Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 171/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. P. (strona, skarżący) jest decyzja Wojewody [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] uchylająca zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. (Burmistrz, organ I instancji) z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wydaną w przedmiocie wymeldowania K. P. z pobytu stałego w budynku przy ul. R. [...] w S..

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 17 listopada 2016 r. do Burmistrza Miasta i Gminy S. wpłynął wniosek J. P. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego K. P.. Wnioskujący w uzasadnieniu wskazał, że K. P. opuścił miejsce pobytu stałego nie dopełniając obowiązku wymeldowania się.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z [...] lutego 2017 r. odmówił wymeldowania K. P. z pobytu stałego. Rozpoznając odwołanie J. P. organ odwoławczy decyzją z [...] kwietnia 2017 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę Burmistrzowi do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...], Burmistrz odmówił wymeldowania K. P. z miejsca pobytu stałego. W podstawie prawnej organ I instancji powołał się na art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( Dz. U. z 2017 r. poz. 657, dalej u.e.w.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.).

Uzasadniając decyzję, organ I instancji wskazał, że opuszczenie miejsca pobytu strony skarżącej nie było dobrowolne, zostało wymuszone zachowaniem J. P.. Ponadto skarżący podjął kroki prawne w celu ochrony swoich praw do przebywania

w mieszkaniu, podejmując próbę przywrócenia podłączenia wody do budynku, zainstalowania licznika poboru energii elektrycznej, zgłaszając na Policję utrudnianie wejścia na posesję. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu 20 grudnia 2016 r., w dniu 6 czerwca 2017 r. i w dniu 20 stycznia 2017 r., ustalając, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy osobiste i sprzęt AGD, przesłuchał świadków zgłoszonych przez wnioskującego o wymeldowanie jak i stronę skarżącą. Za okoliczność bezsporną Burmistrz uznał fakt wymiany zamka do furtki przez J. P. i nie wyrażenie zgody na dorobienie kluczy przez K. P..

W odwołaniu od powyższej decyzji J. P. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż w toku postępowania wykazano, że K. P. nie przebywa w lokalu przy ul. R. [...] w S. od kilku lat, a jego miejscem stałego pobytu jest R., w którym jest koncentracja jego interesów życiowych. Opuszczając lokal skarżący zabrał ze sobą część rzeczy osobistych. Zaznaczył również, że w lokalu w którym zameldowany jest na pobyt stały K. P. nie jest możliwe zamieszkiwanie, z uwagi na brak dostępu do bieżącej wody.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania J. P., uchylił decyzję organu I instancji w całości

i orzekł o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego w budynku przy ul. R. [...] w S..

W uzasadnieniu decyzji po przypomnieniu przebiegu postępowania organ odwoławczy dokonał wykładni art. 35 u.e.l. Wyjaśnił, że rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. O kwalifikacji pobytu danej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść werbalna oświadczeń składanych przez stronę postępowania ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazujących jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Powołał się przy tym na art. 25 u.e.l., zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania.

Następnie organ odwoławczy podał, iż z akt sprawy wynika, że współwłaścicielami budynku przy ul. R. [...] w S. są J. W. P. (wnioskujący o wymeldowanie) i J. P.. Jak ustalił Wojewoda, z wyjaśnień J. W. P. wynika, że jego syn K. P. dobrowolnie wyprowadził się z budynku przy ul. R. [...] w S. w grudniu 2011 r. i zamieszkał w R.. K. P. posiada klucze do mieszkania, nie ma zaś kluczy do furtki.

Natomiast K. P. stwierdził, że opuścił lokal w listopadzie 2012 r. na skutek czynności komorniczych związanych ze spisem inwentarza. Mieszkanie zostało wówczas zajęte przez komornika. W maju 2013 r. po odzyskaniu kluczy, skarżący mieszkał kilka dni, ale na skutek utrudniania mu zamieszkiwania przez ojca polegających na odcięciu wody, montażu nowej furtki i bramy i narastającym konfliktem rodzinnym, podjął decyzje o opuszczeniu mieszkania i przeprowadził się do babci

w R.. Po zawarciu związku małżeńskiego w 2014 r. skarżący przebywał krótkotrwale we wspomnianym mieszkaniu, ale w związku z utrudnianiem

w zamieszkiwaniu, opuścił wraz z żoną lokal i zamieszkał u teściów. Ww. dodał, iż po tym okresie sporadycznie przyjeżdżał do lokalu, w którym są jego rzeczy. Żona skarżącego potwierdziła, iż po ślubie przebywali tam jedną dobę.

Drugi współwłaściciel budynku J. P. oświadczył, że nie chce zajmować się sprawą o wymeldowanie K. P..

Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] uwzględnił również informacje przekazane przez Komisariat Policji w S., w zakresie podejmowanych interwencji w ostatnich 5-ciu latach w omawianym mieszkaniu oraz pisma i podania K. P. z [...] maja 2017 r. i z [...] czerwca 2017 r. (po wszczęciu postępowania o wymeldowanie – przypis Sądu) o założenie licznika na wodę jak również umowę sprzedaży energii elektrycznej.

Oceniając zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy odniósł się do zeznań przesłuchanych świadków, o których strona skarżąca nie została powiadomiona,

a następnie odwołał się do ugruntowanego w orzecznictwie administracyjnym stanowiska, zgodnie z którym zamieszkiwanie to przebywanie w sensie fizycznym oraz wola, zamiar stałego pobytu, uznając, iż jest to taki stan faktyczny, w którym osoba przebywa w określonym lokalu z zamiarem pobytu stałego, ma w nim zgromadzone swoje rzeczy osobiste, realizuje swoje podstawowe czynności życiowe: stołuje się

w nim, nocuje i prowadzi tam gospodarstwo domowe, a zatem lokal ten stanowi centrum spraw życiowych tej osoby, nie zaś tylko miejsce zameldowania na pobyt stały (wyrok NSA z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2169/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W rozpatrywanej sprawie jak podał organ odwoławczy poza sporem jest, że K. P. nie zamieszkuje w budynku przy ul. R. [...] w S. od około czterech i pół roku. Pozostawienie rzeczy osobistych organ odwoławczy uznał za niewystarczającą przesłankę do uznania, że w tym miejscu koncentruje on swoje sprawy życiowe. Od momentu opuszczenia mieszkania bywał on sporadycznie

i w ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje na trwałość tego stanu rzeczy, bowiem skarżący w innym miejscu skoncentrował swoje sprawy życiowe.

Odnosząc się do przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu, organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z 3 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3151/13

( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), prezentując stanowisko, iż jeżeli strona twierdzi, że nie opuściła dobrowolnie dotychczasowego miejsca pobytu

a równocześnie nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu pobytu, to taka sytuacja nie daje podstawy do przyjęcia, że osoba dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie.

Podsumowując ustalenia w sprawie, w ocenie organu odwoławczego K. P. decyzję o opuszczeniu mieszkania podjął w związku z utrudnionym dostępem do niego oraz narastającym konfliktem rodzinnym, nie czynił przy tym żadnych realnych starań, by zamieszkać w lokalu. Starania te zdaniem organu odwoławczego powinny świadczyć o realnej chęci powrotnego zamieszkania w miejscu zameldowania, zaś podjęte przez stronę kroki nie wykazały powyższego.

Konkludując Wojewoda stwierdził, że skarżący nie posiada prawa do mieszkania nadto nie ma kluczy uprawniających do wejścia na posesję.

Zatem zdaniem organu odwoławczego K. P. opuścił miejsce stałego pobytu

i opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny, a strona nie zamieszkuje pod adresem zameldowania od maja 2013 r. i nie podjęła realnych starań o ponowne

w nim zamieszkanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 35 u.e.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy skarżący nie opuścił swojego miejsca zameldowania trwale i dobrowolnie, a korzystanie z nieruchomości uniemożliwiał mu ojciec J. P. poprzez odcinanie mediów, zmianę zamków, wszczynanie licznych konfliktów, niewpuszczaniu żony na posesję;

2) naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 oraz 80 k.p.a., poprzez wydanie błędnej decyzji nie mającej odniesienia do stanu faktycznego i prawnego, godzącej w interes obywatela, wydanej w oparciu o wybrany materiał dowodowy i nie rozważającej całokształtu materiału zebranego w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Wojewoda [...] bezzasadnie wskazuje przesłanki zawarte w art. 35 i 25 u.e.l. i twierdzi, że zerwanie więzi z lokalem ma polegać na rezygnacji z zamieszkania. Nie wskazuje jednak, co ma świadczyć

o tym, że K. P. sam faktycznie zrezygnował z zamieszkania. W ocenie skarżącego nie stało się to dobrowolnie, a także błędne jest stwierdzenie, że kroki prawne nie zostały podjęte. Zaznaczył, iż wielokrotnie zgłaszał Policji utrudnienia

w korzystaniu z mieszkania i wręcz uniemożliwianie mu tego, również jego matka od lat walczy o prawo do lokalu poprzez złożenie pozwu o wykup na zasadzie art. 231 kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego sprawa tocząca się pod sygnaturą [...] C [...] Sądu Rejonowego w R. o przeniesienie własności na T. P. na podstawie art. 231 kodeksu cywilnego jest to ewidentny dowód woli zarówno T. P. jak i K. P. do uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego domu i woli w nim zamieszkiwania, czego Wojewoda nie dostrzegł.

Należałoby postawić pytanie jak wywiódł w skardze jej autor, co ma zrobić

w przypadku gdy zabrano mu klucze, używa się gróźb, awantur, odcina wodę i prąd. Każda wizyta jest związana z szarpaniną i kolejnymi groźbami, wezwaniem Policji. Czy tak można żyć?

Dalej wskazał, że J. P. próbował już pozbyć się rodziny na drodze cywilnej, a nie administracyjnej, składając pozew o eksmisję (sygn. akt [...] C [...] Sądu Rejonowego w R.) przy czym Sąd postępowanie zawiesił z uwagi na sprawę o wykup mieszkania.

W dalszej części skargi strona skarżąca odniosła się do braku dobrowolności opuszczenia mieszkania powołując przy tym stanowisko zawarte w doktrynie jak

i orzecznictwo sądów administracyjnych

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby ingerencję w moc obowiązującą kwestionowanych rozstrzygnięć na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. W tym zakresie kontrolowana decyzja w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego odpowiada prawu. Nie stwierdzono zatem istnienia wad nieważności i wad wznowienia postępowania, jak również takich naruszeń prawa materialnego lub prawa procesowego, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdził bezzasadność zarzutów naruszenia prawa procesowego w zakresie wyjaśniania i ustalania stanu faktycznego sprawy

o wymeldowanie z pobytu stałego.

Strona skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. na tle przesłanek materialnoprawnych sformułowanych w art. 35 u.e.l.. Zarzuty te koncentrują się wokół wadliwego ustalania stanu faktycznego sprawy oraz błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie.

W ocenie Sądu kontrolowana decyzja Wojewody [...], wskazuje na poprawność rozstrzygnięcia w oparciu o ustalenia wynikające z prawidłowo zebranych

i ocenionych dowodów w sposób pełny i wyczerpujący. Ustalony stan faktyczny i jego ocena doprowadziły do spełnienia wszystkich przesłanek umożliwiających wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego.

Przede wszystkim Sąd stwierdza, że skarżący miał pełne możliwości składania wniosków dowodowych przed organami administracyjnymi i takie wnioski w zakresie przesłuchania świadków skarżący składał. Również jest poza sporem, że

w postępowaniu przed organem odwoławczym skarżący złożył uzupełniające dowody

w postaci: zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z dnia 21 października 2017 r., umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej z dnia 18 stycznia 2017 r., protokół Komornika sądowego z 9 listopada 2012 r. i z dnia 27 maja 2013 r. Powyższe dowody zostały uwzględnione przez organ odwoławczy, który dokonał oceny przedłożonych pism. Tak więc nie jest zasadny zarzut skargi, że organy pominęły w procesie ustalania stanu faktycznego sprawy powyższe dowody.

Sąd nie podziela wywodów skargi, odnoszących się do stwierdzenia, że organ

I instancji właściwie ma zawsze przewagę nad oceną materiału dowodowego od organu kontrolującego, z tej przyczyny, że to on zbiera materiał, przesłuchuje świadków

i przeprowadza oględziny lokalu. W tym zakresie zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie negował ustaleń organu I instancji, iż w mieszkaniu pozostało część rzeczy osobistych skarżącego oraz że jest sprzęt AGD. Również skonfliktowanie stron: J. P. i jego syna K. zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność uporu J. P. w zakresie przeprowadzenia oględzin nie ma wpływa dla samego wymeldowania, a świadczy o wzajemnych relacjach stron procesu o wymeldowanie oraz spraw sądowych toczących się w Sądzie Rejonowym. Nie jest rzeczą Sądu

w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie odnoszenie się do krzywd wyrządzonych przez J. P. zarówno skarżącemu jak i jego matce T. P.. Niewątpliwie brak udostępnienia kluczy do furtki dla skarżącego przez jego ojca świadczy o napiętych i negatywnych relacjach między wnioskującym o wymeldowanie J. P., a jego synem K. (skarżącym w sprawie).

Niemniej z urzędu wiadome jest Sądowi, że również organy administracyjne wymeldowały z przedmiotowego spornego mieszkania T. P., której skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 507/17.

W niniejszym postępowaniu administracyjnym skarżący nie wykazał, że po wyprowadzeniu się podjął jakiekolwiek kroki prawne w stosunku do przedmiotowego mieszkania znajdującego się w budynku stanowiącego współwłasność J. P.

i J. P.. Powoływanie się natomiast w skardze na sprawę [...] C [...], stanowi nieskuteczną próbę obrony. Zauważyć bowiem wypada, że z samej treści skargi wynika, iż powodem w sprawie [...] C [...] jest T. P., a nie skarżący.

Nie jest również zasadny zarzut skargi, że organ odwoławczy pominął okoliczność składania skarg do Prokuratury czy na Policję. Sąd zaznacza, że faktycznie skarżący podjął pewne kroki mające uwiarygodnić jego realne starania by zamieszkiwać w spornym lokalu, ale nie można nie zwrócić uwagi, że zachowanie skarżącego w tym kierunku uaktywniło się dopiero po wszczęciu postępowania o wymeldowanie. Zwrócił uwagę na powyższe organ odwoławczy i Sąd w całości akceptuje dokonaną ocenę

w tym zakresie.

Również należy mieć na uwadze, że pewne nieścisłość występują w zeznaniach samego skarżącego, który twierdził, że po ślubie zamieszkiwał w mieszkaniu przy ul. R. [...] w S. przez kilka dni, natomiast jego żona zeznała, że przebywali jedynie dobę.

Dlatego zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżący wyprowadził się około cztery i pół roku temu i tym samym oparł się o całość zebranego materiału dowodowego.

W rezultacie w przekonaniu Sądu zarzuty procesowe zostały ściśle powiązane

z zarzutami błędnej wykładni i błędnego zastosowania art. 35 u.e.l., które – na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy – okazały się bezzasadne.

Stosownie do art. 35 u.e.l. właściwy organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, zgodnie z art. 33 ust. 1 u.e.l. Z powyższego przepisu wynika, że warunkami decyzyjnego wymeldowania danej osoby są następujące przesłanki: 1) opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego; 2) trwałość opuszczenia miejsca pobytu stałego, rozumiana jako względnie utrwalony czasowo stan nieprzebywania w dotychczasowym miejscu pobytu; 3) dobrowolność opuszczenia, rozumiana jako zasadniczy brak nielegalnego przymusu fizycznego lub psychicznego; wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu może zostać także zamanifestowana w sposób dorozumiany (m.in. poprzez brak podejmowania działań zmierzających do przywrócenia dotychczasowego stanu rzeczy); 4) aktualność stanu nieprzebywania osoby wymeldowanej w dotychczasowym miejscu stałego pobytu w momencie orzekania organów ewidencyjnych; 5) brak podjęcia realnych i konkretnych czynności zmierzających do przywrócenia naruszonych praw własności lub posiadania (np. w trybach ochrony petytoryjnej lub posesoryjnej lub w trybie ochrony prawnokarnej), jeżeli opuszczenie miejsca pobytu było następstwem działań naruszających te prawa.

Stwierdzić zatem należy, że jeżeli chodzi o zasadniczą przesłankę opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, to w tym zakresie należy wskazać, iż fakt opuszczenia powyższego miejsca ma w zasadzie charakter obiektywny.

W sprawie będącej przedmiotem skargi, organ odwoławczy ustalił, że skarżący opuścił mieszkanie ponad cztery lata temu, zabierając część swoich rzeczy.

Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że opuszczenie to ma charakter trwały i aktualny, gdyż nadal skarżący nie przebywa i nie zamieszkał na stałe

w mieszkaniu przy ul. R. [...] w S.. Kierowana do skarżącego korespondencja wskazuje, że zamieszkuje on w R.. Natomiast sporadyczne przebywanie w lokalu nie może być traktowane na zamieszanie związane trwałością i koncentracją życia codziennego.

Wobec tego przesłanka trwałości jest spełniona, nawet jeśli osoba wymeldowana deklaruje zamiar powrotu do miejsca, z którego została wymeldowania (por. np. wyrok NSA z dnia 10 maja 2007 r., II OSK 722/06; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013 r., II OSK 1713/11; wyrok NSA z dnia 5 lutego 2014 r., II OSK 2145/12).

Odrębnego odniesienia wymaga wykazanie spełnienia przesłanki dobrowolności. W tym zakresie Sąd nie ma również wątpliwości co do realizacji przesłanki dobrowolności opuszczenia mieszkania. Jakkolwiek przepis art. 35 u.e.l. nie ustanawia expressis verbis odrębnej przesłanki "dobrowolności" opuszczenia miejsca pobytu, to jednak mając na względzie dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych

(w znacznej mierze ukształtowane na gruncie poprzedniego stanu prawnego)

w przedmiotowej sprawie uwzględniono również tę przesłankę, uznając, że w świetle treści zeznań skarżącego, pomimo konfliktów z J. P., miało ono charakter dobrowolny. Dobrowolność ta została następczo potwierdzona poprzez brak działań prawnych, które miałyby odwrócić skutki rzekomego przymusu, który doprowadził do niedobrowolnego opuszczenia mieszkania.

W tym miejscu trzeba przypomnieć, że przesłanka dobrowolności ma wprawdzie charakter subiektywny (wolicjonalny), jednak jest ustalana w sposób zobiektywizowany

i weryfikowana także poprzez ocenę działań, zaniechań lub zdarzeń, które nastąpiły już po opuszczeniu miejsca dotychczasowego pobytu. Oznacza to po pierwsze, że przesłanka istnienia woli opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu może zostać uznana za spełnioną, jeśli osoba wymeldowana nie manifestuje następczo i wyraźnie, że opuszczenie miejsca pobytu nastąpiło wbrew jej woli, oraz nie podejmuje formalnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia swojego pobytu w dotychczasowym miejscu. W takich sytuacjach brak powyższych działań należy traktować jako dorozumianą i następczą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Nie bez racji w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że nawet brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia w przedmiocie wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu psychicznego czy fizycznego, to następcze trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania działań prawnych

w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, albowiem osoba ta w sensie obiektywnym nie zamieszkuje już pod wskazanym adresem, a zatem stan faktyczny w zakresie miejsca pobytu jest sprzeczny ze stanem ujawnionym w ewidencji ludności (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., II OSK 2065/14). Utrzymywanie stanu zameldowania w lokalu, w którym skarżący faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową, która jest sprzeczna z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. np. wyrok NSA z dnia 28 września 2016 r., II OSK 439/15; wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r., II OSK 2672/11; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2013 r., II OSK 1996/11).

Trzeba mieć zatem na uwadze, że jeżeli rzeczywistym zamiarem danej osoby jest stałe zamieszkiwanie w danym lokalu, który został przez nią opuszczony – choćby niedobrowolnie – to powinna ona podjąć we właściwym czasie określone środki prawne w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w zakresie naruszonego prawa własności lub prawa posiadania (np. w postępowaniu cywilnym z zakresu ochrony posesoryjnej lub petytoryjnej lub w postępowaniu karnym). Rezygnacja z możliwości uruchomienia odpowiednich środków prawnych albo ich bezskuteczne wyczerpanie powoduje, że stan przymusu opuszczenia lokalu jako okoliczność negatywna dla wydania decyzji o wymeldowaniu zostaje "zneutralizowany", a przesłanka dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu – poprzez zaniechania osoby wymeldowanej oraz dorozumianą akceptację faktów dokonanych – zostaje następczo uznana za spełnioną.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie skarżący nie podejmował żadnych działań prawnych (w tym na drodze postępowania cywilnego lub karnego), dlatego należy przyjąć, że następczo i dobrowolnie zaakceptował stan nieprzebywania w lokalu,

z którego został wymeldowany. Oczywiście nie może tu być mowy o działaniach podjętych po wszczęciu postępowania o wymeldowanie.

Należy również pamiętać, że art. 35 u.e.l. musi być interpretowany w łączności

z art. 28 ust. 4 ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Interpretacja oraz stosowanie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu nie mogą zatem służyć kreowaniu stanu sprzecznego z rzeczywistym stanem faktycznym w zakresie istnienia i trwania faktu pobytu stałego lub czasowego danej osoby w określonym miejscu. Jeżeli zatem stan braku pobytu osoby wymeldowanej jest długotrwały (trwa ponad cztery lata), to pomimo woli tej osoby w zakresie powrotu do miejsca byłego zameldowania – ustalenia

w zakresie okoliczności związanych ze stanem wolicjonalnym wymeldowanego

w momencie opuszczania mieszkania nie mogą prowadzić do podważania legalności decyzji, która prawidłowo deklaruje i ewidencjonuje fakt nieprzebywania danej osoby

w miejscu dotychczasowego zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu – mająca charakter ewidencyjny – nie niweczy ponadto prawa osoby wymeldowanej do ponownego zameldowania (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2016 r., II OSK 439/15).

W tej sytuacji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Mając na względzie wskazane wyżej argumenty i przesłanki, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.