącego urządzenia, zaś w trakcie badań miały ujawnić się parametry systemu, które miały być poprawiane. Jednak organ nie zrozumiał, na czym polega nowość, co uzasadnia wątpliwość co do jego rzetelności w zakresie weryfikacji dokumentów składających się na wniosek o dofinansowanie i ich uzupełnień oraz wyjaśnień.

Skarżąca podkreśliła, że chociaż organ zarzucił brak innowacyjności, to nie uzasadnił, dlaczego. Uzasadnienie jest ogólnikowe, a wręcz go brak. Dlatego skarżąca nie może odnieść się do twierdzeń organu. Skarżąca poza opinia o innowacyjności przedstawiła także zbieżną z nią opinię naukową, także potwierdzającą spełnienie definicji innowacyjności, jednak IP do żadnej z nich się nie odniosła. Zatem nie zostały podważone dane z badań wytrzymałościowych i repozytorium 3D. Dlatego IP nie miała podstaw do stwierdzenia, że projekt nie jest innowacyjny. Ogólne twierdzenia organu nie zostały poparte żadną argumentacją, nie podano żadnych źródeł stanowiska organu. Nie wiadomo więc, dlaczego próby wytrzymałościowe nie są nowe, chociaż skarżąca przedstawiła w tym zakresie dwie opinie. Dlatego skarżąca, ze względu na brak argumentów organu, nie może odnieść się do oceny. Podobne zastrzeżenia podniesione zostały w stosunku do zastosowania wydruków z żywicy. Zarzucono pominięcie wyjaśnień dotyczących wkładu własnego. Według skarżącej dowolne i nielogiczne oraz niespójne i niekompletne są wywody IP dotyczące zawyżenia wynagrodzeń.

Skarżąca zwróciła uwagę na to, że informacja o nieuwzględnieniu protestu w treści znacznie różniła się od informacji o negatywnej ocenie projektu. Według skarżącej ocena, która, w żadnym stopniu nie odnosi się do zarzutów protestu, nie podtrzymuje wprost ani też nie odwołuje się do zastrzeżeń z oceny pierwotnej, lecz wytyka inną jeszcze nieprawidłowość, nie może zostać uznana za rzetelną i obiektywną w rozumieniu art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 57 ustawy wdrożeniowej. Za nierzetelną może być uznana ocena projektu nie zawierająca żadnego uzasadnienia bądź zawierająca uzasadnienie, które nie poddaje się żadnej weryfikacji. Ocena powinna zawierać rzetelną i pełną argumentację stanowiska organu, z odniesieniem się do twierdzeń i wszelkich dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę do wniosku.

Podkreślono w skardze, że organ bardzo ogólnie opisał niespełnienie kryterium merytorycznego ogólnego. Z uzasadnienia wynika, że negatywna ocena wynika bardziej z subiektywnej oceny oceniającego, która nie została w uzasadnieniu poparta żadnymi źródłami z literatury czy z dotychczas przeprowadzonych badań. Natomiast niespełnienie kryterium specyficznego nie zostało w ogóle uzasadnione przez oceniającego.

Skarżąca podkreśliła, że ani z uzasadnienia informacji o negatywnej ocenie projektu ani z informacji o nieuwzględnieniu projektu nie wynika, które z kryteriów z karty oceny kryteriów merytorycznych nie zostały spełnione. Organ nie załączył również do żadnego z pism kart oceny. Narusza to zasadę rzetelności.

Zdaniem skarżącej organ naruszył zasady z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej dokonując oceny w sposób dowolny w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i przedstawionych okoliczności. W uzasadnieniu organ użył kolokwializmów nacechowanych negatywnym wydźwiękiem w kierunku zarówno skarżącej jak i jej wspólnika i prokurenta. Oceniający w prześmiewczy sposób odnosi się do doświadczenia K K, poddając w wątpliwość opis doświadczenia wskazany we wniosku o dofinansowanie. Natomiast osoba ta została wpisana jako współtwórca w zgłoszeniu patentowym i nie ma podstaw do kwestionowania jej doświadczenia

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zasady postępowania, obowiązujące organ podczas rozpatrywania wniosków o dofinansowanie projektów określone zostały w ustawie wdrożeniowej, tj. ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 z późn. zm.).

Z art.61 ust.8 tej ustawy wynika, że sąd może uwzględnić skargę w wypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W postępowaniu sądowym badane jest, czy został zachowany tryb postępowania określony przepisami prawa i kryteriami wyboru projektów zawartymi w przepisach i stosownych regulaminach konkursowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sąd bada, czy miały one wpływ na wynik oceny.

W art.37 ust.1 ustawy wdrożeniowej zawarte są wiążące organ zasady wyboru projektów, nakazujące dokonywanie oceny w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z ust.2 tego artykułu projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów (ust.5).

Zgodnie z art.45 ust.4 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem tej oceny, podając liczbę punktów otrzymanych przez projekt lub informację o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów.

Na podstawie art. 50 ustawy wdrożeniowej, do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.

Wnioskodawca, zgodnie z art.54 ust.1 i 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej od ww. informacji może wnieść protest, który powinien zawierać wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem oraz wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem.

Właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów (art.57 ust.1 ustawy wdrożeniowej).

Zgodnie z art.58 ust.1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej IP informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem.

Na podstawie §12 ust.2 Regulaminu konkursu nr "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 1 Inteligentna gospodarka "[...]" Działanie 1.2 Innowacyjne firmy Poddziałanie 1.2.2 Współpraca biznesu z nauką – Instytucja jest zobowiązana do pisemnego poinformowania wnioskodawcy o wyniku oceny wniosku i wyborze projektu do dofinansowania. Pismo informujące wnioskodawcę o wyborze projektu do dofinansowania zawiera uzasadnienie oceny projektu i punktację otrzymaną przez projekt.

W dokumencie: Szczegółowy opis osi priorytetowej 1 Inteligentna gospodarka "[...]" Regionalnego Programu Operacyjnego województwa na lata 2014-2020 z "[...]" 2019 r. zawarte zostały kryteria wyboru projektów konkursowych w ramach Poddziałania 1.2.2 Współpraca biznesu z nauką. W zakresie kryterium merytorycznego ogólnego wyboru projektów (obligatoryjnego) nr 1 o nazwie: "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt" obowiązuje następująca definicja kryterium: "weryfikowana będzie możliwość uzyskania dofinansowania na podstawie analizy wniosku i studium wykonalności/ biznesplanu. W ramach tego kryterium analizowane będą aspekty finansowo-ekonomiczne projektu, jego dochodowość, etapy, kwalifikowalność VAT, harmonogram rzeczowo- finansowy, rodzaje i wysokość planowanych kosztów, analiza ekonomiczna." Opis znaczenia: kryterium obligatoryjne - spełnienie kryterium jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium zerojedynkowe. Ocena spełniania kryteriów polega na przypisaniu im wartości logicznych "tak" lub "nie". Wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić projekt.

Z kolei w zakresie kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 4 o nazwie: "Rodzaj innowacji" przyjęto następującą definicję kryterium: "ocenie podlega czy rezultatem projektu będzie innowacja produktowa lub procesowa (technologiczna) na poziomie co najmniej regionalnym (oceniane na podstawie załączonej do wniosku o dofinansowanie opinii o innowacyjności). W ramach poddziałania 1.2.2 nie jest możliwe dofinansowanie projektów, których efektem jest wyłącznie innowacja marketingowa lub organizacyjna. Uzupełniającym elementem projektu może być wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych, jednak inne rodzaje innowacji, będące uzupełniającym elementem projektu wymienione we wniosku o dofinansowanie nie podlegają ocenie." Opis znaczenia: Kryterium obligatoryjne - spełnienie kryterium jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium zerojedynkowe. Ocena spełniania kryteriów polega na przypisaniu im wartości logicznych "tak" lub "nie". Wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić projekt w części dotyczącej spełniania kryterium w zakresie określonym w regulaminie konkursu.

Definicja innowacji na potrzeby Konkursu nr "[...]" zawarta została w SzOOP, w słowniku terminologicznym jako wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego produktu (wyrobu lub usługi), nowego lub istotnie ulepszonego procesu, nowej metody marketingu lub nowej metody organizacji w zakresie praktyk biznesowych, organizacji miejsca pracy bądź relacji ze środowiskiem zewnętrznym. Innowacja procesowa jest wprowadzaniem procesu nowego albo znacząco ulepszającego produkcję lub metodę dystrybucji. Obejmuje znaczące zmiany w technikach, wyposażeniu i oprogramowaniu. Innowacje procesowe nie zawierają: zmian drugorzędnych, wzrostu zdolności produkcyjnych albo usługowych uzyskanego dzięki dodaniu procesów produkcji albo systemów logistycznych, które są bardzo podobne do obecnie stosowanych. Zaś innowacja produktowa - jest to wytworzenie i wdrożenie lub wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego dobra lub usługi. Obejmuje ona znaczące ulepszenia parametrów technicznych, komponentów i materiałów oraz funkcjonalności. Innowacja produktowa nie obejmuje: zmian drugorzędnych, rutynowych ulepszeń, regularnych sezonowych zmian (takich jak np. w produkcji odzieży), przystosowywania dla pojedynczych klientów, które nie zawiera znacząco różnych cech w porównaniu do produktów wyprodukowanych dla innych klientów, zmian, które nie zmieniają funkcji, sposobu użycia lub parametrów technicznych dobra albo usługi, prostej odsprzedaży nowych dóbr i usługi nabytych od innych firm. Innowacyjność jest to wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi), procesu, marketingu lub organizacji, przynajmniej z punktu widzenia wprowadzającego je przedsiębiorstwa. Innowacyjność przedsiębiorstwa to zdolność przedsiębiorstw do tworzenia i wdrażania innowacji oraz faktyczna umiejętność wprowadzania nowych i zmodernizowanych wyrobów, nowych lub zmienionych procesów technologicznych lub organizacyjno - technicznych. Nowy produkt, nowa usługa to nowy lub istotnie ulepszony wyrób lub usługa, które charakteryzują się istotnymi zmianami techniczno-technologicznymi i konkurencyjnością, a także zdolnością do zaspokajania dotychczasowych bądź nowych potrzeb odbiorców ostatecznych, wytwarzane w procesie badawczo- rozwojowym oraz oferowane w kanałach dystrybucji w okresie nieprzekraczającym jednego roku począwszy od momentu wprowadzenia na rynek.

Na żądanie Sądu przedłożono wypełnione karty oceny projektu potwierdzone za zgodność z oryginałem (K-"[...]").

W ocenie Sądu analiza akt sprawy w świetle treści przytoczonych przepisów ustawy wdrożeniowej prowadzi do wniosku, że IP dokonała oceny wniosku z naruszeniem art.37 ust.1 i 2 tej ustawy oraz §12 ust.2 Regulaminu konkursu.

To, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy, nie stosuje się przepisów Kpa, oznacza, że uzasadnienie negatywnej oceny projektu nie podlega reżimowi wymogów przewidzianych dla uzasadnienia decyzji administracyjnej. Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności organu co do treści i zakresu informacji o negatywnej ocenie projektu. Ocenę należy uzasadnić, co wynika wprost z art.45 ust.4 i z zasad określonych w art.37 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej, w których jest mowa o przejrzystym, rzetelnym i bezstronnym dokonywaniu wyboru projektów do dofinansowania oraz o tym, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Także przytoczony wyżej §12 ust.2 Regulaminu konkursu obliguje IP do zawarcia w informacji o wyborze projektu uzasadnienia oceny projektu. Skoro przepisy ustawy wdrożeniowej przewidują możliwość zaskarżenia oceny poprzez złożenie protestu, to należy przyjąć, że uzasadnienie negatywnej oceny projektu ma wskazać wnioskodawcy, czym kierował się organ, oceniając wniosek negatywnie. Dopiero wówczas wnioskodawca może podjąć z organem spór w tej kwestii i uruchomić mechanizm kontroli oceny. W przeciwnym wypadku, tj. gdy ocena projektu nie zawiera uzasadnienia lub gdy jest ono lakoniczne i nie porusza istotnych motywów i nie przedstawia argumentów, którymi kierował się organ, strona nie ma możliwości odniesienia się w proteście do argumentów organu. Ocena projektu jest dokonywana na podstawie kart ocen sporządzanych przez ekspertów, niemniej jednak przedmiotem zaskarżenia nie jest treść owych kart, lecz jest dokument o nazwie "informacja o negatywnej ocenie projektu", którą sporządza IP.

Zdaniem Sądu obowiązek powyższy nie został przez IP spełniony prawidłowo. Bowiem znajdująca się w aktach sprawy Informacja o negatywnej ocenia projektu sporządzona przez IP w dniu "[...]" 2019 r. w zakresie kryterium merytorycznego ogólnego wyboru projektów (obligatoryjnego) nr 1 o nazwie: "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt" zawiera tylko jednozdaniowe uzasadnienie: "Ze względu na brak innowacyjności projektu rodzaje i wysokość przedstawionych w projekcie kosztów jest niewłaściwie zakwalifikowana do kosztów kwalifikowalnych." Po pierwsze, w SZOOP w zakresie tego kryterium przyjęto wyżej przytoczoną definicję, nie opartą na innowacyjności, lecz na kwestiach finansowo-ekonomicznych, takich jak dochodowość, etapy, kwalifikowalność VAT, harmonogram rzeczowo-finansowy, rodzaje i wysokość planowanych kosztów, analiza ekonomiczna. Po drugie, treść przytoczonego zdania, z uwagi na bardzo lakoniczny charakter i brak poprawności językowej - nie jest zbyt zrozumiała. W takiej sytuacji skarżąca nie mogła przytoczyć kontrargumentów w ramach złożonego protestu.

Nieco obszerniej przedstawione zostało stanowisko IP w odniesieniu do zakresie kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 4 o nazwie: "Rodzaj innowacji", chociaż i tu organ dość krótko wypowiada się na temat braku innowacji, bazując przede wszystkim na obszernych cytatach z opinii o innowacyjności, do których dodaje krótkie komentarze. Stwierdza w nich, że treść opinii nie wskazuje na innowacyjność produktową, gdyż "nowe rozwiązanie" nie cechuje się zasadniczą, nowatorską zmianą funkcjonalności. Wskazuje, że możliwość posortowania wyników oraz dedykacja do mniejszej ilości gałęzi przemysłu nie świadczą o innowacji, a ponadto, w odniesieniu do zacytowanego fragmentu opinii dotyczącego oprogramowania, IP zauważyła, że zawarta jest w nim informacja, że innowacyjność już została wynaleziona, zatem przedmiotowy projekt także w tym aspekcie nie jest innowacyjny. Według IP w ocenianym projekcie nie ma zasadniczej zmiany funkcjonalności, dlatego produkt nie jest innowacyjny.

W ocenie Sądu tak wyrażone stanowisko trudno uznać za przekonywujące z uwagi na jego lakoniczność i arbitralność. Rację ma skarżąca, zarzucając IP, że pominęła opinię o innowacyjności, bo wprawdzie zacytowała jej obszerne fragmenty, ale krótkie komentarze do nich trudno uznać za spełniające wymóg przejrzystości oceny i pozwalające na merytoryczna polemikę. Instytucja na żadnym etapie nie odniosła się do konsekwentnie podnoszonego przez skarżącą zarzutu pominięcia istoty innowacyjności projektu, jaką są, według skarżącej, badania wytrzymałościowe wydruków 3D z żywic i ich implementacja do urządzenia. Skarżąca w oparciu o opinię o innowacyjności wywodziła, że dąży do wdrożenia innowacji produktowej w postaci łącznej, tj. zintegrowanego systemu (urządzenie, oprogramowanie oraz repozytorium) do zastosowań profesjonalnych dedykowanego branżom: meblarskiej, żeglarskiej, produkcji maszyn w przemyśle spożywczym i innych oraz repozytorium zawierającego profile wytrzymałościowe deponowanych przedmiotów. Do tak przedstawionej argumentacji IP w ogóle się nie odniosła.

Kolejne błędy zostały popełnione przez IP w piśmie informującym o rozpatrzeniu protestu. Bowiem, w przeciwieństwie do Informacji o negatywnej ocenie projektu, zawiera ono wprawdzie szereg argumentów dotyczących przyczyn nieuznania spełnienia kryterium merytorycznego ogólnego wyboru projektów (obligatoryjnego) nr 1, lecz są to nowe, dotychczas niepodnoszone przez IP argumenty, nie nawiązujące do zarzutów podnoszonych w proteście, zaś w kwestii kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 4 stwierdzono jedynie, że IP podtrzymuje ocenę poprzedniego eksperta, z odesłaniem do uzasadnienia kryterium nr 1. Sąd przyznaje wiec rację skarżącej co do tego, że doszło do naruszenia art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej przez niestaranne i nieprzejrzyste rozpatrzenie protestu, wskutek braku odniesienia się do podniesionych zarzutów w takim stopniu, aby zrealizowana została zawarta w art.37 ust.1 tej ustawy zasada przejrzystości. W rezultacie trudno mówić o dokonaniu przez organ merytorycznej oceny projektu, bowiem zamiast niej przekopiowano treść oceny ekspertów, bez przedstawienia na jej podstawie stanowiska IP. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że opinia ekspertów ma charakter oceny technicznej, zaś organ na jej podstawie powinien dokonać oceny prawnej.

Istotne jest to, że (w rozpatrzeniu protestu) argumenty IP w zakresie niespełnienia kryterium merytorycznego ogólnego wyboru projektów (obligatoryjnego) nr 1 są nowe w tym sensie, że nie mają charakteru polemiki ze stanowiskiem skarżącej zawartym w proteście, a ponadto są to kwestie do tej pory nie podnoszone przez organ, dotyczące m. in. kalendarza metodologii badań, braku opisu testów wytrzymałościowych, zbyt małej ilości szczegółów etapu budowy modeli. Co do braku innowacyjności, powtórzono stanowisko zajęte wcześniej w Informacji. Dopiero rozpatrując protest IP podniosła m. in. brak kompetencji osoby wykonującej projekt, nie uzasadniając jednak swojego stanowiska w taki sposób, aby możliwa była weryfikacja jego prawidłowości. Podobnie w podnoszonej przez Instytucję kwestii zawyżenie stawek wynagrodzeń oraz brak środków na wkład własny. Sięgając do przytoczonego opisu kryterium nr 1 należy zauważyć, że powyższe spostrzeżenia IP powinna zawrzeć już w Informacji o negatywnej ocenie projektu. Na etapie rozpatrzenia protestu są to działania spóźnione, zasługujące na stwierdzenie naruszenia ww. art.37 ust.2 ustawy wdrożeniowej.

Z kolei odesłanie, w kwestii niespełnienia kryterium nr 4, do uzasadnienia niespełnienia kryterium nr 1 też nie zasługuje na aprobatę, skoro oba kryteria mają różne definicje i określają różne wymagania w stosunku do wnioskodawcy.

Uznając zasadność skargi Sąd na podstawie art.61 ust.8 ustawy wdrożeniowej uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

Rozpatrując sprawę ponownie organ dokona ponownej oceny wniosku, mając na względzie, że ocena ekspertów stanowi jej podstawę, wymagającą uzupełnienia o elementy oceny prawnej, stosując przy tym zasady określone w art.37 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej oraz §12 ust.2 Regulaminu konkursu, a także realizując obowiązki wynikające z art.45 ust.4 i art.57 w zw. z art.58 ust.1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.). Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł.