Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2036/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 26
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity
article: art. 255, art. 256 ust. 1, art. 315 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 8, art. 84 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 § 4, art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędziowie NSA Andrzej Kuba Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Co., Inc., T., Japonia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1018/12 w sprawie ze skargi G., G., Kajmany na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr Sp. 125/08 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasądza od G., G., Kajmany na rzecz A. Co., Inc., T., Japonia 950 (słownie: dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem objętym skargą kasacyjną, po rozpoznaniu skargi G., G., Kajmany na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr SP. [...]w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu oraz orzekł o kosztach postępowania.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz firmy A. Co. Inc. T., Japonia patentu nr [...] na wynalazek "Sposób wytworzenia L-aminokwasu przy użyciu mikroorganizmu".

W dniu [...] lutego 2008 r. skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie patentu, który jej zdaniem, został udzielony z naruszeniem art. 26 oraz art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117; dalej: ustawa o wynalazczości) oraz art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: prawo własności przedmiotowej lub p.w.p.). Uzasadniając podstawy prawne wniosku spółka podniosła, że w postępowaniu o udzielenie patentu dopuszczono do wprowadzenia uzupełnień i poprawek, które wykroczyły poza to, co zostało ujawnione jako przedmiot rozwiązania w opisie wynalazku w dniu dokonania jego zgłoszenia oraz zarzucono, że sporne rozwiązanie nie ma charakteru technicznego i nie nadaje się do stosowania oraz wskazano na oczywistość rozwiązania.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr Sp. [...] Urząd Patentowy RP na podstawie art. 89 ust. 1 prawa własności przemysłowej, art. 10 i art. 26 ustawy

o wynalazczości w zw. z art. 315 ust. 3 prawa własności przemysłowej oraz art. 98 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił wniosek oraz orzekł o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu decyzji organ przesądził, że skarżąca wykazała interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu. W ocenie organu brak było podstaw do uznania zasadności wniosku o unieważnienie patentu. Zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Przedmiotowy wynalazek został zgłoszony w dniu [...] października 1994 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy

o wynalazczości, a wobec tego powołany przez wnioskodawcę w nawiązaniu do art. 89 p.w.p. przepis art. 37 p.w.p., jak również argumentacja w tym zakresie, nie odnoszą się do ustawowych warunków rejestracji i jako takie nie mogą przesądzać o unieważnieniu spornego patentu. Organ podał, że zgodnie z poglądem orzecznictwa, art. 37 p.w.p. nie dotyczy ustawowych warunków do udzielenia patentu. Podkreślił, że w postępowaniu spornym organ rozstrzyga jedynie, co do ewentualnego niespełnienia wymogów zdolności patentowej rozwiązań, a więc sprawdza i decyduje, czy wynalazek jest nowy, posiada poziom wynalazczy i nadaje się do stosowania przemysłowego, w tym, czy został ujawniony przed datą wg, której oznacza się pierwszeństwo wynalazku. Powołanie zarzutu na podstawie przepisu obecnie obowiązującej ustawy (art. 37 p.w.p.) obok zarzutów opartych na przepisach ustawy obowiązującej w chwili zgłoszenia (art. 10 i art. 26 ustawy o wynalazczości) wskazuje, że wnioskodawca sam uznaje, iż analizowany przepis dotyczy kwestii naruszenia procedury, nie zaś sfery ustawowych warunków udzielenia patentu.

W ocenie Urzędu Patentowego wszystkie niezbędne cechy techniczne definiujące wynalazek są obecne w zastrzeżeniach patentowych. Każda z nich ma poparcie w opisie i w przykładach wykonania zamieszczonych w opisie, w związku

z czym patent został udzielony bez naruszenia zasady stosowalności. Zdaniem organu niesłusznie skarżąca zarzuciła, że w patencie brak definicji wielu stosowanych terminów, np. genomu. Opisy patentowe to literatura specjalistyczna kierowana do specjalistów w danej dziedzinie. Zamieszczanie w nich informacji podręcznikowych jest więc zbędne.

Jako bezzasadny organ ocenił zarzut niespełnienia przez wynalazek w dniu jego zgłoszenia wymogu nieoczywistości. Stwierdził bowiem, że aby udowodnić, że wynalazek objęty przedmiotowym patentem w dacie zgłoszenia nie spełniał wymogu nieoczywistości, winny być przedstawione dowody świadczące o tym, że przed datą jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP znane było powszechnie rozwiązanie, lub rozwiązania, w oparciu o które przeciętny specjalista z danej dziedziny mógł bez wkładu myśli twórczej, tj. tylko w oparciu o posiadaną wiedzę i za pomocą rutynowego działania, otrzymać rozwiązanie objęte spornym patentem. Zdaniem Urzędu, takie dowody nie zostały przez stronę przedstawione.

Urząd Patentowy RP zwrócił również uwagę na to, że znaczna część zarzutów dotyczyła formy werbalizacji zastrzeżeń patentowych, a nie merytorycznej wartości patentu jako całościowego rozwiązania biotechnologicznego.

Powyższe stanowisko Urzędu jest, w jego ocenie, zbieżne z ustaleniami zawartymi w wyroku z 22 sierpnia 2007 r. Sądu w Hadze, zarówno jeśli chodzi

o nieoczywistość przedmiotowego rozwiązania, jak i wystarczające jego ujawnienie. Zdaniem organu, metoda będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie wynika

w sposób oczywisty z przytoczonego stanu techniki, jak również dla specjalistów jest wystarczająco ujawniona.

Nadto Urząd Patentowy podniósł, że jego stanowisko jest zgodne z wyrokiem Federalnego Sądu Patentowego z dnia 21 lipca 2009 r. (nr sprawy [...]), który odnosi się do patentu europejskiego [...], oddalającego zarzuty G., T., H. (Chiny), odnośnie braku nowości i oczywistości rozwiązania.

Skarżąca w szeroko umotywowanej skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ, jak i uczestnik postępowania A. Co., Inc. z siedzibą w T., wnieśli o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu w sprawie z wniosku o unieważnienie patentu Urząd Patentowy działający w trybie spornym jest związany podstawą prawną żądania strony w tym przedmiocie, która zakreśla ramy merytoryczne tego postępowania. Natomiast zasady postępowania określa procedura administracyjna, co oznacza, iż organ zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, z czym łączy się obowiązek rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, w tym, także twierdzeń

i dowodów zgłaszanych przez strony, w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z

2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.) i stosownie do wymogu art. 107 § 3 k.p.a. dania pełnego wyrazu swym ustaleniom i ocenie w uzasadnieniu decyzji.

W ocenie Sądu I instancji, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że organ dopuścił się naruszenia powyższych przepisów postępowania, a także art. 7 i art. 8 k.p.a., w szczególności przez niedokonanie wszechstronnej oceny w zakresie kryterium braku dostatecznego ujawnienia istoty wynalazku w opisie zgłoszenia oraz przesłanki nieoczywistości spornego rozwiązania w rozumieniu art. 10 i art. 26 ustawy

o wynalazczości, a w konsekwencji poprzez stwierdzenie, iż nie ma podstaw do unieważnienia w/w patentu, pomimo braku dogłębnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wszystkim zarzutów i twierdzeń podniesionych przez skarżącą

w ich uzasadnieniu.

Strona skarżąca zarzuciła decyzji przede wszystkim, że organ w sposób błędny rozumie kwestię dostatecznego ujawnienia oraz poparcia rozwiązania w opisie zgłoszenia, co może, w konsekwencji, świadczyć o niezrozumieniu istoty wyjaśnianego przez organ zagadnienia biologicznego polegającego na modyfikacji mikroorganizmu. Skarżąca zarzuciła przy tym, że Urząd Patentowy RP, dokonując analizy spornego rozwiązania objętego patentem nr [...] - popełnił ewidentne błędy świadczące nie tylko o braku zrozumienia działania szlaku biosyntezy L-aminokwasów, lecz nawet

o braku zrozumienia treści patentu.

Wobec tego, w ocenie Sądu, istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy udzielony patent nr [...] spełniał kryterium nieoczywistości oraz dostatecznego ujawnienia zgłoszonego rozwiązania, które ujawniałyby jego istotę, w stopniu wystarczającym do jego zrealizowania.

WSA wskazał, że w świetle przepisów art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 63 ust. 2 prawa własności przemysłowej uznać należy, że to opis wynalazku ma ujawniać jego istotę, a więc w toku badania merytorycznego następuje sprawdzenie, czy złożony opis spełnia m.in. warunek dostatecznego ujawnienia wynalazku, a część wyglądająca zewnętrznie na zastrzeżenia patentowe odpowiada rzeczywiście funkcji przewidzianej dla zastrzeżeń. Podniósł, że zarówno na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy

o wynalazczości, jak i ustawy - Prawo własności przemysłowej, wynalazek powinien być przedstawiony w sposób umożliwiający zrozumienie zarówno postawionego przez twórcę problemu technicznego, jak i rozwiązania tego problemu. Opis wynalazku powinien przedstawiać (ujawniać) wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, jak również dokonać rzeczowej analizy porównawczej z dotychczasowym stanem techniki. Zdaniem Sądu, wynalazek musi zawierać (a zgłoszenie ujawniać) wszystkie środki techniczne niezbędne dla jego zastosowania, a więc urzeczywistnienia idei technicznej leżącej u jego podstaw (sprawność techniczna).

Istotnym zatem jest rozstrzygnięcie zagadnienia, czy udzielony na rzecz spółki japońskiej wynalazek został na tyle jasno i precyzyjnie ujawniony w opisie spornego zgłoszenia, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - spełnia on ustawowe kryteria konieczne do udzielenia patentu. W ocenie Sądu, w razie zaistniałego sporu

w przedmiocie dostatecznego ujawnienia istoty wynalazku i jego pełnego zrozumienia oraz roli przykładów wykonania, a w konsekwencji błędnego określenia wymagań niezbędnych do spełnienia wymogu przemysłowej stosowalności spornego rozwiązania, a także sporu w przedmiocie braku oczywistości tego rozwiązania, do którego dochodzi pomiędzy podmiotem wnioskującym o unieważnienie (czy też ewentualnie podmiotem zgłaszającym wynalazek do opatentowania) a Urzędem Patentowym RP, organ odmawiając unieważnienia (lub odpowiednio - udzielenia) patentu, zasadniczo nie może poprzestać jedynie na swoim własnym przekonaniu, co do braku spełnienia przez wynalazek wspomnianych wyżej kryteriów. Potrzebne jest wtedy powołanie się tego organu na odpowiednie dowody, a w miarę możliwości na opinię biegłego specjalisty

z danej dziedziny techniki, gdyż - jak się okazuje w niniejszej sprawie - zbadanie kwestii dostatecznego ujawnienia niezbędnych danych pozwalających znawcy konkretne rozwiązanie zastosować, a także ocena przedłożonych przez stronę skarżącą przykładów potwierdzających rzekomy brak uzyskania nieoczekiwanego efektu wynikającego ze zgłoszonego do ochrony rozwiązania, wymaga zasadniczo wiadomości specjalnych, których - jak wydaje się sugerować strona skarżąca - eksperci Urzędu Patentowego RP nie posiadają. Z tej przyczyny Sąd uznał, że brak przeprowadzenia przez Urząd Patentowy postępowania dowodowego w zakresie, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a. i oparcie się jedynie na własnym przekonaniu, co miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, uzasadniało zarzut naruszenia,

w zaskarżonej decyzji, przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto w ocenie Sądu organ nie ustosunkował się w sposób precyzyjny do wszystkich podniesionych przez skarżącą spółkę zarzutów dotyczących zarówno braku dostatecznego ujawnienia, jak i braku przymiotu nieoczywistości, jakie uniemożliwiłyby znawcy realizację wynalazku w całym zastrzeganym zakresie. Nie sposób odmówić również racji stronie skarżącej w zakresie podniesionego przez nią zarzutu niedostatecznie jasnego wyjaśnienia przesłanek, którymi Urząd Patentowy RP kierował się przy załatwieniu sprawy, a zwłaszcza kryterium oceny dostateczności poparcia wynalazku w opisie spornego zgłoszenia w świetle informacji technicznych dostępnych dla znawcy w dacie zgłoszenia.

Uznając, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 84 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 8 k.p.a., w podstawie prawnej wyroku Sąd I Instancji powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U.

z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 - § 4 p.p.s.a.

II

A. Co., Inc. T., Japonia zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, to jest:

1. art. 1 p.p.s.a. polegające na braku prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego pod względem jej legalności;

2. art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i wydaniu zaskarżonego wyroku bez wnikliwej analizy zaskarżonej decyzji oraz bez oparcia się na aktach przedmiotowej sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd, iż Urząd Patentowy nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez wynalazek objęty patentem [...] przymiotu nieoczywistości, w sytuacji

w której we wskazanej decyzji Urzędu Patentowego szczegółowo odniesiono się do dokumentów złożonych na okoliczność oceny nieoczywistości przedmiotowego wynalazku, jak też znajdowały się tam opinie prof. M. H., prof. J. B. oraz prof. A. G. potwierdzające nieoczywistość wynalazku w świetle stanu techniki istniejącego w dacie zgłoszenia;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na przekroczeniu przez Sąd orzekający w sprawie kognicji przyznanej przez art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i dokonaniu własnych ustaleń faktycznych w zakresie wiedzy i kompetencji ekspertów Urzędu Patentowego, co doprowadziło Sąd do błędnej konkluzji, iż eksperci Urzędu Patentowego nie posiadają wiedzy specjalnej w zakresie objętym wynalazkiem

i skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd, że organ administracji zobowiązany był przeprowadzić dowód z opinii niezależnego biegłego w sprawie oceny przesłanki nieoczywistości i dostatecznego ujawnienia;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 84 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu i bezpodstawnym uznaniu braku kompetencji i wiedzy ekspertów Urzędu Patentowego do samodzielnej oceny, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, przesłanki stosowalności w kontekście dostatecznego ujawnienia oraz nieoczywistości wynalazku objętego patentem [...], w sytuacji, gdy organ ten jako jedyny jest powołany przez p.w.p. m.in. do orzekania w sprawach udzielania patentów oraz rozstrzygania spraw w postępowaniu spornym o ich unieważnienie, gdzie analizowane są przesłanki patentowalności wynalazków, co doprowadziło Sąd do błędnej konkluzji w przedmiocie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i, w konsekwencji, do błędnego stwierdzenia braku przeprowadzenia dowodów w sprawie na okoliczność istnienia przesłanki nieoczywistości i stosowalności wynalazku;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 84 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu i błędnym oraz bezpodstawnym uznaniu konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego w sprawie pomijając okoliczność, że przymiot wiedzy eksperckiej w zakresie rozwiązań technicznych wynalazku jest przypisany organowi wyspecjalizowanemu jakim jest Urząd Patentowy i domaganie się w tym przypadku przez Sąd, kiedy strona skarżąca decyzję do WSA jest odmiennego zdania co do szczegółowych rozwiązań technicznych, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego spośród osób spoza ekspertów Urzędu Patentowego, nie znajduje uzasadnienia;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jasne i klarowne odniesienie się w decyzji do dowodów złożonych do akt sprawy przez obie strony sporu, jak też w sytuacji, gdy żadna ze stron, a w szczególności strona skarżąca decyzję do WSA nigdy nie zgłaszała, na etapie postępowania spornego, żadnego wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego w przedmiotowej sprawie lub wniosku o rozpatrzenie sprawy przez poszerzony skład Kolegium Orzekającego Urzędu Patentowego, co oznacza, że strona przeciwna nie kwestionowała kompetencji ekspertów orzekających w sprawie, ani też nie wnosiła

o ich wyłączenie ze względu na brak wymaganej wiedzy z zakresu objętego patentem;

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu i błędnym uznaniu, że Urząd Patentowy naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sytuacji, w której Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dokonał oceny legalności decyzji oraz poprawności przeprowadzonego postępowania w sprawie, lecz z przekroczeniem kognicji przyznanej sądom administracyjnym, błędnie uznając za konieczne przeprowadzenie dowodu

z opinii niezależnego biegłego, uznał się za kompetentny do dokonywania oceny merytorycznej sprawy w zakresie tego, czy Urząd Patentowy prawidłowo ocenił przesłankę nieoczywistości wynalazku i czy prawidłowo uznał, że wynalazek jest ujawniony i nadaje się do przemysłowego stosowania oraz, czy organ rozumie istotę wynalazku, w sytuacji, gdy Sąd takich ustaleń czynić nie może, a kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału dowodowego;

8. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu i błędnym uznaniu, że Urząd Patentowy rozpoznając sprawę i wydając decyzję oparł się jedynie na własnym przekonaniu co do kwestii stosowalności wynalazku i jego nieoczywistości pomijając i przemilczając przy tym fakt, że w decyzji Urzędu Patentowego organ szeroko skomentował dowody powołane na okoliczność istnienia przesłanki nieoczywistości oraz stosowalności wynalazku uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie, czym wypełnił normę z art. 107 § 3 k.p.a.;

9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu i błędnym oraz bezpodstawnym uznaniu, że ustalenia Urzędu Patentowego w zakresie oceny przesłanki nieoczywistości oraz stosowalności wynalazku zwłaszcza jego ujawnienia objętego patentem [...] mają charakter dowolny i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy, czemu zaprzecza zarówno treść uzasadnienia decyzji jak też cały i obszerny materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, co potwierdza brak oparcia zaskarżonego wyroku o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy;

10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu i uznaniu, iż Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutu wnioskodawcy dotyczącego braku wyjaśnienia istoty wynalazku w oparciu o treść zastrzeżeń patentowych, w sytuacji w której na stronie 11 decyzji organ wyjaśnił istotę wynalazku z powołaniem odpowiednich fragmentów części poznamiennej zastrzeżenia niezależnego 1 wskazując jednocześnie, iż wszystkie niezbędne cechy techniczne są obecne w zastrzeżeniach patentowych, precyzując zakres ochrony i istotę rozwiązania objętego patentem [...];

11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu i błędnym uznaniu, że Urząd Patentowy w decyzji wadliwie ustalił, że w części przedznamiennej zastrzeżenia 1 jest opisana cecha charakteryzująca wynalazek, czyli "hoduje się mikroorganizm z pobudzoną aktywnością enzymatyczną transhydrogenazy nukleotydu nikotynoamidowego", w sytuacji, w której zarówno w treści decyzji Urzędu Patentowego (str. 11), jak i w treści zastrzeżenia patentowego 1 wskazana cecha jest umieszczona w części poznamiennej, co powoduje bezprzedmiotowość i wadliwość dalszych wywodów Sądu oraz dowodzi braku wnikliwej analizy przez Sąd decyzji Urzędu Patentowego i braku zrozumienia i rozpoznania istoty sprawy;

12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu i wadliwym uznaniu, że Urząd Patentowy w decyzji

w sposób niewystarczający, zdaniem Sądu, odniósł się we wskazanej decyzji do zarzutów wnioskodawcy odnośnie poparcia w opisie patentowym dla zastrzeżenia patentowego 1, w sytuacji, gdy na str. 9-11, a zwłaszcza na str. 11 Urząd Patentowy klarownie i wyczerpująco wyjaśnił tę kwestię odnosząc się do treści opisu, jak i wiedzy specjalisty z dziedziny uznając przy tym, że wszystkie niezbędne cechy techniczne definiujące wynalazek są obecne w zastrzeżeniach patentowych, a każda z nich ma poparcie w opisie patentowym i przykładach wykonania, co dowodzi braku wnikliwej analizy przez Sąd decyzji Urzędu Patentowego, jak i braku zrozumienia i rozpoznania istoty sprawy;

13. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że dokumenty złożone przez wnioskodawcę przy piśmie z [...] listopada 2009 roku, czyli zgłoszenie [...], opis patentowy [...] oraz opis patentowy [...] zostały złożone na okoliczność braku ujawnienia wynalazku, w sytuacji, gdy dokumenty te zostały podniesione przez wnioskodawcę w toku postępowania przed Urzędem Patentowym na okoliczność braku nieoczywistości, co świadczy o błędnej analizie materiału dowodowego przez Sąd

i bezpodstawnym zarzucaniu Urzędowi Patentowemu wad postępowania, których nie popełnił;

14. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że organ administracji nie odniósł się do dokumentów złożonych przez wnioskodawcę przy piśmie z [...] listopada 2009 roku, czyli zgłoszenia [...], opisu patentowego [...] oraz opisu patentowego [...] w sytuacji, gdy w toku postępowania przed Urzędem Patentowym, na rozprawie w dniu [...] lutego2011 roku wnioskodawca wycofał się z zarzutów opartych o te dokumenty i uznał zasadność argumentacji uprawnionego zaprezentowanej w tym zakresie, co skutkowało bezcelowością odnoszenia się do tych dokumentów i świadczy o braku wnikliwej analizy akt sprawy, w oparciu o które Sąd wydawał zaskarżony wyrok;

15. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu i błędnym uznaniu, że w toku postępowania przed Urzędem Patentowym zostały złożone dodatkowe przykłady potwierdzające synergizm działania środków technicznych, w sytuacji, gdy w toku rozpoznawania sprawy żadne nowe przykłady nie zostały złożone przez uprawnionego z patentu [...], co świadczy

o braku wnikliwej analizy przez Sąd akt sprawy, w oparciu o które wydawał zaskarżony wyrok;

16. art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i braku wydania rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, co skutkowało błędnym stwierdzeniem, że w sprawie mamy do czynienia z synergizmem środków technicznych, który rzekomo został potwierdzony przez złożenie dodatkowych przykładów w toku procedury przed Urzędem Patentowym, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca i świadczy o braku analizy sprawy przez Sąd oraz niezrozumieniu

i nierozpoznaniu istoty niniejszej sprawy;

17. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprzez brak wskazania w jego treści wytycznych, jakimi ma kierować się organ administracji ponownie rozpoznając sprawę, co jest niezwykle istotne ze względu na określenie zakresu ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz związanie zarówno organu, jak i stron postępowania określonymi przez sąd wytycznymi;

18. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych i nieopartych na materiale dowodowym, które są niezgodne z treścią decyzji i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, nielogiczne i nie wynikają

z ustaleń organu administracji poczynionych w toku postępowania;

19. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku wyjaśnienia w zaskarżonym wyroku,

w oparciu o jakie dowody Sąd przyjął brak wiedzy specjalnej i profesjonalnej ekspertów Urzędu Patentowego orzekających w sprawie, co nie pozwala na kontrolę wyroku

i rozumowania Sądu w zakresie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz w jakim zakresie ten dowód ma być przeprowadzony, na jakie konkretnie okoliczności oraz, czy przy takim rozumowaniu Sądu, dowód z opinii biegłego ma zastąpić ocenę sprawy dokonywaną przez Urząd Patentowy;

20. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na bezkrytycznym powieleniu stanowiska wnioskodawcy prezentowanego zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak

i w skardze na decyzję w odniesieniu do kwestii merytorycznych sprawy odnośnie oceny przesłanki stosowalności i nieoczywistości wynalazku, w sytuacji gdy takich ustaleń Sądowi czynić nie wolno, i braku wyjaśnienia przyczyn zajętego stanowiska, bez wyjaśnienia podstaw dokonania takiej oceny;

21. art. 151 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu w niniejszej sprawie

w sytuacji, gdy istniały przesłanki do oddalenia skargi.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

1. art. 10 ustawy o wynalazczości w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez jego wadliwą wykładnię w zakresie pojęcia przesłanki nieoczywistości polegającą na przyjęciu, że kryteria oceny nieoczywistości wynalazku są w dużej mierze subiektywne w sytuacji, gdy orzecznictwo sądów, jak i doktryna przedmiotu wypracowały jasne kryteria oceny nieoczywistości, a subiektywna może być jedynie ocena nieoczywistości przez specjalistę z dziedziny dokonana w oparciu o te kryteria;

2. art. 10 ustawy o wynalazczośći w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że ujawnienie wynalazku stanowi odrębne kryterium patentowalności wynalazku, w sytuacji, gdy z treści tego przepisu wyraźnie wynika, iż kryteria, jakie musi spełnić wynalazek, aby nadawać się do opatentowania, to nowość, nieoczywistość i nadawanie się wynalazku do stosowania;

3. art. 10 w zw. z art. 26 ustawy o wynalazczości w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez jego wadliwą wykładnię w zakresie pojęcia ujawnienia wynalazku polegającą na przyjęciu, że ujawnienie wynalazku musi być jasne i precyzyjne, w sytuacji, gdy art. 26 ustawy o wynalazczości takich kryteriów ujawnienia nie zawiera;

4. art. 10 ustawy o wynalazczości w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. polegające na uznaniu, że w stanie faktycznym sprawy przepis ten nie znajduje zastosowania.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu lub, w przypadku uznania, że wskazane zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz, na podstawie art. 188 p.p.s.a., oddalenie skargi, a w każdym z powyższych przypadków zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

III

W odpowiedzi na skargę kasacyjną G.,G., Kajmany wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji uchylający decyzję Urzędu Patentowego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z treści uzasadnienia wyroku wynika wprost, że Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana, co wymaga wyraźnego podkreślenia, w postępowaniu spornym, zapadła z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 84 § 1

i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.

Prezentując pogląd o naruszeniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego Sąd I instancji nie wyjaśnił przyczyn, dla których, w jego ocenie, przepisy te mają zastosowanie w postępowaniu spornym, ani nie wskazał dostatecznej argumentacji prawnej, do uzasadnienia tezy, że "w razie zaistnienia sporu

w przedmiocie dostatecznego ujawnienia istoty wynalazku i jego pełnego zrozumienia" organ ma obowiązek powołać biegłego. Ta wadliwość uzasadnienia wyroku przesądza o braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a uchybienie to z przyczyn poniżej wskazanych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Postępowanie przed organem w tej sprawie wszczęte zostało na wniosek podmiotu domagającego się unieważnienia patentu. Stosownie do art. 255 ust. 1 pkt 1 prawa własności przemysłowej sprawa była zatem rozstrzygnięta w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 4 tej ustawy Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Postępowanie sporne wszczynane jest na pisemny wniosek, który m.in. powinien zawierać wskazanie podstawy prawnej oraz wskazanie środków dowodowych. Z dalszych regulacji obejmujących postępowanie sporne wynika, m.in., że w przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony Urząd Patentowy może wyznaczyć stronom postępowania w toku prowadzonego postępowania, także na posiedzeniu niejawnym, termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że strona wykaże, że ich powołanie

w wyznaczonym terminie nie było możliwe, albo że potrzeba powołania wynikła później (art. 2553 ust. 5 p.w.p.). Prawo własności przemysłowej wprowadza także obowiązek przeprowadzenia w postępowaniu spornym rozprawy, wyznacza obligatoryjne elementy protokołu z rozprawy, jak i obligatoryjne elementy decyzji (art. 2553 ust. 1, art. 2556, art. 2558 ust. 1 p.w.p).

Z przytoczonych przepisów regulujących postępowanie sporne wynika, że jest ono oparte na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej zasadę dyspozycyjności stron postępowania. To strony wyznaczają kierunek (i ramy materialnoprawne) toczącego się postępowania, przedstawiając twierdzenia i dowody na ich poparcie służące ustaleniu faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ opiera się na dokumentacji przestawionej przez spierające się w toku postępowania strony, jak też argumentacji podniesionej podczas rozprawy przed Urzędem Patentowym. Innymi słowy, organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez strony postępowania.

Stosownie do art. 256 ust. 1 prawa własności przemysłowej do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa może polegać na stosowaniu przepisów bez żadnych modyfikacji (wprost) lub też na ich stosowaniu z pewnymi modyfikacjami, albo na ich niestosowaniu wówczas, gdy ze względu na ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla stosunków, do których miałyby być stosowane odpowiednio, nie mogą być w ogóle stosowane.

Przenosząc te regulacje prawne na uzasadnienie zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że z jego treści nie sposób wywieść, jak Sąd I instancji rozumie odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego

w postępowaniu spornym. W części prawnej uzasadnienia Sąd stwierdza najpierw, że "zasady postępowania określa procedura administracyjna, której rygorami organ stosownie do art. 255 p.w.p. jest związany", po czym stwierdza, że z tym "łączy się przede wszystkim obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, w tym, co wymaga wyraźnego podkreślenia, także twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez obie strony sporu w sposób wyczerpujący". Z tego fragmentu uzasadnienia wyroku (jak również z całego uzasadnienia) nie można wywieść przesłanek prawnych, dla których Sąd przyjął, że art. 255 prawa własności przemysłowej wiąże organ w postępowaniu spornym rygorami procedury administracyjnej. Zaznaczyć przy tym należy, że żadna jednostka redakcyjna tego przepisu o tym nie stanowi.

W uzasadnieniu wyroku brak jest jakichkolwiek rozważań obejmujący odesłanie (odpowiednie) do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 256 ust. 1 prawa własności przemysłowej. Nie chodzi tylko o zaniechanie powołania tego przepisu, ale przede wszystkim o te niespójne wywody prawne, które wskazują, że Sąd dopuszcza pewną modyfikację przepisów k.p.a., po czym inne przepisy k.p.a. stosuje wprost. Ta pierwsza sytuacja obejmuje zacytowany już fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd uchybienie art. 77 § 1 k.p.a. upatruje w zaniechaniu "wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału", gdy tymczasem przepis ten stanowi również o obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Z tego zdaje się wynikać, że Sąd I instancji przyjął, że zasada wyrażona w art. 77 § 1 k.p.a. w postępowaniu spornym ma zastosowanie

w ograniczonym zakresie. Przeczy temu jednak dalszy wywód Sądu, który wadliwość decyzji upatruje w tym, że organ nie podjął z urzędu inicjatywy dowodowej i nie powołał biegłego, jak też naruszył art. 7 i art. 8 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest nie tylko wyjaśnienia powodów, dla których Sąd I instancji dopuścił możliwość powołania w postępowaniu spornym przez organ biegłego, ale również niedokonano analizy przepisów obejmującej możliwość powołania biegłego w sprawach, do których załatwienia powołani są eksperci. Podkreślenia wymaga, że w rozstrzyganiu spraw zarówno o udzielenie patentu, jak i o unieważnienie patentu biorą udział eksperci (art. 264 ust. 1 i art. 280 ust. 3 prawa własności przemysłowej). W warstwie znaczeniowej określenie "ekspert" oznacza biegłego, rzeczoznawcę, specjalistę (W. Kopaliński. "Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych). W tym też znaczeniu, w każdym postępowaniu o udzielenie patentu czy też o unieważnienie patentu bierze udział biegły (ekspert) posiadający wiadomości specjalistyczne. Przepisy prawa własności przemysłowej, mimo przyjęcia zasady, że w rozstrzyganiu spraw biorą udział eksperci, przewiduje możliwość "zaciągania niezbędnych opinii", o czym stanowi art. 45 ust. 3 prawa własności przemysłowej odnoszący się do badania zgłoszenia, a więc etapu poprzedzającego ogłoszenie o zgłoszeniu wynalazku. Przepis ten, tak jak i art. 84 § 1 k.p.a. pozostawia uznaniu organu ocenę konieczności zasięgnięcia opinii. Ponieważ opisane unormowanie dotyczy postępowania o udzielenie patentu nie może zostać przeniesione na sprawę dotyczącą unieważnienia patentu, toczącą się w innym trybie – postępowania spornego. Rozważyć zatem należałoby, pomijając zasygnalizowaną wcześniej i podstawową kwestię specyfiki postępowania spornego, regulację zawartą

w art. 279 ust. 2 w związku z art. 280 ust. 3 prawa własności przemysłowej.

Z przepisów tych wynika, że w sprawach spornych rozstrzygają Kolegia orzekające

w składzie przewodniczący kolegium i dwaj członkowie. W sprawach zawiłych może zostać wyznaczony skład pięcioosobowy, przy czym członkami kolegium są eksperci upoważnieni do orzekania w sprawach spornych.

Nie wymaga większego wywodu teza, że rozstrzygnięcie sprawy, ogólnie rzecz ujmując, dotyczącej wynalazku wymaga wiadomości specjalnych. Prawodawca uwzględniając ten fakt orzekanie w tych sprawach pozostawił ekspertom. Z treści art. 45 ust. 3 prawa własności przemysłowej wynika nadto, w jakiej sytuacji i na jakim etapie organ może zdecydować o konieczności "zasięgnięcia niezbędnych opinii", a art. 279 ust. 2 tej ustawy wprowadza możliwość poszerzenia składu Kolegium o dodatkową liczbę ekspertów.

Stawiając tezę o konieczności powołania biegłego w sprawie o unieważnienie patentu Sąd nie odniósł się do wyżej przedstawionej regulacji. Nade wszystko jednak, o czym już była mowa, nie wskazał przesłanek prawnych, z których wynikałaby możliwość, a w tym wypadku nawet konieczność powołania z urzędu biegłego w trybie art. 84 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oczywiście dostrzega to, że Sąd I instancji cytując treść art. 84 § 1 k.p.a., a następnie wykładając ten przepis w zakresie, w jakim możliwość powołania biegłego przekształca się w powinność organu posłużył się poglądem wyrażonym w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże poglądu tego nie można, bez dodatkowej argumentacji, przenosić na postępowania (zwłaszcza sporne) toczące się przed Urzędem Patentowym, gdzie

w każdej sprawie w istocie potrzebne są wiadomości specjalne, i gdzie ustawodawca

z tego względu orzekanie w sprawach pozostawił ekspertom.

Ponadto zacytowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd wyrażony

w komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego zasadza się na wywiedzeniu obowiązku powołania biegłego z zasady prawny obiektywnej. W stanie prawnym wiążącym w dacie wydania decyzji, art. 7 k.p.a., w części statuujący tę zasadę stanowił, że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. I znowu należy zauważyć, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, w jakim zakresie zasada ta ma zastosowanie w postępowaniu spornym, w którym to strony zobligowane są do przedstawienia swoich twierdzeń i dowodów na ich poparcie.

Nie poddaje się także kontroli instancyjnej pogląd Sądu I instancji obejmujący naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej

w art. 8 k.p.a. W uzasadnieniu brak jest bowiem argumentów prawnych, dla których

w postępowaniu spornym dochodzi do naruszenia art. 8 k.p.a., gdy organ zaniechał "dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy".

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji stwierdził ponadto, że organ uchybił art. 80 k.p.a., jednakże nie podał, na czym polegało naruszenie tego przepisu procedury administracyjnej, co sprawia, że i w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie poddaje się kontroli instancyjnej.

W ocenie Sądu I instancji wadliwość decyzji obejmowała także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. "albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji

o odmowie unieważnienia patentu". Następnie Sąd w uzasadnienie wyroku wskazał, do jakich dowodów oraz twierdzeń strony inicjującej postępowanie sporne organ się nie odniósł, jednakże nie wykazał, czy ta potencjalna wadliwość uzasadnienia faktycznego decyzji mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Uwaga ta jest o tyle istotna dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., że Sąd nie skonfrontował tych potencjalnych braków uzasadnienia z innymi dowodami przedłożonymi przez strony (np. opinie specjalistów z Instytutu B. oraz z Instytutu I., wyroki Sądu w Hadze i Federalnego Sądu Patentowego).

Jakkolwiek oceniany, w granicach skargi kasacyjnej, wyrok oparto na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., to wadliwość jego uzasadnienia obejmuje również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w warstwie materialnoprawnej. Nie powinna budzić wątpliwości teza, że przystępując do oceny legalności decyzji sąd administracyjny musi najpierw ustalić wzorzec kontroli przez wyznaczenie przepisów prawa materialnego, które w sprawie powinny mieć zastosowanie, a następnie dokonać wykładni tych przepisów i zbadać prawidłowość ich subsumcji. W postępowaniu spornym, o czym już była mowa, to domagający się unieważnienia patentu, przez wskazanie podstawy prawnej zakreśla ramy materialnoprawne tego postępowania, którymi organ jest związany.

Z omówionych już regulacji prawnych obejmujących postępowanie sporne wynika jasno, że celem tego postępowania nie jest ustalenie, czy decyzja o udzieleniu patentu pozostaje w zgodzie z prawem materialnym i przepisami postępowania, lecz ocena twierdzeń strony popartych dowodami, że wynalazek nie spełnia określonej we wniosku cechy (lub cech) patentowalności obowiązujących w dacie jego zgłoszenia.

W tej sprawie zostało przesądzone, że kryteria te wyznacza art. 10 ustawy

o wynalazczości, a wniosek strony domagającej się unieważnienia patentu, dotyczył niespełnienia przez wynalazek wymogu nieoczywistości oraz stosowalności (dostatecznego ujawnienia). Przyjmując trafnie, że w tej sprawie ma zastosowanie ustawa o wynalazczości oraz, że podstawa unieważnienia patentu jest ograniczona jedynie do przesłanek zdolności patentowej, Sąd I instancji nie dokonał jednoznacznej wykładni tych przesłanek. W uzasadnieniu wyroku Sąd określając "istotę sprawy" stwierdza, że jest nią rozstrzygnięcie zagadnienie, czy "udzielony" wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, a przede wszystkim dostatecznego ujawnienia zgłoszonego rozwiązania, które ujawniałoby jego istotę w stopniu wystarczającym do jego realizacji", a z tego wynika, że według Sądu I instancji przesłanka nieoczywistości obejmuje kryterium stosowalności (dostatecznego ujawnienia). Wniosek ten potwierdzają rozważania Sądu następujące po ustaleniu "istoty sprawy", a obejmujące art. 33 ust. 1

i art. 63 ust. 2 p.w.p.

Dalsze rozważania Sądu obejmują już tylko kwestie związane z ujawnieniem wynalazku "w sposób wystarczający do jego realizacji" i są konsekwencją kolejnego określenia istoty sprawy, która "sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy udzielony na rzecz spółki japońskiej wynalazek został na tyle jasno i precyzyjnie ujawniony w opisie spornego zgłoszenia, że wbrew stanowisku strony skarżącej – spełnia on ustawowe kryteria konieczne do udzielenia patentu". Ten fragment uzasadnienia wyroku nie pozwala ustalić, czy według Sądu I instancji "jasno

i precyzyjnie ujawniony w opisie wynalazek" obejmuje oba kryteria zdolności patentowej objęte wnioskiem o unieważnienie patentu (nieoczywistość i stosowalność).

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał podniesiony

w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za usprawiedliwiony. Ponieważ uchybienie temu przepisowi uniemożliwia merytoryczną kontrolę instancyjną orzeczenia Sądu I instancji, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie poddają się, jako przedwczesne, ocenie.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).