Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 51/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 18 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Anna Dumas (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Andrzej Jagiełło, Protokolant Karolina Zarzycka-Ciołkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 293/11 w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 25 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie na rzecz A. F. kwotę 607 (sześćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 293/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 25 lutego 2011 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki.

Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie decyzją z dnia 27 października 2009 r. po rozpatrzeniu odwołania A. F. (dalej jako skarżący) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia 20 lipca 2009 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej A. F. jako członka zarządu A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej jako Spółka) za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r., odsetki za zwłokę do dnia wydania decyzji i koszty postępowania egzekucyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 118 § 1, art. 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako O.p.), art. 116 § 1 i 2 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. oraz art. 216 § 2 w związku z art. 207 § 2 O.p.

Wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 14/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podzielając zarzutów skargi uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn wziętych przez Sąd z urzędu.

Ponownie rozstrzygając sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie decyzją z dnia 25 lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia 20 lipca 2009 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu Spółki za zaległości tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. w kwocie 1.183.196,00 zł, odsetki za zwłokę naliczone na dzień wydania decyzji w wysokości 809.079,00 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 94.708,69 zł. Organ biorąc pod uwagę ocenę prawną oraz wskazówki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 14/10, uzupełnił postępowanie dowodowe o ustalenia związane z oceną czy i kiedy wystąpiły w sytuacji finansowej Spółki przesłanki do ogłoszenia upadłości oraz czy i w którym momencie skarżący miał obowiązek najpóźniej wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki.

Od powyższej decyzji, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając:

1. naruszenie przepisu art.116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości wynikające z tego przepisu, w sytuacji gdy organy podatkowe nie przeprowadziły pełnego postępowania zmierzającego do ustalenia czy w sprawie w 2003 r. powstały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak też nie ustalono przesłanki braku winy w niezgłoszeniu przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości, istnienie tej winy przyjęto w oderwaniu od realiów sprawy,

2. naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej WSAw Lublinie wyrażonej w wyroku z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 14/10, odnoszącej się do potrzeby ustalenia przez organy podatkowe czy obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony,

3. przepisów postępowania, a w szczególności, art. 120, 121, art. 122 i art. 180, art. 187 i 191 O.p. przez :

• naruszenie przepisu art. 120 O.p. w związku z działaniem organu nie mieszczącym się w granicach prawa, tj prowadzenie postępowania podatkowego z naruszeniem zasad wynikających z art. 121, 122, 180, 187 O.p. oraz zasad orzekania o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania innej osoby prawnej, wynikających z art. 116 O.p.,

• naruszenie przepisu art. 127 O.p. poprzez dokonanie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i prawnych na etapie postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji wbrew uregulowaniom tego przepisu, który stanowi o dwuinstancyjności postępowania,

• naruszenie przepisu art. 123 w zw. z art. 200 O.p. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania odniesienia się do istotnych dla sprawy ustaleń, mających swoje końcowe odzwierciedlenie w decyzji organu drugiej instancji, co całkowicie uniemożliwiło przedstawienie argumentacji strony w zakresie momentu zaistnienia przesłanki skutkującej zgłoszeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, jak też wymagalności zobowiązań w kwocie 3.594.625,94, o których mowa w decyzji,

• naruszenie art. 121 § 1, art. 122, 180, 187 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego w przedmiocie ustalenia, w którym momencie powstały przesłanki do ogłoszenia upadłości,

• naruszenie art. 118 § 1 w zw. z art. 127 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., wobec wydania decyzji w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej pomimo, iż upłynął termin do wydania tego rodzaju orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za niezasadną. W ocenie Sądu zarzuty naruszenia art. 116 § 1, art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 i 191, art. 200 O.p. oraz art. 153 P.p.s.a., nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem postępowanie w rozpoznawanej sprawie prowadzone było zgodnie z zasadą praworządności i zaufania do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Jako dowód dopuściły wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Po zebraniu materiału dowodowego w sprawie, rozpatrzyły go w sposób wyczerpujący zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Orzekając o odpowiedzialności podatkowej skarżącego uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z art. 210 § 4 O.p. Organ nie naruszył także zasady dwuinstancyjności, o której mowa w art. 127 O.p., zwłaszcza w kontekście brzmienia art. 153 P.p.s.a.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej wynikającej z :

1) art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. przez błędne jego zastosowanie w sprawie, wobec uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że nie zostały spełnione przesłanki negatywne wyłączające odpowiedzialność A. F. za zaległości A sp. z o.o. podczas gdy okoliczności wskazane przez Skarżącego uzasadniały przyjęcie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość w 2004 r.

2) art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tj. naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wobec:

1. Naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 a) P.p.s.a w związku z orzekaniem przez Sędziego, który podlegał wyłączeniu z mocy prawa;

2. Błędnego zastosowania w sprawie art. 153 P.p.s.a co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż organ podatkowy był związany oceną prawną niewyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 maja 2010 r. I SA/Lu 14/10, które w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1 i 141 § 4 P.p.s.a.;

3. Naruszenia przez Sąd pierwszej Instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i 151 P.p.s.a w związku z naruszeniem przez organ podatkowy art. 120, 122, 127 w zw. z art. 229, 187 § 1, 191, 192, 200 § 1, 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia wskazanych przepisów polegały na:

- dokonaniu istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i prawnych na etapie postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji wbrew, uregulowaniom art. 127 O.p., który stanowi o dwuinstancyjności postępowania,

- uniemożliwienie stronie postępowania odniesienia się do istotnych dla sprawy ustaleń, mających swoje końcowe odzwierciedlenie w decyzji organu II instancji, co całkowicie uniemożliwiło przedstawienie argumentacji strony w zakresie momentu zaistnienia przesłanki skutkującej zgłoszeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, jak też wymagalności zobowiązań, o których mowa w decyzji (naruszenie przepisu art. 123 w zw. z art. 200 O.p.),

- nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego w przedmiocie ustalenia, w którym momencie powstały przesłanki do ogłoszenia upadłości (naruszenie art. 121 § 1, art. 122, 180 187, 188 O.p.),

- wydaniu decyzji w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej pomimo, iż upłynął termin do wydania tego rodzaju orzeczenia naruszenie (art. 118 § 1 w zw. z art. 121 i 127 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p.,

- uniemożliwienie skarżącemu wykazanie okoliczności istotnych dla oceny zaistnienia przesłanek upadłościowych poprzez oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniach faktycznych wynikających z dowodów co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się i zgłoszenia kontrdowodów (naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 192 O.p.);

4. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie wobec zaistnienia braku winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość;

5. Naruszenia przez WSA w Lublinie art. 3 § 1 i 2 pkt 1 i 141 § 4 P.p.s.a w związku z brakiem kontroli sądowej dotyczącej prawidłowości zastosowania art. 116 §1 O.p. w aspekcie przepisów art. 1.1 art. 2, art. 10, art. 11 , 21, 23 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze oraz przepisów art. 3 ust. 1 pkt 20, 39 ust. 2, 37 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, wobec czego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu. O wyniku dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej tego wyroku przesądziła zasadność zarzutu skargi kasacyjnej nieważności postępowania. Stawiając ten zarzut autor skargi kasacyjnej podniósł, że w wydaniu zaskarżonego wyroku brał udział sędzia WSA Halina Chitrosz, który uprzednio uczestniczył w wydaniu w tej samej sprawie wyroku z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 14/10, którym uchylono decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 27 października 2009 r. Zaskarżony wyrok został więc wydany z udziałem osoby podlegającej wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Zarzut ten jest uzasadniony. W myśl art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Wskazać należy, że pkt 6a § 1 art. 18 P.p.s.a. dodany został na skutek wykonania wyroku TK z 14 października 2008 r., SK 6/07, ustawą z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U Nr 221, poz. 1736, w myśl którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 września 2010 r. (I GSK 1145/09) instytucja wyłączenia sędziego ma charakter gwarancji procesowej, polegającej na bezstronności sędziego utożsamianej z obiektywizmem rozumianym m.in. w ten sposób, że sędzia nie powinien uczestniczyć w kolejnej kontroli decyzji, jeżeli brał wcześniej udział w wydaniu wyroku kasacyjnego. Wyłączenie sędziego ma zapewnić budowanie zaufania do organów sprawujących wymiar sprawiedliwości, które wiąże się m.in. z bezstronnością sędziego. O konieczności zapewnienia bezstronności mowa jest zarówno w art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) i w art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), jak też w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wszystkie powołane akty prawne ustanawiają prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Zagadnieniem bezstronności sędziowskiej zajmował się wielokrotnie Trybunał Konstytucyjny, z czego dwa spośród jego orzeczeń (wyrok z 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04 oraz z 14 października 2008 r. sygn. akt SK 6/07) odnoszą się bezpośrednio do art. 18 P.p.s.a. I tak w wyroku z 14 października 2008 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a., w zakresie, w jakim pomija jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowym toczącym się po wznowieniu postępowania administracyjnego jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej decyzji wydanej we wznawianym postępowaniu administracyjnym, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego potencjalne zagrożenie dla bezstronności sędziowskiej w opisywanej sytuacji jest bowiem tego typu, że - niezależnie od faktycznych okoliczności danej sprawy - może wzbudzać uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu sędziego. Potraktowanie jej jako okoliczności "tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie", przy równoczesnym uzależnieniu wyłączenia sędziego od inicjatywy samego zainteresowanego lub stron postępowania (art. 19 P.p.s.a.), nie byłoby wystarczającą gwarancją prawa do rozpatrzenia sprawy przez bezstronny sąd.

Zagadnienie bezstronności sędziowskiej było także przedmiotem rozważań Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC). W wydanych przez Trybunał wyrokach (zob. wyrok ETPC z dnia 1 października 1982 r., w sprawie nr 8692/79 Piersack przeciwko Belgii; wyrok ETPC z dnia 26 października 1984 r. w sprawie nr 9186/80, De Cubber przeciwko Belgii; wyrok ETPC z dnia 25 czerwca 1992 r. w sprawie nr 13778/88, Thorgeirson przeciwko Islandii) został wyrażony pogląd, że bezstronność w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) należy pojmować tak w oparciu o kryterium subiektywne - rozumiane jako osobiste przekonanie sędziego w danej sprawie, jak i w oparciu o kryterium obiektywne, to jest ustalając, czy sędzia spełniał wystarczające gwarancje umożliwiające wyłączenie jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości w tej mierze.

Na temat wyłączenia sędziego wypowiadał się również Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że zasadę obiektywizmu i bezstronności orzekania na gruncie prawa do sprawiedliwego procesu administracyjnego, należy rozumieć w ten sposób, iż na treść rozstrzygnięcia sądowego nie mogą wpływać zapatrywania, uprzedzenia i interesy osoby biorącej udział w podejmowaniu rozstrzygnięcia, a osoba ta nie powinna uczestniczyć w kontroli wydanego przez siebie aktu (zob. wyroki: z 5 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 683/08; z 8 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1110/08; z 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I GSK 931/08, z 24 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 514/09; z 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I GSK 893/09). W orzecznictwie wskazano także, że obiektywizm i bezstronność mogą być zakwestionowane, gdy sędzia orzeka dwukrotnie w sprawie, biorąc wcześniej udział w kontroli decyzji i wydaniu wyroku kasacyjnego, a następnie biorąc udział w wydaniu wyroku w sprawie z kolejnej skargi na decyzję podjętą na skutek wcześniejszego wyroku Sądu. W powołanych wyrokach w okolicznościach analogicznych do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzekanie przez tego samego sędziego w kolejnym składzie narusza art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Sąd kasacyjny rozpoznający niniejszą sprawę poglądy powyższe w pełni podziela. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. należy tak interpretować, aby wyeliminować z obrotu prawnego orzeczenie wydane w okolicznościach mogących budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sądu, który je wydał. W okolicznościach niniejszej sprawy udział sędziego WSA Haliny Chitrosz w wydaniu wyroku z 12 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 14/10, musi być uznany za wykluczający jego udział w wydaniu zaskarżonego wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie przesłanką wyłączenia sędziego przy rozpoznawaniu kolejnej skargi Skarżącego nie mógł być wskazany przez autora skargi kasacyjnej przy wykładni systemowej art. 18 § 1 ust. 6a P.p.s.a., gdyż w rozpatrywanym przypadku nie chodziło o udział tego samego sędziego w wydaniu wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Rezultatem podjęcia wyroku WSA w Lublinie z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 14/10, było bowiem uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozstrzygnięcie sprawy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, czego następstwem stało się zaskarżenie drugiego wyroku WSA w Lublinie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeśli zatem nie można było mówić o orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, to przepis art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. nie miał zastosowania (por. analogiczny wywód na gruncie omawianego przepisu w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., II FSK 1184/10 oraz wyroku NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1695/10). Prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga bowiem uwzględnienia, że wyrok lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie, to takie orzeczenie, które zamyka daną sprawę rozumianą materialnie. Pojęcie "granic sprawy", rzutujące na rozumienie terminu "sprawa" w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, ma utrwalone znaczenie. Przyjmuje się, że chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym, na który składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Przy badaniu tożsamości sprawy istotne jest zatem, czy wydane decyzje dotyczyły tych samych podmiotów oraz identycznego przedmiotu, stanu faktycznego i podstawy prawnej (por. uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001/1/7 oraz wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., II OSK 699/09 ). Tym samym art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. będzie miał zastosowanie do takich sytuacji, w których wydane zostało orzeczenie kończące postępowanie w danej sprawie, a w późniejszym czasie na skutek skargi strony zostaje zainicjowane postępowanie nadzwyczajne w tejże sprawie.

Reasumując należy stwierdzić, że o ile przepis art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. wymaga wyłączenia w postępowaniu nadzwyczajnym sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie, to w sytuacji, gdy na skutek kolejnej skargi strony wojewódzki sąd administracyjny kontroluje decyzję organu administracyjnego, wydaną po uprzednim uchyleniu wcześniejszej decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego, należy wyłączyć sędziego od ponownego orzekania w tej sprawie na mocy art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Tym samym z wyżej wskazanych powodów skład orzekający NSA w rozpoznawanej sprawie nie podziela wyrażonego w orzecznictwie poglądu, jakoby podstawą wyłączenia sędziego, który ponownie rozpoznaje daną sprawę w sytuacji, gdy nie zostało jeszcze wydane orzeczenie kończące postępowania w tejże sprawie był art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. (pogląd taki został przyjęty m.in. w wyrokach NSA: z dnia 16 listopada 2010 r., II OSK 1865/10; z dnia 10 lutego 2011 r., I FSK 1637/10; z dnia 23 marca 2011 r., I OSK 755/10; z dnia 1 kwietnia 2011 r., II GSK 407/10; z dnia 10 czerwca 2011 r.: I GSK 389/10, I GSK 386/10, I GSK 383/10 i I GSK 387/10; z dnia 16 czerwca 2011 r., I GSK 390/10, z dnia 21 czerwca 2011 r., I GSK 508/10 i I GSK 436/10; z dnia 27 lipca 2011 r., II GSK 757/10; z dnia 31 sierpnia 2011 r., II OSK 1254/10; z dnia 15 września 2011 r., I GSK 524/10; z dnia 15 listopada 2011 r., I OSK 2009/10; z dnia 17 listopada 2011 r., II OSK 2147/10 ). We wskazanych orzeczeniach nie podjęto jednak kwestii relacji art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., dodanego ww. ustawą zmieniającą P.p.s.a., do obecnego już w tej ustawie art. 18 § 1 pkt 6, co doprowadziło do braku rozróżnienia zakresów przedmiotowych tychże przepisów w wymienionych powyżej punktach § 1 ww. artykułu.

Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając nieważność postępowania przed WSA w Lublinie, w świetle art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 i 2 pkt 4 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.