Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 230/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2005 r. spawy ze skargi I. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 1 do 4 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz o niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 z późna zmianami), po rozpatrzeniu wniosku I. S. odmówił przyznania mu uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji do pracy przymusowej w III Rzeszy.

Z motywów uzasadnienia tej decyzji wynika, że I. S. doznał prześladowań nie objętych przepisami powołanej ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. S. podniósł, iż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca i domagał się jej weryfikacji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w trybie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że I. S. w [...] został wraz z rodzicami deportowany do [...], gdzie jego rodzice pracowali przymusowo do [...] Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby przebywali w jakimkolwiek hitlerowskim obozie w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy o kombatantach (...). Natomiast sam I. S. nie był odebrany rodzicom w celu poddania eksterminacji lub przymusowemu wynarodowieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, gdyż był jego zdaniem osobą represjonowaną oraz nie może się pogodzić z niesprawiedliwą i krzywdzącą dla niego decyzją. Akcentował, że zachorował na skutek przebywania w [...] na robotach przymusowych i do dziś się leczy.

Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnioskował o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany wcześniej zajętego w sprawie stanowiska, bowiem pobyt wraz z rodzicami na robotach przymusowych nie jest represją, a okoliczności podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik podjętego w niej rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "ustawą p.p.s.a." oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bada czy przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych aktów.

W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli w aspekcie zgodności z prawem podlegała zaskarżona decyzja i postępowanie, które ją poprzedziło z punktu widzenia, ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność tej decyzji.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zdaniem Sądu z uwagi na powyższe uregulowania ustawy p.p.s.a. skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowym zatem zagadnieniem w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy zaskarżona decyzja pozostaje w zgodności z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "ustawą o kombatantach", a także czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ustawa o kombatantach przewiduje szereg tytułów, które stanowić mogą podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący, jak się wydaje, podstawę prawną przyznania mu uprawnień upatruje w represjach jakich doznał ze strony [...] przebywając wraz z rodzicami, jako kilkuletnie dziecko, na robotach przymusowych w [...].

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i pkt 4 ustawy o kombatantach przepisy tej ustawy stosuje się do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są zaś okresy przebywania:

- z przyczyn politycznych, narodowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,

- z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach,

- w więzieniach polskich na mocy skazania w latach 1944-1956 na podstawie wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Na tle powołanego przepisu ustawy o kombatantach podzielić należy stanowisko organów orzekających o nie przyznaniu skarżącemu uprawnień kombatanckich.

Rację mają organy orzekające w sprawie, że brak jest podstaw do uznania za represję w rozumieniu ustawy kombatanckiej okresów przebywania skarżącego wraz z rodzicami na robotach przymusowych na terenie [...]. Obowiązek wykonywania robót przymusowych przez rodziców skarżącego, jak przebywanie z nimi skarżącego, który wówczas był kilkuletnim dzieckiem, na pewno były następstwem działań władz hitlerowskich, lecz przepisy ustawy kombatanckiej nie przewidują możliwości przyznania z tego tytułu uprawnień kombatanckich.

Niewątpliwie trudne warunki pobytu, w jakich przebywał skarżący miały wpływ na jego stan zdrowia. Nie można jednak utożsamiać ich z miejscami odosobnienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Bezspornie w czasie deportowania skarżącego wraz z rodzicami do [...] tj. od [...] do [...] skarżący nie był osobą osadzoną przez władze niemieckie, ani też nie pozostawał w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Zgodzić się także należy ze stanowiskiem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że omawiana ustawa o kombatantach nie przewiduje z tego tytułu przyznania uprawnień kombatanckich.

W zakresie decyzji podejmowanych przez ten organ orzekający ustawodawca nie pozostawił temu organowi żadnej sfery uznania, bowiem decydujące pozostaje tutaj jedynie brzmienie przepisów ustawy o kombatantach.

W tej sytuacji skarżący nie może być zaliczony do osób objętych represjami, które uzasadniają przyznanie uprawnień kombatanckich.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi, obowiązująca ustawa o kombatantach nie zalicza doznanych przez skarżącego chorób do okoliczności uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich. W tym stanie rzeczy skarżący błędnie uznał, że posiada status osoby represjonowanej uprawnionej z tego tytułu do nabycia uprawnień kombatanckich.

Ustalenia organu administracyjnego wynikały zatem z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów wynikających z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedstawione powyżej okoliczności sprawy pozwalają uznać, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w kontrolowanej decyzji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a odmowa przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich była w pełni uzasadniona, ze względu na nie spełnienie przez skarżącego dyspozycji zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o kombatantach.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu to na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.