Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3300/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S. A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1266/14 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S. A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1266/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddalił skargę.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2001r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w J. i obejmującego szereg działek wymienionych w decyzji, w tym m.in. działek nr [...] o pow. 1,6578 ha, nr [...] o pow. 0,2923 ha, nr [...] o pow. 0,3192 ha i nr [...] o pow. 2,3256 ha oraz własności budynków i urządzeń znajdujących się na opisanym gruncie.

Prezydent Miasta J. wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w zakresie, w jakim dotyczyła ona nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w J., obejmującego działki oznaczone numerami geodezyjnymi [...] i [...] w obrębie [...], nr [...] w obrębie [...] i nr [...] w obrębie [...], zajęte pod drogi publiczne – ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] (obecnie działki oznaczone nr [...]).

Wniosek swój umotywował faktem istnienia na wymienionych terenach ulic zakwalifikowanych jako drogi publiczne, co w konsekwencji, naruszało prawa osób trzecich, a tym samym skarżącej Gminy Miasta J.. W dniu 5 grudnia 1990 r. ulice [...], [...], [...], [...] i [...] posiadały status dróg publicznych co uniemożliwiało uwłaszczenie.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. w zakresie, w jakim obejmowała ona uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego PKP działkami nr [...] zajętymi pod drogi publiczne – ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskutek wniosku PKP S.A. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami spełnione byłyby przesłanki uwłaszczenia, jeżeli nie naruszono by praw osób trzecich. W ocenie jednak Ministra ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż część uwłaszczonej nieruchomości wchodziła w skład obszaru dróg publicznych. Organ przypomniał także, że ulice, które znajdowały się na obszarze uwłaszczonych działek, na mocy uchwały nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, zostały uznane za drogi lokalne miejskie. W związku z powyższym, zdaniem Ministra, należało stwierdzić, że działki te stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną, a więc zaliczaną na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił także, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne powstał z mocy prawa i sprawują go właściwe organa drogowe. Zatem skoro uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich w odniesieniu do obszaru stanowiącego w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną, to brak było podstaw do wydania przez organ wojewódzki decyzji uwłaszczeniowej, przez co podjęta decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. w części dotyczącej uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego PKP działkami nr [...] obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rażąco narusza prawo, tj. art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Za niezasadny Minister uznał zarzut zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczący wykorzystania przez organ nadzorczy przedstawionych przez stronę dokumentów geodezyjnych. Organ uznał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym również w trybie nadzoru, istotne jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. Stwierdził zatem, że to nie dokumenty nadesłane przez stronę, lecz stan faktyczny na gruncie z daty 5 grudnia 1990 r., pozwolił na dokonanie ustaleń leżących u podstaw zaskarżonej decyzji. Dodał, że w wyjątkowych przypadkach jest możliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego również w postępowaniu nadzorczym, co miało miejsce w badanej sprawie. Nie jest to przy tym podstawa do wznowienia postępowania, skoro żadna z przesłanek nieważnościowych nie może jednocześnie stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Odnosząc się dalej do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister zaznaczył również, że wypis z rejestru gruntów spełnia funkcje informacyjno-techniczne i nie przesądza o faktycznym przeznaczeniu nieruchomości, co potwierdziły okoliczności przedmiotowej sprawy. Choć wypis z rejestru gruntów dla spornych działek wskazywał, iż stanowiły one teren kolejowy, to faktycznie w dniu uwłaszczenia były one zajęte pod istniejące drogi publiczne.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] wniosła spółka PKP S.A., podnosząc naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013r.,

b) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. uwłaszczająca przedsiębiorstwo państwowe PKP działkami w niej wymienionymi, została wydana z rażącym naruszeniem prawa w części dotyczącej działek nr [...],

c) naruszenie art. 7 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez wyeliminowanie z obrotu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r., w sytuacji, gdy decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jak również wyeliminowanie z obrotu decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej – Budowa ul. [...] w J., w sytuacji, gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne,

d) naruszenie art. 77 i art. 107 K.p.a. w zw. z art. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego – dowodu z opinii geodety z dnia 17 maja 2013 r., w sytuacji, gdy organ nie był do tego upoważniony w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji; nawet gdyby przyjąć, że organ był uprawniony do przeprowadzenia dowodu z powyższej opinii, to organ nie wyjaśnił, z jakiego powodu dał wiarę dowodowi w postaci opinii geodety, zaś odmówił mocy dowodowej pozostałym dokumentom świadczącym o tym, że sporne działki znajdowały się we władaniu PKP S.A.,

e) naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przejawiające się w sprzeczności osnowy decyzji z jej uzasadnieniem;

2. prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w zw. z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2004 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez dokonanie wykładni tych przepisów w sytuacji, gdy organ działający w trybie nadzoru nie był do tego upoważniony oraz przyjęcie, że w postępowaniu zakończonym decyzją uwłaszczeniową Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. zostały naruszone prawa osób trzecich.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że działki oznaczone nr [...], nr [...] z obrębu [...] nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] zajęte są pod drogi publiczne – ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] (obecnie działki te oznaczone są nr [...]) w J.. Fakt powyższy ma zasadnicze znaczenie w sprawie ponieważ takie nieruchomości wyłączone są z obrotu prawnego z ograniczeniami kręgu podmiotów, które mogą być ich właścicielami.

Sąd wskazał, że również przed dniem 1 stycznia 1999 r. w orzecznictwie i doktrynie dominował pogląd o wyłączeniu z powszechnego obrotu prawnego dróg publicznych, chociaż brak było wyraźnego przepisu ustawy w tym zakresie. Dodać trzeba, że już rozwiązania prawne przyjęte w ustawie z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 1921 r nr 6 poz.32, ze zm.) ograniczały możliwość obrotu prawnego takimi drogami, wprowadzając m. in. pojęcie kategorii dróg państwowych, powiatowych i gminnych. Kolejne akty prawne dotyczące dróg publicznych przyjmowały podobne rozwiązania.

Obowiązująca obecnie ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, ze zm.) w art. 2a w sposób jednoznaczny stwierdza, że drogi publiczne stanowią, w zależności od kategorii, własność Skarbu Państwa, albo właściwego samorządu terytorialnego. Oznacza to, że nie istnieje prawna możliwość, aby droga publiczna była własnością jakiegoś innego podmiotu. Przepis ten wprowadzony został na mocy art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. nr 106, poz. 668, ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r. i bezpośrednio koresponduje z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872, ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. staja się z mocy prawa własnością skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Publiczny charakter własności dróg oznacza wyłączenie ich z obrotu prawnego. Nie podlegają wiec zwrotowi, nie mogą być zbyte, podlegać egzekucji, a więc przejść na własność innego podmiotu. W przedmiotowej sprawie stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. w zakresie w jakim dotyczyła ona nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w J. obejmującego wyżej wymienione działki zajęte pod drogi publiczne, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a mianowicie opinia geodety z dnia 17 maja 2013 r., która to opinia wbrew stanowisku skarżącej nie stanowi zdaniem Sądu nowego dowodu w sprawie, (chociaż rzeczywiście nie istniała w dacie wydania powyższej decyzji), lecz jest jedynie kompilacją dowodów istniejących w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r., co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Z opinii wydanej na podstawie istniejących dokumentów wynika, że ulice, które znajdują się na obszarze uwłaszczonych działek, na mocy uchwały nr [...] w K. z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich zostały uznane za drogi lokalne miejskie, czyli w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły drogę publiczną z której każdy może korzystać zgodnie z jej przeznaczeniami z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Natomiast zgodnie z art.22 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r. zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne powstał z mocy prawa i sprawują go właściwe organy drogowe. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 listopada 1990 r. sygn. III AZP 10/90 (OSNC 1991, z.4, poz.39) stwierdzając w jej uzasadnieniu, że "przekazywanie w drodze decyzji administracyjnej gruntów lokalnych w zarząd okręgowym dyrekcjom dróg publicznych jest zbędne i niecelowe, skoro wcześniej już uzyskały one prawo do pełnienia tego zarządu mocą ustawy o drogach publicznych (...)".

W ocenie Sądu oznacza to, iż uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego gruntami zajętymi pod drogi którym nadano stosowną kategorię przed dniem 5 grudnia 1990 r. naruszałoby prawa osób trzecich, którymi w tym przypadku są zarządcy dróg publicznych. Dlatego też decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dna [...] maja 2001 r. dotycząca uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego PKP w Warszawie między innymi działkami nr [...] w tej części zawiera wadę o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rażąco narusza regulację zawartą w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która stanowiła podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r z uwagi na naruszenie praw osób trzecich.

Z akt sprawy nie wynika też, aby zaistniały przesłanki wymienione w art. 156 § 2 uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji przez organy administracji. Sąd uznał także za niezasadny zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organ dozwolonego zakresu postępowania nadzorczego, ponieważ organ nie prowadził nowego postępowania dowodowego ale oparł się na mapach i dowodach istniejących i potwierdzających zajęcie przedmiotowych działek pod drogę publiczną.

Zdaniem Sądu organy rzetelnie i wszechstronnie ustaliły i oceniły stan faktyczny oraz szczegółowo wyjaśniły motywy jakimi się kierowały rozpoznając sprawę czemu dały wyraz w uzasadnieniach obu decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca spółka zarzuciła:

-mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez nietrafne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki naruszenia trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej z tego powodu, iż decyzja ta rażąco narusza prawo, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., pomimo iż przepis ten powinien być zastosowany.

naruszenie prawa materialnego w postaci art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nietrafnym przyjęciu, ze uwłaszczenie PKP S.A. przedmiotową nieruchomością rażąco narusza regulację zawartą w tym przepisie. Naruszenie prawa materialnego było, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną wynikiem naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., który nie został zastosowany przez Sąd w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, powołując jako kolejne podstawy kasacyjne przepisy art. 77 i 107 k.p.a., że Sąd błędnie zaaprobował stanowisko organu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy w postępowaniu nieważnościowym organ przekroczył dopuszczalny zakres postępowania dowodowego, przeprowadzając dowód z dokumentu, który w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej nie znajdował się w aktach sprawy. Tym samym organ dokonał ponownego rozpoznania sprawy, do czego jednak nie był upoważniony w trybie postępowania nieważnościowego. Sąd nieprawidłowo skontrolował postępowanie, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, aprobując ponowne rozpoznanie sprawy przez organ w oparciu o nowy dowód, podczas gdy prawidłowo dokonana kontrola winna prowadzić do zastosowania przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a..

Konsekwencją naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, było naruszenie prawa materialnego w postaci art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd zaaprobował bowiem dokonanie wykładni tego przepisu przez organ w sytuacji, gdy organ w ogóle nie był do tego uprawniony, gdyż aby można było mówić o rażącym naruszeniu przepisu, musi to wynikać wprost z tego przepisu, bez konieczności dokonywania jego wykładni. Tym samym Sąd dokonał błędnej wykładni tego przepisu, polegającej na nietrafnym przyjęciu, że uwłaszczenie PKP S.A. przedmiotową nieruchomością narusza prawa osób trzecich (zarządców drogi).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: (1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub (2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do prawnoprocesowej podstawy skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że nie istnieje w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego zakaz prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Przeciwnie, organ nadzoru nie prowadzi wprawdzie postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana w trybie nieważnościowym, to jednak powinien zgromadzić dowody, które są niezbędne dla dokonania oceny czy decyzja podlegająca ocenie nie narusza prawa w sposób rażący. Dowody takie nie muszą bynajmniej istnieć w dacie wydania decyzji podlegającej kontroli w trybie postępowania nieważnościowego, powinny natomiast dotyczyć stanu faktycznego relewantnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia dokonanego kontrolowaną decyzją. Zatem przeprowadzenie przez rozpatrujący sprawę organ administracji dowodu z opinii geodezyjnej, potwierdzającej jedynie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz w stosownych uchwałach o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych - obrazującej fakt lokalizacji dróg publicznych na terenie objętych uwłaszczeniem gruntów w dacie 5 grudnia 1990r. (istotnej dla zastosowania przepisów o uwłaszczeniu) nie stanowi naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów. Nie ma żadnych podstaw, by zaskarżonej decyzji przypisać naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a., skoro postępowanie nieważnościowe ze swej istoty stanowi dopuszczony przez przepisy prawa wyjątek od tej zasady.

Całkowicie pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami polegającą na nietrafnym przyjęciu, że uwłaszczenie PKP S.A. przedmiotową nieruchomością rażąco narusza regulację zawartą w tym przepisie.

Powołany przepis stanowił w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej (tekst jednolity ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2000 Nr 46 poz. 543 ze zm.), że w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:

1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych,

2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarząd gminy - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy,

3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2,

4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.

Lakoniczne uzasadnienie skargi kasacyjnej w żadnej mierze nie pozwala na ustalenie, w jaki sposób sąd I instancji miałby naruszyć którykolwiek z powyższych przepisów. Ostatnie zdanie prawnej argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej, w którym wskazuje się, że "sąd dokonał błędnej wykładni przepisu, polegającej na nietrafnym przyjęciu, że uwłaszczenie PKP S.A. przedmiotową nieruchomością narusza prawa osób trzecich (zarządców drogi)", pozwala sądzić, że intencją skarżącej spółki było zakwestionowanie stanowiska sądu dotyczącego zakazu naruszania prawa osób trzecich. Zakaz ten znajduje się jednak w przepisie art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nie został powołany wśród podstaw skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej czyni niemożliwym merytoryczne odniesienie się przez sąd do tak określonego zarzutu.

Dodatkowo wskazać należy, że w sprawie, w której zaskarżona decyzja została wydana w wyniku postępowania nadzwyczajnego z uwagi na istnienie przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. materialnoprawny zarzut skargi kasacyjnej powinien opierać się na przede wszystkim na tym właśnie przepisie. Organ administracji, w postępowaniu, którego celem jest ustalenie, czy decyzja rażąco narusza prawo stosuje przede wszystkim właśnie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. oceniając przez pryzmat tej przesłanki trafność zastosowania lub wykładni innego przepisu prawa materialnego lub procesowego.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.