Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1509/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 a § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. O. i A. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. [...], na podstawie art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 stycznia 2016 r. J. O. i A. O. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] - odmówił wszczęcia postępowania.

Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] zatwierdził projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego w [...] nr [...] w części rozbudowy i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. S. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., uchylił powyższą decyzję i nakazał rozbiórkę ww. budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalno-gospodarczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 21/14 oddalił skargę J. O. na decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. Wyrok ten uzyskał walor prawomocności.

Dalej organ wskazał na brak podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ze względu na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2014 r., II SA/Wr 21/14 oddalający skargę na ww. decyzję, gdyż stosownie do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Organ dodał, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 wskazano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wstępnie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. NSA stwierdził, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione rozstrzygnięciem na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania, wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem ustalenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 §1 K.p.a.).

Organ zaznaczył, że z ww. uchwały wynika, iż jeżeli dany akt był już rozstrzygany przez Sąd i oddalono skargę, to - co do zasady - zamyka to drogę do ponownego postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności co do przedmiotu tego rozstrzygnięcia sądowego. Sąd administracyjny, badając rozstrzygnięcie organu, sprawdza z urzędu, czy skarżone orzeczenie nic jest dotknięte wadą nieważności. Jeżeli Sąd oddala skargę to oznacza, że nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa ani nawet zwykłego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego przesłankom kwalifikującym do jego wzruszenia (art. 156 § 1 K.p.a.). Jeśli tak, to wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego aktu. Należy zauważyć, że jeśli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania orzeczenia organu, to nie powstaną one również po jego wydaniu.

Z wniosku o stwierdzenie nieważności wynika, że decyzja jest niewykonalna, a niewykonalność ma charakter trwały oraz brak udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją A. O.. Jednakże WSA we Wrocławiu w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 14.04.2014r., sygn. akt II SA/Wr 21/14 oddalającego skargę na ww. decyzję z dnia [...] listopada 2013r. wskazał, że zdaniem sądu rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem.

Biorąc pod uwagę art. 170 p.p.s.a., jak i przywołaną uchwalę organ wskazał, że skoro WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2014 r., oddalił skargę J. O. na decyzję [...] WINB z dnia [...] listopada 2013 r., to ocenił, że decyzja ta nie jest dotknięta wadą nieważności.

GINB przeanalizował zarzuty wniosku o stwierdzenie nieważności w świetle stanowiska Sądu zawartego w uzasadnieniu ww. wyroku i stwierdził, że wnioskodawcy nie podnoszą żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez nich decyzji.

Dodatkowo organ zauważył, że A. O. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. We wniosku o stwierdzenie nieważności nie uzasadnił w sposób dostateczny czy jest stroną, jednak fakt ten pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem uzasadniona jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji ze względu na powoływany prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu.

J. O. i A. O. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy i podnieśli, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest przedwczesne i nie zostało poprzedzone gruntownym rozważaniem, co było przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego w sprawie WSA we Wrocławiu sygn. akt II Sa/Wr 21/14. W rozpatrywanej sprawie A. O. nie występował w charakterze strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. W efekcie doszło do sytuacji, w której istnieje ostateczny nakaz rozbiórki składnika jego mienia i nie miał on możliwości obrony przed takim nakazem.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. O. i A. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2016 r.

Organ podtrzymał swoje stanowisko dodając, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami ani wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd w pierwszej kolejności ocenia, czy kontrolowana decyzja nie zawiera wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Jeżeli sąd oddala skargę to oznacza, że nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa a nawet zwykłego naruszenia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Skoro w przedmiotowej sprawie WSA we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję [...] WINB to oznacza, że ocenił, że decyzja ta nie jest dotknięta wadą nieważności.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 kwietnia 2014 r. Sąd wskazał, że trafne było ustalenie organu odwoławczego, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] września 2011 r., zatwierdzająca projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego w części dotyczącej rozbudowy i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jest nieprawidłowa. Jak stwierdził Sąd, [...] WINB rozpatrując odwołanie J. S. od decyzji organu powiatowego z dnia [...] września 2011 r., uchylił tę decyzję i orzekając co do istoty sprawy wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego, jest zgodne z prawem.

Odnosząc się do argumentów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących braku udziału A. O. w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., organ wyjaśnił, że okoliczność ta może stanowić ewentualnie przesłankę do wznowienia postępowania.

Skargę na ww. postanowienie złożyli J. O. i A. O., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 61a § 1 K.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania, pomimo iż zaniechano dokonania analizy przedmiotu rozstrzygnięcia wyroku oddalającego i okoliczności podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności, co ostatecznie doprowadziło do wydania niesłusznego rozstrzygnięcia w sprawie

2. art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 K.p.a. przez jego niezastosowanie, pomimo iż decyzja z [...] listopada 2013 r. jest trwale niewykonalna, a nadto została wydana z rażącym naruszeniem prawa przejawiającym się pominięciu w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji A. O. jako strony, co dostatecznie uzasadniało wydanie orzeczenia stwierdzającego nieważność ww. decyzji

3. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, a zwłaszcza w odniesieniu do kwestii:

a) pokrywania przez A. O. ze środków z majątku wspólnego z J. O. wydatków na pokrycie kosztów rozbudowy objętej decyzją o rozbiórce,

b) niewykonalności decyzji o rozbiórce.

Skarżący wnieśli m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego.

W uzasadnieniu wskazali, że w z uchwały NSA powoływanej przez GINB nie wynika automatyzm tamujący postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, która była przedmiotem kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny. Co więcej, w dalszej części ww. wyroku NSA niejako nakłada na organ obowiązek dokładnego zbadania tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia zakończonego oddaleniem skargi oraz czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 K.p.a.).

Organ administracyjny nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia z [...] maja 2016 r. GINB nie podjął się w ogóle rozważenia, czy sąd oddalając skargę rozważał okoliczności podane we wniosku o stwierdzenie nieważności..

Tymczasem w postanowieniu z [...] maja 2016 r. kwestię tę organ zupełnie przemilczał pomimo, iż w postanowieniu z [...] marca 2016 r. przyznał, że niezbędne jest stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważania przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika jednak z uzasadnienia obu postanowień, na tym jednak stwierdzeniu organ administracyjny poprzestał.

Dodano, że skarżącym znane są następstwa wynikające z art. 170 p.p.s.a., jednak nie można wykluczyć sytuacji, w której wnoszący o stwierdzenie nieważności zwróci uwagę organowi na inne przesłanki nieważności, które nie były przez sąd administracyjny brane pod rozwagę.

Może mieć bowiem miejsce sytuacja, w której wnioskodawca przytoczy okoliczności, które nie były znane sądowi. Brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania - uwarunkowany względami obiektywnymi powoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie o stwierdzenie nieważności.

Według skarżących, zarówno z uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z 14 kwietnia 2014 r. jaki i z któregokolwiek pism, bądź materiału dowodowego znajdującego się w aktach nie wynika, iż sąd zajmował się kwestią zdolności zaskarżonej decyzji do wykonania, a tym bardziej nie badał okoliczności, iż proces inwestycyjny prowadzony na nieruchomości stanowiącej składnik majątku osobistego J. O. był realizowany ze środków pochodzących z majątku wspólnego Jolanty Ouada oraz jej męża A. O., którzy pozostają w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej, co czyniło A. O. stroną tego postępowania. Nie można domniemywać, iż okoliczności zgłoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności były przez Sąd brane pod uwagę w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 21/14. Zdaniem skarżących, przedmiot rozstrzygnięcia sądowego w sprawie WSA we Wrocławiu nie dotyczył w jakimkolwiek stopniu wykonalności decyzji, czy pominięcia strony postępowania (skarżącego A. O.). A tylko w takim przypadku GINB byłby uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 61 a§ 1 K.p.a. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie może być uznany jako przeszkoda dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu nadzorczego, gdyż okoliczności podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności nie zostały objęte powagą rzeczy osądzonej w sprawie sygn. akt II SA /Wr 21/14.

Powyższe uchybienie miało bezpośredni wpływ na fakt, iż pomimo istnienia niewątpliwych przesłanek świadczących o niezgodności z prawem decyzji z [...] listopada 2013 r., organ nadzorczy zaniechał merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności i nieważności nie stwierdził.

W ocenie skarżących postępowanie dowodowe przed wydaniem zaskarżonego postanowienia było niepełne i wymaga uzupełnienia - tylko wtedy będzie możliwe dokonanie oceny zarzutów nieważności decyzji o rozbiórce.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] marca 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku J. O. i A. O. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalno-gospodarczego na posesji nr [...] w [...].

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z przywołanego przepisu wynikają zatem dwie niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną jest złożenie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te wprawdzie nie zostały w ustawie skonkretyzowane, niemniej należy przyjąć, że obejmują one sytuacje stanowiące oczywistą przeszkodę do uruchomienia postępowania. Za taką przeszkodę o charakterze przedmiotowym uznać należy sytuację, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie.

W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania jest okoliczność, iż decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] oddalił bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 21/14. Istnieje zatem w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie Sądu Administracyjnego, oddalające skargę na decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji badanym w niniejszej sprawie.

Sąd podziela stanowisko organu, że tej sprawie w związku a wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2014 r., w zachodziła "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten statuuje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. Jej swoistość wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy i inne organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podmioty te są więc związane faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Ratio legis powołanego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.

Ponadto, jak słusznie wskazał organ, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSP 6/09 przyjął, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali istnienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej rozpoznanie tego żądania niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wyrok prawomocny oddalający skargę na decyzję nie stanowi automatycznie przeszkody do wszczęcia postępowania administracyjnego, jeżeli występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wykaże, że zachodzą okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, ponieważ nie mogły być znane sądowi lub gdy powodem oddalenia skargi był brak interesu prawnego skarżącego (por. np. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2572/14). Do uznania zasadności skargi w takim przypadku konieczne byłoby zatem wykazanie, że zachodzą okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, ponieważ nie mogły być one znane sądowi.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący podnoszą, iż postępowanie zakończone decyzją, której stwierdzenia nieważności się domagają, prowadzone było w sposób wadliwy i wada postępowania była poważna, gdyż nakaz wynikający z decyzji jest niewykonalny oraz pominięto w tym postępowaniu jednego z inwestorów, który wprawdzie nie był faktycznym współwłaścicielem nieruchomości objętej nakazem rozbiórki, ale jako współmałżonek (ustawowa wspólność majątkowa) był inwestorem. Niewykonalność nakazu, zdaniem strony skarżącej, polega na tym, że jego wykonanie grozi katastrofą budowlaną – zawaleniem tarasu i garażu konstrukcyjnie powiązanych z budynkiem mieszkalno-gospodarczym. Odnośnie drugiego zarzutu strona wskazuje, że proces inwestycyjny prowadzono na nieruchomości stanowiącej składnik majątku osobistego J. O., ale ze środków pochodzących z majątku wspólnego J. O. oraz jej męża A. O., którzy pozostają w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej, co czyniło A. O. stroną tego postępowania. W związku z tym, zdaniem skarżących domniemywanie, że okoliczności te znane były Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu i okoliczności te brał pod uwagę, jest co najmniej nadużyciem. Zdaniem skarżących przedmiot rozstrzygnięcia sądowego w sprawie WSA we Wrocławiu nie dotyczył w jakimkolwiek stopniu wykonalności decyzji, czy też pominięcia strony postępowania (skarżącego A. O.). A tylko w takim przypadku organ byłby uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 K.p.a. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie może być uznany jako przeszkoda do przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania, gdyż okoliczności podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności nie zostały objęte powagą rzeczy osądzonej w sprawie sygn. akt II SA /Wr 21/14.

Z powyższym stanowiskiem skarżących nie sposób się zgodzić.

Odnośnie pierwszego zarzutu - niewykonalności nakazu rozbiórki - nie można przyjąć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie badał tej okoliczności. Z art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami ani wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności ocenia, czy decyzja będąca przedmiotem kontroli nie zawiera wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Jeżeli sąd oddala skargę to oznacza, że nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, a nawet zwykłego naruszenia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Pamiętać przy tym należy, że jeśli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania orzeczenia organu, to nie powstaną one również po jego wydaniu. Należy zatem przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydając wyrok w sprawie II SA/Wa 21/14 okoliczność ewentualnej niewykonalności nakazu rozbiórki (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.) brał pod uwagę i jej nie stwierdził.

Odnosząc się do drugiego zarzutu wskazać należy, że brak udziału w postępowaniu w charakterze strony postępowania jest przesłanką, którą można podnieść przy żądaniu wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 i nast. K.p.a.). Strona skarżąca błędnie zatem utożsamia przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z przesłanką nieważności decyzji, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym to, czy A. O. rzeczywiście bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją nakazującą rozbiórkę jest okolicznością, która może podlegać badaniu, ale w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, a nie o stwierdzenie nieważności decyzji. Należy również zauważyć, że organ nie mógł wszcząć z urzędu postępowania wznowieniowego z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – a to z uwagi na mający charakter bezwzględnie obowiązujący art. 147 zd. 2 k.p.a., zgodnie z którym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.

Z powyższych względów - na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – skarga podlegała oddaleniu.