Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 367/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1 i ust. 3, art. 207
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: par. 11 ust. 1, par. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1480
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów  doktoranckich.

SENTENCJA

Sygn. akt IV SA/Wr 367 /15 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącej M. S. kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., Nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] powołując się na przepis art. 200 i 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz art.104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...] o odmowie przyznania skarżącej M. S. stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2014/2015.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwołał się m. innymi do przepisu z § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich na stacjonarnych studiach doktoranckich w Uniwersytecie [...], stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., określanego dalej "Regulaminem", zgodnie z którym: "Stypendium doktoranckie na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich może otrzymać doktorant, który:

1) terminowo wypełnia obowiązki (zadania) związane ze studiami, a w szczególności realizuje program studiów doktoranckich oraz wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni

oraz

2) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckie uzyskał bardzo dobre lub dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich i wykazał się postępami w pracy naukowej i przygotowaniu rozprawy doktorskiej."

Stosownie zaś do § 1 ust.2 w/w Regulaminu, na wniosek dziekana rada jednostki organizacyjnej prowadzącej studia doktoranckie, kierując się możliwościami finansowymi wydziału, określa na każdy rok akademicki liczbę stypendiów doktoranckich, o które będą mogli ubiegać się uczestnicy studiów doktoranckich oraz proponowaną wysokość pojedynczego stypendium doktoranckiego.

Liczbę stypendiów doktoranckich, o których mowa w ust. 2, określa się w myśl § 1 ust.3 Regulaminu - z podziałem na poszczególne lata studiów doktoranckich i dyscypliny naukowe.

Stosownie z kolei do uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 1 lipca 2014 r. określającej liczbę stypendiów doktoranckich, o które będą mogli ubiegać się uczestnicy studiów doktoranckich w roku akademickim 2014/2015 oraz wysokości pojedynczego stypendium, dla III roku studiów doktoranckich przewidziano 28 stypendiów doktoranckich w podziale na dyscypliny; w tym [...] ([...]) - 7 stypendiów doktoranckich;

Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 Regulaminu, szczegółowe kryteria wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego ustala dziekan po zasięgnięciu opinii rady wydziału i wydziałowego samorządu doktorantów.

Złożone wnioski o przyznanie stypendium doktoranckiego podlegają ocenie Wydziałowej Komisji Doktoranckiej.

Dalej organ podkreślił, że Wydziałowa Komisja Doktorancka (zwana dalej WKD), opiniując wnioski o przyznanie stypendium doktoranckiego w oparciu o Zarządzenie Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013 r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich na Wydziale [...] brała pod uwagę postępy w realizacji programu studiów doktoranckich, osiągnięcia dydaktyczne, osiągnięcia badawcze oraz reprezentowaną dyscyplinę naukową (w szczególności uchwalony dla tej dyscypliny limit miejsc stypendialnych dla każdej dyscypliny naukowej).

Negatywnie były opiniowane przez WKD wnioski doktorantów:

- niespełniających warunku dobrej oceny z egzaminów (4,0 lub wyżej);

- bez osiągnięć dydaktycznych (0 punktów za osiągnięcia dydaktyczne);

- bez osiągnięć badawczych (0 punktów za osiągnięcia badawcze);

- tych, których osiągnięcia w sumie dały liczbę punktów uniemożliwiającą umieszczenie na liście osób rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego.

Wydziałowa Komisja Doktorancka przyjęła – stwierdził organ, jednolicie dla oceny wszystkich wniosków złożonych na Wydziale [...], że osoba zwolniona z odbywania praktyk dydaktycznych, w związku z zatrudnieniem w uczelni w charakterze nauczyciela, nie wykazuje się osiągnięciami dydaktycznymi w ramach praktyk zawodowych. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że M. S. w semestrze letnim 2013/2014 uzyskała na swój pisemny wniosek - zwolnienie z obowiązku odbywania praktyki zawodowej w związku z podjęciem pracy w [...] Uniwersytetu [...] w charakterze nauczyciela akademickiego (podanie strony wpłynęło w dniu 5 marca 2014r.), tym samym w roku akademickim 2013/2014 w/w nie przeprowadziła zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych.

W świetle powyższego nie budzi – zdaniem organu wątpliwości, że M. S. (doktorantka z dyscypliny [...] - [...]), w roku poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego nie wykazała się koniecznymi osiągnięciami dydaktycznymi w ramach praktyk, w związku z czym WKD negatywnie zaopiniowała wniosek w/w o przedmiotowe stypendium.

W związku z tym w dniu [...] grudnia 2014r. wydana została decyzja nr [...] odmawiająca przyznania M. S. stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2014/2015.

W dniu 19 grudnia 2014r. M. S. zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego, wskazując na liczne uchybienia proceduralne w toku rozpoznawania Jej wniosku, a w szczególności na odmowę przyjęcia wniosku o stypendium doktoranckie z powodu podjęcia przez Nią pracy w charakterze pełnoetatowego nauczyciela akademickiego w Uniwersytecie [...]. Dopiero prośba o pisemne uzasadnienie tej odmowy spowodowała przyjęcie wniosku o przyznanie przedmiotowego stypendium. M. S. zarzuciła także opublikowanie wstępnej listy osób rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego bez zachowania charakteru rankingowego i podziału na dyscypliny, umieszczenie wniosków na liście w kolejności rosnącej numerów albumu, podanie niepełnej informacji o 7-dniowym terminie na złożenie zastrzeżenia (pominięto zapis o możliwości zapoznania się z "opinią komisji oceniającej"), jak i ograniczenie się tylko do ogłoszenia na stronie internetowej dnia 29.10.2014 r. wyników - listy osób, którym przyznano stypendia doktoranckie.

Organ podkreślił, że WKD po ponownym zapoznaniu się w dniu 9 stycznia 2015rr. z dokumentacją M. S. w przedmiotowej sprawie, opowiedziała się za podtrzymaniem decyzji o nieprzyznaniu w/w stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2014/2015, stwierdzając w szczególności, że M. S. (doktorantka III roku), podjęła pracę w lutym 2014 r. w [...] Uniwersytetu [...]. W związku ze złożeniem - z własnej inicjatywy - podania do Kierownika Studiów Doktoranckich Studiów Doktoranckich Wydziału [...] w/w została zwolniona z obowiązku odbywania praktyki zawodowej w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych. W chwili rozpatrywania wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki oraz w okresie rozpatrywania zastrzeżeń co do ogłoszonych list rankingowych osób rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego, M. S. nie spełniała kryterium prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, co skutkowało nierekomendowaniem Jej do przyznania stypendium doktoranckiego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 19 grudnia 2014 r. M. S. nadal nie wskazuje zajęć przeprowadzonych w ramach praktyk zawodowych, wykazując w dołączonej dokumentacji jedynie prowadzenie zajęć w ramach zatrudnienia w charakterze nauczyciela akademickiego w Uniwersytecie [...], co nie oznacza prowadzenia zajęć mających charakter praktyki zawodowej, (lecz) jedynie przeprowadzenie zajęć stanowiących podstawę do zwolnienia z odbywania praktyki zawodowej, w związku z wykonywaniem etatowego zatrudnienia w charakterze nauczyciela akademickiego.

W kwestii błędu proceduralnego, jakim była odmowa przyjęcia przez pracownicę Dziekanatu Wydziału [...] wniosku M. S., WKD wyjaśniła, że odmowa była wynikiem błędu urzędniczki, która została odpowiednio pouczona. Wniosek M. S. o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2014/2015 został przyjęty i rozpatrzony przez Wydziałową Komisję Doktorancką w obowiązującym terminie;

Dalej organ stwierdził, że opinia WKD w sprawie osiągnięć osób ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego ma postać punktacji w załączonej do wniosku "Liście osiągnięć doktoranta" oraz punktacji za poszczególne kategorie w tabeli zbierającej punkty wszystkich doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego. W odpowiedzi na prośbę M. S. o udostępnienie opinii WKD, strona otrzymała wyciąg z tabeli, z której wynikało, że za osiągnięcia dydaktyczne otrzymała 0 punktów. Punktacja wynikała z niespełnienia kryterium, jakim było prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych.

W dniu 13 lutego 2015r. M. S. zapoznała się z materiałem dowodowym i w ślad za tym złożyła w dniu 16 lutego 2015 r. dodatkowe twierdzenia (wnioski), podtrzymując wszystkie wcześniejsze zastrzeżenia dotyczące uchybień, braków i niezgodności z prawem procedury konkursowej.

W odpowiedzi na dodatkowe uwagi (twierdzenia i wnioski) M. S., Wydziałowa Komisja Doktorancka ponownie ustosunkowała się do nich, z którym to stanowiskiem skarżąca zapoznała się 12 marca 2015r. wnosząc do Rektora Uniwersytetu [...] o podjęcie decyzji w przedmiotowej sprawie ustalającej wykładnie rozumienia przepisów dotyczących zasad przyznawania stypendiów uczestnikom Stacjonarnych Studiów Doktoranckich Wydziału [...], zatrudnionym w charakterze nauczyciela akademickiego, wynikających z:

a) § 10 ust. 6 Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] oraz dokumentów podrzędnych;

b) ust. 6 (7) Programu Stacjonarnych Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 16 kwietnia 2013 r.

c) § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...].

W dniu 14 kwietnia 2015r. M. S. zapoznała się z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, odstępując od formułowania dodatkowych wniosków (twierdzeń) w sprawie prowadzonego postępowania.

Na podstawie poczynionych wyżej ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 197 ust 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm. ), uczestnicy studiów doktoranckich prowadzonych w uczelni mają także obowiązek odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu. Maksymalny wymiar zajęć dydaktycznych prowadzonych przez doktorantów nie może przekraczać dziewięćdziesięciu godzin rocznie.

W myśl z kolei § 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach i jednostkach naukowych (Dz. U. Nr 196, poz. 1169 ze zm.), wymiar praktyk, w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych w uczelni lub uczestniczenia w ich prowadzeniu dla doktorantów kształcących się na studiach doktoranckich w uczelni, nie może być mniejszy niż 10 oraz większy niż 90 godzin rocznie (ust.1). Doktorant zatrudniony w charakterze nauczyciela akademickiego, prowadzący zajęcia dydaktyczne w uczelni lub uczestniczący w ich prowadzeniu, jest zwolniony z odbywania praktyk w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych (ust.2) .

Organ przywołał także przepis § 10 ust. 6 Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...], zgodnie z którym, uczestnik studiów doktoranckich zatrudniony w charakterze nauczyciela akademickiego, prowadzący zajęcia dydaktyczne w uczelni jest zwolniony z odbywania praktyk w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych". W myśl § 18 pkt 5 tego Regulaminu, uczestnik studiów doktoranckich zobowiązany jest do odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub w szczególnie uzasadnionych przypadkach - za zgodą kierownika studiów doktoranckich - w formie uczestniczenia w ich prowadzeniu.

Organ zauważył, że cyt. przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym oraz rozporządzenia w związku z użyciem słowa (wyrazu) "może" ustanowiły po stronie rektora - w kwestii załatwienia spraw dotyczących stypendium doktoranckiego - instytucję "uznania administracyjnego".

Wypełnienie przez doktorantów - zainteresowanych uzyskaniem stypendium doktoranckiego - w ramach akcentowanego "uznania administracyjnego" wszystkich lub niektórych z przesłanek wymienionych w cytowanych przepisach prawa

*/ "terminowo realizuje program studiów doktoranckich";

**/ "wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową";

***/ "w roku poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej", nie kształtuje – w ocenie organu, obligatoryjnej ("automatycznej") podstawy prawnej prowadzącej do wydania decyzji przyznającej wnioskującemu stypendium doktoranckie.

Wypełnienie przez doktorantów zainteresowanych uzyskaniem stypendium doktoranckiego - wszystkich lub niektórych przesłanek wymienionych w cyt. przepisach prawa, uprawnia natomiast do wnioskowania ("ubiegania się") o stypendium doktoranckie.

Tym samym przyznanie stypendiów doktoranckich (odmowę przyznania stypendiów doktoranckich) ustawodawca uzależnił – zdaniem organu , wyłącznie od woli (decyzji) właściwych władz uczelni wyższych, które w szczególności uwzględniając posiadane zasoby finansowe czy kierując się kształtowaną i prowadzoną "aktywnością stypendialną" dedykowaną dla doktorantów podejmują w tym zakresie odpowiednie działania.

Organ podkreślił przy tym, że uczestnicy studiów doktoranckich prowadzonych w uczelni mają obowiązek odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu. Przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikowi studiów doktoranckich zatrudnionemu w charakterze nauczyciela akademickiego (pobierającemu z tego tytułu stosowane wynagrodzenie), który jest zwolniony z obowiązku obywania praktyki zawodowej prowadziłoby do finansowego gratyfikowania niewykonywania praktyki zawodowej na studiach doktoranckich. Nie są przyznawane stypendia doktoranckie uczestnikom studiów doktoranckich, którzy zostali zwolnieni z obowiązku odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia. zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu.

W celu wyeliminowania jakichkolwiek przejawów dowolności ("arbitralności") w zakresie wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie stypendiów doktoranckich, opartych o wynikające z prawa powszechnie obowiązującego "uznanie administracyjne" w Uniwersytecie [...], w tym na Wydziale [...], wprowadzono wskazywane wyżej dookreślające (uściślające) i zarazem jednolite dla wszystkich doktorantów zasady (kryteria) zawarte w zarządzeniu rektora, uchwale rady wydziału oraz zarządzeniu dziekana.

W konsekwencji powyższego, organ stwierdził, że w zakresie załatwiania w drodze decyzji administracyjnych wszystkich spraw w przedmiocie stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] przyjęto za konieczne (niezbędne) - w granicach "uznania administracyjnego", spełnienie przez zainteresowanych uczestników studiów doktoranckich w szczególności warunku (przesłanki) prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych. Nie są przyznawane stypendia doktoranckie uczestnikom studiów doktoranckich, którzy zostali zwolnieni z obowiązku odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu. Powyższe wynika z realizowanej przez Uniwersytet [...] aktywności stypendialnej jednakowej wobec wszystkich zainteresowanych stypendiami doktoranckimi.

Bez znaczenia przy tym dla załatwienia niniejszej sprawy jest – zdaniem organu, czy doktorant z własnego przekonania (własnej inicjatywy, na swój wniosek), czy też z powołaniem się na powszechnie obowiązujący przepis prawa nie prowadzi zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych. W Uniwersytecie [...] zwolnienie z odbywania zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych wymaga zawsze uprzedniej decyzji kierownika studiów doktoranckich podjętej wyłącznie na pisemny wniosek założony przez zainteresowanego doktoranta.

Informacja o przedmiotowym warunku (przesłance) - odbywanie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, jak i o pozostałych przesłankach (warunkach) dotyczących udzielania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] jest publicznie ogłaszana we właściwych terminach wszystkim doktorantom.

Uczestnik studiów doktoranckich odstępując od prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych formuje – w ocenie organu, własnym zaniechaniem kształt przesłanek (warunków) istotnych dla późniejszego ubiegania się o stypendium doktoranckie. Uczestnik studiów doktoranckich zatrudniony w charakterze nauczyciela akademickiego może odbywać praktyki zawodowe w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu, jeżeli tylko wyrazi swoje zainteresowanie tymi praktykami zawodowymi (nie złoży pisemnego wniosku o zwolnienie z obowiązku odbywania praktyk zawodowych).

M. S. jako nauczyciel akademicki korzysta z takiej możliwości w roku akademickim 2014/2015.

Natomiast wyłącznie na swój pisemny wniosek - nie korzystała z takiej możliwości w roku akademickim 2013/2014 i tym samym odstąpiła od prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych. Jak wyżej ustalono, M. S. (doktorantka III roku), zatrudniona na umowę o pracę w [...] w Uniwersytecie [...] na stanowisku lektora, została na własny wniosek złożony w dniu 5 marca 2014r. zwolniona z odbywania praktyk w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych, nie wnioskując o prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych roku akademickim 2013/2014.

Organ ponownie stwierdził, że inaczej niż w roku akademickim 2013/2014 - w kolejnym roku akademickim tj. 2014/2015 M. S. złożyła podanie o odbywanie praktyki w formie uczestniczenia w prowadzeniu zajęć, z którego wynika, że będzie uczestniczyła w zajęciach z zakresu [...] w semestrze letnim 2014/2015. Następnie w dniu 9 lutego 2015 r. wpłynęło sprostowanie z Instytutu [...] z informacją, że M. S. będzie uczestniczyła w zajęciach prowadzonych przez promotora dra hab. M. G. i będzie to seminarium magisterskie na I roku dziennych studiów magisterskich.

W dniu 25 lutego 2015 r. wpłynęło kolejne sprostowanie z Instytutu [...] z informacją, że M. S. w semestrze letnim 2014/2015 będzie prowadziła zajęcia [...] na zaocznych studiach licencjackich w wymiarze 18 godzin.

Dalej organ wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania, zaangażowanie M. S. w realizacje badań naukowych zostało ocenione właściwie przez Wydziałową Komisję Doktorancką opiniującą wnioski o przyznanie stypendium doktoranckiego na 20 pkt, co poświadcza wyciąg z opinii WKD z 7.X.2014r. oraz lista osiągnięć W/w w roku akademickim 2013/2014. Jednocześnie strona zasadnie otrzymała za realizację programu studiów doktoranckich 2 punkty.

M. S. w toku prowadzonego postępowania uzyskała za swoje osiągnięcia ostatecznie 22 punkty, jednakże nie spełniła warunku wykazania się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, tym samym – zdaniem organy, nie zaistniały wymagane podstawy do przyznania M. S. stypendium doktoranckiego.

Zdaniem organu, podnoszone przez M. S. usterki w prowadzonym postępowaniu nie uszczupliły Jej uprawnień i obowiązków w zakresie mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W postępowaniu odwoławczym zapewniono stronie pełną realizacje przysługujących Jej praw, w tym zwłaszcza zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Mając na uwadze powyższe, organ orzekł, jak wyżej.

Pismem z dnia 11 maja 2015r. skarżąca M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną wyżej decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

- art. 61 § 1 k.p.a. poprzez nie przyjęcie w dniu 30 września 2014 r. wniosku strony o stypendium,

- art. 35 i 36 k.p.a. w związku z art. 12 k.p.a. poprzez permanentną zwłokę w rozpoznaniu sprawy i nie informowanie strony o terminie jej rozpoznania,

- art. 6 k.p.a. w związku z § 2 ust. 12 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich na stacjonarnych studiach doktoranckich w Uniwersytecie [...], poprzez nierozpoznanie zastrzeżeń do ogłoszonej listy rekomendowanych,

- art. 77 k.p.a. i w związku z art. 8 k.p.a., poprzez istnienie szeregu niewytłumaczonych, istotnych rozbieżności punktowych w dokumentach komisji, dokumentach uzupełnianych przez komisję takich jak wniosek z dnia 30 września 2014 r., lista osiągnięć doktoranta, wyciąg z opinii WKD z dnia 7 października 2014 r., świadczących o nierozpoznaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia polegającego na wskazaniu - ile i za jakie osiągnięcia wnioskodawczyni zdobyła konkretne punkty mające wpływ na listę rekomendowanych i ile zabrakło do progu, aby znaleźć się na liście rekomendowanych oraz dlaczego za udowodnione osiągnięcia nie otrzymała przewidzianych prawem punktów.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, a to :

- § 11 ust.2 pkt 2a rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych w związku z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 1 września 2011r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach i jednostkach naukowych, poprzez przyjęcie, że praca w charakterze nauczyciela akademickiego na U. [...] realizującego zajęcia dydaktyczne ze studentami nie jest tożsama z odbywaniem praktyk w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych, przy spełnieniu wymogów godzinowych i aprobacie władz wydziału,

- ust. 4 Zarządzenia Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego (...), poprzez nieprawidłowe przyznawanie punktów za poszczególne osiągnięcia udowodnione przez skarżącą.

Z ostrożności procesowej skarżąca powołując się na przepis art. 106 § 3 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o dopuszczenie w poczet materiału dowodowego:

* umowy o pracę z dnia 11 marca 2014 r.,

* karty stanowiska pracy pracownika dydaktycznego Uniwersytetu [...],

* sprawozdania hospitacyjne [...] z dnia 15 maja 2015 r.

* umowy zlecenia z dnia 01 marca 2014 r.,

* aneksu z dnia 31 marca 2014 r. do umowy zlecenia,

* zaświadczenia z dnia 24 września 2014 r., na okoliczność wykonywania pracy o jakiej mowa w z § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach i jednostkach naukowych, choć fakt ten był i jest znany organowi,

- podania z dnia 26 lutego 2014r. na okoliczność wyrażenia zgody władz uczelni na zwolnienie z odbywania praktyk zawodowych w roku 2013/2014 w związku faktem zatrudnienia w charakterze nauczyciela akademickiego,

- wniosku o przedłożenie przez organ całej dokumentacji związanej z ustaleniem listy osób rekomendowanych do stypendium doktoranckiego będących doktorantami roku trzeciego na kierunku [...] specjalność [...] (7 stypendiów) na okoliczność wadliwości przebiegu postępowania administracyjnego, a także liczby punktów osób rekomendowanych do uzyskania stypendium.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2014r., ze wskazaniem wytycznych co do sposobu ustalenia poprawnej liczby punktów uwzględniające odbyte godziny dydaktyczne ze studentami w ramach odbytego stosunku pracy, faktu wszczęcia przewodu doktorskiego na posiedzeniu Rady Wydziału [...] z dnia 10 czerwca 2014 r., faktu opracowania koncepcji i programu zajęć dydaktycznych (opracowanie sylabusów i programów autorskich na poziomach B2 plus), faktu współpracy ze studenckim kołem naukowym i późniejsze zweryfikowanie listy studentów rekomendowanych do stypendium z uwzględnieniem tak ustalonego wyniku punktowego wniosku skarżącej, oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca w bardzo szczegółowym opisie stanu faktycznego (historycznego), przedstawiła szeroką argumentację na poparcie swych zarzutów, począwszy od zaakcentowania, iż wniosek Jej z dnia 30 września 2014r. choć zasadny, nie został przyjęty.

Skarżąca powołując się m.innymi na przepis § 6 w/w rozporządzenia z 1 września 2011 r., stwierdziła, że doktorant, który jest zatrudniony w charakterze nauczyciela akademickiego, prowadzący zajęcia dydaktyczne w uczelni lub uczestniczący w ich prowadzeniu jest zwolniony z odbywania praktyk w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych (bez konieczności składania jakiegokolwiek wniosku o wyrażenie zgody, a jedynie zobowiązany do poinformowania o tym fakcie i ewentualnym udokumentowaniu tego faktu).

Mając na uwadze powyższe skarżąca stwierdziła, że argument powtarzany w obu decyzjach, iż nie spełniła wymogu odbycia przewidzianych prawem praktyk zawodowych polegających na prowadzeniu zajęć dydaktycznych jest chybiony, gdyż odbyła je w wersji jeszcze bardziej profesjonalnej już jako nauczyciel akademicki i jak wynika z przedłożonej przez Nią dokumentacji - w ilości godzin wyższej od wymaganej Dalej skarżąca podkreśliła, że zgodnie z obowiązującym regulaminem przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich na stacjonarnych studiach doktoranckich w Uniwersytecie [...] stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o stypendium jest kilkuetapowe, opisując poszczególne etapy tegoż postępowania.

Dalej skarżąca wskazała, że jak wynika z wypełnionego przez Komisję wniosku o stypendium z dnia 30 września 2014 r. w rubryce, "Opinia Komisji w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego", wskazano, że :

- nie zaangażowała się w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, co w Ocenie skarżącej stanowi naruszenie przepisu § 11 ust.2 pkt 2a rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych w związku z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 01 września 2011 r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach jednostkach naukowych,

- zaangażowała się w realizację badań naukowych,

- nie uzupełniono rubryki średnia ocen z egzaminów/przedmiotów objętych programem studiów; rubryka niewypełniona.

Zaś w rubryce "uzasadnienie" stwierdzono, iż uzyskana liczba punktów nie pozwala na rekomendowanie do stypendium, nie wskazując ile punktów i za co otrzymała.

W liście "osiągnięć doktoranta" skarżącej przyznano natomiast:

- 2 punkty za realizację programu studiów doktoranckich,

- 10 punktów za osiągnięcia w pracy dydaktycznej, pomijając 376 godzin pracy dydaktycznej, za co jak wynika z dokumentu przyznano 9 punktów, co stanowi zdaniem skarżącej naruszenie prawa materialnego, tj. ust. 4 Zarządzenia Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego (...), poprzez nieprawidłowe przyznawanie właściwych punktów za poszczególne osiągnięcia udowodnione przez skarżącego)

- 20 punktów za osiągnięcia w pracy badawczej.

Sumarycznie w tym dokumencie skarżąca otrzymała 32 punkty.

Dalej skarżąca podkreśliła, że w dniu 9 października 2014 r. ogłoszono " wstępną listę osób rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego, gdy procedura nie przewiduje wstępnej listy osób rekomendowanych, a listę osób rekomendowanych.

Z przesłanego skarżącej dokumentu zatytułowanego "wyciąg z opinii WKD" z dnia 7 października 2014r. wbrew w/w ustaleniom punktowym pozbawiono Jej kolejnych 10 punktów za dydaktykę, poprzez nieprawidłowe przyznawanie właściwych punktów za poszczególne osiągnięcia udowodnione przez skarżącą.

W dniu 16 października 2014r. skarżąca wniosła zastrzeżenia do tak skonstruowanej listy rekomendowanych, gdzie wskazała, że w kategorii "Realizacja programu studiów doktoranckich" przyznano Jej 2 punkty, podczas gdy powinna otrzymać 4 punkty, gdyż zgodnie z zarządzeniem Dziekana Wydziału [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego (...), powinien zostać uwzględniony fakt, iż w dniu 10 czerwca 2014r. wszczęła na posiedzeniu Rady Wydziału [...] przewód doktorski (2 punkty).

W kategorii "Osiągnięcia w pracy dydaktycznej" przyznano Jej 0 punktów, nie uwzględniając:

- ponad 90 godzin zajęć dydaktycznych w [...], jednostce U. [...] - 9 punktów

- opracowania koncepcji i programu zajęć dydaktycznych (opracowanie sylabusów i programów autorskich na poziomach B2 plus) - 6 punktów,

- współpracy ze studenckim kołem naukowym (współpraca ze Studenckim Kołem Naukowym "[...]" – od 1-3 punktów. Łącznie więc - w ocenie skarżącej, powinna otrzymać od 40 do 42 punktów.

Skarżąca stwierdziła, że w obu decyzjach brak jest informacji o wyniku punktowym powiązanym ze szczegółowymi kryteriami wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego, które wskazywały punkty za poszczególne osiągnięcia brane pod uwagę, a także nie wskazano progu punktowego, którego przekroczenie dawało możliwość pojawienia się na liście rekomendowanych (naruszenie prawa procesowego art. 107 § 3 k.p.a.).

Zdaniem skarżącej wskazane wyżej prawne regulacje i chronologiczny opis przebiegu postępowania, naruszenia prawa zarówno procesowego jak i przede wszystkim prawa materialnego, jednoznacznie wskazują, iż obie decyzje Rektora są wadliwe i powinny zostać uchylone, sama zaś sprawa powinna zostać ponownie rozpoznana z uwzględnieniem, w procesie ustalania punktów, od których zależy sama rekomendacja jak i miejsce na liście osób zgłoszonych do rekomendacji, faktów które nie były przez WKD podważane, a to:

- fakt odbycia godzin dydaktycznych ze studentami w ramach odbytego stosunku pracy tożsamych z praktyką,

- fakt wszczęcia przewodu doktorskiego na posiedzeniu Rady Wydziału [...] z dnia 10 czerwca 2014 r.,

- fakt opracowania koncepcji i programu zajęć dydaktycznych (opracowanie sylabusów i programów autorskich na poziomach B2 plus),

- fakt współpracy ze studenckim kołem naukowym. W związku z powyższym, skarżąca wniosła jak wyżej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ stwierdził, że nie godzi się ze skarżąca, iż w toku postępowania naruszone zostały przepisy procedury administracyjnej, szczegółowo uzasadniając w tym względzie swe stanowisko.

Także organ nie zgodził się z zarzutami dot. naruszenie prawa materialnego, akcentując, że po pierwsze wydana w sprawie decyzja ma charakter decyzji uznaniowej, gdy nadto skarżąca nie spełniała kryteriów przyznania stypendium doktoranckiego, gdyż wykazywała we wniosku o stypendium doktoranckie jedynie, prowadzenie zajęć stanowiących podstawę do zwolnienia z odbywania praktyki zawodowej w ramach zatrudnienia jako nauczyciel akademicki. Przepis § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] nie może być interpretowany w oderwaniu od § 10 ust. 6 Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]. Przepisy ww. regulaminów oznaczają, że osoba zatrudniona w uczelni w charakterze nauczyciela akademickiego i tym samym zwolniona z odbywania praktyk w formie zajęć dydaktycznych, nie prowadzi zajęć w ramach praktyki zawodowej i nie wykazuje się osiągnięciami dydaktycznymi w ramach praktyk zawodowych.

Na dodatkowe poparcie prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji wskazują – zdaniem organu, przepisy prawa zawarte w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 marca 2015r. w sprawie sposobu podziału dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych i niepublicznych (Dz. U. z 2015r. poz. 463). Zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ww. rozporządzenia – dla potrzeb ustalenia wielkości dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych - nie uwzględnia się w stosownym algorytmie uczestników studiów doktoranckich (doktorantów) pozostających z uczelnią publiczną w stosunku pracy.

Zdaniem organu, cytowane wyżej przepisy prawa dobitnie świadczą, że dotacja z budżetu państwa dla uczelni publicznej nie jest przewidziana na finansowanie stypendiów doktoranckich dla tych uczestników studiów doktoranckich (doktorantów), którzy pozostają z uczelnią w stosunku pracy. Jak wiadomo, zgodnie z art. 200 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia doktoranckie finansowane są z budżetu państwa.

Organ dalej zauważył, że decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Przez wzgląd na to, że żadna z ww. okoliczności nie wystąpiła, zarzuty naruszenia prawa materialnego, artykułowane przez skarżącą, są – w ocenie organu nietrafne i uzasadniają oddalenie skargi.

Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2015r., będącym odpowiedzią na odpowiedź organu na skargę, oświadczyła, że podtrzymuje w całości treść swej skargi. Nadto skarżąca stwierdziła, że po przejrzeniu przesłanych do WSA przez Rektora Uniwersytetu [...] akt postępowania administracyjnego, iż nie są one kompletne, gdyż brakuje podania z dnia 23 grudnia 2014 r., ustosunkowania Wydziałowej Komisji Doktoranckiej do Jej wniosku z dnia 17 lutego 2015 r., pisma z dnia 17 marca 2015 r. oraz kopii e-maila z dnia 10 kwietnia 2015 r. autorstwa E. K., przedkłada te dokumenty jako dowód na okoliczność ich treści.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej.

Obowiązkiem sądu administracyjnego jest zatem stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny z prawem (por. T. Woś [w:] T.Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", red. T.Woś, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, str. 441). Realizację tego celu umożliwia zasada niezwiązania sądu granicami skargi, co oznacza, że dokonując kontroli sąd nie ogranicza się tylko do zbadania zasadności zgłoszonych w skardze wniosków i zarzutów (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

Stosując przedstawione wyżej kryteria oceny, Sąd w pierwszej kolejności ocenił prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania administracyjnego, jako, że przepisy te rzutują na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.

Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola wykazała, że tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit."c" p.p.s.a., a w konsekwencji z naruszeniem przepisów w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit."a" ustawy, co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zwaną dalej ustawą, p.s.w. (Dz. U. z 2012r., poz. 572 ze zm.).

I tak zgodnie z art. 200 ust. 1 i 3 p.s.w., uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, a decyzję o przyznaniu tego świadczenia pieniężnego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje co do zasady rektor uczelni.

Zważyć przy tym również należy, że w art. 201 ust. 1 p.s.w. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw szkolnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków i trybu organizowania, prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich, przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych, a także minimalną wysokość kwoty zwiększenia stypendium doktoranckiego, uwzględniając m.in. tryb i okresy przyznawania stypendiów doktoranckich.

W oparciu powyższą delegację ustawową, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu 24 października 2014r. rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich( Dz.U. z 2014r. poz. 1480, dalej "rozporządzenie"), które zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 12 grudnia 2013r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich( Dz.U. z 2013r. poz. 1581).

I tak w myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia, stypendium doktoranckie przyznaje rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium przez doktorancką komisję stypendialną jednostki organizacyjnej uczelni albo jednostki naukowej, zwaną dalej "komisją".

Z § 12 ust. 2 rozporządzenia wynika, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;

2) wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych

albo

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

Z kolei przepis § 13 ust.1 rozporządzenia stanowi, że doktorant składa wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego do kierownika studiów doktoranckich. Wniosek ten stosownie do art.13 ust.2 , winien zawierać:

1) dane doktoranta: imię, nazwisko, numer PESEL, a w przypadku jego braku - numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz wskazanie roku studiów doktoranckich;

2) opinię opiekuna naukowego albo promotora - w przypadku ubiegania się o stypendium na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich;

3) informacje potwierdzające spełnienie kryteriów, o których mowa w § 12.

Istotny jest tu także przepis art.13 ust.3 rozporządzenia, zgodnie z którym komisja, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego, przekazuje rektorowi uczelni albo dyrektorowi jednostki naukowej listę doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium zawierającą dane, o których mowa w ust. 2 pkt 1.

Reasumując stwierdzić należy, że w przypadku złożenia przez doktoranta drugiego i kolejnych lat studiów doktoranckich wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, to rektor podejmuje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania tegoż stypendium, zasięgając wcześniej opinii komisji.

Podobna regulacja zawarta została w Regulaminie przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich na stacjonarnych studiach doktoranckich w Uniwersytecie [...] (§ 2 ust.2, ust.9), stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. – dalej zwanym Regulaminem (k.39 akt sądowych).

W tym miejscu godzi się również zauważyć, że w myśl przepisu § 2 ust.3 w/w Regulaminu, kryteria wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania przedmiotowego stypendium, określone zostały Zarządzeniem Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich na Wydziale [...] (k.39 i k.69 akt sądowych).

Przechodząc do dalszych rozważań, podkreślić należy, że zgodnie z art. 207 ust.1 p.s.w., do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Niewątpliwie sprawa przyznania uczestnikowi studiów stacjonarnych stypendium doktoranckiego należy do wymienionych kategorii spraw, zatem do podejmowanych decyzji w tym przedmiocie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Odwołać się w tym miejscu należy, do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok TK z dnia 8 listopada 2000r., sygn. akt SK 19/99, publik. w OTK nr 7, poz. 258).

Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie, z którym, odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a., polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1304/11, Lex nr 1069584).

Skoro odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, to w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego winny być przestrzegane tak ogólne zasady postępowania administracyjnego jak i respektowane podstawowe założenia procedury administracyjnej. Oznacza to, że organy uczelni powinny najpierw poczynić ustalenia odzwierciedlone w zebranym materiale dowodowym i w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., uzasadniające odmowę przyznania stypendium doktoranckiego przy zastosowaniu zasad postępowania administracyjnego.

Przestrzeganie w niniejszej sprawie przepisów procedury administracyjnej jest o tyle istotne, że decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest decyzją uznaniową, o czym świadczy zawarte w art. 200 ust. 1 p.s.w. stwierdzenie : "Uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie".

Oznacza to, że podejmowana w ramach uznania administracyjnego przedmiotowa decyzja nakłada na organ obowiązek szczególnie wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego i dokonania równie szczegółowej analizy (oceny) tegoż materiału dowodowego.

Uzasadnienie zaś takiej decyzji, zwłaszcza o negatywnych dla strony konsekwencjach – a co ma miejsce w niniejszej sprawie - powinno zaś szczegółowo wskazywać także przyczyny, argumenty, na których oparł się organ rozstrzygający sprawę, jak i powody dla których organ zastosował takie rozstrzygniecie. Brak prawidłowego uzasadnienia przedmiotowej decyzji, nie tylko, że nie wyjaśnia stronie zasadności zastosowania takiego rozstrzygnięcia, lecz także uniemożliwia właściwą kontrolę Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę.

Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza wprawdzie, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, lecz odwrotnie - musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w doktrynie, jak i w orzecznictwie, gdzie przyjęte zostało, że z decyzjami uznaniowymi wiąże się ukierunkowana kontrola sądowa, przy której rolę, zadania i zakres kompetencji Sądu rozumie się znacznie szerzej i głębiej niż w innych sytuacjach. Kontrolę tę zaś musi umożliwiać szczegółowe uzasadnianie takich decyzji. Stąd nie tylko nie są one zwolnione z takiego obowiązku, ale ich uzasadnienie musi wskazywać w sposób jasny i czytelny na motywy, jakimi kierowano się, podejmując określone rozstrzygnięcie (por. M.Jaśkowska, Uznanie administracyjne w orzecznictwie sądów administracyjnych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5-6/2010, str.174 –175).

Oceniając legalność decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego Sąd, zatem bada, czy organy nie dopuściły się rażących uchybień, czy dysponowały niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonały wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu administracji publicznej, a w niniejszej sprawie Rektora uczelni wyższej było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Organ obwiązany był zatem prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestnika do władz uczelni (odpowiednio art. 8 k.p.a.) oraz wyjaśnić doktorantowi zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (odpowiednio art. 11 k.p.a.). Obowiązkiem organu było zatem zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a także dokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy ziściły się przesłanki do przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego (art. 80 k.p.a.).

Tak jak to już wyżej Sad podkreślił, z uzasadnienia decyzji Rektora powinno jednoznacznie wynikać, które z faktów organ uznał za udowodnione, na jakich oparł się dowodach oraz dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).

W niniejszej sprawie, istota sporu sprowadza się do oceny uzyskanej przez skarżącą punktacji, gdy skarżąca w toku postępowania konsekwentnie zarzucała m.innymi brak obiektywnych kryteriów weryfikacji przyznanej punktacji, jak i nie uwzględnienie przedstawionego przez Nią Jej dorobku naukowego.

Niesporne jest w sprawie, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014r.,Nr [...] organ odmówił M. S. - doktorantowi Wydziału [...] przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2014/2015.

Zdaniem Sądu, decyzja ta nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., albowiem za takie uzasadnienie nie można bowiem uznać zawartego w tejże decyzji - poza przywołaniem regulacji dotyczących przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie, stwierdzenia o treści, cyt.: "Pani M. S. (doktorantka z dyscypliny [...] – [...]) w roku poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego nie wykazała się osiągnięciami dydaktycznymi. Wydziałowa Komisja Doktorancka negatywnie zaopiniowała wniosek Pani M. S.".

Opisana wyżej decyzja (jej uzasadnienie) w okolicznościach badanego przypadku - nie zawiera oceny niespełnienia przesłanek przepisu prawa materialnego. W konsekwencji powoduje to, że skarżąca, jako adresat tej decyzji zmuszona jest domyślać się motywów rozstrzygnięcia, co decyzję tę czyni dla skarżącej niezrozumiałą. Ograniczenie się do zacytowania brzmienia przepisu § 2 ust.2 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich na stacjonarnych studiach doktoranckich w Uniwersytecie [...], stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., niewątpliwie uchybia wymogom należytego uzasadnienia.

Wadliwości tej nie spostrzegł organ odwoławczy, utrzymując w mocy tę decyzję.

W ocenie Sądu, zasadne są tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji niezawierającej w istocie uzasadnienia, zwłaszcza, że brak było podstaw do odstąpienia od uzasadnienia tej decyzji w oparciu o przepis art.107 § 4 k.p.a., skoro decyzja nie uwzględniała żądania skarżącej.

Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji, choć jest bardzo obszerne, z tej to przede wszystkim przyczyny, że obrazuje w szczegółach przebieg postępowania, to nie można przyjąć - mając na względzie cyt. wyżej przepis § 12 ust.2, a zwłaszcza ust.2 pkt 2 lit.a i b rozporządzenia z dnia 24 października 2014r w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz § 2 ust.2 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich na stacjonarnych studiach doktoranckich w Uniwersytecie [...], stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., a także postanowienia pkt 4 Zarządzenia Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich na Wydziale [...], by decyzja ta spełniała wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Należy przy tym podkreślić, że skoro przy opiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium bierze się pod uwagę kryteria określone w § 2 ust. 2 regulaminu w związku z pkt 3 zarządzenia Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich na Wydziale [...] i na tej podstawie sporządza się listę rekomendowanych, a która następnie brana jest pod uwagę przy wydawaniu decyzji w sprawie stypendium doktoranckiego, to zarówno skarżący jako wnioskujący o przyznanie stypendium, a w konsekwencji także Sąd kontrolujący wydane decyzje powinien mieć możliwość weryfikacji prawidłowości przyznanej liczby punktów za poszczególne osiągnięcia doktoranta.

Nadto, skoro w w/w pkt 4 Zarządzenia Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. - ustalona została szczegółowa punktacja za osiągnięcia doktoranta w poszczególnych kategoriach, gdy nadto z załącznika do tegoż zarządzenia, zatytułowanego "Lista osiągnięć doktoranta" jednoznacznie wynika, że dokumencie tym winny być zamieszczone – przyznane punkty za określone osiągnięcia doktoranta, to wskazanie przez organ jedynie ogólnej liczby przyznanych skarżącej punktów, a sprowadzające się do stwierdzenia, że zaangażowanie M. S. w realizację badań naukowych zostało ocenione przez Wydziałową Komisję Doktorancką na 20 punktów, zaś za realizację programu studiów doktoranckich otrzymała 2 punkty, w konsekwencji stwierdzając, że skarżąca uzyskała za swoje osiągnięcia ostatecznie 22 punkty, gdy skarżąca nie godząc się z tymi wielkościami, zarzucała m.innymi nie uwzględnienie Jej całego dorobku doktoranckiego, wskazując przy tym konkretny swój dorobek naukowy, to pozwala na stwierdzenie, że w sprawie ma miejsce uchybienie wskazanym przepisom postępowania, a które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Uchybienie to jest o tyle istotne, że ze znajdującej się na k.2 akt administracyjnej "Listy osiągnięć doktoranta" M. S. wynika, że w/w osiągnęła łącznie 32 punkty, gdy zaś organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podaje, że skarżąca otrzymała 23 punkty.

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że decyzja Rektora w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego winna była wskazywać w treści uzasadnienia decyzji nie tylko sumę uzyskanych punktów, lecz także uzyskaną punktację w odniesieniu do poszczególnych kryteriów regulaminu wraz z omówieniem przyczyn przyznania czy też nie przyznania punktów. Tylko wówczas decyzja tak sporządzona pozwala na dokonanie jej kontroli w odniesieniu do kryterium legalności.

Tych wymogów wydane w sprawie decyzje nie spełniają. Tym samym zgodzić się należy ze skarżącą, że organy wydając w sprawie zaskarżone decyzje naruszyły przepis art.7 oraz art. 77 k.p.a. a w konsekwencji naruszając także przepis art.107 § 3 k.p.a.

W tej sytuacji, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Wprawdzie Sąd, z przyczyn wyżej podanych wyeliminował z obrotu prawnego wydane w sprawie decyzje, tym niemniej Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie naruszony został przepis § 11 ust.2 pkt 2a rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych (Dz.U. z 2013r, poz.1581) w związku z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 1 września 2011r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach i jednostkach naukowych (Dz.U. z 2015, poz.172), poprzez przyjęcie, że praca skarżącej w charakterze nauczyciela akademickiego na Uniwersytecie [...], realizującej zajęcia dydaktyczne ze studentami nie jest tożsama z odbywaniem praktyk w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych, przy spełnieniu wymogów godzinowych i aprobacie władz wydziału.

Sąd nie kwestionuje, że zgodnie z w/w przepisem § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 1 września 2011r., doktorant zatrudniony w charakterze nauczyciela akademickiego, prowadzący zajęcia dydaktyczne w uczelni lub uczestniczący w ich prowadzeniu, jest zwolniony z odbywania praktyk w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych, tym niemniej w niniejszej sprawie fundamentalne znaczenie, mają przede wszystkim przepisy ustalające warunki przyznawania stypendiów doktoranckich.

Zgodnie zaś z powołanym przez skarżącą przepisem § 11 ust.2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych, jak i zgodnie z powołanym wyżej przez Sąd § 12 ust.2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 października 2014r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową.

Powyższa regulacja znalazła swoje odbicie tak zapisie § 2 ust.2 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...], jak i w w/w Zarządzeniu Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich na Wydziale [...] (pkt 3 ppkt 1).

Oznacza to, że choć skarżąca prowadziła zajęcia dydaktyczne ze studentami, będąc zatrudnioną w uczelni w charakterze nauczyciela akademickiego w ramach umowy o pracę, będąc równocześnie zwolnioną z odbywania praktyk zawodowych, to zasadne było stanowisko organu, że skarżąca ubiegając się o przyznanie przedmiotowego stypendium, nie spełniła zgodnie z w/w przepisami warunku prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych.

Niemniej jednak w takiej sytuacji, organ winien był zbadać i ocenić przesłankę o której jest mowa w cyt. wyżej z § 11 ust.2 pkt 2 lit.b rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych, a powtórzoną w § 12 ust.2 pkt 2 lit.b rozporządzenia z dnia 24 października 2014r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz w § 2 ust.2 pkt 1 (w końcowej części zdania) Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...], jak i w pkt 3 ppkt 1 ( w końcowej części zdania) Zarządzenia Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie ustalenia szczegółowych kryteriów wyłaniania doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium doktoranckiego (...), zgodnie z którymi to przepisami stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który wykazuje się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, a którą to okoliczność organ pominął.

Czyniąc zadość wymaganiom określonym w art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd pragnie wyjaśnić, że przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.

H.B.5.02.2016 r.