Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2179/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 6o ust 1, 53 ust 4
journal: Dz.U. 2015 poz 199
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], którym nie uzgodniono inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z poddaszem użytkowym i garażem oraz przydomowej oczyszczalni ścieków z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] w N., położonej w Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki [...] i [...] oraz obszarach Natura 2000: "Dolina P." [...] i "Dolina D." [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Burmistrz Miasta W. zwrócił się, na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla powyższej inwestycji.

Regionalny Dyrektor po przeprowadzeniu oględzin terenu, postanowieniem z dnia [...] maja 2014 roku, znak: [...] , odmówił uzgodnienia przedmiotowej inwestycji ze względu na naruszenie przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki P. i D. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2005r. Nr [...] poz. [...] ze zm.), który mówi o zakazie "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej". Organ I. instancji podczas oględzin terenu stwierdził, że widoczny na załączniku graficznym do projektu decyzji zbiornik wodny na działce nr ew. [...] (oznaczony literą "W") stanowi starorzecze rzeki P.. Starorzecze wypełnione jest wodą, a jego brzegi porośnięte są roślinnością wodną. Stanowi ono zbiornik wodny, do którego ma zastosowanie zakaz i nie jest ono, tak jak wskazano w projekcie decyzji, elementem aranżacji ogrodu. Regionalny Dyrektor wskazał także na obecność zbiornika wodnego na działce nr ew. [...], którego brzegi porasta wierzba, pałka wodna i inna roślinność wodna. Uwzględniając fakt, że działka nr ew. [...], na której planuje się przedmiotową inwestycję położona jest w 100 metrowej strefie od tych zbiorników, Regionalny Dyrektor nie uzgodnił projektu decyzji przedstawionego przez Burmistrza W.. Organ l instancji wyjaśnił nadto, że względu na brak określenia skali na załącznikach graficznych do projektu decyzji w celu określenia odległości zbiorników wodnych od przedmiotowej działki posiłkował się ogólnodostępnymi mapami z serwisu internetowego Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Od tego postanowienia zażalenie wniósł Z. P. zarzucając, że działka nr ew. [...] to tereny zakrzaczone, zadrzewione i bez wody a gdyby nie ingerencja i zagospodarowanie tej działki przez właścicieli działek sąsiednich [...], [...], [...], [...] i innych nie byłoby w niej wody. Na działce [...] zbiornik wodny jest zbiornikiem sztucznym i jest porośnięty. W bezpośrednich granicach i styczności do działek [...] i [...], zawierających tzw. zbiorniki wodne znajdują się liczne zabudowania mieszkalne i inne. Znacznie bliższa ich lokalizacja względem tych zbiorników nie przeszkadzała poprzednio, aby pozytywnie zaopiniować ich usytuowanie.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpoznaniu zażalenia wskazał, że punktem spornym jest zastosowanie w sprawie zakazu "budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej" zawartego w § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia.

Organ odwoławczy po dokonaniu analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy stwierdził, iż brak uzgodnienia projektowanych warunków zabudowy - ze względu na naruszenie tego zakazu - jest prawidłowy. Wskazane w powołanym przepisie ograniczenie budowy obiektów budowlanych odnosi się do terenów usytuowanych w obrębie 100 metrów od brzegów rzek, jezior oraz innych niż jeziora zbiorników wodnych. Zbiorniki wodne ze względu na uwarunkowania geologiczne, glebowe oraz zachodzącą sukcesję i działalność człowieka cechuje duże zróżnicowanie. Z tego względu zakaz zabudowy od "innych zbiorników wodnych niż jeziora" nie jest warunkowany wielkością, sposobem użytkowania czy pochodzeniem (naturalnym bądź antropogenicznym) zbiorników wodnych. Takim "innym zbiornikiem wodnym", o którym mowa w cyt. przepisie, jest znajdujący się zbiornik wodny na terenie działki nr ew. 113 (oznaczony jako W), jak również na działce o nr ew. 116 (oznaczony jako W).

Organ odwoławczy podał, że analiza materiałów kartograficznych (tj. załącznika graficznego do projektu decyzji oraz map znajdujących się na stronie prowadzonej przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii) wykazała, że na działce nr ew. [...] znajduje się starorzecze rzeki P. o długości około 200 metrów i szerokości około 15 metrów (sama rzeka biegnie około 170-260 metrów na północ od działki). Istnienie starorzecza potwierdziły przeprowadzone przez organ I. instancji oględziny w terenie.

Zdaniem organu, istniejące starorzecze nie może być potraktowane jako aranżacja ogrodowa. Ze wskazania skarżącego o "zakrzewieniu", "zadrzewieniu" wynika także, że starorzecze ma charakter naturalnego, zarastającego zbiornika wodnego. Potwierdzają to zdjęcia z oględzin, ukazujące brzegi starorzecza porośniętego wierzbą.

Organ odwoławczy podkreślił, że działka nr ew. [...], na której ma być zrealizowana planowana inwestycja, choć nie przylega bezpośrednio do starorzecza, położona jest w zasięgu 100 metrów od jego brzegów. Natomiast użyte w rozporządzeniu określenie "pas szerokości 100 m" oznacza, iż istotna jest odległość konkretnej działki od brzegów danego zbiornika wodnego. Zakaz zabudowy dotyczy wszystkich działek położonych w strefie 100 metrów od brzegów zbiornika wodnego i niekoniecznie przylegających do jego brzegów. Z przepisu wynika także, że zakaz ma zastosowanie do nowych obiektów budowlanych, niezależnie od tego jaki jest obecny stan i sposób zagospodarowania tej strefy. Obecność obiektów budowlanych w bezpośrednim sąsiedztwie starorzecza usytuowanego na działce nr ew. [...], nie uprawnia organu uzgadniającego, by nie stosował zakazu.

Organ podał także, że zbiornik wodny położony w rogu działki nr ew. [...], podobnie jak starorzecze, stanowi porośnięte wierzbą, naturalne oczko wodne o minimalnych rozmiarach, które nie może być uznane za sztuczną aranżacją ogrodową. Fakt, że zbiornik ten jest bardzo małych rozmiarów, nie uprawnia organu II. instancji, by nie stosował ograniczenia wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Planowana inwestycja znajduje się w jego 100 metrowej strefie, co powoduje, że narusza ten przepis.

Oznacza to, że projekt decyzji umożliwiający realizację domu jednorodzinnego, garażu i przydomowej oczyszczalni ścieków w strefie 100 metrowej od zbiornika wodnego, gdzie nie jest prowadzona gospodarka rybacka, a wymienione obiekty budowlane nie są związane z jej prowadzeniem, narusza § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia. Niemożliwe jest zatem uzgodnienie zamierzonej inwestycji.

Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. P.. Wskazał, że podtrzymuje swoją argumentację zaprezentowaną w zażaleniu, ponadto zaznaczył, że w jego ocenie, zbiorniki wodne znajdujące się na działkach nr [...] i [.[..] stanowią element aranżacji ogrodowej.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach, a rozstrzygnięcia organów orzekających w niniejszej sprawie odpowiadają prawu.

Bezsporne jest, że działka nr [...] w N., na której skarżący planował inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położona jest w Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki P. i D. oraz na obszarach Natura 2000: "Dolina P." [...] i "Dolina D." [...]. Potwierdza to m.in. pismo Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Objęta jest zatem rozporządzeniem Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki P. i D. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2005r. Nr [...], poz. [...] ze zm.).

Stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 (w zw. z art. 64 ust. 1), w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż park narodowy i jego otulina obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Do form ochrony przyrody - stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) - zalicza się m. in. obszary chronionego krajobrazu. Z tej przyczyny w niniejszej sprawie, decyzja o warunkach zabudowy podlegała uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W..

W art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wskazano jakie zakazy mogą być wprowadzone w obszarze chronionego krajobrazu. W pkt 8 tego przepisu przewidziano, że w obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony m.in. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zakaz te został powtórzony w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki P. i D..

Z akt sprawy, wynika, że działka przeznaczona pod zainwestowanie znajduje się w pasie 100 m od linii brzegowej zbiorników wodnych znajdujących się na działkach oznaczonych nr ew. [...] oraz [...]. Organ wskazał, że na działce nr [...] znajduje się starorzecze rzeki P. o długości ok. 200 metrów i szerokości ok. 15 metrów. Z protokołu oględzin z dnia [...] maja 2014 r. wynika, że brzegi starorzecza są nieurządzone, bez aranżacji, porośnięte roślinnością wodną, a w samym starorzeczu znajdowała się woda. Natomiast mały zbiornik wodny usytuowany na działce nr [...] porośnięty jest wierzbą oraz pałką wodną. W dniu oględzin znajdowała się w nim woda. Organy ustaliły, że [...] położona jest w całości w promieniu 100 m od starorzecza oraz w odległości mniejszej niż 100 m od zbiornika usytuowanego na działce nr [...]. Okoliczności tych skarżący nie kwestionował. Zakwestionował natomiast charakter zbiorników wodnych zlokalizowanych na działkach [....] i [...]. Uważa je za element aranżacji ogrodowej. Podniósł także, że tereny położone w pobliżu są częściowo zabudowane.

Zauważyć należy, że Wojewoda w powoływanym rozporządzeniu dokonał jedynie rozróżnienia na rzeki, jeziora i inne zbiorniki wodne. Zatem w ramach innych zbiorników wodnych mieszczą się wszystkie zagłębienia terenu wypełnione wodą, bez względu na to czy są naturalne czy powstałe w wyniku działalności człowieka. Będą to zatem takie zbiorniki wodne jak stawy, sadzawki czy wyrobiska, na ogół o niewielkiej powierzchni do kilku arów, pełniące ważną funkcje w ekosystemach przyrodniczych.

W ocenie Sądu intencją Wojewody przyjmującego w powoływanym rozporządzeniu zakaz wynikający z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo wodne, było ograniczenie zabudowy w odległości 100 metrów od wszystkich naturalnych zbiorników wodnych. W niniejszej sprawie, według poczynionych ustaleń, należało przyjąć, że zbiorniki wodne na działkach nr [...] i [...] powstały bez ingerencji człowieka i nie służą prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Nie można zatem uznać ich, wbrew twierdzeniu skarżącego, za element aranżacji ogrodowej.

W ocenie Sądu, nie ulega również wątpliwości, że celem ustanowienia zakazów na obszarach objętych ochroną, jest ochrona tych terenów przed ingerencją człowieka w daną formę ochrony przyrody. Z powoływanego rozporządzenia nr [...] wynika również zakaz likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych (§ 3 ust. 1 pkt 7), nakaz zachowania śródpolnych torfowisk, zabagnień, podmokłości oraz oczek wodnych (§ 2 ust. 2 pkt 7), nakaz zachowania i ochrony zbiorników wód powierzchniowych wraz z pasem roślinności okalającej, poza rowami melioracyjnymi (§ 3 ust. 3 pkt 1), nakaz utrzymania i wprowadzania zakrzewień i szuwarów wokół zbiorników wodnych, w szczególności starorzeczy i oczek wodnych jako bariery ograniczającej dostęp do linii brzegowej (§ 3 ust. 3 pkt 10). Wobec tego ustanowienie tego rodzaju nakazów służyć miało nie tylko ochronie samej rzeki, ale również starorzeczy i istniejących oczek wodnych.

Z tego względu, w świetle ustalonego stanu faktycznego, nie było możliwe uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z poddaszem użytkowym i garażem oraz przydomowej oczyszczalni ścieków z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] w N.

Za prawidłowe należy uznać stanowisko organów orzekających w sprawie, że obecność obiektów budowlanych w bezpośrednim sąsiedztwie starorzecza nie uprawnia organu uzgadniającego do odstąpienia od zakazu określonego w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki P. i D.. Organ uzgadniający oceniał bowiem w niniejszym postępowaniu, czy w świetle obowiązujących przepisów, możliwa jest realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia na terenie objętym ochroną krajobrazową, a nie prowadził postępowania co do legalności posadowienia w bezpośrednim sąsiedztwie starorzecza budynków. Nie należy to bowiem do jego kompetencji.

Co do zarzutu skarżącego, że na niektórych działkach znajdujących się w owej 100 m strefie istnieje zabudowa – należy stwierdzić, że mogła powstać przed uchwaleniem rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...], a jeśli miało to miejsce w późniejszym terminie, to ochronie - także sądowej - podlega gwarantowana konstytucyjnie równość wobec prawa, a nie wobec jego naruszeń.

Sąd w zaskarżonych postanowieniach nie dostrzegł także tego rodzaju naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi z urzędu.

Z tego względu , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.