Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 31/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par 14 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 21 ust 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
Teza: Konstrukcja § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) nakładająca na producenta rolnego obowiązek złożenia wniosku do kierownika biura powiatowego ARiMR oraz zobowiązania do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania, nie wyklucza możliwości uzupełnienia braków wniosku w terminie późniejszym, tj. dostarczenia kopii umowy, o której mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia, o ile nastąpi to w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

TEZY

Konstrukcja § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) nakładająca na producenta rolnego obowiązek złożenia wniosku do kierownika biura powiatowego ARiMR oraz zobowiązania do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania, nie wyklucza możliwości uzupełnienia braków wniosku w terminie późniejszym, tj. dostarczenia kopii umowy, o której mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia, o ile nastąpi to w trybie art. 64 § 2 k.p.a.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt III SA/Po 283/10 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 2 [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz M. K. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt III SA/Po 283/10, w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 2 [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 5 [...] r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

Decyzją z dnia 5 [...]r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego odmówił M. K. (dalej: Wnioskodawcy lub Skarżącemu) przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o przejęcie zobowiązań został złożony z niedochowaniem terminu określonego w § 14 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2004 r.).

Oświadczenie z dnia 20 kwietnia 2009 r. dotyczące działek ewidencyjnych nr 247/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3 i 32 oraz działki nr 468/1, które można potraktować jako umowę użyczenia, zostało złożone po terminie, tj. dnia 7 sierpnia 2009 r. Istotna jest data faktycznego złożenia oświadczenia w Biurze Powiatowym ARiMR, a nie data widniejąca na tym dokumencie

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. po rozpoznaniu odwołania M. K. decyzją z dnia 2 [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wskazał na treść § 14 rozporządzenia z 2004 r., zgodnie z którym, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy - płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Określony termin ma charakter materialnoprawny, którego niedochowanie powoduje, że uprawnienie wygasa.

Organ podał, że umową darowizny z dnia 16 marca 2009 r. E. i A. K. przekazali M. K. działki ew. nr 43/2, 4, 5, 11, 61 i 10/2, który w dniu 10 maja 2008 r. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej i zobowiązania rolnośrodowiskowego realizowanego przez jego ojca A. K., a zatem z uchybieniem wskazanego terminu. Oświadczenie z dnia 20 kwietnia 2009 r., należy uznać za formę umowy użyczenia, czyli inną umowę określoną w § 14 rozporządzenia z 2004 r. Oświadczenie to zostało złożone w Biurze Powiatowym w dniu 7 sierpnia 2009 r., a więc również po terminie. Organ podniósł, że nie jest istotna data, z jaką umowa została sporządzona, lecz faktyczna data jej złożenia do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W przedmiocie umów cesji zobowiązań oraz aneksów do umów dzierżawy organ stwierdził, że dopiero w dniu 19 sierpnia 2009 r. i 23 września 2009 r. M. K. przejął użytkowanie i jest dzierżawcą wskazanych we wniosku działek. Organ wskazał również, że skoro dzierżawcą działki nr 32 była E. K., to nie sposób uznać, że nastąpiło przeniesienia zobowiązania rolnośrodowiskowego w drodze aneksu z dnia 23 września 2009 r.

Na powyższą decyzję M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 na grunty o nr ew. działek 247/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3, 32 i 468/1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 15 września 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. W uzasadnieniu podnosząc m. in., że M. K. złożył w dniu 10 maja 2009 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. dołączając zobowiązanie do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem podjętym przez jego ojca A. K.. Przedłożył też umowę darowizny gospodarstwa rolnego (akt notarialny Rep. A nr 1255/2009) z dnia 16 marca 2009 r., na podstawie której nastąpiło przekazanie na jego rzecz nieruchomości oznaczonych jako działki nr 4, 5, 11, 43/2, i 61 o łącznej powierzchni 12,4498 ha oraz nieruchomości stanowiącej działkę nr 10/2 o powierzchni 2,3300 ha. Z kolei oświadczenie z dnia 20 kwietnia 2009 r. dotyczące przekazania w użytkowanie działek oznaczonych nr 47/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3, 32 i 468/1, Skarżący złożył organowi w terminie. Zgodnie z § 14 rozporządzenia z 2004 r. warunkiem koniecznym do otrzymania świadczenia przez nowego posiadacza gospodarstwa rolnego jest złożenie tzw. wniosku kontynuacyjnego do kierownika biura powiatowego ARiMR wraz ze zobowiązaniem do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego oraz kopią stosownej umowy, w terminie 35 od daty przeniesienia posiadania. Wskazany termin jest terminem prawa materialnego, z którego zachowaniem związane jest konkretne prawo w postaci określonego świadczenia pieniężnego.

Jak wskazał WSA, M. K. złożył wniosek o przejęcie zobowiązania i przejęcie płatności w dniu 10 maja 2009 r.. Niewątpliwym jest, że termin 35 dni nie został dochowany przez wnioskodawcę w odniesieniu do części gospodarstwa, która obejmuje działki oznaczone nr 4, 5, 11, 43/2 i 61 o łącznej powierzchni 12,4498 ha oraz działki nr 10/2 o powierzchni 2,330 ha, które to przekazane zostały na podstawie umowy darowizny z dnia 16 marca 2009 r., w terminie 35 dni od przekazania do użytkowania działek oznaczonych numerami: 247/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3, 32 oraz 468/1 Bezspornym jest, iż M. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wraz ze zobowiązaniem do kontynuowania realizacji programu do końca okresu objętego zobowiązaniem podjętym przez A. K.. Spornym w sprawie jest zdaniem Sądu, czy odmowa przyznania płatności powinna dotyczyć również tej części gospodarstwa, która obejmuje działki oznaczone numerami: 247/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3, 32 i 468/1, a które przekazano Skarżącemu do użytkowania na podstawie oświadczenia A. i E. K. z dnia 20 kwietnia 2009 r., które to A. K. przedłożył na wezwanie organu dopiero po wezwaniu do uzupełnienia braków. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z samej treści § 14 rozporządzenia z 2004 r. wynika, iż terminem 35 dniowym obwarowane jest złożenie wniosku do kierownika biura powiatowego Agencji wraz ze zobowiązaniem do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Gdyby wolą ustawodawcy było uzależnienie skuteczności przejścia kontynuacji na następcę od złożenia w terminie 35 dni także kopii umowy w wyniku, której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, warunek ten zostałby wskazany w ust. 1 ww. przepisu, tak jak to uczyniono ze zobowiązaniem następcy do kontynuacji. Prawidłowo zatem organ I instancji wezwał M. K.na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) do wykazania faktu objęcia w posiadanie wskazanych we wniosku działek, co Skarżący we wskazanym terminie uczynił.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie ma również znaczenia fakt, iż umowę dzierżawy działki nr 32 przekazanej Skarżącemu do użytkowania przez A. K. zawarła z Agencją Nieruchomości Rolnych E. K. gdyż grunt ten był faktycznie użytkowany przez A. K., był także objęty jego wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, oraz wydaną przez organ decyzją.

II

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną. Wniósł o uchylenie wyroku w całości, "rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd

Administracyjny", oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. Ewentualnie wniósł również o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 i 77 k.p.a. oraz § 14 pkt. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2004 r., poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikające w szczególności z błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na niezasadnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P, że organ nie wykazał opóźnienia w złożeniu wniosku o przejęcie płatności rolnośrodowiskowej. Przyjęcie przez Sąd, że wniosek może być skutecznie złożony bez załączników, o których mowa w § 14 pkt. 2 rozporządzenia z 2004 r., a ponadto, że przejęcie posiadania faktycznie nastąpiło we wskazanym terminie, mimo dowodów świadczących, że oświadczenie beneficjenta zostało złożone wyłącznie na potrzeby przejęcia płatności. Dokonanie tych ustaleń oraz wykładni miało istotny wpływ na wynik sprawy.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a. ) przez uwzględnienie skargi M. K. w oparciu o przesłanki nie mające uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Dodatkowo w całym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny obciążył obowiązkiem udowodnienia faktów, w szczególności terminów przejęcia posiadania gospodarstwa organ, wbrew jasnym zapisom art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm., dalej: ustawa z 2007 r.). W uzasadnieniu podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.

M. K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem Skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (np. wyrok SN z 11 stycznia 2001r., IV CKN 1594/00, Lex nr 53119). Kasacja nie odpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 P.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie przez pełnomocnika skarżącego nie w pełni odpowiada tym wymogom.

W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. - zarówno na naruszeniu prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowy można przejść do kontroli jego subsumpcji pod zastosowany przepis prawa materialnego.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy zasadnie odmówiły przyznania płatności w stosunku do tej części gospodarstwa, która obejmuje działki oznaczone numerami: 247/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3, 32 i 468/1, a które to działki zostały, przekazane M. K. do użytkowania przez jego rodziców w dniu 20 kwietnia 2009 r. w drodze umowy.

Bezsporne jest bowiem, że M. K. jako nowy posiadacz gospodarstwa rolnego złożył wniosek o przejęcie zobowiązania i przejęcie płatności w dniu 10 maja 2009 r. Nie ulega wątpliwości, że określony w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. termin 35 dni nie został dochowany przez wnioskodawcę w odniesieniu do tej części gospodarstwa, która obejmuje działki oznaczone nr 4, 5, 11, 43/2, i 61 o łącznej powierzchni 12,4498 ha oraz działki nr 10/2 o powierzchni 2,3300 ha, przekazane na podstawie umowy darowizny z dnia 16 marca 2009 r. (akt notarialny Rep. A nr 1255/2009). Okoliczność ta nie była kwestionowana przez obie strony postępowania.

Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niezastosowanie ich przez Sąd pierwszej instancji. Te zarzuty są natury procesowej, nie zaś materialnoprawnej, dlatego należało je zawrzeć w podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie zaś jak to uczynił autor skargi kasacyjnej, w podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają generalnie zastosowanie w postępowaniu przed organami administracji publicznej, lecz nie zostały powiązane z odpowiednimi przepisami procedury sądowoadministracyjnej naruszonymi przez Sąd pierwszej instancji. Ponieważ postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje wyłącznie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym podnoszonym w skardze kasacyjnej zarzutom powinno nieodłącznie towarzyszyć wskazanie naruszonych przez Sąd pierwszej instancji przepisów tej ustawy. Jednakże stosownie do postanowień uchwały NSA z 26 października 2010 r. (sygn. akt I OPS 10/09), wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający ten środek odwoławczy obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych podstawach kasacyjnych.

Zarzuty naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. nie są zasadne. Artykuł 7 k.p.a. dotyczy ogólnej zasady postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej, zaś art. 77 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej obowiązany jest do zebrania całego materiału dowodowego. Jednakże wymaga podkreślenia, że postępowanie administracyjne prowadzone przez organy w zakresie środków finansowych przyznawanych w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich różni się w istotny sposób od ogólnych zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi, że organy prowadząc postępowanie zobowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy w miejsce wynikającego z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Zasada ta stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Z powyższego wynika, że organ administracji publicznej zobowiązany jest jedynie do rozpatrzenia dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego. Obowiązek dostarczenia dowodów wykazujących spełnienie przesłanek otrzymania pomocy spoczywa na producencie rolnym.

Stosownie do podniesionego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zarzut ten nie jest zasadny.

M. K. złożył wniosek do kierownika biura powiatowego ARiMR i zobowiązał się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego w dniu 10 maja 2009 r. Wniosek wraz z zobowiązaniem został złożony w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania – stosownie do § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. Termin 35 dni rozpoczynał swój bieg od dnia przeniesienia posiadania, tj. od dnia 20 kwietnia 2009 r. Wynika to z zawartej w tym dniu umowy pomiędzy jego rodzicami, tj. A. i E. K., na mocy której oddali oni w użytkowanie działki o numerach: 247/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3 oraz działkę nr 32. Nie ulega wątpliwości, że M. K. z tym dniem objął powyższe działki w posiadanie. Zatem zakreślony przez ustawodawcę termin 35 dni rozpoczął swój bieg w dniu 21 kwietnia 2004 r., zaś koniec terminu przypadał na dzień 25 maja 2009 r. Z powyższego wynika, że M. K. złożył w terminie - stosownie do wymogów zawartych w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. - zarówno wniosek, jak i zobowiązanie do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego.

Przepis § 14 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. wymaga, aby przeniesienie posiadania nastąpiło w formie umowy. Może to być umowa dzierżawy, użytkowania, najmu, zastawu, a także zgodnie z zasadą swobody zawierania umów, wyrażoną w art. 353¹ k.c. - także w formie umowy nienazwanej.

M. K. nie dołączył natomiast w tym terminie kopii umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania działek o numerach: 247/23, 247/22, 247/20, 247/17, 247/3 oraz o numerze 32 – stosownie do § 14 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. Uczynił to dopiero w odpowiedzi na wezwanie organu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. z dnia 28 lipca 2009 r.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. Zarzut ten nie został przez autora skargi kasacyjnej prawidłowo wskazany. Przepis ten bowiem zawiera punkty i litery, które nie zostały wskazane w skardze kasacyjnej, a ponadto kasator nie uzasadnił zarzutu oraz nie wskazał, jaki wpływ miały uchybienia Sądu I instancji na wynik sprawy. Pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy.

Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę M. K. zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu, gdyż stwierdził naruszenie przepisów prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 14 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2004 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż są one niezasadne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadniony jest zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 14 rozporządzenia z 2004 r. Zakwestionowany przez Skarżącego przepis § 14 rozporządzenia dotyczy sukcesji płatności z jednego producenta rolnego w ramach określonego programu rolnośrodowiskowego na inny podmiot, który objął od poprzednika w posiadanie gospodarstwo rolne lub jego część na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z ust. 1 § 14 rozporządzenia, jeżeli przejście posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części nastąpiło po złożeniu wniosku przez poprzedniego producenta rolnego a przed wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie płatności, to prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje nabywcy tego gospodarstwa, gdy w terminie 35 dni od daty przeniesienia posiadania złoży wniosek do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz oświadczenie, w którym zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Warunkiem koniecznym do otrzymania świadczenia pieniężnego zarówno w przypadku określonym w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. przez nowego posiadacza gospodarstwa rolnego jest złożenie tzw. wniosku kontynuacyjnego oraz zobowiązanie się do realizacji programu rolnośrodowiskowego poprzedniego posiadacza gospodarstwa do końca trwania tego programu w terminie 35 dni od daty przeniesienia posiadania do kierownika biura powiatowego Agencji. Zatem nabywca musi złożyć wniosek z oświadczeniem w nieprzekraczalnym terminie 35 dni licząc od dnia przeniesienia na niego posiadania gospodarstwa rolnego przez poprzedniego posiadacza gruntu.

Termin 35 dni wskazany w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. jest terminem prawa materialnego, z którego zachowaniem związane jest konkretne prawo w postaci określonego świadczenia pieniężnego. Skutkiem uchybienia temu terminowi przy składaniu wniosku o płatności będzie nieuzyskanie płatności rolnośrodowiskowej przez nowego nabywcę gospodarstwa rolnego. Następstwo prawne do płatności jest więc uzależnione od dochowania tego terminu. Nawet, jeżeli przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego z jednego producenta rolnego na drugiego, o którym mowa w § 14 rozporządzenia, na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy cywilnej będzie ważne z punktu widzenia prawa cywilnego o tyle nie będzie rodziło ono skutku prawnego w sferze prawa publicznego związanego przyznaniem świadczenia pieniężnego, gdy warunek 35 - dniowego terminu do złożenia wniosku wraz z oświadczeniem nie zostanie spełniony (por. wyrok NSA z 16 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 471/09).

Podkreślenia wymaga, że konstrukcja § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. nakładająca na producenta rolnego obowiązek złożenia wniosku do kierownika biura powiatowego ARiMR oraz zobowiązania do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania, nie wyklucza możliwości uzupełnienia braków wniosku w terminie późniejszym, tj. dostarczenia kopii umowy, o której mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia, o ile nastąpi to w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Organ I instancji działając prawidłowo, stosownie do 64 § 2 k.p.a., wezwał M. K. do uzupełnienia braku formalnych, poprzez złożenie stosownych dokumentów potwierdzającym przeniesienie na niego posiadania przedmiotowych działek przez jego rodziców. Zgodnie bowiem z 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

M. K. otrzymał wezwanie organu z dnia 28 [...] r. w dniu 4 [...]r., zaś kopię umowy dotyczącej przeniesienia na niego posiadania przedmiotowych działek złożył organowi w dniu 7 [...]r., a zatem dochował 7-dniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych.

M. K. spełnił przewidziane przez ustawodawcę przesłanki wynikające z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r., tj. został spełniony warunek 35 - dniowego terminu do złożenia wniosku wraz z oświadczeniem. Następnie na wezwanie organu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. złożył kopię umowy o oddanie przedmiotowych działek w użytkowanie, na mocy której nabył posiadanie tych działek gruntu.

Zatem, M. K. spełnił warunki wymagane przez ustawodawcę do przyznania mu płatności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do przedmiotowych działek. Konstrukcja § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. nakładająca na producenta rolnego obowiązek złożenia wniosku do kierownika biura powiatowego ARiMR oraz zobowiązania do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania, nie wyklucza możliwości uzupełnienia braków wniosku w terminie późniejszym, tj. dostarczenia kopii umowy, o której mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia, o ile nastąpi to w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Z powyższych względów skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).