Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 514/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 4, ust. 3, ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego, kosztów badań lekarskich i kosztów przejazdu na staż uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Na podstawie decyzji Starosty J. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] M.C. została uznana za osobę bezrobotną z dniem 23 stycznia 2015 r. i odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku. Natomiast na podstawie decyzji Starosty J. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] pozbawiono stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 3 lipca 2015 r.

Następnie na podstawie decyzji Starosty J. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] zainteresowana została uznana za osobę bezrobotną z dniem 9 lutego 2016 r. i odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku. Stosownie do decyzji Starosty J. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] stronie przyznano od dnia 4 maja 2016 r. prawo do stypendium w wysokości 120 % zasiłku, tj. w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie w okresie odbywania stażu. Zgodnie z decyzją Starosty J. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] strona utraciła prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu z dniem 4 listopada 2016 r. w związku z zakończeniem w dniu 3 listopada 2016 r. odbywania stażu. Natomiast na podstawie decyzji Starosty J. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] pozbawiono stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 listopada 2016 r.

Strona ponownie została uznana za osobę bezrobotną z dniem 30 maja 2017 r. i odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku na podstawie decyzji Starosty J. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. Natomiast na podstawie decyzji Starosty J. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] pozbawiono stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 czerwca 2017 r. z uwagi na podjęcie zatrudnienia.

W dniu 30 maja 2017 r. organ dokonał wydruku wpisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika że strona rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej w dniu 4 czerwca 2004 r., a następnie w dniu 29 maja 2017 r. wykreśliła wpis z rejestru i jako datę zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej wskazała dzień 30 września 2004 r.

Po wznowieniu postępowania w powyższych sprawach, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] i odmówił uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 9 lutego 2016 r.; decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa do stypendium od dnia 4 maja 2016 r.; decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 4 listopada 2016 r.; decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej.

Również po wznowieniu postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] i odmówił uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 23 stycznia 2015 r. oraz decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej z dniem 3 lipca 2015 r.

Natomiast decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie nienależnie pobranego stypendium stażowego od dnia 4 maja 2016 r. do dnia 3 listopada 2016 r. w kwocie brutto 5.951,20 zł oraz o zwrocie kosztów badań lekarskich w kwocie 38 zł.

Wojewoda [...], po wszczęciu postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty wydanych w wyniku wznowienia postępowań, decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] września 2017 r. nr [...]; decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]; decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października nr [...]; decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...].; decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji, mając na uwadze że we wskazanych przez Wojewodę decyzjach brak było rozstrzygnięcia co do wyniku postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Starosta, ponownie prowadząc postępowania po ich wznowieniu, decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], odmówił uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 23 stycznia 2015 r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku; decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie; decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], odmówił uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 9 lutego 2016 r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku; decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie przyznania stronie prawa do stypendium od dnia 4 maja 2016 r. w okresie stażu; decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie oraz decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie.

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Starosta J. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego stypendium stażowego od dnia 4 maja 2016 r. do dnia 3 listopada 2016 r. w kwocie brutto 5.951,20 zł, o zwrocie kosztów badań lekarskich w kwocie 38 zł i o zwrocie kosztów przejazdu na staż w kwocie 405,58 zł, ponieważ stronie odmówiono statusu osoby bezrobotnej w okresie od 9 lutego 2016 r. do 3 listopada 2016 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ organ pierwszej instancji ograniczył się jedynie do wskazania w podstawie prawnej decyzji artykułów ustawy, na podstawie których podjął rozstrzygnięcie, nie przytaczając w uzasadnieniu decyzji ich brzmienia ani nie wyjaśniając, w jaki sposób znajdują one zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie decyzji nie spełnia zatem wymogów, wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto przed podjęciem decyzji organ winien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie uczynił.

Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Starosta J. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego stypendium stażowego od dnia 4 maja 2016 r. do dnia 3 listopada 2016 r. w kwocie brutto 5.951,20 zł, o zwrocie kosztów badań lekarskich w kwocie 38 zł i o zwrocie kosztów przejazdu na staż w kwocie 405,58 zł, łącznie o zwrocie kwoty 6.394,78 zł. W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że Urząd Miejski W. poddał w wątpliwość prawdziwość decyzji z dnia [...] października 2004 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 30 września 2004 r., której kserokopią posługuje się strona. Strona ma więc świadomość o istocie sprawy, była wielokrotnie informowana o konieczności sprostowania wpisu i do dnia dzisiejszego nie zwróciła się do Ministra Gospodarki o ponowne rozpatrzenie sprawy związanej z wykreśleniem wpisu z CEIDG przez organ ewidencyjny. Strona nie zgłosiła zawieszenia działalności gospodarczej, rozpoczęła działalność z dniem 6 czerwca 2004 r., w związku z czym w dacie rejestracji 9 lutego 2016 r. nie spełniała warunków koniecznych do uznania za osobę bezrobotną i tym samym do utraty statusu osoby bezrobotnej. Decyzja dotycząca uchylenia decyzji o uznaniu z dniem 9 lutego 2016 r. za osobę bezrobotną oraz decyzja dotycząca uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do stypendium z dniem 4 maja 2016 r. stały się prawomocne. Dlatego też, stypendium i inne pobrane świadczenia są świadczeniami nienależnymi.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z uwagi na przedawnienie roszczenia, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 53 ust. 6 i art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt i pkt 4 ustawy przez nieuzasadnione przyjęcie bezpodstawnego pobrania świadczeń, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Strona zarzuciła nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji oceny wyrażonej przez Wojewodę [...] po kilkukrotnym uchyleniu i stwierdzeniu nieważności wydawanych rozstrzygnięć. Ponadto roszczenia z tytułu stypendiów i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia Powiatowego Urzędu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. Natomiast uzasadnienie decyzji odwołuje się wyłącznie do stwierdzenia zaistnienia pewnego stanu, bez niezbędnej wnikliwej i starannej argumentacji, potwierdzającej ten stan rzeczy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że strona rejestrując się w urzędzie pracy w dniu 23 stycznia 2015 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia wykonywania tej działalności. Posiadając wpis do ewidencji działalności gospodarczej, strona nie spełniała kryteriów osoby bezrobotnej. Została ona poinformowana w dniu rejestracji o obowiązujących przepisach, a pouczenie potwierdziła własnoręcznym podpisem. Z informacji CEIDG wynika bezsprzecznie, że wpis dokonany w dniu 4 kwietnia 2004 r. został wykreślony dopiero w dniu 29 maja 2017 r. Zaistniały więc przesłanki z art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 4 i pobrane przez stronę świadczenia stanowią nienależnie pobrane świadczenia pieniężne i podlegają zwrotowi. Natomiast zarzuty odwołania dotyczą innego rozstrzygnięcia, a mianowicie prawidłowości decyzji w sprawie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej i świadczeń z nim związanych.

Odnośnie zarzutu przedawnienia roszczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że za czynność bezpośrednio związaną z odzyskaniem nienależnie pobranego świadczenia należy uznać wznowienie postępowania postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Kwota nienależnie pobranego stypendium nie uległa jeszcze przedawnieniu, bowiem nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia w wyniku wznowienia postępowania postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2017 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:

- art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez przedawnienie możliwości skutecznego dochodzenia roszczeń,

- art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 53 ust. 6 i art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy przez nieuzasadnione przyjęcie bezpodstawnego pobrania świadczeń,

- art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. przez błędne zbadanie dowodu z decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 1 października 2004 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 30 września 2004 r.; przedstawienie samego zapytania do Urzędu Miejskiego było niewystarczające, bowiem należało wystąpić o wydanie odpisu decyzji,

-art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak staranności organu w dokładnym ustaleniu stanu faktycznego,

- art. 107 k.p.a. przez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ nie zażądał odpisu decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 1 października 2004 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu z dniem 30 września 2004 r. Poza tym bieg przedawnienia nie został dokonany przez wydanie postanowienia przez Starostę w dniu 14 września 2017 r., ponieważ decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania została uchylona, czyniąc przedmiotowe postępowanie bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, naruszają przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej u.p.z. Stosownie do art. 76 ust. 1 u.p.z. osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast stosownie do art. 76 ust. 2 u.p.z. za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się m. in.:

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;

4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 lub w przypadku gdy skierowanie na szkolenie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na szkolenie.

Należy zauważyć, że jako podstawę prawną decyzji organ pierwszej instancji podał art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 4 u.p.z., a więc do uznania świadczeń pobranych przez skarżącą za nienależnie pobrane stwierdził istnienie przesłanek, wymienionych w punktach 1 i 4. Natomiast organ odwoławczy w podstawie prawnej decyzji powołał w osnowie decyzji art. 76 ust. 2 pkt 2 u.p.z., zaś w uzasadnieniu decyzji przywołał treść art. 76 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 u.p.z. (s. 7 uzasadnienia decyzji), a na stronie 9 uzasadnienia decyzji uznał, że "w powyższej sprawie zaistniały więc przesłanki określone w art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy".

Organy obu instancji nie wykazały jednak istnienia żadnej z tych przesłanek.

Z art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z. wyraźnie wynika, że do uznania na jego podstawie świadczenia za pobrane nienależenie konieczne jest łączne spełnienie trzech przesłanek: musi dojść do wypłacenia świadczenia pieniężnego (w tym wypadku stypendium dla osoby bezrobotnej i świadczeń z nim związanych), muszą zaistnieć okoliczności powodujące ustanie prawa do jego pobierania oraz musi zostać wykazane, że osoba bezrobotna pobierająca to świadczenie była pouczona o tych okolicznościach. Ze sformułowania, że muszą wystąpić okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia wynika w sposób jednoznaczny, że przesłanki te muszą zaistnieć po przyznaniu danej osobie prawa do pobierania świadczenia. Skoro bowiem przesłanki te spowodować mają ustanie prawa do pobierania świadczenia, to oczywiste jest, że przed ich wystąpieniem prawo to musi istnieć. Natomiast okoliczności, które wystąpiły przed przyznaniem prawa do pobierania określonego świadczenia, a z których wynika, że świadczenie to nie powinno zostać przyznane, nie powodują ustania prawa do pobierania świadczenia, lecz wskazują, że prawo to od początku przyznane zostało niezasadnie i jako takie nie mogą stanowić przesłanki do uznania świadczenia za nienależnie pobrane w oparciu o art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z. Okoliczności wykluczające przyznanie świadczenia, a istniejące już przed jego przyznaniem, lecz nieznane bądź nieuwzględnione przez organ mogą być natomiast oceniane w kontekście ewentualnego zastosowania art. 76 ust. 2 pkt 2 u.p.z. Dlatego też, aby na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z. można było uznać, że doszło do nienależnego pobrania świadczenia pieniężnego muszą już po przyznaniu świadczenia wystąpić okoliczności powodujące ustanie prawa do jego pobierania.

Skoro w ocenie organów skarżąca posiadała niewykreślony wpis w ewidencji działalności gospodarczej od roku 2004 do roku 2017, to nie sposób uznać, że w okresie pobierania stypendium w roku 2016 zaszły okoliczności powodujące utratę prawa do jego pobierania w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.

W ocenie Sądu organy nie wykazały również jednoznacznie wystąpienia przesłanki z art. 76 ust. 2 pkt 4 u.p.z., tj. skierowania na szkolenie na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo innych przypadków świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na szkolenie.

Organy obu instancji nie wskazywały, aby samo skierowanie skarżącej na szkolenie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów. W momencie skierowania do odbycia stażu i przyznania skarżącej stypendium, strona posiadała status osoby bezrobotnej. Zarzucane skarżącej zatajenie faktu posiadania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej organ wiązał z faktem bezpodstawnego uzyskania przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, a nie ze skierowaniem na szkolenie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 76 ust. 2 pkt 4 u.p.z. ukształtowany został pogląd, iż istotną cechą konstrukcji nienależnie pobranego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała co do faktu, że jej się ono nie należy, pod warunkiem, że została prawidłowo pouczona o przesłankach nabycia lub utraty prawa do świadczenia.

Materiał dowodowy zgromadzony w rozpatrywanej sprawie nie wskazuje jednoznacznie na świadome złożenie nieprawdziwego oświadczenia, sfałszowanie dokumentu czy też inny przypadek świadomego wprowadzenia w błąd organu przez skarżącą. Skarżąca przedłożyła do akt sprawy w dniu 31 maja 2017 r. kopię decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] o wykreśleniu z ewidencji gospodarczej z dniem 30 września 2004 r. wpisu dokonanego w dniu 1 czerwca 2004 r. pod numerem [...] (data rozpoczęcia 6 czerwca 2004 r.), dotyczącego działalności zgłoszonej przez A, ul. [...] [...], [...] W. Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącą dokumentu, organ pierwszej instancji stwierdził, że "Urząd Miejski W. poddał w wątpliwość prawdziwość decyzji, której kserokopią posługuje się Pani C." (s. 3 decyzji). Natomiast organ odwoławczy w swoich rozważaniach w ogóle nie odniósł się do przedłożonej przez skarżącą kopii decyzji.

W celu wyjaśnienia kwestii ewentualnego wykreślenia wpisu z ewidencji organ pierwszej instancji pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. zwrócił się do Urzędu Miejskiego o wyjaśnienie, w jakim okresie skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i czy zwracała się w sprawie dokonania korekty wpisu zgodnie z danymi widniejącymi w decyzji, informując jednocześnie UM o posługiwaniu się przez skarżącą kserokopią decyzji z dnia [...] października 2004 r.

W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Urząd Miejski potwierdził wpisanie do EDG działalności gospodarczej skarżącej, a dane są zgodne z podaną przez organ informacją. Podano również, że w 2005 r. przedsiębiorca dokonał zmiany wisu w EDG (zmiana zakresu działalności) oraz że strona "nie zwracała się do tut. Urzędu w sprawie wykreślenia wpisu z Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta W., skoro wpis z ewidencji gminnej jako aktywny przeszedł pod koniec 2011 r do CEIDG".

W rozpatrywanej sprawie nie zostało więc jednoznacznie wyjaśnione, czy decyzja z dnia [...] października 2004 r. o wykreśleniu z ewidencji gospodarczej z dniem 30 września 2004 r. wpisu działalności gospodarczej została faktycznie wydana przez Prezydenta W., jak również nie zostały wyjaśnione rozbieżności pomiędzy zapisami w ewidencjach (EDG - rozpoczęcie działalności 6 czerwca 2004 r., CEIDG – rozpoczęcie działalności 4 czerwca 2004 r., CEIDG – zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej 30 września 2004 r. lub 31 grudnia 2006 r., data wykreślenia wpisu z rejestru – 29 maja 2017 r. lub 25 czerwca 2018 r.).

Wyjaśnienie tych okoliczności ma znaczenie dla ustalenia, czy skarżąca świadomie wprowadziła organ w błąd, posługując się kopią decyzji z dnia [...] października 2004 r. o wykreśleniu wpisu o działalności gospodarczej z ewidencji. W tym celu organ winien ponownie zwrócić się do Urzędu Miejskiego o jednoznaczne wyjaśnienie, czy decyzja z dnia [...] października 2004 r. nr [...] o wykreśleniu z ewidencji gospodarczej z dniem 30 września 2004 r. została faktycznie wydana przez ten organ, przesyłając jednocześnie do UM posiadany przez organ pierwszej instancji egzemplarz tej decyzji oraz o wyjaśnienie rozbieżności w zapisach pomiędzy EDG i CEIDG. Organ winien również zwrócić się o nadesłanie przez UM dowodów świadczących o wystąpieniu przez skarżącą o zmianę wpisu w EDG w 2005 r., w tym wniosku skarżącej o zmianę wpisu.

Uzasadniony jest więc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 76 ust. 2 pkt 4 u.p.z.

Zdaniem Sądu nie jest natomiast zasadny zarzut skargi o przedawnieniu roszczenia. Stosownie do art. 76 ust. 3 u.p.z. roszczenia z tytułu zasiłków, stypendiów i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty, przy czym zgodnie z art. 76 ust. 5 u.p.z. w zakresie nieuregulowanym w ust. 2-4 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia.

Jak wynika z art. 123 § 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;

3) przez wszczęcie mediacji.

Stosownie do art. 124 § 1 k.c. po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.

Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że przeniesienie zasad przewidzianych w art. 123 Kodeksu cywilnego nie może nastąpić bez uwzględnienia specyfiki postępowania administracyjnego, w toku którego organ ma prawo dochodzić należności od osób, które pobrały nienależne świadczenie. Sytuacja podmiotu występującego z określonym roszczeniem na gruncie procedury cywilnej jest zasadniczo inna od sytuacji urzędu pracy w zakresie odzyskania świadczeń nienależnie pobranych. W postępowaniu cywilnym za czynność bezpośrednio związaną z dochodzeniem roszczenia może być uznane złożenie pozwu z wyartykułowanym w nim roszczeniem, bez względu na wynik sprawy. Z kolei w postępowaniu administracyjnym organ przed wydaniem decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, a nawet przed wszczęciem postępowania w tym zakresie, musi wzruszyć i w prawie przewidzianym trybie wyeliminować decyzję przyznającą prawo do danego świadczenia. Co więcej, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie winno mieć przymiot ostatecznego. Okoliczności i warunki umożliwiające powiatowemu urzędowi pracy do formalnego określenia (decyzją) wysokości nienależnie pobranego świadczenia są zatem zgoła odmienne od tych, które mogą skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia roszczenia w procedurze cywilnej. Przyjęcie zatem tezy, że czynnością bezpośrednio zmierzającą do odzyskania nienależnie pobranych świadczeń jest jedynie wszczęcie postępowania lub wydanie decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu tych świadczeń stawiałoby organ administracji publicznej w sytuacji daleko gorszej od sytuacji wierzyciela w postępowaniu cywilnym, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek argumentów do wyprowadzania na korzyść osób, które pobrały nienależnie świadczenie, tak sprzyjającej im wykładni, którą jednocześnie stałaby w sprzeczności z interesem społecznym, reprezentowany przez powiatowy urząd pracy, w odzyskaniu nienależnie pobranych świadczeń z Funduszu Pracy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia13 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 255/18).

Zasadne jest więc stwierdzenie, że stosując odpowiednio rozwiązania związane z przedawnieniem roszczeń zawarte w art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego, za czynność bezpośrednio związaną z odzyskiwaniem przez urząd pracy nienależnie pobranych świadczeń, można uznać wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w sprawie- przyznania skarżącej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 4 maja 2016 r.

Z tej racji niezasadny jest zarzut skargi dotyczący przedawnienia się roszczenia na podstawie art. 76 ust. 3 ustawy, ponieważ Starosta postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. wznowił postępowanie w sprawie z zachowaniem terminu 3 lat od dnia wypłaty świadczeń. Bez znaczenia jest uchylenie przez Wojewodę decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2020 r., ponieważ Wojewoda w decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wbrew zarzutom skargi, postępowanie nie stało się "bezzasadne", skoro nie zostało umorzone przez organ odwoławczy, nadal się toczyło, a organ pierwszej instancji wydał stosowną decyzję.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.