Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 259/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we Włocławku na uchwałę Rady Gminy Lubanie z dnia 13 listopada 2019r. nr VII/81/2019 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność § 13 i § 14 załącznika do zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy we Włocławku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwałę Nr Vll/81/2019 Rady Gminy Lubanie z 13.11.2019 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubanie, który stanowi załącznik do ww. uchwały, opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Kuj. - Pom. z 2019 r. poz. 6104, zmienioną uchwałą Nr VI11/94/2019 Rady Gminy Lubanie z 17.12.2019 r., opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Kuj. - Pom. z 2019 r. poz. 7409, zarzucając jej rażące naruszenie art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm., zwanej dalej powoływana jako "usg"), art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm., zwanej dalej jako "ucpg") oraz § 115, § 118 i § 135 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20.06.2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 283, zwanego dalej "rozporządzeniem") poprzez przekroczenie zakresu ustawowego i nałożenie w § 13 Regulaminu wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; rażące naruszenie art. 94 Konstytucji, art. 40 ust. 1 usg, art. 4 ust. 1 i 2 ucpg oraz § 115, § 118 i § 135 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia, poprzez przekroczenie zakresu ustawowego w § 14 Regulaminu.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 13 i § 14 Regulaminu stanowiącego załącznik do Uchwały Nr VII/ 81/2019 Rady Gminy Lubanie w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubanie (dalej powoływany jako "Regulamin").

Jak wynika z uzasadnienia skargi, zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Skarżący podkreślił, że zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy uregulowane w regulaminie muszą dotyczyć jedynie tych kwestii, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 4 ust. 2 pkt 1-8 ucpg oraz może regulować kwestie określone w art. 4 ust. 2a. Przepis art. 4 ucpg stanowi delegację ustawową do wydania aktu niższej rangi i ściśle określa zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Ww. przepis nie daje radzie gminy prawa stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykraczanie poza zakres delegacji ustawowej.

W ocenie Prokuratora § 13 Regulaminu narusza zasady techniki prawodawczej, a ponadto wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego. Wskazany zapis regulaminowy jest de facto pozbawiony doniosłości normatywnej i stanowi w rzeczywistości postulat. Rada gminy, na mocy delegacji ustawowej nie została upoważniona do formułowania ogólnych celów i stanów pożądanych.

Skarżący zakwestionował ponadto zapis zawarty w § 14 Regulaminu. W ocenie Prokuratora zamieszczone w nim sformułowanie "stałego i skutecznego dozoru" zapewnianego przez osoby utrzymujące zwierzęta domowe jest określeniem nieostrym i niedookreślonym, rodzącym wątpliwości interpretacyjne.

Prokurator wskazał również, że art. 77 Kodeksu wykroczeń przewiduje sankcję za niezachowanie zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, z kolei art. 10 a ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt zabrania puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Niedopuszczalne jest zatem regulowanie powyższych kwestii w drodze uchwały.

Skarżący wskazał również na nałożony przez prawodawcę lokalnego obowiązek "niezwłocznego usuwania zanieczyszczeń pozostawionych przez zwierzęta". Przepis ten w sposób nieprecyzyjny formułuje określony w nim obowiązek względem adresata normy, gdyż posługuje się pojęciem niedookreślonym.

Prokurator zwrócił ponadto uwagę na nałożony w drodze kwestionowanego Regulaminu obowiązek - w odniesieniu do psów - wyprowadzenia na smyczy, a psów rasy uznawanej za agresywną lub zachowujące się agresywnie - również w kagańcu. Regulacja powyższa wprowadza bezwzględny nakaz, nieprzewidujący żadnego wyjątku w kwestii prowadzenia psów na smyczy w stanach faktycznych wskazanych w normie. W ocenie Skarżącego generalny i bezwarunkowy obowiązek prowadzania wszystkich psów na smyczy może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych, narusza on także zasadę proporcjonalności.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lubanie wniosła o jej oddalenie.

Za niesłuszny uznał organ zarzut naruszenia § 13 Regulaminu. Jak wskazał organ, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 5 ucpg, rada gminy uprawniona jest do określenia w regulaminie także innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Organ zwrócił ponadto uwagę na przyjęty jako załącznik do uchwały Nr XXXII/545/17 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 29.05.2017 r. Plan Gospodarki Odpadami Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2016-2022 z perspektywą na lata 2023-2028, który w sposób jednoznaczny wskazuje na konieczność ograniczania wytwarzania odpadów w tym komunalnych. Wprowadzenie w § 13 Regulaminu wymogu przestrzegania zasad w zakresie dążenia do ograniczenia powstawania odpadów wynika wprost z wymogów wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, a skonkretyzowanie tych wymogów w Regulaminie uzasadnione jest upoważnieniem zawartym w przywołanym art. 4 ust. 2 pkt 5 ucpg

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 14 Regulaminu, organ wskazał, że w art. 4 ust. 2 pkt 6 ucpg ustawodawca upoważnił radę gminy do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy nie tylko pod względem zanieczyszczenia terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, ale i by nie zagrażał przebywającym tam osobom. Zadaniem Rady Gminy jest zatem określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta, aby osiągnąć skutki wyznaczone przez cele określone przez ustawodawcę. Organ zwrócił uwagę, że nałożenie na osoby posiadające zwierzęta domowe i przebywające z nimi w miejscach publicznych określonych obowiązków, zmierzających do zapewnienia poczucia bezpieczeństwa innym osobom w tych miejscach przebywającym w żaden sposób nie narusza zasady proporcjonalności. Wprowadzenie natomiast nakazu wyprowadzania psa na smyczy, czy w kagańcu, niektórych ras psów w kagańcu i na smyczy, nie koliduje z regulacją art. 4 ust. 2 pkt 6 ucpg i służy osiągnięciu celu ustawowego, jakim jest ochrona osób trzecich przebywających w miejscach publicznych. Zdaniem organu, również ustalenie obowiązku usuwania zanieczyszczeń pozostawionych przez zwierzęta oraz obowiązek zapewnienia stałego i skutecznego dozoru mieszczą się w ramach upoważnienia ustawowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej określana jako: "ppsa"). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 ppsa).

Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego i okoliczność ta nie jest kwestionowana przez żadną ze stron.

Jak stanowi art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. I tak, zgodnie z art. 40 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 usg, radzie gminy przysługuje prawo stanowienia w formie uchwały aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, na podstawie upoważnień ustawowych. Upoważnienie w kwestii regulacji dotyczącej utrzymania czystości i porządku w gminach zawiera ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Określa ona zadania gminy i obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku w gminie (art. 3 i art. 5 ucpg). Zawiera ona również w art. 4 ust. 1 ucpg upoważnienie dla rady gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, stanowiącego akt prawa miejscowego. Regulamin ten, stosownie do ust. 2, określać ma szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie spraw wymienionych enumeratywnie w art. 4 ust. 2 pkt 1 - 8 ucpg, tj:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie wskazanego upoważnienia ustawowego z art. 4 ust. 1 ucpg. Granice tego upoważnienia określone zostały enumeratywnie w art. 4 ust. 2 ucpg. Okoliczność, że uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego, a więc akt wydawany na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, oznacza, że Rada Gminy Lubanie uchwalając objętą skargą uchwałę i określając szczegółowe regulacje omawianego aktu prawa miejscowego, nie mogła wykraczać poza granice upoważnienia określone w art. 4 ust. 2 ucpg. Z treści art. 94 Konstytucji RP wynika, bowiem, że każdy akt prawa miejscowego winien być oparty na ustawie upoważniającej i nie przekraczać zakresu upoważnienia. Należy zaakcentować, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Wszystkie więc akty normatywne niższego rzędu winny być zgodne z aktami normatywnymi wyższego rzędu. Takimi aktami niższego rzędu są akty prawa miejscowego w stosunku do ustaw jako aktów wyższego rzędu. W konsekwencji więc, organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego, zobligowany jest do podjęcia tego aktu w granicach upoważnienia zawartego w ustawie i zgodnie z treścią ustawy. Obliguje do tego także konstytucyjna zasada praworządności określona w art. 7 Konstytucji RP.

W świetle powyższego za niezgodne z normą upoważniającą, należy uznać wszelkie odstępstwa w akcie prawa miejscowego od granic upoważnienia ustawowego, a więc i, odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy, od katalogu spraw enumeratywnie wymienionych w art. 4 ust. 2 ucpg, a przekazanych do unormowania regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Przyznana radzie gminy kompetencja do uchwalenia przedmiotowego regulaminu ograniczona zastała do ustalenia w tymże regulaminie jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie ściśle określonym w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest zamknięty, to organ może ustanawiać regulacje prawne tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w art. 4 ust. 2 ucpg mają charakter wyczerpujący, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z 8.11.2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12). Rada gminy nie ma zatem prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Odnieść to należy zarówno do zakresu spraw, które mają być objęte regulaminem (należy w nim uregulować wszelkie kwestie wskazane w przytoczonym upoważnieniu, ale zarazem nic więcej), ale także do kwestii związanych z zakazem obejmowania, zastępowania czy też zmieniania nim materii ustawowej i zamieszczania w regulaminie przepisów z nią sprzecznych (jak też z innymi aktami wyższego rzędu). Powyższa konstatacja wynika tak z opisanej wyżej istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. Powszechnie uznawane zasady postępowania legislacyjnego zawarte zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", określającym sposób tworzenia i redagowania aktów normatywnych. Wprawdzie akt ten jest wiążący dla rządowego prawodawcy, niemniej jednak zauważyć należy, że zawarte w nim dyrektywy określają podstawowe zasady tworzenia poprawnej legislacji. Te zaś wyraźnie stanowią, że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (§ 115 w zw. z § 143 załącznika do ww. rozporządzenia) oraz nie powtarza się w nim przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (§ 118 w zw. z § 143 załącznika do ww. rozporządzenia).

Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały zgodnie ze wskazanymi powyżej zasadami, Sąd podzielił zarzuty Prokuratora dotyczący zapisów § 13 i § 14 Regulaminu.

Zgodnie z § 13 Regulaminu: "Właściciele nieruchomości winni zapobiegać powstawaniu zmieszanych odpadów i ograniczać ilość odpadów, a także podejmować działania mające na celu ułatwienie poddania procesom recyklingu i odzysku wytworzonych odpadów, w tym poprzez selektywne zbieranie odpadów, na zasadach określonych w niniejszym Regulaminie.".

Rację ma Skarżący, podnosząc, że w przywołanym przepisie prawodawca lokalny naruszył zasady techniki prawodawczej, a także wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego. Należy stwierdzić, że zarówno ustawa o czystości i porządku w gminach, jak i ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 797) nie wskazują uprawnienia do wprowadzenia ww. regulacji. W omawianej sytuacji uregulowano zachowanie, które jest dozwolone, a wręcz zalecane, ale sugestia wskazująca na sposób powinnego zachowania nie powinna mieć postaci normy prawnej. Normy prawne mają bowiem za zadanie wyznaczanie określonych zachowań, gdyż ich podstawowym celem jest skuteczne oddziaływanie na zachowania społeczne, mają zatem charakter dyrektywalny - nakazują/zakazują określone postępowania. Normy nie formułują postulatów, zaleceń czy sugestii określonych działań, jakkolwiek niejednokrotnie ich leksykalne sformułowanie może przybierać taka formę.

Jak stanowi § 14 Regulaminu: "1. Osoby utrzymujące zwierzęta domowe zapewniają stały i skuteczny dozór nad tymi zwierzętami. 2. Określa się następujące obowiązki właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe: 1) w przypadku wyprowadzenia psa poza teren nieruchomości, do obowiązków osób utrzymujących psy należy wyprowadzanie psa na smyczy, a psów rasy uznawanej za agresywną lub zachowujące się agresywnie - również w kagańcu; 2) zwolnienie przez właściciela nieruchomości psów z uwięzi na terenie nieruchomości może mieć miejsce w sytuacji, gdy nieruchomość jest ogrodzona w sposób uniemożliwiający jej opuszczenie przez psa i wykluczający samowolny dostęp osób trzecich, odpowiednio oznakowana tabliczką ze stosownym oznaczeniem; 3) osoby utrzymujące zwierzęta domowe niezwłocznie usuwają zanieczyszczenia pozostawione przez zwierzęta na terenach przeznaczonych do użytku publicznego, a w szczególności na chodnikach, jezdniach, placach, parkingach i terenach zielonych.".

Odnośnie kwestii uregulowanych w § 14 ust. 2 pkt 1 i 2 wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13.09.2012 r., II OSK 1492/12 (dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). W orzeczeniu tym NSA odwołał się do stanowiska doktryny prawa karnego nawiązującego m.in. do art. 77 Kodeksu wykroczeń i komentarza tego przepisu autorstwa W. Kotowskiego. W myśl art. 77 Kodeksu wykroczeń, kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany. W komentarzu do tego przepisu W. Kotowski stwierdza m.in., że "chodzi o panowanie nad zwierzęciem w stopniu gwarantującym bezpieczeństwo publiczne. Spełnienie tego warunku w ramach zwykłych środków ostrożności nie wymaga np. spacerowania z psem znajdującym się na smyczy lub w kagańcu. Chodzi w szczególności o doskonałe poznanie psychiki psa i uzyskania bezwzględnego posłuszeństwa". Komentator wskazuje przy tym, że prowadzenie na smyczy i w kagańcu psów niektórych ras także może nie zapewniać bezpieczeństwa. Nie może budzić wątpliwości to, że także niektóre psy, niebędące na liście ras psów uznawane za agresywne, powinny być prowadzone na smyczy i w kagańcu. W ocenie autora komentarza, trudno natomiast wymagać od właściciela używania kagańców wobec psów, które ze względu na swoją wagę i wielkość mogą być z łatwością trzymane na smyczy (zob. W. Kotowski, Komentarz do art. 77 kodeksu wykroczeń, LEX/el 2009). W komentarzu do art. 77 Kodeksu wykroczeń zwykłe środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia określa się jako tradycyjne, przyjęte zwyczajowo, naturalne dla danego gatunku zwierzęcia, dodatkowo uzależnione od jego cech osobniczych i ewentualnego, potencjalnego zagrożenia. Środki nakazane to środki, o jakich mowa w wielu ustawach, m.in. w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 122) czy w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne (Dz. U. z 2003 r. Nr 77, poz. 687). W powołanej ustawie przez "humanitarne traktowanie zwierząt" rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy (a w określonych przypadkach również w kagańcu), niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań (w tym choroby) może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. Ponadto Rada Gminy posłużyła się pojęciem psów zachowujących się w sposób agresywny, które jest pojęciem niedookreślonym i może być interpretowane w wieloraki sposób. Dodać również trzeba, że wszelkie ograniczenia praw jednostki, także ograniczenia uprawnień właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. W konsekwencji należy stwierdzić, że postanowienia regulaminu nie pozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji i tym samym niekiedy nadmierne, w rezultacie prowadzące do sankcji karnych, mogą tę zasadę naruszać, tym bardziej gdy nakazane regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane ustawami i innymi aktami prawa miejscowego.

Określony w § 14 ust. 2 pkt 3 Regulaminu obowiązek niezwłocznego usuwania przez osoby utrzymujące zwierzęta domowe zanieczyszczeń pozostawionych przez zwierzęta na terenach przeznaczonych do użytku publicznego stoi w sprzeczności z zakresem kompetencji wskazanym w art. 4 ust. 2 ucpg oraz stanowi powtórzenie art. 91 Kodeku wykroczeń: "Kto zanieczyszcza drogę publiczną lub na tej drodze pozostawia pojazd lub inny przedmiot albo zwierzę w okolicznościach, w których może to spowodować niebezpieczeństwo lub stanowić utrudnienie w ruchu drogowym, podlega karze grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany". Właściciele zwierząt zobowiązani są wobec powyższego do usuwania zanieczyszczeń pozostawianych przez zwierzęta na terenach przeznaczonych do użytku publicznego w drodze przepisu rangi ustawowej.

Odnośnie regulacji zawartych z § 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Regulaminu wskazać należy, że stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 13 ucpg, gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności określają wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych, zatem wszelkie regulacje odnoszące się do miejsc nie będących miejscami publicznymi nie znajdują umocowania ustawowego. Z omawianego przepisu natomiast wynika, że właściciele zwierząt zobowiązani są do dokonywania permanentnego nadzoru, również na prywatnych nieruchomościach oraz na takich nieruchomościach mogą zwalniać psy z uwięzi jedynie w określonych okolicznościach. Zapisy te są zatem sprzeczne z delegacją ustawową.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że wskazane zapisy Regulaminu są sprzeczne z prawem, w związku z czym na podstawie art. 147 ppsa Sąd stwierdził ich nieważność.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.