Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 210/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.145 par.1 pkt 1,art.151,art.134 par.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.104 par.2,art.105 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.36a ust.5,art.51 ust.1,4 i 5,art.28 ust.1,art.54,art.55,art.57,art.50 ust.1 pkt 3 i 4
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Ł. W. oraz M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 11 sierpnia 2010 r. L. W. oraz M. W. zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w O. przy ulicy L., działka nr "[...]", obręb "[...]".

Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2010 r., nr "[...]", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowaniu administracyjnego zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu budowy wskazanego wyżej obiektu. W uzasadnieniu organ wskazał, iż do czasu zakończenia postępowania odwoławczego w przedmiocie decyzji o zaniechaniu dalszych robót nie można rozpatrzyć zawiadomienia o zakończeniu budowy wskazanego domu jednorodzinnego, bowiem rozstrzygnięcie w tej sprawie może mieć znaczący wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie niniejszego zawiadomienia.

M. W. w imieniu własnym oraz w imieniu L. W. wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, podnosząc, iż postanowienie zostało wydane po upływie ustawowego terminu do działania organu w sprawie złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Jednocześnie wymieniony zaznaczył, iż organ nie wniósł żadnych zastrzeżeń do zgłoszonej budowy.

Postanowieniem z dnia 28 października 2010 r., nr "[...]", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jednakże z innych przyczyn niż podnoszonych w zażaleniu. Organ odwoławczy wskazał, iż toczy się już postępowanie zmierzające do oddania do użytku budynku jednorodzinnego z przychodnią lekarską zlokalizowanego na działce nr "[...]", obręb "[...]", położonej w O. przy ulicy L. Postępowanie to zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (sygn. akt sprawy II SA/Ol 391/10), bowiem na przedmiotowej budowie stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego złożenie przez inwestorów zawiadomienia w dniu 11 sierpnia 2010r. o zakończeniu budowy w sytuacji, gdy jest ona już objęta postępowaniem administracyjnym zmierzającym do legalnego oddania do użytku spornego budynku, jest próbą obejścia prawa. Zawiadomienie to nie może wywołać oczekiwanych przez stronę skutków prawnych, a reakcją organu na jego złożenie winno być niezwłoczne wyrażenie sprzeciwu. Nie ma żadnych podstaw uzasadniających zawieszenie przedmiotowego postępowania, gdyż w rzeczywistości nie powinno być ono w ogóle prowadzone. Nie można też uznać, że postępowanie w sprawie istotnych odstępstw jest zagadnieniem wstępnym dla aktualnie badanego postępowania, skoro dotyczy tego samego przedmiotu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, organ odwoławczy wskazał, iż właściwym rozwiązaniem jest umorzenie niniejszego postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa.

Decyzją z dnia 9 listopada 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpoznaniu sprawy umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu budowy – domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w O. przy ulicy L., działka nr "[...]", obręb "[...]". W uzasadnieniu organ wskazał, iż do dnia wydania niniejszej decyzji nie zostało zakończone postępowanie toczące się przed tutejszym organem w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót. Brak jest zatem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o wznowieniu robót, w oparciu o które inwestor mógł dokończyć budowę przedmiotowego obiektu, a tym samym zgłosić zakończenie budowy zgodnie z art. 55 ustawy Prawo budowlane. Do czasu zaś wydania ostatecznej decyzji o wznowieniu robót inwestor nie może prowadzić żadnych robót w przedmiotowym obiekcie. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu oraz po złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wymienionego budynku zgodnie z przepisami art. 55, 56 i 57 ustawy Prawo budowlane. Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 54 cytowanej ustawy, w oparciu o który to artykuł inwestor próbował zgłosić zakończenie budowy przedmiotowego budynku.

M. W. oraz L. W., w imieniu którego działa M. W. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż jest ona nieważna, gdyż została wydana po terminie na podjęcie decyzji przez organ. W ocenie odwołujących organ błędnie wywodzi, że termin do wydania przedmiotowej decyzji jest otwarty. Wskazano, iż organ nie wniósł sprzeciwu na przedmiotowe zawiadomienie o zakończeniu budowy, jak również nie wezwał inwestorów do uzupełnienia dokumentacji, ani nie wyznaczył terminu kontroli. Ponadto odwołujący wskazali, iż organ pierwszej instancji od dnia 4 października 2005r. w sposób rażący narusza przepisy dotyczące terminów załatwienia sprawy, wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem wskutek braku podjęcia ważnej prawnie czynności procesowej wciąż nie załatwił sprawy odwołujących się, jak również nie poinformował o innym terminie załatwienia sprawy w myśl art. 35 Kpa. Organ pierwszej instancji naruszył również podstawową zasadę postępowania administracyjnego, określoną w art. 7 Kpa, tj. zasadę prawdy obiektywnej oraz art. 77 § 1 Kpa. Podniesiono, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie nie toczy się postępowanie o sygn. akt II SA/Ol 391/10 w sprawie stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem przedmiotowa decyzja została uchylona przez Prezydenta Miasta. Wskazano także, iż WSA w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009r. uchylił decyzję organu o zaniechaniu dalszych robót budowlanych. Twierdzenie, iż inwestor nie może prowadzić żadnych robót w przedmiotowym obiekcie nie jest zgodne z prawdą i narusza prawomocne orzeczenie sądu.

Decyzją z dnia 7 lutego 2011 r., nr "[...]",Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotowa decyzja dotyczy umorzenia postępowania w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w O. przy ulicy L. na działce nr "[...]", obręb "[...]". Złożenie przez stronę zawiadomienia o zakończeniu budowy w obliczu prowadzenia postępowania mającego na celu doprowadzenie dokonanych przez inwestora odstępstw od projektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest przedwczesne. W zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji, gdy nie wydał w ustawowym terminie 21 dni sprzeciwu zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego musiał zakończyć wszczęte, poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy, postępowanie administracyjne. Dalsze bowiem prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. W chwili obecnej po wyczerpaniu przez stronę postępowania skargowego w stosunku do decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2009r., nakazującej inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych, decyzja ta stała się prawomocna. Jednocześnie podkreślono, iż uchylenie wskazanej wyżej decyzji ma właśnie na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy i zakończenie postępowania poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zaznaczono przy tym, iż na długość trwania prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania bezpośredni wpływ ma korzystanie przez stronę z przysługujących jej uprawnień do składania środków odwoławczych i skarg od wydanych orzeczeń, co naturalnie wydłuża proces decyzyjny. Reasumując, wskazano, iż inwestor zawiadamiając o zakończeniu budowy, winien wziąć pod uwagę fakt, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi postępowanie dotyczące błędnego usytuowania przedmiotowego obiektu budowlanego, zatem w obecnym stanie faktycznym występowanie przez inwestorów z zawiadomieniem o zakończeniu budowy wskazanego budynku jest próbą obejścia prawa. Ponadto w przypadku wystąpienia istotnych odstępstw dokonanych przez inwestora na etapie realizacji zamierzenia budowlanego złożenie zawiadomienia na podstawie art. 54 ustawy Prawo budowlane jest niewłaściwe. W takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 55 wskazanej ustawy nakładający obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli L.; W. oraz M. W., będący jednocześnie pełnomocnikiem L. W. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 11 sierpnia 2010 r. został pisemnie zawiadomiony przez inwestorów o zakończeniu budowy i gotowości do użytkowania. Organ nie skorzystał jednak ze swojego uprawnienia na podstawie art. 59 c Prawa budowlanego i nie zawiadomił inwestorów o potrzebie kontroli. Tym samym w ocenie skarżących nastąpiła faktyczna i prawna rezygnacja z kontroli zgłoszonej do odbioru budowli. Jednocześnie skarżący wskazali, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiło nowe zagadnienie prawne po zgłoszeniu przez inwestorów gotowości do użytkowania spornego obiektu. Po wydaniu prawomocnego wyroku przez WSA w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2009r., uchylającego decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji nie wydał żadnego postanowienia ani nie nałożył żadnych obowiązków na inwestorów. Tymczasem przepisy prawne, jak i wyrok sądu nakazywały podjęcie właściwych, obiektywnych decyzji w niniejszej sprawie bez zbędnej zwłoki. Podkreślono, iż postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 23 sierpnia 2010 r. zostało wydane i doręczone po terminie 21 dni od zawiadomienia o zakończeniu budowy przez inwestorów, co czyni tę decyzję nieważną. Z kolei organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę rażącego naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy oraz uchylenia postanowienia, w efekcie czego decyzja organu z dnia 9 listopada 2010 r. o umorzeniu postępowania bez jego wszczęcia została wydana wbrew przepisom prawa. Naruszenia przepisów postępowania doprowadziły do wydania decyzji z dnia 7 lutego 2011 r. w całości wadliwej i sprzecznej z prawem, co ma negatywny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżących nie było żadnych przeszkód prawnych do zgłoszenia formalnego użytkowania obiektu, bowiem organ nie prowadził żadnego postępowania. Nie spoczywały też na inwestorach żadne obowiązki do wykonania względem organów, aby umorzyć postępowanie bez jego wszczęcia i nie załatwić sprawy zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Ponadto materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jest sprzeczny z wydaną decyzją. Organ pierwszej instancji nie wszczął i nie prowadził żadnego postępowania mającego na celu doprowadzenie zgłoszonych odstępstw od projektu do stanu przewidzianego prawem. W tej sytuacji należało załatwić sprawę zgodnie z przepisami dotyczącymi zawiadomienia organu o zakończeniu budowy, bowiem inwestor swoje obowiązki wykonał, zaś organ zaniechał w terminie zajęcia stanowiska i przeprowadzenia kontroli. Jednocześnie wskazano, iż zaskarżona decyzja jest odpowiedzią na pismo skarżących z dnia 20 grudnia 2010 r. dotyczące zagadnienia prawnego zgłoszonego Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego na uporczywe szkodzenie sprawie inwestorów i ich inwestycji przez organ pierwszej instancji. Reasumując, organ pierwszej instancji nie prowadzi postępowania dotyczącego błędnego usytuowania budynku inwestorów, co wynika wprost z uchylonej decyzji prawomocnym wyrokiem przez WSA w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2009r.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 14 czerwca 2011r. skarżący M. W. podał, iż razem z drugim inwestorem – L. W., którego jest pełnomocnikiem wystąpili o zalegalizowanie zmian wprowadzonych do zrealizowanej inwestycji i do dnia dzisiejszego ta inwestycja nie jest zalegalizowana. Skarżący podniósł, że sprawa w przedmiocie zalegalizowania zmian wprowadzonych do zrealizowanej inwestycji nie była rozpoznana w terminie, a ponadto zarzucił brak zawiadomienia zgodnie z art. 36 Kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym, jak też i materialno-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może taką decyzję uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Badaniu w postępowaniu sądowoadministarcyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać przy tym należy, iż sąd nie jest władny do zastępowania organów administracji publicznej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Ponadto sąd administracyjny, jak wynika z treści art. 134 §1 p.p.s.a., rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na uwadze, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane zgodnie z prawem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zasadą postępowania administracyjnego jest rozstrzyganie sprawy co do jej istoty w całości lub części albo wydanie decyzji administracyjnej kończącej sprawę w danej instancji w inny sposób (art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./). Decyzją w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji jest decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 Kpa, a mianowicie decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania, przez który należy rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Dla wydania tego rodzaju decyzji konieczne jest zatem wykazanie, że w sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, a więc gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz C.H. Beck, Warszawa 1998, str. 664).

Analiza zgromadzonego materiału aktowego prowadzi do wniosku, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznający niniejszą sprawę w pierwszej instancji stosownie do poczynionych ustaleń faktycznych, prawidłowo zastosował przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umarzając postępowanie w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w O. przy ulicy L.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 8 listopada 2005 r. w myśl art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wstrzymał roboty budowlane związane z budową domu jednorodzinnego z przychodnią lekarską w O. przy ulicy L., działka nr "[...]", obręb "[...]", w związku ze stwierdzeniem istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu zagospodarowania terenu. Następnie decyzją z dnia 14 lipca 2009r. organ na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W wyniku złożonej przez inwestorów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009r., sygn. akt II SA/Ol 997/09, uchylił decyzję organu odwoławczego. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy decyzją z dnia 5 marca 2010r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Mimo, iż postępowanie to nie zostało ukończone, a tym samym nie ma ostatecznej decyzji o wznowieniu robót lub pozwoleniu na budowę, inwestorzy w dniu 11 sierpnia 2010r. złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego obiektu.

Tymczasem stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę można rozpocząć tylko na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś inwestor jest zobowiązany prowadzić roboty budowlane w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Jednocześnie zgodnie z art. 54 cytowanej ustawy do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę można przystąpić z zastrzeżeniem art. 55 i 57 wskazanej ustawy po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Jest to tzw. milcząca zgoda organu nadzoru budowlanego w przypadku, gdy nie ma on zastrzeżeń do wzniesionego obiektu.

Należy jednak podkreślić, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Prawnie skuteczne jest bowiem tylko zawiadomienie o zakończeniu budowy w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nie odstępującymi w sposób istotny od tych warunków (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Po 857/08, LEX nr 550261; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 października 2007r., sygn. akt II SA/Wr 389/07, LEX nr 490221).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż inwestorzy dokonali istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co potwierdza wyrok tut. Sądu z dnia 10 grudnia 2009r., sygn. akt II SA/Ol 997/09. Istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia daje zaś organowi nadzoru budowlanego podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W myśl powołanego przepisu, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Następnie przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania wskazanego wyżej postanowienia organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). W przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę uchyla tę decyzję, o czym stanowi art. 36a ust. 2 tej ustawy. Tryb postępowania przewidziany w art. 50-51 Prawa budowlanego zmierza zatem do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i jest wszczynane jedynie w sytuacji stwierdzenia przez organ stanu sprzecznego z przepisami prawa. W przypadku, gdy roboty budowlane były prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, stan zgodny z prawem oznacza stan zgodny z obowiązującą decyzją administracyjną.

Należy przy tym zaznaczyć, iż zgłoszenie zakończenia budowy przez inwestora nie może stanowić przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych zgodnie z pozwoleniem na budowę. W świetle przepisów prawa budowlanego przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania budynku nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, która jak każda korzysta z domniemania legalności, prawidłowości, dopóki nie zostanie podważona. Nie ma też podstaw prawnych by zawiadomieniu o przystąpieniu do użytkowania budynku przypisać moc sanującą wszelkie odstępstwa zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę. Ustawodawca nie przewidział żadnego okresu przedawnienia dla stwierdzenia przez właściwy organ wykonania robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz do nałożenia przez ten organ w drodze decyzji obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. NSA w wyroku z dnia 19 października 2007r., sygn. akt II OSK 1425/06; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Po 444/07, LEX nr 510943).

Zatem fakt zgłoszenia budynku do użytkowania i brak sprzeciwu właściwego organu administracji publicznej nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie zgodności inwestycji z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Przyjęcie bez sprzeciwu przez organ architektoniczno – budowlany zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego, bowiem prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy wyłącznie w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 maja 2003r., sygn. akt IV SA 2176/01,niepublik.).

Reasumując, należy stwierdzić, iż przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy nie jest tożsame z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jednocześnie przyjęcie zawiadomienia nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego dotyczącego zgodności realizowanego bądź zrealizowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę nie ma możliwości, w świetle obowiązujących przepisów prawa, udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W niniejszej sprawie nie ma jednak zastosowania przepis art. 54 Prawa budowlanego, lecz przepis art. 55 wskazanej ustawy, który stanowi, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 51 ust. 4 ustawy. Należy przy tym zaznaczyć, że także w uchylonej decyzji z dnia 9 maja 2006 r. w trybie art. 36a ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzją z dnia 29 czerwca 2001 r. udzielającą pozwolenia na budowę w pkt 2 wskazano, że "inwestor jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego".

Jednocześnie należy wskazać, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku, w stosunku do którego nie zostało zakończone postępowanie administracyjne dotyczące zgodności realizowanego bądź zrealizowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, jak również wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu, który został wybudowany ze znacznymi odstępstwami od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Tym samym jedynym możliwym trybem postępowania jest procedura określona w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zaś okoliczności zaistniałe w sprawie, jak też prawidłowość ich oceny przez organ odwoławczy nie budzą wątpliwości.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.