Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 169/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2020 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania P. K. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. (dalej: PINB) z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], odmawiającej nakazania B. i W. B. (dalej: inwestorzy) wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy wykonanym utwardzeniu powierzchni działki nr ewid. [...] w W. P., gm. M., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu tej decyzji WINB wyjaśnił, że w związku z pismem skarżącego z [...] lipca 2019 r., pracownicy PINB [...] sierpnia 2019 r. przeprowadzili kontrolę utwardzenia opisanej działki, stwierdzając, że na działce tej nie są prowadzone roboty budowlane, a utwardzenie jej terenu wykonano z kostki betonowej. Ustalili, że teren działki posiada naturalny spadek w kierunku drogi powiatowej, powierzchnia utwardzenia wynosi ok. 380 m2 i stanowi dojazd do budynku gospodarczego znajdującego się na działce. Utwardzenie biegnie częściowo w odległości 0,15 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid.[...] (stanowiącą własność skarżącego), a przy jego brzegu wysunięto obrzeże na wysokość 3 cm ponad powierzchnię kostki i wyprofilowano je tak, aby kierowało wody opadowe na teren działki inwestorów nr [...]. PINB ocenił przy tym, że wykonane prace nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi, mienia, bądź środowiska ani nie odbiegają od warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.; dalej także: rozporządzenie). W trakcie prowadzonych czynności inwestorzy oświadczyli, że kontrolowane utwardzenie zostało wykonane w lipcu 2019 r. w taki sposób, aby wody opadowe były kierowane na teren ich działki. Natomiast skarżący oświadczył, że w wyniku utwardzenia działki zostały zmienione stosunki wodne na gruncie, ze szkodą dla jego nieruchomości oraz uległ zmianie projekt jej zagospodarowania w zakresie dojazdu do posadowionego na niej budynku mieszkalnego.

W związku z tym PINB, działając z urzędu, zgodnie z art. 61 k.p.a., pismem z [...] sierpnia 2019 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie, a następnie [...] września 2019 r. przeprowadził oględziny opisanej działki, w trakcie których stwierdzono, że stan jej utwardzenia od czasu kontroli z [...] lipca 2019 r. nie uległ zmianie. Obecny podczas oględzin skarżący oświadczył, że tak wykonany dojazd nie jest zgodny z planem zagospodarowania działki, w wyniku czego na działce sąsiedniej będącej jego własnością "powstaje bagno", a przejeżdżające samochody ochlapują ogrodzenie i dom znajdujący się na działce nr [...].

W toku prowadzonego postępowania PINB pismem z [...] września 2019 r. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w M. z prośbą o udzielenie informacji czy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. przewiduje udział procentowego terenu biologicznie czynnego w stosunku do powierzchni działki inwestorów oraz o przekazanie kopii decyzji z [...] czerwca 2019 r. znak: [...], o warunkach zabudowy, wydanej dla inwestorów. W odpowiedzi, pismem z [...] listopada 2019 r. przekazano ww. decyzję o warunkach zabudowy oraz wyjaśniono, że obowiązujące studium nie przewiduje ograniczeń co do procentowego terenu biologicznie czynnego w stosunku do powierzchni działki inwestorów.

Mając na uwadze powyższe, PINB powołaną na wstępie decyzją, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, odmówił nakazania inwestorom wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy spornym utwardzeniu powierzchni działki.

Utrzymując w mocy tę decyzję WINB wskazał, że PINB prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia. Zdaniem WINB, ze zgromadzonego przez PINB materiału dowodowego wynika w sposób klarowny, że roboty budowlane związane z budową przedmiotowego utwardzenia zostały wykonane przez inwestorów, zgodnie ze sztuką budowlaną oraz nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia, zwierząt i środowiska, a sposób ich wykonania nie daje uzasadnionych wątpliwości co do jakości tych robót. Nie stwierdzono także naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich oraz niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, a także decyzją o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2009 r., znak: [...] W świetle art. 29 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na wykonanie wspomnianych robót budowlanych, polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działce budowlanej nr [...] nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani dokonanie zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Jak ustalił PINB, utwardzenie wykonano w taki sposób, aby wody opadowe z utwardzenia spływały na nieutwardzony teren działki inwestorów, przez co spełniony został wymóg § 28 oraz § 29 rozporządzenia.

Za bezzasadne WINB uznał zarzuty skarżącego dotyczące tego, że organy administracji swe ustalenia oparły na "podrobionej mapie". WINB stwierdził, że stanowiąca część akt kopia mapy sytuacyjno-wysokościowej, będąca załącznikiem do ww. decyzji Wójta Gminy M. o warunkach zabudowy, jest poświadczona za zgodność z oryginałem, nie ma więc podstaw do podważania danych w nich zawartych. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba pozyskania wiadomości specjalnych, w celu wykonania obliczeń hydrauliczno-hydrologicznych. Do całkowitego wyjaśnienia stanu faktycznego wystarczająca jest wiedza i doświadczenie życiowe pracowników organu. W ocenie organu odwoławczego, PINB w sposób prawidłowy na podstawie przeprowadzonego postępowania dokonał pełnego ustalenia stanu faktycznego i zasadnie stwierdził, że uzasadniał on odmowę nałożenia na inwestorów obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nie są kompetentne do oceny merytorycznych zarzutów immisji, zaś zdjęcia dołączone przez stronę nie umożliwiają potwierdzenia, że obrazują one opisane wyżej działki w czasie objętym kontrolą w sprawie.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji zarzucając naruszenie:

- art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, w tym naruszenie słusznego interesu strony;

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że sprawa nie wymagała pozyskania wiadomości specjalnych, podczas gdy w sprawie konieczne było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego hydrologa;

- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez niestwierdzenie naruszenia uzasadnionych interesów skarżącego, wskutek zalewania wodą opadową jego działki w konsekwencji zmiany stosunków wodnych na gruncie, do jakiej doszło w wyniku utwardzenia działki przez inwestorów;

- art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niezasadne przyjęcie, że omawiane utwardzenie działki wykonane zostało zgodnie ze sztuką budowlaną, nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi, mienia, zwierząt i środowiska ani nie pozostawia uzasadnionych wątpliwości co do jakości tych robót;

- art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak nałożenia na inwestorów obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z utwardzeniem ich działki do stanu zgodnego z prawem.

Skarżący zwrócił się o dopuszczenie dowodów z dokumentacji fotograficznej, w celu wykazania, że inwestorzy wykonali sporne utwardzenie terenu swej działki niezgodnie ze sztuką budowlaną.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest nie zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie, w odniesieniu do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.

Istota sporu w tej sprawie dotyczy kwestii legalności wykonanego przez inwestorów utwardzenia powierzchni gruntu na działce nr [...] w W. P., gm. M..

W myśl art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tej ustawy stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b (budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia), zostały wykonane w sposób opisany w art. 50 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 bądź art. 49b ustawy, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

W świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Wskazać należy, że organy obu instancji, oceniając zgromadzony w sprawie wyczerpująco materiał dowodowy, prawidłowo stwierdziły, że z uwagi na okoliczności sprawy, zastosowanie w niej znaleźć powinien art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W myśl bowiem art. 29 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na wykonanie wspomnianych robót budowlanych nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani dokonanie zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Wobec zaś zgłaszanych przez skarżącego wątpliwości co do zgodności z prawem tych robót, w tym co do zachodzącego – w jego ocenie – zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia, zwierząt i środowiska, a także naruszenia zasad sztuki budowlanej, organy obowiązane były do przeprowadzenia czynności kontrolnych, celem zweryfikowania, czy należało zobowiązać inwestorów do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że inwestorzy na swojej działce nr [...] w W. P., zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i budynkami gospodarczymi, wykonali utwardzenie z kostki betonowej o powierzchni około 380 m2, stanowiące dojazd do tych budynków. Jak wskazano wyżej, w świetle ustaleń organów, teren tej działki posiada naturalny spadek w kierunku drogi powiatowej, a utwardzenie – dojazd biegnie po działce inwestorów ukosem (patrząc od strony drogi powiatowej) w kierunku działki skarżącego, a następnie częściowo w linii prostej, w odległości 0,15 m od granicy z tą działką aż do budynku gospodarczego znajdującego się w wyżej położonej części działki inwestorów. Nie ulega zarazem wątpliwości, co potwierdza także dokumentacja wykonana przez upoważnionych pracowników organu pierwszej instancji podczas czynności kontrolnych wykonywanych w sprawie, że od strony granicy z działką skarżącego inwestorzy wykonali przedmiotowe utwardzenie w ten sposób, że przy jego brzegu wysunięto obrzeże na wysokość 3 cm ponad powierzchnię kostki i wyprofilowano je tak, aby kierowało wody opadowe na nieutwardzony teren działki inwestorów nr [...].

W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dowodów jest oczywiste, że wbrew twierdzeniom skarżącego, inwestorzy wykonali opisane roboty budowlane w taki sposób, że wody opadowe z utwardzenia skierowane zostały na nieutwardzony teren działki inwestorów nr ewid. [...]. W żadnym razie nie można mówić przy tym, że inwestorzy naruszyli warunki opisane w § 28 oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W myśl § 28 ust. 1 rozporządzenia, działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W świetle zaś ust. 2 tego paragrafu rozporządzenia, w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Zgodnie z § 29 rozporządzenia dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.

Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do informacji wynikających ze sporządzonego przez upoważnionych pracowników PINB szkicu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do protokołu z kontroli z [...] sierpnia 2018 r., a także uwierzytelnionej kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej będącej załącznikiem do decyzji Wójta Gminy M. z [...] czerwca 2009 r., znak: [...], o warunkach zabudowy, stwierdzić należy, że inwestorzy wykonując roboty budowlane polegające na utwardzeniu części powierzchni gruntu na należącej do nich działce nr [...], zachowali naturalny spadek terenu, a co za tym idzie również naturalny spływ wód opadowych, o którym mowa w § 29 rozporządzenia. Treść tego szkicu wskazuje wyraźnie, że na niemal całej długości wykonanego utwardzonego dojazdu – od strony działki skarżącego nr [...], znajduje się "wysunięte obrzeże ponad kostkę 3 cm". Szkic obrazuje zarazem jednoznacznie, że "wykonane spadki utwardzenia", których wymuszają naturalny spływ wód opadowych na nieutwardzoną część działki inwestorów.

Co więcej treść opisanej mapy sytuacyjno-wysokościowej wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że rzędne terenu w północnej części dz. o nr ewid. [...] wynoszą 233,6 i 231,6 m n.p.m., w centralnej części 230,1 i 227,6 m n.p.m., w pobliżu z granicą działki nr ewid. [...] rzędna terenu wynosi 226,2 m n.p.m., zaś w południowej części tej działki (nr ewid. [...]), na granicy z działką nr ewid.[...] (droga powiatowa) – 224,3 m n.p.m. Bezsprzecznie takie ukształtowanie działki inwestorów znajduje też potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, wykonanej w trakcie czynności kontrolnych podejmowanych przez pracowników organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji. Ze zdjęć tych wynika bezsprzecznie, że zarówno działka inwestorów, jak i sąsiednie działki, w tym działka skarżącego, co jest niekwestionowane w niniejszej sprawie, posiadają naturalny, wyraźny spadek w kierunku drogi powiatowej.

Trafnie przy tym uznano w zaskarżonej decyzji za niezasadne podnoszone w odwołaniu zarzuty skarżącego, który twierdził, że omawiana mapa sytuacyjno-wysokościowa, stanowiąca załącznik do decyzji Wójta Gminy M. z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], o warunkach zabudowy, została "podrobiona". Nie ulega wątpliwości, że decyzja ta wraz ze wspomnianą mapą została przekazana do PINB i potwierdzona za zgodność z oryginałem przez Burmistrza [...], co potwierdził własnoręcznym podpisem działający z jego upoważnienia Sekretarz Gminy. To oznacza, że dokument ten korzysta z domniemania zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. W myśl art. 76 § 2 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przypisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej w zakresie ich działania stawią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skarżący nie obalił skutecznie tego domniemania, albowiem przedłożony przez niego dokument prywatny w postaci mapy z naniesionymi własnoręcznie dopiskami i uzupełnieniami nie spełnia wymogów stawianych dokumentom zawartym w państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym. Stanowisko organów potwierdza znajdująca się w aktach sprawy omawiana kopia mapy zasadniczej obejmująca obszar tych nieruchomości, będąca dokumentem urzędowym, którego prawidłowości nie zakwestionował skutecznie skarżący. Prawidłowo wskazały organy, że nie mogą one – co do zasady – kwestionować prawidłowości takiej mapy pochodzącej od właściwego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej. W takim bowiem przypadku, gdy kopia mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co stwierdza klauzula właściwego organu, potwierdza opisane wyżej ukształtowanie terenu, nie ma podstaw do tego, by organy nadzoru budowlanego podważały te dane (zob. przykładowo wyroki tutejszego Sądu z 13 lutego 2018 r., II SA/Lu 1248/17 oraz II SA/Lu 1095/17).

Rację ma przy tym skarżący twierdząc, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga co do zasady wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy w odnośnym zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Prawdą jest też, że stanowisko powyższe jest ugruntowane w orzecznictwie, jednakże należy wyjaśnić skarżącemu, iż dotyczy ono zupełnie innych spraw aniżeli sprawa niniejsza rozpoznawana przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Mianowicie zostało ono wyrażone w sprawach dotyczących zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, rozstrzyganych w oparciu o przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.) oraz przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121). Zgodnie z art. 234 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne z 2017 r., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Sprawy te nie pozostają jednak we właściwości organów nadzoru budowlanego, lecz są rozpoznawane w pierwszej instancji przez organy wykonawcze gmin, a w drugiej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze (zob. przykładowo wyrok WSA w Szczecinie z 14 maja 2020 r., II SA/Sz 177/20).

Odnosząc się do kwestii istniejącego – zdaniem skarżącego – obowiązku wykonania w niniejszej sprawie obliczeń hydrauliczno-hydrologicznych przez biegłego stosownej specjalności, Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że rozstrzygnięcie tej sprawy nie wymagało uzyskania wiadomości specjalnych. Niewątpliwie art. 84 § 1 k.p.a. uzależnił dopuszczalność powołania biegłego od tego, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Treść tego przepisu, zgodnie z którym w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, należy zatem rozumieć w ten sposób, że dowód z opinii biegłego można zastosować, jeżeli istnieje potrzeba pozyskania wiadomości wybiegających poza zwykłą rutynową działalność organu (zob. powołany w zaskarżonej decyzji wyrok NSA z 12 grudnia 2008 r., II GSK 361/08). Zdaniem Sądu, nie nosi znamion dowolności stanowisko organów wyrażone w tej kwestii, albowiem w sposób spójny oraz logiczny wyjaśniły one z jakich powodów oceniły, że w sprawie potrzeba pozyskania wiadomości specjalnych nie zachodziła. Trafnie bowiem organy dokonały oceny całokształtu zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego i stwierdziły, że do całkowitego wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy wystarczająca była wiedza i doświadczenie życiowe pracowników organów nadzoru budowlanego. Oczywiste jest przy tym, że pracownicy tych organów posiadają odpowiednie przygotowanie zawodowe, a ich kwalifikacje potwierdzone są uzyskanymi uprawnieniami budowlanymi. Posiadana przez nich wiedza jest więc – co do zasady – wystarczająca dla oceny stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą zatem stwierdzić, czy i w jakim zakresie występuje zagrożenie ludzi i mienia oraz w jakim zakresie należy dokonać zabezpieczeń, również w zakresie dotyczącym spełnienia warunków określonych w cytowanych przepisach § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Sąd nie dopatrzył się również wadliwości w dokonanej przez organy obu instancji ocenie stanu technicznego wykonanego przez inwestorów utwardzenia terenu. Stanowisko organów w tym zakresie zostało należycie umotywowane i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, który obejmuje m.in. protokoły kontroli i oględzin, potwierdzone stosowną dokumentacją fotograficzną wykonaną w obecności stron postępowania.

Sąd podziela ocenę organów, które odnosząc się do zdjęcia dołączonego przez skarżącego do odwołania, stwierdziły, że nie mogło być ono uznane za wiarygodny dowód w sprawie, ponieważ nie zostało opatrzone datą i wobec tego mogły przedstawiać przedmiotowe działki w innym okresie, niż objęty kontrolą. Ponadto to zdjęcie nie zawierają żadnych cech identyfikacyjnych umożliwiających ustalenie, czy ma one w ogóle związek z rozpoznawaną sprawą, mogło być bowiem zrobione w dowolnym czasie i gdziekolwiek. Niezależnie od tego, nawet gdyby uznać, że przedstawia ono, jak twierdzi skarżący, działkę nr [...], sąsiadującą z działką inwestorów nr [...], to sam fakt stagnowania wód opadowych na tej działce, na przykład po obfitych opadach, nie stanowi dowodu, że stan taki wynika z wykonanych przez inwestorów robót budowlanych. Poziom terenu działki nr [...], co jak wskazano wyżej jest w sprawie niekwestionowane, znajduje się poniżej poziomu terenu działki inwestorów, oczywiste jest zatem, że wody opadowe w sposób naturalny spływać będą na te działkę z terenu położonego wyżej, co samo w sobie nie może świadczyć o naruszeniu przez inwestorów warunków określonych w przepisach § 28 i 29 rozporządzenia. Wbrew więc twierdzeniom strony omawiane fotografie nie mogą być uznane za wiarygodne i kluczowe dowody w niniejszej sprawie.

W tym miejscu wskazać trzeba, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodów z dwóch fotografii dołączonych do skargi, w celu wykazania, że inwestorzy wykonali sporne utwardzenie terenu swej działki niezgodnie ze sztuką budowlaną. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów wyłącznie wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i dodatkowo nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wspomniano bowiem wyżej, organy administracji w sposób wyczerpujący wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy niniejszej. Ubocznie jedynie zauważyć należy, że w ocenie Sądu nie sposób stwierdzić, na podstawie złożonych wraz ze skargę zdjęć (z uwagi na ich małą dokładność), jakoby utwardzenie terenu swej działki niezgodnie ze sztuką budowlaną, tym bardziej, że zdjęcia wykonane przez organy podczas kontroli oraz oględzin obrazują wyraźnie stan opisanego utwardzenia, a nie prowadziły organów do stwierdzenia uchybień inwestorów w tym zakresie.

W tej sytuacji w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć też zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest ukształtowane stanowisko, że przepis art. 12 Prawa budowlanego, normujący instytucję tzw. samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, ma charakter wyłącznie regulacyjny i jako taki nie wyłącza fachowej oceny zjawisk technicznych przez organy nadzoru budowlanego. O tym, że organy nadzoru budowlanego są władne samodzielnie oceniać techniczno-budowlane aspekty realizacji inwestycji budowlanych świadczy art. 81c ust. 2 tej ustawy. Stąd organy nadzoru budowlanego są uprawnione i zobowiązane do dokonywania ocen specjalistycznych, o jakich mowa w art. 81c ust. 2 ustawy, poza sytuacjami wyjątkowymi, gdy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie, wykorzystując własną wiedzę i środki, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Wynika to również z faktu, że podejmując rozstrzygnięcie, opisane w tymże przepisie, organ nadzoru budowlanego przerzuca na stronę spoczywający na nim – z mocy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. – obowiązek wnikliwego ustalenia stanu faktycznego ocenianego obiektu budowlanego. Dlatego też przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego powinien być wykorzystywany tylko w sytuacji wyjątkowych, która – jak prawidłowo oceniły organy nadzoru budowlanego obu instancji – w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca (zob. wyrok NSA z: 21 kwietnia 2020 r., II OSK 991/19, 23 kwietnia 2020 r., II OSK 925/19 oraz 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1635/19).

Ubocznie zauważyć należy, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają istnienie wieloletniego konfliktu sąsiedzkiego skarżącego z inwestorami dotyczącego ukształtowania działki inwestorów. Podkreślenia więc wymaga, na co zwróciły uwagę skarżącemu także organy obu instancji, mając na względzie podnoszone przez niego zarzuty dotyczące negatywnego wypływu spornego utwardzenia na jego mienie, że do rozpoznawania roszczeń petytoryjnych (negatoryjnych i odszkodowawczych) związanych z niszczeniem ogrodzenia oraz immisjami materialnymi i niematerialnymi (art. 144 kodeksu cywilnego), właściwe są sądy powszechne, nie zaś organy nadzoru budowlanego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, ponownie wskazać trzeba, że organy obu instancji wyjaśniły w niniejszej sprawie prawidłowo wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z art. art. 7, 77 § 1, 80 § 1 i 107 § 3 k.p.a., co umożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie nałożenia na inwestorów, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, celem zalegalizowania wykonanych robót.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany był skargę oddalić, w myśl art. 151 p.p.s.a.