Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2079/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 61a, 28
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r. znak [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej organ) po rozpatrzeniu wniosku I[...] K[...] (dalej skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej jego postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].02.1967 r., znak [...]oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].08.1965 r. znak [...], utrzymał w mocy własne postanowienie.

Stan sprawy był następujący:

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...].08.1965 r., znak [...] wywłaszczyło nieruchomość położoną w B[...] przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącą własność J[...] i J[...] K[...]. Na skutek odwołania J[...] i J[...] K[...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] lutego 1967 r., znak [...] utrzymała w mocy ww. decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak [...].

Pismem z dnia [...] września 2015r. skarżąca wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1967 r., znak [...] utrzymała w mocy ww. decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak [...].

Pismem z dnia [...] września 2015r. Minister Spraw Wewnętrznych przekazał Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju – jako organowi właściwemu w sprawie - powyższy wniosek.

Pismem z dnia [...] października 2015r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wystąpił do wnioskodawczyni o udokumentowanie przymiotu strony do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po byłych współwłaścicielach. Pismem z dnia [...] listopada 2015r. skarżąca odpowiedziała, że zgodnie z załączoną do wniosku księga wieczystą nr [...] jest ona właścicielem wywłaszczonej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa właściwy w sprawie, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].02.1967 r., znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].08.1965 r. znak [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na treść art. 61a § 1 kpa, który stanowi że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przymiot strony należało badać w rozumieniu art. 28 kpa, tj. zbadać czy postępowanie dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku skarżącej.

Skarżąca nie była stroną ani decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, ani decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych. Nie przedstawiła również żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że jest następcą prawnym któregoś z byłych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości – J[...] i J[...] K[...]. Oboje już nie żyją, spadek po J[...] K[...] nabyli J[...] K[...] i L[...] K[...]. Spadek po J[...] K[...] nabył w całości L[...] K[...], syn J[...] i J[...] K[...].

Z przedstawionego przez skarżącą odpisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, ze dotyczy ona działki nr [...], będącej pozostałą po wywłaszczeniu częścią nieruchomości położonej w B[...] przy ul. [...], stanowiącą własność J[...] i J[...] K[...], która nie podlegała wywłaszczeniu, a pozostawała przy ówczesnych właścicielach. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii geodezyjnej z dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika, że wywłaszczony grunt oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowi obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], karta mapy [...], obręb [...] B[...], będącej obecnie drogą - ul. [...].

Pismem z dnia [...].11.2016 r. I[...] K[...] wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] listopada2016 r. Do wniosku ponownie został dołączony odpis z księgi wieczystej nr [...], z którego wg wnioskodawczyni wynika, że jest ona właścicielką wywłaszczonej nieruchomości.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r. znak [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy własne postanowienie.

Z takim stanowiskiem nie zgodziła się skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że I[...] K[...] nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1967 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1965 roku.

Uzasadniając zarzuty wskazała, że w rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca jest obecnie właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w B[...], która pozostała po, dokonanym kilkadziesiąt lat temu, wywłaszczeniu nieruchomości należącej do J[...] i J[...] K[...].

Przed Sądem Rejonowym w B[...] toczy się postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym działki [...] (ulica [...]) a nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym działki [...] (ul. [...]). sygn. akt [...]. Postępowanie to zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia wniosku I[...] K[...] o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1967 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1965 roku.

Skarżąca wniosła o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w B[...] o przesłanie akt sprawy o sygn. [...] i dopuszczenie dowodu z w/w akt, w szczególności z żądania przekazania sprawy rozgraniczeniowej sądowi na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wezwań i zawiadomień Sądu Rejonowego w B[...] o terminach rozpraw, postanowienia Sądu Rejonowego w B[...] o zawieszeniu postępowania, na okoliczność interesu prawnego I[...] K[...] w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1967 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1965 roku.

Wniosła również o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna.

Zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, są prawidłowe, organ nie naruszył ani norm prawa materialnego, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu, że skarżącej nie przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony.

Z art. 28 kpa wynika, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych wydanym w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej utrwalił się – podzielany przez Sąd – pogląd, że stronami w takich sprawach są osoby, które uczestniczyły w postępowaniu wywłaszczeniowym lub ich następcy prawni oraz osoby, którym obecnie do nieruchomości przysługują prawa rzeczowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2003r. sygn. akt I SA 3087/01, Lex Polonica nr 396973).

W przedmiotowej sprawie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak [...] wywłaszczyło nieruchomość położoną w B[...] przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącą własność J[...] i J[...] K[...]. Na skutek odwołania J[...] i J[...] K[...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...].02.1967 r., znak [...] utrzymała w mocy ww. decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak [...].

I[...] K[...] nie była stroną zaskarżonej decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego1967 r., znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak [...], bowiem wywłaszczona nieruchomość stanowiła własność J[...] i J[...] K[...].

Skarżąca nie przedstawiła również żadnego dokumentu z którego wynikałoby, iż jest ona następcą prawnym któregoś z byłych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z dnia [...] marca 2016 r. zawierające informację, że J[...] i J[...] K[...] nie żyją, a spadek po J[...] K[...] nabyli J[...] K[...] oraz L[...] K[...], natomiast spadek po J[...] K[...] nabył w całości L[...] K[...], będący synem właścicieli J[...] i J[...] K[...]. Tym samym wnioskodawczyni, która przedstawia się jako żona L[...] K[...] nie jest spadkobiercą byłych współwłaścicieli wywłaszczonej części nieruchomości.

Sąd podziela ocenę organu, że I[...] K[...] nie przysługuje także aktualnie tytuł prawny do wywłaszczonej nieruchomości, bowiem jak wynika z ponownie nadesłanego odpisu z księgi wieczystej nr [...] dotyczy ona działki nr [...], będącej pozostałą po wywłaszczeniu częścią nieruchomości położonej w B[...] przy ul. [...], stanowiącą własność J[...] i J[...] K[...], która nie podlegała wywłaszczeniu, a pozostawała przy ówczesnych właścicielach.

Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii geodezyjnej z dnia [...].08.2016 r. wynika, że wywłaszczony grunt oznaczony jako działka nr [...]o pow. [...] m2 stanowi obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], karta mapy [...], obręb [...] B[...], będącej obecnie drogą - ul. [...].

Sąd podziela stanowisko organu, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu z którego wynikałoby, iż jest następcą prawnym byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Nie przedstawiła również żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że aktualnie przysługują jej prawa rzeczowe do nieruchomości.

W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, organ doszedł do prawidłowego wniosku, że skarżąca nie udokumentowała przymiotu strony do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wywłaszczeniowej.

Zgodnie z art. 61 a § 1 kpa odmowa wszczęcia postępowania następuje w sytuacji gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Należy zgodzić się z Ministrem Infrastruktury i Budownictwa, że organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania administracyjnego na wniosek dowolnego podmiotu, bowiem uczyniłby to w sposób niezgodny z prawem.

Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowany w wyroku z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt ISA 2312/99 (Lex nr 78956), że "wszczęcie, prowadzenie i wydanie decyzji merytorycznej w trybie nadzorczym, na wniosek podmiotu niebędącego stroną, stanowi rażące naruszenie zasady stabilności decyzji administracyjnych".

Tym samym, skoro z wnioskiem o wszczęcie postępowania wystąpił podmiot, który nie udokumentował praw strony, w rozumieniu art. 28 kpa, jak również dołączone dokumenty nie potwierdziły jego tytułu prawnego do wywłaszczonej nieruchomości, to zasadnym – w myśl art. 61 a § 1 kpa - była odmowa wszczęcia postępowania z jego wniosku.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając wniosek o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w B[...] o przesłanie akt sprawy o sygn. [...] i dopuszczenie dowodu z w/w akt, Sąd oparł się na treści art. 106 § 3 ppsa, zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W ocenie Sądu, wniosek skarżącej nie spełniał żadnej z przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Z tych względów na podstawie art.151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.