Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1140/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jacek Surmacz Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej S. W. w kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. W. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwanego dalej WINGiK) z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Starosta [...] prowadził postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków dla nieruchomości gruntowych, budynkowych i lokalowych położonych w gminie [...] w obrębie R. Projekt operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony do publicznego wglądu w terminie od 4 do 22 maja 2009 r. S. W. złożyła do niego uwagi w dniu 14 maja 2009 r. W/w nie wyraziła zgody na przebieg granic jej działki nr 531 z działką nr 532/4 oraz granic działek nr 570, 571 i 1059 i wskazał, że wykazane w operacie granice nie są zgodne ze stanem na gruncie, nie jest też zgodna ze stanem faktycznym wykazana powierzchnia budynku mieszkalnego. W dniu 28 maja 2009 r. dokonano na gruncie ustalenia i pomiaru przebiegu granic. Kolejno Starosta poinformował S. W. o sposobie rozpatrzenia zgłoszonych uwag, podnosząc brak zgodnego wskazania przebiegu granicy pomiędzy działką nr 531 własności S. W. a działką nr 532/4 własności S. M. Starosta przyjął do zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków przebieg granicy wynikający z danych pozyskanych w drodze wektoryzacji z dotychczasowej ewidencji, natomiast w zakresie powierzchni budynku - zweryfikowano ją i wprowadzono stosowne zmiany. Z dniem ogłoszenia informacji Starosty z dnia 8 czerwca 2009 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (Nr 42), projekt operatu opisowo- kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów. W dniu 22 września 2009 r. S. W. złożyła zarzuty dotyczące przyjętej w operacie granicy nieruchomości nr 531. Organ, powyższe zarzuty potraktował jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków i w dniu 28 grudnia 2009 r. wszczął w tym zakresie postępowanie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu R., gm. [...] zmiany przebiegu granicy pomiędzy działką nr 531 a działką nr 532/4.

Po rozpatrzeniu odwołania S. W. WINGiK decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r.

Po rozpoznaniu skargi S. W. na w/w decyzję WINGiK Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej zwany WSA) wyrokiem z dnia 25 października 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 601/10 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2010 r. Wyrok stał się prawomocny.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie stosowna informacja Starosty o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków ukazała się w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 42, z dnia 19 czerwca 2009 r. Pismo skarżącej zostało zatem złożone po upływie 30-dniowego terminu do zgłaszania zarzutów do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie, a wobec tego organ potraktował je jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Takie działanie organu jest zgodne z art. 24 a ust. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, choć zastrzeżenia może budzić sam sposób prowadzenia postępowania modernizacyjnego i fakt, że skarżąca została poinformowana o sposobie rozpatrzenia swoich uwag do projektu operatu dopiero 18.08.2009 r. (data otrzymania pisma 28.08.2009 r.), a więc już po ogłoszeniu projektu w Dzienniku Urzędowym Województwa oraz upływie 30-dniowego terminu do zgłaszania zarzutów, a wydanie decyzji w sprawie nastąpiło dopiero po jej dalszych pisemnych interwencjach. W piśmie z 15.09.2009 r., jak również w poprzednio zgłaszanych uwagach do projektu operatu skarżąca nie zgodziła się z wykazanym przebiegiem granicy swojej działki nr 531 z działką nr 532/4, wskazując, że granica ta przebiega w linii prostej, jako przedłużenie linii granicznej działki nr 531 z działkami nr 532/1 i 532/2. Taki przebieg granicy dokumentują mapy znajdujące się w zasobie geodezyjnym - m. in. z 1992 r. i 2007 r. Przyjęty w wyniku modernizacji przebieg granicy pomiędzy działkami nr 531 i 532/4 wykazuje uskok obejmujący pas ziemi szerokości ok. 1,5 m, który został włączony do działki nr 532/4. W przeszłości była to droga dojazdowa. Uzasadniając odmowę wprowadzenia wnioskowanej przez skarżącą zmiany w ewidencji poprzez naniesienie przebiegu granicy w wersji sprzed modernizacji organ powołał się na spór graniczny pomiędzy działkami 531 i 532/4 i wskazał, że w tej sytuacji sporną granicę wykazano z dotychczasowego operatu ewidencyjnego w drodze digitalizacji istniejących map ewidencyjnych. Niewątpliwym jest, że spór graniczny, rozpoznawany obecnie przez sąd powszechny, dotyczy wyłącznie granicy działki nr 531 z działkami nr 532/6 i 532/7. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast, by istniał spór graniczny pomiędzy działkami nr 531 i 532/4. O ile w ogóle można mówić o takim sporze, to został on zainspirowany w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, kiedy po okazaniu "nowego" przebiegu granicy właścicielka działki nr 532/4 wyraziła zgodę na taki przebieg, natomiast S. W. sprzeciwiła się . Sąd podał, że rację ma skarżąca, zarzucając naruszenie § 82 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), zgodnie z którym przy kompleksowej modernizacji ewidencji wykorzystuje się materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet jeśli nie spełniają one wymagań obowiązujących standardów technicznych, a ustalenia granic i pomiarów załamania linii granicznych dokonuje się wyłącznie w przypadku braku danych określających przebieg granic lub braku możliwości określenia położenia punktów granicznych. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych wskazuje, że brak było w ogóle podstaw do stosowania ww. przepisu w zakresie ustalania i pomiaru granicy działki 531 z działką 532/4. Niemniej jednak kwestia ta, choć bezpośrednio związana z niniejszą sprawą pozostaje poza jej granicami, a więc i poza oceną Sądu, jako że dotyczy postępowania modernizacyjnego, które zostało zakończone ostateczną i prawomocną decyzją i nie jest przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie. Sąd stwierdził, że organy prowadzące postępowanie nie udzieliły też skarżącej odpowiedzi na podstawie jakich konkretnie dokumentów wykazały przebieg tej granicy w zmodernizowanym operacie. Zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach: rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości , scaleniowym i wymiany gruntów, dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, w postępowaniu sądowym i administracyjnym, a także dokumentacji sporządzonej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-dekłaratoryjny i znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z dnia 27.10.1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, System Orzecznictwa LEX Nr 41305, z dnia 19.04.2001 r., sygn. akt II SA 862/00, LEX Nr 53361, z dnia 6.08.2003 r., sygn. akt SA/Rz 429/03, niepubl.). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Sąd zwrócił uwagę, że brak wyjaśnienia podnoszonej przez skarżącą wątpliwości - kiedy i na podstawie jakich dokumentów uległ zmianie przebieg granicy w stosunku do stanu sprzed modernizacji - stanowi zasadniczą wadę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, a dokonana przez organy ocena materiału dowodowego jest niepełna i pobieżna. Ocena taka może być dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), po jego zgromadzeniu w sposób wyczerpujący, przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Standardów tych nie spełnia postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, a jej uzasadnienie nie wyjaśnia kluczowej dla rozpatrywanej sprawy kwestii. Sąd wskazał, że w postępowaniu ponownym rzeczą organu będzie rzetelne ustalenie stanu faktycznego w oparciu o wszystkie istniejące dokumenty, w tym także powoływane przez skarżącą i weryfikacja na tej podstawie wniosku S. W., a następnie wydanie rozstrzygnięcia z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom wskazanym w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż w prowadzonym postępowaniu naruszono art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], odmówił wprowadzenia zmian w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym wsi R., gmina [...] w zakresie przebiegu granicy między działkami 531 i 532/4.

Po rozpoznaniu odwołania S. W. WINGiK decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Po rozpoznaniu skargi S. W. - WSA wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1012/11 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2011 r. Wyrok stał się prawomocny.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że materiał dowodowy sprawy i uzasadnienie aktualnie zaskarżonej decyzji organy nie wykazały jakie dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego były podstawą dla wykazanie przebiegu nazwanej przez organy "granicy ewidencyjnej". Organy nie odniosły się też do dowodów przedstawionych przez skarżącą, a do tego wyraźnie były zobowiązane, wyrokiem WSA z dnia 25 października 2010 r. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że opisane działanie organów obydwu instancji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. WSA wyjaśnił, że w doktrynie prawa administracyjnego ukształtował się pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Treść decyzji można określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom na podstawie, których została wydana. Naruszenie prawa należy uznać za rażące w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. "Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowania w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (J. Borkowski w B. Adamiak, j. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego str. 663-664). Elementem stanu prawnego rozpoznawanej sprawy, który przekłada się na kwalifikowane wady materialne zaskarżonej decyzji jest przepis art. 153 P.p.s.a. Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy przeprowadzą postępowanie zgodnie ze wskazaniami i oceną prawną zawartą w wyroku WSA z dnia 25 października 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 601/10.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu R., gm. [...] zmian dotyczących przebiegu granicy działki nr 531 z działką nr 532/4.

W uzasadnieniu Starosta dokonując porównania przebiegu granicy działki nr 531 z działką nr 532/4 wynikającego z materiałów źródłowych z przebiegiem granicy wykazanej na mapie ewidencji gruntów i budynków po modernizacji - nie stwierdził rozbieżności w jej przebiegu. Organ podał, że z uwagi na fakt, że wskazania stron co do przebiegu granicy działki nr 531 z działką nr 532/4 są rozbieżne i nie ma możliwości jej ustalenia w oparciu o bezsporne wskazanie, brak jest podstaw prawnych i faktycznych do wykazania w operacie ewidencji gruntów i budynków przebiegu przedmiotowej granicy innego niż dotychczas. Dokonując analizy całego materiału dowodowego w sprawie organ stwierdził żądanie S. W. aby organ prowadzący ewidencję gruntów wykazał granicę działki nr 531 z działką nr 532/4 inaczej niż wynika to z istniejących dokumentów - nie ma prawnego uzasadnienia. Starosta zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z brakiem zgodności zainteresowanych stron do jednoznacznego wskazania przebiegu granicy działki nr 531 z działką nr 532/4, co świadczy o istnieniu sporu graniczonego. W tej sytuacji zasadnym jest zastosowanie § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który stanowi, że spory graniczne nie wstrzymują czynność związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. W omawianym przypadku zasadnym jest pozostawienie stanu ewidencyjnego dotyczącego w/w działek wynikającego z dotychczasowej ewidencji gruntów i budynków.

Odwołanie od tej decyzji wniosła S. W. reprezentowana przez radcę prawnego wnosząc o dokonanie zmiany granicy działki nr 531 na odcinku przylegającym do działki nr 532/4, w ten sposób, że linia graniczna od pkt. styku działki nr 532/2 z działką nr 532/4 przebiega w "linii prostej" przy uwzględnieniu łuku w końcowej części tej działki do pkt. styku działki nr 532/4 z działką nr 532/6 przy uwzględnieniu postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie spawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] WINGiK utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2013 r.

W uzasadnieniu przychylił się do stanowiska organu I instancji i wskazał na brak zgodności zainteresowanych stron do jednoznacznego wskazania przebiegu granicy działki nr 531 z działką nr 532/4, co świadczy o istnieniu sporu granicznego. Wskazał, że w związku z tym w zaistniałej sytuacji przeprowadzenie czynności geodezyjnych na gruncie z wyznaczeniem przebiegu granicy w/w działek, o które wnosi pełnomocnik S. W., jest niemożliwe. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie przebiegu granic na gruncie może nastąpić w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie. Wobec braku zgodnego oświadczenia właścicieli w/w działek co do przebiegu granicy i możliwości ustalenia ich w terenie, sporne granice zostały wykazane na podstawie danych z dotychczasowej ewidencji gruntów. WINGiK dokonując analizy dołączonych do odwołania dokumentów tj. wniosku S. P. z dnia 8 maja 1961 r. o zniesienia współwłasności, postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 16 lutego 1962 r., sygn. [...], plan sytuacyjny z dnia 3 lutego 1961 r. oraz arkusz posiadłości gruntowej nr 97 - stwierdził, że dokumenty te nie wywierają żadnych skutków prawnych co do przebiegu tej granicy.

Decyzję tę zaskarżyła do WSA S. W. reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez modernizacje granicy między działkami nr 531 a 532/4 położonymi w R. przez wyznaczenie jej linii prostej jako przedłużenie granicy działki skarżącej z działkami nr 532/1 i 532/2 zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 80 k.p.a. przez uznanie za udowodniony przebieg granicy między działkami nr 531 a 532/4 w Rogoźnicy przyjęty w ewidencji gruntów na skutek modernizacji operatu ewidencji z 2009 r. mimo, że wymieniony przebieg granicy nie znalazł oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym,

2) art. 77 k.p.a. przez ustalenie przebiegu granicy między działkami nr 531 a 532/4 w sposób przyjęty w ewidencji gruntów na skutek modernizacji operatu ewidencji z 2009 r. mimo braku całościowej oceny materiału dowodowego wskutek zaniechania uwzględnienia dowodów istotnych dla rozpoznania sprawy tj. zeznań skarżącej w przedmiocie przebiegu spornej granicy, postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 16 lutego 1962 r., sygn. [...], ustaleń postępowania rozgraniczeniowego będącego przedmiotem postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. [...], a nadto map katastralnych sprzed 2009 r. - daty modernizacji operatu ewidencji gruntów,

3) art. 77 k.p.a. przez bezkrytyczne uznanie przebiegu spornej granicy ustalonego metodą kameralną mimo oczywistych braków i niedoskonałości tejże metody,

4) art. 7 k.p.a. przez niewykonanie mapy uzupełniającej działki nr 531 i działek nr 532/1, 532/2, 532/4, 532/6, 532/7 oraz brak sporządzenia synchronizacji dla tych działek, podczas gdy ustawa nakazuje podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty. Zwrócono uwagę, że zaskarżona decyzja nie została poparta materiałem dowodowym ją uzasadniającym, a dowody wskazane przez organ na poparcie decyzji są jednostronne i niewystarczające dla rozwiązania wątpliwości istniejących w sprawie. Podniesione, że organ odmówił nadania odpowiedniego znaczenia części dowodów istniejących w spawie, co czyni jego ocenę materiału dowodowego jesieni wybiórczą i pobieżną.

W odpowiedzi na skargę WINGiK podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji publicznej i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.

Skarga jest uzasadniona.

Sąd w niniejszym postępowaniu tak jak i organy orzekające w sprawie jest związany wytycznymi zawartymi w prawomocnych wyrokach WSA w Rzeszowie z dnia 25.10.2010 r., sygn. akt II SA/Rz 601/10 i z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1012/11. na podstawie art. 153 p.p.s.a. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 25.10.2010 r., sygn. akt II SA/Rz 601/10 nakazał:

1) wyjaśnienie kiedy i na podstawie jakich dokumentów uległ zmianie przebieg granicy w stosunku do stanu sprzed modernizacji;

2) ustalenie stanu faktycznego w oparciu o wszystkie istniejące dokumenty, w tym także powoływane przez skarżącą, a to w celu weryfikacji jej wniosku.

W wyroku z dnia 7 lutego 2012 r. II SA/Rz 1012/11 Sąd wyjaśnił nadto, że digitalizacja istniejących map jako czynność techniczna nie może powodować zmiany przebiegu granic, bo dokumenty na podstawie, których dochodzi do ujawnienia przebiegu granic zostały enumeratywnie wyliczone w § 36 rozporządzenia z 2001 r. Zatem procedura wprowadzania nowych danych (aktualizacja) ma charakter sformalizowany i wymaga udokumentowania w sposób określony w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia z 2001 r. W pojęciu "aktualizacji" mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych. Tym niemniej czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję między innymi przebiegu granic pomiędzy działkami sąsiadującymi. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają (por wyrok NSA z 07.05.2008r. I OSK 719/07, LEX nr 505313).

Z § 39 rozporządzenia z 2001r. wynika, że spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie wystąpienia sporów granicznych przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. Zgodnie z tym przepisem zostały sformułowane wskazania Sądu, w powoływanym już wcześniej wyroku, do ponownie prowadzonego postępowania.

Sąd stwierdza, że organy po raz kolejny nie wyjaśniły należycie okoliczności, mających znaczenie dla sprawy, do czego były wprost zobligowane w/w wyrokami WSA.

Dotyczy to w szczególności kluczowej dla sprawy kwestii, skąd w postępowaniu modernizacyjnym powstał "uskok" pomiędzy działkami 532/4 i dz. 531. Uskok ten jest przedstawiony szczegółowo na szkicu R. D. z 28.05.2009 r. (k. 16 akt administracyjnych). Z istnienia tego uskoku po modernizacji i przedstawienia dotychczas na mapach wschodniej granicy działki 531 bez tegoż uskoku, skarżąca wnioskowała o przesunięciu na jej niekorzyść, o tenże uskok zachodniej granicy działki 532/4. Istnienie tego uskoku ma znaczenie bo wyznacza punkt trójgranicy działek 531, 532/4 i 532/2.

Co więcej same organy prowadzące ewidencję próbowały tenże uskok usunąć "prostując" ustaloną w modernizacji linię graniczną mapą z dnia 28.06.2012 r.

Organ II instancji nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do mapy, z dnia 28.06.2012 r. [...] (k. 199 akt administracyjnych), która likwidowała tenże uskok, co znalazło odzwierciedlenie w uchylonej decyzji Starosty z [...].08.2012 r., nr [...].

Organy administracji ustaliły, że żadnej różnicy w tym zakresie nie ma, gdyż granice ewidencyjne działki 531 z dz. 532/4 sprzed modernizacji i po modernizacji pokrywają się. Stwierdziły to z powołaniem się na mapę zalegającą na karcie 276 akt administracyjnych organu I instancji. Mapa ta nie ma daty, a z opisu wynika, że przyrównano na niej mapę ewidencyjną sprzed i po modernizacji. Na mapie tej widoczny jest nadal uskok, o którym była mowa wyżej.

Jego istnienie nie było przedmiotem rozważań organów administracji.

Należy podkreślić, że wniosek Pani S. W. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów z dnia 15.09.2009 r. dotyczył wprowadzenia zmian ewidencyjnych w granicy pomiędzy działkami 531 a dz. 532/4 od pkt. 1190 do pkt. 1197 – w nawiązaniu do szkicu geodety R. D. z 28.05.2009 r. (k.16), co oznacza, że dotyczy on także granicy działki 531 z dz. 532/2 na odcinku od pkt. 1190 do granicy dz. 532/4 wyznaczonej na w/w szkicu pkt. 1191-1197.

Organy nie zbadały tej kwestii i nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń. Ewidencja gruntów jest rejestrem w którym wpisów dokonuje się na podstawie dokumentów własności nieruchomości i stosownych, będących ich podstawą, dokumentów geodezyjnych.

W sprawie, o zmianę wpisu w ewidencji kluczowa jest odpowiedź na pytanie, czy wpis nieruchomości w ewidencji został dokonany zgodnie z treścią dokumentu własności, będącym jego podstawą. Organy takiej operacji, z powołaniem się na tytuły własności działki 531 a zwłaszcza działki 532/4 nie poczyniły. Na przykład z decyzji organów obu instancji absolutnie nie wynika, co było podstawą wpisu w ewidencji gruntów poprzednika prawnego dla działki 531/4, jakim tytułem własności dysponował on i czy wpis w ewidencji gruntów na jego nieruchomości odpowiada treści dokumentu będącego jego postawą.

Organy zignorowały de facto zakończenie postępowania rozgraniczeniowego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...], zwłaszcza co do punktu trójgranicy działek 531, 532/4 i dz. 532/6 (post. Sądu Rejonowego [...] z 16.04.2010 r. sygn. akt [...] - k. 226 i dokumentację geodezyjną biegłego T. N. w aktach administracyjnych (zwłaszcza k. 294). Ewidencyjny punkt trójgranicy działek 531, 532/4 i 532/6 jest oznaczony numerem 5379, zaś wyznaczony postanowieniem o rozgraniczeniu punkt nosi numer 6022/29504.

Dokonanie rozgraniczenia jest zdarzeniem, które nie jest obojętne z punktu widzenia ewidencji gruntów, w opisanym punkcie trójgranicy dokonana w modernizacji granica ewidencyjna ostać się nie może. Co więcej takie wyznaczenie prawnej granicy jest argumentem za zasadnością twierdzeń wnioskodawczyni o rozbieżności posiadanego przez nią prawa własności z zapisami w ewidencji.

Powyższe w sposób jasny wskazuje, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony prawidłowo. Oznacza to, że postępowanie w sprawie prowadzone było z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a. W efekcie uzasadnienia obu decyzji nie zawierały koniecznych ustaleń, a ocena dowodów przeprowadzonych w sprawie nie była pełna co uzasadnia zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Naruszenie tychże przepisów w oczywisty sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Odnoszenie się więc do kwestii materialnoprawnych wobec nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego byłoby przedwczesne.

Wobec czasu trwania niniejszego postępowania, a także uprawdopodobnienia przez wnioskodawczynię swoich twierdzeń co do tego, że wpis w ewidencji wschodniej granicy działki 531 na odcinku objętym wnioskiem mógł powstać na skutek błędu organu prowadzącego ewidencję, dokona on pomiarów fizycznych na gruncie za pomocą biegłego geodety, który przyrówna tytuły własności sąsiadujących ze sobą nieruchomości, z zasięgiem własności wynikającym z ewidencji i ustali przyczynę ewentualnych rozbieżności, a następnie podejmie konieczne decyzje.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W ponownym postępowaniu organy przeprowadzą postępowanie wg wytycznych wskazanych w treści niniejszego uzasadnienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.