Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 708/96
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1997-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Sąd stoi na stanowisku, że na okres przedawnienia nie ma wpływu, czy decyzja ma charakter decyzji "ustalającej" czy decyzji "określającej".

TEZY

Sąd stoi na stanowisku, że na okres przedawnienia nie ma wpływu, czy decyzja ma charakter decyzji "ustalającej" czy decyzji "określającej".


SENTENCJA

uchyla zaskarżone decyzje.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 15 ust. ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 1992 r. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów oraz koszty funkcjonowania osoby prawnej, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16.

Z przepisu wynika, że za koszt uzyskania przychodu można uznać taki wydatek, który nie jest wymieniony w art. 16 cytowanej ustawy ale warunkiem uznania takiego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest jego związek z osiągniętym przychodem.

Wskazując konieczność takiego związku przyczynowego ustawodawca używa w cytowanym przepisie słów "w celu". Zatem w rozstrzyganej sprawie by zakwestionowane wydatki mogły być uznane za koszty uzyskania przychodu należało taki związek wykazać. Z ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu podatkowym, co pośrednio zdaje się przyznawać strona skarżąca, nie podjęto działalności gospodarczej wykorzystującej zakupione sanie, bryczki i kantary z przyczyn po części obiektywnych. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do uznania sum wydatkowanych na zakup tych przedmiotów za koszty uzyskania przychodów skoro nie użyto ich w toku prowadzonej działalności gospodarczej czyli tym samym nie "powiązano" tych wydatków z wynikiem gospodarczym. Zamiar podjęcia pewnego rodzaju działalności nie wystarcza do uznania w tym przypadku zakupionych przedmiotów za koszty uzyskania przychodów. Jedynie rozpoczęcie i prowadzenie działalności gospodarczej przy użyciu zakupionych przedmiotów mogłoby prowadzić do osiągnięcia dochodu lub straty /art. 7 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy/.

Ustawodawca nie precyzuje pojęcia "koszty funkcjonowania osoby prawnej" w związku z tym zakwalifikowania danego wydatku za koszt funkcjonowania osoby prawnej należy dokonywać indywidualnie w każdym przypadku kierując się doświadczeniem życiowym i zasadami logiki. Niewątpliwie istotną kategorią tych ustaleń będzie przydatność owych wydatków dla właściwego funkcjonowania osoby prawnej.

Organ takiej oceny nie dokonał, a okoliczność, czy elementy zakupionych przedmiotów zostały zagospodarowane jako wyposażenie i wystrój pomieszczeń osoby prawnej jest przedmiotem sporu i nie została jednoznacznie w toku postępowania wyjaśniona.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zasadność zarzutu skargi co do naruszenia przez organy podatkowe rozstrzygające w sprawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, który stanowi o przedawnieniu prawa do wydania decyzji podatkowej w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli od końca roku podatkowego w którym powstał obowiązek podatkowy, upłynęły 3 lata. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego cytowany przepis stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji w niniejszej sprawie po dniu 31 grudnia 1995 r., a utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w dniu 19 stycznia 1996 r. Jedynie w wypadku gdy podatnik nie zgłosił obowiązku podatkowego lub nie złożył zeznania, albo biorąc udział w postępowaniu nie ujawnił wszystkich źródeł przychodów, a także gdy następuje opodatkowanie dochodu z nieujawnionych źródeł, okres przedawnienia wynosi 5 lat. Sąd stoi na stanowisku, że na okres przedawnienia nie ma wpływu, czy decyzja ma charakter decyzji "ustalającej" czy decyzji "określającej".

Podział decyzji podatkowych na te dwie grupy nie jest zawsze klarowny w ustawodawstwie podatkowych i jak wywodzi się w doktrynie prawa podatkowego /por. R. Mastalski, Prawo podatkowe - Część szczegółowa, Warszawa 1996 r. str. 140 i n./ nie może mieć wpływu na prawa i obowiązki w zakresie przedawnienia o którym stanowi art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy. Przepis art. 7 ust. 1 określa wyczerpująco sytuacje przy zaistnieniu których okres przedawnienia do wydania decyzji wynosi 5 lat. Żadna z wymienionych tam przesłanek nie zaszła w niniejszej sprawie. Zatem spór o interpretację przepisów prawa podatkowego między organem a stroną nie może stanowić podstawy do przyjęcia pięcioletniego okresu przedawnienia. Podatek wynikający z zeznania ostatecznego jest podatkiem należnym za dany rok. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje wysokość podatku to ma prawo do jego ustalenia w odmiennej wysokości, jednakże w ramach trzyletniego ograniczenia czasowego wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sąd podziela pogląd, że niezależnie od tego, czy organ podatkowy dokonuje wymiaru podatkowego dla przekształcenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe, czy też wymiar ten następuje w wyniku kontroli samoobliczania lub obliczania podatku przez płatnika, zawsze decyzja organu podatkowego jest decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe /zob. R. Mastalski, Prawo podatkowe, część szczegółowa, Warszawa 1996, str. 140/.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja zaskarżona oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i uchylił obie decyzje na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.