Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 259/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1; art. 151; art. 153; art. 269 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 70 § 1, 4, 5, 6
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 1a pkt 12 ; art. 7 § 2; art. 22 pkt 1; art. 33; art. 59 § 1 pkt 2, § 2; art. 67d
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia B. S., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Z akt sprawy wynika, że pismem z 30 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z [...] r., wydanej w sprawie odmowy umorzenia odsetek naliczonych od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1996. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia podniosła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wydanego na podstawie niezgodnej z prawem decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] 2003 r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z [...] 2004 r. W opinii skarżącej, decyzja z [...] 2003 r. obejmuje zobowiązanie z tytułu bezprawnie naliczonych odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1996. Zobowiązanie to w opinii skarżącej w dacie wydania decyzji nie istniało, ponieważ wygasło z mocy prawa wskutek przedawnienia z dniem 31 grudnia 2001 r.

W tym samym piśmie z dnia 30 grudnia 2013 r. skarżąca, powołując się na przedstawione wyżej argumenty, wniosła również o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] podnosząc, że postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone, bowiem przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały a nie przejściowy charakter. Nadto skarżąca wniosła o uchylenie wszystkich czynności egzekucyjnych z uwagi na istniejące w chwili ich podejmowania przesłanki niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Z akt sprawy wynika, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawarty w odwołaniu z dnia 30 grudnia 2013 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] 2013 r., został potraktowany jako wszczynający odrębną sprawę o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie podzielając argumentacji skarżącej.

Od powyższego postanowienia B. S. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie:

- art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm. – dalej powoływanej jako u.p.e.a.), poprzez niewykonanie obowiązku z urzędu przez organ egzekucyjny zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej;

- art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej powoływanej jako K.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez objęcie egzekucją administracyjną zobowiązania, które nie było wymagalne, a ponadto wygasło z mocy prawa;

- art. 33 pkt 6 u.p.e.a. w związku z art. 32 u.p.e.a., poprzez podjęcie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, podczas gdy istniały przesłanki niedopuszczalności egzekucji;

- art. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, którą stanowiło objęcia postępowaniem zobowiązania, które nie było wymagalne z uwagi na bezprawne ujęcie tegoż zobowiązania decyzją organu podatkowego, a ponadto wygasło z mocy prawa z tytułu przedawnienia co najmniej 2 lata przed wszczęciem.

Organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie skarżącej, podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o braku podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, Wyjaśnił, że kwestia przedawnienia należności dochodzonych tytułami wykonawczymi o numerach [...] i [...] , obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie należności głównej 169.090 zł oraz odsetki za zwłokę oraz odsetki od nieterminowo uiszczonych zaliczek w kwocie 96.489,30 zł, była już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego, który postanowieniem z dnia [...] 2009 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak przesłanek do przyjęcia przedawnienia wymienionych wyżej należności. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009 r. Z kolei WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 862/09 oddalił skargę na to postanowienie. Złożona od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1572/10.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniach 19 stycznia i 29 listopada 2004 r. doręczono skarżącej odpisy tytułów wykonawczych nr [...] i [...] wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego. Dodatkowo w dniu 27 listopada 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia świadczenia rentowo-emerytalnego w ZUS. Ponadto na podstawie powyższych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 7 lipca 2009 r. zajął skarżącej prawa majątkowe stanowiące wierzytelności pieniężne w stosunku do dłużników: A. w L. oraz B. w L., o czym skarżąca była zawiadomiona w dniu 14 lipca 2009 r. Prawidłowość tych czynności była weryfikowana przez Ministra Finansów, który postanowieniem z dnia [...] 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargi na czynności egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 2226/09 oddalił skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia 13 października 2009 r., zaś skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1896/10.

Biorąc pod uwagę, że środki egzekucyjne, o których została skarżąca zawiadomiona, zostały skutecznie zastosowane, organ stwierdził, że bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, został przerwany także w dniu 14 lipca 2009 r., to jest w dacie powiadomienia o zajęciu wierzytelności, a więc zaległości podatkowe objęte tytułami wykonawczymi nr [...] i [...] nie uległy przedawnieniu.

Organ dodatkowo wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. nr [...] dokonał zajęcia należącego do skarżącej udziału w nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] - zawiadomienie o zajęciu doręczono na adres skarżącej w dniu 29 stycznia 2013 r. Oznacza powyższe, że organ zastosował środek egzekucyjny ponownie przerywający bieg terminu przedawnienia.

Zdaniem organu odwoławczego, wobec braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., nie ma również przesłanek do uchylenia czynności egzekucyjnych, o co wnosiła skarżąca zarówno we wniosku z dnia 30 grudnia 2013 r., jak i w zażaleniu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 33 pkt 1 i 6 u.p.e.a. organ odwoławczy podniósł, że na podstawie tych przepisów zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułów wykonawczych. Termin do skutecznego wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] upłynął z dniem 6 grudnia 2004 r. Natomiast zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. zostało wydane w oparciu o art. 59 u.p.e.a. Rozpatrując zażalenie na postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego organ odwoławczy nie może oceniać przesłanki do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, gdyż zmieniłoby to zakres przedmiotowy sprawy.

W skardze do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. B. S. wniosła o uchylenie tego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt. 2 i 7 u.p.e.a., uchylenie wszystkich czynności egzekucyjnych wydanych w zaskarżonym postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na przesłanki w chwili ich podejmowania, stanowiące o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, a ponadto stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej z dnia [...] 2003 r. utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] 2004 r.

Zaskarżonemu postanowieniu B. S. zarzuciła naruszenie:

- art. 29 u.p.e.a., poprzez niezbadanie z urzędu przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji administracyjnej;

- art. 33 pkt 1 u.p.e.a w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez objęciem egzekucją administracyjną zobowiązania, które nie było wymagalne, a ponadto wygasło z mocy prawa;

- art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez wydanie tytułu wykonawczego i prowadzenie egzekucji w oparciu o decyzje administracyjne wydane bez podstawy prawnej;

- 33 pkt. 6 u.p.e.a. w zw. z art. 32 u.p.e.a. poprzez podjęcie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, podczas gdy istniały przesłanki niedopuszczalności egzekucji,

- art. 23 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 1 i art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez niedopełnienie obowiązku kontroli przestrzegania przepisów prawa przez wierzyciela i jednocześnie organu egzekucyjnego, jakim jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...];

- art. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nie wyjaśnienie istoty sprawy, jakim był fakt, objęcia tym postępowaniem zobowiązania, które nie było wymagalne z uwagi na bezprawne ujęcie tegoż zobowiązania decyzją organu podatkowego, a ponadto wygasło z mocy prawa z tytułu jego przedawnienia.

W uzasadnieniu skargi, co do zasady, została powtórzona argumentacja zawarta we wniosku skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając zarzuty naruszenia wymienionych wyżej przepisów skarżąca konsekwentnie argumentację sprowadzała do przekonywania, że jej zobowiązanie uległo przedawnieniu i to w taki sposób, że już samo wydanie decyzji wymiarowej z dnia [...] 2003 r. utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2004 r. było nieprawidłowe. Wobec tego wszystkie czynności egzekucyjne, które zostały podjęte wobec skarżącej były nieuprawnione. Skarżąca powołując się na przedawnienie egzekwowanych należności wywodziła, że stosownie do uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie sygn. akt II FPS 5/09 odsetki objęte decyzją organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] 2003 r., utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2004 r., uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2001 r. Z twierdzenia o przedawnieniu zobowiązania skarżąca wyprowadzała wniosek, że zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych.

W toku postępowania sądowego skarżąca złożyła dodatkowo pismo z dnia 8 września 2014 r. W piśmie tym zasadniczym wątkiem była kwestia przedawnienia. Skarżąca zwróciła uwagę, że pierwszy środek egzekucyjny został zastosowany w lipcu 2002 r., na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w oparciu o decyzję wymiarową, która następnie została uchylona. W przekonaniu skarżącej, egzekwowane zobowiązanie podatkowe przedawniło się z końcem 2002 r. Wobec tego decyzje wymiarowe są dotknięte kwalifikowaną wadą, uzasadniającą stwierdzenie nieważności, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego należy ocenić jako niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia egzekwowanych należności organ odwoławczy argumentował, że zagadnienie to zostało już wiążąco przesądzone prawomocnymi wyrokami: WSA w Lublinie z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 862/09 oraz NSA z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1572/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej powoływanej jako P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze treść powyższego przepisu należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 862/09 oddalił skargę B. S. na uprzednio wydane postanowienie organu, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, także odmawiające umorzenia tego samego postępowania egzekucyjnego. Wyrok ten jest prawomocny, bowiem skarga kasacyjna od niego została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1572/10. Ostatnim zdarzeniem jakie podlegało ocenie organu egzekucyjnego, jak i sądów wydających wymienione wyżej wyroki w kontekście przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym ewentualnego wygaśnięcia zobowiązania na skutek przedawnienia, było przerywające bieg przedawnienia zajęcie praw majątkowych skarżącej, to jest wierzytelności pieniężnych w stosunku do A. w L. oraz do B. w L., o czym skarżąca była powiadomiona w dniu 14 lipca 2009 r.

W kontekście powyższych orzeczeń - prawomocnych i wiążących - zarówno organ przy rozpatrywaniu ponownego, opartego na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, wniosku zobowiązanej o umorzenie tego samego postępowania egzekucyjnego, jak też sąd kontrolujący legalność kolejnego postanowienia organu odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego, stanowisko i argumenty skarżącej należy ocenić jako sprzeczne z oceną prawną przyjętą w tych wyrokach odnośnie dopuszczalności egzekucji oraz przedawnienia egzekwowanych należności.

Mając na uwadze treść wymienionych wyżej orzeczeń WSA w Lublinie (sygn. akt I SA/Lu 862/09) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II FSK 1572/10) należy podkreślić, że w rozpatrywanym postępowaniu egzekucyjnym nie zaistniały żadne okoliczności powodujące niedopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego i prowadzenia egzekucji, a przede wszystkim wymienione tytuły wykonawcze, wbrew twierdzeniom skarżącej, zostały jej doręczone. Jednocześnie wyraźnie stwierdzono w nich, że należności objęte wymienionymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu, a więc nie zachodzi sytuacja, w której egzekwowane są przedawnione zaległości podatkowe. Tej treści stanowisko prawne jest nadal aktualne, a jego skutki rozciągają się na czas, w którym zostało wydane postanowienie kontrolowane w sprawie niniejszej. WSA w Lublinie analizując w sprawie sygn. akt I SA/Lu 862/09 ewentualne przedawnienie egzekwowanych należności na podstawie obu tytułów wykonawczych, w kontekście art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej stwierdził, że do przedawnienia nie doszło. Sąd powołał się w tym względzie w pierwszej kolejności na moc wiążącą swojego prawomocnego wyroku z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 207/04, w której była kontrolowana zgodność z prawem decyzji wymiarowej, będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Skarga w wymienionej sprawie została oddalona, a następnie oddalona został także skarga kasacyjna wyrokiem NSA z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie sygn. akt II FSK 943/05. Sąd, kontrolując legalność decyzji wymiarowej, wprost stwierdził, powołując się na przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, że do przerwy biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności doszło w lipcu 2002 r. Sąd przedstawił również ocenę prawną, w myśl której dla przerwy biegu terminu przedawnienia nie ma żadnego znaczenia okoliczność, że następnie doszło do uchylenia decyzji wymiarowych, w oparciu o które wystawione były pierwsze tytuły wykonawcze oraz, że w konsekwencji uchylono zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, o którym zobowiązana została powiadomiona jeszcze w 2002 r.

WSA w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 862/09 wyjaśnił, że w dalszej kolejności dochodziło do kolejnych przerw biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w styczniu i w listopadzie 2004 r., w listopadzie 2006 r. i wreszcie w lipcu 2009 r. Sąd kasacyjny w sprawie sygn. akt II FSK 1572/10 oddalił skargę kasacyjną zobowiązanej i podkreślił przy tym, że stanowisko zobowiązanej, w którym oświadcza, że nie zgadza się z wyrokiem w sprawie sygn. I SA/Lu 207/04 jest bez znaczenia i zwrócił uwagę na zasadę mocy wiążącej prawomocnych wyroków sądowych. Ocenił również, że prawidłowe jest stanowisko, w związku z nowelizacją art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej z dnia 30 czerwca 2005 r., w myśl którego, wprowadzając tę nowelizację ustawodawca przesądził o bezpośrednim stosowaniu ustawy nowej, także w stosunku do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie. W konsekwencji każde zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, także wtedy, gdy nastąpiło to przed dniem wejścia w życie nowelizacji, powoduje przerwanie biegu terminu przedawnienia i termin ten zaczyna powtórnie biec od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.). Sąd kasacyjny motywował dalej, że zarazem nowelizacją tą wyeliminowano z porządku prawnego § 5 art. 70 Ordynacji podatkowej, który stanowił, że kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia, toteż przepis ten w sprawie skarżącej nie mógł być zastosowany. W konsekwencji powyższego konkludował, że chybione są zarzuty naruszenia art. 70 § 4 i § 5 Ordynacji podatkowej, oparte na twierdzeniu o przedawnieniu zobowiązania podatkowego skarżącej ze względu na brak podstaw do stwierdzenia ponownego przerwania biegu terminu przedawnienia. W następstwie uznane zostały za chybione zarzuty naruszenia art. 22 pkt 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Sąd kasacyjny akcentował, że ten ostatni przepis mógłby mieć zastosowanie tylko wtedy, gdyby egzekwowany obowiązek wygasł, na przykład przez przedawnienie, ponieważ jednak w przypadku skarżącej do przedawnienia egzekwowanego obowiązku nie doszło, przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania.

Wobec powyższego, w świetle stanowiska przedstawionego w omówionych wyżej wyrokach dotyczących tego samego postępowania egzekucyjnego, które jest badane w niniejszej sprawie, nie może budzić wątpliwości, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie obejmującej okoliczności faktyczne i prawne, które były już wiążąco oceniane przez sądy obydwu instancji. Nie ma też wątpliwości, że od 14 lipca 2009 r., kiedy nastąpiła ostatnia przerwa przedawnienia oceniana przez sądy obydwu instancji, nie upłynął do dnia wydania zaskarżonego w tej sprawie postanowienia, termin pięciu lat określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Niezależnie od tego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. dokonał kolejnej czynności przerywającej bieg przedawnienia, zajmując udział w nieruchomości zobowiązanej. Oznacza powyższe, że nadal nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych należności.

Jak już w wyjaśnił w kontekście badanego postępowania egzekucyjnego WSA w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 862/09, do kolejnych przerw biegu terminu przedawnienia dochodziło zgodnie z uchwałą NSA z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12, w myśl której zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że również w poprzednio obowiązujących stanach prawnych, to jest od wejścia w życie Ordynacji podatkowej do końca sierpnia 2005 r. ustawodawca wymagał stosownego powiadomienia podatnika. Od wejścia w życie Ordynacji podatkowej do końca 2002 r. art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej wymagał powiadomienia podatnika o pierwszej czynności egzekucyjnej, zaś od 1 stycznia 2003 r. art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej stawiał wymóg powiadomienia podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego, każdorazowo dla spowodowania przerwy biegu terminu przedawnienia.

W świetle powyższych rozważań istotne jest również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie P 26/10 orzekł, że art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Podkreślić trzeba, że zobowiązana nie może skutecznie żądać ponownie umorzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na takie zdarzenia czy okoliczności, które dotyczyły okresu już ocenionego przez organ mocą uprzedniego ostatecznego postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, następnie kontrolowanego przez sąd administracyjny, który potwierdził zgodność z prawem odmowy umorzenia. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że rozpatrując ten wcześniejszy wniosek zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ nie był związany podstawą faktyczną i prawną takiego wniosku, a sąd administracyjny, kontrolujący legalność zaskarżonego postanowienia, co do zasady, nie był związany granicami skargi.

Stąd wniosek, że zobowiązana jest uprawniona na każdym etapie postępowania egzekucyjnego domagać się jego umorzenia, przy czym taki wniosek skutecznie będzie prowadził do oczekiwanego umorzenia tylko wtedy, gdy nastąpi zmiana stanu sprawy w stosunku do tego, który już był przedmiotem uprzedniego postanowienia odmawiającego umorzenia, a następnie jego sądowej kontroli legalności. Oczywiście ta zmiana stanu sprawy musi być na tyle istotna, że rzeczywiście, a nie tylko w przekonaniu skarżącej, realizuje jedną z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Dla dopełnienia oceny prawnej pozostaje jeszcze odnieść się do podkreślanego przez skarżącą stanowiska prawnego wyrażonego w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. II FPS 5/09. Została ona podjęta przed dniem wyrokowania w sprawie sygn. I SA/Lu 862/09, a więc już kształtowała obraz stanu prawnego, jaki był wzorcem dla sądowej kontroli legalności zakończonej wyrokiem z dnia 31 marca 2010 r. Co do zasady więc skarżąca, powołując się na tę uchwałę, nie może skutecznie podważać wiążącego znaczenia prawomocnego wyroku sądowego.

Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że w uchwale z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. I FPS 1/08 wyjaśniono, kiedy może dojść do odstąpienia od związania prawomocnym wyrokiem sądu. Zgodnie z uchwalonym stanowiskiem Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu ponownej skargi kasacyjnej obowiązany jest – w związku z art. 269 § 1 P.p.s.a. - odstąpić od zastosowania art. 190 tej ustawy, z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny. W motywach tej uchwały wyjaśniono, że zezwala na odstąpienie od związania wcześniejszym prawomocnym wyrokiem sądowym, gdy po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny pierwszej instancji, w którym zastosowano się w pełni do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, drugi z tych sądów, w związku z rozpoznawaniem innej sprawy, w podjętej przez skład siedmiu sędziów uchwale odstąpił od przyjętej uprzednio wykładni.

Natomiast, jak to zostało zaznaczone wyżej, w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała zasadniczo inna sytuacja od tej, na tle której podjęta została powołana uchwała w sprawie sygn. akt I FPS 1/08.

Trzeba wyraźnie podkreślić, że kontrolując legalność ostatecznego postanowienia w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego w żadnym razie sąd nie dysponuje uprawnieniem, by kontrolować i w jakikolwiek sposób odnosić się do prawidłowości decyzji wymiarowej, w tym również analizować czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po pierwsze, zagadnienie to wykracza poza granice tej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a., bowiem granice niniejszej sprawy wyznaczone zostały przez zaskarżone postanowienie, a więc sprowadzają się do przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie obejmują wymiaru podatku. Po drugie raz jeszcze należy zwrócić uwagę na obowiązek respektowania mocy wiążącej prawomocnych wyroków sądowych, których przedmiotem było orzeczenie o zgodności z prawem decyzji wymiarowej, a z którymi skarżąca konsekwentnie się nie zgadza. Jednak dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia zasadnicze znaczenie ma obiektywny stan zgodności z prawem, który został wyznaczony przez obowiązujące przepisy prawa i wynikającą z nich moc wiążącą wyroków sądowych, zaś akceptacja skarżącej czy jej brak, same nie rozstrzygają o legalności kontrolowanego postanowienia, o czym już wyżej była mowa i na co zwrócono też uwagę w sprawie sygn. akt II FSK 1572/10.

Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy prawidłowo stwierdziły, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania wskazanych w art. 59 u.p.e.a. W szczególności brak jest podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zobowiązanie skarżącej wygasło na skutek przedawnienia.

W związku ze wskazaniem we wnioskach skargi, że podstawą umorzenia postępowania miałby być także przepis art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. należy wskazać, że przepis ten nie dotyczy sytuacji, na której opierała swój wniosek skarżąca, a więc kiedy miałoby nastąpić wygaśnięcie obowiązku na skutek przedawnienia zobowiązania.

Skarżąca nie wskazywała żadnych innych okoliczności, które dawałyby podstawę do zastosowania art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., a z akt sprawy nie wynika, aby takie okoliczności miały miejsce.

W szczególności nie może być mowy o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego. Egzekwowany jest obowiązek wynikający ze zobowiązania podatkowego. Natomiast zarzut niedopuszczalności środka egzekucyjnego oparty może być tylko na twierdzeniu o zastosowaniu środka nie przewidzianego w ustawie, ewentualnie przewidzianego w ustawie ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju, albo na twierdzeniu o niedopuszczalności zastosowania określonego środka egzekucyjnego wobec niektórych podmiotów. Nie może być podstawą takiego zarzutu twierdzenie, że egzekwowany jest obowiązek wynikający ze zobowiązania, które w przekonaniu dłużnika wygasło.

Natomiast obowiązek doręczenia upomnienia przez wierzyciela był wyłączony ze względu na treść § 13 pkt 1 obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.) W myśl tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Orzeczeniem w rozumieniu tego przepisu jest także decyzja wydana przez organ administracji publicznej. Przez należność pieniężną określoną w orzeczeniu należy rozumieć taką należność, której wysokość wynika z treści tego orzeczenia, i to bez względu na to, czy ma ono charakter konstytutywny, czy deklaratoryjny (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2010 r. w sprawie II FSK 7/10, ONSAiWSA 2011/6/111). Wymogi te spełniała niewątpliwie należność określona w decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, będącego podstawą egzekucji w rozpoznawanej sprawie.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności oraz stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.