Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 406/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. G. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Lu 406/21

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako "organ II instancji lub "organ odwoławczy") Nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. Zaskarżoną decyzją w pkt 1 uchylono decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. P. (dalej także jako "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oraz

w pkt 2 przyznano W. G. płatności na rok 2017 z tytułu: jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł, płatności za zazielenienie

w wysokości [...] zł, płatności redystrybucyjnej w wysokości [...] zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem złożonym [...] maja 2017 r. W. G. (dalej "strona" lub "skarżący") wystąpił o przyznanie mu jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej. W dniu [...] czerwca 2017 r. strona dokonała zmiany do wniosku. Wnioskiem objęte zostały działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] przyznał stronie w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności na rok 2017 z tytułu: jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł, płatności za zazielenienie w wysokości [...] zł; płatności redystrybucyjnej w wysokości [...] zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji organ II instancji w dniu [...] sierpnia 2018 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. organ I instancji przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 to jest: jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego; płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; płatności redystrybucyjną w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

Strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym określeniu powierzchni kwalifikującej się do płatności w roku 2017. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją

z [...] września 2020 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję organu

I instancji i przyznał skarżącemu płatności na rok 2017 z tytułu: jednolitej płatności obszarowej kwotę [...]zł, płatności za zazielenienie kwotę [...]zł, płatności redystrybucyjnej kwotę [...]zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

Na decyzję organu II instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia [...] stycznia 2021 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał w szczególności, że organ I instancji dokonał kontroli administracyjnej złożonego przez skarżącego wniosku i ustalił, że powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych wynosi [...] ha, podczas gdy maksymalny kwalifikowalny obszar działek ewidencyjnych – wyniósł [...] ha. Organ II instancji rozpatrując odwołanie skarżącego uznał ostatecznie, że łączna całkowita stwierdzona (kwalifikowalna) powierzchnia działek rolnych uzasadniająca przyznanie płatności wyniosła [...] ha. Powierzchnia wykluczona z płatności JPO wyniosła [...] ha. W ocenie Sądu, okoliczność ta nie została w sprawie w sposób dostateczny udowodniona, bowiem akta administracyjne poza jednym dokumentem z Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lipca 2018 r. nie zawierają żadnego materiału dowodowego. Ponadto, nie wiadomo na podstawie jakich dowodów organ ustalił maksymalny kwalifikowalny obszar wyznaczony dla działek ewidencyjnych: nr [...] – działka rolna [...], nr [...]- działka rolna [...], nr [...] - działka rolna [...], nr [...] – działa rolna [...], nr [...] – działka rolna [...], nr [...] działka rolna [...], nr [...] - działka rolna [...] W takiej sytuacji brak jest możliwości weryfikacji ustaleń faktycznych, na które powołują się organy w uzasadnieniach decyzji. Sąd zwrócił także uwagę, że organ II instancji wskazuje, iż ustalenia odnośnie MKO organ I instancji czynił w oparciu o "dane zawarte w protokole oględzin działek referencyjnych w zakresie powierzchni działek (kontrola przeprowadzona w dniu [...] listopada 2019 r.) i bazę referencyjną LPIS". Decyzja organu I instancji została wydana [...] czerwca 2019 r., nie jest więc możliwym by decyzja ta uwzględniała dane uzyskane w trakcie kontroli na miejscu. Wprawdzie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P. została doręczona skarżącemu w dniu [...] czerwca 2020 r. czyli rok po jej wydaniu, jednak organy nie wskazują by datę określającą sporządzenie decyzji przez organu I instancji traktować w kategorii oczywistej omyłki. Ponadto w aktach administracyjnych nie ma jakichkolwiek dowodów z przeprowadzonej u skarżącego kontroli na miejscu, która jak twierdzi skarżący miała miejsce w dniach [...] -[...] lipca 2019 r., a nie jak twierdzi organ II instancji w listopadzie. Sąd podkreślił, że istotne jest, aby wszelkie dowody zgromadzone w toku postępowania zostały dołączone do akt sprawy. Nie może być bowiem tak, że organ dla uzasadnienia swojego stanowiska, powołuje się na dowody, których nie ma w aktach sprawy, co uniemożliwia - zarówno stronie jak i sądowi - ich weryfikację. W dalszej kolejności Sąd stwierdził, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika w istocie, na jakiej podstawie (jaką powierzchnię i w oparciu, o które z posiadanych danych) organ przyjął wskazaną we własnej decyzji kwalifikowalną powierzchnię poszczególnych działek uprawniającą producenta rolnego do przyznania płatności. Wartości tych powierzchni wynikać winny jasno z materiału dowodowego zgromadzonego i znajdującego się w aktach administracyjnych, i odnosić winny się do wszystkich wskazanych w skardze działek. Temu organ odwoławczy uchybił, gdyż nie da się wywieść, które dane stosował i przyjął w swojej decyzji celem określenia wysokości należnych płatności. Sąd zaakcentował także, że ustalona powierzchnia kwalifikowalna zgłoszonych do płatności działek ma bezpośredni wpływ na wysokość przyznawanych producentowi rolnemu płatności, dlatego nie mogą istnieć żadne wątpliwości w zakresie przyjmowanych przez organ odwoławczy wartości powierzchni kwalifikowalnych dla poszczególnych działek, w tym przede wszystkim tych, które budzą spór odnośnie ich wielkości użytków rolnych. Dlatego organ odwoławczy, który doszedł do wniosku o konieczności korekty płatności przyznanych przez organ I instancji i wydania własnej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zobowiązany jest jednoznacznie wyjaśnić i wskazać, jakie stwierdzone okoliczności faktyczne oraz na jakiej podstawie przesądziły o tym, że jako powierzchnię kwalifikowalną dla działek przyjęto powierzchnię [...] ha, a nie uznano powierzchni wyliczonej przez organ pierwszej instancji tj. [...] ha. Sąd podkreślił także, że nie można ustalić odnośnie działek rolnych [...], [...], części działki [...], działki rolnej [...], [...], części działek [...], działki [...], którą powierzchnię organ II instancji przyjął przy ustaleniu płatności. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących zadeklarowanych powierzchni organ określić winien w sposób ścisły te nieprawidłowości i powinno to zostać jasno wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z powyższego obowiązku organ odwoławczy nie wywiązał się należycie, co świadczy o niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy faktycznej oraz podstawy prawnej decyzji, co wskazuje na naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Organ wprawdzie powołał się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia na system LPIS i trzy informację Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR, jednakże omówienie to jest ogólnikowe, bowiem nie wskazano w nim, jakie konkretne dane, czy też które wyniki kontroli przesądziły o wiążącym ustaleniu kwalifikowalnej powierzchni poszczególnych działek rolnych, mającej znaczenie dla wysokości przyznawanych płatności. Braki w zakresie uzasadnienia powziętych przez organ odwoławczy rozstrzygnięć, w szczególności w zakresie ustalonych przez organ okoliczności faktycznych i ich podstaw w materiale dowodowym, nie pozwalają na uznanie prawidłowości zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, w istocie uniemożliwiając kontrolę decyzji w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego.

Końcowo Sąd zwrócił uwagę, że stosownie do art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Ustanowiony w tym przepisie zakaz reformationis in peius oznacza niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy "na niekorzyść strony odwołującej się". Zatem organ odwoławczy nie może pogarszać określonej decyzją organu pierwszej instancji sytuacji prawnej strony odwołującej się. W świetle art. 139 k.p.a. zakaz reformationis in peius stanowi zasadę, od której jednak powołany przepis przewiduje wyjątki. W związku z tym, wydając decyzję na niekorzyść strony organ odwoławczy winien szczegółowo wyjaśnić podstawy jej podjęcia powołując się na konkretne ustalenia wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia na czym ma polegać "rażące naruszenie prawa" przez organ pierwszej instancji w zakresie ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności o [...] ha czyli [...] %, więcej, niż to co ustalił organ II instancji.

Precyzując wskazania co do dalszego postępowania Sąd zobowiązał organ odwoławczy do dokonania pełnych i jednoznacznych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle obowiązujących przepisów prawa normujących warunki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustalenia obszaru gruntów uprawnionych do tej płatności – w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, który organ winien włączyć do akt administracyjnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 i przyznał skarżącemu płatności na rok 2017 z tytułu:

1. jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł wynikającej

z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, zastosowanie współczynnika korygującego;

2. płatności za zazielenienie w wysokości [...] zł wynikającej

z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

3. płatności redystrybucyjnej w wysokości [...] zł wynikającej

z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Ponadto przyznał skarżącemu kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona przez organ I instancji kontrola administracyjna, w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni [...] wymienionych szczegółowo działek rolnych (str. 9-11 decyzji). Następnie organ II instancji podał, że w wyniku weryfikacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) Wydział ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu [...] lipca 2018 r. informację (nr sprawy: [...]), w dniu [...] listopada 2019 r. informację

(nr sprawy: [...]) oraz w dniu [...] września 2020 r. informację (nr sprawy: [...]) na temat wartości MKO.

Dalej organ II instancji podał, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla szczegółowo wymienianych [...] działek została określona na podstawie ortofotomapy (godło [...], [...], [...]) sporządzonej ze zdjęć wykonanych dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz kontroli na miejscu wykonanych w dniu [...] sierpnia 2016 r. (Informacja z dnia [...] lipca 2018 r.). Dla [...] wskazanych działek powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) została określona na podstawie ortofotomapy sporządzonej ze zdjęć wykonanych dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz kontroli terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach [...] sierpnia - [...] września 2016 r. (Informacja z dnia [...] listopada 2019 r.). Natomiast dla [...] wymienionych szczegółowo działek powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) została określona na podstawie ortofotomapy sporządzonej ze zdjęć wykonanych dnia [...] sierpnia 2017 r. (obowiązujących w systemie LPIS od [...] listopada 2017) oraz na podstawie wizytacji terenowej przeprowadzonej w dniach od [...] sierpnia 2016 r. – [...] września 2016 r.,

nr raportu: [...]str. 12-19 decyzji).

Następnie organ odwoławczy w wykonaniu wskazań Sądu wyjaśnił, że dla działek rolnych [...], [...], I – powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) wynika z Informacji z dnia [...] listopada 2019 r. Natomiast dla działek [...], [...] [...] - powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) wynika

z Informacji z dnia [...] września 2020 r. (str. 18-19 decyzji).

Organ wyjaśnił również, że oględziny działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie powierzchni MKO przeprowadzono w dniach od [...]-[...] lipca 2019 r., jednakże weryfikacja w terenie dotyczyła przyznania płatności na rok 2018 i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok.

Organ wskazał, że dołącza do akt sprawy pismo Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR udzielającego informacji o wartości maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...] położonych w miejscowości D. oraz działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości W.. Wyjaśnił jednocześnie, że nastąpiła oczywista omyłka w nr działki [...], bowiem prawidłowy numer to [...].

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Powierzchnia ta uwzględnia także powierzchnię ze złożonej w dopuszczalnym terminie zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2017. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha. W związku z tym stwierdzona różnica wynosi [...] ha, co stanowi [...]%. Na podstawie wyliczeń organ II instancji obliczył, że wysokość jednolitej płatności obszarowej za 2017 rok wynosi [...] zł, przy czym kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, tj. o kwotę [...]zł. Początkowa kwota płatności za zazielenienie wynosi [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w wysokości [...] zł. Natomiast kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł. Organ II instancji przyznał także skarżącemu kwotę [...]zł tytułem zwrotu dyscypliny finansowej.

Odnosząc się do kwestii zakazu reformationis in peius organ II instancji w zasadzie przytoczył w całości swoją argumentację obejmującą tą kwestię w uchylonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia

[...] stycznia 2021 r. decyzji z dnia [...] września 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję z dnia [...] maja 2021 r. W. G. zarzucił naruszenie:

1. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 78 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.

i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wykonania względnie nienależyte wykonanie wskazań Sądu wynikających z wyroku w sprawie o sygnaturze akt [...] dotyczących:

a. obowiązku dokonania pełnych i jednoznacznych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz ustalenia obszaru gruntów uprawnionych do płatności oraz precyzyjnego ustalenia poszczególnych wielkości liczbowych mających wpływ na to rozstrzygnięcie poprzez dokonanie analizy i wskazanie w uzasadnieniu jej wyników w odniesieniu jedynie do części – a nie wszystkich jak żądał tego Sąd – działek rolnych, a dodatkowo dokonanie obliczeń w sposób niezgodny z zasadami matematyki;

b. obowiązku wyjaśnienia podstaw podjęcia decyzji z naruszeniem zasady reformationis in peius wobec zaniechania szczegółowego wyjaśnienia podstaw podjęcia takiej decyzji powołując się na konkretne ustalenia wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wobec braku dokonania takiego powołania się na konkretne dane liczbowe dotyczące ustalenia pierwotnie powierzchni [...] ha, a ostatecznie

[...] ha;

c. obowiązku odniesienia się do zarzutów formułowanych przez stronę

w zakresie podstaw faktycznych dla jakich ustalono zmniejszoną powierzchnię dotyczących wykluczenia z zadeklarowanej powierzchni odnośnie działek rolnych oznaczonych identyfikatorem [...], części działki [...], działki rolnej [...]; działka [...] opisane w decyzji powierzchnie MKO wobec braku jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do opisanych tymi symbolami działek, tj. wskazania czy powierzchnie te uznano w wielkości deklarowanej, czy innej oraz z jakiego materiału źródłowego miałoby to wynikać;

d. dowolną i pozbawioną logiki ocenę stanu faktycznego sprawy wobec jednoczesnego uznania, iż częściowe dane pochodzące z kontroli terenowej przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2016 r. są miarodajne

w celu ustalenia MKO w odniesieniu do skontrolowanych wówczas częściowo działek, a jednocześnie zaniechanie wskazania, które z danych tj. czy dane pochodzące ze zdjęć lotniczych wykonanych [...] sierpnia

2017 r., czy też pochodzące z kontroli terenowej pozwoliły na poczynienie ustaleń faktycznych – wobec obowiązku poczynienia pełnych

i jednoznacznych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy – a w konsekwencji dowolną i pozbawioną logiki ocenę stanu faktycznego sprawy dokonaną wbrew treści jasnych wytycznych Sądu z jednoczesnym błędem rachunkowym skutkującym wewnętrzną sprzecznością logiczną decyzji;

2. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie

w uzasadnieniu decyzji podstaw faktycznych dla jakich ustalono zmniejszoną powierzchnię kwalifikowaną (poprzez wskazanie konkretnie, co zdaniem organu znajdowało się w roku gospodarczym 2017 na powierzchni wykluczonej i z jakich powodów nie jest możliwe uznanie tego obszaru za kwalifikowany przy jednoczesnym ponownym pominięciu wskazania przez organ, które z posiadanych danych, tj. czy ortofotomapa sporządzona ze zdjęć wykonanych w dniu [...] sierpnia 2017 r., czy wynik wizytacji przeprowadzanej w dniach od [...] sierpnia do [...] września 2016 r., doprowadziły organ do poczynienia konkretnych ustaleń, co do powierzchni MKO dotyczącej stanu wegetacji w 2017 roku przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia - zważywszy, że wyniki pochodzące ze wskazanych danych różnią się między sobą,

a jednocześnie nie jest również możliwe uprzednie ustalenie na podstawie wyników kontroli terenowej w 2016 r., co w istocie znajdowało się na powierzchni wykluczonej w 2017 r.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżący w formie tabeli porównał powierzchnię MKO stwierdzoną przez organ odwoławczy oraz powierzchnię zadeklarowaną przez niego i wyjaśnił, że różnica łącznej powierzchni działek zadeklarowanych i działek ustalonych przez organ wynosi [...] ha, nie [...] ha. Czyni to niepoprawnymi matematycznie dalsze obliczenia przeprowadzone przez organ w uzasadnieniu decyzji. Wskazał również, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w jasny i precyzyjny sposób, dlaczego wyłączył z MKO określone powierzchnie i czym było to spowodowane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wymaga zaznaczenia, że zaskarżona decyzja objęta jest dyspozycją art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wobec tego organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku WSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" - stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej - dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat [w:] B. Dauter,

M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II). Jest to przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z 20 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1550/19 oraz powołane tam orzecznictwo; dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem, na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego mają wpływ ustalone wcześniej przez WSA w Lublinie kierunki badania sprawy i wyrażone w wyroku stanowisko. Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pierwszej kolejności ma obowiązek ocenić, czy organy administracyjne dostosowały się do wskazań wyroku, którym sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie wywiązał się z wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku z dnia [...] stycznia 2021 r. sygn. akt [...], w którym Sąd zobowiązał organ odwoławczy do dokonania pełnych i jednoznacznych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle obowiązujących przepisów prawa normujących warunki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustalenia obszaru gruntów uprawnionych do tej płatności - w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, który organ winien włączyć do akt administracyjnych.

Organ II instancji wymienił rozbieżności jakie zostały wykazane przez organ I instancji, przy czym w dalszym ciągu nie wyjaśnił na jakiej podstawie ustalono rozbieżności w następujących działkach [...], [...], [...] oraz [...]. Co prawda, w odpowiedzi na skargę organ wskazuje, że w zakresie działek [...] oraz [...] po ponownej kontroli płatności zostały przyznane do całości deklarowanej przez skarżącego powierzchni, to jednak z treści decyzji to nie wynika i nie można potwierdzić, że rzeczywiście organ uznał, że powierzchnia deklarowana przez skarżącego odpowiada MKO. Natomiast w zakresie działki [...] w decyzji nie ma żadnych ustaleń na jakiej podstawie przyjęto inną powierzchnię MKO niż deklarowaną przez skarżącego.

Organ ponownie podaje, że powierzchnia stwierdzona MKO wynosi [...] ha, czyli jest mniejsza niż powierzchnia MKO stwierdzona przez organ I instancji

– [...] ha. Różnica wynosi [...] ha, jednak nie sposób jest zweryfikować prawidłowości takich wyliczeń, gdyż organ nie podaje wszystkich działek składających się na ustaloną przez siebie MKO.

Słusznie skarżący wskazuje, że zsumowanie powierzchni wszystkich wymienionych w decyzji działek, (nawet przyjmując, że pozostałe niewymienione w treści decyzji są zgodne co do powierzchni zadeklarowanej i uznanej za MKO), które różnią się w zakresie zadeklarowanej przez skarżącego powierzchni a MKO ustalonym przez organ powoduje, że różnica powierzchni tych działek wynosi

[...] ha, a nie jak podaje organ II instancji [...] ha. Oznacza to, że organ II instancji nie ustalił precyzyjnie o jaką powierzchnię – zdaniem organu – skarżący przekroczył wartości MKO uznane przez organ.

W końcu, organ odwoławczy zupełnie nie odniósł się do kwestii zakazu reformatiois in peius. Sąd bowiem w wyroku wyraźnie zaznaczył, że wydając decyzję na niekorzyść skarżącego organ powinien szczegółowo wyjaśnić podstawy takiego rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest wyjaśnić na czym polega "rażące naruszenie prawa", skoro różnica pomiędzy powierzchnią przyjętą do płatności przez organ I instancji wynosi [...]% co stanowi [...] ha w skali ponad [...] ha gruntów uprawnionych do płatności. Organ II instancji przytoczył dosłownie fragment uchylonej decyzji odnoszący się do zakazu reformationis in peius i nie rozwinął tej argumentacji wcale. Już tylko z tej przyczyny zupełnie pominął ten fragment wytycznych sądu, którymi był związany.

Tym samym, organ zignorował zalecenia sądu i powielił mechanicznie poprzednią decyzję. Jeżeli organ nie zgadzał się z dokonaną oceną prawną dokonaną przez Sąd w wyroku w sprawie [...], powinien orzeczenie to zaskarżyć skargą kasacyjną. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiegać sytuacji w której określone zagadnienia byłyby odmiennie oceniane w kolejnych decyzjach organów lub orzeczeniach sądu. Wobec tego, nie można w toku postępowania administracyjnego skutecznie podnosić argumentacji sprzecznej lub powielającej wytknięte uprzednio błędy w kwestiach natury faktycznej lub prawnej, wskazane przez sąd w wydanym uprzednio wyroku. Organ zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego jest wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca.

Organ w dalszym ciągu nie dokonał pełnych i jednoznacznych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle obowiązujących przepisów prawa normujących warunki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustalenia obszaru gruntów uprawnionych do tej płatności - w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, który organ winien włączyć do akt administracyjnych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, w dalszym ciągu będzie związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2021 r. sygn. akt [...] oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w przywołanym wyroku. Po dokonaniu uzupełniających ustaleń, organ odwoławczy wyda stosowną decyzję.

Z tych wszystkich względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Na koszty te złożyły się wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata ([...] zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ([...] zł).