Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 437/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.17 ust.1 i 5 oraz art. 18 ust.1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa( Dz.U. z 2010r. Nr 77, poz. 512)
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art.183 § 1 i 2, art.188, art.207 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska del.NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant asystent sędziego Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 727/10 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

I OSK 437/11

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę B. M. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2010 r., odmawiającą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla B. M.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w ocenie Wójta Gminy K. pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego jest równoznaczne z zamiarem podjęcia pracy w przyszłości, po ustąpieniu przyczyny przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, a to oznacza, że strona nie spełnia warunków określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie wskazano, że podstawą uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie zatrudnienia albo rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W ocenie organu odwoławczego ten sposób rozumienia treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest poprawny, dlatego odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła B. M., zarzucając jej błędną wykładnię przepisów prawa materialnego. Skarżąca podkreśliła, że SKO w Krośnie bezzasadnie twierdzi, że jej rezygnacja z pracy nie była podyktowana koniecznością sprawowania opieki nad córką, która wymaga stałej i długotrwałej opieki oraz koniecznego współdziałania na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy błędnie przyjął, że fakt pobierania świadczenia rehabilitacyjnego jest równoznaczny z niepodejmowaniem zatrudnienia ze względu na niezdolność do pracy. Artykuł 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pośród nich nie ma świadczenia rehabilitacyjnego, zatem organy nie mogły przyjmować w tym zakresie wykładni rozszerzającej.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje podmiotowi uprawnionemu na skutek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli te osoby nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wykładnia tego przepisu przyjęta przez organy pomocy społecznej obu instancji wychodzi z założenia, że skarżąca nie mieści się w dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy, bo pobierała świadczenie rehabilitacyjne. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512) świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. W ocenie organów pobieranie takiego świadczenia wskazuje, że podmiot, któremu ono przysługuje nie rezygnuje z zatrudnienia. Wręcz przeciwnie, podejmuje kroki, by takie zatrudnienie kontynuować lub podjąć. Ten sposób wykładni prowadzić musi do przyjęcia, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną córką. Fakt ten potwierdza sposób rozwiązania stosunku pracy skarżącej, który ustał na skutek jej jednostronnego oświadczenia, ze względu na orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika.

W świetle tych ustaleń zaprzestanie pracy przez skarżącą nie było powodowane koniecznością sprawowania opieki nad córką, ale podyktowane było jej względami zdrowotnymi, a to przesądza o niemożności przyjęcia podstaw do ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd I instancji nie podzielił takiego stanowiska. W jego ocenie nie można aprobować sposobu wykładni treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie zwrotu "jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia" przez sięganie do pojęcia świadczenia rehabilitacyjnego z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zabieg taki nie znajduje uzasadnienia w treści wskazanego przepisu, ani nawet w ustawie. Sięganie do innych regulacji niż ta, w ramach której rozpoznawane jest żądanie przyznania określonego uprawnienia jest możliwe, ale tylko w przypadku, gdy przepisy prawa wyraźnie dopuszczają takie odesłanie. W przypadku braku wyraźnej normy posługiwanie się konstrukcjami (instytucjami) innej ustawy należy traktować jako niczym nie usprawiedliwioną dowolność interpretacyjną. Tak działały organy obu instancji w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, zatem należy przyjąć, że skarga trafnie wskazuje na niczym nieuzasadnioną dowolność takiego działania.

W ocenie Sądu I instancji treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma odnosić się do sytuacji faktycznej podmiotu ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o ten rodzaj pomocy nie może w chwili orzekania podjąć lub musi zrezygnować z zatrudnienia. Dla poprawnego ustalenia zakresu treściowego przepisu ważny jest fakt niebycia w zatrudnieniu oraz obiektywnie stwierdzona potrzeba sprawowania opieki nad osobą mającą orzeczenie o niepełnosprawności z odpowiednim wskazaniem, czyli koniecznością długotrwałej i stałej opieki lub pomocy ze względu na znacznie ograniczona możliwość egzystencji.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca niewątpliwie w chwili orzekania była osobą, która nie podjęła zatrudnienia i z niego zrezygnowała. Dla wypełnienia dyspozycji przepisu nie są istotne okoliczności i intencje niepodejmowania zatrudnienia. Dlatego nie można jako poprawnej przyjąć tej argumentacji organów, która koncentruje się na domniemanych intencjach skarżącej związanych z rozwiązaniem stosunku pracy.

Dla odmowy udzielenia świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest treść art. 17 ust. 5 ustawy, który wylicza negatywne przesłanki przyznania tej pomocy. Pośród nich nie wskazano świadczenia rehabilitacyjnego, zatem nie można przyjmować, że ten rodzaj świadczeń może prowadzić do decyzji odmownej. Zwłaszcza nie można w oderwaniu od treści tego przepisu prowadzić wykładni art. 17 ust. 1 ustawy i przez pryzmat świadczenia rehabilitacyjnego rozumieć "niepodejmowanie lub rezygnację z zatrudnienia".

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2010 r. skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciło mu naruszenie art. 17 ust. 1 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego istotny jest jedynie fakt niepozostawania w zatrudnieniu oraz obiektywnie stwierdzona potrzeba sprawowania opieki, nie mają zaś żadnego znaczenia okoliczności i intencje niepodejmowania zatrudnienia - co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, że B. M. zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem w sytuacji, gdy w rzeczywistości zrezygnowała z pracy z innych powodów, a dodatkowo w ogóle nie była zdolna do świadczenia pracy.

Wskazując na powyższe naruszenie składający skargę kasacyjną organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o oddaleniu skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że Sąd I instancji skupił się jedynie na niewielkiej części art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. na zwrocie "jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia". Takie postępowanie doprowadziło Sąd do zupełnie mylnego wniosku, że dla wypełnienia dyspozycji tego przepisu istotne jest, aby osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne w chwili orzekania była osobą, która nie podjęła zatrudnienia i z niego zrezygnowała, nie są zaś zupełnie istotne okoliczności i intencje niepodejmowania zatrudnienia.

Tymczasem zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje określonym w nim osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie każda zatem rezygnacja z zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. Jest to więc podstawowa pozytywna przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i jej spełnienie powinno być obligatoryjnie badane przez organ przyznający świadczenie.

W przedmiotowej sprawie skarżąca rozwiązała stosunek pracy ze względu na szkodliwy wpływ, jaki praca ta wywierała na jej zdrowie, nie zaś z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Dodatkowo ustalono, że skarżąca pobiera świadczenie rehabilitacyjne, które zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przyznawane jest po to, aby pracownik mógł odzyskać pełną zdolność do pracy. W tych okolicznościach faktycznych jedynym zasadnym ustaleniem było przyjęcie, iż skarżąca, mimo złożonego przez nią we wniosku oświadczenia, faktycznie nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu wymaganym przez art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Autor skargi kasacyjnej wskazał również na wadliwość argumentu Sądu, jakoby możliwości wydania w przedmiotowej sprawie decyzji odmownej stał na przeszkodzie art. 17 ust. 5 ustawy. Przy rozpatrywaniu spraw o świadczenia pielęgnacyjne w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zbadać istnienie wszystkich pozytywnych przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 1. Dopiero gdy spełnienie przesłanek pozytywnych nie budzi wątpliwości, konieczne jest ustalenie, czy nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w ust. 5 powyższego artykułu. W przedmiotowej zaś sprawie nie zostały spełnione wymagane przesłanki pozytywne (tj. rezygnacja z pracy w celu sprawowania opieki), w związku z czym odnoszenie się do ust. 5 nie było już konieczne.

Na szczególną uwagę, w ocenie składającego skargę kasacyjną organu, zasługuje fakt przyjęcia przez Sąd l możliwości zrezygnowania przez skarżącą z zatrudnienia pomimo tego, że nie była ona w ogóle zdolna do pracy. Pobierała bowiem świadczenie rehabilitacyjne służące do odzyskania zdolności do pracy. Tymczasem aby strona mogła zrezygnować z zatrudnienia (rzeczywistego czy też tylko teoretycznego), to w pierwszej kolejności musi być zdolna do pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Sąd I instancji dokonał bowiem błędnej wykładni wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).

Stosownie do art. 17 ust. 1 ww. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1/ matce albo ojcu,

2/ innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,

3/ opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Pierwsza część powołanego przepisu określa nazwę przyznawanego na jego podstawie świadczenia, precyzując, że chodzi o "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem". Ma to istotne znaczenie przy dokonywaniu jego wykładni, zwłaszcza w kontekście zawartych w nim przesłanek. Świadczenie takie bowiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka pod warunkiem, że jedna z wymienionych osób nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Podkreślić zatem należy, że wskazany przepis określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne: pierwszy, w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, i drugi, w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Uznać należy, że w pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się dzieckiem, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej) – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2008 r., I OSK 1758/07.

Tak więc istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki jest zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r., I OSK 1411/06). Innymi słowy - w toku postępowania administracyjnego o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organ powinien ustalić, czy strona występująca z żądaniem przyznania jej tego świadczenia znajduje się w takiej sytuacji życiowej i rodzinnej, że gdyby nie sprawowała opieki nad chorym dzieckiem, a zostałaby jej zaoferowana praca - to byłaby gotowa do jej podjęcia. Organ powinien ustalić, czy osoba opiekująca się niepełnosprawnym dzieckiem, w sytuacji gdyby nie sprawowała tej opieki, byłaby w gotowości do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Inne okoliczności, takie jak: brak zatrudnienia strony w przeszłości, brak odpowiednich ofert pracy na rynku (zwłaszcza dla matek ciężarnych, czy wychowujących małe dzieci), brak odpowiednich kwalifikacji itp., nie mają znaczenia dla spełnienia przesłanki tzw. niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2008 r., II SA/Gd 764/07).

Tymczasem w niniejszej sprawie strona ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki na niepełnosprawną córką, w sytuacji gdyby nie sprawowała nad nią opieki, nie byłaby gotowa do podjęcia zatrudnienia. W dacie złożenia wniosku o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego nie była bowiem zdolna do pracy – przysługiwało jej wówczas świadczenie rehabilitacyjne.

Nie ma oczywiście racji Sąd I instancji, że w postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanym w ustawie o świadczeniach rodzinnych, nie można sięgać do przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512). Skoro bowiem organy odmówiły stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na przyznane jej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, należało wyjaśnić charakter prawny tego ostatniego.

Nie ma bowiem przeszkód, by w sytuacji, gdy zaistniały w sprawie stan faktyczny (prawo strony do świadczenia rehabilitacyjnego) utrudniał w znacznym stopniu subsumcję tego stanu faktycznego pod normę prawną regulującą uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, sięgnąć do innego aktu prawnego, zawierającego unormowania dotyczące owego stanu faktycznego i pozostającego przecież w tym samym otoczeniu systemowym stanowiącym jedną całość, pozwalającego na właściwe zastosowanie przepisu , w oparciu o który strona ubiega się o żądane świadczenie.

Stosownie zatem do art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Jak więc widać z niebudzącej wątpliwości treści cytowanego przepisu świadczenie rehabilitacyjne może być przyznane jedynie osobie niezdolnej do pracy. Skoro zatem strona otrzymywała świadczenie rehabilitacyjne – musiała być niezdolna do pracy. To z kolei wyklucza uznanie jej za osobę, która rezygnuje z pracy bądź jej nie podejmuje wyłącznie z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Opieka ta bowiem, którą przecież strona sprawuje, nie jest wyłączną i jedyną przyczyną niepodejmowania przez nią zatrudnienia. Nie można w żaden sposób uznać, że strona znajduje się w takiej sytuacji życiowej i rodzinnej, że gdyby tej opieki nie sprawowała – byłaby w gotowości do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. A tylko taka konstatacja prowadzi do uznania, że spełnione zostały wszystkie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przesłanki te mają bowiem charakter kumulatywny, co oznacza, że prawo do żądanego świadczenia uzależnione jest od łącznego ich wystąpienia. Skoro zatem nie można przyjąć, że rezygnacja z pracy bądź niepodejmowanie zatrudnienia (w przytoczonym wyżej rozumieniu) nie jest wyłącznie skutkiem sprawowania opieki na niepełnosprawną córką – świadczenie pielęgnacyjne nie mogło zostać stronie przyznane.

Należy również dodać, że przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego dowodzi, że osoba je otrzymująca jest niezdolna do pracy, ale tylko wówczas, gdy dowód ten nie zostanie obalony. Inaczej rzecz ujmując – należy przyjąć domniemanie, że w okresie, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, osoba je otrzymująca jest niezdolna do pracy. Domniemanie to może zostać jednak obalone, gdyż moc wiążąca ostatecznej decyzji organu rentowego przyznającej to świadczenie nie obejmuje stwierdzenia, że przez cały okres, na który je przyznano, pracownik jest niezdolny do pracy, a w szczególności, że po wydaniu takiej decyzji tej zdolności do pracy nie odzyskał (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2009 r., I PK 39/09). W niniejszej sprawie jednak domniemanie to nie zostało obalone. Strona w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywała bowiem świadczenie rehabilitacyjne, co jednoznacznie potwierdzało jej niezdolność do pracy w tym okresie.

Należy również przyznać rację autorowi skargi kasacyjnej, że nie było w tej sytuacji potrzeby sięgać do negatywnych przesłanek uniemożliwiających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, określonych w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro bowiem strona nie spełniła przesłanek pozytywnych z art. 17 ust. 1 – to rozpatrywanie przesłanek negatywnych nie miało sensu.

Skoro zatem skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy, zaś autor skargi kasacyjnej zawarł w niej jedynie zarzuty naruszenia prawa materialnego, Sąd, stosownie do art. 188 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi.

Z uwagi na szczególne uzasadniony przypadek Sąd odstąpił do zasądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.