Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 496/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 2005 r., nr [...]; 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 lutego 2005r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 59 ust. 1 i na podstawie z art.83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane / tekst jednolity Dz. U . nr 207z 2003r., poz. 2016 ze zm./ oraz na podstawie art. 151 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku M. M. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 6 listopada 2003r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie dobudowanej przez J. P. części mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], odmówił zmiany decyzji w powyższej sprawie na tej podstawie , że w sprawie może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że M. M. wnioskiem z dnia 10 września 2004r. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z dnia 6 listopada 2003r. o udzieleniu J.P. pozwolenia na użytkowanie dobudowanej części budynku . Organ I instancji ustalił, że wniosek spełnia wymogi formalne, gdyż dotyczy decyzji ostatecznej, a nadto został złożony przez stronę postępowania w terminie. W konsekwencji organ I instancji postanowieniem z dnia 29 grudnia 2004r wznowił postępowanie w sprawie.

Organ rozpoznając merytorycznie wniosek M.M. ustalił, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie dobudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] toczy się z wniosku J.P. z dnia 28 sierpnia 2002r, uzupełnionego pismem z dnia 12 sierpnia 2003r. wraz z którym dostarczono protokół z kontroli przewodów kominowych oraz protokół badania izolacji i protokół badania skuteczności zerowania.

Organ podał, że na podstawie akt sprawy ustalono, że dokumentacja pod nazwą "Orzeczenie techniczne dot. stanu technicznego wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] " sporządzona 23 sierpnia 2002r. przez mgr inż.arch. E. B. przynależnej do Pomorskiej Okręgowej Izby Architektów została dostarczona wraz z wnioskiem inwestora w dniu 30 sierpnia 2002r. Organ przytoczył stwierdzenie zawarte w orzeczeniu o następującej treści : " Reasumując , na podstawie przeprowadzonych oględzin zewnętrznych, analizy nośności elementów konstrukcyjnych stwierdzam, że wykonane prace budowlane nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi, mienia i konstrukcji budynku, budynek nadaje się do użytkowania".

Wobec stwierdzenia zdatności do użytkowania pomieszczeń w dobudowanej w obrębie mieszkania nr [...] części budynku i uwzględniając cytowane oświadczenie z dnia 23 sierpnia 2002r o wykonaniu wszystkich robót budowlanych związanych z rozbudową mieszkania oraz spełnienie przez inwestora warunków określonych w art. 57 prawa budowlanego, organ wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła M.M., zarzucając decyzji naruszenie prawa, a w szczególności przepisu art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane.

W uzasadnieniu odwołania odwołująca podniosła, że w decyzji stwierdzono, że zostały spełnione wszystkie wymagane przez prawo wymogi dotyczące zdatności do użytkowania pomieszczeń w dobudowanej w obrębie mieszkania nr [...] części budynku i nastąpiło wykonanie wszystkich robót budowlanych związanych z rozbudową.

Odwołująca podniosła, że wbrew ustaleniom decyzji przy jej wydawaniu nie uwzględniono i nie ustosunkowano się do jej zarzutów, a w szczególności:

1/ sprzeczności w/w rozbudowy z planem miejscowego szczegółowego zagospodarowania i rewaloryzacji Miasta [...] z 28 stycznia 1988r., w którym to planie nie przewidywano w/w rozbudowy i zgodnie z którym każdy plan realizacyjny winien być uzgodniony z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...],

2/ sprzeczności rozbudowy z warunkami zabudowy i zagospodarowania , które zostały ustalone dla dobudowy wyłącznie jednej izby od strony południowej / informacja o terenie z 22 lipca 1992r./, natomiast została dobudowana nie jedna izba lecz część budynku o kubaturze 320m² składająca się z piwnicy , parteru i poddasza,

3/ zarzutów dotyczących zamurowania w wyniku przedmiotowej rozbudowy okna w łazience stanowiącej część mieszkania odwołującej,

4/ zarzutów dotyczących wydania decyzji na użytkowanie dobudowanej części budynku mieszkalnego, w sytuacji gdy rozbudowa miała dotyczyć wyłącznie rozbudowy mieszkania nr [...].

Jednocześnie wskazano, że decyzja została wydana w oparciu o orzeczenie techniczne sporządzone w dniu 23 sierpnia 2002r. przez mgr inż. Arch. E. B., tymczasem w aktach znajduje się zaświadczenie o jej uprawnieniach wystawione przez Okręgową Izbę Architektów, z którego wynika, że jest ono ważne do dnia 18 kwietnia 2002r. Nadto odwołująca podniosła, że w toku postępowania, jak i w wydanej decyzji nie respektuje się wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2001r. wydanym w sprawie [...].

Reasumując swoje odwołanie M.M. podała, że z wyjściowej tylko propozycji rozbudowy budynku mieszkalnego o jedną izbę, po 11 latach działań administracji publicznej- J.P. otrzymał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie dobudowanej części budynku o kubaturze 320m² do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] i w dodatku na terenie będącym współwłasnością osób zamieszkujących ten budynek.

Powołując się na powyższe M.M. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia 5 kwietnia 2002r., nr [...] Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2kpa i art. 151 § 2 kpa i na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 listopada 2003r.udzielająca pozwolenia na użytkowanie wykonanej rozbudowy wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], została wydana z naruszeniem prawa- oraz odstępuje się od uchylenia tej decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146§ 2 kpa, tj że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że decyzją z dnia 6 listopada 2003r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie części mieszkania nr 1 w budynku przy ul. [...] w [...]. Postępowanie w tej sprawie toczyło się jedynie z udziałem inwestora na podstawie art. 59 ust. 7 prawa budowlanego stanowiącego w dacie wydania decyzji, że stroną w postępowaniu o użytkowanie jest inwestor. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie , lecz decyzja ta została uchylona przez organ II instancji.

Rozpoznając ponownie wniosek M.M. o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organ I instancji postanowieniem z dnia 29 grudnia 2004r. wznowił postępowanie w sprawie. Podstawą wznowienia postępowania było ustalenie, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zostało wszczęte w dniu 30 sierpnia 2002r., tj. przed dniem 11 lipca 2003r, od którego to dnia zaczął obowiązywać przepis art. 59 ust. 7 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane stanowiący, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy niewłączenie do tego postępowania innych stron stanowiło podstawę wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145§ 1 pkt 4 kpa, w myśl którego jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Ponieważ M.M. , bez własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie organ I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną.

Natomiast swoje rozstrzygnięcie merytoryczne organ oparł na art. 151§ 2 kpa stanowiącym ,że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności , o których mowa w art. 146 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji. W sprawie podstawą dla rozstrzygnięcia był art. 146 § 2 kpa stanowiący, że nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Organ II instancji wskazał, że organ I instancji kierując się przytoczoną wyżej przesłanką i uzasadniając ją w stopniu dostatecznym- niewyczerpująco i niewłaściwie sformułował osnowę decyzji, gdyż nie stwierdził, że decyzję z dnia 6 listopada 2003r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie wydano z naruszeniem prawa, a ponadto użył określenia " odmawiam zmiany decyzji", zamiast właściwych w tym przypadku formuł "nie uchylam" lub " odstępuję od uchylenia".

Natomiast odnosząc się do zarzutów odwołującej organ II instancji uznał, że decyzja nie narusza przepisów prawa budowlanego. Wskazano, że decyzją z dnia 12 listopada 2001r. wydaną na podstawie art. 59 ust. 5 w związku z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego Prezydent Miasta odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W tych okolicznościach, jak podał organ II instancji, obowiązuje dyspozycja zawarta w ust. 5 art. 59 o zastosowaniu odpowiednio trybu art. 51 Prawa budowlanego. Postępowanie w tym trybie , przeprowadzone przez właściwy organ nadzoru budowlanego, jest odrębne w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Celu tego postępowania nie określa już art. 59 prawa budowlanego, wymagający zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, lecz- w obecnym stadium- art. 51 ust. 1 pkt.2 tej ustawy. Tym celem jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, tj. takiego, który nie narusza obowiązujących przepisów techniczno- budowlanych i norm budowlanych. Odnosząc się do przywołanego przez odwołującą wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2001r. w sprawie sygn. akt [...] organ II instancji podał, że w uzasadnieniu tego wyroku znajduje się wykładnia następująca: " W warunkach zastosowania art. 55 ust. 1 pkt 3/ obowiązek uzyskania po wydaniu nakazu dokonania określonych czynności, zmian lub przeróbek/ ciężar wiążących ustaleń i rozstrzygnięć przesuwa się na decyzję opartą na art. 51 ust. 1 pkt 2. Można więc wysnuć pogląd, iż inwestor, wykonując nałożone obowiązki, zgodnie z zasadami zaufania do organów państwa / art. 8 kpa/, trwałości decyzji ostatecznych/ art. 16kpa/ i związania wydaną decyzją / art. 110 kpa/- może liczyć na pozytywne dla niego zakończenie następnego postępowania- w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie".

Niezależnie od powyższego organ II instancji wskazał, że jak wynika z akt sprawy, zaświadczenie o uprawnieniach do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przez osobę, która sporządziła orzeczenie techniczne z czerwca 2002r. było ważne do 10 listopada 2002r.

Reasumując organ odwoławczy podał, że skoro rozstrzygnięcie nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to był on uprawniony zgodnie z art. 138 §2 kpa do uchylenia decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy.

M.M. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca podniosła, że decyzja udzielająca J.P. pozwolenia na użytkowanie wydana została w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą J.P. wykonanie czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca podniosła, że od decyzji tej wniosła skargę do Sądu. Stąd też skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w punkcie 2/, jednocześnie wskazała, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym uzasadnione jest domaganie się stwierdzenia jej nieważności.

W pismach procesowych z dnia 22 marca 2006r i 1 lutego 2007r. skarżąca uzupełniła swoją skargę. Skarżąca przytoczyła część uzasadnienia wyroku z dnia 20 czerwca 2001r. wydanego przez NSA w powoływanej sprawie [...], w którym Sąd ten stwierdził, że " przy ponownym rozpoznaniu sprawy zgodność wykonania rozbudowy z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę musi być rozważona z uwzględnieniem wszystkich zarzutów skarżącej i innych właścicieli lokali oraz treści opinii opracowanej przez S. P. na zlecenie T. K.". Powołując się na powyższe wskazania Sądu skarżąca podniosła, że nie są spełnione warunki zabudowy i brak jest zgody współwłaścicieli na rozbudowę , przekroczona została linia zabudowy budynku określona na mapie planu, zostały wycięte drzewa będące pod ochroną, mimo zakazu zawartego w decyzji o warunkach zabudowy. Nadto skarżąca podniosła, że rozbudowa mieszkania J.P. jest sprzeczna z miejscowym planem szczegółowego zagospodarowania i rewaloryzacji Miasta z 1998r. – dom przy ul. [...] znajduje się na terenie zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej-8 budynków istniejących. Dopuszcza się realizację 4 budynków jednorodzinnych na zapleczu zabudowy jak na rysunku- rozbudowa jest sprzeczna z tym planem, nie jest ona częścią domu przy ul. [...], a jednocześnie ściana rozbudowanego obiektu wchłonęła ścianę konstrukcyjną domu, z oknem w łazience skarżącej i piwnicy, które to pomieszczenia stanowią część wykupionego przez skarżącą mieszkania.

W dalszej części skargi skarżąca ponowiła swoje zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności podnosząc i uzasadniając, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia treści zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze do NSA w sprawie II SA/ Gd [...]. Zarzuty te dotyczyły braku zgodności obiektu z warunkami pozwolenia na budowę- zamiast jednej izby istnieje samodzielny budynek dobudowany do domu jednorodzinnego i braku zgodności wykonanego obiektu z miejscowym planem szczegółowego zagospodarowania i rewaloryzacji Miasta z 1998r. / plan nie przewiduje powyższej zabudowy/.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie ,podając, że całości podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze , ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Skargę uznać należy za uzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku przy ul. [...] w [...], której inwestorem jest J.P. Na wstępie należy podkreślić , że prace związane z rozbudową budynku , czy też, jak to określa skarżąca dobudową do istniejącego budynku/ do jego ściany/ były prowadzone na podstawie prawomocnych decyzji udzielających pozwolenia na budowę. Nie mają zatem zastosowania te przepisy prawa budowlanego, które zawierają sankcje związane z budową prowadzoną bez pozwolenia na budowę. W sprawie natomiast wystąpiły, jak to podnosi skarżąca i co potwierdzają organy nadzoru budowlanego, zmiany w stosunku do zatwierdzonych projektów, choć w uzasadnieniu swojej decyzji organ nie przedstawił zakresu tych zmian, nie czyniąc w tej sprawie żadnych ustaleń.

W powyższym zakresie pierwotny wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie został rozpoznany w dniu 22 czerwca 1998r. Decyzją z dnia 22 czerwca 1998r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm./ udzielił J.P. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części w/wym. budynku oraz zobowiązał go do wykonania przebudowy schodów zewnętrznych do piwnicy według dokumentacji z czerwca 1996r.- decyzja ta została poprzedzona z kolei decyzją Prezydenta zgłaszającą sprzeciw co do użytkowania rozbudowanej części budynku i nakładającą na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie oraz obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 57 ust. 1i 2 Prawa budowlanego Organ II instancji utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej udzielonego pozwolenia na użytkowanie, zmieniając termin wykonania przebudowy schodów. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w sprawie II SA/ Gd. [...] po rozpoznaniu skargi M.M. na decyzję Wojewody Pomorskiego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z 22 czerwca 1998r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż błędnie organy obu instancji podstawy do wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę upatrywały w formalnym wykonaniu ogólnikowo nałożonych decyzją Prezydenta z dnia 30 czerwca 199r. obowiązków. Wskazano, że pogląd taki mógłby mieć racje bytu w przypadku, kiedy uzyskanie pozwolenia jest wymagane z przyczyn mieszczących się w art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, skoro wówczas wcześniejsza decyzja ostateczna wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 bezpośrednio lub w związku z art. 71 ust. 3 zawierałaby w swym rozstrzygnięciu nakazanie określonych czynności " w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem". W warunkach zastosowania tego uregulowania , tj. art. 55 ust. 1 pkt 3 ciężar wiążących ustaleń i rozstrzygnięć przesuwa się na decyzję opartą na art. 51 ust. 1 pkt 2. Można wysunąć wniosek , jak wskazał NSA, że inwestor wykonując nałożone na niego obowiązki, zgodnie z zasadami zaufania do organów państwa / art. 8 kpa/, trwałości decyzji ostatecznych / art. 16 kpa/ i związania wydaną decyzją / art. 110 kpa/- może liczyć na pozytywne dla niego zakończenie następnego postępowania – w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Natomiast jak wskazano inna jest sytuacja w przypadku zgłoszenia przez organ nadzoru architektoniczno- budowlanego sprzeciwu, o którym mowa w art. 54 ust. 1. Wykonanie obowiązków nałożonych w sprzeciwie nie zwalnia organu orzekającego o pozwoleniu na użytkowanie od obowiązku dokonania ustaleń z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego- za zasadny w tych okolicznościach Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednocześnie wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy zgodność wykonania rozbudowy z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z warunkami pozwolenia na budowę musi być rozważona z uwzględnieniem wszystkich zarzutów skarżącej i innych właścicieli lokali.

Rozpoznając ponownie wniosek inwestora o udzielenie zgody na użytkowanie Prezydent Miasta decyzja z dnia 12 listopada 2001r. powołując się na art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W treści uzasadnienia organ powołał się na wizję lokalną przeprowadzoną z udziałem stron, która potwierdziła zarzuty dotyczące występujących niezgodności w robotach z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać. Organ ustalił, że zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie i jednocześnie przekazania sprawy do właściwego organu nadzoru budowlanego w celu rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a więc w sprawie doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, w przypadku stwierdzenia odstępstw od projektu budowlanego / legalizacji takich robót/. Ostateczna decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego została wydana w dniu 5 kwietnia 2002r.

W dniu 30 sierpnia 2002r. inwestor podał, że wykonał uzupełniające prace budowlane nakazane decyzją z dnia 5 kwietnia 2002r. i wniósł o wydanie pozwolenia na użytkowanie, przedkładając oświadczenie mgr inż. arch. E. B. o wykonaniu zaleconych robót. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zostało wszczęte w dniu 5 września 2002r. Wniosek inwestora został następnie uzupełniony w dniu 12 sierpnia 2003r. Decyzje zaskarżone do tut. Sądu zostały wydane przez organ I instancji w dniu 21 lutego 2005r. a następnie przez organ odwoławczy w dniu 10 maja 2005r po wznowieniu postępowania w sprawie .

W przedmiotowej sprawie ocenie Sądu podlega decyzja wydana na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 59 ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207 poz. 2016 ze zm.).

Przepis art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy:

1/ zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę,

2/ uporządkowania terenu budowy.

Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 5 właściwy organ , z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, w art. 57 ust. 1-4 . Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie natomiast z art.51ust.1Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji właściwy organ:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Dalsze postanowienia art. 51 stanowią o konsekwencjach wykonania bądź niewykonania nałożonych obowiązków. Podkreślić jednak należy, że zarówno w przypadku obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2, jak i na podstawie art.. 51 ust. 1 pkt 3 po upływie terminu właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonych obowiązków. Treść powyższych rozwiązań pozwala na udzielenie pozwolenia na użytkowanie po wykonaniu nałożonych obowiązków dla doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie udzielania pozwolenia na użytkowanie, w aspekcie przepisów prawa administracyjnego.

Zatem rozpoznając wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego , w stosunku do którego wydano decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt lub 3 Prawa budowlanego , organ nadzoru ma obowiązek sprawdzenia czy inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki bądź przedłożył zatwierdzony projekt zamienny oraz czy spełnił warunki z art. 57 ust. 1, 3 ustawy Prawo budowlane uprawniające do uzyskania pozwolenia na użytkowanie i w konsekwencji winien ustalić czy inwestycja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie wydania decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez inwestora pozwolenia na budowę i sprzeczności rozbudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...], to wskazać należy, że roboty budowlane wykonane samowolnie , z istotnym naruszeniem ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę podlegać muszą ocenie dokonywanej przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa, a zatem również prawa miejscowego, do których należy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego umożliwia bowiem inwestorowi legalizację wykonanych samowolnie , z przekroczeniem warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę, robót budowlanych, przez wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, chodzi tu, jak to wyżej wskazano o zgodność z prawem obowiązującym w dacie rozstrzygania przez organ administracji w oparciu o wymieniony wyżej przepis.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie została wydana ostateczna decyzja w trybie art. 51 Prawa budowlanego, albowiem decyzja z dnia 5 lutego 2002r. została uchylona przez Sąd Administracyjny jako naruszająca przepisy prawa materialnego, jak i zasady postępowania, z przyczyn podanych w uzasadnieniu orzeczenia. W konsekwencji powyższego decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie na tej podstawie , że inwestor wykonał nałożone obowiązki i doprowadził wykonywane roboty do stanu zgodnego z prawem w dacie wydawania decyzji , podlega uchyleniu jako sprzeczna z prawem budowlanym to jest przywołanymi przepisami art. 59 ust. 1 i art. 59 ust. 5. Nie istnieją też inne podstawy prawne umożliwiające na obecnym etapie rozpoznawania sprawy udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić , czy zachodzą nadal podstawy do prowadzenia postępowania w trybie art. 51 i nast. Prawa budowlanego i w zależności od dokonanych ustaleń winien nałożyć na inwestora określone obowiązki , bądź też w przypadku braku podstaw do prowadzenia takiego postępowania rozpoznać wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stosownie do treści art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, mając na uwadze przytoczone wyżej ustalenia. W szczególności wskazać należy, że art. 59 ust. 1 nakłada na organ rozstrzygający o udzieleniu pozwolenia na budowę obowiązek protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i warunkami pozwolenia na budowę, orzeczeniem technicznym i innymi dokumentami złożonymi przez inwestora, czy przy czym cytowane przepisy art. 51 Prawa budowlanego mają tu odpowiednie zastosowanie w przypadku stwierdzonych odstępstw, których legalizacja, a więc doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest możliwa. W konsekwencji stwierdzić należy, że organy winny ustalić czy zachodzą okoliczności warunkujące udzielenie zgody na użytkowanie , zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 / ewent. zgodnie z art. 59 ust. 5/. Ustaleń tych należy dokonać po protokolarnym stwierdzeniu faktów wymienionych w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego na miejscu budowy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie 1/sentencji.

Jednocześnie, na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił w wyroku, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 i art. 205 § 2 powoływanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu.