Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 758/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 145, art. 151,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 66 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 138 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. D. i Z. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...[, Nr [...] (znak: [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego "(Dz. U. Nr 9 z 1980 r. , poz. 26 ze zm.)", w związku z art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7. lipca 1994 r. – Prawo budowlane "(Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.)", po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka Jawna w Łodzi oraz Z. D. i J. D., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr[...], z dnia [...] nakazującej J. D. oraz Z. D. likwidację okien znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego przy Al. P. w Ł., usytuowanego w granicy z nieruchomością przy Al. P. w Ł., oraz wypełnienie otworów okiennych zgodnie z przepisem par. 232 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o klasie odporności ogniowej "E – 60" w wyznaczonym terminie – uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i nałożył na Z. D. oraz J. D. obowiązek likwidacji okien znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego przy Al. P. w Ł. usytuowanego w granicy z nieruchomością przy Al. P., poprzez zamurowanie otworów okiennych – w terminie do dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] na skutek pisma [...] Spółka Jawna w Ł., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie okien znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego położonego przy Al. P. w Ł., usytuowanego w granicy z nieruchomością przy Al. P. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stwierdzono, że na terenie posesji przy Al. P. znajduje się przybudówka przylegająca od strony zachodniej do granicy z nieruchomością Al. P. W przybudówce tej znajdują się dwa okna na pierwszym piętrze (w lokalu nr [...]) i dwa okna na drugim piętrze (w lokalu nr [...]). Z oświadczenia właścicieli tej nieruchomości J. i Z. rodzeństwa D., złożonego do protokołu oględzin wynikało, że budynek przejęli od Gminy Ł. około 1990 r., a sporne okna powstały już w trakcie budowy domu.

W dniu 21. lutego 2006 r. [...] Spółka Jawna w Ł. złożył w organie nadzoru budowlanego stopnia podstawowego dokumenty uzyskane z Archiwum Państwowego w Ł. – kopię projektu budowlanego oraz kopię księgi inwentarzowej z 1930 r. wraz z pismem stanowiącym własną ich interpretację w zakresie istnienia spornych okien w przedmiotowym budynku.

W oparciu o powyższe organ pierwszej instancji decyzją Nr [...], z dnia [...] nakazał J. D. oraz Z. D. likwidację okien znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego przy Al. P. w Ł., usytuowanego w granicy z nieruchomością przy Al. P., oraz wypełnienie otworów okiennych zgodnie z przepisem par. 232 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W wyniku odwołania rodzeństwa D., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją Nr [...], z dnia [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uzasadniając swoje stanowisko faktem stwierdzenia naruszenia przepisów art. 7, art., 77 i art. 80 k.p.a..

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji decyzją Nr [...], z dnia [...] nakazał J. D. oraz Z. D. likwidację okien znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego przy Al. P. w Ł., usytuowanego w granicy z nieruchomością przy Al. P., oraz wypełnienie otworów okiennych zgodnie z przepisem par. 232 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyło rodzeństwo D. oraz [...] Spółka Jawna w Ł.. K. G. w imieniu Spółki Jawnej podniósł, że nakaz nałożony w decyzji organu pierwszej instancji uniemożliwia korzystanie w pełni z nieruchomości sąsiedniej należącej do skarżącego, gdyż jest niewystarczający w stosunku do zamierzeń inwestycyjnych Spółki i zażądał zamurowania okien cegłą pełną. Rodzeństwo D. wniosło natomiast o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

W dniu [...] organ odwoławczy decyzją Nr [...] po raz kolejny uchylił decyzję organu pierwszej instancji kierując sprawę do ponownego rozpoznania i wskazując na braki w zebranym materiale dowodowym oraz konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, o którą wnosiła jedna ze stron odwołujących się.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ pierwszej instancji, ustalił, że sporne okna powstały w latach 1912 – 1914, a więc w okresie zaboru rosyjskiego. Pozwoliło to organowi decyzją Nr [...] , z dnia [...] nakazać J. D. oraz Z. D. likwidację okien znajdujących się w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego przy Al. P. w Ł. oraz wypełnienie otworów okiennych zgodnie z wymogami przepisu par. 232 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ pierwszej instancji uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie stwierdzeniem, że okna powstałe w latach 1912 – 1914 są niezgodne także z przepisami obowiązującego w tym okresie Kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego.

Od decyzji tej odwołanie złożyła Spółka Jawna w Ł. oraz J. i Z. rodzeństwo D.

Spółka w swoim odwołaniu wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź orzeczenie w sprawie, z uwagi na to, że nakaz nałożony w decyzji organu pierwszej instancji uniemożliwia jej korzystanie w pełni z nieruchomości usytuowanej przy Al. P., w szczególności koliduje z realizacją planowanych zamierzeń inwestycyjnych. Z tej też przyczyny zażądała zamurowania okien cegłą pełną.

Odwołująca się Spółka wskazała, że na działce sąsiedniej usytuowanej przy Al. P. planowana jest budowa hotelu w zabudowie pierzejowej, a zatem nakaz zamurowania okien materiałem przepuszczającym światło, a więc w sposób umożliwiający doświetlenie pomieszczeń mieszkalnych, oznacza, że z tego względu projektowany budynek musi być ograniczony w swojej wielkości i usytuowaniu, a to z kolei stanowiłoby o znacznym ograniczeniu prawa do swobodnego korzystania z własnej nieruchomości. Zdaniem odwołującej się Spółki zalegalizowanie doświetleń będących wynikiem samowoli budowlanej spowoduje wymuszenie służebności działki przy Al. P. na rzecz nieruchomości sąsiedniej. Nadto wskazano, iż pozostawienie obecnego stanu, skutkować będzie ograniczeniem dla planowanej inwestycji przy Al. P., a w niedalekiej przyszłości – ze względu na wiek i stan nieruchomości przy Al. P. i koniecznością kapitalnego remontu bądź nawet wyburzenia istniejącej zabudowy i wzniesienia nowej – również ograniczeniem zabudowy.

Natomiast rodzeństwo D. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zamurowania okien, bowiem – jak stwierdzili – okna te powstały około 95 lat temu i "fakt ten musiał zaistnieć w porozumieniu z właścicielami sąsiedniej działki, a więc był zalegalizowany, albo jako odstępstwo od obowiązujących przepisów, albo jako służebność." Odwołujący się podnieśli, iż skoro okna powstały w latach 1912 – 1914, to zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1928 r. brak jest regulacji, które nakazywałby dostosowanie budynków istniejących, wybudowanych przed dniem 5. czerwca 1928 r. do wymagań Prawa budowlanego. Podkreślono także, że przepis art. 686 Kodeksu Napoleona, który w czasie powstania spornych okien obowiązywał, zakładał, że właściciele mogą w drodze umowy na swych posiadłościach, na korzyść swoich posiadłości ustanawiać służebności, między innymi widoku na cudzą dziedzinę i to bez zachowania odległości.

Organ odwoławczy po zapoznaniu się z odwołaniami stron, wskazał, że z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji wynika, iż otwory okienne w ścianie nieruchomości usytuowanej w Ł. przy Al. P. o wymiarach mniejszych niż obecne powstały w latach 1912 – 1914, a data przebudowy spornych otworów do wielkości istniejącej aktualnie nie jest możliwa do ustalenia. Organ podkreślił, że stosownie do treści przepisów wówczas obowiązujących w ścianie granicznej budynku możliwe było wykonanie jedynie niewielkich otworów doświetlających wnętrze pomieszczenia. Z akt sprawy bezsprzecznie natomiast wynikało, że istniejące okna z uwagi na wielkość i wysokość usytuowania nie odpowiadają takim wymogom. Organ podkreślił, iż również pod rządami kolejnego aktu prawnego, a więc rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16. lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, przedmiotowe okna były niezgodne z przepisami prawa.

Następnie organ podniósł, iż również w świetle aktualnie obowiązujących przepisów niedopuszczalnym jest sytuowanie w ścianie znajdującej się w granicy działki otworów okiennych, obniżających odporność pożarową budynku, co wynika z treści przepisu par. 12 oraz par. 226 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)

Organ odwoławczy podał także, iż zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji wydał na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego powyższe przepisy nie mogą mieć zastosowania do oceny stanu prawnego robót wykonanych przed ich wejściem w życie. Mogą stanowić jednak podstawę do nakazania wykonania określonego obowiązku, jeżeli zostanie udowodnione, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie naruszający wymogi obowiązujące w czasie ich wykonywania. W ocenie organu odwoławczego wykonanie przedmiotowych otworów naruszało przepisy obowiązujące, tak w dacie budowy obiektu, jak i przepisy późniejsze, w tym również aktualnie obowiązujące. Tym samym – zdaniem organu odwoławczego – spełniona została przesłanka umożliwiająca zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.

Organ odwoławczy podniósł przy tym, że powyższy stan faktyczny powoduje nierówność właścicieli spornych nieruchomości wobec prawa. W ocenie organu przedmiotowe otwory okienne uniemożliwiają prawidłową, zgodną z przepisem par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r., zabudowę działki przy Al. P., na takich samych warunkach i zasadach, na jakich udzielono pozwolenia na budowę budynku na działce przy Al. P. Ponadto podkreślił organ, iż pozostawienie przedmiotowych otworów okiennych wpływa negatywnie na interes społeczny mieszkańców miasta, z uwagi na ograniczenia co do prawidłowego zaprojektowania nowej zabudowy, umożliwiającej kontynuowanie pierzei ulicy P. w nawiązaniu do sąsiedniej zabudowy ([...]), która – zdaniem organu – nawiązuje do historycznie ukształtowanych zasad pierzejowej zabudowy śródmieścia Ł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż nie znalazł żadnych przesłanek do uznania, że przedmiotowe otwory okienne powstały w drodze ustanowienia służebności z właścicielem działki sąsiedniej i z tego tytułu winny zostać zalegalizowane, a postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie umorzone. W ocenie organu nie miał też jakiegokolwiek znaczenia zarzut naruszenia praw ewentualnych lokatorów tych pomieszczeń, bowiem w postępowaniu administracyjnym przed organem nadzoru budowlanego lokatorzy mieszkań nie posiadają interesu prawnego.

Ponadto organ wskazał, iż decyzja nakazująca zamurowanie otworów okiennych nie naruszała chronionej konstytucyjnie własności nieruchomości, a postępowanie przed organem nadzoru budowlanego zdeterminowane jest koniecznością usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Zaś nałożony obowiązek znajduje oparcie w ustawie z dnia 7. lipca 1994 r. Prawo budowlane i przepisach wykonawczych do tej ustawy w szczególności dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz bezpieczeństwa pożarowego.

Dalej organ wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynikało, że żadna decyzja administracyjna dotycząca wykonania przedmiotowych okien nie była podejmowana, a z powołanego przez stronę skarżącą spisu inwentarzowego, czy dokumentów komorniczych nie wynikało, aby na wykonanie otworów udzielona była zgoda. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na to, że wyłącznie pozwolenie na budowę albo prawnie skutecznie dokonane zgłoszenie zamiaru prowadzenia robót budowlanych, uprawnia do prowadzenia robót budowlanych, a przyznawane przez inne niż organy administracji uprawnienia, czy dokumenty świadczące o sposobie przeznaczenia lokali, nie stanowi przesłanki do uznania prowadzonych robót budowlanych jako zgodnych z prawem.

Odnosząc się do kwestii tyczącej powstania okien w wyniku ustalenia służebności widoku na działkę sąsiednią, organ odwoławczy podniósł, że nawet gdyby taka służebność miała miejsce, to zdaniem organu odwoławczego nie może ona ograniczać nadrzędnego w tym przypadku prawa właściciela sąsiedniej działki do zrealizowania obiektu budowlanego na równych prawach. Działka przy Al. P. znajduje się w reprezentacyjnej części miasta, gdzie jako nadrzędny organ uznał interes społeczny polegający na zachowaniu ładu przestrzennego przy projektowaniu nowych obiektów, w nawiązaniu do otaczającej zabudowy, a pozostawienie otworów doświetlających uniemożliwiłoby realizację zabudowy na działce sąsiada na równych prawach i w nawiązaniu do takowej zabudowy.

Uwzględniając powyższe oraz fakt, że przedmiotowe okna naruszają przepisy obowiązującego prawa, organ odwoławczy stwierdził, że okna te winny ulec likwidacji i to w sposób umożliwiający prawidłową zabudowę istniejącej pierzei, czyli poprzez zamurowanie ich cegłą ceramiczną lub innym materiałem o podobnych właściwościach.

W dniu [...] skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosło J. i Z. rodzeństwo D. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego w tym art. 7 i art. 64 Konstytucji RP, art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 par. 3 k.p.a. W ocenie skarżących powyższe naruszenia przepisów prawa miały istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi co do zasady powtórzono argumentację podnoszoną w toku postępowania administracyjnego, dodatkowo wskazując, iż przedmiotowe okna znajdują się w lokalach mieszkalnych i zapewniają dostęp do światła dziennego, a ich zamurowanie, w związku z planowaną inwestycją na nieruchomości przy Al. P. nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 27. marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nakazuje uwzględnianie interesu osób trzecich, a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie oświetlenia światłem dziennym pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

Ponadto wskazano na pominięcie przez organy administracji faktu, iż przedmiotowe otwory okienne istnieją i są wykorzystywane od 1912 r., co w ocenie skarżących stanowi o istnieniu służebności widoku. Tym samym nie można mówić o nadrzędności interesu właściciela nieruchomości przy Al. P. do realizacji zamierzeń w zakresie zabudowy nieruchomości sąsiedniej, z pominięciem interesu nieruchomości władnącej, wobec nieruchomości obciążonej. Skarżący wskazali, iż kompetencje do rozstrzygania sporów w kwestiach służebności jest sąd powszechny, a nie organ administracji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd – nie przejmując sprawy do jej końcowego załatwienia – bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.).

Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 7. lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Organy obu instancji w podstawie prawnej wydanych rozstrzygnięć przywołały przepis art. 66 ust 1 tejże ustawy, zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Oznacza to, że w razie stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż obiekt budowlany użytkowany jest w stanie, który nie odpowiada wymaganiom technicznym określonym powszechnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, to organ ten powinien nakazać w drodze decyzji wydanie określonych czynności, których celem jest usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy Al. P. znajduje się budynek przylegający od strony zachodniej do granicy z nieruchomością przy Al. P., w którym znajdują się dwa okna na pierwszym piętrze i dwa okna na drugim piętrze. Powyższe ustalenie organów nadzoru budowlanego nie nasuwa żadnych wątpliwości. Podobnie za prawidłowe uznać wypada ustalenie, iż przedmiotowe otwory okienne powstały w okresie pomiędzy 1912 i 1914 r. i początkowo miały one mniejsze rozmiary niż otwory okienne istniejące aktualnie. Ustalenie to jasno wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i nie było przedmiotem kontrowersji uczestników postępowania.

Zaakceptować należy również stanowisko organów, iż nie jest możliwe dokładne ustalenie daty powiększenia otworów okiennych do rozmiarów aktualnie istniejących. Pomimo starannego zgromadzenia materiału dowodowego dla wykazania daty powiększenia otworów okiennych, usiłowania organów administracji zmierzające do wykazania tejże okoliczności nie przyniosły pożądanego efektu. Nie można jednak z tego powodu stawiać organom zarzutu naruszenia przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego (art. 7 par. 1, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a.). Po pierwsze dlatego, iż wskazanie konkretnej daty powiększenia otworów okiennych nie ma dla wydanego rozstrzygnięcia istotnego znaczenia, a po wtóre dlatego, że wydane rozstrzygnięcie bazuje wyłącznie na samym ustaleniu, iż powiększenie owych otworów nastąpiło w okresie późniejszym. W ocenie sądu jest to wystarczające ustalenie do tego aby uznać materiał dowodowy za wystarczający do wydania przez organy administracji rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Prawidłowe są również wskazania organu odwoławczego tyczące prawnej możliwości wykonania przedmiotowych otworów okiennych w zgodzie z przepisami obowiązującymi w dacie wznoszenia przedmiotowego obiektu, a więc regulacjami Kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego. Nie jest dla sądu wątpliwa kwestia możliwości realizacji otworów o charakterze okiennym w ścianach usytuowanych w granicy nieruchomości aż do momentu wejścia w życie rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16. lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202 ze zm.). Tym samym należy skonstatować, iż w okresie, w którym otwory okienne zostały pierwotnie wykonane, a więc w latach 1912 – 1914 istniała prawna możliwość ich realizacji w ścianach budynków usytuowanych w graniczy nieruchomości. Przepisy art. 676 i art. 677 Kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego obowiązujące w owym czasie dopuszczały jednak jedynie możliwość sytuowania otworów okiennych bezpośrednio w ścianie szczytowej budynku w granicy, ale z tym zastrzeżeniem, że okna te mogły być na parterze na wysokości co najmniej 26 decymetrów od podłogi albo posadzki pokoju, który miał być oświetlony, a na piętrach na wysokości co najmniej 19 decymetrów od podłogi. Ponadto okna te musiały być wyposażone w ramy stałe.

Organy administracji co prawda nie poczyniły ustaleń na okoliczność tego czy otwory okienne wykonane w latach 1912 – 1914 odpowiadały wymogom technicznym, o których mowa w powyżej wskazanych przepisach, tym niemniej – bez ryzyka dla legalności decyzji wydanej w niniejszej sprawie – można założyć, że tak było. Gdyby stan ten trwał do chwili obecnej, a więc powstałe otwory okienne odpowiadałyby przepisom obowiązującym w dacie ich wykonania, to sąd prezentuje stanowisko, iż podlegałby on dalszej ochronie prawnej także pod rządami przepisów nie dopuszczających możliwości wykonywania otworów okiennych w ścianach budynków wzniesionych w granicy nieruchomości, a więc także pod rządami aktualnie obowiązującego prawa. Ochrona prawna tak zrealizowanego obiektu znajdowałaby bowiem źródło w zasadzie ochrony praw słusznie nabytych.

Prawidłowo organy nadzoru budowlanego wskazały, iż zgodnie z przepisami art. 196 i art. 278 rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16. lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202 ze zm.), budynki ogniotrwałe wznoszone bezpośrednio przy granicy musiały posiadać od strony granicy mur ogniochronny bez otworów i próżni o grubości co najmniej jednej cegły i wyprowadzony ponad dach na wysokość co najmniej 30 cm. Tym samym począwszy od wejścia w życie powyższego rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej przestała być prawnie dopuszczalna możliwość realizacji otworów okiennych w ścianach budynków wzniesionych w granicy nieruchomości. Brak prawnej możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie granicznej, w takim kształcie jaki ustalony został w niniejszym postępowaniu istniał nieprzerwanie i trwa do dzisiaj, czego wyrazem są uregulowania aktualnie obwiązującego rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2004 Nr 109, poz. 1156 ze zm.).

W tym miejscu należy wskazać, iż nie może skończyć się powodzeniem podjęta przez stronę skarżącą próba podważenia tezy, iż przedmiotowe okna wykonane zostały w zgodzie z wymogami prawa istniejącymi w dacie realizacji tych okien. Owszem – jak to zostało już powiedziane – istniała prawna możliwość realizacji otworów okiennych w okresie, kiedy okna te były pierwotnie realizowane. Jednakże aktualny kształt, umiejscowienie i charakter istniejących okien w pełni uzasadnia tezę postawioną przez organy, iż okna te nie odpowiadają przepisom prawa obowiązującym w dacie pierwotnej ich realizacji. O nieskuteczności zarzutów skargi w powyższym zakresie przesądza wszechstronny charakter ustaleń poczynionych przez organy nadzoru budowlanego, z których jasno wynika, iż przedmiotowe okna w obecnym kształcie były nie tylko niedopuszczalne w świetle przepisów obowiązujących w dacie wznoszenia budynku, ale również w okresie późniejszym. Prawidłowo zatem uznały organy, iż wyklucza to możliwość uznania otworów okiennych za legalnie wykonane, poprzez uwzględnienie praw nabytych właścicieli przedmiotowego budynku. Ponadto w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest jakiejkolwiek przesłanki do przyjęcia tezy, iż powiększenie otworów okiennych i umożliwienie zamontowania tam otwieranych okien wykonane zostało w oparciu o wiedzę i zgodę władzy budowlanej. W takiej sytuacji nie sposób znaleźć racjonalne przesłanki, które usprawiedliwiałyby zapatrywanie skarżących o konieczności umorzenia przedmiotowego postępowania.

Celem zastosowanego przez organu nadzoru przepisu art. 66 ust 1 pkt. 1 ustawy – Prawo budowlane jest przede wszystkim utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, w tym zgodnym z przepisami technicznymi, o ile taki stan nie został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 7. grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt IV SA 2590/03, LEX Nr 175346). Z konstrukcji normy prawnej, zawartej w tym przepisie, a w szczególności z użytego w nim zwrotu: "właściwy organ wydaje decyzję nakazującą" wynika, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 pkt 1 – 3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości (vide: wyrok NSA z dnia 14. lipca 1998 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1420/96, LEX Nr 43224).

W niniejszej sprawie należy wskazać, iż istniejący stan faktyczny, a więc użytkowanie budynku z otworami okiennymi, o określonym w toku postępowania kształcie i charakterze, usytuowanymi w ścianie graniczącej z działką sąsiednią – pozostawał i nadal pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa. W pełni uzasadnia to konieczność zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 66 ust 1 pkt. 1 ustawy – Prawo budowlane i nakazanie stronie skarżącej – jako właścicielom przedmiotowego budynku dokonania czynności niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Poprawne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, zgodnie, z którym legalność wykonania przedmiotowych otworów okiennych – w ich aktualnym kształcie – podlega ocenie na gruncie przepisów prawa obowiązujących w dacie ich wykonywania. Jeśli wynikiem tak dokonanej oceny jest konstatacja, iż otwory okienne nie pozostawały wcześniej i nadal nie pozostają w zgodzie z przepisami prawa, to istnieje konieczność zastosowania przepisu art. 66 ust 1 pkt. 1 ustawy – Prawo budowlane i nakazania usunięcia nieprawidłowości w taki sposób, aby obiekt budowlany odpowiadał aktualnie obowiązującym przepisom prawa, a w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

W ocenie sądu wydany decyzją organu odwoławczego nakaz zamurowania przedmiotowych otworów okiennych odpowiada prawu. Jest on bowiem nie tylko możliwy do wykonania ale nadto prowadzi do usunięcia istniejących nieprawidłowości w budynku skarżących w taki sposób, aby obiekt budowlany odpowiadał wskazanym powyżej – aktualnie obowiązującym – regulacjom prawnym.

Treść samego nakazu zawartego w decyzji organu odwoławczego (podobnie zresztą jak i uzasadnienie decyzji, gdzie mówi się o zamurowaniu "cegłą ceramiczną lub materiałem o podobnych właściwościach") zdaje się nie przesądzać sposobu wykonania obowiązku nałożonego na skarżących. Skoro jednak w takim zakresie, w jakim reguluje to przepis art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, a więc w zakresie usunięcia stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wydany nakaz umożliwia przywrócenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, w tym z normami techniczno – budowlanymi, to uznać wypada, iż wydana decyzja odpowiada prawu. Rozsądnie również został zakreślony termin realizacji obowiązku.

Nieuzasadniony wydaje się zarzut skarżących odnoszący się do naruszenia przepisu art. 64 Konstytucji RP. Przepis ten statuuje własność na tyle szeroko, że zapewnia jej ochronę prawną opartą na zasadzie równości. Chodzi zatem o równą dla wszystkich ochronę tego prawa (por. W. Skrzydło; Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, Komentarz, Zakamycze 2002, wyd. IV). Nie budzi wątpliwości, iż prawo własności podlega określonym ograniczeniom. Źródłem tych ograniczeń są między innymi przepisy z zakresu prawa budowlanego określające szczegółowe normy techniczne tyczące realizacji obiektów budowlanych. Jedna z takich norm określa możliwość wykonywania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się w granicy nieruchomości. Skoro nie ulega wątpliwości, iż w takim kształcie, jak ma to miejsce w przedmiotowym budynku, nigdy nie była dopuszczalna przez prawo realizacja otworów okiennych, to nie sposób znaleźć dostatecznych podstaw prawnych – także wśród norm konstytucyjnych – dla ochrony stanowiska skarżących. Podobnie argumentując należałoby wskazać, iż skarżący nie nabywając skutecznie praw do realizacji otworów okiennych w aktualnym ich kształcie nie mogą powołać się na potrzebą ochrony uprawnień skutecznie nabytych.

Nie sposób również uznać za doniosłą argumentację skargi tyczącą istnienia służebności widoku. Zarzuty w tym zakresie rozmijają się z zakresem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Istnienie uprawnienia w zakresie służebności widoku nie może być rozpatrywane na gruncie postępowania zmierzającego do określenia czy stan techniczny obiektu budowlanego jest odpowiedni. Nawet nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia służebności nie miałoby wpływu na konieczność realizacji obiektu budowlanego w zgodzie z przepisami prawa budowlanego, w tym z normami techniczno budowlanymi, które mając walor normy ius cogens nie mogą być swobodnie kształtowane przez podmioty prawa.

Reasumując należy wskazać, iż nałożony przez organ nadzoru obowiązek zamurowania przedmiotowych otworów okiennych znajduje swe źródło w prawie, natomiast ustalony w sprawie stan faktycznych – jak to już zostało wyżej wykazane – jest zupełny i wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy uznając skargę za bezzasadną należało ją oddalić (art. 151 p.p.s.a.).

J.S.