Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 873/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. a i b
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: "Kolegium" albo "organ II instancji"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2019 r., Nr [...] odmawiającej wymiany [...] prawa jazdy kat. "B" O. S. na prawo jazdy [...]

Uzasadniając powyższe stanowisko wskazano, że w dniu [...] stycznia 2019r. do Wydziału Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu miasta [...] wpłynął wniosek O. S. o wymianę zagranicznego prawa jazdy kat. "B" bez wymaganych załączników tj. dowodu wpłaty, tłumaczenia prawa jazdy, karty pobytu, wizy lub innego dokumentu potwierdzającego pobyt na terenie Polski. Dokumenty powyższe zostały uzupełnione w dniu [...] lutego 2019 r.

W dniu [...] lutego 2019 r. Prezydent Miasta [...] zwrócił się z zapytaniem do Ministerstwa Infrastruktury, czy przedstawiona przez O. S. niemiecka karta pobytu może stanowić dokument potwierdzający pobyt na terenie RP. W dniu [...] marca 2019 r. Prezydent Miasta [...] otrzymał odpowiedź z Ministerstwa Infrastruktury potwierdzającą swoje stanowisko do niewłaściwego dokumentu załączonego do wniosku, mającego potwierdzić pobyt na terenie Polski. W ocenie Ministerstwa warunek wydania prawa jazdy zostanie spełniony wtedy, gdy osoba będzie posiadała kartę pobytu wydaną w Polsce. Karta pobytu wydana na terenie innego kraju nie potwierdza pobytu osoby na terenie naszego kraju, dlatego nie może być użyta w trakcie starania się o wydanie [...] dokumentu prawa jazdy. Przebywanie osoby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która posiada zagraniczną kartę pobytu, ma charakter typowo turystyczny i nie oznacza to, że taka osoba posiada sformalizowane prawo pobytu na terenie naszego kraju.

Prezydent Miasta [...] w dniach [...] lutego 2019 r. oraz [...] marca 2019r. skierował drogą elektroniczną zapytanie do organu [...] z prośbą o informację w sprawie pobytu O. S. na terenie [...]. W dniu [...] marca 2019 r. Prezydent Miasta [...] otrzymał informację z urzędu niemieckiego, że O. S. przebywa od [...] grudnia 2018r. na terenie [...] i tam jest zameldowana pod adresem [...]. [...] Tam też otrzymała kartę pobytu nr [...] z ważnością do [...] stycznia 2020 r. Natomiast z informacji uzyskanych w dniu [...] kwietnia 2019 r. od organów niemieckich wydających prawo jazdy O. S., posiadająca zameldowanie na terenie [...] i prawo jazdy [...] może je wymienić w [...] po zdaniu egzaminu teoretycznego i praktycznego.

Mając powyższe na względzie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. odmówił wymiany [...] prawa jazdy kat. "B" O. S. na prawo jazdy [...]

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła O. S. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez oparcie rozstrzygnięcia na aktach prawnych, które nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego tj. zapisu Kodeksu Tłumaczy Przysięgłych przyjętego uchwałą Rady Naczelnej [...] nr [...] z [...] października 2018 r. oraz powołanego w treści uzasadnienia decyzji pisma Ministra Infrastruktury;

2. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ograniczenie się do oceny spełnienia przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 5 z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 341, dalej również jako "ustawa" albo "u.k.p.") i § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami z dnia [...] lutego 2016r. wyłącznie co do przedłożonej karty pobytu bez rozpoznania okoliczności faktycznych w jakich jest składany wniosek o wymianę prawa jazdy;

3. 1rt. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r., art. 16 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób prze granice, art. 21 konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. oraz art. 6 rozporządzenia parlamentu europejskiego i rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice poprzez uznanie, że karta pobytu wydana przez organ RFN nie stanowi dokumentu pobytowego, który uprawnia wnioskodawczynię do pobytu na terenie RP, podczas, gdy na podstawie tego dokumentu wnioskodawczyni uprawniona jest do pobytu na terenie RP przez 90 dni w okresie każdych kolejnych 180 dni i pobyt ten nie ma charakteru turystycznego;

4. art. 59 ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, że wiza będąca w posiadaniu wnioskodawczyni nie stanowi dokumentu potwierdzającego prawo pobytu w Polsce o którym mowa w § 9 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami z dnia [...] lutego 2016r.;

5. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie, że wiza stanowi dokument potwierdzający prawo pobytu w Polsce, a w konsekwencji wniosek wnioskodawczyni był kompletny;

6. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez brak uwzględnienia tego, że na gruncie przepisów ustawy o cudzoziemcach i promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie jest konieczne w celu przebywania w Polsce w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu spółki kapitałowej posiadanie [...] karty pobytu o ile pobyt w Polsce nie przekracza 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy;

7. art. 81a K.p.a. poprzez brak uwzględnienia wątpliwości co do stanu faktycznego art. 7a K.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony wnoszącej podanie, podczas, gdy przebywanie w Polsce w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu [...] Sp. z o.o. wraz z przedstawionymi dokumentami prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni przebywa w Polsce;

8. art. 7a K.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony wnoszącej podanie i brak przyjęcia, że w zakreślonym stanie faktycznym wnioskodawczyni przedstawiła dokument potwierdzający jej prawo pobytu w Polsce;

9. art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez uznanie za wyłącznie właściwy organ w RFN, podczas, gdy ustawa przewiduje sytuację, w której cudzoziemiec przebywa w dwóch państwach członkowskich UE, a zatem w przypadku wnioskodawczyni występuje właściwość przemienna właściwego organu w RFN i RP, a wybór właściwego organu leży w kompetencji wnioskodawcy;

10. art. 12, art. 11 ust. 6 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r., poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki z art. 12 Dyrektywy, podczas gdy regularnie przebywa w Polsce w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jej pobyt na terenie RP nie ma charakteru turystycznego, a wyłącznie zawodowy i osobisty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniesione odwołanie wskazało, że z pisma Federalnego Urzędu Transportu [...] z dnia [...] marca 2019 r. wynika, że O. S. mieszka na stałe w [...] ( adres zamieszkania: [...]). W wskazanym piśmie podano, że odwołująca jest zameldowana pod w/w adresem od [...] grudnia 2018 r. Nadto z znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu lokalu mieszalnego wynika, że Pani O. S. wraz z A. S. wynajmuje mieszkanie w [...] od [...] czerwca 2019 r. a więc po dacie złożenia w Wydziale Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu Miasta [...] wniosku o wymianę zagranicznego prawa jazdy. W związku z powyższym uznać, należy, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Prezydent Miasta [...] zasadnie odmówił odwołującej wymiany [...] prawa jazdy.

Organ odwoławczy przytoczył treść regulacji ustawy o kierujących pojazdami, wskazując następnie, że negatywna weryfikacja przesłanki zawartej w art. 11 ust 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest podstawą do odmowy wydania prawa jazdy, a więc przesłanka ta powinna być spełniona już w chwili złożenia wniosku. Miejsce przebywania w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt ustawy o kierujących pojazdami to miejsce, w którym koncentrują się życiowo ważne dla ubiegającego się o wydanie prawa jazdy sprawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie nie można więc warunku "przebywania" utożsamiać z zameldowaniem określonej osoby pod oznaczonym adresem. Z kolei w przypadku osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich, za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem że regularnie do niego powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba ta mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania o określonym czasie trwania.

Zdaniem Kolegium w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości, że odwołująca w chwili składania wniosku o wydanie prawa jazdy nie przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe. Znajdująca się w aktach sprawy umowy najmu lokalu mieszalnego wynika, że O. S. wraz z A. S. wynajmuje mieszkanie w [...] dopiero od [...] czerwca 2019 r. Zgromadzone materiały dowodowe tworzą zdaniem Kolegium w niniejszym składzie spójną, logiczną całość i prowadzą do wniosku, że centrum interesów życiowych O. S. znajduje się w [...].

W ocenie organu II instancji odwołująca nie wykazał, aby do chwili składania wniosku o wydanie prawa jazdy przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe, jak oświadczyła we wniosku o wydanie prawa jazdy. Wskazane przez odwołującą dowody na potwierdzenie powyższego tj. umowa najmu mieszkania odnoszą się do okresu po złożeniu wniosku o wydanie prawa jazdy, dlatego też zdaniem Kolegium nie mogły w żaden sposób podeprzeć twierdzeń odwołującej co do spełnienia wymaganej przesłanki.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu O. S. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b i c ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich niezastosowanie i nie odniesienie się przez organ co do tego, czy oświadczenia zawarte w powołanych przepisach uznaje za wiarygodne, czy też nie;

2. art. 7a § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w i uznanie, że wyłącznie właściwym do wymiany prawa jazdy jest organ w RFN, podczas gdy skarżąca jest osobą, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, co uzasadnia polską jurysdykcję krajową, zaś żaden przepis prawa nie wskazuje na to, aby w sprawie nie występowała właściwość przemienna;

3. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i uznanie, że przedstawiona umowa najmu ze wskazaniem skarżącej jako osoby uprawnionej do zajmowania lokalu nie stanowi dowodu na to, że ma ona zapewnione miejsce zamieszkania na terenie RP, podczas gdy organ bierze pod uwagę stan z chwili wydania decyzji, a ponadto organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn uznał, że nieprawdopodobnym jest to, aby skarżąca przed zawarciem aneksu do umowy najmu nie przebywała w Polsce;

4. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ograniczenie się do oceny spełnienia przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami i § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami z dnia [...] lutego 2016 r. wyłącznie co do przedłożonej karty pobytu bez rozpoznania okoliczności faktycznych, w jakich jest składany wniosek o wymianę prawa jazdy, co implikowało uznanie, że w RP nie jest zlokalizowane centrum interesów życiowych skarżącej;

5. art. 81a K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony wnoszącej podanie, podczas, gdy przebywanie w Polsce w związku z pełnieniem funkcji prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. wraz z przestawionymi dokumentami prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni przebywa w Polsce oraz pominięcie okoliczności związanych z tym, że skarżąca jest członkiem zarządu [...] spółki i w związku z tym regularnie przebywa w Polsce;

6. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 59 ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, że wiza będąca w posiadaniu skarżącej nie stanowi dokumentu potwierdzającego prawo pobytu w Polsce o którym mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami z dnia [...] lutego 2016 r. i uznanie, że okoliczność, iż została ona wydana po wniesieniu podania czyni ją nieprzydatną do rozstrzygnięcia, podczas, gdy organ obowiązany jest uwzględnić stan prawny i faktyczny na chwilę orzekania;

7. art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r., art. 16 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r.w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice, art. 21 konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. oraz art. 6 rozporządzenia parlamentu europejskiego i rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice poprzez uznanie, że karta pobytu wydana przez organ RFN nie stanowi dokumentu pobytowego, który uprawnia wnioskodawczynię do pobytu na terenie RP, podczas, gdy na podstawie tego dokumentu wnioskodawczyni uprawniona jest do pobytu na terenie RP przez 90 dni w okresie każdych kolejno 180 dni i pobyt ten nie ma charakteru turystycznego;

8. art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b i c ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie za wyłącznie właściwy organ w RFN, podczas, gdy ustawa przewiduje sytuację, w której Cudzoziemiec przebywa w dwóch państwach członkowskich UE, a zatem w przypadku wnioskodawczyni występuje właściwość przemienna właściwego organu w RFN i w RP, a wybór właściwego organu leży w kompetencji wnioskodawczyni;

9. art. 12 , art. 11 ust. 6 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r., poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki z art. 12 Dyrektywy, podczas, gdy regularnie przebywa w Polsce w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jej pobyt na terenie RP nie ma charakteru turystycznego, a wyłącznie zawodowy i osobisty.

W uzasadnieniu skargi powtórzono, że skarżąca jako podstawę do wymiany prawa jazdy powoływała art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b i c ustawy o kierujących pojazdami. Organ wydaje się, że wyszedł z założenia, że podstawą do wymiany prawa jazdy jest to, aby niezależnie od sposobu pobytu na terenie RP określonych w przepisach zawartych w treści art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. a i d ustawy o kierujących pojazdami wnioskodawczyni powinna była wykazać to, że przebywa ponad 185 dni w każdym roku kalendarzowym. Powyższe założenie jest błędne, albowiem sama konstrukcja tego przepisu nie rodzi wątpliwości, że oświadczenie, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b i c jest jakościowo odmiennym od tego, którego treść jest zawarta w lit. a cytowanego artykułu (oświadczenie o którym mowa w lit. a cytowanego przepisu jako jedyne wymaga przebywania w kraju ponad 185 dni w każdym roku kalendarzowym). Takie stanowisko jest również uzasadnione treścią art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, która to stanowiła asumpt do implementacji powołanych przepisów w porządek prawny RP. W tym zakresie wyjaśnić należy, że wedle prawa [...] można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Tym niemniej miejsce zamieszkania w rozumieniu dyrektywy nie jest tożsamym z tym, o którym mowa w art. 25 Kodeksu cywilnego, co wynika z tego, że ustawodawca w treści art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b i c ustawy o kierujących pojazdami posługuje się jedynie miejscem "pobytu". Niezależnie od powyższego wskazać należy, że centrum interesów życiowych wnioskodawczyni znajduje się w Polsce, albowiem skarżąca pozostaje członkiem zarządu [...] Sp. z o.o. i tutaj koncentruje się jej centrum interesów zawodowych związanych z pełnieniem członka zarządu ww. spółki,, zaś samo zameldowanie w [...] stanowi jedynie, jak zasadnie wskazał organ drugiej instancji, rejestrację faktu pobytu danej osoby na terenie [...]. Organ zupełnie (podobnie jak organ I instancji) nie odniósł się do kwestii właściwości miejscowej organu jak i pomija fakt regularnego przebywania w Polsce i realizowanie funkcji członka zarządu [...] Sp. z o.o. w Polsce.

Co do umowy najmu, na której oparł się organ drugiej instancji skarżąca wskazała, że przebywa w [...] w lokalu, który wynajmuje drugi członek zarządu A. A. i organ nie odnosi się do kwestii tego, dlaczego uznał, że niewiarygodnym jest to, że O. i A. S. nie przebywali w tym lokalu przed wpisaniem do umowy najmu zgody na zajmowanie przez nich lokalu, podczas gdy rzeczywiście przebywali oni w [...] i tutaj skarżąca realizowała swoje życie zawodowe. Okoliczność, że życie zawodowe O. i A. S. jest również skoncentrowane w [...] nie oznacza, że w Polsce nie posiadają oni miejsca zamieszkania, skoro to z [...] wiążą długoterminowe plany zawodowe co do realizacji swoich planów biznesowych, zaś samo wykonywanie pracy dla niemieckiego pracodawcy nie oznacza, iż w [...], jedynie koncentruje się życie zawodowe skarżących.

Organ wnioskując, z tego, że zgoda na zajmowanie przez skarżącą lokalu w formie aneksu została udzielona po wniesieniu podania wywiódł stąd nieuprawnione wnioski, jaskrawo naruszając zasadę prawdy obiektywnej. Zdaniem skarżącej organ w sposób dyskrecjonalny stwierdził, że wnioskodawczym nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego prawa pobytu zaniechując stosownej interpretacji tego przepisu w świetle zasad wynikających z K.p.a. w tym w szczególności art. 81 a K.p.a.. W ocenie wnioskodawczyni takim dokumentem jest wiza oraz niemiecka karta pobytu. Wnioskodawczyni jest członkiem zarządu [...] Sp. z o.o. wykonując w [...] obowiązki członka zarządu o czym zaświadcza dołączona informacja z KRS. Jednocześnie przebywa w [...] i [...] z uwagi jednocześnie na więzi osobiste i zawodowe (z uwagi na pobyt z mężem w [...] i [...]). Ponieważ, A. S. jest zatrudniony przez niemieckiego pracodawcę posiada niemieckie zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, podobnie wnioskodawczyni.

Skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy z dnia [...] grudnia 2006 r. miejscem zamieszkania jest również miejsce osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich, za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem że regularnie do niego powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba ta mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania o określonym czasie trwania. Studia uniwersyteckie lub nauka w szkole nie oznaczają zmiany miejsca zamieszkania. W niniejszej sprawie jak już zostało wyjaśnione, gdy Pani O. przebywa w Polsce z uwagi na więzi zawodowe i osobiste (pobyt z mężem) Pan A. przebywa w Polsce z uwagi na więzi osobiste z uwagi na pobyt z żoną. Docelowo małżonkowie chcieliby mieszkać w Polsce.

Mając na uwadze, że dokumenty pobytowe skarżącej są ważne i przebywa ona w Polsce do 90 dni w ciągu kolejnych 180 dni wystarczające jest przedłożenie niemieckiej karty pobytu i paszportu dla uznania przesłanki z § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. W konsekwencji powyższych rozważań mając na uwadze treść art. 8la K.p.a. należało stwierdzić, że przedłożona karta pobytu stanowi dokument potwierdzający prawo pobytu w Polsce w myśl § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "P.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] odmawiającej skarżącej wymiany [...] prawa jazdy kat. "B" na prawo jazdy [...]

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do prawidłowego zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z powyższym przepisem prawo jazdy jest wydawane osobie, która uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym że: a) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym: - ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo - z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo b) przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo c) przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo d) przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole.

Ustawa o kierujących pojazdami dokonała w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz.Urz.UE.L 403 z 30 grudnia 2006, str. 18, dalej jako: "dyrektywa") oraz częściowo dyrektywy 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającej rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającej dyrektywę Rady 76/914/EWG (Dz.Urz.UE.L 226 z 10 września 2003, str. 4, ze zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 7, t. 7, str. 441, ze. zm.).

I tak, zgodnie z art. 11 ust. 1 dyrektywy, posiadacz ważnego krajowego prawa jazdy wydanego przez jedno państwo członkowskie, który ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, może złożyć wniosek z prośbą o wymianę jego prawa jazdy na prawo jazdy równoważne. Obowiązkiem państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy równoważne jest sprawdzenie, jakiej kategorii uprawnienia faktycznie zachowują ważność na mocy przedstawionego prawa jazdy. W art. 12 ww. dyrektywa wprowadziła definicję "miejsca zamieszkania" stanowiąc, że do celów niniejszej dyrektywy "miejsce zamieszkania" oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna mieszka zwykle, to znaczy przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, lub - w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo - ze względu na więzi osobiste, które wskazują na istnienie ścisłych powiązań między tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednak w przypadku osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich, za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem że regularnie do niego powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba ta mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania o określonym czasie trwania.

Z przytoczonej regulacji wynika, że ustawodawca uwarunkował możliwość wydania prawa jazdy od warunku zamieszkiwanie wnioskodawcy na terytorium [...], stanowiącego przedmiot jego oświadczenia w tego rodzaju sprawie. Jednocześnie określił on sytuacje stanowiące o tym, że miejsce zamieszkania wnioskodawcy znajduje się na terytorium [...]. Wśród nich wymienił m.in. sytuację regularnego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na więzi osobiste, a jednocześnie, ze względu na więzi zawodowe kolejno przebywania w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej. Na tą też sytuację powołuje się skarżąca Tymczasem Kolegium w uzasadnieniu decyzji poddało analizie sytuację objętą treścią art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy, dotyczącą przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym, na którą to skarżąca nie powołała się w złożonym wniosku. Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez skarżącą rodzaju przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który to objęty jest treścią art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy, i który polega na regularnym przebywaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na więzi osobiste, a jednocześnie, ze względu na więzi zawodowe kolejno przebywaniu w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, Kolegium, pominęło powyższe okoliczności. Sąd podkreśla, że przepis art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy wymaga jedynie regularnego przebywaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na więzi osobiste i jednocześnie wskazuje na przebywanie w innym państwie członkowskim ze względu na więzi zawodowe. W sprawie oczywistym jest, że skarżąca nie przebywa na stałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, że skarżąca w złożonym wniosku powołała się na warunek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy, to brak przebywania w Polsce w okresie 185 dni, nie może przesądzać o nieprawdziwości oświadczenia skarżącej. W przedmiotowej sprawie nie zweryfikowano jednak powyższych okoliczności wykorzystując dostępne środki dowodowe np. przesłuchanie strony postępowania, zeznania świadków, w tym sąsiadów skarżącej.

W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności oraz oświadczenia skarżącej złożone w toku postępowania co do miejsca zamieszkania Sąd uznał, że organ II instancji, tak jak i organ I instancji, nie wykazał w sposób zgodny z prawem, że skarżąca złożyła w przedmiotowym wniosku niezgodne z prawdą oświadczenie o miejscu zamieszkania na terytorium Polski, a tym samym że nie spełniła warunku wydania prawa jazdy z art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że decyzje orzekających w sprawie organów podjęte zostały w sposób istotnie naruszający art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a., na skutek wydania ich bez ustalenia, wyjaśnienia i wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności dotyczących zakresu żądania skarżącej, konkretnej podstawy prawnej jego rozpatrzenia, miejsca zamieszkania skarżącej oraz podstawy prawnej odmowy wydania prawa jazdy opartej na negatywnej weryfikacji warunku miejsca zamieszkania na terytorium państwa wydającego prawo jazdy. Tylko wyczerpujące ustalenie i rozważenie wskazanych w uzasadnieniu wyroku okoliczności, w tym dotyczących przedmiotu żądania skarżącej, a także poczynienie ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania skarżącej w kierunku wskazanym przez Sąd, pozwoli wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.