Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1697/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art. 184 i art. 204 pkt. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędziowie NSA Joanna Runge – Lissowska – spr., Jan Paweł Tarno, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 221/06 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 221/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...], nakładająca karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji oraz za nieprawidłowości dotyczące wykresówek.

Wojewódzki Sąd podał, że ww. naruszenia zostały stwierdzone w czasie kontroli przeprowadzonej dnia [...] maja 2005 r. i że skarżący w postępowaniu administracyjnym i w skardze do Sądu podnosił, że wykonywał transport na potrzeby własne (na co posiadał licencję), bowiem samochód był własnością Spółki, przewożony towar należał do niej, zaś kierowca został wypożyczony z Przedsiębiorstwa "[...]" na podstawie zawartej umowy o udostępnianie pracowników, którzy w czasie wykonywania zlecenia podlegają bezpośrednio pod nadzór Spółki. Na rozprawie skarżąca Spółka złożyła pismo procesowe, w którym wyjaśniła, że kontrolowany pojazd należał do niej, natomiast towar stanowił własność Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" K. L. z siedzibą w T., co potwierdzają faktury VAT, zaś na mocy umów z dnia 17 stycznia 2005 r. zawartych z firmą "[...]" samochody Spółki, w tym kontrolowany, zostały wydzierżawione "[...]", zaś ta firma wypożyczyła Spółce pracowników – kontynuował Sąd, dodając, iż Spółka domagała się stwierdzenia nieważności decyzji, jako skierowanej do niewłaściwego podmiotu.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) dotyczący przewozu na potrzeby własne, którym jest każdy przejazd pojazdu z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego przewozu drogowego , wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki wskazane w tym przepisie, m.in., że pojazdy są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Z warunków wymienionych w art. 4 pkt 4, Sąd odniósł się do mówiącego o prowadzeniu samochodu bez pracownika przedsiębiorcy, gdyż taki był zarzut skarżącego i po przeprowadzeniu analizy tego pojęcia na tle Kodeksu pracy podkreślił, że kontrolowany kierowca zeznał do protokołu, iż jest pracownikiem firmy "[...]", która go tylko wypożycza, zatem kierowca nie był pracownikiem skarżącej Spółki. Odnosząc się do twierdzenia, że kontrolowany pojazd znajdował się w dyspozycji "[...]", co ma potwierdzić umowa z dnia 17 stycznia 2005 r. i faktury z maja 2005 r., Sąd uznał, iż skoro umowa dotyczy najmu środków transportu, a faktura mówi o czynszu za dzierżawę samochodów, to nie wiadomo o jaką umowę chodzi. Nadto Sąd podkreślił, że przez całe postępowanie skarżąca Spółka nie podnosiła zarzutu skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu a także, że kierowca w czasie kontroli przedłożył dokumenty dotyczące przewozu na potrzeby własne, zatem taki rodzaj przewozu był przedmiotem postępowania, a Spółka nie udowodniła, że spełnia przesłanki wskazane w art. 4 pkt 4 ustawy, zaś błędne ustalenie własności towaru przez organy nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] Sp. z o.o., reprezentowane przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając:

I. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 4 pkt 1-4, art. 5 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 p.1 i art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w związku z art. 77 § 1 i art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającą na przyjęciu, że właściciel pojazdu, który nie był jego dysponentem w trakcie kontroli nie wykonywał przewozu towarów na własne potrzeby przy pomocy osoby niebędacej jego pracownikiem, ponosi odpowiedzialność z tytułu naruszenia wyżej wymienionych postanowień ustawy o transporcie drogowym niezależnie od rzeczywistego stanu faktycznego, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz

II. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polegające na błędnym ustaleniu, że kontrolowany pojazd był w dyspozycji skarżącej, iż pojazdem skarżąca wykonywała przewóz na potrzeby własne oraz że przewóz ten realizowany był przez osobę niebędącą pracownikiem skarżącej, co spowodowało nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, to jest na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w dacie kontroli samochodu stan faktyczny przedstawiał się następująco:

1) kontrolowany pojazd marki MAN o numerze rejestracyjnym [...] stanowił wprawdzie własność skarżącej, jednakże w dniu kontroli był w dyspozycji firmy [...] na podstawie umowy najmu z dnia 17 stycznia 2005 r., co potwierdziła faktura VAT za miesiąc maj 2005 r.,

2) prowadzący pojazd kierowca nie był pracownikiem skarżącej, bowiem na podstawie umowy zlecenia zatrudniony był w firmie [...],

3) przewożony towar nie stanowił własności skarżącej, a był własnością – zgodnie z okazanymi przez kierowcę fakturami – Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] K. L. w T.,

co wskazuje, iż skarżona decyzja, a także wyrok wydane zostały z naruszeniem prawa i skierowane do podmiotu, który nie powinien być stroną postępowania, doszło więc do naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 4 pkt 1-4, 5 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 p.1 i art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w związku z art. 77 § 1 i art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na przyjęciu, że właściciel pojazdu, który nie był jego dysponentem w trakcie kontroli i nie wykonywał przewozu towarów na własne potrzeby przy pomocy osoby niebędącej jego pracownikiem, ponosi odpowiedzialność z tytułu naruszenia wyżej wymienionych postanowień ustawy o transporcie drogowym niezależnie od rzeczywistego stanu faktycznego.

Skarżąca wskazała też, że już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, organ ten nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy, naruszając tym art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż gdyby dążył do wyjaśnienia całej sprawy, nie koncentrując się wyłącznie na ustaleniu, że kierowca był pracownikiem skarżącej, skarżąca wykazałaby z całą pewnością to, co wykazała w piśmie procesowym złożonym na rozprawie i co nie zostało uwzględnione przez Sąd, a co pociągnęło za sobą nałożenie kary, gdy tylko niektóre okoliczności ją warunkujące są udowodnione, a inne pominięte, a zaakceptowanie takiego stanu przez Sąd narusza art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że przedmiotem sprawy było wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Zatrzymany do kontroli kierowca samochodu przedstawił jako dokument wykonywania transportu wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, a wobec tego organ dokonujący kontroli badał sprawę pod tym właśnie kątem, nie miał bowiem żadnych przesłanek ku temu aby inaczej kwalifikować jej przedmiot. Sama skarżąca Spółka również w całym postępowaniu administracyjnym, jak i na etapie skargi nie miała żadnych wątpliwości co do takiej kwalifikacji, zmieniła natomiast zdanie już na rozprawie, przedstawiając w piśmie procesowym, na niej złożonym, pogląd iż kara powinna być nałożona na inny podmiot. Jeżeli tak, to jeżeli transport nie był wykonywany przez skarżącą to skąd kierowca legitymował się licencją jej udzieloną, a opiewającą na transport na potrzeby własne? Wskazuje to, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, iż taki właśnie był wykonywany i dokonana przez organy i Wojewódzki Sąd kwalifikacja jest prawidłowa.

Mając na uwadze definicję przewozu na potrzeby własne, o której mowa w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), zgodnie z którą takim przewozem jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Należy stwierdzić, że skarżąca nie spełniała warunków tego przewozu.

Jak bowiem wynika z akt sprawy towar nie był własnością skarżącej, kierowca prowadzący pojazd był pracownikiem innego przedsiębiorstwa. Skoro jako dokument przewozu zostało przedstawione zaświadczenie zezwalające na przewóz na potrzeby własne, a taki nie był wykonywany, to istniała podstawa do nałożenia kary.

Wyrok oddalający skargę nie narusza zatem prawa i skargę kasacyjną należało oddalić, a wobec tego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).