Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 835/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: 246
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 1025/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu podań postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16 listopada 2004 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Uzupełniając braki formalne wniosku skarżący rozszerzył jego zakres domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając powyższe brakiem dochodów.

Na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń skarżącego oraz akt administracyjnych ustalono, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie osiąga także dochodów z innych źródeł. Jest on osobą gospodarującą samodzielnie, lecz pozostaje na całkowitym utrzymaniu rodziców. Skarżący posiada udział w nieruchomości - kamienicy (17,5%), gospodarstwo rolne wyłączone z produkcji rolnej o pow. 2,31 ha oraz zabytkowy młyn wodny.

Po rozpoznaniu wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 13 stycznia 2005 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący złożył sprzeciw wskutek którego utraciło ono swoją moc.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2005 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd oceniając możliwości finansowe skarżącego wziął pod uwagę, iż nie wykazał on aby był osobą pozbawioną całkowicie możliwości chociażby dorywczego czy sezonowego zarobkowania. Istotne jest też, że strona jest właścicielem nieruchomości gruntowej. Rzeczą skarżącego jest więc wykorzystanie majątku w sposób umożliwiający uzyskanie środków finansowych potrzebnych na prowadzenie bieżących spraw. W ocenie Sądu skarżący powinien podjąć bardziej efektywne działania w kierunku pozyskania środków pozwalających na pokrycie kosztów sądowych w sprawach, których prowadzenie jest konieczne z uwagi na interes skarżącego. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.

Pismem z dnia 4 maja 2005 r. Z. M. złożył na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zażalenie. Zdaniem skarżącego w sposób rażący został naruszony art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W dalszym ciągu jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Sugestie Sądu w kwestii pracy dorywczej czy w niepełnym wymiarze są nierealne przy 50% bezrobociu we Włocławku. Gospodarstwo rolne o pow. 2,31 ha bez zabudowań nie przynosi żadnych dochodów i jest wyłączone z produkcji rolnej. Szukanie innego źródła dochodu jest nieporozumieniem w sytuacji gdy jest on właścicielem młyna wodnego z elektrownią wodną z którego nie może korzystać.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa, a więc ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym przypadku poczynić wszelkie możliwe czynności, które pozwolą mu na uiszczenie kosztów sądowych i dopiero wtedy, gdyby poczynione w ten sposób czynności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym

Przy ocenie czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy Sąd bierze nie tylko pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy strony.

Jak słusznie zatem zauważył Sąd I instancji skarżący jest w posiadaniu znacznego majątku (udział w nieruchomości - kamienicy, nieruchomość rolna, młyn wodny), który właściwe zadysponowany mógłby przynieść dochód umożliwiający pokrycie kosztów sądowych.

W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2005 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.