Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1117/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1, art. 27 ust. 1,2
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu spożywania wody oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212 poz. 1263 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 1 pkt 1, § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 61 poz. 417 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem", po analizie wyników badania próbek wody pobranych dnia 7 czerwca 2013 r. z wodociągu (sprawozdania z badań nr [...] r.) i stwierdzeniu braku przydatności wody do spożycia pod względem mikrobiologicznym w badanych próbkach wody, wprowadził zakaz bezwarunkowego spożywania wody z sieci wodociągu zaopatrywanej w wodę z hydroforni przy ul. [...]. Organ ten nakazał jednocześnie Zakładowi Gospodarki Komunalnej zapewnić ludności korzystającej z wody dostarczanej z wodociągu miejskiego z hydroforni przy ul. [...] zaopatrzenie w wodę odpowiadającą wymaganiom § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez wyeliminowanie w wodzie zagrożenia mikrobiologicznego, bezzwłoczne poinformowanie mieszkańców o braku przydatności wody do spożycia, a do czasu uzyskania wody z wodociągu zasilanego z ww. hydroforni zgodnej z wymaganiami rozporządzenia, zapewnienie wody o jakości zgodnej z wymogami rozporządzenia z bezpiecznego źródła dowożonej w zbiornikach lub cysternach spełniających wymagania sanitarne bądź w opakowaniach jednostkowych. Na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że na podstawie analizy wyników badań wykonanych przez Oddział Laboratoryjny Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej próbek wody pobranych z wodociągu w dniu [...] r. stwierdzono, że woda zawiera bakterie grupy coli, Escherichia coli. Wyniki zostały ujęte w sprawozdaniach z badań:

- nr [...] r. gdzie stwierdzono 26 bakterii grupy coli, 26 kolonii Escherichia coli w 100 ml – próbka wody pobrana z SUW z kranu do poboru wody uzdatnionej przy ul. [...],

- [...]r. gdzie stwierdzono 11 bakterii grupy coli,

11 kolonii Escherichia coli w 100 ml – dotyczy próbki wody pobranej

w przepompowni wody z kranu do poboru wody uzdatnionej w [...].

Stanowiło to naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zgodnie, z którym woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i spełnia podstawowe wymagania mikrobiologiczne określone

w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Stwierdzone skażenie mikrobiologiczne stanowi naruszenie zapisu ujętego w Lp. 1 i 2 załącznika nr 1A zgodnie z którym najwyższa dopuszczalna wartość dla Escherichia coli lub bakterii grupy coli wynosi

0 w 100 ml. Ponieważ stwierdzone naruszenie wymagań sanitarnych stanowiło zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, konieczne było unieruchomienie wodociągu oraz podjęcie działań naprawczych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.

Decyzją z dnia [....] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

odwołał zakaz bezwarunkowego spożywania wody z sieci wodociągu zaopatrywanej w wodę z hydroforni przy ul. [...] i orzekł o jej przydatności do spożywania przez ludzi w miejscowościach [...] oraz w [...] przy wymienionych w tej decyzji ulicach.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że analiza wyników badań mikrobiologicznych wody pobranych [...] r. wykazała, ze jakość wody odpowiada wymaganiom rozporządzenia.

W dniu [...] r. odwołanie od decyzji z dnia [...] wniósł Zakład Gospodarki Komunalnej wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed organem I instancji w całości. Decyzji zarzucił naruszenie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegające na braku określenia terminu w jakim należało usunąć ustalone uchybienia, naruszenie § 14 ust. 4 rozporządzenia polegające na braku określenia terminu podjęcia działań naprawczych przez stronę, przeprowadzenie badań niezgodnie z normą PN-EN ISO 9308-1 określoną jako zalecaną do przeprowadzenia tego typu badań (załącznik 9 tabela B rozporządzenia), oraz naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że woda w sieci zaopatrywanej w wodę z hydroforni przy ul. [...] nie spełnia podstawowych wymagań mikrobiologicznych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. zarzucił także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na braku zawiadomienia przez organ o zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie i uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie, uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badań jakości wody na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych badań i zgodności badań z normą PN-EN ISO 9308-1, a także naruszenie art. 79 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447 ze zm.), poprzez nie zawiadomienie przedsiębiorcy z wyprzedzeniem, o zamiarze wszczęcia kontroli. W uzasadnieniu odwołania przedstawiono harmonogram zdarzeń w okresie od 5 czerwca 2013 r. do

12 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia nieprawidłowej mikrobiologicznej jakości wody w sieci wodociągowej, stwierdzając w konkluzji, że działania podjęte przez organ I instancji były elementem politycznej rozgrywki pomiędzy służbami powiatowymi a Burmistrzem. Wskazuje na to w szczególności naruszenie art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, pobranie wody wbrew normie PN-EN ISO 9308-1, uniemożliwienie stronie zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i trudności związane z dostępem do akt już po wydaniu decyzji. Strona zauważyła, że badanie przeprowadzone [...] r., w którym zakwestionowano jakość wody, zostało dokonane bezpośrednio po złożeniu w dniu 3 czerwca 2013 r. wniosku w sprawie referendum dotyczącego odwołania Burmistrza i podległych mu służb i mogło mieć na celu skompromitowanie Burmistrza w trakcie zbierania podpisów dotyczących kampanii referendalnej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia

[...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że przedstawiciele organu I instancji w dniu

[...] r. pobrali próbkę wody do spożycia z punktu poboru zlokalizowanego

w miejscowości [...] zgodnie harmonogramem pobierania próbek wody w 2013 r. Ten punkt poboru zaopatrywany jest w wodę do spożycia z wodociągu zaopatrywanego z hydroforni przy ul. [...]. Wodociągiem zarządza Zakład Gospodarki Komunalnej. Czynność pobrania próbki wody została udokumentowana protokołem nr [...] r. Próbkę przekazano do zbadania Laboratorium Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Zgodnie ze sprawozdaniem z badania nr [...] r. jakość wody nie spełniała wymagań mikrobiologicznych zawartych w rozporządzeniu. W badanych próbkach wody stwierdzono obecność bakterii grupy coli oraz Escherichia coli, które są wskaźnikami zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody. Przepisy rozporządzenia nie dopuszczają w ogóle występowania tych bakterii w wodzie do spożycia. Natomiast w przypadku bakterii grupy coli przy wymaganiu 0 jtk/100 ml dopuszcza się pojedyncze bakterie wykrywane sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5% próbek w ciągu roku. W związku z tym po uzyskaniu sprawozdań z badań poinformowano telefonicznie zastępcę Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej o stwierdzonym przekroczeniu wymagań mikrobiologicznych. Jednocześnie, pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nieprawidłowej jakości wody stwierdzonej w próbce z dnia [...] r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia opłatą za czynności związane z nieprawidłowa jakością wody oraz wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie przekazania wyników badań uzyskanych w dniu 8 czerwca 2013 r. (sobota) lub

9 czerwca 2013 r. (niedziela). Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. organ I instancji poinformował Zakład Gospodarki Komunalnej o nieprawidłowej jakości wody oraz zalecił w trybie natychmiastowym sprawdzenie stanu sanitarno-higienicznego ujęcia wodnego, rozpoczęcie stałej dezynfekcji wody na hydroforni ujęcia, przepłukanie końcówki sieci wodociągowej oraz informowanie bezzwłocznie o podjętych działaniach. Pismem z tej samej daty organ powiadomił Burmistrza

o nieprawidłowości mikrobiologicznej wody oraz polecił podjąć działania w przypadku potwierdzenia zanieczyszczenia i stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia przez ludzi.

W odpowiedzi Zakład Gospodarki Komunalnej powiadomił

o chlorowaniu wszystkich studni na ujęciu przy ul. [...], zbiornika retencyjnego, oraz o płukaniu sieci wodociągowej [...] oraz o prowadzeniu monitoringu wody uzdatnionej przez akredytowane laboratorium.

W dniu [...] r. przedstawiciele organu I instancji ponownie pobrali cztery próbki wody do spożycia z punktów zlokalizowanych w następujących miejscach:

kran w studzience wodomierzowej w [...] oraz w stacji uzdatniania wody przy ul. [...] i przepompowni w miejscowości [...]. Próbki przekazano do Laboratorium Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Zgodnie ze sprawozdaniem z badań z dnia [....] stwierdzono obecność bakterii grupy coli i Escherichia coli w punkcie poboru w stacji uzdatniania wody przy ul. [...] w ilości 26 jtk/100 ml oraz w przepompowni w miejscowości T. w ilości po 11 jtk/100 ml. W związku ze stwierdzonymi przekroczeniami parametrów odbyły się takie działania jak posiedzenie Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, poinformowano stronę o wynikach badań próbek wody pobranej w dniu [...]r. , polecono podjęcie działań naprawczych, a do czasu uzyskania wody o jakości zgodnej z rozporządzeniem, zapewnienie mieszkańcom dostaw wody dowożonej w zbiornikach lub cysternach, oraz poinformowanie mieszkańców o braku przydatności wody wodociągowej do spożycia. Jednocześnie, w dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję zakazującą spożywania wody, której nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu [...] przedstawiciele organu I instancji ponownie pobrali pięć próbek wody w których stwierdzono obecność bakterii grupy colii Escherichia coli w ilości <1jtk/100ml (w próbce wody pobranej z punktu w przepompowni w miejscowości T.), a w pozostałych punktach poboru stwierdzono obecność tych bakterii w ilości 5 (w dwóch próbkach), 10 i 15 jtk/100 ml.

W dniu [...] r. organ I instancji wydał komunikat w sprawie unikania wody oraz o zakazie spożywania wody z kranu, a następnie przeprowadził kontrolę dotyczącą zabezpieczenia ludności w wodę do picia o prawidłowej jakości, stwierdzając uchybienia w miejscowości B., które zostały usunięte. Kontrole przeprowadzono w obecności Zastępcy Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej M. T., który nie potwierdził swojej obecności podpisem w protokole kontroli oraz nie potwierdził odbioru protokołu. W związku z utrzymującym się zanieczyszczeniem wody w wodociągu publicznym w dniu [...] r. przedstawiciele organu I instancji ponownie pobrali jedenaście próbek wody przy ul. [...] i przepompowni w miejscowości T. W próbkach stwierdzono obecność bakterii grupy coli i Escherichia coli w ilości 1, 2 jtk/100 ml. Dnia [...] r. podczas kontroli ujęcia wodnego przy ul. [...] przedstawiciele organu I instancji stwierdzili nieprawidłowości odnośnie stanu sanitarno-technicznego głowic studni nr [...] . Kontrole przeprowadzono w obecności Zastępcy Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej M. T. który ponownie nie potwierdził swojej obecności podpisem w protokole kontroli i nie potwierdził odbioru protokołu. Dnia 11 czerwca 2013 r., po analizie wyników badań próbek wody pobranych z zastępczych źródeł w dniu poprzednim, stwierdzono przekroczenie analizowanych parametrów biologicznych, dlatego organ I instancji wydał komunikat nr 4 w sprawie unikania wody, organ poinformował też stronę o wynikach badań wody pobranej z zastępczego źródła wody (przy PKS) oraz polecił bezzwłocznie wycofać zstępcze źródło wody z użytkowania. W dniu [...] przedstawiciele organu I instancji ponownie pobrali cztery próbki wody do spożycia które przekazali do laboratorium. W dniu 12 czerwca 2013r.po uzyskaniu z Laboratorium Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej informacji, iż woda we wszystkich próbkach spełnia przepisy rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, organ I instancji wydał komunikat nr 5 skierowany do odbiorców informujący, iż ustąpiły przyczyny ogłoszenia wcześniejszego komunikatu nr 4 z 11 czerwca 2013 r. w sprawie unikania wody oraz możliwości używania wody bez ograniczeń do wszystkich celów. W dniu 12 czerwca 2013 r., po analizie sprawozdań badań mikrobiologicznych pobranych w dniu [...] r., organ I instancji wydał decyzję odwołującą zakaz bezwarunkowego spożywania wody i orzekł o jej przydatności do spożycia przez ludzi.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Stwierdzone w badanych próbkach wody przekroczenia dotyczyły załącznika nr 1 do rozporządzenia zatytułowanego podstawowe wymagania mikrobiologiczne w zakresie Escherichia coli oraz załącznika nr 3 - dodatkowe wymagania mikrobiologiczne, organoleptyczne, fizykochemiczne oraz radiologiczne jakim powinna odpowiadać woda w zakresie bakterii grupy coli. Najwyższa dopuszczalna wartość dla zbadanych parametrów wynosi 0 jtk/100 ml, przy czym obecność bakterii Escherichia coli w wodzie do spożycia jest niedopuszczalna. Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej został w określony w art. 4 ust.1ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i należy do niego kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w szczególności dotyczących wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi , w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach. Przedmiot postępowania administracyjnego należy do zakresu zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Podstawę normatywną do wydania decyzji stanowił art. 27 ust. 2 ustawy który umożliwia unieruchomienie zakładu pracy lub jego części, zamknięcie obiektu użyteczności publicznej itd., jeżeli naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie sprawozdań z badań próbek wody do spożycia pobranych w dniu [...] r. z wodociągu przez pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Badania próbek wody przeprowadziło uprawnione laboratorium metodą badawczą zgodną z akredytowaną Procedurą Badawczą nr [...] r. – zakres akredytacji laboratorium badawczego nr [...] r. Organ

I instancji właściwie stwierdził, że został naruszony § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zgodnie z którym woda przeznaczona do spożycia przez ludzi jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego jeżeli jest wolna od organizmów chorobotwórczych i pasożytów

w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Przepisy rozporządzenia nie dopuszczają w ogóle obecności bakterii Escherichia coli w wodzie dopuszczonej do spożycia. W tej sytuacji stwierdzenie obecności tych bakterii w liczbie 26 jtk/100 ml oraz 11 jtk/100 ml mogło stanowić zagrożenie dla osób spożywających wodę. Zapis § 14 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nakazuje właściwemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu stwierdzić brak przydatności wody do spożycia w przypadku przekroczenia wymagań określonych w załączniku Nr 1 do rozporządzenia. Obecność czynników chorobotwórczyc, takich jak bakterie Escherichia coli, wskazuje na zanieczyszczenie mikrobiologiczne wody organizmami bytującymi zwykle w odchodach ludzi i zwierząt stałocieplnych, wskazuje na występowanie zanieczyszczenia typu kałowego. W tej sytuacji wprowadzenie bezwarunkowego zakazu spożywania wody z wodociągu, zaopatrywanej z hydroforni przy ul. [...], było słuszne. Stwierdzone przez organ I instancji zanieczyszczenie mikrobiologiczne wody wymagało podjęcia szybkich kroków w celu zapewnienia bezpieczeństwa konsumentom wody, w tym również przeprowadzenia dodatkowych badań w celu oceny skali zagrożenia. Próbki wody zostały pobrane przez pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, który posiada stosowne uprawnienia, w obecności technologa Zakładu Gospodarki Komunalnej, co zostało poświadczone podpisem w protokołach. Odnosząc się do zarzutu nie określenia w decyzji terminu

w jakim odwołująca się strona miała usunąć ustalone uchybienia oraz nie określenie terminu do podjęcia działań naprawczych organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja podlegała z mocy prawa natychmiastowemu wykonaniu (art. 27 ust. 2 ustawy) co jest równoznaczne z określeniem terminu do usunięcia uchybień i podjęcia działań naprawczych. Przesłanką rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędność niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie wobec zagrożenia ujawnionego przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia ustawy o swobodzie działalności gospodarczej organ odwoławczy wskazał, że samorządowego zakładu budżetowego jakim jest Zakład Gospodarki Komunalnej nie można uznać za przedsiębiorcę w rozumieniu tej ustawy, gdyż jest on jednostką organizacyjną nie posiadająca osobowości prawnej, nie wykonującą działalności we własnym imieniu. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Zakład Gospodarki Komunalnej nie posiada osobowości prawnej, a swoją działalność prowadzi w imieniu i na rachunek gminy. Jednakże nawet pomijając tę okoliczność należy zauważyć, że obowiązku zawiadomienia przedsiębiorcy o wszczęciu kontroli określonego w art. 79 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się zgodnie z ust. 2 pkt 5 tego przepisu w sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli uzasadnione jest bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego, a taki właśnie charakter ma dokonany przez organ I instancji pomiar próbek wody.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. organ wskazał,

że w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 10 § 2 co pozwalało na odstąpienie od ogólnej zasady czynnego udziału strony, ponieważ załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego. Zaszła konieczność natychmiastowego wydania decyzji z uwagi na stwierdzenie w wodzie do spożycia bakterii Escherichia coli. Niemniej, informacje o jakości wody były przekazywane stronie przez organ I instancji na bieżąco telefonicznie i pisemnie. Organ I instancji nie maił natomiast obowiązku przekazywania przedsiębiorstwu wodociągowemu protokołów z pobierania próbek wody ani sprawozdań z badań próbek wody pobieranych w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego. Ponadto, do obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego należy, zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia, niezwłoczne informowanie właściwego państwowego inspektora sanitarnego o pogorszeniu jakości wody do tego stopnia, że nie odpowiada ona wymaganiom określonych w załącznikach Nr 1-4 do rozporządzenia, oraz zgodnie z § 4 pkt 7, przechowywanie wyników badań przez okres co najmniej 5 lat i przekazywanie ich na wniosek właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Z analizy akt sprawy wynika, że w trakcie obowiązywania braku przydatności wody do spożycia Zakład Gospodarki Komunalnej w ramach prowadzonej kontroli wewnętrznej zlecał wykonywanie i pobieranie próbek i badania wody w dniach [...] r. ale organowi I instancji przekazał w dniu 10 czerwca 2013 r. tylko wynik badania próbki wody pobranej w dniu [..] r. w sytuacji, gdy organ I instancji pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. prosił o regularne przekazywanie uzyskiwanych w ramach kontroli wewnętrznej wyników badań wody.

Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 78 K.p.a. poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia dowody z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych badań. W dniu 10 czerwca 2013 r., a więc już po wydaniu decyzji w I instancji, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przekazało organowi I instancji jedynie sprawozdanie Nr [...] z badań wody surowej pobranej w dniu [...] r. ze stacji uzdatniania wody przy ul. [...], przeprowadzone przez laboratorium. Wynik badania złożony po wydaniu decyzji organu I instancji uniemożliwił uwzględnienie tego badania przez ten organ. Ponadto, wyniku tego nie można było uznać za miarodajny, gdyż dotyczył badania wody surowej, a stwierdzone przez organ I instancji zanieczyszczenie mikrobiologiczne dotyczyło wody uzdatnionej, pobranej z sieci wodociągowej. Nie można także wyników badań próbek wody pobieranych przez inne akredytowane laboratoria uznać za próbki identyczne z pobranymi przez organ I instancji, ponieważ próbki pobrane do badań nawet w krótkich odstępach czasu i z tego samego punktu poboru, nie są próbkami analogicznymi. W dniu [...] r. próbka wody uzdatnionej z sieci wodociągowej w J. została pobrana o godz. 9.20 a próbka wody surowej w Stacji Uzdatniania przy ul. [...] została pobrana o godz. 10.20. Biorąc pod uwagę wpływ systemu dystrybucji wody na jej jakość oraz odległość pomiędzy ww. punktami pobierania próbek (ok. 2 km należało uznać, że nie są to próbki tej samej wody. Natomiast nie stwierdzenie bakterii w wodzie surowej nie jest podstawą do uznania, że bakterie takie nie występują w wodzie wodociągowej. W związku z tym, w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia miejsca pobierania próbek wody równomiernie rozmieszczone na całym obszarze zaopatrzenia w wodę, są zlokalizowane m. in. w ujęciach wody, tj. w miejscach w których woda wprowadzana jest do sieci wodociągowej.

Odnosząc się do braku sterylizacji kurka czerpalnego organ wyjaśnił, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w pkt. 4.1.4 normy PN-ISO5567-5:2003 dotyczącej jakości wody i pobierania próbek wody do badań, w przypadku pobierania próbek wody do badań mikrobiologicznych kurki metalowe należy wysterylizować płomieniem, a kurki z tworzywa sztucznego roztworem chloru czynnego. Zgodnie z tym próbkobiorca przed przystąpieniem do pobierania próbki dokonuje oceny kurka i decyduje o zastosowaniu odpowiedniej metody jego sterylizacji. W obowiązujących normach nie ma natomiast wymagań dotyczących dezynfekcji rąk czy stosowania jednorazowych rękawiczek.

Co do zarzutu przeprowadzenia badań niezgodnie z normą PN-EN ISO 9308-1 określoną w załączniku nr 9 tabela B rozporządzenia organ odwoławczy stwierdził,

że wykonanie dodatkowych badań metodą Colilert pozwoliło organowi I instancji ocenić bieżące zagrożenie konsumentów wody poprzez skrócenie czasu oczekiwania na wyniki. W sytuacjach szczególnych właściwy powiatowy inspektor sanitarny decyduje o podjętych działaniach w celu należytej oceny zagrożenia zdrowia i życia ludzi. Do działań tych należy również pobieranie próbek pozaplanowych w odniesieniu do ustalonego monitoringu jakości wody oraz typowanie dodatkowych punktów pobierania próbek. Metoda Colilert jest szybkim testem mikrobiologicznym dającym możliwość stwierdzenia w krótszym czasie pojawiającego się potencjalnego zagrożenia mikrobiologicznego. Z tych względów, po rozpoznaniu odwołania i zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji wydanej w I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego na ww. decyzję Zakład Gospodarki Komunalnej wniósł o uchylenie decyzji

w całości. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego poprzez przeprowadzenie badań wody niezgodnie z normą [...] określoną

w załączniku nr 9 tabela B do rozporządzenia jako zalecana w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że woda z sieci wodociągu zaopatrywanej w wodę

z hydroforni przy ul. [...] nie spełniała podstawowych wymagań mikrobiologicznych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, oraz naruszenie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez nie określenie terminu w którym uchybienia miały zostać usunięte.

Strona zarzuciła także naruszenie art. 10 K.p.a. polegające na przyjęciu, iż brak zawiadomienia Zakładu Gospodarki Komunalnej o zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie i nie uniemożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i nie miał wpływu na wynik sprawy, a także naruszenie art. 78 K.p.a. poprzez uniemożliwienie jej przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych badań, zgodności badań z normą PN-EN ISO 9308-1 lub inną normą gwarantującą prawidłowość przeprowadzonych badań, co pozwoliłoby na ocenę prawidłowości działań organu w tej sprawie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Odnośnie zarzutu zastosowania niewłaściwej metody badań wyjaśnił, że załącznik nr 9 do rozporządzenia tabela B zaleca normy i metody badań, ale dopuszcza możliwość stosowania innych metod. Norma PN-EN ISO 9308-1:2004+Apl:2005+AC:2009 jest norma zalecaną ale ma ograniczony zakres zastosowania. Podłoże zalecane w normie ma stosunkowo małą wybiorczość i jest odpowiednie dla wód o niskiej liczbie bakterii, gdyż mikloflora towarzysząca może zakłócać wiarygodność oznaczania bakterii z grupy coli oraz Escherichia coli, dlatego w celu uzyskania wiarygodnych wyników zasadne jest stosowanie innych metod bardziej czułych lub opierających się na podłożach bardziej wybiórczych tj. metoda Colilert czy norma PN ISO 9308-1:1999 . Są to sprawdzone metody, którymi laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonują badania od wielu lat. W związku z tym metody te są zalecane przez Główny Inspektorat Sanitarny czy Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.

Na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że podtrzymuje skargę.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi oraz o przeprowadzenie dowodu z pisma Kierownika Zakładu Higieny Środowiska w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego na okoliczność metody badania wody. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił przeprowadzić dowód z pisma przedłożonego przez pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny był obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też prawo to narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, albowiem ocena przeprowadzonego postępowania oraz treści rozstrzygnięcia nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa.

Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r.

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212 poz. 1263 ze zm.). Z art. 1 tej ustawy wynika, że Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru m. in. nad warunkami higieny środowiska, warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku, w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych (art. 1 tej ustawy). Wykonywanie tych zadań polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciw epidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 2 ustawy). Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy m. in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zatem przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego mieści się w zakresie zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która jest zobowiązana do sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego w zakresie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i dotyczące wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Wykonując swoje ustawowe zadania Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił, że woda pobrana do badań w dniu [...] r. z wodociągu nie nadaje się do spożycia przez ludzi, ponieważ zawiera mikroorganizmy chorobotwórcze w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.

W tej sytuacji, działając na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ I instancji wydał decyzję wprowadzającą bezwarunkowy zakaz spożywania wody z sieci wodociągu zaopatrywanej w wodę z hydroforni przy ul. [...]. Jednocześnie nakazał przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu zaopatrzenie mieszkańców w wodę należytej jakości z innego źródła oraz poinformowanie odbiorców o braku przydatności wody do spożycia. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Jeżeli jednak naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Ponieważ decyzja została wydana na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy i podlegała natychmiastowemu wykonaniu, nie jest trafny pogląd zaprezentowany w skardze, że decyzja ta powinna określać termin w którym stwierdzone uchybienia mają zostać usunięte. Wymóg określenia terminu wynikający z art. 27 ust. 1 ustawy dotyczy bowiem takich uchybień, które nie stwarzają bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Występowanie w wodzie wodociągowej, przeznaczonej do spożycia przez ludzi, bakterii z grupy coli i kolonii Escherichia coli oznacza, że woda nie jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, ponieważ nie spełnia podstawowych wymagań mikrobiologicznych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2007 r. Nr 61, poz. 417 ze zm.). Rozporządzenie to nie dopuszcza możliwości występowania bakterii Escherichia coli w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W tej sytuacji zasadnie organ I instancji nakazał unieruchomienie wodociągu zaopatrującego ludność w wodę zaopatrywaną z hydroforni przy ul. [...] na podstawie § 14 ust. 4.

Odnosząc się do zastosowania nieprawidłowej, zdaniem strony skarżącej, metody badania wody stwierdzić należy, że zalecana przez rozporządzenie (załącznik nr 9 tabela B) metoda badań wody w kierunku wykrycia bakterii grupy coli i Eschierichia coli nie jest jedyną dopuszczalną metodą. Jak wynika z pisma Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny z dnia 30 września 2013 r. powinna ona być wykonywana w przypadku wód bardzo czystych (np. dezynfekowanych lub butelkowanych) o niewielkiej liczbie bakterii oraz o ile zawiesiny i mikroflora towarzysząca nie przeszkadzają hodowli i określeniu liczby oznaczanych bakterii. Dlatego, zdaniem Państwowego Zakładu Higieny, z uwagi na ograniczenia tej metody, laboratorium może zastosować inną metodę niż przywołana w rozporządzeniu, jeżeli uznało, że będzie ona lepsza do założonego celu badania. Zakład Higieny Środowiska nie widzi przeszkód w stosowaniu dopuszczonej w większości krajów europejskich i potwierdzonej zgodnie z normą [...] , równoważnej metody Colilert. Zakład pozytywnie zaopiniował tę metodę do stosowania w rutynowych badaniach wody przeznaczonej do spożycia w kierunku wykrywania bakterii grupy coli i E. coli. Metoda ta jest oficjalnie zaakceptowana i stosowana w wielu krajach Unii Europejskiej, jej stosowanie dopuszcza także Dyrektywa 98/83/WE dotycząca jakości wody przeznaczonej do spożycia. W tej sytuacji zastosowanie innej, dopuszczonej i powszechnie stosowanej metody badania wody, która nadaje się bardziej do monitorowania liczby stwierdzonych mikroorganizmów chorobotwórczych i jest szybsza, nie było błędem, ani tym bardziej nie stanowiło naruszenia prawa przez organ inspekcji sanitarnej.

Wobec powyższego za całkowicie nietrafny uznać należy zarzut skargi odnoszący się do nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości przeprowadzonych przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej badań wody.

Przeczyłoby to zasadzie szybkości postępowania tego organu w sytuacji wymagającej działania natychmiastowego. Należy też mieć na względzie iż Państwowa Inspekcja Sanitarna jest z natury rzeczy instytucją zaufania publicznego, realizującą swe ustawowe zadania mając na względzie bezpieczeństwo zdrowotne ludności. Jeśli skarżący dysponuje dowodami, iż organ inspekcji sanitarnej w tym wypadku kierował się zupełnie innymi, pozaustawowymi i pozamerytorycznymi względami, powinien zgłosić to właściwym instytucjom. Nie może to mieć natomiast żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem wydanych przez ten organ, w ramach swych ustawowych zadań i obowiązków decyzji.

Odnośnie naruszenia art. 10 K.p.a. należy stwierdzić, że § 2 tego przepisu pozwala na odstąpienie od ogólnej zasady czynnego udziału strony w sytuacji gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie występowało niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi, odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu było uzasadnione.

W konsekwencji stwierdzić należało, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ww. ustawy.