Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2978/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 141 § 4, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 107 § 3, art. 138 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1991 nr 79 poz 349
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 465/13 w sprawie ze skargi T. H. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do służby w Policji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 465/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. H. na opisane w sentencji orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW.

W jego uzasadnieniu Sąd ten podał, że w dniu [...] stycznia 2012 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w W. orzekła o niezdolności T. H. do służby w Policji. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA orzeczeniem z dnia [...] marca 2012 r. uchyliła orzeczenie organu I instancji i wydała orzeczenie o niezdolności T. H. do służby w Policji. Na skutek jego skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 887/12, uchylił orzeczenia organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten wskazał na formalne braki obu uchylonych orzeczeń, polegające na podaniu przez organy obu instancji jedynie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przy jednoczesnym zaniechaniu wyjaśnienia przyczyn takiego rozstrzygnięcia, w tym stanu zdrowia zainteresowanego w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego. Tymczasem orzeczenia komisji lekarskich są decyzjami administracyjnymi, zatem powinny zawierać elementy wymienione w art. 107 § 3 K.p.a. Kontrolowane decyzje nie czyniły zadość tym wymogom.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzka Komisja Lekarska MSW decyzją z dnia [...] października 2012 r. orzekła identycznie jak poprzednio, a Okręgowa Komisja Lekarska MSW orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2012 r. uchyliła ją i - rozpoznając u T. H. – kandydata do służby w Policji - cechy niedojrzałości emocjonalnej, brak adekwatnych mechanizmów adaptacyjnych, uznała go za niezdolnego do służby w Policji. Wydała je po zapoznaniu się z odwołaniem zainteresowanego, dokumentacją medyczną oraz w oparciu o dodatkową konsultację psychologiczną. W uzasadnieniu tego orzeczenia Okręgowa Komisja Lekarska MSW, odwołując się do wytycznych zawartych w motywach cytowanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2012r., wskazała, że z przeprowadzonych badań psychologicznych wynika, iż skarżący jest mało rzeczowy, unika wyjaśnienia trudnych sytuacji w jego życiu, prezentuje postawę wyższościową, jest mało krytyczny i wykazuje zachowanie nieadekwatne do sytuacji. Wskazuje to na cechy niedojrzałości emocjonalnej. Wobec powyższego organ skierował kandydata na ponowną ocenę psychologiczną przez innego niezależnego psychologa. Został on poddany badaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. Opinia psychologa, na którą składała się ponownie rozmowa z zainteresowanym i ocena testu pisanego przez badanego, była także negatywna. Analiza stanowisk zaprezentowanych przez różnych psychologów sporządzających kolejne opinie dla potrzeb niniejszego postępowania doprowadziła Okręgową Komisję Lekarską MSW do przekonania, że wyżej wymienione ułomności, zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 69 p l rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.), składają się na wymienione w tym przepisie sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne i osobowość niedojrzałą emocjonalnie. Przy tej ułomności w rubryce 4, odnoszącej się do kandydatów figuruje kat. "N", co zgodnie z § 10 artykułu 1 pkt 2 rozporządzenia oznacza niezdolność do służby. Organ podkreślił, że przyczyną takiej decyzji są wyniki testów i opinii wykonanych dla potrzeb komisji, w tym zatem zakresie nie można ich konfrontować z wynikami wstępnej selekcji kandydatów, dokonywanej na poziomie jednostek Policji prowadzących otwarty nabór. Bezprzedmiotowe jest także domaganie się przez kandydata wymienienia wszystkich schorzeń i ułomności z uwzględnieniem stopnia nasilenia w sytuacji, gdy już wyniki badań psychologicznych determinują orzeczenie o braku przydatności do służby w Policji. Za nieskuteczne organ uznał prowadzenie przez skarżącego polemiki z ustaleniami, ocenami i rozpoznaniem wyrażonym przez specjalistów, których Komisje Lekarskie powołują w celu wyrażenia opinii przez osoby posiadające wiadomości specjalistyczne. Próba podważenia tych ekspertyz nie może sprowadzać się do prostego negowania niekorzystnych dla badanego wyników, jak to miało miejsce w tym wypadku.

T. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW, zarzucając mu:

1) naruszenie art. 138 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku orzeczenia odnośnie decyzji organu I instancji - Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w W. z dnia [...] października 2012 r. - a zamiast tego merytorycznemu orzeczeniu co do istoty sprawy, i naruszeniu tym samym zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a., co stanowi że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, więc mającym istotny wpływ na wynik sprawy;

2) naruszenie przez organy obu instancji art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., poprzez niezastosowanie się do wskazań sądu administracyjnego zawartych w poprzednim wyroku;

3) naruszenie przez organy obu instancji § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r., poprzez wydanie orzeczenia przed przeprowadzeniem całości postępowania dowodowego;

4) naruszenie przez organy obu instancji § 10 ust. 1 i § 13 powyższego rozporządzenia, w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu orzeczenia I i II instancji zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy ich wydawaniu,

5) naruszenie przez organy obu instancji art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. (także w związku z art. 140 K.p.a.) poprzez (w przypadku organu I instancji - całkowity) brak odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego, oraz brak wskazania podstawy prawnej, faktów, które zostały uznane za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności, co pozbawiło stronę oraz - odpowiednio organ II instancji i Sąd Wojewódzki możliwości kontroli orzeczenia I i II instancji.

Na tych podstawach domagał się wzruszenia obu zapadłych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSW wniosła o jej oddalenie, wskazując na zasady dotyczące redagowania orzeczeń komisji lekarskich. Organ podkreślił, iż stwierdził niezdolność skarżącego do służby w Policji z uwagi na stan jego zdrowia psychicznego, przeto zbędnym było badanie stanu zdrowia skarżącego w pozostałym zakresie. W jego opinii powyższa konkluzja znajduje oparcie w materiale sprawy, a zaskarżona decyzja została poprawnie uzasadniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bo organy ponownie rozpoznając sprawę w całości zrealizowały wytyczne zawarte w wyroku tego Sądu z dnia 12 lipca 2012 r. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wyraźnie wynika, jakie badania legły u podstaw takiej, a nie innej oceny zdrowia skarżącego i dlaczego za istotne dla oceny tego stanu zdrowia organ uznał badania psychologiczne przeprowadzone przez biegłych w ramach całego procesu orzeczniczego, a za nieistotną ocenę stanu zdrowia przeprowadzoną podczas wstępnego badania kandydatów do służby. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadne było także ograniczenie procesu orzeczniczego jedynie do wszechstronnej oceny zdrowia psychicznego skarżącego, z zaniechaniem przeprowadzenia oceny pozostałych aspektów jego stanu zdrowia, skoro wyniki przeprowadzonych badań psychologicznych (potwierdzone przez niezależnych biegłych) wykazały niezdolność skarżącego do służby w Policji. Sąd nie podzielił zasadności skargi w aspekcie naruszenia zasad proceduralnych, albowiem treść orzeczenia, co do jego sformułowania, została narzucona przez przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji zaskarżonego wyroku.

W skardze kasacyjnej T. H. i zaskarżył powyższe orzeczenie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

a) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedołożenie należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przy sporządzaniu pisemnych jego motywów, co uniemożliwia dokonanie kontroli kasacyjnej;

b) art. 144 § 4 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia w oderwaniu od akt sprawy - dokumentów i twierdzeń w nich zawartych, co doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia;

c) art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. (ewentualnie zaś, gdyby Sąd I instancji nie podzielał twierdzenia o nieważności decyzji Organu - w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit c P.p.s.a.) - poprzez zaniechanie zbadania sprawy w jej granicach i wyjścia poza zarzuty skargi oraz wskazane w niej podstawy, co doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia;

d) art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. w związku z art. 157 § 1 i § 2 K.p.a., art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a. poprzez to, że Sąd I instancji nie dostrzegł, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego;

e) art. 151 P.p.s.a. z uwagi na błędne oddalenie skargi, będące niejako następstwem naruszenia art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. - z uwagi na przemilczenie naruszenia prawa przez organy obu instancji;

f) art. 153 P.p.s.a. poprzez niewłaściwą ocenę związania organu i sposobu realizacji przez organ wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2012 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 887/12.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te rozwinięto wskazując, że Sąd I instancji zaniechał wnikliwego rozpatrzenia wszystkich zgłoszonych w skardze zarzutów strony i nie przeanalizował związanych z tymi zagadnieniami kwestii prawnych. Nie dokonał gruntownej oceny wszystkich aspektów sprawy, a przeprowadzona przezeń kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem była jedynie pozorna (naruszająca art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Rażące błędy organów obu instancji zostały przemilczane, w konsekwencji czego rozstrzygnięcie Sądu I instancji było nieprawidłowe. W szczególności Sąd I instancji nie ustosunkował się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu nieważności decyzji organu I instancji z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), ponieważ organ II instancji zastosował rozstrzygnięcie nieznane procedurze administracyjnej, niewskazane w art. 138 § 1 i 2 K.p.a., bo wydał decyzję merytoryczną bez wcześniejszego uchylenia decyzji organu I instancji, naruszając przy tym zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 K.p.a. Dalej autorka skargi kasacyjnej stwierdziła, że Sąd I instancji pominął zarzuty dotyczące niezrealizowania wytycznych WSA w Warszawie w zakresie dostatecznego uzasadniania decyzji - chociażby zarzutów, że decyzje wydane zostały w postępowaniu administracyjnym bez umożliwienia skarżącemu zapoznania się z całością materiału dowodowego i wypowiedzenia się, a w dodatku przed zakończeniem postępowania przed komisją lekarską, bez przeprowadzenia całości badań, czy że zawierają niewystarczające, szczątkowe uzasadnienie faktyczne i prawne (brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawierającej przytoczenie przepisów, na które organ się powołuje), czy też zarzutu, że organ wprost stwierdza w uzasadnieniu, że "bezprzedmiotowe jest domaganie się przez kandydata wymienienia wszystkich schorzeń i ułomności z uwzględnieniem stopnia nasilenia się", podczas gdy obowiązkiem organu jest właśnie wskazanie tych schorzeń, ich nasilenia i związku ze zdolnością do pełnienia służby. Wskazano wreszcie na rozbieżności w opiniach lekarskich co do stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie, z których żadna nie nie stwierdziła niezdolności do służby.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku, gdyż eksponowane w niej zarzuty nie są usprawiedliwione.

Na wstępie godzi się przypomnieć, że stosownie do brzmienia przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powołała się wyłącznie na podstawę uchybień procesowych, a najdalej idącym zarzutem był zarzut pominięcia przez Sąd meriti nieważności zaskarżonej decyzji, bo zdaniem autorki skargi kasacyjnej organ odwoławczy zastosował nieznane procedurze administracyjnej rozstrzygnięcie, niewskazane w art. 138 § 1 i 2 K.p.a., a mianowicie wydał decyzję merytoryczną bez wcześniejszego uchylenia decyzji organu I instancji. Zarzut ten jest nietrafny, gdyż w punkcie 7 zaskarżonej decyzji organ II instancji uchylił orzeczenie organu I instancji , zatem rozpoznał sprawę merytorycznie po wyeliminowaniu decyzji objętej odwołaniem. Orzekając o niezdolności skarżącego kasacyjnie do służby w Policji zastosował rozstrzygnięcie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Co prawda zabieg ten nie jest do końca zrozumiały w świetle identycznej treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, nadto umieszczenie wyrzeczenia o uchyleniu go dopiero w punkcie 7 czyni decyzję mało czytelną, wszak uchybienia te bez wątpienia nie miały wpływu na wynik sprawy. Nie doszło przeto do naruszenia także art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z tego też powodu niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. zobowiązuje sąd do rozstrzygania w granicach danej sprawy oraz reguluje kwestię braku związania zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną. Powinien być tak rozumiany, że wprawdzie sąd orzeka w konkretnej sprawie i w występującym w niej przedmiocie, zasadniczo nie rozwiązując problemów generalnych (ogólnych), to w tych granicach jest zobowiązany do dokonania oceny legalności zaskarżonego aktu po dokonaniu koniecznych rozważań bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną, czyli także biorąc pod rozwagę z urzędu istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne niepowołane w skardze. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. może być więc usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby organ, którego działanie lub bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) zaskarżono dopuścił się uchybień na tyle ważkich, a przy tym oczywistych, że sąd powinien je dostrzec i uwzględnić bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bo Sąd I instancji rozstrzygał w granicach sprawy w przedmiocie zdolności do służby w policji, ergo nie uczynił przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, nadto rozważył wszystkie jej okoliczności.

Nie sposób uznać za trafne zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji art. 144 § 4 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepis art. 144 nie posiada jednostki redakcyjnej oznaczonej § 4. A zatem ten zarzut skargi kasacyjnej nie został prawidłowo skonstruowany, a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do tak wadliwie postawionego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny – związany granicami skargi - nie może domniemywać przepisów, które – zdaniem strony - naruszył Sąd I instancji; nie może zastępować strony i precyzować bądź uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Przechodząc do kwestii naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. wskazać należy, że obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia przez sąd poza materiał znajdujący się w tych aktach, a przykładem naruszenia tego przepisu mogłoby być ustalenie faktu nieznajdujące żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy, bądź też dowodu niedopuszczalnego w trybie art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 2398/11, LEX nr 1216553). Okoliczności takie nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Sąd I instancji dokonał kontroli nawiązując do znajdującej się w aktach sprawy skargi i odpowiedzi organu na tę skargę, opierając się o materiał zgromadzony przez organy. Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut nie podważa tej konstatacji. Sąd meriti nie wyprowadził oceny prawnej na podstawie materiału, środków dowodowych, których nie przeprowadzono, czy nie zgromadzono w aktach sprawy, nie ustalał też samodzielnie stanu faktycznego sprawy w oparciu o dowody i fakty, które zaistniały po dniu wydania zaskarżonej decyzji i nie mogły być znane temu organowi, który wydał decyzję administracyjną, co mogłoby stanowić o naruszeniu przepisu art. 133 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. I GSK 806/10, LEX nr 744881 i z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. II OSK 1609/10, LEX nr 1132105, wyraził jednoznaczny pogląd, że "orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Przepis art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a tym samym zaakceptowanie przez sąd, jako zgodnej z przepisami postępowania, oceny materiału dowodowego, dokonanej przez organ, oraz przyjęcie za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny, nie może stanowić jego naruszenia, nawet gdyby stanowisko sądu było w tym zakresie błędne". Należy go podzielić.

Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. Przepis ten ustanawia zasadę związania Sądu oraz organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie. Oznacza to, że dopóki stan prawny lub faktyczny nie ulegnie zmianie w toku dalszego postępowania, zarówno Sąd, jak i organ nie mogą dokonać innej oceny prawnej, bądź pominąć wskazań co do dalszego postępowania zamieszczonych w wyroku uchylającym. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno zagadnienie zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i jej interpretację oraz wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), lub jej wykładnia, zostały uznane za błędne. Ocena prawna może dotyczyć zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procesowych, oraz stanu faktycznego sprawy (vide: M. Jagielska w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 544). Stanowisko organu i sądu ponownie orzekających w sprawie nie może być sprzeczne z tą oceną, co m.in. oznacza konieczność jej uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy. Polega ono na zakazie formułowania odmiennej oceny niż w poprzednio zapadłym wyroku zarówno w sferze faktycznej, jak i prawnej. Konsekwencją tej oceny jest wskazanie wiążącego toku dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK II SA/Wa 887/12, wskazał na formalne braki obu uchylonych orzeczeń, polegające na podaniu przez organy obu instancji jedynie podstawy prawnej rozstrzygnięcia przy jednoczesnym zaniechaniu wyjaśnienia przyczyn takiego rozstrzygnięcia, zwłaszcza stanu zdrowia zainteresowanego w odniesieniu do materiału dowodowego. Sąd ten podkreślił, iż brak pełnego uzasadnienia orzeczeń w niniejszej sprawie stanowi istotne naruszenie prawa, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zobowiązania organu do wzięcia pod uwagę rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów decyzji administracyjnej, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę odwołania, a potem ewentualnie skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę jej legalności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w zaskarżonym obecnie wyroku zasadnie uznał, że w/w wytyczne zostały przez organ zrealizowane w całości. Organ wskazał bowiem, jakie badania legły u podstawa takiej, a nie innej oceny zdrowia skarżącego i dlaczego za istotne dla oceny tego stanu zdrowia uznał badania psychologiczne przeprowadzone przez biegłych w ramach całego procesu orzeczniczego, a za nieistotną ocenę stanu zdrowia przeprowadzoną podczas wstępnego badania kandydatów do służby. Trzeba przy tym wskazać, iż rzeczą biegłych lekarzy nie jest formułowanie wniosków w kwestii zdolności bądź niezdolności do służby, gdyż jest to rola komisji lekarskich. Specjaliści mają zaś określić stan zdrowia badanego w świetle odpowiednich kwalifikacji. Tym samym nie sposób uznać, że naruszony został art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań sądu orzekającego poprzednio w tej samej sprawie. Trzeba podkreślić, iż uchylenie przez Sąd Wojewódzki dotychczasowych decyzji nie oznaczało konieczności prowadzenia postępowania od początku, lecz jego kontynuację. Udział strony w tej fazie postępowania (przed samym tylko organem) nie wymagał podejmowania przez organ ani czynności określonych w art. 9, ani też w art. 10 § 1 K.p.a. Wreszcie przyszło zważyć, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy wyjaśniało przyjętą podstawę prawną, zawierało nadto uzasadnienie faktyczne i prawne, a więc wypełniło owe wytyczne.

Podobnie negatywnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., którego uchybienie miało polegać na braku należytego wyjaśnienia przez Sąd meriti podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W związku z tak postawionym i umotywowanym zarzutem procesowym wyjaśnić należy, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrywana przez organ administracji, w pisemnych motywach należy ponadto zawrzeć wskazania co do dalszego postępowania. Istotne jest również to, że art. 141 § 4 P.p.s.a. jest zasadniczo przepisem o charakterze formalnym. Wadliwość uzasadnienia wyroku może więc stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego opartego na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jedynie wtedy, gdy pisemne motywy rzeczywiście nie zawierają niezbędnych elementów ustawowych i gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. W takich tylko sytuacjach wadliwość uzasadnienia wyroku może być kwalifikowana jako naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy ponadto zauważyć, że skarżący kasacyjnie wytykając Sądowi I instancji złamanie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie powiązał jego normy z innymi przepisami. Taki błąd konstrukcyjny ma istotne znaczenie. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może być bowiem samodzielną podstawą kasacyjną tylko w wyjątkowych przypadkach. Przesądzono o tym w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II FPS 8/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), stwierdzając, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, o ile uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Jeżeli natomiast uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia prezentuje stan faktyczny sprawy i dowodzi dlaczego został on przez sąd przyjęty, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego nawet błędnej oceny okoliczności faktycznych, czy też argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu fatycznego i prawnego ustalonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny. Co prawda uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji kontrolowanego w tej sprawie jest lakoniczne i niepogłębione, jednakże braki te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, bo orzeczenie zawiera stanowisko co do legalności decyzji, które poddaje się kontroli instancyjnej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej, polegającą na naruszeniu przepisów postępowania może być naruszenie tych przepisów tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać ponadto należy, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeśli argumentacja sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności. Wymagane jest bowiem, by uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było jedynie syntezą stanowiska sądu.

Reasumując należy stwierdzić, że ocena Sądu I instancji, iż wydając kwestionowane przez T. H. decyzje organy nie uchybiły prawu, jest prawidłowa, nienaruszająca przepisu art. 151 P.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.

-----------------------

11