Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1108/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 5, art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 par. 1, art. 34 par. 1-2, art. 35 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 70 par. 1, art. 2 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: par. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I . uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. na rzecz S. T. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Skarbowej", "organ nadzoru", po rozpatrzeniu sprawy z zażalenia S. T., dalej: "zobowiązany", "skarżący", na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia [...]r., uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w części dotyczącej tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] i umorzył postępowanie organu egzekucyjnego w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał natomiast wskazane postanowienie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż w stosunku do zobowiązanego Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej wystawił tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], obejmujące zaległe opłaty abonamentowe RTV wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Tytuły te zostały przekazane do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Odpisy tych tytułów doręczono zobowiązanemu w dniu [...] grudnia 2014r.

Z kolei w dniu [...] grudnia 2014r. zobowiązany złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Powołując przepis art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzucił wygaśnięcie, nieistnienie oraz przedawnienie obowiązku. W ocenie zobowiązanego z dniem [...] listopada 2009r. wygasł obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych imiennych, a nie otrzymał on informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponadto należności objęte tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] uległy przedawnieniu.

Pismem z [...] grudnia 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. W dniu [...]r. wierzyciel wydał postanowienie, w którym uznał zarzuty za nieuzasadnione. Natomiast pismem z [...] dnia lipca 2016r. poinformował, że postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela stało się ostateczne. Organ egzekucyjny wskazał, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 §1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Wobec tego zarzuty nieistnienia i wygaśnięcia zobowiązania w świetle stanowiska wierzyciela pozostają bezzasadne.

Postanowieniem z [...]r., innym niż poprzedzające zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu z uwagi na przedawnienie należności pieniężnej z upływem pięciu lat od końca roku, w którym przypadał termin płatności. Wobec tego należności za poszczególne miesiące 2009 i 2010r., objęte wskazanymi tytułami uległy przedawnieniu z upływem roku 2014 i 2015. Na to postanowienie zobowiązany nie złożył zażalenia.

Z kolei postanowieniem z [...]r. organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów na administracyjne postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] Na to postanowienie zobowiązany złożył zażalenie wnosząc o zmianę postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Zarzucił również przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa oraz treść stanowiska wierzyciela, w którym uznał on zarzuty za niezasadne. Odnośnie podnoszonej w zarzutach argumentacji dotyczącej nieotrzymania przez zobowiązanego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wierzyciel wyjaśnił, iż zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007r., Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych - w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008r. - indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Rozporządzenie stanowiło, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej są dowodem zarejestrowania nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Poczta Polska wysłała do abonentów zawiadomienia, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania tych odbiorników w formie imiennych książeczek. Wierzyciel podkreślił ponadto, iż użytkownicy odbiorników, którzy dokonali ich rejestracji na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992r. oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych. Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

Wierzyciel zaznaczył, że rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłaniem zawiadomienia". W związku z powyższym poprzez przesłanie zawiadomień Poczta Polska wykonała obowiązek zawiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane do zobowiązanego w dniu 31 lipca 2008r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji (jako dowód wierzyciel powołuje wygenerowany z systemu informatycznego [...] duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia [...] lipca 2008r.).

W dniu [...] lutego 2015r. zobowiązany w placówce pocztowej dokonał ponownej rejestracji odbiorników RTV, dopełniając jednocześnie formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia z opłat abonamentowych z tytułu ukończenia 60 lat i posiadania emerytury, której wysokość w stosunku miesięcznym nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarcze narodowej w roku poprzednim. Zwolnienie obowiązuje od marca 2015r., w związku z tym wierzyciel dokonał wyrejestrowania konta zobowiązanego jako abonenta.

Ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazanym wyżej postanowieniem umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie z dnia [...]r., poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia, w tej części i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.

Odnośnie natomiast podnoszonych w zażaleniu argumentów dotyczących przewlekłości postępowania organu egzekucyjnego i wierzyciela Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż organ egzekucyjny, zgodnie z treścią art. 35 §1 ustawy egzekucyjnej, wydał postanowienie z [...]r., którym zawiesił postępowanie egzekucyjne i pismem z tego samego dnia przekazał wierzycielowi zarzuty celem zajęcia stanowiska. W trakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ nie może podejmować żadnych czynności poza czynnościami podejmowanymi w celu usunięcia przeszkód do prowadzenia postępowania oraz czynnościami enumeratywnie wskazanymi w ustawie i żadne terminy nie biegną. Poza tym organ egzekucyjny nie miał również żadnego wpływu na długość prowadzonego przez wierzyciela postępowania zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zobowiązany zarzucił naruszenie art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydanie postanowienia na podstawie nierzetelnych, sfałszowanych informacji zawartych w postanowieniu Poczty Polskiej z [...]r. oraz "wydanie postanowienia dla tytułów wykonawczych wystawionych bez podstawy prawnej".

Uzasadniając swoje zarzuty skarżący podniósł m.in., że postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego trwało od 8 maja 2014r., tj. od momentu wysłania pisma do Dyrektora Poczty Polskiej, do [...]r., tj. wydania postanowienia w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów. Skarżący kwestionuje ponadto argumentację zawartą w stanowisku wierzyciela oraz zarzuca wystawienie tytułów wykonawczych z naruszeniem przepisów prawa.

Formułując powyższe zarzuty skarżący wnosi o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zobligowanie Dyrektora Poczty Polskiej S.A. do dostarczenia duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta według wzoru określonego w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Ministra Transportu, uznanie zobowiązania uiszczenia opłat abonamentowych za bezprawne oraz obciążenie kosztami sądowymi Dyrektora Izby Skarbowej.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W dniu 27 marca 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęły trzy pisma procesowe skarżącego, w których formułuje on dodatkowo wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części utrzymującej w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Zarzuca również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej z urzędu nie umorzyli postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak w tytułach wykonawczych takich danych, jak Pesel i NIP oraz przyjęli za wiarygodne i wiążące wyjaśnienia wierzyciela, które w ocenie skarżącego są niewiarygodne. Ponadto skarżący podnosi, iż nie wiedział o wydaniu przez wierzyciela postanowienia o uznaniu zarzutów za niezasadne. Jeśli chodzi o przewlekłość postępowania to miała ona miejsce od [...] grudnia 2014r. do [...] lutego 2015r. W ocenie skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego wobec niezajęcia przez wierzyciela stanowiska we właściwym terminie powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1066 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli postanowienie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a), b) lub c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a., może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Natomiast na podstawie art. 3 §2 pkt 3 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem jednak postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z kolei z przepisu art. 134 §1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem, które nie ma znaczenia w sprawie niniejszej.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że skarga jest zasadna, co nie oznacza, że słuszne okazały się zgłoszone w niej zarzuty.

W pierwszej kolejności należy uwzględnić, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Rola zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zarzutów nie służy zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po upływie terminu do ich wniesienia. W orzecznictwie wskazuje się w związku z tym, że wnoszenie zarzutów stanowi prawo, które zobowiązany może realizować jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Orzecznictwo sądowe podkreśla także rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji. Wskazuje się bowiem, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt II FSK 2615/10; z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt II FSK 1441/10; z dnia 1 września 2011r., sygn. akt II FSK 407/10; z dnia 26 sierpnia 2011r., sygn. akt II FSK 474/10). Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy niniejszej należy zwrócić uwagę, że zobowiązany w dniu [...] grudnia 2014r., tj. w terminie 5 dni od doręczenia mu odpisów tytułów wykonawczych zgłosił zarzut na podstawie art. 33 §1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 599 z późn. zm., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie). Zgodnie z powołanym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W ocenie wnoszącego zarzut nastąpiło wygaśnięcie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, brak jest podstaw prawnych i nie istnieje obowiązek opłat oraz nastąpiło przedawnienie roszczeń. Z dniem 26 listopada 2009r. wygasł obowiązek uiszczania opłat abonamentowych na podstawie imiennych dowodów rejestracji odbiorników, co wynika z treści §5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. Zobowiązany nie otrzymał zaś informacji o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, na podstawie §5 ust. 2 wskazanego rozporządzenia. Wobec zaś tego, że zobowiązany nie dokonał rejestracji odbiorników RTV brak jest podstaw prawnych do pobierania opłat abonamentowych ponieważ nie istnieje obowiązek zapłaty. Część tytułów wykonawczych dotyczy należności przedawnionych. Pisma wniesione przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 27 marca 2017r., w zakresie w jakim uzupełniają zarzuty zgłoszone w terminie, nie mogą zostać z powołanych wyżej powodów uwzględnione.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę chybione jest wywodzenie przez skarżącego braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych z treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342). Przepis ten nie określa bowiem takiego obowiązku jak również z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych nie zwalnia. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1204 z późn. zm.), który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można zatem przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Przy czym należy podkreślić, że ustawa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że zobowiązany posiadał odbiorniki RTV, dokonał ich rejestracji na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, oraz że nie dokonał ich wyrejestrowania. Tymczasem ani z ustawy, ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane.

Należy także zwrócić uwagę, że ustawa o opłatach abonamentowych statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV. Jeden, wynikający z art. 2 tej ustawy, dotyczy uiszczania opłaty abonamentowej. Drugi dotyczy natomiast rejestracji odbiorników (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 9 grudnia 2016r., sygn. akt II FSK 2116/16.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy należy zatem stwierdzić, iż sprawie nie doszło do naruszenia § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Ust. 1 powołanego paragrafu stanowi, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie natomiast z ust. 2, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał więc wpływu na fakt zarejestrowania odbiorników RTV.

Sąd rozpoznający sprawę podziela również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w powołanym wyżej wyroku, zgodnie z którym użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że ponieważ nie otrzymał od Poczty Polskiej powiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i od 2009r. do dnia zgłoszenia zarzutów, tj. [...] grudnia 2014r., nie zgłaszał rejestracji odbiorników RTV to nie było podstaw prawnych do pobierania od niego opłat abonamentowych.

Prawidłowe jest również stanowisko organów, iż do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy przepisy art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 201 z późn. zm.), zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decydujące w tym zakresie znaczenie ma charakter opłaty abonenckiej, a ten został przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010r., sygn. akt K 24/08. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny we wskazanym orzeczeniu jednym z obowiązków ciążących z mocy Konstytucji na "każdym" jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji), natomiast nakładanie danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217). Wyrażenie "ciężary i świadczenia publiczne" ma najszerszy zakres znaczeniowy, z kolei "daniny publiczne" są kategorią "świadczeń publicznych". Daniny te to świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych, a zaliczają się do nich podatki, rozmaite opłaty oraz cła, a także abonament RTV (patrz: pkt VI.1.4. uzasadnienia).

Ustalenia Trybunału pozwalają zatem, jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 30 lipca 2012r., sygn. akt I SA/Gl 210/12, przenieść rozważania dotyczące opłaty za abonament na grunt prawa daninowego, a konkretnie podstawowego dla tej materii aktu prawnego rangi ustawowej, jakim jest Ordynacja podatkowa. Przepis art. 2 tej ustawy regulujący zakres jej stosowania przewiduje w §2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w §1 pkt 1 ustawy (czyli organy podatkowe).

Objęcie opłaty za abonament przepisem art. 2 §2 Ordynacji podatkowej oznacza, że do tej opłaty stosuje się przepisy działu III tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że stosuje się także art. 70 §1 Ordynacji podatkowej, który odnosi się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Pogląd ten znajduje tym bardziej uzasadnienie, że obowiązek ponoszenia tej daniny publicznej powstaje z mocy prawa, po wystąpieniu zdarzenia jakim jest rejestracja odbiornika.

Słusznie zatem organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r., innym niż poprzedzające zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], obejmujące należności za poszczególne miesiące 2009 i 2010r. Z tego względu prawidłowo również Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu egzekucyjnego, poprzedzające zaskarżone postanowienie organ nadzoru, w części dotyczącej tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] i umorzył postępowanie organu egzekucyjnego w tym zakresie.

Trzeba natomiast zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 34 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 §1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 §1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Z kolei art. 34 §2 przewiduje, że na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Jak zaś stanowi §4 tego artykułu organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Zasadniczo rozstrzygnięcia organów administracji ostateczne to takie, od których nie służy odwołanie, a zatem te, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Do postanowień ostatecznych należy zatem zaliczyć postanowienie organu pierwszej instancji, w stosunku do którego upłynął termin złożenia zażalenia i nie został przywrócony w przepisanym trybie, a także postanowienie wydane przez organ odwoławczy albo na skutek powtórnego rozpoznania sprawy.

Zgodnie z treścią przytaczanego wyżej art. 3 §2 pkt 3 P.p.s.a., postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którą m.in. nadano wskazaną treść powołanemu przepisowi P.p.s.a., podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Wskazano także, iż w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja). Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może zatem i powinien odnieść się również do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotne jest jednak to, że zgodnie z treścią art. 34 §4 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Tymczasem skarżący twierdzi, że nie otrzymał w ogóle postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela i dlatego nie złożył na nie zażalenia, które mu zgodnie z treścią art. 34 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przysługuje. W aktach brak jest natomiast dowodu, iż postanowienie z dnia [...]r. w sprawie stanowiska wierzyciela zostało skarżącemu doręczone, czy to w formie zasadniczej, czy zastępczej. W takiej sytuacji nieuprawnione było przyjęcie przez organ egzekucyjny, iż istnieje w obrocie prawnym ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, co dopiero pozwoliłoby na wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. W ten sposób doszło do naruszenia art. 7 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm.), nie wyjaśniono bowiem dokładnie stanu faktycznego w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie sprawy.

Natomiast zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania nie mógł zostać uwzględniony. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 35 §1 ustawy egzekucyjnej zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 §1 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt postępowania organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie na podstawie powołanego art. 35 §1 ustawy egzekucyjnej w dniu [...]r., a wierzyciel nie wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania. Jak o tym stanowi art. 35 §1 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 §3). Jednakże, zgodnie z treścią art. 35 §5 Kodeksu postępowania administracyjnego do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Naczelnik Urzędu Skarbowego, jak tego wymaga art. 36 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, informował zaś zobowiązanego o niezałatwieniu sprawy w terminie podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ egzekucyjny, ze względu na treść art. 34 §4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którą organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, nie mógł natomiast umorzyć – jak chce tego skarżący - postępowania egzekucyjnego ze względu na niewydanie przez wierzyciela - w terminie wskazanym w treści art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego - postanowienia w sprawie stanowiska odnośnie do zgłoszonych zarzutów.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Prowadząc ponownie postępowanie organy uwzględnią stanowisko wyrażone w niniejszym orzeczeniu, przede wszystkim ustalając czy istnieje w obrocie prawnym ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. Rozstrzygnięcie w sprawie kosztów znajduje uzasadnienie w art. 200 oraz 205 §1 P.p.s.a.