Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 596/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 15, art. 107 § 3 i art. 128
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania nieruchomości za mienie gromadzkie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Gminy [...] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Gminy [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania nieruchomości za mienie gromadzkie, którą wydano w następującym stanie sprawy:

W piśmie z 15 września 2011 r. Starosta Powiatu [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie uznania za mienie gromadzkie działki nr ewid. 1628/1 położonej w m. G., gm. [...], a to w związku ze stwierdzeniem przez SKO [...] decyzją z [...] października 2010 r. nr [...] nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2005 r. nr [...] w sprawie uznania nieruchomości za mienie gromadzkie, w części dotyczącej działki nr 1628/1. Gmina [...] wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z [...] października 2010 r., kolegium postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Skargę Gminy [...] na powyższe postanowienie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 21 czerwca 2011 r. II SA/Rz 356/11, który to wyrok uprawomocnił się.

Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] ustalił, że nieruchomość – działka nr ewid. 1628/1 o pow. 13,22 ha stanowi mienie gromadzkie. Wskutek jednak uwzględnienia odwołania Zarządu Leśnej Wspólnoty Serwitutowej [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, polecając uzupełnienie postępowania dowodowego, w szczególności wyjaśnienie charakteru spornej nieruchomości w dniu 5 lipca 1963 r. i ustalenie, czy w tej dacie była ona faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców wsi G.

Decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] odmówił ustalenia, że nieruchomość – działka nr ewid. 1628/1 o pow. 13,22 ha stanowi mienie gromadzkie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 1 ust. 2 i art. 8 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 z późn. zm., dalej: "Uzwg") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "K.p.a.").

Organ I instancji wyjaśnił, że stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64, poz. 303) przez mienie gromadzkie należy rozumieć mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 191) stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromadzkie oraz inne prawa majątkowe. Zaś przez dawne gromady należy rozumieć gromady istniejące do dnia wejścia w życie ustawy o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ponieważ ustawą z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) zachowany został byt prawny byłych gromad, a przez to ich własność. Charakter prawny byłych gromad został zmieniony dopiero w/w ustawą z 25 września 1954 r., którą zniesiono dotychczasowe gromady, przez co przestały być one podmiotem praw majątkowych. Do czasu wejścia w/w ustawy w życie majątek stanowiący własność gromad stał się mieniem gromadzkim na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 listopada 1962 r.

Starosta Powiatu [...] uznał, że dla oceny, czy działka nr 1628/1 stanowi mienie gromadzkie, nie mają znaczenia losy tej nieruchomości po 5 lipca 1963 r. Istotne dla ustalenia, czy dana nieruchomość w tym dniu stanowiła mienie gromadzkie, miał jej stan z okresu poprzedzającego tę datę. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 2 Uzwg zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w cyt. ustawie podlegały nieruchomości rolne stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Jednak w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można było wywieść, ażeby miały miejsce okoliczności określone w art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Brak było podstaw do orzeczenia, że sporna nieruchomość stanowi mienie gromadzkie, a przeczyć temu mają zeznania świadków i przedłożone przez Leśną Wspólnotę Serwitutową [...] dowody. Brak było również dowodów potwierdzających przekazanie wspólnocie działki nr 1628/1 na cele społeczne lub publiczne, zaś z zeznań świadków wynikało, że wspólne używanie spornego gruntu odbywało się jedynie za zgodą i wiedzą wspólnoty. Organ wskazał również, że od co najmniej okresu II wojny światowej grunt oznaczony nr ewid. 1628/1 stanowi w istocie przedmiot sporu pomiędzy członkami Wspólnoty Serwitutowej w G. a osobami nieuprawnionymi do udziału we wspólnocie.

W odwołaniu od w/w decyzji Gmina [...] podniosła, że organ I instancji w sposób nienależyty ocenił zebrany materiał dowodowy. Nie odniósł się do oświadczenia Przewodniczącego Leśnej Wspólnoty Serwitutowej, że działka nr 1628/1 nie należy do wspólnoty gruntowej i mienie to stanowi własność gromadzką, zwłaszcza że prezentował on w toku postępowania swoje stanowisko w sposób niekonsekwentny, zmieniając je. Pominięto także ocenę opinii biegłego, w której stwierdzono, że grunt odpowiadający działce nr ewid. 1628/1 o pow. 13,22 ha był w części parcel gruntowych pgr 1784/5 i 1068 gminy katastralnej [...]. Parcela 1784/5 o pow. 12,7663 ha była wpisana w arkusz posiadłości gruntowej nr 257 na Gminę [...]. Natomiast nie odnaleziono danych dotyczących parceli 1068. W ocenie odwołującej się gminy z opinii biegłego wynikać ma, że sporna działka przed 1963 r. nie była we władaniu wspólnoty, a należała do Gminy [...]. Organ nie odniósł się również do rozbieżnych zeznań świadków obu stron i nie wyjaśnił powodów, dla których uznał za wiarygodne zeznania świadków wspólnoty. Tymczasem świadkowie Gminy [...] prezentowali odmienne stanowisko, że sporna działka stanowiła własność gromadzką, a nie wspólnoty. Podkreślono, że korzystanie z gruntu polegające na wspólnym wypasie zwierząt, dokonywanie wpłat celem zakupu nawozów i prace agrotechniczne wykonywano pod kierownictwem sołtysa, a nie przewodniczącego wspólnoty, i okoliczność ta została przyznana przez świadków obu stron. Zwrócono uwagę, że w poprzednio wydanej decyzji z [...] kwietnia 2012 r. Starosta prezentował całkowicie odmienne stanowisko w sprawie uznając, że działka nr 1628/1 stanowi mienie gromadzkie.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z [...] lutego 2013 r. SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Uzasadniając opisaną decyzję organ odwoławczy podał, że 18 stycznia 2005 r. Burmistrz Gminy i Miasta [...] zwrócił się do Starosty Powiatu [...] z wnioskiem w sprawie uznania za mienie gminne nieruchomości położonych we wsi G., wśród których znajdowała się m.in. działka nr ewid. 1628/1. Decyzją z [...] grudnia 2005 r. nr [...] Starosta uznał, że nieruchomości oznaczone nr ewid. 2/1, 2/2, 41/1, 714/1, 753, 887, 971, 1154, 1155, 1389/2, 1450, 1546, 1628/1, 1949/1, 2026, 38, 41/3, 888, 891/1, 1005, 1250/1, 1253, 1390, 1406, 1414/2, 2/3, 42/1, 1951, 2031, 2032 i 1413/3 o łącznej pow. 62,32 ha, położone w miejscowości G., stanowią mienie gromadzkie w rozumieniu Uzwg. Po rozpatrzeniu wniosku Leśnej Wspólnoty Serwitutowej Wsi G. decyzją z [...] października 2010 r. SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] grudnia 2005 r. w części dotyczącej działki nr 1628/1. W toku ponownego rozpoznania wniosku w zakresie obejmującym w/w działkę decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Starosta Powiatu [...] ustalił, że działka nr ewid. 1628/1 o pow. 13,22 ha stanowiła mienie gromadzkie, przy czym decyzja ta została uchylona przez SKO decyzją z [...] sierpnia 2012 r. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu należało w sposób niewątpliwy i bezsporny wykazać, że nieruchomość ta 5 lipca 1963 r. była faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców wsi G. Z art. 8 ust. 1 Uzwg wynika bowiem, że przedmiotowa decyzja ma charakter deklaratoryjny, a zatem poświadcza stan prawny ustalony w dniu wejścia w życie ustawy. Istotne więc było to, jaki charakter miała sporna nieruchomość dnia 5 lipca 1963 r.

W ocenie organu odwoławczego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie ustalono w sposób oczywisty i bezsporny, czy grunty odpowiadające obecnie działce nr 1628/1 były wspólnie użytkowane przez mieszkańców wsi, czy też udostępnione były mieszkańcom czasowo przez wspólnotę i użytkowane na tej zasadzie wspólnie. Pomiędzy świadkami istniała w tym zakresie rozbieżność. Tymczasem, o zakwalifikowaniu danych nieruchomości do własności wspólnoty, czy mienia gminnego, przesądzają stosowne dokumenty - tytuły własności, a nie decyzje właściwego organu wydane na podstawie art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Zaliczenie zaś nieruchomości do wspólnot gruntowych bądź mienia gromadzkiego nastąpiło z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy. O zaliczeniu tym decyduje spełnienie przesłanek określonych w art. 1 i 3 ustawy. Jednak przepisy powołanej ustawy nie regulowały zagadnień własnościowych (kwestii uwłaszczeń) wspólnot gruntowych, a jedynie ich zagospodarowanie. Rozstrzyganie sporów własnościowych należy do właściwości sądów powszechnych. Skoro zatem nie ustalono, czy w sprawie mamy do czynienia z mieniem gminnym, należało uznać zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z decyzją SKO nie zgodziła się Gmina [...], wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 11, 77, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 1 ust. 2 i art. 8 Uzwg.

Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego o zasadności odmowy uznania nieruchomości za mienie gminne skarżąca Gmina podała, że SKO nie mogło ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz powinno rozpatrzeć całą sprawę, czyniąc zadość zasadzie dwuinstancyjności. Winno ustosunkować się do twierdzeń i wniosków stron, w tym zarzutów odwołania. Tymczasem nie odniosło się do stanowiska Gminy wyrażonego w odwołaniu, w którym wytknięto mankamenty w decyzji Starosty Powiatu [...]. Ponadto brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 K.p.a. i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ odwoławczy ograniczył się bowiem do przytoczenia stanowiska organu I instancji, że nie doszło do jednoznacznego stwierdzenia w wyniku zeznań świadków, czy uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej pozyskiwali drzewa z działki nr 1628/1 i zalesiali części tej działki w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, czy grunt był uważany przez mieszkańców wsi za wspólnotę gruntową oraz czy fakt wspólnego użytkowania nieruchomości przez mieszkańców, w tym członków wspólnoty, wynikał z przekazania przez wspólnotę tego obszaru do wspólnego korzystania, czy też ustalonego zwyczaju. Nie odniosło się SKO m.in. do opinii biegłej I. C., jak też do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] nr [...] z [...] września 1964 r. utrzymującej w mocy decyzję Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN [...] z [...] kwietnia 1964 r. nr [...] w sprawie uznania leśnej Wspólnoty Serwitutowej wsi G. Na tle tych decyzji i opinii biegłego można w ocenie strony skarżącej wysnuć wniosek, że odrębne działki nr 1628/1 i 1628/5 tylko do siebie przylegają. Działka nr 1628/1 jest pastwiskiem, zaś na działce nr 1628/5 znajdował się las. Z dowodów tych ma także wynikać, że Wspólnota Serwitutowa nie była uprawniona do udostępniania spornej działki. Kwestia ta powinna zostać poddana ponownej ocenie organu odwoławczego, zwłaszcza w związku ze sprzecznymi zeznaniami świadków. Znamienne ma być również i to, że wszystkie czynności względem spornej działki, jak opłacanie tzw. spaśnego, zakup nawozów czy prace rolne, były realizowane pod kierownictwem sołtysa, a nie przewodniczącego Wspólnoty Serwitutowej. Konkludując stwierdzono, że SKO nie wyjaśniło w sposób przekonujący, dlaczego pomimo istnienia przesłanek nie ustaliło, że działka nr 1628/1 stanowi mienie gromadzkie, ograniczając swoje wywody do wniosku, że nadal nie wynika w sposób oczywisty i bezsporny, iż przed dniem wejścia w życie Uzwg była ona faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców wsi G. Gmina [...] domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. W ocenie organu zarzuty skargi odnoszą się do odmiennej oceny materiału dowodowego, zwłaszcza wagi zeznań świadków. Na poparcie stawianych zarzutów Gmina nie przedstawia natomiast żadnych dowodów.

W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącej Gminy [...] podtrzymał skargę. Przewodniczący Zarządu Leśnej Wspólnoty Serwitutowej G. wniósł o oddalenie skargi wywodząc, że na mapach z IXX w. działka objęta zaskarżoną decyzją wraz z dwiema innymi działkami stanowiła całość przynależną wspólnocie serwitutowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, że chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli poddana jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] odmawiającego ustalenia, że działka nr 1628/1 położona w miejscowości G. gmina [...] stanowi mienie gromadzkie.

Trafnie strona skarżąca wskazuje na istotę zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.) i obowiązki organu odwoławczego w zakresie ponownego i co do reguły, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zasadnie także wskazano w skardze na obowiązek organu odwoławczego odnośnie ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Podzielić należy także te wywody skargi, w których podkreślono powinności organu administracji publicznej, nie wyłączając organu odwoławczego, w aspekcie nakazu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oceny dowodów i przekonywującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie jest związany granicami postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez I instancję, w miarę potrzeby winien je poszerzyć, a umożliwia mu to przepis art. 136 K.p.a., stanowiący o "dodatkowym" postępowaniu w celu uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie. Możliwość ta jest ograniczona w istocie wyłącznie zakazem wykreowania nowej sprawy pod względem materialnym.

Gmina [...] odwołując się od decyzji odmawiającej uznania działki za mienie gromadzkie istotnie w odwołaniu wskazała kilka konkretnych zarzutów względem zaskarżonej decyzji, w szczególności koncentrujących się wokół braku uwzględnienia tych środków dowodowych, które wskazywać miałyby na trafność źródłowego żądania. W zarzutach tych eksponowano brak właściwej oceny środków dowodowych, wadliwą ocenę sprzecznych oświadczeń przewodniczącego wspólnoty serwitutowej, pominięcie opinii biegłej I. C. sporządzonej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności innej decyzji Starosty Powiatu [...], brak prawidłowej oceny zeznań świadków, z których część wszak twierdziła, że przedmiotowa działka była mieniem gromadzkim w dacie wejścia w życie Uzwg, a także zmienność stanowiska organu I instancji, który uprzednio wydał przecież decyzję uznającą przedmiotową działkę za mienie gromadzkie. Ta ostatnia okoliczność w szczególności sugerowałaby pożądaną rzetelność w rozpatrzeniu odwołania i jego zarzutów. W judykaturze trafnie wskazuje się, że wahania poglądów prawnych wyrażanych w decyzjach organu administracji publicznej, kierowanych do tego samego podmiotu oraz na tle takich samych stanów faktycznych i tożsamej podstawie prawnej mogą być uznane za naruszenie wskazanej zasady z art. 8 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., II OSK 2539/10, LEX nr 1145614).

Zasadnie strona skarżąca wskazuje, że organ odwoławczy w istocie do zarzutów odwołania nie odniósł się, czym uchybił tym przepisom K.p.a., które nakazują podjąć wszelkie niezbędne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wyjaśnić motywy swego rozstrzygnięcia (art. 11 K.p.a.) i prawidłowo uzasadnić swe rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 K.p.a.). W decyzji należy przecież wskazać fakty, które organ uznaje za udowodnione, dowody, na których organ się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość tym wymogom, skoro organ odwoławczy w istocie do zarzutów odwołującej się Gminy [...] nie odniósł się. Wprawdzie odwołanie w myśl art. 128 zd. 1 K.p.a. nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, niemniej jednak skoro odwołujący się przywołuje oznaczone i konkretne kwestie, odnoszące się do istoty sprawy, obowiązkiem organu odwoławczego będzie ustosunkowanie się do tych zarzutów. W sytuacji, jaka występuje w sprawie trafnie skarżąca Gmina [...] wywodzi, że Kolegium uchybiło przepisowi art. 8 K.p.a. nakazującemu prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, skoro uzasadnienie decyzji nie przekonuje, aby stanowisko odwołującej się strony zostało poważnie wzięte pod rozwagę, a rozstrzygnięcie wynikać ma z innych, istotnych powodów.

Większa część zaskarżonej decyzji stanowi zrekapitulowanie stanu faktycznego sprawy, wydanych uprzednio decyzji przez organy obu instancji. W decyzji organ odwoławczy przywołuje obszernie poszczególne czynności procesowe, jakie zostały podjęte w sprawie i ogranicza się do tezy, że "nie doszło do jednoznacznego stwierdzenia w wyniku zeznań świadków czy uprawnienia (chyba chodziło o wyrażenie "uprawnieni" – uwaga Sądu) do udziału we wspólnocie gruntowej pozyskiwali drzewa z działki nr 1628/1 i zalesiali część tej działki w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, czy grunt był uważany przez mieszkańców wsi za wspólnotę gruntową oraz czy fakt wspólnego użytkowania nieruchomości przez mieszkańców, w tym członków Wspólnoty wynikał z przekazania przez Wspólnotę tego obszaru do wspólnego korzystania, czy też z ustalonego zwyczaju" (s. 6 uzasadnienia skarżonej decyzji). SKO wywodzi dalej, że o tym, że dane nieruchomości stanowią własność wspólnoty czy też mienie gminne służące do użytku powszechnego, przesądzają odpowiednie dokumenty, a nie decyzje odpowiedniego organu wydane na podstawie art. 8 Uzwg. Stwierdzenie sporu na tle własności w ocenie organu odwoławczego prowadzić ma do wniosku, że taki spór winien rozstrzygnąć sąd powszechny. Ten wątek uzasadnienia swego rozstrzygnięcia został przez Kolegium powtórzony w odpowiedzi na skargę.

Wywodu powyższego, w ocenie Sądu nie sposób podzielić. Przede wszystkim podkreślić należy, że ustalenie, czy dana nieruchomość stanowi wspólnotę gruntową czy mienie gromadzkie (obecnie gminne) należy wyłącznie do organów administracyjnych, stanowisko takie nie budzi wątpliwości w literaturze (por. M. Ptaszyk, Spółki do zagospodarowania wspólnot gruntowych – sytuacja prawna, funkcjonowanie, perspektywy, Kraków 1989, s. 24). W orzecznictwie wykluczono, aby dopuszczalna była kontrola sądu powszechnego tej kwestii (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z 16 lutego 1968 r., III CPZ 78/66, Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 1968, nr 10, poz. 161). Nie można przeto podzielić wypowiedzianego przez SKO poglądu o właściwości sądu powszechnego do przesądzenia charakteru prawnego spornej nieruchomości i rozstrzygnięcia, czy stanowi ona mienie gromadzkie, czy też przynależy do wspólnoty gruntowej (wspólnoty leśnej). Takie stwierdzenie stałoby wszak w sprzeczności z samym rozstrzygnięciem organu I instancji, odmawiającego uznania działki nr 1628/1 za mienie gromadzkie, która to decyzja Starosty Powiatu [...] została przecież utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. Prowadzi to do wniosku, że w istocie fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji stoi w sprzeczności z wydanym rozstrzygnięciem.

Konkludując: zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów o postępowaniu, innym niż dające podstawę do wznowienia, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Rolą SKO będzie ponowne rozpoznanie wniesionego odwołania, ze szczególnym obowiązkiem odniesienia się do sformułowanych w nim zarzutów. Kolegium winno rozważyć wszystkie dowody zgromadzone w postępowaniu, a swoje stanowisko precyzyjnie i komunikatywnie uzasadnić. Na marginesie powyższych uwag wypada dostrzec, że spór odnośnie statusu działki nr 1628/1 nie ma swego źródła w 2005 r., jak to zostało stwierdzone w zaskarżonej decyzji, ale jest znacznie dłuższy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] z [...].09.1973 r., już w tym czasie zgłaszane były pretensje do działki 1628/1 ze strony leśnej wspólnoty serwitutowej.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Uchylenie decyzji organu odwoławczego nie przesądza kierunku przyszłego rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Uwzględnienie skargi uzasadniało orzeczenie o kosztach postępowania w myśl art. 200 Ppsa.