Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1696/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 lit. c.
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 8, art. 107 par. 1, art. 80.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] marca 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej K. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt VI SA/Wa 1696 /12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez K. S., od decyzji wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2012 r., stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym K. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej:

1) "A.s.c." w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal,

2) Indywidualnej Specjalistycznej Praktyki Lekarskiej w okresie od [...] października 2005 r. do nadal,

3) "M." w okresie od [...] lutego 2008 r. do nadal,

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przy piśmie z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego K. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie przedstawionych dokumentów, decyzją z dnia [...] marca 2012 r. stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym K.S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej:

1) "A.s.c." w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal,

2) I. w okresie od [...] października 2005 r. do nadal,

3) "M." w okresie od [...] lutego 2008 r. do nadal.

Od tej decyzji K. S. wniosła w dniu [...] kwietnia 2012 r. odwołanie.

W odwołaniu K.S. wskazywała, że:

- od [...] września 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A. s.c." w zakresie, której prowadzona była również działalność medyczna.

- od [...] lutego 2008 r. prowadziła działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "M." w zakresie, której wykonuje usługi medyczne.

Podnosiła jednak, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej, czy indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ wskazał, że w okresie objętym decyzją miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o sus", w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności".

Ponadto w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o sus, za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Organ podnosił też, że przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., oraz ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą prawo działalności". Wyżej wymienione ustawy, określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Prezes NFZ powoływał też art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności uchylony z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808, z późn. zm.), zgodnie z którym przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 88 e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, obowiązującą do dnia 31 marca 2009 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, zwanej dalej "ewidencją". Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Organ wskazywał też na możliwość zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej od [...] września 2008 r. Prezes NFZ podnosił tez, że pismem z dnia [...] października 2011 r. K. S. poinformowała, że prowadzi działalność gospodarczą jako wspólnik dwóch niezależnych spółek cywilnych. Do dnia [...] sierpnia 2011 r. w każdej ze spółek K. S. działała na podstawie różnych wpisów do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Na wezwanie Urzędu Gminy R. dokonała wykreślenia wpisu nr [...] dopisując do zezwolenia numer [...] dane obydwu spółek.

Powołując się na zgromadzone w sprawie dowody Prezes NFZ podnosił, że zgodnie z "Rejestrem" wydanym przez Urząd Miejski w G. w dniu [...] grudnia 2011 r., oraz decyzją [...] wydaną przez Prezydenta Miasta G. z dnia [...] kwietnia 2006 r., K. S. z dniem [...] października 1998 r. rozpoczęła prowadzenie działalności pozarolniczej, "A. s.c", zarejestrowanej pod nr wpisu [...], którą od dnia [...] marca 2001 r. do [...] kwietnia 2006 r. kontynuowała pod nr wpisu [...].

Jak wynika z ww. decyzji [...], K. S. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania z dniem [...] kwietnia 2006 r. dokonała wykreślenia wpisu z ewidencji.

K. S. kontynuuje prowadzenie działalności pozarolniczej "A. s.c.", pod nr wpisu [...] zarejestrowanym w Urzędzie Gminy w R., co potwierdza "Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" nr [...] wydane przez Wójta Gminy R. w dniu [...] kwietnia 2006 r.

Organ wskazywał też, że jak wynika z "Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" wydanego przez Wójta Gminy R. z dnia [...] stycznia 2008 r., K. S. z dniem [...] lutego 2008 r. rozpoczęła prowadzenie działalności pozarolniczej "M." zarejestrowanej pod nr [...], która z dniem [...] sierpnia 2011 r. została wykreślona z ewidencji, co jest zgodne z decyzją nr [...] o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej wydaną przez Wójta Gminy R. w dniu [...] sierpnia 2011 r.

K. S. od dnia [...] sierpnia 2011 r. do nadal kontynuuje prowadzenie działalności pozarolniczej "M." w ramach wpisu nr [...], co wynika z "Zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej" wydanego przez Wójta Gminy R. w dniu [...] sierpnia 2011 r. oraz pisma Urzędu Gminy w R. znak [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

Z dniem [...] grudnia 2011 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej K. S. nr [...] został przeniesiony z gminnej ewidencji Urzędu Gminy R. do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra właściwego do spraw gospodarki.

Prezes NFZ podał też, że K. S. nie wykreśliła działalności pozarolniczej z ewidencji jak również nie dokonała jej zawieszenia/wznowienia na podstawie art. 14a ustawy o swobodzie działalności, co potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra właściwego do spraw gospodarki oraz pismo Urzędu Gminy w R. z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...].

Powołując się na dokumentację zgromadzoną przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ, organ podnosił, że K. S. w dniu [...] października 2005 r. zawarła umowę na wystawianie recept podlegających refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach Indywidualnej Praktyki Lekarskiej wykonywanej w, miejscu wezwania mieszczącej się pod adresem G. ul. [...], natomiast od dnia [...]maja 2008 r. nastąpiła zmiana nazwy na I. wykonywana w miejscu wezwania pod adresem: P. ul [...].

Zdaniem Prezesa NFZ, powyższe znajduje potwierdzenie w dokumentach uzyskanych z Urzędu Miejskiego w G. oraz Urzędu Gminy w R.tj. dowody: "Rejestr" wydany przez ww. Urząd dot. wpisu nr [...] w dniu [...] grudnia 2011 r., oraz "Zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej" dot. wpisu nr [...] wydane przez Wójta Gminy R. w dniu [...] sierpnia 2011 r.

Powołując art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz ustawy o zawodzie lekarza (Dz. U. z 2001 r. Nr 89, poz. 969) organ zauważył, że w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza został dodany art. 50c, który stanowił, że lekarze prowadzący indywidualną praktykę, indywidualną specjalistyczną praktykę albo grupową praktykę lekarską nie są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy prawo działalności. Jednakże ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.) znowelizowała ustawę z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza w ten sposób, iż uchylony został art.

50 c.

Dotychczas lekarze prowadzący indywidualną praktykę, indywidualną specjalistyczną praktykę albo grupową praktykę lekarską nie byli przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy prawo działalności. Jednakże jak wskazano powyżej przepis ten został uchylony i obecnie zgodnie z nową regulacją prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej oraz grupowej praktyki lekarskiej jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności. Ustawą o swobodzie działalności zmodyfikowano także przepisy dotyczące zasad wykonywania indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej. Jednym z warunków wykonywania indywidualnej lub indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej jest wpis do rejestru indywidualnych praktyk albo rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk prowadzonych przez okręgową radę lekarską właściwą ze względu na miejsce wykonywania praktyki.

Prezes NFZ wskazywał też, że zmodyfikowano także przepisy odnoszące się do prowadzenia grupowej praktyki lekarskiej w formie spółki cywilnej lub partnerskiej. Jest to działalność regulowana w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wymaga uzyskania wpisu do rejestru grupowych praktyk lekarskich prowadzonego przez właściwą ze względu na miejsce wykonywania praktyki Okręgową Radę Lekarską. W ramach grupowej praktyki lekarskiej mogą być udzielane świadczenia zdrowotne wyłącznie przez lekarzy będących wspólnikami spółki. Wpisu do rejestru grupowych praktyk lekarskich dokonuje się po złożeniu przez spółkę wniosku wraz z odpowiednim oświadczeniem. Grupowa praktyka lekarska nie może być wykonywana w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej na podstawie umowy cywilnoprawnej o udzielanie świadczeń zdrowotnych.

Organ podał, że K. S. nie przedstawiła zezwolenia na wykonywanie grupowej praktyki lekarskiej.

W oparcie o powyższe ustalenia organ stwierdził, że K. S. w okresie od [...] października 2005 r. do [...] stycznia 2008 r. prowadziła równocześnie dwa rodzaje działalności w ramach tego samego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego tj.:

1) spółkę cywilną "A. s.c.",

2) I..

Natomiast w okresie od [...] lutego 2008 r. do nadal K. S. prowadzi równocześnie trzy rodzaje działalności gospodarczej w ramach tego samego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego tj.:

1) spółkę cywilną "A. s.c.",

2) I.

3) spółkę cywilną "M.".

Powołując art. 82 ust. 2 ustawy o świadczeniach Prezes NFZ wskazywał, że w przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. Organ powoływał też z art. 82 ust. 4 ustawy o świadczeniach zgodnie z którym w przypadku jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednej spółki w ramach tego samego rodzaju działalności, o której mowa w ust. 5 pkt 1-5 składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest odrębnie od każdej prowadzonej spółki.

Ostatecznie Prezes NFZ wskazał też, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...]poinformował, iż w dniu [...] czerwca 2011 r. została wydana decyzja znak [...] obejmująca K. S. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej w okresach:

- od [...] lipca 1999 r. do [...] listopada 1999 r.,

- od [...] grudnia 1999 r. do [...] września 2000 r.,

- od [...]października 2001 r. do [...] listopada 2001 r.,

- od [...] czerwca 2004 r. do [...] października 2004 r.,

- od [...] kwietnia 2007 r. do [...] września 2007 r.

W powyższym piśmie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Z., wskazał, iż ww. decyzja jest decyzją prawomocną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Z. w ww. piśmie przekazał również, że K.S. w okresach:

- od [...] stycznia 1999 r. do [...] czerwca 1999 r.,

- od [...] grudnia 1999 r. do [...] grudnia 1999 r.,

- od [...] października 2000 r. do [...] października 2001 r.,

- od [...] listopada 2001 r. do [...] czerwca 2004 r.,

- od [...] października 2004 r. do [...] kwietnia 2007 r.,

- od [...] września 2007 r. do nadal

posiada inny tytuł do ubezpieczeń społecznych, niż prowadzenie działalności pozarolniczej.

W konsekwencji w ocenie organu zgodnie z treścią art. 8 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c uchylonej ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, K.S. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej:

1) "A.s.c. w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal,

2) I.w okresie od [...] października 2005 r. do nadal,

3) "M." w okresie od [...] lutego 2008 r. do nadal.

Organ zauważył też, że posiadanie czynnego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej po dniu [...] września 2008 r. wiąże się z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jedynie wykreślenie wpisu z ewidencji lub odnotowanie przez organ ewidencyjny przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej powoduje - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Również wyrejestrowanie z ubezpieczeń w ZUS, czy też zgłoszenie we właściwym urzędzie skarbowym przerwy w wykonywaniu pozarolniczej działalności, bądź złożenie tamże dokumentów likwidacyjnych, nie stanowi przesłanki do uznania niewykonywania działalności gospodarczej.

Skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wywiodła K. S.

Zarzuty skargi obejmowały:

1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 i art. 80 k.p.a. polegające na błędnej ocenie stanu faktycznego będącego następstwem niewyczerpania w zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej "A.s.c." a następnie w M. s.c. prowadzona była specjalistyczna praktyka lekarska a nie jak błędnie stwierdził organ, że stanowiła ona odrębny przedmiot działalności.

2. naruszenie art. 8 i 107 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w szczególności dlaczego uznano iż skarżąca prowadzi

indywidualną pozarolniczą działalność w związku z którą winna uiszczać należną składkę na ubezpieczenie zdrowotne podczas gdy prowadziła ona tylko i wyłącznie działalność w ramach dwóch spółek cywilnych , z których składki na ubezpieczenie zdrowotne zostały odprowadzone.

3. naruszenie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 8 pkt 1 lit c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (z późn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, iż. skarżąca prowadziła w okresie od 3 października 2005 r. do nadal działalność gospodarczą pod nazwą I., w związku z czym powinna z tego tytułu opłacić składkę na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

4. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 82 ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a polegające na błędnym uznaniu, iż skarżąca w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego uzyskiwała więcej niż jeden przychód, poprzez przyjęcie, iż tym samym skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu odrębnie z tytułu prowadzenia I.( a następnie I.).

Skarżąca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziały Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oraz zarządzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi K.S. ponownie podniosła, że prowadziła działalność gospodarczą od dnia [...] września 1998 r. w formie spółki cywilnej A. s.c. wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem wpisu [...]. Od dnia [...] czerwca 2005 r. skarżąca rozszerzyła przedmiot działalności poprzez wpisanie praktyki lekarskiej określonej wedle obowiązujących ówcześnie oznaczeń symbolem 85.12.z. Jednocześnie skarżąca uzyskała zaświadczenie o wpisie do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich w [...] Izbie Lekarskiej w K. w dniu [...]czerwca 2005 r. co zostało stwierdzone nadaniem numeru wpisu [...].

Skarżąca wskazywała, że w dniu [...] października 2005 r. podpisała umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia - [...] Oddziałem Wojewódzkim z siedzibą w K. której przedmiotem było upoważnienie Lekarza skarżącej do wystawiania recept na refundowane przez NFZ leki i wyroby medyczne. W treści zawartej umowy skarżąca stosownie do instrukcji urzędnika NFZ obsługującego procedurę zawarcia umowy podała następujące dane osobowe: Imię i nazwisko, nr prawa wykonywania zawodu, zezwolenie oraz wpis do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich w Okręgowej Izbie lekarskiej w K. wraz nr, adres. Potrzeba wpisania tylko i wyłącznie danych odwołującej była spowodowana faktem, iż tylko ona posiadała prawo wykonywania zawodu lekarza, drugi wspólnik spółki nie był lekarzem, tak więc nie można było dokonać wpisu danych drugiego wspólnika. Dane podane przez skarżącą w zakresie adresu są informacjami wskazanymi w zaświadczeniu o wpisie do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich. Ponadto podkreślała, że wskazany adres był adresem prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej tj. "A. s.c.". Co za tym idzie skarżąca podpisała umowę z NFZ w przedmiocie upoważnienia do wystawiania recept na refundowane przez NFZ leki i wyroby medyczne jako osoba prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta G. pod nr (pierwotnie [...])[...] w ramach prowadzonej spółki cywilnej. Jednocześnie wskazanie przez skarżącą w treści umowy Indywidualnej Praktyki Lekarskiej wykonywanej wyłącznie w miejscu wezwania zdaniem skarżącej świadczy o tym, iż jej zamiarem od samego początku było wykonywanie zawartej umowy w oparciu o prowadzoną działalność gospodarczą na podstawie uzyskanego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Za niezrozumiały uznała skarżąca wniosek organów, które wskazały iż zawarcie umowy przez skarżąca świadczy o tym, iż w dniu podpisania wskazanej powyżej umowy rozpoczęła prowadzenie kolejnej działalności gospodarczej. Absolutnie żaden element zachowania skarżącej przedsiębrany przez nią w kierunku zawarcia umowy z NFZ nie wskazuje na to, iż jej zamiarem było rozpoczęcie nowej działalności gospodarczej zwłaszcza, iż prowadziła już wcześniej działalność gospodarczą. Za powyższą tezą przemawia przytoczony powyżej fakt, iż bezpośrednio przed zawarciem umowy z NFZ skarżąca rozszerzyła działalność o praktykę lekarską co prowadzi do wniosku, iż skarżąca działała w przeświadczeniu, iż występuje w ramach zawartej umowy jako przedsiębiorca prowadzący praktykę lekarską na podstawie istniejącego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w ramach prowadzonej spółki cywilnej.

Skarżąca przyznawała, że trzy umowy przy czym kolejną umowę podpisała w dniu [...] stycznia 2006 r. gdzie podobnie jak poprzednio podała te same dane osobowe oraz posłużyła się tymi samymi zaświadczeniami wskazującym na uzyskanie zezwolenia na wpis do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich w Okręgowej Izbie Lekarskiej w K. i zarazem po raz kolejny podstawą dla zawarcia umowy przez skarżącą była okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą "A. s.c." Wskazana umowa obowiązywała do dnia [...] maja 2008 r. kiedy to skarżąca oraz przedstawiciel NFZ oddziału [...] na mocy porozumienia stron rozwiązali przedmiotową umowę. Kolejna umowa została podpisana w dniu [...] lutego 2008 r. tym razem skarżąca działała jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej M. w zakresie której, w dniu [...] stycznia 2008 r. a więc przez podpisaniem trzeciej umowy z NFZ skarżąca wprowadziła dodatkowe określenie przedmiotu działalności mianowicie praktykę lekarską specjalistyczną. W ocenie skarżącej powyższa okoliczność jest całkowicie zbieżna z wcześniej podjętym przez skarżącą działaniem mającym na celu wprowadzenie do przedmiotu działalności spółki A. s.c. prowadzenia praktyki lekarskiej ,a w tym konkretnym przypadku prowadzenia praktyki lekarskiej specjalistycznej. W tym zakresie skarżąca w ramach zawierania umowy z NFZ przedstawiła zaświadczenie o wpisie do rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich w Okręgowej Izbie Lekarskiej w K. wskazując na uzyskany nr wpisu [...].

Wobec powyższego skarżąca wskazywał, iż błędne jest stanowisko Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, a wcześniej Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K., z którego wynika, że skarżąca oprócz przychodu osiąganego jako wspólnik spółki cywilnej A. s.c. oraz jako wspólnik spółki cywilnej M. s.c. osiągała jeszcze oddzielnie przychód z I.(a następnie I.), jako odrębnie prowadzonej działalności gospodarczej.

Skarżąca nie zaprzeczała, że osiągała i osiąga przychód ze spółek cywilnych A.s.c. oraz M.s.c. skarżąca podniosła jednak, że nie osiągnęła od [...] czerwca 2005 r., a tym bardziej od [...] października 2005 r. jakiegokolwiek przychodu z tytułu prowadzenia I. (następnie I.) jako odrębnej działalności gospodarczej. Wszelkie przychody z działalności gospodarczej w zakresie ochrony zdrowia - praktyki lekarskiej, skarżąca osiągnęła i ewidencjonowała w ramach w/w spółek cywilnych. Osiągane przychody były rozliczane we właściwych zeznaniach podatkowych i w żaden sposób nie zostały zakwestionowane przez organy podatkowe. Co więcej, wszelkie umowy, które skarżąca zawierała z innymi podmiotami były zawierane przez skarżącą jako wspólnika spółki cywilnej, wcześniej A. s.c., a aktualnie M.s.c.

Skarżąca podkreślała, że przez cały okres prowadzenia działalności gospodarczej wskazany w zaświadczeniach o wpisach i do ewidencji działalności gospodarczej załączonych do akt, skarżąca na bieżąco odprowadzała wszelkie zobowiązania publicznoprawne w tym składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jakiż miałoby cel takie działanie skarżącej w ramach którego pomimo udziału w dwóch spółkach cywilnych i posiadaniu dwóch wpisów do ewidencji działalności gospodarczej rozpoczęłaby ona i kontynuowała trzecią nie zgłoszoną do ewidencji działalność gospodarczą narażając się tym samym na odpowiedzialność przewidzianą między innymi w przepisach ustawy o oświadczeniach oraz ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

Skarżąca zaznaczała też, że odprowadzane przez przedsiębiorców składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejszają w części stanowiącej 7,75% podatek dochodowy, który odwołująca odprowadzała a w pozostałej części 1,25% stanowi koszt uzyskania przychodu w związku z czym niezrozumiałe jest założenie przyjęte w treści skarżonej decyzji, iż skarżąca świadomie zaniżała składkę na ubezpieczenie zdrowotne do dwóch tytułów podczas gdy jak błędnie twierdzi organ prowadziła trzy działalności co obligowało ją do odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w potrójnej wysokości.

Podnosiła, że warunkiem powstania obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne jest uzyskanie przychodu.

Zdaniem skarżącej nie bez znaczenia jest również fakt, iż w ramach łączącej skarżącą z Oddziałem Wojewódzkim NFZ w K. umowach upoważniający do wystawiania recept refundowanych, skarżąca nie wystawiała recept pacjentom przyjmowanym w ramach praktyki, a jedynie były wystawiane recepty pro auctore i pro familiae (które są poza przedmiotem zawartych umów). Tym samym, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca wykonywała indywidualną (następnie indywidualną specjalistyczną) praktykę lekarską jako oddzielną działalność gospodarczą w ramach której realizowałaby w sposób komercyjny i wystawiała recepty na rzecz pacjentów, generując tym samym oddzielny przychód.

Skarżąca powoływała też przyjętą praktykę wskazując, iż w ramach [...] Oddziału NFZ funkcjonują i są wykonywane umowy w przedmiocie tożsamym z przedmiotem umowy zawartej przez skarżącą w ramach których strony umowy wskazują iż posiadają wpis do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich a jednocześnie wykonanie umowy w zakresie wystawiania recept oraz fakturowanie wykonanych usług odbywa się w oparciu o działalność gospodarczą prowadzoną jako spółka cywilna.

W ocenie skarżącej organy poczyniły ustalenia sprzeczne i niezrozumiałe nawet w zakresie własnej przyjętej koncepcji decyzji przyjmując, iż skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą I. w okresie od dnia [...] października 2005 r. do nadal podczas gdy skarżąca dopiero od dnia [...] kwietnia 2008 r. otrzymała zaświadczenie o wpisie do rejestru specjalistycznych praktyk lekarskich wobec czego oczywistym jest, iż nie mogła wcześniej powoływać się na taką nazwę bądź tej treści wpis do rejestru. W tym kierunku zarówno organ I instancji ani organ II instancji nie wypowiedziały się w treści pisemnych uzasadnień pozostawiając te jedynie domysłom skarżącej.

Ostatecznie skarżąca podnosiła, że organ nie rozpatrzył przedstawionych przez skarżącą dowodów tj. umów spółek cywilnych oraz aneksów do umów, jak również zeznań podatkowych oraz faktur, z których wynika wyraźnie, iż skarżąca wykonywała działalność gospodarczą jedynie w ramach spółek cywilnych czym naruszył przepisy art. 7, 77, 80 k.p.a. Powyższe uchybienie znalazło odzwierciedlenie w samej decyzji, w której brak jest rozwiązań organu na temat przedstawionych przez skarżącą dowodów oraz brak jest odniesienia do przedstawionej przez nią argumentacji, co stanowi naruszenie art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia naruszają bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. stanowiły art. 8 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. z 2008 r. Dz. U. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach".

Spór pomiędzy skarżącą a organami obydwu instancji sprowadza się w swej istocie do oceny, czy skarżąca w okresie od dnia [...] października 2005 r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie I. Skarżąca nie kwestionuje bowiem podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie dwóch spółek cywilnych "A. s.c." oraz "M.". Konsekwentnie twierdzi jednak, że praktykę lekarską wykonywała jedynie w ramach działalności prowadzonej w tych spółkach, w których tylko ona jest lekarzem. Organy obydwu instancji stanęły na stanowisku, że skoro skarżąca dokonała wpisu do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich, a następnie do rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich prowadzonego przez Okręgową Radę Lekarską oraz zawarła z Narodowym Funduszem Zdrowia umowę na wystawianie recept podlegających refundacji to prowadziła dodatkową działalność gospodarczą, z tytułu której podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Organy powołały się przy tym na przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz ustawy o zawodzie lekarza (Dz. U. z 2001 r. Nr 89, poz. 969), ustawę z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza oraz ustawę z dnia 2 lipca 2004 r., przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.), która znowelizowała ustawę z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza.

W ocenie Sądu stanowisko przyjęte przez organy Narodowego Funduszu Zdrowia nosi znamiona arbitralnego i dowolnego rozstrzygnięcia. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a.. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (p. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Również możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać przy tym należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu, nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. W konsekwencji uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie zachodzi taki przypadek, bowiem uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji, sprowadzają się głównie do przywołania fragmentów przepisów ustaw, które w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie oraz przywołania niektórych okoliczności faktycznych. Brak jednakże w wywodach organów prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, co wyklucza możliwość subsumcji, a więc przyporządkowania ustaleń faktycznych pod odpowiednio dokonaną wykładnię przywołanych norm prawnych.

Organy Narodowego Funduszu Zdrowia powinny na podstawie zgromadzonych dowodów ustalić, czy skarżąca prowadziła działalność gospodarczą jako indywidualną praktykę lekarską, czy też w ramach działalności prowadzonej w spółkach cywilnych wykonywała praktykę lekarską, aby móc następnie prawidłowo rozstrzygnąć kwestię podlegania przez nią obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Tymczasem arbitralnie rozstrzygnęły, iż skarżąca taką działalność prowadziła poprzez figurowanie w rejestrze indywidualnych, a następnie specjalistycznych praktyk lekarskich. Organy nie odniosły się przy tym do twierdzeń skarżącej co do wykonywania przez nią praktyki lekarskiej w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółek cywilnych i uzyskiwania dochodów jedynie z tych źródeł, a także przedstawianych przez nią dowodów (rozliczenia PIT).

Tymczasem, aby móc przyjąć, że skarżąca prowadziła w spornym zakresie działalność gospodarczą, organ winien ustalić fakty potwierdzające, że skarżąca prowadziła działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek. Należy wskazać, iż o tym, czy czynności dokonywane przez skarżącą spełniają cechy wyodrębnionej działalności gospodarczej przesądzają obiektywne kryteria, takie jak prowadzenie takiej działalności na własny rachunek oraz prowadzenie w celach zarobkowych, w sposób ciągły i zorganizowany. Rozstrzygające znaczenie mają bowiem okoliczności, w jakich działalność jest wykonywana. W tym sensie nie ma i nie może mieć znaczenia, że określony podmiot prowadzący konkretną działalność gospodarczą nie ocenia jej (subiektywnie) jako działalności gospodarczej, nie nazywa jej tak, oświadcza, że jej nie prowadzi, bądź nie zgłasza obowiązku podatkowego itp. Zatem nazwanie bądź nienazwanie danej czynności nie przesądza jeszcze o istnieniu, nieistnieniu, cechach, charakterze i stosunkach zarówno dla podmiotów jak i przedmiotów czynności oraz jej kontrahentów - lub innych osób wywodzących z niej określone skutki - faktyczne lub prawne (wyrok NSA z dnia 30 marca 1994 r., sygn. akt SA/Łd 224/93).

Na uwagę zasługuje interpretacja pojęcia "działalności gospodarczej" dokonana przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 grudnia 1991 r., sygn. akt III CZP 117/91. W uchwale tej wskazano, że działalność gospodarczą wyróżniają następujące cechy charakterystyczne: zawodowy (a więc stały) charakter, związana z nim powtarzalność podejmowania działań (element ciągłości), podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym (element zorganizowania). Wymóg, aby działalność gospodarcza prowadzona była w sposób zorganizowany implikuje po stronie podmiotu wykonującego działalność gospodarczą występowanie pewnej struktury organizacyjnej. Wskazać jednakże należy, iż przepisy prawa nie narzucają ani stopnia zorganizowania, ani formy organizacyjnej wykonywania działalności gospodarczej. O ich wyborze decyduje zwykle rodzaj i rozmiar działalności, jej przedmiot, warunki panujące na rynku i wiele innych czynników o charakterze zewnętrznym i subiektywnym. Dlatego też o ile określone osoby prawne z założenia posiadają pewną zorganizowaną strukturę to niekoniecznie posiadają ją osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.

Istotnym jest przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 287/06 podkreślił, iż utożsamienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej aż do dnia wykreślenia tego wpisu, bez możliwości skorygowania tego okresu na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu dowodowym, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny (por. J. Sommer, K. Stoga, R. Potrzeszcz, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2000, s. 41). Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy (por. wyrok SN z dnia 23 marca 2006 r" sygn. akt I UK 220/05).

Na gruncie przedmiotowej sprawy organy utożsamiły wpis do rejestru praktyk lekarskich z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej w formie indywidualnej praktyki lekarskiej. Nie określając bliżej charakteru przedmiotowego wpisu.

Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10 wskazano na możliwość odróżnienia pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej od jej formalnego zarejestrowania. Podkreślono, że możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w tej sprawie również stoi na stanowisku, że podstawowe znaczenie dla objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym ma fakt wykonywania - lub niewykonywania działalności.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (co znalazło potwierdzenie w nowej redakcji przepisu art. 7 - na wniosek strony lub z urzędu). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zarówno w nauce, jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa, po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową.

Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki.

W niniejszej sprawie natomiast organy, poprzestając na formalnym kryterium brzmienia zapisu w rejestrze praktyk lekarskich, zupełnie pominęły wyjaśnienia skarżącej oraz przedłożone przez nią dowody. W ocenie Sądu, powyższa okoliczność stanowi o naruszeniu art. 7, 77 i 107 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organy administracyjne zarówno pierwszej jak i drugiej instancji wydały decyzje bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności. Organy administracji, wydając zaskarżone decyzje były związane rygorami procedury administracyjnej, określającej obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji organy NFZ, dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie mogły ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia faktu, że skarżąca była wpisana do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich, lecz powinny dokonać szczegółowej i pełnej oceny wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącą, zgłaszanych wniosków dowodowych, a następnie szczegółowo i precyzyjnie uzasadnić, dlaczego uznają lub podważają stanowisko skarżącej. Zdaniem Sądu, organ może, w ramach zasady określonej w art. 80 k.p.a., odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku występowania dowodów o przeciwstawnej treści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42). W ramach tej oceny organ winien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Ważne jest także, aby rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, było

zgodne z prawidłami logiki. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ zobowiązany jest przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jasny, logiczny i przekonywujący zarazem wywód odnośnie uwzględnienia jednego dowodu przy jednoczesnym odrzuceniu pozostałych dowodów.

Ponownie rozpatrując wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej, organ ustali, czy skarżąca faktycznie prowadziła działalność gospodarczą w formie indywidualnej czy też specjalistycznej praktyki lekarskiej, uwzględniając już zebrany materiał i ewentualnie uzupełni go, poprzez przeprowadzenie dowodów wskazanych przez skarżącą lub poprzez wezwanie skarżącej o nadesłanie dowodów na potwierdzenie złożonych oświadczeń z wyznaczeniem ostatecznego terminu na ich złożenie. Następnie organ dokona subsumcji pod normę prawa materialnego uwzględniając ocenę prawną oraz wskazania zawarte w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, natomiast o kosztach postępowania orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.