Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 21/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.6kust.1, art.6j ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art.151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Organ odwoławczy", "SKO") decyzją z 15 grudnia 2021 r. o nr [...], po rozpatrzeniu sprawy z odwołania J. R. od decyzji Zarządu Związku Gmin D. z 27 października 2021 r., nr [...], określającej J. R. i P. R. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w miejscowości [...] w wysokości 41,27 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Organ wskazał, że 31 stycznia 2020 r. Strona złożyła do Biura Związku Gmin D. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod adresem G. zaznaczając formę władania nieruchomością jako współwłasność, deklarując wysokość opłaty miesięcznej w przypadku kompostowania bioodpadów w kwocie [...]zł.

Zarząd Związku Gmin D. , po przeprowadzeniu czynności sprawdzających, stwierdził, że w pkt. G.l deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została wykazana błędna wysokość średniomiesięcznego zużycia wody, a co za tym idzie - błędnie została wyliczona kwota miesięcznej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W związku z powyższym 3 września 2020 r. Strona otrzymała korektę deklaracji o zmianie wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za odpady komunalne. Jednocześnie Strona została poinformowana o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zadeklarowanej pierwotnie (12,19 zł) na prawidłową w wysokości 25,19 zł.

10 września 2020 r. Strona złożyła sprzeciw do otrzymanej informacji o zmianie wysokości zobowiązania podatkowego związanej z korektą deklaracji. Sprzeciw od ww. informacji spowodował anulowanie korekty, ponieważ termin do jej wniesienia został zachowany.

Po uzyskaniu, 25 listopada 2020 r., od Wodociągów Z. informacji o zużyciu wody na nieruchomości położonej w [...] w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., decyzją z 17 czerwca 2021 r., Zarząd Związku Gmin [...] określił Stronie i P. R. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w miejscowości [...] w wysokości 25,19 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. zużycie wody wyniosło 89 mł, co dało średniomiesięczne zużycie wody w wysokości 7,41 mł

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, decyzją z dnia 28 lipca 2021 r. , znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji z dnia 7 czerwca 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że w § 5 uchwały nr [...] Zgromadzenia Związku Gmin [...] określono zasady ustalania ilości zużytej wody na podstawie " ilości mł średniomiesięcznego zużycia wody ustalonego na podstawie wskazań legalizowanego wodomierza na okres kolejnych następujących po sobie 6 miesięcy wybranych przez właściciela nieruchomości z 12 miesięcy z poprzedniego roku kalendarzowego". Organ odwoławczy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji organ podatkowy I instancji nie zastosował się do wskazanej powyżej metody określonej w uchwale, ponieważ przyjął do wyliczenia opłaty średniomiesięczne zużycie wody w oparciu o całoroczne zużycie wody, na nie jak określiła uchwała z wybranych następujących po sobie kolejno 6 miesięcy roku poprzedzającego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 27 października 2021 r. Zarząd Związku Gmin [...] - określił Stronie i P. R., wskazaną na wstępie decyzją, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w miejscowości [...] w wysokości 41,27 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji, SKO, po przytoczeniu stosownych przepisów, wskazało, że z listy odczytów przedstawionej przez Wodociągi Z. Sp. z o.o. wynika, że odczyty w 2019 r. począwszy od 1 stycznia 2019 r. byty dokonywane co 2 miesiące. Z listy tej wynika, że zużycie wody w 2019 r.

wyniosło:

za okres - 01.2019-28.02.2019 r. - 16 mł

za okres - 28.02.2019 - 30.04.2019 r. - 18 mł

za okres - 30.04.2019 - 21.05.2019 r. - 5 mł

za okres - 21.05.2019- 30.06.2019 r. - 13 mł

za okres - 30.06.2019 -31.08.2019 r. - 15 mł

za okres - 31.08.2019-31.10.2019 r.- 16 mł

za okres - 31.10.2019-31.12.2019 r. - 6 mł

Organ I instancji prawidłowo dokonał więc zsumowania zużycia wody z 6 następujących po sobie miesięcy roku 2019. W okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. zużycie wody wyniosło 52 mł, w okresie od 28 lutego 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r. zużycie wody wyniosło 51 mł, w okresie od 30 czerwca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. zużycie wody wyniosło 37 mł. Okres od 30 czerwca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. był najbardziej korzystnym okresem wybranym z kolejnych, następujących po sobie, 6 miesięcy wybranych z 12 miesięcy z poprzedniego roku kalendarzowego (tj. 2019 r.), zużycie wody w okresie od 30 czerwca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. pod adresem [...] wynosiło 37 mł w związku z czym średniomiesięczne zużycie wody wyniosło 6,16 mł a nie, jak wskazała w deklaracji Strona - 1,82 mł.

Różnica wynikała z faktu, że Strona do wyliczenia przyjęła fakturę za wodę za okres 1 listopad 2019 – 31 grudzień 2019 r. (6 mł) i faktury za 2020 r - za okres 1 stycznia 2020 -29 lutego 2020 r. i za okres 1 marca 2020 r. – 30 kwietnia 2020 r.

Tym samym, jak podkreślił Organ, wyliczenie zużycia wody do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dokonane przez Stronę, na podstawie 2 faktur za wodę za 2020 r., uznać należało za nieprawidłowe.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła, że do października 2019 r. w nieruchomości zamieszkiwało 5 osób , a w październiku syn z żoną i dziećmi wyprowadzili się. Nieruchomość nie generuje zużycia wody. Zużycie wody generuje użytkownik - mieszkaniec domu czy posesji. W 2019 r., gdy Skarżąca zamieszkiwała z synem i jego rodziną, w przeważającej części roku zużycie wody wynosiło 89 mł. W roku 2020, gdy jedynym użytkownikiem adresu jest Skarżąca, zużycie wody jest równomierne i wynosi 18 mł na rok, tj. po 1,5 mł miesiąc. Z tego względu Strona za niezasadne uznaje naliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie od ilości zużytej wody za okres, gdy w nieruchomości zamieszkiwało 5 osób.

W dalszej części skargi Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji poprzez stosowanie uchwał , tj. prawa miejscowego, a nie bezpośrednio Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W badanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę złożyło wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odpowiedź na skargę doręczono pozostałym Stronom postępowania które w przepisanym terminie nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w sprawie było to, czy Stronie prawidłowo określono wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami za okres od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r.

Wskazać zatem należy, że podstawy prawne do określenia ww. opłaty zawarte są w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. , poz. 1439 ze zm., dalej, w skrócie: "u.c.p.g.) jak i wydanych na jej podstawie aktach prawa miejscowego tj. uchwałach Zgromadzenia Związku Gmin [...] Nr [...] z dnia 2 października 2019 r., Nr [...] r. z dnia 16 października 2019 r. oraz Nr [...] z dnia 4 grudnia 2019 r.

Na podstawie art. 6k u.c.p.g. organ wydał uchwałę Nr [...] z 2 października 2019 r, którą dokonał wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 u.c.p.g., przyjmując metodę o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt u.c.p.g. zgodnie z którą opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Stawkę tej opłaty określono w § 2 uchwały Nr [...].

Zasady ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostały zawarte w § 5 uchwały Nr [...]. Zgodnie z przepisem § 5 pkt 1 uchwały ilość zużytej wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się na podstawie ilości mł średniomiesięcznego zużycia wody na podstawie wskazań legalizowanego wodomierza, za okres kolejnych, następujących po sobie, 12 miesięcy wybranych przez właściciela nieruchomości z 15 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenie deklaracji, z zastrzeżeniem pkt 3 i 4.

Uchwałą Nr [...] z dnia 4 grudnia 2019 r. zmodyfikowano powyższe, pierwotne zasady ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zawarte w § 5 pkt 1 uchwały Nr [...]. Zgodnie z § 1 ww. uchwały Nr [...] wprowadzono zmianę § 5 pkt 1 uchwały Nr [...] i zmodyfikowano zasady obliczania ilość zużytej wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując, że "na podstawie ilości mł średniomiesięcznego zużycia wody ustalonego na podstawie wskazań legalizowanego wodomierza, za okres kolejnych, następujących po sobie, 6 miesięcy wybranych przez właściciela nieruchomości z 12 miesięcy z poprzedniego roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem pkt 3". Powyższa zmiana weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Wskazane uregulowanie ma zatem w pełni zastosowanie do badanej sprawy.

W badanej sprawie organy, obliczając ilość zużytej wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, były zatem zobowiązane uczynić to na podstawie § 5 pkt 1 uchwały Nr [...] w brzmieniu ustalonym od 1 stycznia 2020 r. treścią § 1 uchwały Nr [...] z dnia 4 grudnia 2019 r. tj. "na podstawie ilości mł średniomiesięcznego zużycia wody ustalonego na podstawie wskazań legalizowanego wodomierza, za okres kolejnych, następujących po sobie, 6 miesięcy wybranych przez właściciela nieruchomości z 12 miesięcy z poprzedniego roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem pkt 3".

Powyższe uchwały stanowią źródło prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.

Tym samym, zarówno Strona, jak i organy, wydające decyzje, były związane regulacjami zawartymi w powyższych uchwałach. Trafnie zatem wskazał Organ odwoławczy, że dopóki uchwały nie zostaną wyeliminowana z obrotu prawnego w sposób prawem przewidziany, to organy nie mogą stosować przepisów innych, niż obowiązujące.

Nie sposób też zaaprobować twierdzenia Skarżącej, że organy powinny w przedmiotowej sprawie stosować bezpośrednio Konstytucję RP bowiem, co jest oczywiste, ustawa zasadnicza nie reguluje kwestii ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Podkreślić nadto należy, że w niniejszej sprawie Strona nie złożyła skargi na przedmiotowe uchwały, a jedynie na decyzje wydane na ich podstawie. Sąd zatem będąc związany granicami przedmiotowej sprawy nie jest władny badać prawidłowości uchwał będących podstawą wydania zaskarżonych decyzji, to bowiem mógłby uczynić wyłącznie w razie skargi na uchwałę.

Badając sprawę w tak określonym zakresie Sąd wskazuje, że nie mógł zasługiwać na uwzględnienie wniosek Skarżącej o ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami za 2020 r. na innych zasadach niż przywołane w przepisach prawa miejscowego, np. poprzez uzależnienie wysokości opłaty od liczby mieszkańców nieruchomości lub wyboru dowolnych miesięcy z niskim zużyciem wody. Zgodnie bowiem z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Jak zaś wcześniej wskazano, takimi źródłami powszechnie obowiązującego prawa są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego – czyli wspomniane uchwały nr [...] i [...] i nr [...]. Organy, ale obecnie także Sąd muszą brać pod uwagę ich zapisy.

W takim stanie rzeczy nie mógł być uwzględniony wniosek Skarżącej o przyjęcie do rozliczenia średniego zużycia wody za okres 1 listopad 2019 – 31 grudzień 2019 r. (6 mł) i faktury za 2020 r - za okres 1 stycznia 2020 -29 lutego 2020 r. i za okres 1 marca 2020 r. – 30 kwietnia 2020 r.

Ponownie należy podkreślić, że § 5 pkt 1 uchwały Nr [...] w brzmieniu zmodyfikowanym § 1 uchwały Nr [...] jednoznacznie wskazuje, że organ obliczając ilość zużycia wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi był zobowiązany uczynić to na podstawie ilości mł średniomiesięcznego zużycia wody ustalonego na podstawie wskazań legalizowanego wodomierza, za okres kolejnych, następujących po sobie, 6 miesięcy wybranych przez właściciela nieruchomości z 12 miesięcy z poprzedniego roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem pkt 3. Tym samym, właściciele nieruchomości mogli wybrać 6 następujących po sobie miesięcy z 12 miesięcy poprzedniego roku kalendarzowego. Nie zaś 6 dowolnych miesięcy z roku poprzedniego, czy nawet obejmujących okres dawniejszy – jak tego chciałaby Skarżąca.

Analizując materiał dowodowy spawy Sąd zauważa, że organy zastosowały się do obowiązujących przepisów bowiem niewątpliwie okres od 30 czerwca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. był najbardziej korzystnym okresem wybranym z kolejnych, następujących po sobie, 6 miesięcy wybranych z 12 miesięcy z poprzedniego roku kalendarzowego (tj. 2019 r.). Zużycie wody w okresie od 30 czerwca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. pod adresem [...] wynosiło 37 mł. W związku z czym średniomiesięczne zużycie wody wyniosło 6,16 mł a nie, jak wskazała w deklaracji Strona, 1,82 mł. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w naliczeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

Zgodnie z uchwalą nr [...] stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalono w wysokości [...] zł za 1mł zużytej wody, z zastrzeżeniem ust. 3, w którym ustalono częściowe zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, w wysokości [...] zł od stawki za 1 mł zużytej wody. W trakcie postępowania ustalono, że na nieruchomości [...] a bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym wytwarzane pod adresem [...] były kompostowane.

Sąd zauważa, że duża część argumentacji skargi nie odnosi się do wadliwości decyzji, lecz w istocie do zarzucanej wadliwości uregulowań zawartych w uchwałach, które zostały uchwalone pod koniec 2019 r. i stosowane do naliczania opłat za 2020 r. odwołują się do średniomiesięcznego zużycia wody za rok poprzedni.

Wobec powyższego Sąd ponownie jest zobowiązany wskazać, że ewentualną wadliwość uregulowań uchwały mógłby skontrolować jedynie w ramach rozpoznawania skargi na uchwałę, nie zaś w ramach badania skargi na decyzję na jej podstawie wydaną.

Zdaniem Sądu, organy postąpiły zgodnie z obowiązującymi przepisami bowiem były zobowiązane przyjąć, jako podstawę obliczenia ilości zużytej wody, okres 6 miesięcy następujących po sobie w roku 2019 w sytuacji gdy nie uczyniła tego Skarżąca.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.