Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1296/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 tir. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: poz. 20 pkt 1.
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 195) decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S. K. (powoływanej dalej: "strona", "skarżąca") choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów

z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 1367 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u S. K., wszczął w dniu 25 lutego 2019 r. postępowanie administracyjne w sprawie.

W toku postępowania strona została zbadana w kierunku choroby zawodowej

w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., który w dniu 13 marca 2020 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznaniu ww. choroby zawodowej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

W uzasadnieniu powołanego orzeczenia lekarskiego wskazano, że na podstawie wywiadu zebranego od strony oraz dostarczonej dokumentacji medycznej ustalono, że pierwsze dolegliwości dotyczące kończyn górnych wystąpiły ok. 2017r. Było to obustronne mrowienie od ramion do okolicy stawów łokciowych, drętwienie obu rąk (początkowo podczas pracy, a następnie też w nocy) oraz zaburzenia czucia w ich obrębie. Z powodu niniejszych dolegliwości skarżąca zgłosiła się do lekarza rodzinnego, a następnie została skierowana do neurologa - zlecono wykonanie badania RM odcinka szyjnego kręgosłupa, które wykazało obecność dyskopatii C5/C6 i C6/C7 wraz ze zmianami zwyrodnieniowymi.

Dodatkowo jednostka orzecznicza I stopnia podała, że dnia 15 października 2018r. przeprowadzono badanie EMG, którego wyniki odpowiadały obustronnemu zespołowi cieśni nadgarstków (ZCN) w stopniu I. S. K. została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego ZCN: 22.11.2018r. wykonano przecięcie troczka zginacza kanału nadgarstka prawego, a w dn. 16.01.2019r. - nadgarstka lewego. Po zabiegach operacyjnych obserwowano znaczną poprawę. Nadto ustalono, że od około 2 lat skarżąca obserwuje u siebie zniekształcenie palców rąk: była kierowana do poradni chirurgii ręki z powodu dysfunkcji kciuka prawego, a od ok. 2008 r. jest leczona z powodu nadciśnienia tętniczego.

Zaznaczono również, iż analiza narażenia zawodowego skarżącej została przeprowadzona na podstawie informacji uzyskanych od ww. oraz pracodawcy. Ustalono, że strona wykonywała pracę administracyjno - biurową z przewagą wysiłku umysłowego, w pomieszczeniach biurowych, wymagającą użytkowania monitora ekranowego, klawiatury oraz myszy komputerowej, przez co najmniej połowę dobowego wymiaru casu pracy - wg strony około 7 godzin z 8 godzinnego dnia pracy. Ponadto ww. obsługiwała inny sprzęt biurowy (drukowanie, kopiowanie, skanowanie, obsługa telefonu, niszczarki itd.), zajmowała się segregowaniem i układaniem dokumentacji na półkach regałów i szaf biurowych, komunikowaniem się z klientami urzędu oraz ze współpracownikami. Praca wykonywana była z przewagą pozycji siedzącej.

WOMP w S. wskazał również, że do czynników ryzyka związanych

z pracą, sugerujących zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka, należą wielokrotnie powtarzane w ciągu dnia pracy oraz w długich okresach czasowych ruchy: prostowania i zginania nadgarstka, nawracania i odwracania ręki, chwytanie palcami - zwłaszcza jeśli połączone są z koniecznością użycia dużej siły nacisku na narzędzia pracy.

W podsumowaniu orzeczenia WOMP w S. stwierdził, że charakter wykonywanej przez skarżącą pracy nie wymagał wykonywania ruchów monotypowych kończyn górnych. Odwołując się do obowiązującej wiedzy medycznej uznał, że praca wymagająca używania klawiatury i myszy komputerowej nie jest istotnym czynnikiem predysponującym do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej. Z kolei strona ma rozpoznaną wielopoziomową dyskopatię oraz zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym kręgosłupa, a także zmiany zwyrodnieniowe obu rąk i nadgarstków, które należą do pozazawodowych czynników etiologicznych omawianego schorzenia.

W tych okolicznościach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy ujętej w poz. 20 pkt

1 wykazu chorób zawodowych.

Nie zgadzając się z treścią ww. orzeczenia S. K. wystąpiła

z wnioskiem o badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia tj. Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który w dniu [...] stycznia 2021r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej - wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż na podstawie analizy dostępnej dokumentacji medycznej skarżącej ustalono, iż pierwsze udokumentowanie zespołu cieśni nadgarstka nastąpiło w 2017 r., zatem w szczególności rozpatrzono narażenie zawodowe i charakterystykę pracy w I. A. S. w S. , wskazując na bardzo małe prawdopodobieństwo sprawczości czynności zawodowych wykonywanych we wcześniejszych okresach zatrudnienia na rozwój choroby.

Od roku 1995 r. w ramach obowiązków zawodowych badana korzysta ze stanowiska komputerowego wyposażonego w klawiaturę (obsługiwanej oburącz) i mysz komputerową (obsługiwaną prawą ręką). Klawiatura komputerowa umieszczona jest na wysuwanej półce pod blatem biurka, kończyny górne zwykle badana podpiera, wykonując palcami ruchy naciskania przycisków typowej klawiatury komputerowej. Praca z wykorzystaniem komputera odbywa się średnio przez 7 godzin w czasie zmiany roboczej.

Analiza narażenia zawodowego wykazała, że w ramach obowiązków zawodowych w okresie zatrudnienia w I. A. S. w S., w czasie którego nastąpił rozwój i udokumentowano objawy zespołu cieśni nadgarstka, strona wykonywała wiele czynności manualnych angażujących kończyny górne do ruchów różnorodnych (pisanie na klawiaturze komputerowej, obsługa myszy komputerowej, trzymanie słuchawki telefonicznej, obsługa drobnego sprzętu biurowego).

Nie stwierdzono jednak konieczności wykonywania przez większą część zmiany roboczej ruchów sprawczych dla rozwoju neuropatii nerwu pośrodkowego

tj. wykonywania chwytu pęsetowego albo powtarzalnych naprzemiennych ruchów zginania i prostowania nadgarstka w ich maksymalnym zakresie szczególnie wymuszonym, szybkim tempie, co generowałoby niekorzystny ładunek biomechaniczny wywierany na kanał nadgarstka i w ten sposób oddziaływało na rozwój neuropatii nerwu pośrodkowego.

Zdaniem jednostki orzeczniczej II stopnia nie wystąpiło zawodowe uwarunkowanie sprawczości choroby zespołu cieśni nadgarstka, a tym samym nie znaleziono podstaw do rozpoznania u skarżącej takiego rodzaju choroby zawodowej.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że w toku postępowania strona skierowała do organu pismo z dnia 19 kwietnia 2021r., w którym nie zgodziła się "ze stwierdzeniem przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., że wykonując obowiązki służbowe głównie przy wykorzystaniu komputera i myszy, ręce pozostawały w podparciu" wskazując, że "ręce nigdy nie znajdowały się w pozycji podpartej - półka z klawiaturą znajdowała się bowiem pod blatem biurka". Dodatkowo zwróciła uwagę, że posiada również zaświadczenie, że w latach 1995 - 1997 pracując przy wykorzystaniu sprzętu komputerowego otrzymywała dodatek za pracę wykonywaną w warunkach szkodliwych dla zdrowia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. wydał w dniu [...] maja 2021r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Kwestionując powyższą decyzję S. K. złożyła od niej odwołanie, w którym podniosła, że pracę zawodową przy wykorzystaniu sprzętu komputerowego wykonywała od roku 1995 do lipca 2020 r. Obsługa komputera z użyciem myszy odbywała się na stanowisku z ekranem umieszczonym na biurku, a klawiaturą znajdującą się na półce wysuwanej spod blatu biurka. Położenie rąk przy obsłudze klawiatury nie było możliwe w pozycji podpartej. Zdaniem odwołującej praca przy wprowadzaniu danych, była pracą monotypową, tzn. takie same czynności były wykonywane w krótkim czasie i były powtarzalne. Monotypowość pracy przy obsłudze komputera, klawiatury i myszy wiązała się z obciążeniem dłoni, ramion i pleców. W ocenie strony sposób wykonywania pracy spowodował wystąpienie zespołu cieśni nadgarstków.

Prowadząc postępowanie Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie pismem z dnia 7 lipca 2021 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z prośbą o ustosunkowanie się do treści wniesionego odwołania.

W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 28 lipca 2021 r. jednostka orzecznicza I stopnia podała, że:

- w obu orzeczeniach lekarskich, wydanych przez WOMP w S. oraz IMP w Ł. podniesiono, że skarżąca podczas pracy w urzędzie skarbowym wykonywała czynności angażujące kończyny górne do różnorodnych ruchów;

- na podstawie zebranych informacji nie można jednak uznać, że przez większą część zmiany roboczej badana wykonywała w wymuszonym i szybkim tempie ruchy naprzemiennego zginania i prostowania nadgarstków lub ruch pęsetowy, które to uznaje się za sprzyjające rozwojowi neuropatii nerwów pośrodkowych;

- zgodnie z aktualną wiedzą obsługa klawiatury i myszy komputerowej nie prowadzą do rozwoju ww. neuropatii;

- opisane przez stronę objawy występujące od 2009 r., takie jak drętwienie rąk, czy bóle kciuków, mają charakter nieswoisty i nie pozwalają na uznanie, że już w 2009 r., można było rozpoznać u ww. zespół cieśni nadgarstka.

Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie rozpoznając złożone odwołanie w opisanej na wstępie decyzji wskazał, że nie podziela stanowiska odwołującej.

Uzasadniając podjęte stanowisko organ odwoławczy podniósł, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jednocześnie wyjaśnił, że stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a powstaniem choroby wynika z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie wydane zostały orzeczenia przez dwie kompetentne, specjalistyczne jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i orzeczenia te są zgodne co do tego, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby u skarżącej.

Zdaniem organu, wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości wykazały brak podstaw do rozpoznania u strony ww. choroby zawodowej z uwagi na brak istnienia związku przyczynowego między sposobem wykonywania pracy, a stwierdzonym u odwołującej się schorzeniem.

W rozpoznawanej sprawie pomimo rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, nie znaleziono podstaw do uznania jej za chorobę zawodową, nie znaleziono bowiem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a schorzeniem.

Wedle organu praca na stanowisku zajmowanym przez stronę nie wymagała konieczności wykonywania przez większą część zmiany roboczej ruchów sprawczych dla rozwoju neuropatii nerwu pośrodkowego tj. wykonywania uchwytu pęsetowego albo powtarzalnych naprzemiennych ruchów zginania i prostowania nadgarstka w maksymalnym zakresie szczególnie w wymuszonym, szybkim tempie, co generowałoby niekorzystny ładunek biomechaniczny wywierany na kanał nadgarstka i w ten sposób oddziaływało na rozwój neuropatii nerwu pośrodkowego.

Organ nie neguje przy tym występowania u strony schorzenia cieśni nadgarstków, jednak jego zdaniem powstanie tego schorzenia nie jest związane ze sposobem wykonywania pracy. Zespół cieśni nadgarstka może mieć różnorodną etiologię, lecz nie zawsze można ustalić bezpośrednią przyczynę powstania choroby.

S. K. zaskarżyła powyższą decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, że jej praca przy użyciu klawiatury wykonywana była w pozycji podpartej obu rąk, bowiem półka znajdująca się pod blatem biurka, na której umieszczona była klawiatura, nie posiadała miejsca na podparcie dłoni w trakcie wykonywania pracy.

W rezultacie 25 lat wykonywania pracy przy użyciu sprzętu komputerowego doszło do uszkodzenia nadgarstków, które zostały zoperowane w 2018 oraz 2019 roku.

Wedle skarżącej, stwierdzone u niej schorzenie w postaci cieśni nadgarstków, które zostały zoperowane w 2018 oraz 2019 roku, ujęte w wykazie chorób zawodowych wynikało z długoletniej (25 letniej) pracy przy obsłudze sprzętu komputerowego, a w rezultacie stanowiło podstawę do uznania w jej przypadku choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 4 kwietnia 2022 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżąca podniosła, że dolegliwości rąk w postaci cieśni nadgarstków pojawiły się u niej co najmniej od 2014 r. i pomimo, że to schorzenie nie było rozpoznane była na nie leczona. Stwierdzone u niej schorzenie związane było ze sposobem wykonywana pracy przez okres 25 lat, w czasie którego obsługiwała sprzęt komputerowy.

Zdaniem skarżącej w jej przypadku choroba powstała co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, w wyniku działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy. Pomiędzy tym schorzeniem a sposobem wykonywania pracy istnieje zatem związek przyczynowo-skutkowy.

Z tego powodu wydane orzeczenia lekarskie są w jej ocenie błędne albowiem oparte na nieprawdziwym twierdzeniu pracodawcy, że nie była to praca związana z wykonywaniem stałych i jednorodnych ruchów. W ocenie skarżącej wprowadzanie danych do komputera ze swej istoty związane jest z koniecznością wykonywania ruchów monotypowych i jednorodnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ocena legalności decyzji Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u S. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 1367 ze zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem").

Stosownie do art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.1666), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy).

Z powyższych unormowań wynika, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. A druga to ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy wskazać, że aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Również sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej. Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo - skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy wykonywanej przez chorego.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, gdyż brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że rozpoznane u skarżącej schorzenie - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, które mieści się w wykazie chorób zawodowych, powstało w związku z warunkami pracy.

Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej poprzedza przeprowadzenie stosownego postępowania, którego zasady zostały ściśle określone przez prawodawcę w rozporządzeniu, tj. poczynając od złożenia zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, poprzez sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, a następnie przeprowadzeniem analizy zebranej dokumentacji w tym wyników przeprowadzonych badań przez wyznaczonych do tego celu jednostki orzecznicze I i II stopnia i wydanie orzeczeń lekarskich przez uprawnionych lekarzy medycyny pracy.

Rolą organu administracji - Inspektora Sanitarnego, jest przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem tego trybu i z uwzględnieniem wniosków wynikających z orzeczeń lekarskich wystawionych przez lekarzy medycyny pracy.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze (tj. wskazane w § 5 rozporządzenia), zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. Orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego, przy tym organ może oceniać je, w ramach art. 80 k.p.a. przez pryzmat ich kompletności, precyzyjności co do przedstawionych wniosków, jednakże nie jest uprawniony do zakwestionowania stanowiska lekarza orzecznika co do istnienia medycznych przesłanek do uznania danej choroby za chorobę zawodową, bowiem to wykracza poza kompetencje organu.

Inaczej rzecz ujmując, w świetle przepisów prawa orzeczenie lekarskie stanowi w istocie jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów i jest prawidłowe pod względem formalnym. W rezultacie organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli wydane zostało ono z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych i nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że jej zdaniem wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są błędne, wyjaśnienia wymaga, że ani organ ani sąd nie posiadają wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły, zatem nie mogą w związku z tym wkraczać w merytoryczną zasadność orzeczenia lekarskiego.

W ocenie Sądu, słusznie organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy uznał orzeczenia lekarskie wydane w dniu [...] marca 2020 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz z dnia [...] stycznia 2021 r. przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., czyli upoważnione do tego jednostki orzecznicze, za dowód w sprawie, czyniąc wynikające z nich okoliczności podstawą swoich ustaleń faktycznych.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca została poddana dwukrotnemu badaniu w uprawnionych wyżej wymienionych jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, które wydały orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u S. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu.

Przy czym, jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia celem zajęcia stanowiska w sprawie złożonego przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji, uzyskując stosowne wyjaśnienia podtrzymujące to orzeczenie.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł. w oparciu o analizę oceny narażenia zawodowego, wywiadu z pacjentem, dokumentacji lekarskiej, jak i przeprowadzonych badań wykluczyły, aby praca biurowa, jaką wykonywała skarżąca, w szczególności związana z obsługą komputera – wymagała konieczności wykonywania przez większą część zmiany roboczej ruchów monotypowych kończyn górnych, sprawczych dla rozwoju neuropatii nerwu pośrodkowego tj. wykonywania uchwytu pęsetowego albo powtarzalnych naprzemiennych ruchów zginania i prostowania nadgarstka w maksymalnym zakresie szczególnie w wymuszonym, szybkim tempie, co generowałoby niekorzystny ładunek biomechaniczny wywierany na kanał nadgarstka i w ten sposób oddziaływało na rozwój neuropatii nerwu pośrodkowego. Wobec powyższego wbrew przekonaniu skarżącej orzeczenia lekarskie nie zostały wydane jedynie w oparciu o błędne, jak uważa skarżąca, twierdzenia pracodawcy odnośnie godzin pracy przy obsłudze komputera, lecz na podstawie przeprowadzonych badań oraz dokumentacji medycznej, jak też karty oceny narażenia zawodowego.

Ponadto w obu orzeczeniach lekarskich podniesiono, że skarżąca podczas swojej pracy biurowej wykonywała wiele czynności manualnych angażujących kończyny górne do różnorodnych ruchów (np. pisanie na klawiaturze komputerowej, obsługa myszy komputerowej, obsługa drobnego sprzętu biurowego, trzymanie słuchawki telefonicznej).

Dodatkowo zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S., jak też Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł. odwołując się do aktualnej wiedzy medycznej uznały, że praca wymagająca użycia klawiatury komputerowej oraz myszy komputerowej, wiążąca się z niewielkim użyciem siły podczas nacisku na klawisze, nie prowadzi do neuropatii nerwów pośrodkowych, a w rezultacie nie jest istotnym czynnikiem predysponującym do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka.

W rezultacie jednostki te uznały, że powstanie schorzenia u skarżącej pod postacią cieśni nadgarstków, ujętej w pozycji 20 pkt 1 rozporządzenia, nie jest związane ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie zwróciły uwagę na schorzenia skarżącej, które należą do pozazawodowych czynników etiologicznych omawianego zespołu cieśni nadgarstka.

Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że powyższa argumentacja w przekonujący sposób uzasadnia brak istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznanymi u skarżącej zmianami chorobowymi, a sposobem wykonywania pracy. Powyższe stanowiło o związaniu organów rozpoznaniem zawartym w podjętych orzeczeniach jednostek orzeczniczych. Stąd słusznie organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy uznał orzeczenia lekarskie wydane przez upoważnione do tego jednostki orzecznicze za dowód w sprawie, czyniąc wynikające z nich okoliczności podstawą swoich ustaleń faktycznych.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej wyjaśnić należy, że fakt wykonywania przez 25 lat pracy biurowej związanej z wykorzystywaniem sprzętu komputerowego, czy też pozycja podczas obsługi tego sprzętu pozostają bez wpływu na ocenę legalności decyzji objętej skargą. Ponownie podkreślenia wymaga, że sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest jeszcze równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej, gdyż ustawodawca wymaga rozpoznania takiej choroby przez jednostkę orzeczniczą, która potwierdzi istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a stanem zdrowia badanego. W świetle powyższego zaznaczyć należy, że skoro we wszystkich orzeczeniach lekarskich stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej, to organ nie mógł stwierdzić ani przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem, że sposób wykonywania pracy mógł być przyczyną rozpoznania u skarżącej zespołu cieśni nadgarstka. Inaczej rzecz ujmując nie wystąpił bowiem związek przyczyno – skutkowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy a schorzeniem.

Podsumowując, organ w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, w szczególności najistotniejszych w tym zakresie orzeczeń lekarskich nie miał podstaw do stwierdzenia u skarżącej istnienia choroby zawodowej, co wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.