Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 404/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 49c ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest skarga Z. J. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów znak [...] z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

Postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (zwany dalej: PINB) ustalił dla Z. J. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca) opłatę legalizacyjną w kwocie [...] zł

w związku z samowolną przebudową, rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Pismem z 26 kwietnia 2010 r. (data wpływu do organu) skarżący zwrócił się do Wojewody [...] (zwany dalej: Wojewoda, organ I instancji) o umorzenie lub rozłożenie ustalonej opłaty legalizacyjnej. W wyniku rozpoznania tego wniosku Wojewoda decyzją Nr [...] z [...] października 2010 r. orzekł o rozłożeniu należności w kwocie [...] zł z tytułu opłaty legalizacyjnej na 100 miesięcznych rat, ustalił opłatę prolongacyjną w kwocie [...] zł, wynikającą z rozłożenia na raty ww. należności oraz umorzył kwotę [...] zł stanowiąca równowartość 50% opłaty prolongacyjnej. Na skutek złożonego odwołania Minister Finansów (zwany dalej: Minister, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2010 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda decyzją znak [...] z [...] czerwca 2011 r., orzekł o umorzeniu postępowania w części dotyczącej rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł, ustalonej postanowieniem PINB oraz odmówił umorzenia w całości ww. opłaty legalizacyjnej. Na skutek złożonego odwołania Minister decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2011 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją znak [...] z [...] listopada 2011 r., organ I instancji, w wyniku cofnięcia przez wnioskodawcę wniosku o rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej, orzekł o umorzeniu postępowania w części dotyczącej rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł, ustalonej postanowieniem PINB,

a następnie decyzją znak [...] z [...] kwietnia 2012 r., orzekł

o odmowie umorzenia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł oraz umorzył ustaloną skarżącemu należność w wysokości [...] [...] zł. Na skutek złożonego odwołania Minister decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2012 r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 622/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, orzekł o oddaleniu skargi.

W dniu 19 grudnia 2013 r. (data wpływu do organu) do Wojewody wpłynęło pismo wnioskodawcy z wnioskiem o rozłożenie na raty, w wysokości nie większej niż [...] zł, pozostałej do zapłaty opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł.

W wyniku rozpoznania ww. wniosku organ I instancji postanowieniem znak: [...] z [...] grudnia 2013 r., orzekł o odmowie wszczęcia postępowania. Na skutek złożonego zażalenia Minister postanowieniem nr G[...] z [...] marca 2014 r., orzekł o utrzymaniu zażalonego postanowienia w mocy. Wyrokiem z 13 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1026/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, orzekł o oddaleniu skargi. Na skutek złożonej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 września 2015 r. sygn. akt II FSK 561/15, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

W dniu 28 kwietnia 2016 r. (data wpływu do organu) do Wojewody wpłynęło pismo wnioskodawcy z wnioskiem o umorzenie opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł. Jako podstawę wniosku skarżący podał, iż jego stan majątkowy nie pozwala na uregulowanie jednorazowo należności z tytułu przedmiotowej opłaty legalizacyjnej. Wskazał, iż jego sytuacja finansowa stale się pogarsza, nadal jest bez pracy, nie ma żadnego stałego dochodu. Nadto z upływem czasu pogarsza się jego stan zdrowia. Podniósł także, że u jego żony zdiagnozowano chorobę nowotworową

i w związku z tym wymaga ona opieki oraz stałego przyjmowania leków, co

w konsekwencji powoduje wzrost wydatków domowych. Nadto ma na utrzymaniu teścia w wieku [...] lat cierpiącego na chorobę [...] oraz syna W. J., który zamieszkuje wraz z nim, pozostaje bez pracy oraz bez prawa do zasiłku.

W toku postępowania wywołanego ww. wnioskiem, skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych danych dotyczących jego sytuacji finansowej, w wyniku czego złożył: formularz - informacja o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (wypełniony 20 czerwca 2016 r.), zaświadczenie lekarskie z 13 czerwca 2016 r. (dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy), formularz - informacja o stanie rodzinnym majątku i dochodach i źródłach utrzymania (wypełniony 1 sierpnia 2016 r.), pismo informujące o nieprzedłużeniu umowy o pracę zawartej z nim na czas określony od 9 maja 2016 r. do 8 września 2016 r. (wraz ze świadectwem pracy), oraz pismo informujące o dochodach i wydatkach skarżącego, jego sytuacji materialnej i finansowej (wraz z zaświadczeniem banku spółdzielczego o udzieleniu w marcu 2016 r. kredytu

w kwocie [...] zł, którego miesięczna rata wynosi [...] zł).

W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku Wojewoda decyzją znak: [...] z [...] grudnia 2016 r., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., zwana dalej: o.p.) oraz art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 poz. 290 ze zm., zwana dalej: p.b.), orzekł o odmowie umorzenia należności opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł

o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości lub części, lub o zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi

I instancji. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 1 i 2 o.p. poprzez ich błędną wykładnię i ustalenie, że w zaistniałej sytuacji, w której znalazł się, nie zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej, z uwagi na brak "ważnego interesu podatnika" jak też brak "interesu publicznego".

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] lutego 2017 r. Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu podjętej decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów regulujących kwestię opłat legalizacyjnych organ odwoławczy wskazał, że przewidziana w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, możliwość zastosowania ulgi w spłacie należności publicznoprawnej, uzależniona jest od zaistnienia w sprawie przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie należności publicznoprawnej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że do organu administracji publicznej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ jest obowiązany ustalić w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie określonej ulgi w spłacie zobowiązania. Wprowadzenie pojęć nieostrych, niedookreślonych, takich jak ważny interes podatnika lub interes publiczny, konieczność wypełnienia ich konkretną treścią zostaje przerzucona na organ stosujący prawo. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście wniosku strony.

Oceniając przedstawione w sprawie dokumenty i oświadczenia organ odwoławczy ustalił, iż skarżący (l. 61) prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną B. J. (l. [...]). Żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. W okresie od 9 maja 2016 r. do 8 września 2016 r. wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Urzędzie Gminy i Miasta w D. na stanowisku [...] i otrzymywał wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Po ustaniu stosunku pracy, od [...] września 2016 r. skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim i uzyskuje z tego tytułu zasiłek chorobowy w kwocie około [...] zł miesięcznie. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych), na które w 2015 r. uzyskał dopłaty unijne w kwocie [...] zł. Ww. gospodarstwo rolne stanowi współwłasność ośmiu osób. Przeciętny dochód z ww. gospodarstwa wyliczony na podstawie obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2016 r. (M.P. z 2016 r. poz. 932), wynosił w 2015 r. 3.337,75 zł rocznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2 oraz stodoły o powierzchni [...] m", nie posiada pojazdów samochodowych, przedmiotów wartościowych oraz zasobów pieniężnych. Miesięczne stałe wydatki w rodzinie skarżącego związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego stanowią kwotę około [...] zł. Kwota ta, to wydatki związane z zakupem żywności, odzieży, środków czystości, leków, opłat podatku rolnego, opłat za energię elektryczną, gaz oraz telefon. Dodatkowo skarżący ponosi wydatki z tytułu spłaty kredytu konsumpcyjnego (stan zadłużenia na dzień 7 listopada 2016 r. wynosił [...] zł), rata wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżący choruje na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, ma stwierdzony wysoki poziom cholesterolu. Z kolei badania przeprowadzone u jego żony wykluczyły chorobę nowotworową.

W ocenie Ministra organ I instancji w sposób prawidłowy zgromadził i rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wydanie decyzji poprzedzone zostało szczegółową i rzetelną analizą zebranych w postępowaniu dowodów w kontekście spełnienia przesłanek umorzenia należności, zaś ocena ta posiada uzasadnienie

w ustalonym stanie faktycznym.

Stwierdził, iż w związku z nałożeniem opłaty legalizacyjnej skarżący znalazł się

w trudnej sytuacji, która jednak nie zagraża egzystencji jego i jego rodziny oraz nie wpływa na wywiązywanie się przez skarżącego ze zobowiązań cywilnoprawnych

(z tytułu kredytu bankowego), co niewątpliwie wpływa na ocenę jego płynności finansowej. Ocenił, iż pomimo tego, że dochody wnioskodawcy nie są znaczne, to jednak kształtują się na stabilnym poziomie. Skarżący określił swój dochód z pracy

w gospodarstwie rolnym obliczany z 1 ha przeliczeniowego, który jest ustalany

w znacznej mierze dla celów statystycznych, nadto będąc producentem rolnym korzysta on z dopłat unijnych. Odnosząc się do wskazywanych przez wnioskodawcę problemów zdrowotnych i złego stanu zdrowia, który utrudnia znalezienie pracy podał, iż skarżący nie posiada orzeczenia stwierdzającego niezdolność do wykonywania pracy. Materiał dowodowy wskazuje również, iż wnioskodawca dysponuje kwalifikacjami umożliwiającymi mu wykonywanie pracy na stanowiskach obsługowych i pomocniczych, takich jak robotnik gospodarczy. Wyjaśnił jednocześnie, iż dokonując powyższych ustaleń brał pod uwagę również analizy sytuacji rodzinnej i finansowej wnioskodawcy dokonane przez Wojewodę podczas prowadzenia postępowań administracyjnych, poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego uzasadniające umorzenie opłaty legalizacyjnej. Umorzenie zobowiązania publicznoprawnego jest najdalej idącą formą wsparcia osoby zobowiązanej, określoną w o.p. Nie bez znaczenia, przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika jest to, iż przesłanka ta zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych. Akta postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wskazują, iż ustalenie opłaty legalizacyjnej nie było związane z sytuacją nadzwyczajną, ponieważ skarżący rozpoczynając prace budowlane nie posiadał pozwolenia na ich prowadzenie mimo, iż obowiązek taki wynikał z obowiązujących przepisów p.b. Naruszając prawo

w powyższym zakresie wnioskodawca musiał liczyć się z ryzykiem poniesienia określonych konsekwencji prawnych. Stwierdził, iż ważnego interesu podatnika, jako przestanki umorzenia należności nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Trudna sytuacja materialna i borykanie się z problemami finansowymi nie uzasadniają umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości. W tym kontekście, przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem wnioskodawcy w stosunku do rodzin znajdujących się w skrajnie trudnym położeniu. Sytuacja życiowa i problemy finansowe skarżącego, z którymi styka się jego rodzina są istotne z jego punktu widzenia, jednakże nie mogą być utożsamiane z ważnym interesem podatnika, gdyż prowadziłoby to wynaturzenia instytucji umorzenia należności.

Również przesłanka ważnego interesu publicznego, rozumiana jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa, nie uzasadnia umorzenia opłaty legalizacyjnej. W interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód Państwa. Rezygnacja

z należnego zgodnie z prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem wnioskodawcy w stosunku do innych podmiotów, w zakresie równego traktowania pod względem konstytucyjnych praw i obowiązków. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty, tym bardziej, że o.p. przewiduje inne możliwości złagodzenia warunków wykonania zobowiązania podatkowego. Zatem w analizowanej sprawie również interes publiczny nie przemawia za objęciem wnioskodawcy przywilejem umorzenia zobowiązania z tytułu ustalonej opłaty legalizacyjnej.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i wyjaśnienia wszystkich okoliczności związane z faktycznym brakiem możliwości zapłaty całej nałożonej na skarżącego opłaty legalizacyjnej, jak też dokonanie błędnych ustaleń, w ramach uznania administracyjnego, że w przedmiotowej sprawie nie występuje przesłanka "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", które to ustalenia są niezbędne dla odpowiedniego zastosowania wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia przedmiotowej opłaty, a taki interes zarówno podatnika, jak i interes publiczny wydaje się oczywisty, zaś przedmiotowa decyzja

w sposób nieuprawniony wskazuje na "możliwość" zapłaty tej opłaty, podczas gdy skarżący faktycznie nie ma takich możliwości, bowiem jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż Minister w sposób nieuprawniony uznał, że w sprawie nie mamy do czynienia z "ważnym interesem podatnika"

i "interesem publicznym", które to ustalenia są niezbędne dla odpowiedniego zastosowania wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia przedmiotowej opłaty. Tymczasem taki interes publiczny i ważny interes podatnika jest oczywisty, co potwierdzają zgromadzone w sprawie dowody. Umorzenie opłaty legalizacyjnej byłoby podyktowane zarówno ważnym interesem skarżącego, który nie może dokonać zapłaty ciążącego na nim obowiązku z tytułu, jak też leży to w interesie publicznym, bowiem nie nastąpi niebezpieczeństwo poszerzenia kręgu osób wymagających pomocy społecznej, wśród których mógłby się znaleźć on i jego rodzina.

Zdaniem skarżącego w sprawie niniejszej brak jest pełnych ustaleń i rozważań

w odniesieniu do przesłanki interesu publicznego. Organ ograniczył swoje rozważania

w tym zakresie do twierdzenia, iż zwolnienie z opłaty legalizacyjnej wskazywałoby na przyzwolenie na działanie naruszające przepisy budowlane i tym samym godziłoby

w interes społeczny oraz świadczyłoby o preferencyjnym potraktowaniu strony

w stosunku do podmiotów przestrzegających prawa. Taka interpretacja przesłanki interesu publicznego zaprzecza racjonalności ustawodawcy, który tworząc przepisy dotyczące umarzania należności przewidział ich stosowanie również w stosunku do osób, które z różnych powodów (niekoniecznie niezawinionych) naruszyły zasady porządku prawnego, zostały przez to obciążone dodatkowymi opłatami, w tym przypadku opłatę legalizacyjną, ale znalazły się w takiej sytuacji życiowej, że należy

w sposób rzetelny, wnikliwy tę sytuację zanalizować i rozważyć możliwość umorzenia opłaty.

W podsumowaniu dodał, że w sprawie niniejszej zachodzi ważny interes podatnika, jak i ważny interes publiczny.

W odpowiedzi na skargę Minister, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 49c § 1 p.b. i art. 67a § 1 o.p. Zgodnie z art. 49c § 1 p.b., do opłat legalizacyjnych,

o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym

w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p. stanowi natomiast, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

A zatem o treści rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej nie decyduje wola organu. Wynik tego postępowania uzależniony jest bowiem od dokonania oceny określonych ww. przepisem kryteriów, tj. wystąpienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego, opartych na sytuacji majątkowej. Decyzja

w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak treść rozstrzygnięcia decyzji zapadłej na podstawie uznania administracyjnego nie może być dowolna, ponieważ winna być poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 67a § 1 o.p. organ administracyjny winien więc dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, przede wszystkim sytuację majątkową wnioskodawcy. Dopiero wówczas organ administracyjny może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła w ramach uznania administracyjnego, kontrola Sądu ogranicza się wyłącznie do tego, czy organy administracyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, oraz czy tak ustalony stan faktyczny sprawy został poddany ocenie w oparciu o kryteria, o jakich mowa w art. 67a § 1 pkt 1 i 3 o.p. Decyzje wydane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, jak każde inne, ale sąd nie wnika w celowość wydania decyzji. Kontrola ogranicza się do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy przy jej wydaniu nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy rozstrzygnięcie sprawy uzasadnione zostało zindywidualizowanymi przesłankami.

Jak wynika z akt sprawy, w przedmiotowej sprawie analiza taka została przez organy przeprowadzona, a zaskarżona decyzja mająca charakter uznaniowy, podjęta została po przeanalizowaniu sytuacji materialno-finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych. Za prawidłowe uznać należy stanowisko organów obu instancji, że udokumentowana sytuacja finansowa wnioskodawcy nie pozwala przyjąć, że

w przedmiotowej sprawie wystąpił ważny interes strony lub interes publiczny, o jakich mowa w art. 67a § 1 o.p.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak

i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych. W wyroku

z 10 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 31/08 (publ. LEX nr 537191,) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. A zatem właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 o.p., ustala czy

z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika ich ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego skarżący musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie jest w stanie uiścić opłaty legalizacyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Lublinie z 3 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 517/08, publ. LexPolonica nr 2053870).

Zaś za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości

i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W tak pojmowanym interesie publicznym mieści się dążenie do sytuacji, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych (w tym przypadku opłaty legalizacyjnej) zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 90/09, publ. LexPolonica nr 2058427 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 października 2005 r., sygn. I SA/Łd 883/05, publ. LexPolonica nr 412917). Oczywiście interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem skarżącego o zasadności umorzenia tych kosztów.

Zauważyć należy, iż organy rozpoznające sprawę dysponowały materiałem dowodowym obrazującym sytuację rodzinną, finansową i majątkową wnioskodawcy

a Minister podejmując decyzję dokonał oceny faktów i dowodów zgromadzonych w toku postępowania oraz wyjaśnił okoliczności sprawy w kontekście przesłanek udzielenia ulgi (umorzenia ustalonej opłaty legalizacyjnej).

Sąd podzielił stanowisko Ministra, wyrażone w zaskarżonej decyzji, a oparte

o orzecznictwo, że ważny interes podatnika jest przesłanką związaną bezpośrednio

z sytuacją określonej osoby. A z punktu widzenia zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych decydujące znaczenie ma sytuacja rodzinna, finansowa i zdrowotna wnioskodawców istniejąca w dacie orzekania o uldze, a także ocena w konkretnym przypadku skutków ekonomicznych jakie mogą wystąpić w wyniku realizacji zobowiązania dla występujących o ulgę i ich rodziny (tak m.in. w wyroku WSA w Warszawie z 7 grudnia 2010 r sygn. akt VII SA/Wa 1573/10). Na podstawie materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie Minister dokonał oceny sytuacji życiowej, tj. majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy, biorąc również pod uwagę okoliczności powstania samowoli budowlanej, tj. fakt przyczynienia się osoby trzeciej. Należy jednak uznać, że okoliczności zaistnienia samowoli budowlanej

i w konsekwencji ustalenia opłaty legalizacyjnej stanowią jedynie jedną z okoliczności branych pod uwagę przy ocenie występowania w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika.

Sąd podzielił również stanowisko organu, że interes podatnika (wnioskodawcy) powinien być ważny w sensie obiektywnym. Nie może on być wyprowadzany tylko

z własnego odczucia podatnika i jego subiektywnego przekonania o słuszności wniosku. Należy również zauważyć, iż orzeczenie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest wynikiem procesu stosowania prawa, w którym strona realizuje swe prawo dochodzenia określonego przywileju. Natomiast organ, działając w ramach uznania administracyjnego nie ma obowiązku uwzględnić wniosku nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki uzasadniające takie żądanie. Uznanie administracyjne polega bowiem na możliwości wyboru konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego. Nawet jednak wówczas, gdy organ ustali, że istnieje ważny interes podatnika lub też interes publiczny, uzasadniający przyznanie ulgi, to treść przepisu art. 67a § o.p. i użyty w nim zwrot "może" oznacza, że organ nie ma obowiązku prawnego umorzenia zaległości.

Zdaniem Sądu prawidłowe są ustalenia organów, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne nadzwyczajne zdarzenia losowe konieczne do uwzględnienia "ważnego interesu podatnika". W trakcie postępowania wyjaśniającego skarżący nie wskazał na wystąpienie takich okoliczności. Ww. nadzwyczajnymi okolicznościami nie jest fakt istnienia przejściowych trudności finansowych, regulowanie zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów, ponoszenie kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem strony, mieszkania, czy też należności podatkowych. Ponadto przedstawione przez skarżącego dowody nie świadczą, o tym, że w jego sytuacji materialnej, finansowej, czy rodzinnej wystąpiły jakieś nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby świadczyć

o wystąpieniu ważnego interesu strony. Nie dają zatem podstawy do stwierdzenia, że znajduje się on w trudnej sytuacji ekonomicznej. Na uwadze tu mieć należy, że jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone, posiada zdolność kredytową, o czym świadczy udzielony kredyt.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest również wynikiem wyważenia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a nie tylko preferencji interesu publicznego nad indywidualnym interesem stron. Sąd podziela argumenty organów odnoszące się do oceny braku wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego. Uzyskanie ulgi jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy decyzji indywidulanej zobowiązany zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego

z ustawy. W interesie publicznym leży by ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. Poza wyjątkowymi i szczególnymi wypadkami nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów Prawa budowlanego nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych.

Zauważyć także należy, że w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. A zatem,

w przypadku zmiany sytuacji skarżącego, możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o przyznanie ulgi.

Jednocześnie skarżący winien mieć na względzie, że nałożenie przez organ administracyjny opłaty legalizacyjnej jest uprawnieniem, z którego inwestor może skorzystać, bądź - nie. Od jej uiszczenia bowiem uzależnione jest ostateczne usankcjonowanie samowoli budowlanej.

Reasumując, stwierdzić należy, iż organy administracji dokonały prawidłowej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydając swoje rozstrzygnięcia nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Nie doszło również do naruszenia przepisów powołanych w skardze.

Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.