Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 711/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 ust. 2 i art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 26 września 2022 r. nr A-0143-117/22 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 26 września 2022 r. nr A-0143-117/22 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 17 czerwca 2022 r. do Sądu Rejonowego w Chojnicach wpłynął wniosek G. K. o udostępnienie informacji publicznych w postaci dokumentów z akt sprawy II K 741 /20 na kartach 660-802, 448-451, 811-819 oraz orzeczeń w sprawach: III Nsm 44/10, III Opm 16/10, III Nsm 168/11, III Nsm 253/10, III Nsm 81/13, III Opm 14/13, III Opm 13/11.

W toku postępowania, pismem z dnia 1 lipca 2022 r., Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku wyznaczył nowy termin załatwienia wniosku na dzień 8 sierpnia 2022 r.

Decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r. Prezes Sądu Rejonowego w Chojnicach odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie orzeczenia i dokumentów z akt sprawy II K 741/20 oraz orzeczeń w sprawach: III Nsm 168/11, III Opm 14/13, III Opm 13/11.

Odmawiając udzielenia informacji organ wskazał, że przedmiot żądania należy do kategorii informacji publicznej, jednak ze względu na ograniczenia wynikające

z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wymaga stosownej anonimizacji aby nie naruszyć praw wynikających z prawa do prywatności,

w szczególności aby uniemożliwić identyfikację osób objętych danym orzeczeniem,

czy innymi dokumentami. Organ wskazał ponadto, że treść wniosku wskazuje,

iż G. K. zna akta sprawy karnej prowadzonej pod sygn. II K 741/20,

gdyż podaje określone karty, na których znajdują się dokumenty dotyczące konkretnej osoby. Na tej podstawie Prezes Sądu Rejonowego w Chojnicach uznał,

że anonimizacja dokumentów nie spełniłaby zadania w postaci ochrony prawa

do prywatności. Podobnie, gdy chodzi o sprawy dotyczące osób małoletnich – orzeczenia wydane w sprawach: III Nsm 168/11, III Opm 14/13, III Opm 13/11 dotyczyły kolejno kontaktów z małoletnimi, opieki nad małoletnim i nadzoru nad władzą rodzicielską. Ich prywatność jest szczególnie chroniona, również przez przepisy procedury cywilnej, zgodnie z którymi sprawy te są rozpoznawane przy drzwiach zamkniętych.

Na tej podstawie organ ustalił, że w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznych doszło do kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, co z kolei skutkowało koniecznością rozważenia, czy okoliczności sprawy, nawet po usunięciu imion i nazwisk osób fizycznych, nie pozwalają na ich identyfikację. Zdaniem organu, mimo dokonania anonimizacji możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą - czyli pokrzywdzonej przestępstwem oraz małoletnich. Stanowiło to podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W treści odwołania z dnia 29 sierpnia 2022 r. G. K. zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie prawa do informacji podając, że osoby fizyczne, których dotyczą sprawy objęte wnioskiem o dostęp do informacji publicznej są dla niego obce, a ponadto Prezes Sądu Rejonowego w Chojnicach nie wskazał, jakie prawa do prywatności zostałyby naruszone.

Zaskarżoną decyzją Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 8 sierpnia 2022 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że żądana przez stronę informacja ma charakter informacji publicznej. Stosownie jednak do art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu

ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek

z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego

im prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinien

w związku z tym rozważyć, czy nawet po usunięciu danych osobowych nie jest możliwa identyfikacja osoby fizycznej. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej. Ponadto ustawodawca przesądził już na etapie stanowienia prawa, że wartością podlegającą silniejszej ochronie jest prawo do prywatności osoby fizycznej lub ochrona tajemnicy przedsiębiorcy.

W związku z tym organ wskazał, że z wyjaśnień organu I instancji w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż nie ma możliwości takiego udostępnienia żądanych dokumentów, w tym nawet poprzez ich anonimizację, aby nie zostało naruszone prawo do prywatności osób fizycznych, tj. małoletnich pokrzywdzonych. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinien rozważyć,

czy charakter popełnionego czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet

po usunięciu imienia i nazwiska osoby podejrzanej, oskarżonej, pokrzywdzonej lub świadków czynu, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej. Skoro zatem nie ma możliwości udostępnienia informacji publicznej w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia prywatności osoby fizycznej, to zasadnie organ odmówił jej udzielenia. Słusznie bowiem Prezes Sądu Rejonowego w Chojnicach założył, że strona może znać dane osoby pokrzywdzonej w sprawach, w których żąda udostępnienia żądanych dokumentów, skoro podaje określone karty, na których znajdują się dokumenty dotyczące konkretnej osoby pokrzywdzonej. To, czy jest to osoba obca dla wnioskodawcy, czy nie, nie ma większego znaczenia, gdyż proces anonimizacji dokumentów ze spraw objętych żądaniem wniosku o dostęp do informacji publicznej nie zagwarantuje ochrony prawa prywatności. Zapoznanie się bowiem strony z żądanymi dokumentami, nawet po ich anonimizacji, pozwoli zdobyć mu wiedzę z zakresu miejsca, czasu i okoliczności popełnienia czynu zabronionego co do pokrzywdzonych, w tym małoletnich, a także innych osób fizycznych, których dotyczą wskazane postępowania, przez co osoby pokrzywdzone, a także inne osoby których dotyczą wskazane przez stronę postępowania mogłyby tym samym zostać wystawione na nieuzasadnione zainteresowanie obcych im osób, przez co mogłyby odczuwać dyskomfort wynikający

z poczucia utraty intymności. Sytuacja taka godziłaby zatem w poczucie bezpieczeństwa tych osób, które jest elementem szeroko pojętego prawa do prywatności, chronionego dyspozycją ort. 5 ust. 2 ustawy.

W skardze na decyzję organu odwoławczego G. K. wyjaśnił, że nie zgadza się z wydanymi w sprawie decyzjami. Żądane informacje nie naruszają żadnych praw uczestników tych postępowań. Taka ocena jest błędna, została ona oparta została na doświadczeniu Sądu i domysłach, a nie na przepisach prawa.

Skarżący wniósł o stwierdzenie, że informacja podlega udostępnieniu

i o zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach do jej udostępnienia. Ponadto skarżący wniósł o stwierdzenie, że w sprawie nastąpiła bezczynność oraz

przyznanie od organu na jego rzecz kwoty w wysokości 600 zł.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w sprawie.

W uzasadnieniu organ wskazał ponadto, że wbrew zarzutom skargi w sprawie nie zaistniała bezczynność w związku z rozpatrzeniem wniosku skarżącego o dostęp

do informacji publicznej. Skoro bowiem doszło do wydania przez Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach decyzji z dnia 8 sierpnia 2022 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a następnie decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 26 września 2022 r. nr A-0143-117/22,

to już z tej przyczyny nie można twierdzić o istnieniu bezczynności organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący zaskarżył decyzję odmawiającą udostępnienia mu informacji publicznej.

Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku stwierdził, że żądana informacja stanowi informację publiczną.

Stanowisko to jest, co do zasady, słuszne. Ustawodawca określił pojęcie informacji publicznej w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. W judykaturze przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, a które na podstawie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępniania informacji, które mają walor informacji publicznej, przy czym należy tu odróżnić dokumenty urzędowe od dokumentów prywatnych. Przymiot informacji publicznej posiadają wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw (zob. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 967/19).

Kwalifikacja informacji objętej wnioskiem jako informacji publicznej nie przesądza jeszcze o sposobie załatwienia sprawy z wniosku o jej udostępnienie. Wniosek ten może zostać przez organ uwzględniony jak i oddalony, z uwagi na istnienie przesłanek wyłączających udostępnienie informacji.

Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku uznał za prawidłowe stanowisko Prezesa Sadu Rejonowego w Chojnicach, że na przeszkodzie udostępnieniu informacji stała treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Powyższe oznacza, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostepnienie informacji publicznej powinien rozważyć, czy stan faktyczny sprawy, opis zdarzeń, ich charakter i okoliczności, nawet po usunięciu imienia nazwiska uczestników postępowania, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki: NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 933/11, WSA w Łodzi z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Łd 41/22, WSA w Gdańsku z 13 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 6/20, NSA z 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4728/21, WSA w Gliwicach z 11 stycznia 2022 r. sygn. akt Il SA/Gl 1515/21).

Zgodnie z art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji). Ustawa o dostępie do informacji publicznej miała na celu poddanie kontroli społecznej działania organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym, czynić je transparentnymi, a tym samym zapewnić prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Jej celem, ponad wszelką wątpliwość, nie było narażenie obywateli na utratę prywatności i poddanie ich działań i zachowań osądowi "każdego", kto zechce zapoznać się z aktami sprawy, w której występowali jako strona czy uczestnik postępowania. W aktach sądowych znajdują się różne dokumenty i informacje, które udostępnione, nawet po uniemożliwieniu zapoznania się wnioskodawcy z danymi osobowymi, mogą zagrozić naruszeniem praw strony do ochrony jej godności, prawa do prywatności i dobrego imienia. Zwłaszcza, że z praktyki orzeczniczej wynika, iż w przeważającej liczbie spraw (tak jak w rozpoznawanej) wnioskodawca może poznać dane osobowe strony, której akta sprawy dotyczą, podając sygnaturę sprawy. Ich zanonimizowanie nie chroni podmiotów biorących udział w postępowaniu przed ujawnieniem informacji podlegających ochronie w świetle wskazanych wcześniej norm konstytucyjnych (por. wyroki: NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 933/11, WSA w Łodzi z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II SAB/Łd 41/22).

Stanowisko w tym zakresie zaprezentowane w obu wydanych w sprawie decyzjach jest zatem prawidłowe. Okoliczności te nie budzą wątpliwości. Wniosek dotyczył szeregu kart (ponad 150) akt postępowania karnego, pokrzywdzonej czynami z art. 197 § 1 k.k. (doprowadzenia przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem innej osoby do obcowania płciowego). Pokrzywdzona tym czynem była osobą małoletnią. Nadto skarżący domagał się udostępnienia orzeczeń wydanych w sprawach: III Nsm 168/11, III Opm 14/13, III Opm 13/11, które dotyczyły kontaktów z małoletnimi, opieki nad małoletnim i nadzoru nad władzą rodzicielską. Udostępnieniu tych orzeczeń sprzeciwiają się te same względy ochrony prywatności osoby fizycznej, w tym przypadku osób, które w dacie wydawania orzeczeń były małoletnie.

Sąd rozważył, że organ nie zwracał się do osób fizycznych celem uzyskania informacji, czy rezygnują one z przysługującego im prawa.

W ocenie Sądu nie miało to wpływu na wynik sprawy.

W istocie bowiem wniosek skarżącego nie mógł być uwzględniony także z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p., która wyklucza możliwość skutecznego dochodzenia od podmiotu obowiązanego udostępnienia informacji publicznej w trybie tej ustawy, jeśli tryb jej udostępniania określa inna ustawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375), powoływanej dalej jako k.p.k., oraz art. 525 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.c., w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania u.d.i.p. Przyjęcie bowiem, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis art. 156 § 1 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Przepis ten dotyczy akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Przepisy art. 156 § 5 i § 5a k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Ten zaś może uzyskać tylko według reguł zawartych w art. 156 k.p.k., który jest przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 357/19, z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt I OSK 3747/18).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5052/21 wskazał, że przepisy u.d.i.p. nie mogą stanowić alternatywy dla innych regulacji określających odmiennie tryb i zasady dostępu do danych będących informacjami publicznymi. Nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. Wskazana regulacja k.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (dyscyplinarnej) (por. wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19 oraz z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1399/15).

Udostępnianie akt postępowania cywilnego reguluje natomiast art. 525 k.p.c., zgodnie z którym akta sprawy dostępne są dla uczestników postępowania oraz za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi. Na tych samych zasadach dopuszczalne jest sporządzanie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt sprawy i otrzymywanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z akt sprawy. Przepis art. 525 k.p.c. umożliwiając każdemu, za zezwoleniem sędziego, dostęp do dokumentów akt sprawcy sądowej, stanowi regulację szczególną, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającą odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Powołana ustawa - w sposób kompleksowy i autonomiczny reguluje kwestię dostępu do akt tego postępowania. Dostęp ten obejmuje zarówno możliwość wglądu w całe akta sprawy, jak i poszczególne dokumenty, złożone do tych akt. W takiej sytuacji, a więc w odniesieniu do dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych, a do których dostęp regulują przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. - nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 250/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 60/21).

Przyjąć zatem należy, że dostęp do akt postępowania sądowego jest odrębną (autonomiczną) instytucją prawa procesowego, co do której ustawowo określono krąg podmiotów mających możliwość dostępu. Celem tej regulacji jest przyznanie wyraźnie określonym uczestnikom postępowania prawa do zapoznania się z aktami sprawy w związku z realizacją przysługujących im uprawnień procesowych. Z tego powodu przyjęcie, że strona postępowania, której interesów sprawa bezpośrednio dotyczy, uzyskuje dostęp do akt na innych, bardziej sformalizowanych zasadach, niż osoby działające na podstawie u.d.i.p. byłoby - jak już wyżej wskazano - naruszeniem zasady równości przewidzianej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut skarżącego dotyczący stwierdzenia bezczynności organu oraz przyznania od organu na jego rzecz kwoty w wysokości 600 zł.

Wskazać należy, że rozpoznanie skargi na decyzję organu oraz skargi bezczynność organu to dwa odrębne tryby zaskarżenia oparte na różnych przepisach prawa, i wzajemnie się wykluczające. Dotyczą one odmiennych zachowań organu – działania poprzez wydanie aktu jakim jest decyzja lub braku tego działania – jakim jest stan bezczynności. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stan bezczynności organu zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność).

Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącej Sąd uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Złożony przez skarżącego wniosek został rozpoznany ostateczną decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 26 września 2022 r., a skarżący w dniu 4 października wniósł skargę na ta decyzję. Rozpoznanie tej skargi dotyczy prawidłowości wydanej decyzji, a nie stanu bezczynności organu. Z tych też względów wnioski skarżącego o stwierdzenie stanu bezczynności organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz przyznanie od organu na jego rzecz kwoty w wysokości 600 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie mogły być w tym postępowaniu przez Sąd ocenione i uwzględnione.

Sąd uznał nadto za niezasadny podniesiony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego zarzut wydanie decyzji przez nieuprawniony podmiot. Decyzja podpisana została przez wiceprezesa sądu.

Zgodnie z art. 22b § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 ze zm.), powoływanej dalej jako u.s.p., prezesa sądu zastępuje wiceprezes sądu. Regulacja ta wskazuje, że wiceprezes sądu może wykonywać obowiązki prezesa. Przepis art. 22b § 1 u.s.p. ustanawia generalne ustawowe zastępstwo prezesa sądu przez wiceprezesa sądu, nie wskazując w tym zakresie żadnych wyjątków lub dodatkowych uwarunkowań, zbyteczne jest w tej sytuacji poszukiwanie oddzielnej normy kompetencyjnej dla wiceprezesa sądu do wydawania decyzji administracyjnych czy to w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to w przepisach regulujących wewnętrzny sposób urzędowania sądów. Zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w orzecznictwo Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko, że wiceprezes sądu może w zasadzie wykonywać uprawnienia i obowiązki prezesa sądu. Jeżeli zatem przepisy nie ograniczają wyraźnie uprawnień wiceprezesa sądu, to wiceprezesowi przysługują w zasadzie takie same kompetencje jak prezesowi (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2336/17, postanowienie SN z 23 czerwca 2016 r. sygn. akt VCSK 632/15).

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił wniesiona skargę, jako niezasadną.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).