Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1133/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 12  ust. 1  pkt 2, ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Renata Czeluśniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z [...] 2018 r. orzekł o odmowie zwrotu skarżącemu J. S. prawa jazdy kategorii B.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem J. S. z dnia 6 listopada 2018 r., w którym zwrócił się o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, potwierdzającego uprawnienie do prowadzenia pojazdów w zakresie kat. B. W toku postępowania ustalono, że wobec wnioskodawcy dnia 21 grudnia 2017 r. został wydany wyrok Sądu Rejonowego, II Wydział Karny, sygn. akt. [...], w którym sąd uznał J. S. za winnego popełnienia czynu stanowiącego występek z art. 178a § 1 Kodeksu karnego w związku z tym, że w dniu 25 kwietnia 2017 r. w miejscowości S (powiat [...]), znajdując się w stanie nietrzeźwości przy wskazanym badaniem stężeniu alkoholu w pobranej próbce krwi w wys. 2,57 ‰, prowadził w ruchu lądowym, po drodze publicznej, ciągnik rolniczy marki URSUS o nr rej. [...]. Oprócz wymierzenia kary, Sąd ww. wyrokiem orzekł względem skazanego J. S. - na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego - środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięciu) lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 29 grudnia 2017 r. Starosta wyjaśnił, że po otrzymaniu opisanego wyżej wyroku, a następnie po przeprowadzeniu postępowania i ustaleniu, że J. S. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i T prawa jazdy, decyzją z dnia [...] 2018 r., znak: [...] cofnął mu uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii T na okres pięciu lat i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Posiadany dokument prawa jazdy kategorii B, T, nr [...], nr druku [...], kierowca zwrócił dnia 9 lutego 2018 r. W dalszej części uzasadnienia Starosta wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A pozbawia prawa do uzyskania kategorii prawa jazdy B lub B1, przy czym nie ma znaczenia, czy podmiot, wobec którego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, ubiega się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii po raz pierwszy, czy też już wcześniej posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Tym samym z przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. wynika wprost, że osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii AM, A1, A2 lub A nie może być wydane, jak również zwrócone prawo jazdy, a także nie może być przywrócone uprawnienie w zakresie kategorii B1 lub B. Organ podkreślił równocześnie, że decyzja o odmowie zwrotu prawa jazdy pozostaje decyzją związaną, w przypadku której wydania organ nie dysponuje żadnym marginesem uznania administracyjnego. Dodatkowo przyjęta przez organ interpretacja znajduje poparcie w poglądach prezentowanych w tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W wyniku rozpoznania odwołania J. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z dnia [...] 2018 r.

W uzasadnieniu Kolegium, wskazało, iż w wyniku przeprowadzonej analizy stwierdziło, że decyzja jest zgodna z obowiązującym w dacie jej wydania porządkiem prawnym, w związku z czym konieczne było jej utrzymanie w mocy. Kolegium wskazało, iż stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 UKP prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei po myśli art. 12 ust. 2 UKP przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Kolegium podniosło, iż z powyższych przepisów wynika, że niezależnie od granic orzeczonego w prawomocnym wyroku sądowym środka karnego dotyczącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, wolą ustawodawcy było wywołanie dalszych skutków w postaci uniemożliwienia osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii - i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Celem wskazanej regulacji jest zapewnienie ochrony wartościom realizowanym i strzeżonym w prawie administracyjnym, a regulacja art. 12 ust. 2 u.k.p. stanowi wyraz prewencji ogólnej, która ma uniemożliwić prowadzenie pojazdów mechanicznych osobom, które sprzeniewierzyły się podstawowym zasadom bezpieczeństwa, stwarzając przez to zagrożenie dla siebie i innych. W związku z powyższym z woli ustawodawcy okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zakresie kategorii prawa jazdy wynikającej/wynikających z treści prawomocnego wyroku karnego, odnosi się także do innych kategorii prawa jazdy, aniżeli objęte orzeczonym przez sąd zakazem. Tak więc regulacja art. 12 ust. 2 u.k.p. nie prowadzi przy tym do podważenia prawomocnego wyroku sądowego i nie stanowi podwójnego karania (ne bis in idem).

Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego, II Wydział Karny z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt. [...], wobec skarżącego został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięciu) lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 29 grudnia 2017 r. Jeżeli zatem w wyroku sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyjątkiem pojazdów, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B, to zakaz ten obejmuje wszystkie rodzaje kategorii z wyjątkiem kategorii B. Nie jest przy tym istotne, że w chwili orzekania zakazu przez sąd J. S. posiadał wyłącznie uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i T. Sąd w wyroku stwierdził bowiem, że poza kategorią wyłączoną spod zakazu, J. S. w okresie obowiązywania zakazu nie może prowadzić wszelkich pojazdów mechanicznych. Użyte przez sąd i dotyczące zakresu orzeczonego zakazu wyrażenie "wszelkie pojazdy mechaniczne z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B", konsumuje zatem również m.in. pojazdy, do których prowadzenia potrzebne jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Skutkiem zakazu jest to, że w okresie jego obowiązywania strona nie może starać się ani o wydanie po raz pierwszy prawa jazdy w zakresie tych kategorii, ani też nie może ubiegać się o zwrot prawa jazdy w zakresie tych kategorii, gdyby uprawnienia do kierowania pojazdów w zakresie tych kategorii posiadała. Biorąc zatem pod uwagę przytoczone przepisy ustawy Kolegium stwierdziło, że w przedstawionym stanie faktycznym organ I instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował normę prawa materialnego. Skoro orzeczony wobec skarżącego środek karny obejmuje zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a zatem także m.in. pojazdów mechanicznych kat. AM, A1, A2 lub A, toteż w myśl art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A nie może być zwrócone stronie prawo jazdy także w ramach kategorii B1 lub B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję SKO, wyrokiem z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 533/19 uchylił decyzję z dnia [...] 2019 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ "w istocie nie ustosunkował się do żadnego z zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu". W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, nie rozstrzygając jeszcze o merytorycznej zasadności rozważań zarówno organu I jak i II instancji, że jednym z podstawowych obowiązków organów jest takie uzasadnienie swojego stanowiska, aby przekonać stronę o słuszności zapadłego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe rozstrzygnięcie na uwadze, Starosta decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu skarżącemu J. S. prawa jazdy kategorii B.

W uzasadnieniu organ wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że nie zgadza się z twierdzeniem skarżącego, iż "nie ma żadnych przeszkód do wydania stronie prawa jazdy kategorii B" ze względu na treść art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy. Organ podniósł, że fakt, iż skarżący nie posiada uprawnień kategorii A, nie może przesądzić o tym, iż można wydać mu prawa jazdy kat. B. Pozostaje to w sprzeczności z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zdaniem organu nietrafiony jest również zarzut, iż ingeruje on w treść wyroku Sądu Rejonowego z dnia 21 grudnia 2017 r., gdyż organy administracji publicznej stoją na straży prawa administracyjnego i jego wykonywania. Starosta wskazał także, iż przytoczone przez skarżącego wyroki nie odpowiadają jego sytuacji.

W odwołaniu J. S. wskazał, że nie ma żadnych przeszkód w wydaniu mu prawa jazdy kat. B. Zdaniem skarżącego, przepis art. 12 ust. 2 pkt 1 i ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie ma zastosowania do niego gdyż nie podsiadał on praw jazdy na żadną z ww. kategorii. "Odmienna interpretacja ww. przepisów w niniejszy stanie faktycznym stanowi ingerencję w treść wyroku Sądu Rejonowego". Odwołujący przywołał dwa wyroki przytoczone w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji i wskazał, iż wydane zostały w oparciu o zupełnie odmienny stan faktyczny. Zdaniem skarżącego, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów z wyłączeniem kat. B orzeczony przez Sąd w jego przypadku winien skutkować zwrotem prawa jazdy kat. B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego, II Wydział Karny z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt. [...], wobec skarżącego został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięciu) lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 29 grudnia 2017 r. Jeżeli zatem w wyroku Sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyjątkiem pojazdów, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B, to zakaz ten obejmuje wszystkie rodzaje kategorii z wyjątkiem kategorii B. Nie jest przy tym istotne, że w chwili orzekania zakazu przez Sąd skarżący posiadał wyłącznie uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i T. Sąd w wyroku stwierdził bowiem, że poza kategorią wyłączoną spod zakazu, J. S. w okresie obowiązywania zakazu nie może prowadzić wszelkich pojazdów mechanicznych. Użyte przez Sąd i dotyczące zakresu orzeczonego zakazu wyrażenie "wszelkie pojazdy mechaniczne z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B", konsumuje zatem również m.in. pojazdy, do których prowadzenia potrzebne jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Skutkiem zakazu jest to, że w okresie jego obowiązywania strona nie może starać się ani o wydanie po raz pierwszy prawa jazdy w zakresie tych kategorii, ani też nie może ubiegać się o zwrot prawa jazdy w zakresie tych kategorii, gdyby uprawnienia do kierowania pojazdów w zakresie tych kategorii posiadała.

Biorąc zatem pod uwagę przepisy ustawy Kolegium stwierdziło, że w przedstawionym stanie faktycznym organ I instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował normę prawa materialnego. Skoro orzeczony wobec skarżącego środek karny obejmuje zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a zatem także m.in. pojazdów mechanicznych kat. AM, A1, A2 lub A, toteż w myśl art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A nie może być zwrócone stronie prawo jazdy także w ramach kategorii B1 lub B.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, że nie ma żadnych przeszkód w wydaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B, Kolegium wskazało, że ze względu na treść art. 12 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. przeszkody takie istnieją. Odnośnie zaś ingerencji w treść wyroku Sądu Rejonowego, Kolegium wyjaśniło, że organy administracji związane są przepisami prawa, a ustawodawca przewidział także inne konsekwencje jakie wynikają z obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie wynikające z treści samego wyroku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. S. wskazał, że nie zgadza się z przedmiotową decyzją oraz z jej uzasadnieniem. Skarżący podniósł, iż wyrokiem z dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. B. Zdaniem skarżącego, przepis art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. nie ma do niego zastosowania, gdyż nie posiadał prawa jazdy kat. AM, A1, A. Odmienna interpretacja przepisów stanowi ingerencję w treść wyroku Sądu Rejonowego. Skarżący podkreślił, iż odmowa wydania mu prawa jazdy kat. B jest bezpodstawna i stanowi ingerencję w treść ww. wyroku karnego. Zdaniem skarżącego, powołane orzecznictwo odnosi się do innego stanu faktycznego i jest nietrafione. W ocenie skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów z wyłączeniem kat. B orzeczony przez Sąd w jego przypadku powinien skutkować zwrotem prawa jazdy kat. B.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2019 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii B.

Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy administracyjne mając na uwadze bezsporny stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa, prawidłowo odmówiły skarżącemu zwrotu prawa jazdy kat. B wskazując, że fakt, iż nie posiada on uprawnienia kat. A nie może przesądzić o tym, że można wydać mu prawo jazdy kat. B, gdyż pozostaje to w sprzeczności z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. Natomiast zdaniem skarżącego, powyższe stanowisko organów jest błędne, a on sam spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania prawa jazdy kat. B.

W ocenie Sądu, racje należy przyznać organom administracji.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2020 r., poz. 1268) – u.k.p.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.

Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 u.k.p., przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1, D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1 +E lub D +E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1, D.

Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że sankcja administracyjna w postaci decyzji o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii, co do której sąd karny nie orzekł zakazu prowadzenia pojazdów, wykracza poza treść orzeczonego w wyroku karnym środka karnego i nie pozostaje z nim w bezpośrednim związku. Skonkretyzowany decyzją o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy ustawowy zakaz wydania lub zwrotu dokumentu prawa jazdy został bowiem rozciągnięty na te kategorie, które nie zostały objęte orzeczonym w wyroku środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów, na podstawie art. 12 ust. 2 u.k.p. Kumulacja sankcji karnej w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonych kategorii oraz sankcji administracyjnej w postaci zakazu wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w odniesieniu do prawa jazdy kategorii odmiennych niż objęte zakazem wynikającym z wyroku karnego nie stanowią naruszenia zasad prawa karnego wynikających z Konstytucji RP. Zupełnie odmienny jest bowiem przedmiot sankcji karnej i administracyjnej. Wyrok karny obejmujący środek karny zakazu prowadzenia pojazdu odnosi się wprost do uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, jednakże decyzja o odmowie wydania prawa jazdy lub o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ma za przedmiot jedynie uprawnienie do uzyskania lub odzyskania dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Nie ma zatem w tym zakresie tożsamości sankcji o identycznym (represyjnym) i skierowanym na te same uprawnienia charakterze (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2195/20 oraz z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1336/17).

Podkreślić należy, że to treść art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. implikuje wniosek, iż w okolicznościach sprawy organ nie mógł zwrócić skarżącemu dokumentu prawa jazdy kategorii B, w okresie obowiązywania orzeczonego przez Sąd Rejonowy zakazu prowadzania pojazdów obejmującego uprawnienia, m.in. w zakresie kategorii AM, A1, A2 lub A. Samo zdarzenie prawne (fakt skazania i orzeczenia środka karnego), wywołuje określone skutki prawne. Konsekwencje wynikające wprost z przepisów prawa karnego (art. 42 Kodeksu karnego) pociągają za sobą również skutki na płaszczyźnie prawa administracyjnego, w postaci przewidzianych w nim sankcji. Orzeczenie odmowy zwrotu prawa jazdy nie może być w związku z tym - jak wskazuje skarżący - uznane za sprzeczne z treścią wyroku karnego.

Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżącego na etapie całego postępowania sądowo administracyjnego okoliczność, że nie posiada on uprawnień w zakresie kat. A, bowiem jak trafnie wskazał organ, ustawodawca odmowę wydania prawa jazdy kat. B, przy orzeczonym zakazie obejmującym m.in. uprawnienia kat. AM, A1, A2 lub A, nie uzależnił od tego, czy osoba ta posiada lub nie posiada danego uprawnienia. Wobec powyższego zatem, to, że skarżący nie posiada uprawnienia kat. A nie może przesądzić o tym, iż można wydać mu prawo jazdy kat. B, pozostaje to bowiem w sprzeczności z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. Nie można też tracić z pola widzenia, że skarżący posiadając prawo jazdy w zakresie kat. B posiadał uprawnienie do kierowania pojazdami określonymi dla prawa jazdy kat. AM (art. 6 ust. 1 pkt 6 lit. d u.k.p.), a to właśnie m.in. w zakresie tej kategorii został nałożony, na niego na mocy ww. wyroku SR, zakaz prowadzenia pojazdów.

Podkreślić należy w tym miejscu, że orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A pozbawia prawa do uzyskania kategorii prawa jazdy B1 lub B, przy czym nie ma znaczenia, czy podmiot, wobec którego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych ubiega się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii po raz pierwszy, czy też już wcześniej posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Z treści ww. przepisu wynika bowiem wprost, że osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących kat. AM, A1, A2 lub A nie może być wydane, jak również zwrócone, prawo jazdy, a także przywrócone uprawnienie, w zakresie kategorii B lub B1.

Za powyższym stwierdzeniem, przemawia nie tylko wykładnia językowa (która ma pierwszeństwo przed innymi metodami interpretowania przepisów prawa, bowiem wynika z treści samej normy prawnej), ale także i wykładnia celowościowa, której celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy, jak również chronionej konstytucyjnie wartości jaką jest bezpieczeństwo publiczne, nie da się bowiem zaakceptować sytuacji, w której to osoba, który dopuściła się naruszenia w bardzo poważnym stopniu zasad ruchu drogowego, mogłaby nadal być użytkownikiem tego ruchu prowadząc bez ograniczeń pojazdy osobowe kat. B, przy nałożonym zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w tym nawet motoroweru czy czterokołowca lekkiego.

Odebranie więc skarżącemu prawomocnym wyrokiem karnym posiadanych uprawnień z wyłączeniem uprawnień w zakresie kat. B, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu może on żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, co do tej kategorii. Wyraźnie zakazał tego ustawodawca w wyżej przytoczonym art. 12 ust. 2 ustawy, przy czym adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny. Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa jazdy w sytuacji objętej przepisem art. 12 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy nie jest objęte uznaniem administracyjnym (nie zależy od uznania rozstrzygającego organu), lecz obliguje organ do zastosowania wynikających z niego sankcji w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że w ustalonych bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Dokonana przez organy administracji wykładnia art. 12 ust. 2 u.k.p. nie rozszerza bowiem zakresu orzeczonego wobec skarżącego środka karnego, a konkretyzuje obowiązujący wobec skarżącego zakaz wynikający z prawomocnego wyroku karnego z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Tym samym zarzuty skargi w tym względzie są nieuzasadnione.

Sąd nie dopatrzył się również w rozpatrywanej sprawie naruszenia przepisów postępowania. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały jego oceny, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Organy wskazały okoliczności, na których oparły swoje rozstrzygnięcia oraz jakie przepisy znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie i dlaczego. Prawidłowo zastosowały art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p. Organy administracji były związane treścią ww. przepisów, które wprost stanowią, że prawa jazdy konkretnych kategorii, wymienionych w ustawie, w tym wypadku prawa jazdy kategorii B, B1 nie można wydać lub zwrócić osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), skargę oddalił.