Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 162/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 195 par. 2, 260 i 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację zadań objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 lipca 2015 r. 2. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W treści skargi skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z należnego wpisu sądowego. Żądanie to rozszerzyła na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku podała zwolnienie od kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4).

W uzasadnieniu powyższego powołała się na rodzaj prowadzonej działalności, tj. usługi informatyczne i telekomunikacyjne, które na dzień [...]r. przyniosły stratę rzędu 20.388.990,85 zł. Wprawdzie wartość posiadanych środków trwałych oszacowała na kwotę 166.605.707,94 zł, niemniej jednak wskazała, że z uwagi na prowadzone postępowania egzekucyjne (vide: wykaz akt komorniczych) całość jej majątku została zajęta, podobnie jak rachunki bankowe, które na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wykazywały saldo zerowe (rachunek w "B") bądź ujemne (rachunki w "C", "D"). To oznacza, że nie ma zdolności kredytowej. Tym bardziej, że posiada zadłużenie z tytułu należności podatkowych oraz ZUS, które wynosi 1.262.949,82 zł. Dodatkowo zaskarżoną decyzją Zarząd Województwa [...] określił jej należną do zwrotu kwotę dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]na lata 2007-2013. A ponieważ z wniosku wierzyciela prowadzone było wobec Spółki postępowanie o ogłoszenie upadłości, postanowieniem z [...] r. sygn. akt [...] powołano nadzorcę sądowego.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, postanowieniem z 29 maja 2015 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. Uznał bowiem, że przyznanie prawa pomocy podmiotowi, którego kapitał zapasowy wynosi 199.060.149,93 zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie 110.625.976,75 zł, stanowiłoby rozstrzygnięcie sprzeczne z zasadami słuszności. Tym bardziej, że skarżąca korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika, który reprezentuje ją przed tut. Sądem, a to oznacza, że nieuzasadnione byłoby stwierdzenie, że była w stanie ponieść koszty związane z zastępstwem prawnym, a jednocześnie nie mogła ponieść należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych. Referendarz sądowy podkreślił, że fakt zajęcia konta bankowego czy prowadzenia innych czynności egzekucyjnych, sam w sobie, nie oznacza utraty możliwości ponoszenia wydatków, w tym opłat sądowych, do których zalicza się wpis od skargi a także nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania z niego czy wykazania jego salda na określony dzień.

Od powyższego orzeczenia pełnomocnik strony wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. Postanowieniem tut. Sądu z dnia 23 lipca 2015r. Sąd zwolnił stronę skarżacą od wpisu sądowego powyzej 500 zł. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. W jego motywach wskazał, że Skarżąca przedłożyła w pełni rzetelne dokumenty wskazujące na sytuację finansową uniemożliwiającą poniesienie kosztów związanych z uiszczeniem opłaty sądowej od skargi. Podkreślił, że przedłożona dokumentacja wraz z bezspornym faktem prowadzenia w stosunku do spółki przez Sąd Rejonowy K. postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości pozwala w sposób niebudzący wątpliwości uznać, iż spółka nie posiada możliwości uiszczenia opłaty od skargi w niniejszym postępowaniu, a fakt zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bezsprzecznie potwierdza istnienie trudnej sytuacji finansowej skarżącej uniemożliwiającej poniesienie wydatków w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca wskazała, że Spółka w chwili obecnej nie osiąga żadnych przychodów, nie posiada zdolności kredytowej, jak również majątku umożliwiającego uiszczenie opłaty w terminie wskazanym w wezwaniu. Majątek spółki z uwagi na swój specjalistyczny charakter (częstotliwości radiowe, wysoko specjalizowana infrastruktura telekomunikacyjna) jest majątkiem bardzo trudno zbywalnym. Pozostały majątek ruchomy został natomiast w całości zajęty w związku z prowadzonymi postępowaniami komorniczymi (na dowód załączono protokół zajęcia ruchomości). Podkreślono także, że z uwagi na prowadzone postępowanie upadłościowe nie jest możliwym uzyskanie zewnętrznych źródeł finansowania (załączono oświadczenie o stanie kasy). Skarżąca wykazała, że w chwili obecnej prowadzone są w dalszym ciągu przeciwko spółce postępowania egzekucyjne na łączną kwotę około 35 milionów złotych na dowód załączyła zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w ramach postępowania egzekucyjnego z wierzytelności w kwocie 28.000.000,00 zł. Wskazała takze, że okoliczności powyższe, wynikające z przedłożonych przez stronę dokumentów, nie zostały jednak w żadnym stopniu uwzględnione przy dokonywaniu ustaleń stanu faktycznego sprawy. Skarżąca wskazała, że Prokuratura konsekwentnie odmawia wydania zabezpieczonej dokumentacji wraz z nośnikami danych (na dowód załączyła korespondencję z Prokuraturą w tej sprawie). Nie jest tym samym możliwe przedłożenie żądanych dokumentów, w szczególności w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Należy mieć przy tym na uwadze, iż spółka prowadzi całość dokumentacji w formie elektronicznej Inie dysponuje papierowymi kopiami dokumentów finansowo-księgowych. Kluczowe znaczenie posiada zatem dostęp do nośników danych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy odnieść się do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." w brzmieniu z dnia wniesienia sprzeciwu – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Jednocześnie, zgodnie z art. 195 § 2 P.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.

Stosownie zaś do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskująca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Użyte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek.

W wyniku złożonego przez skarżącą zażalenia oraz po ponownej analizie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, na które powoływała się strona, a dotyczących wnioskowanego przez stronę prawa pomocy Sąd uznał, iż przedstawiona sytuacja finansowa Spółki pozwala na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Wprawdzie strona skarżąca przedłożyła materiały źródłowe, które obrazują jej sytuację na dzień [...]r., jednakże Sąd wziął pod uwagę ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy K. w K. Wydział [...] Gospodarczy w postanowieniu z dnia [...] r. dotyczącym posŧępowania upadłościowego obejmującego likwidacje majątku Spółki "A". Odpis postanowienia skarżąca dostarczyła przy zażaleniu. I co prawda zarzut podniesiony w zażaleniu, jakoby Sąd nie odniósł się do postanowienia Sądu Rejonowego jest całkowicie bezzasadny, jako że po prostu Sąd nie mógł się odnieść do czegoś czego skarżąca w ogóle w tej sprawie nie nadesłała i na co się przy sprzeciwie nie powoływała, to jednak skoro obecnie Sąd dysponuje wiedzą dotyczącą stanowiska Sądu Rejonowego, gdzie Spółka jak ustalono w toku postępowaniu upadłościowego stała się niewypłacalna, gdyż w sposób trwały zaprzestała wykonywania wymaganych zobowiązań pieniężnych, przy czym wartość zobowiązań przeterminowanych powyżej 90 dni wynosiła 63.8966.830,39 zł (na dzień [...] r.), a ogłoszenie jej upadłości było niedopuszczalne w związku z brakiem wystarczających środków Spółki na pokrycie kosztów tego postępowania oraz zaspokojenia roszczeń wierzycieli w jak najwyższym stopniu to jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenie kosztów sądowych należy uwzględnić w całości.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, na mocy art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.