Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 457/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.47 ust.1
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art.2
journal: Dz.U. 1997 nr 9 poz 43
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.
article: art3 ust.1 pkt 4a
journal: Dz.U. 1997 nr 16 poz 89
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 7 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku od spadków i darowizn.

SENTENCJA

Sygnatura akt: I SA/Ke 457/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Protokolant: Referent stażysta Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19.01.2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2003 z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2004 skargi oddala


UZASADNIENIE

ISA/Ke 457/05

Uzasadnienie

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] Nr. [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje wydane dnia [...] przez Prezydenta Miasta odpowiednio:

1. Nr. [...] w sprawie określenia wysokości zobowiazania podatkowego Spółdzielni z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2003 w kwocie [...]zł

2. Nr.[...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółdzielni z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2004r w kwocie [...]zł

W uzasadnieniach decyzji organ podatkowy ustalił, że Spółdzielnia na podstawie umów najmu jest posiadaczem lokali użytkowych znajdujących się na terenie K. o łącznej powierzchni 2481,17 m2, a stanowiących własność Gminy. Umowy te zawarte zostały w latach 80 – tych XX wieku z istniejącym ówcześnie Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej. Z dniem 1 stycznia 1997. powstał Miejski Zarząd Budynków jako zakład budżetowy Gminy. Zakład ten wszedł w prawa i obowiązki RPGM co uwidocznione zostało w sporządzonych do umów ze Spółdzielnią aneksach. Skoro Miejski Zarząd Budynków jest zakładem budżetowym Gminy to w ramach swoich uprawnień statutowych działa w imieniu i na rzecz Gminy. Oznacza to w konsekwencji, że zawarte przez Spółdzielnię umowy najmu są zawarte za pośrednictwem MZB z właścicielem nieruchomości tj. Gminą.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r. podatnikami podatku od nieruchomości są m.inn. osoby prawne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem.

Skoro zatem Spółdzielnia jest posiadaczem nieruchomości na podstawie umów z Gminą jako ich właścicielem to z mocy cytowanego powyżej przepisu prawa ,ciąży na nim obowiązek uiszczania przedmiotowego podatku. Na okoliczność, że umowy zawarte z zakładem budżetowym Gminy są umowami zawartymi bezpośrednio z Gminą SKO powołało orzeczenie Sądu Najwyższego wyjaśniające że zakłady budżetowe są zaliczane do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Pełnią one funkcje reprezentanta interesów jednostek samorządu i podejmują za niego czynności. Tak więc każda czynność cywilnoprawna jednostki organizacyjnej jest czynnością gminy dokonaną w jej imieniu i na jej rzecz.

W złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargach Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji wraz z poprzedzającymi ich decyzjami organu I instancji. Zarzuciło naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie w całości stanu faktycznego a w szczególności charakteru umów łączących skarżącą Spółdzielnie z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej oraz nie ustalenie istoty stosunku prawnego łączącego ją z Gminą. Poza tym skargi zarzucają naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych(Dz.U.Nr.9 poz.84 za 2002r. Ze zm.). Zdaniem skarżącego

Spółdzielnia weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umów zawartych z zarządcą a w sprawie brak dowodów, że zarządca działał w imieniu i na rzecz właściciela czyli w tym przypadku Gminy.

W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie taką decyzję, która wydana została z naruszeniem prawa i to takim , które miało bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zaskarżone decyzje odpowiadają prawu.

Bezspornym w sprawie jest , że przedmiotowe nieruchomości stanowią własność Gminy. Z analizowanych przez organy podatkowe dokumentów wynika, że Uchwałą nr. [...] Rady Miejskiej z dnia [...] utworzono z dniem 1 stycznia 1997r. zakład budżetowy o nazwie Miejski Zarząd Budynków, którego zadaniem było wykonywanie wszelkich czynności związanych z zarządem budynkami będącymi własnością Miasta. Przedmiot i zakres działania MZB określał szczegółowo statut. Statut obowiązujący od dnia 24.IV.2003r. wskazywał, że przedmiotem działalności MZB jest m.inn. wykonywanie działań z zakresu gospodarowania budynkami stanowiącymi własność Miasta. W związku z utworzeniem MZB, z dniem 1 stycznia 1997 roku strony podpisały aneksy do zawartych uprzednio umów najmu na mocy których w prawa i obowiązki wynajmującego czyli RPGM wszedł Miejski Zarząd Budynków. Oznacza to , że w latach 2003 – 2004 Spółdzielnia miała zawarte umowy najmu z zarządcą czyli MZB. W takich ustaleniach rozstrzygnięcie skarg uzależnione jest od odpowiedzi na pytanie czy w tej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu nieruchomości czy jej zarządcy. W kwestii tej tak w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma zgodności. Przeważa jednak pogląd, że posiadacz zależny nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub samorządu jest podatnikiem podatku od nieruchomości tylko wówczas gdy posiadanie wynika z umowy zawartej bezpośrednio z właścicielem. Nie może budzić wątpliwości, że Spółdzielnia zawierała umowy z właścicielem nieruchomości tj. Gminą choć oczywiście umowy zawierane były za pośrednictwem zarządcy mienia jakim był MZB. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego mająca osobowość prawną, zarządza mieniem komunalnym, czyli mieniem gminy bądź za pomocą gminnych osób prawnych, bądź za pomocą swoich jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Jednostki takie są swoistymi stationes communis. W świetle art. 2 ustawy z dnia 20.XII.1996r. o gospodarce komunalnej(Dz.U.Nr.9 poz.43 za 1997r.) gospodarka komunalna może być prowadzona przez gminę w szczególności w formach zakładu budżetowego bądź spółek prawa handlowego. W sprawie niniejszej Gmina gospodarowała swoimi nieruchomościami za pomocą MZB utworzonego jako jej zakład budżetowy. Kierownik tego zakładu zgodnie z art.47 ust. 1 ustawy z dnia 8.III.1990r. o samorządzie gminnym(tekst jedn. Dz.U. Nr. 142 poz. 1591 za 2001r.) działał na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta. Pełnomocnictwa to obejmowało w myśl powołanego wyżej przepisu umocowanie do podejmowania czynności zarządu,dokonywania czynności prawnych w imieniu Gminy oraz obejmowało bieżące funkcjonowanie jednostki i wykonywanie zadań statutowych. Wskazane uregulowania systemowe powodują, że każda czynność cywilnoprawna jednostki organizacyjnej jest czynnością gminy dokonywaną w jej imieniu i na jej rzecz. Oznacza to , że Spółdzielnia miała zawarte umowy najmu bezpośrednio z właścicielem nieruchomości co obligowało go do opłacania podatku od nieruchomości. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 5 sędziów z dnia 19.VIII.1996r. FPK 9/96 ONSA 1996/4/152 choć dotyczyła ona sytuacji gdy nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa.

Tym samym organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12.I.1991r. w brzmieniu obowiązującym od 1.I.2003r. Prawidłowo ustalony został też stan faktyczny sprawy. Umowy zawarte w latach 80-tych z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej nie mają dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia albowiem przedmiotowa sprawa tyczy lat 2003-2004 i umów obowiązujących w tychże latach. Podnieść jednak należy, że w latach 80-tych 20 wieku panował w Polsce inny system społeczno- gospodarczy a własność nieruchomości dziś komunalnych należała w przeważającym zakresie do Skarbu Państwa. Tak więc rozważania tyczące umów zawieranych w tych latach są z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy nieistotne. Nie jest objęta sporem okoliczność wynikająca nadto z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji, że w prawa i obowiązki RPGM z dniem 1.I.1997r. wstąpił jako jednostka budżetowa Gminy Miejski Zarząd Budynków a przedmiotowe nieruchomości są własnością Gminy. Tym samym zarzuty skargi są bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr. 153 poz. 1270 za 2002r. ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach był właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13.VIII.2004r. W sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie.