Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 341/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 9
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. w Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 957/14 w sprawie ze skargi Z. w Sz. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. w Sz. na rzecz Ministra Rozwoju 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 957/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę Z. w Sz. (dalej: skarżąca lub Szkoła) na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.

Skarżąca w dniu [...] marca 2012 r. zawarła z Województwem [...] – Wojewódzkim Urzędem Pracy w Sz. jako Instytucją Pośredniczącą (IP) umowę o dofinansowanie projektu: "Profesjonalny Menadżer Infrastruktury IT – certyfikowane szkolenia [...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Głównym celem projektu był wzrost jakości zarządzania w pionach IT w 40 firmach z branż kluczowych województwa [...] do XII 2012 r.

Skarżąca w dniu [...] listopada 2012 r. zgłosiła zmiany do projektu, dotyczące wydłużenia okresu jego realizacji o trzy miesiące, tj. do dnia [...] marca 2013 r. W ramach oszczędności powstałych w zadaniu 1 Szkolenia w wysokości [...] zł, zobowiązała się do przeprowadzenia dwóch dodatkowych szkoleń oraz szkolenia dla kadry zarządzającej z [...]. Organ zaakceptował powyższą zmianę.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. skarżąca złożyła Instytucji Pośredniczącej (IP) końcowy wniosek o płatność za okres rozliczeniowy od dnia [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r. na kwotę [...] zł.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. IP zwróciła się do skarżącej o przedstawienie wyjaśnień, dotyczących zorganizowania dodatkowych szkoleń oraz wskazania jakie zostały podjęte dodatkowe działania w celu zrealizowania zakładanych wskaźników rezultatów w odniesieniu do liczby przedsiębiorstw oraz liczby osób biorących udział w projekcie.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca wskazała, że w okresie wydłużenia projektu przeprowadzono dwa dwudniowe szkolenia z zakresu [...] oraz [...]. Beneficjent przeprowadził jedno dwudniowe szkolenie z zakresu [...] oraz szkolenie dla kadry zarządzającej [...].

Pismem z [...] sierpnia 2013 r. został zatwierdzony przez IP wniosek o płatność końcową. W ramach wniosku zatwierdzono kwotę wydatków w wysokości [...] zł., uznając przy tym za niekwalifikowalne wydatki w kwocie [...] zł. IP po rozpoznaniu wniosku o płatność uznała za niekwalifikowalne wydatki w łącznej kwocie [...] zł. Następnie organ, w związku z zastosowaniem reguły proporcjonalności, wezwał skarżącą do zwrotu tych środków.

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Sz. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. określił przypadająca do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżąca nie osiągnęła założonych we wniosku o dofinansowanie projektu rezultatów, a mianowicie: 1) liczby przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych (projekty o charakterze regionalnym); wartość docelowa: 40, wartość osiągnięta: [...]; 2) liczby pracujących osób dorosłych, które zakończyły udział w projekcie szkoleniowym; wartość docelowa: 60, wartość osiągnięta: [...]. Skarżąca nie wykonała także pozostałych dwóch wskaźników, tj. liczby osób, które otrzymały certyfikat [...] oraz liczby firm, w których kadra zarządzająca zwiększyła wiedzę o coachingu.

Orzekając na skutek odwołania skarżącej, Minister decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Sz. z dnia [...] listopada 2013 r.

W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że skarżąca była zobowiązana do zrealizowania projektu, który miał przyczynić się do wzrostu jakości zarządzenia w pionach IT w 40 firmach z branż kluczowych województwa [...]. Skarżąca nie wykazała, że nieosiągnięcie założeń projektu nie wynikało z jej winy.

Zdaniem organu odwoławczego wydatki związane z działaniami informacyjno-promocyjnymi oraz z działaniami rekrutacyjnymi nie zostały objęte regułą proporcjonalności, gdyż działania te zostały faktycznie wykonane, a poniesione wydatki świadczyły o staraniach skarżącej. Z tych względów zastosowano regułę proporcjonalności z uwzględnieniem tylko wskaźników celu ogólnego, nie zaś wskaźnika celu szczegółowego liczba osób, które otrzymały certyfikat [...], który został osiągnięty na poziomie [...]%.

Uzasadniając oddalenie skargi na powyższą decyzję WSA w Warszawie podkreślił, że w sprawie mogła zostać zastosowana reguła proporcjonalności.

Sąd I instancji podał, że we wniosku o dofinansowanie w pkt 3.1.2 wskazano jakie cele główne zamierzała skarżąca uzyskać, natomiast w pkt 3.1.3 wniosku wskazano cele szczegółowe projektu. Osiągnięcie celów (rezultatów) mierzalne miało być wskaźnikami. Założonym celem głównym był wzrost jakości zarządzania w pionach IT w 40 firmach z branż kluczowych województwa [...] do III 2013. Cel miał być mierzalny trzema wskaźnikami: 1) liczbą przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych (projekty o charakterze regionalnym) wskazano wartość docelową w wysokości 40, natomiast osiągnięto wartość [...]; 2) liczbą pracujących osób dorosłych, które zakończyły udział w projekcie szkoleniowym – wskazano wartość docelowa 60, natomiast osiągnięto: [...]; 3) liczbą firm, które poprawiły efektywność zarządzania zasobami IT - wskazano wartość docelową 16, osiągnięto [...]. Wśród celów szczególnych wskazano na dwa wskaźniki: 1) wzrost kompetencji 60osób objętych certyfikowanymi szkoleniami [...] do III 2013 (pierwotnie do XII 2012) wskaźnik: liczba osób, które otrzymały certyfikat I[...] (założono 48, osiągnięto – [...]), 2) wzrost wiedzy NT coachingu w zarządzaniu kadrami IT w 40 firmach objętych projektem do III 2013, wskaźnik: liczby firm, w których kadra zarządzająca zwiększyła wiedzę o coachingu (założono 40, osiągnięto - [...]). Wskaźników tych skarżąca także nie osiągnęła.

W ocenie WSA w Warszawie do wydatków w ramach kosztów pośrednich winna znaleźć zastosowanie reguła proporcjonalności. Dotyczy ona rozliczenia projektu pod względem finansowym w zależności od stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu. W związku z powyższym: a) w przypadku niespełnienia kryterium dostępu w ramach projektu – podmiot będący stroną umowy może uznać wszystkie wydatki dotychczas rozliczone w ramach projektu za niekwalifikowalne; b) w przypadku niespełnienia kryterium strategicznego w ramach projektu lub nieosiągnięcia celu projektu (wyrażonego wskaźnikami produktu lub rezultatu) w zależności od założeń wskazanych w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu. Reguła proporcjonalności nie obejmuje rezultatów miękkich projektu, bo wysokość wydatków w dotychczas zatwierdzonych wnioskach o płatność może zostać proporcjonalnie zmniejszona, co jednocześnie oznacza odpowiednie obniżenie kwoty dofinansowania określonej w umowie o dofinansowanie projektu. Wysokość zmniejszenia dofinansowania uzależniona jest od stopnia niezrealizowania kryterium lub celu projektu, a zmniejszenie dofinansowania dotyczy wydatków związanych z tym zadaniem merytorycznym (zadaniami merytorycznymi), którego założenia nie zostały osiągnięte lub kosztów zarządzania projektem i kosztów pośrednich; stopień nieosiągnięcia założeń projektu określany jest przez podmiot będący stroną umowy. Podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu podmiot będący stroną umowy bierze pod uwagę m.in.: stopień winy lub niedochowania należytej staranności przez Beneficjenta skutkujące nieosiągnięciem założeń, charakter kryterium, okoliczności zewnętrzne mające na to wpływ, w szczególności opóźnienia ze strony podmiotu będącego stroną umowy w zawarciu umowy lub przekazywaniu środków na finansowanie projektu. Podmiot będący stroną umowy o dofinansowanie projektu może odstąpić od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności lub obniżyć wysokość środków tej regule podlegających, jeśli Beneficjent o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny (pkt 4). Reguła proporcjonalności nie ma zastosowania w przypadku wystąpienia siły wyższej (pkt 5).

Sąd I instancji podkreślił, że w myśl zasad finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: zasady finansowania), reguła proporcjonalności dotyczy rozliczenia projektu pod względem finansowym w zależności od stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu. Nie jest zasadne, aby w przypadku niezrealizowania założeń merytorycznych projektu, wydatki były akceptowane w wysokości określonej we wniosku o dofinansowanie. Dotyczy to zarówno pomniejszenia kosztów tego zadania merytorycznego, które nie zostało zrealizowane zgodnie z założeniami, jak również odpowiedniej wysokości kosztów zarządzania projektem oraz kosztów pośrednich. W sytuacji, gdy nie osiągnięto założeń danego zadania na zaplanowanym poziomie, ale jednocześnie poziom wydatków poniesionych na to zadanie jest adekwatny do faktycznie osiągniętych założeń, regułą proporcjonalności są objęte wyłącznie koszty zarządzania projektem i koszty pośrednie (gdyż wydatki związane z danym zadaniem zostały poniesione proporcjonalnie do osiągniętych założeń). Stopień nieosiągnięcia założeń projektu określany jest przez właściwą Instytucję Pośredniczącą/Instytucję Wdrażającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia). Skarżąca była zobowiązana do zrealizowania projektu, którego cel główny został wskazany w pkt 3.1.2 wniosku. Tymczasem, jak wynika z opisu postępu projektu w końcowym wniosku o płatność, nie osiągnęła w pełni założonego celu projektu, gdyż zrealizowała go jedynie w [...]%. Objęto bowiem wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych [...] przedsiębiorstw zamiast zakładanych [...] oraz [...] pracowników zamiast [...].

Zdaniem Sądu I instancji to skarżąca ma obowiązek wskazać na okoliczności, które będą świadczyć o braku jej winy. Skarżąca natomiast nie wskazała na okoliczności, których nie można było przewidzieć lub też nie wskazała na okoliczności niezależne od strony. Wskazywane powody są tylko próbą udowodnienia, że założony cel był możliwy do zrealizowania, gdyby te "przyczyny" nie wystąpiły. Skarżąca na etapie wniosku poczyniła nieprawidłowe złożenia, co potwierdzała realizacja projektu i problemy z rekrutacją, jak przesuwanie szkoleń lub w ogóle brak ich odbycia. Skarżąca składając pierwsze trzy wnioski o płatność nie sygnalizowała problemów z rekrutacją przedsiębiorców, dopiero w dniu [...] listopada 2012 r. strona zwróciła się z wnioskiem o wydłużenie okresu realizacji, co też uzyskało aprobatę organu. Po dokonaniu powyższej zmiany umowy, skarżąca nie informowała o jakichkolwiek problemach. W związku z powyższym skarżąca ponosi winę w nieprawidłowym, bądź też nieaktualnym rozeznaniu rynku, nieprawidłowym zbadaniu potrzeb szkoleniowych pracowników, a także w ewentualnym zawyżeniu wskaźników, które chciała osiągnąć realizując projekt. To sama skarżąca dokonała rozeznania rynku, to ona określiła takie wskaźniki jak we wniosku i to ona w końcu wskazywała na atrakcyjność jej szkolenia ze względu na znaczenie certyfikatów [...] na globalnym rynku. Również możliwość wycofania się z wcześniej złożonej deklaracji przez pracodawców, także nie stanowi sytuacji nadzwyczajnej, niedającej się przewidzieć, gdyż jest to normalna praktyka rynkowa, która winna zostać uwzględniona przy określaniu celów i wskaźników.

Reasumując, Sąd I instancji uznał, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za niezrealizowanie projektu zgodnie z przyjętymi przez siebie założeniami. Umowa o dofinansowanie nie jest umową starannego działania, ale jest umową celową, tj. skarżąca otrzymała środki na realizację konkretnego celu, którym jest zrealizowanie projektu. Nieosiągnięcie celu oznacza nieprawidłowe wykonanie umowy.

Sąd I instancji podał, że organy nie naruszyły przepisów art. 80 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.). Szczegółowo wskazały powody, dla których uznały, że niezrealizowanie projektu jest zawinione przez skarżącą

Sąd I instancji podkreślił, że przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c) i d) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.), a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (art. 184 ust. 2 u.f.p.). Dlatego też niezrealizowanie wskazanych we wniosku założeń (celów) stanowi naruszenie wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL w zakresie obowiązku realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, a także umowy o dofinansowanie projektu. Powyższe stanowi naruszenie procedur, o których mowa w cytowanym art. 184 u.f.p.

Z. w Sz. zaskarżając wyrok w całości, domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie wniosła o rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez uchylenie decyzji organu w całości. Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego polegające na przyjęciu przez WSA, że do ustalenia odpowiedzialności skarżącej za zwrot części dofinansowania ze środków unijnych uzyskanych w związku z projektem "Profesjonalny Menadżer Infrastruktury IT - certyfikowane szkolenia [...]" realizowanym w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i zastosowania reguły proporcjonalności wystarczające jest, by okoliczności skutkujące nieosiągnięciem założeń merytorycznych (wskaźników) Projektu można było przewidzieć, co stanowi błędną wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 u.f.p. w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. oraz regulującymi procedury wymienione w ww. przepisie Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia [...] sierpnia 2012 r., zgodnie z którymi zastosowanie reguły proporcjonalności ma miejsce pod warunkiem, że nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie beneficjenta;

2) w przypadku, gdyby Sąd powyższy zarzut uznał za nieuzasadniony

- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez WSA, iż skarżąca mogła przewidzieć okoliczności skutkujące nieosiągnięciem założeń merytorycznych (wskaźników) Projektu, czego konsekwencją jest błędne przyjęcie odpowiedzialności skarżącej za zwrot części dofinansowania ze środków unijnych uzyskanych w związku z Projektem i zastosowania reguły proporcjonalności, co z kolei nakładało na WSA obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a tym samym ma istotny wpływ na wynik postępowania;

3) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA do zarzutu zawartego w skardze polegającego na braku weryfikacji przez organ, czy niewykonanie rezultatów Projektu (wskaźników) wiązało się z poniesieniem wydatków na ten cel i czy od powyższego organ uzależnił stopień rozliczeń finansowych Projektu (w tym wysokość mającej podlegać zwrotowi części dofinansowania ze środków unijnych uzyskanych w związku z Projektem), co winno skutkować uznaniem, iż WSA nie rozpoznał istoty sprawy, a tym samym ma istotny wpływ na wynik postępowania;

4) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez ustalenie przez WSA, iż brak weryfikacji przez organ, czy niewykonanie rezultatów Projektu (wskaźników) wiązało się z poniesieniem wydatków na ten cel i czy od powyższego organ uzależnił wysokość mającej podlegać zwrotowi części dofinansowania, nie ma wpływu na wynik sprawy, w sytuacji gdy WSA nie dokonał analizy skutków zaniechania organu w powyższym zakresie, czego konsekwencją może być błędne przyjęcie odpowiedzialności Skarżącej za zwrot określonej przez organ części dofinansowania ze środków unijnych uzyskanych w związku z Projektem, co z kolei nakładałoby na WSA obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a tym samym może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzuty skarżąca przedstawiła argumentację prawną przemawiającą za ich zasadnością.

Minister w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna Szkoły oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty podnoszące naruszenie prawa procesowego, gdyż poprawna ocena sposobu stosowania prawa materialnego, zarówno przez organy i Sąd I instancji jest możliwa tylko w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Zdaniem NSA skarga kasacyjna Szkoły nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ocenie Sądu II instancji nietrafne są jej zarzuty podnoszące naruszenie przepisów postępowania. W ramach tych zarzutów Szkoła wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji treści art. 141 § 4 p.p.s.a. i twierdzi, że doszło do niego poprzez to, że w uzasadnieniu skarżonego wyroku Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu skargi podnoszącego brak weryfikacji przez organy przyczyn niewykonania rezultatów realizowanego projektu w odniesieniu do poniesionych na ten cel wydatków, a przez to Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Zarzut kasacyjny postawiony w taki sposób jest chybiony. Sąd II instancji zwraca uwagę i podkreśla, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje konieczne elementy uzasadnienia wyroku. W tym znaczeniu przepis ten ma charakter formalny, bo pozwala postawić zarzut, jeżeli uzasadnienie nie ma prawem określonych części składowych. Zatem wskazany przepis może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku pomija prawem wymagane elementy albo odnosi je do przedmiotu, który nie był przedmiotem rozstrzygania. Wtedy wada uzasadnienia mieści się w dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast nie mieści się w niej brak zgody strony na prezentowane przez Sąd I instancji oceny lub stwierdzenia. Te kwestie, jeżeli strona uznaje, że są dotknięte wadą, powinny być zwalczane przez stawianie zarzutu naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. W rozpoznawanej sprawie sama Szkoła przyznaje, że we wskazanym zakresie Sąd I instancji odniósł się, tylko że lakoniczne. Z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika, w jakim zakresie ma odnosić się Sąd I instancji do zarzutów skargi, bowiem uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy oraz zarzutów skargi. Dokonując oceny uzasadnienia zaskarżonego wyroku należy stwierdzić, że spełnia ono warunki z art. 141 § 4 p.p.s.a., tym samym zarzut podnoszący naruszenie tego przepisu należało uznać za niezasadny.

Zdaniem NSA nietrafny jest również zarzut wskazujący na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ramach naruszenia tych przepisów Szkoła twierdzi, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, bo nie uwzględnia skargi, w sytuacji gdy organy błędnie ustaliły, że Szkoła mogła przewidzieć okoliczności, które doprowadziły do niemożności zrealizowania celów projektu oraz, że akceptuje sytuację, w której organy nie ustaliły związku pomiędzy niewykonaniem celów projektu z poniesionymi wydatkami na realizację tego celu. Zbudowany w taki sposób zarzut kasacyjny nie ma prawnego uzasadnienia. Sąd II instancji stwierdza, że w obu sytuacjach, zatem w zakresie okoliczności skutkujących niezrealizowaniem celu projektu, jak i w odniesieniu do poniesionych przez Szkołę wydatków na rzecz realizowanego celu, nie mamy do czynienia z ustaleniami faktycznymi sprawy, bo te między stronami nie budzą wątpliwości. Zatem to, w jakim zakresie Szkoła zrealizowała projekt i to, jakie poniosła koszty oraz w jakim zakresie wykorzystała przyznane środki jest bezsporne. Spór pojawia się tylko w wymiarze prawnej oceny tych faktów, zatem musi być wiązany ze stosowaniem prawa materialnego, a nie ustaleniami faktycznymi sprawy. Zatem zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. nie mógł odnieść skutku prawnego, bo poprzez podnoszone naruszenie prawa procesowego nie można kwestionować sposobu stosowania i wykładni prawa materialnego.

Sąd II instancji stwierdza, że nietrafny jest również zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie prawa materialnego. Zdaniem Szkoły skarżony wyrok jest wadliwy, bo akceptuje błędną wykładnię art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 u.f.p. w związku z art. 184 ust. 1 tej ustawy oraz przepisami wytycznych w sprawie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia [...] sierpnia 2012 r., poprzez przyjęcie, że nieosiągnięcie założeń merytorycznych realizowanego przez Szkołę projektu wynikało z przyczyn leżących po jej stronie. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że jest on bezzasadny. W istocie sens zarzutu sprowadza się do kwestionowania przez Szkołę stosowania przez organy i zaakceptowania przez Sąd I instancji reguły proporcjonalności przy określeniu kwoty podlegającej zwrotowi. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną z treści wytycznych w pkt 3.1.5 wynika, że beneficjent ponosi odpowiedzialność za nieosiągnięcie wskaźników projektu tylko po wykazaniu, że nieosiągnięcie wskaźników jest skutkiem zawinionego działania, natomiast Sąd I instancji przyjął, że stosowanie zasady proporcjonalności należy wiązać z możliwością przewidywania okoliczności, które stały się przeszkodą do osiągnięcia wskaźników. Treść wskazanych przepisów nie wyklucza sposobu wykładni przyjętego przez organy i akceptowanego przez Sąd I instancji.

Analiza treści wytycznych we wskazanym przez Szkołę zakresie potwierdza trafność stanowiska przyjętego przez Sąd I instancji. Bez wątpienia z pkt 3.1.5.3) wytycznych wynika, że zasada proporcjonalności w zakresie rozliczenia projektu w zakresie finansowym ma miejsce w sytuacji, gdy nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu jest następstwem przyczyn leżących po stronie beneficjenta, a przyczyny te powinny być oceniane z punktu widzenia okoliczności znajdujących się po jego stronie, które legły na przeszkodzie do osiągnięcia celu. Stopień winy lub niedochowanie należytej staranności z jego strony muszą być odnoszone do stopnia nieosiągnięcia założeń. Zdaniem Sądu II instancji posłużenie się w tym zakresie miernikami procentowymi przy określeniu reguły proporcjonalności spełnia te wymogi, skoro jest wiązane z procentowym zakresem niezrealizowanego celu.

Z tych wszystkich powodów oraz ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.