Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2110/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) WSA Krystyna Kleiber Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] P.-Centrum [...] Sp. z o. o. w P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2110/04

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie własne z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], którym stwierdził nieważność orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1956 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność S. D.

W uzasadnieniu decyzji podano, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r. nr [...] nieruchomość położona we wsi P. powiat P./obecnie P. ul. [...] stanowiąca własność S. D., z dniem [...] lutego 1954 r. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa Biura Budowy [...] w L. Jednocześnie orzeczeniem z dnia [...] października 1955 r. ustalono odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1956 r. utrzymała w mocy orzeczenie wywłaszczeniowo - odszkodowawcze z dnia [...] października 1955 r.

Przedmiotowe orzeczenia wydane zostały na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. nr, 4 poz. 31), który to dekret nakładał na wnioskodawcę wywłaszczenia, w prowadzonym postępowaniu, określone obowiązki formalno-prawne.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, iż postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności z rażącym naruszeniem art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 30 ww. dekretu, bowiem ofertę dobrowolnego nabycia nieruchomości złożono dotychczasowemu właścicielowi bez podania ceny, nie zaoferowano mu również nieruchomości zamiennej. Skoro więc nie zostały spełnione warunki ustawowe dopuszczające wywłaszczenie nieruchomości, to brak było podstaw do ustalenia odszkodowania za tę nieruchomość. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał również stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] listopada 2002 r., że w badanej przez niego sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne o których mowa w art. 156 § 2 kpa.

Decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. Zakład [...] P. – Centrum [...] Spółka z o.o. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego interpretację i zastosowanie, w szczególności niewłaściwe dokonanie oceny nieodwracalnych skutków prawnych zaistniałych po wywłaszczeniu nieruchomości, gdyż jego zdaniem Zakład [...] P. – Centrum [...] Spółka z o.o. jako użytkownik wieczysty nieruchomości a jednocześnie osoba trzecia korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a zatem w ocenie tej nieodwracalności powinno mieć znaczenie bezpieczeństwo obrotu prawnego, albowiem w grę wchodzi ochrona uprawnień osoby trzeciej jaką jest skarżący, nieuzasadnione przyjęcie, że wywłaszczonemu należało się prawo do nieruchomości zamiennej, oraz nieuprawnione wkroczenie organu poza strefę dowodów w sprawie poprzez przyjęcie, że wywłaszczonemu nie proponowano przed wywłaszczeniem oferty sprzedaży wraz z ceną.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, iż zarzuty w niej zawarte stanowią polemikę z treścią uzasadnienia zaskarżonych decyzji, w których wyczerpująco wskazano na przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności badanej decyzji wywłaszczeniowej i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na postawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo wskazać należy, iż Sąd rozpatrując przedmiotową skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami w niej zawartymi oraz powołaną podstawą prawną, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, który był podstawą prawną dla prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego i wydania orzeczeń z dnia [...] października 1955 r. i [...] czerwca 1956 r., wykonawca narodowych planów gospodarczych zobowiązany był wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, by odstąpił mu ją za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu. Cena powinna być zatwierdzona przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z jednoczesnym ustaleniem warunków jej zapłaty.

Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że pismem z dnia [...] stycznia 1954 r. nr [...] wezwano S. D. – dotychczasowego właściciela nieruchomości, która miała zostać wywłaszczona, do jej odstąpienia. W wezwaniu nie wskazano jednak ceny nabycia tej nieruchomości informując jedynie, że zostanie ona określona na podstawie art. 28 dekretu i zatwierdzona przez Ministerstwo Energetyki. Zatem jej konkretyzacja miała być dokonana później. Oznacza to, że wezwania do odstąpienia nieruchomości dokonano bez określenia jego obligatoryjnego elementu tj. proponowanej ceny, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Zatem weryfikowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenia wywłaszczeniowe dotknięte były wadą kwalifikowaną z art. 156 § 2 pkt 1 kpa, co obligowało Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do stwierdzenia ich nieważności.

Sąd podzielił również stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż zbycie przez Zakład [...] P. S.A. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2001 r. nr rep [...] na rzecz Zakładu [...] P. – Centrum [...] Spółka z o.o. nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego o którym mowa w art. 156 § 2 kpa, bowiem to, czy z powodu zawarcia tejże umowy notarialnej zachodzi nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, na podstawie której umowa ta została zawarta, może być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą umowy.

Zatem, w sytuacji gdy podstawą zawarcia umowy cywilnoprawnej o ustanowieniu użytkowania wieczystego była decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] okoliczności powyższe wiążą się ze skutkami prawnymi tej decyzji, nie zaś ze skutkami prawnymi orzeczeń o wywłaszczeniu nieruchomości wydanych na podstawie przepisów powołanego wyżej dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

Wobec powyższego nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.