Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 709/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 22, pkt 23 lit c, pkt 24 lit c; art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1; art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 i ust. 8; art. 32 ust. 1; art. 24 ust. 7; art. 3 pkt 2a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit a i c; art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7; art. 77 par. 1; art. 78 par. 1; art. 10 par 1; art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z [...] r., nr [...]


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję, którą na podstawie art. 104, 163 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 24 lit. c, art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 i ust. 8 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.- dalej "u.ś.r."), uznał za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne w łącznej kwocie [...]zł pobrane w formie zasiłku rodzinnego na dzieci Z. B. i M. B. w okresie od 1 września 2019 r. do 31 października 2019 r. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego jednorazowo na każde z tych dzieci wypłacone na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z [...] r. oraz zobowiązał K. B. (strona, skarżący) do zwrotu tej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż decyzją Wójta Gminy [...] z [...] r. przyznano stronie świadczenie w formie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci: W. B., Z. B. oraz M. B.. Prawo do świadczeń przyznano na podstawie spełnionego kryterium dochodowego, które wyniosło [...] zł na osobę w rodzinie. Decyzja ta zawierała pouczenie, iż o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Podniósł, że w dniu 5 listopada 2019 r. strona złożyła do organu oświadczenie dotyczące rozpoczęcia od miesiąca lipca 2019 r. przez małżonkę A. B. pracy w Urzędzie Miasta L.. Dochód uzyskany z tego tytułu za miesiąc sierpień 2019 r. wyniósł [...] zł. W tej sytuacji organ pierwszej instancji stwierdził, że po uwzględnieniu zmian w sytuacji dochodowej rodziny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na członka wyniósł [...] zł i przekracza od 1 września 2019 r. ustawowe kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. Dalej zauważył, że zgodnie art. 3 pkt 24 lit. c u.ś.r. - uzyskanie dochodu - oznacza uzyskanie dochodu spowodowanie m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stwierdził następnie, że stosownie do art. 24 ust. 7 u.ś.r. - w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Jednocześnie wskazał, że udzielenie małżonce strony urlopu bezpłatnego w czasie którego trwania podjęła pracę w Urzędzie Miasta L. nie stanowi o utracie dochodu. Jego zdaniem pomimo udzielonego urlopu bezpłatnego A. B. pozostawała nadal w stosunku pracy i była formalnie związana stosunkiem pracy, gdyż nie otrzymała świadectwa pracy, a udzielenie przez pracodawcę urlopu bezpłatnego nie jest uwzględnione w katalogu dochodów utraconych o którym mowa w art. 3 ust. 23 u.ś.r.

Organ uznał wobec powyższego, że świadczenia rodzinne nie przysługiwały stronie w okresie od 1 września 2019 r. do 31 października 2019 r. z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Stwierdził, powołując się na brzmienie art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy, że świadczenia rodzinne w kwocie [...]zł wypłacone za ten okres zostały nienależnie pobrane, gdyż zostały wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie do nich prawa i zobowiązał stronę do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

W odwołaniu strona nie zgodziła się z decyzją organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych.

Zarzuciła, że organ ten nie uwzględnił utraty dochodu spowodowanej rozpoczęciem urlopu bezpłatnego, w czasie którego małżonka nie pobierała żadnych świadczeń pieniężnych od pracodawcy, doliczył natomiast dochód zyskany z tytułu jej zatrudnienia od lipca 2019 r. u kolejnego pracodawcy. Zauważyła, że zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze I OSK 1728/17, każde zmniejszenie dochodu związanego z pracą jest utratą dochodu. W kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji dochód uzyskiwany u dotychczasowego pracodawcy jest jednak liczony tak, jakby zatrudnienie było kontynuowane w pełnym wymiarze czasu pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z [...] r., utrzymało sporną decyzję w mocy podzielając w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w jej treści.

Kolegium doszło do przekonania, że organ pierwszej instancji prawidłowo zweryfikował sytuację materialną w rodzinie strony, która implikowała wydanie decyzji w niniejszej sprawie.

W tym zakresie przywołało art. 3 pkt 22 u.ś.r. wskazując, że bezspornym w sprawie jest, że łączący A. B. stosunek prawny z L. Urzędem Wojewódzkim należy uznać - mimo udzielonego urlopu bezpłatnego - jako zatrudnienie, a zatem nadal pozostaje ona zatrudniona. Tym samym - zdaniem Kolegium - nie ziściła się jedna z przesłanek sprecyzowana w art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r., zgodnie z którą za utratę dochodu uważa się utratę dochodu spowodowanego utratą zatrudnienia lub innej i pracy zarobkowej. Odnosząc się do wpływu zatrudnienia w Urzędzie Miasta L. na przyznanie stronie prawa do świadczeń rodzinnych Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. c u.ś.r. uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie jest natomiast sporne, że strona - w trakcie trwania urlopu bezpłatnego - podjęła zatrudnienie w Urzędzie Miasta L., co skutkowało zwiększeniem dochodu w jej rodzinie od sierpnia 2019 r. i tym samym przekroczeniem dopuszczalnej maksymalnej kwoty dochodu. W tym stanie rzeczy przyznane prawa do świadczeń rodzinnych ustały z dniem 1 września 2019 r., a wypłacone środki finansowe w łącznej kwocie [...]zł, obejmujące okres od 1 września 2019 r. do 31 października 2019 r. są nienależne i zgodnie z art. 30 ust. 8 u.ś.r. podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy urzędu organu pierwszej instancji. Odnosząc się natomiast do treści odwołania Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a organ pierwszej instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przez organy wyroku NSA z 19 stycznia 2018 r., I OSK 1728/17 oraz wyroku WSA w Poznaniu z 16 października 2019 r., IV SA/Po 487/19, przez co nie przeanalizowano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz naruszenie art. 10 § 1 i art. 36 k.p.a.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z przyjętym przez Kolegium tokiem rozumowania, które nie znajduje uzasadnienia w wykładni art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. W jego ocenie nie sposób bowiem zasadnie twierdzić, jakoby pod pojęciem utraty zatrudnienia nie uznawać nabycia prawa do urlopu bezpłatnego, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem sądów administracyjnych.

Zdaniem skarżącego utrata dochodu oznacza każdy uszczerbek, ubytek lub też zmniejszenie. Jest to zdarzenie powodujące, że dana osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodujące, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu. Nie sposób zatem wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym mieszczą się wszystkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodu.

W podsumowaniu skarżący zarzucił organowi przewlekłość w prowadzeniu postępowania. Jak wskazał postępowanie zostało wszczęte miesiąc po złożeniu przez niego oświadczenia o zmianie pracy przez małżonkę, a decyzja przez organ pierwszej instancji została wydana po kolejnych czterech miesiącach. W tym czasie ani razu nie był informowany o przyczynie przedłużającego się postępowania. Organ nie wezwał go również przed wydaniem decyzji - do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, czego wymaga art. 10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w związku z wnioskiem organu i wobec braku sprzeciwu skarżącego, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.".

Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 p.p.s.a.).

W przypadku kontroli decyzji administracyjnych to sąd na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., zobligowany jest do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Mianowicie sąd stwierdza, że istota niniejszego postępowania sprowadza się do wyjaśnienia dwóch okoliczności; czy uzyskanie przez małżonkę skarżącego prawa do urlopu bezpłatnego w L. Urzędzie Wojewódzkim stanowi utratę dochodu wpływającą na przyznane przedmiotowego świadczenie oraz czy podjęcie (w okresie tego urlopu) zatrudnienia w Urzędzie Miasta L. należy traktować jako uzyskanie przez nią dochodu.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanych decyzji jest art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wynika, że za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

W niniejszej sprawie organy wywiodły prawo do wydania spornej decyzji z treści art. 3 ust. 24 lit. c) u.ś.r., zgodnie z którym, uzyskanie dochodu to uzyskanie dochodu spowodowane przez podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podkreśliły, że strona nie poinformowała organu o podjęciu przez małżonkę zatrudnienia od lipca 2019 r. u kolejnego pracodawcy, przy jednoczesnym uznaniu, że ta nie utraciła dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 23 lit. c ustawy, w myśl którego utrata dochodu to utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Skarżący konsekwentnie natomiast kwestionuje pominięcie przez organy utraty zatrudnienia akcentując, że również przebywanie na urlopie bezpłatnym z uwagi na nie pobieranie wynagrodzenia spełnia przesłankę utraty dochodu wynikającą z art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r.

W tak zakreślonym sporze rację należy przyznać stronie skarżącej.

Mianowicie w ocenie sądu pojęcie "utrata dochodu" oznacza każdy uszczerbek, ubytek, czy też umniejszenie. Jest to zdarzenie powodujące, że określona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodujące, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu. Nie sposób, zatem wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym mieszczą się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów.

Przy ustalaniu znaczenia pojęcia "utraty dochodu" nie można bowiem pomijać treści art. 3 pkt 22 u.ś.r., w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy (podkreślenie sądu) na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

W tym kontekście należy podkreślić, że ustawodawca nie posłużył się pojęciem "pozostawania w stosunku pracy" - jak to interpretują organy - lecz "wykonywania pracy", zaś w okresie urlopu bezpłatnego pracownik pracy nie wykonuje. Skoro zatem "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" czyli strata, zanik, ubytek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zdarzeniem powodującym, że określona osoba przestaje uzyskiwać u danego pracodawcy jakikolwiek dochód, bądź też powodującym, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu, to nie sposób wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym będą mieściły się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów, zwłaszcza gdy mają one charakter długotrwały jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie (a nie wyłącznie incydentalny).

Dodać przy tym należy, że pojęcia "dochodu utraconego" i "uzyskanego" służą urealnieniu dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 3 pkt 2a u.ś.r.). Ponieważ jednak sytuacja dochodowa rodziny może się zmieniać w czasie i to zarówno in plus, jak i in minus, konieczne jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu.

Zwrócił na to uwagę NSA w wyroku z 18 maja 2017r. sygn. akt I OSK 243/14 stwierdzając, że obowiązkiem organu pomocy społecznej jest ustalenie prawa do świadczeń na podstawie dochodu, jak najbardziej zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę. Na powyższe wskazywał skarżący podnosząc, że małżonka po uzyskaniu prawa do urlopu bezpłatnego pobierała nie dwa, lecz jedno wynagrodzenie na poziomie osiąganego u pracodawcy udzielającego urlopu bezpłatnego. Wysokość dochodów rodziny nie uległa zatem zwiększeniu.

Nadto, szczególnie w tego typu sytuacjach, organy winny pamiętać, że wykładnia prawa winna być dokonywana w sposób pozwalający nadać przepisom prawa logiczną treść. Faktem jest, że małżonka skarżącego w okresie korzystania z urlopu bezpłatnego pozostawała w stosunku pracy u innego pracodawcy. Tym niemniej oczywiste jest, że nie świadcząc pracy nie otrzymywała z tego tytułu wynagrodzenia. Doliczenie tego niepobieranego wynagrodzenia nie odzwierciedla w żaden sposób poziomu dochodu rodziny, a wręcz przeciwnie - powoduje jego zafałszowanie wbrew intencji ustawodawcy wprowadzającego rozwiązania mające na celu umożliwienie bieżącej korekty stwierdzonych dochodów w tym celu, aby jak najwierniej odzwierciedlały sytuację majątkową osób uprawnionych.

Taki kierunek wykładni wynika też z orzecznictwa sądów administracyjnych. Dla przykładu warto przywołać wyrok WSA w Poznaniu z 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 138/17, gdzie sąd wprost stwierdził, że przebywanie pracownika na urlopie bezpłatnym, oznacza utratę zatrudnienia w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., gdyż pomimo formalnego związania stosunkiem pracy, pracownik - na mocy dodatkowego porozumienia z pracodawcą o udzielenie urlopu bezpłatnego - nie jest zobowiązany do wykonywania pracy u tego pracodawcy, a obowiązki i uprawnienia stron ulegają zawieszeniu. Wynagrodzenie utracone w związku z urlopem bezpłatnym oznacza więc utratę dochodu i nie uwzględnia się go - zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.r. - przy ustalaniu dochodu rodziny/osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne. Powyższy poglądy sąd orzekający w pełni aprobuje i przyjmuje za własny.

Również wykładnia celowościowa prowadzi do analogicznych wniosków. Przyznanie i wysokość świadczeń rodzinnych uzależniona jest od uzyskiwanych dochodów. Stosownie do art. 4 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Tak więc wykładnia art. 3 pkt 23 u.ś.r. dokonana przez organy obu instancji naruszyła interes dzieci skarżącego poprzez pozbawianie ich rodziców środków na pokrycie ich potrzeb. Wszak nie zostaną one zaspokojone przy wykorzystaniu wynagrodzenia, którego matka dzieci nie pobiera w okresie korzystania z urlopu bezpłatnego u dotychczasowego pracodawcy, co wydają się sugerować organy obu instancji wliczając je do dochodu rodziny.

Dla porządku należy przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie orzekające organy uznały, że skarżący pobrał nienależnie świadczenia w postaci zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., a więc świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Podkreślić zatem należy, że treść art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wymienia dwa warunki, których zaistnienie powoduje, że mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem. Pierwszy warunek to istnienie okoliczności, powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo uzyskanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, drugi to pouczenie osoby pobierającej świadczenia o braku prawa do ich pobierania. Pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wówczas, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, by następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenie dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie.

W niniejszej sprawie orzekające organy w ogóle w tej kwestii nie zajęły stanowiska. Przyjęły a priori, że skoro na skarżącym jako beneficjencie świadczeń ciążył obowiązek poinformowania organów o okoliczności mającej znaczenie dla prawa do przedmiotowych świadczeń - zmiany sytuacji dochodowej - a tego nie uczynił, to pobrane przez skarżącego we wskazanym okresie świadczenia uznać już można za nienależnie pobrane.

O ile można się zgodzić co do zasady, że zmiana sytuacji dochodowej rodziny beneficjenta jest tą okolicznością, która ma wpływ na prawo do przedmiotowego świadczenia i o której należy bezwzględnie poinformować organy w przypadku jej wystąpienia, to stwierdzić należy, że stanowi to jedynie spełnienie pierwszego z warunków wskazanych w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Zastrzec jednak należy, że musi to być taka zmiana, sytuacji dochodowej, która rzeczywiście spowodowała ustanie lub zawieszenie prawa do przedmiotowego świadczenia. W tym względzie orzekające organy winny bez cienia wątpliwości kwestie te ustalić.

W ocenie sądu w zaistniałych w sprawie okolicznościach ustalenia organów dotyczące przekroczenia kryterium dochodowego uznać należy za przedwczesne. Stwierdzić zatem trzeba, że organy obu instancji błędnie zastosowały w sprawie obowiązujące przepisy prawa materialnego. Nie dokonały przy tym ustaleń w zakresie utraty zatrudnienia małżonki skarżącego uznając ogólnie, iż nie doszło do utraty zatrudnienia, czym naruszyły zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji niewłaściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe uwagi sądu. Przede wszystkim dokona ustalenia sytuacji dochodowej rodziny w sposób najbardziej zbliżony do stanu faktycznego. W tym celu uwzględni, że wynagrodzenie, którego małżonka skarżącego w okresie urlopu bezpłatnego nie pobierała, nie może być traktowane jako dochód rodziny.

Z powyższych przyczyn sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.