Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 4/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 169 par. 1, art. 14g par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...], nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej – organ interpretacyjny, Dyrektor KIS) zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 13 § 2a, art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm. - dalej - o.p.), po rozpatrzeniu zażalenia L. W. (dalej - Skarżący, Wnioskodawca), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...], którym pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek z dnia 27 czerwca 2018 r. uzupełniony pismem z dnia 30 lipca 2018 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 2 lipca 2018 r. Skarżący zwrócił się do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym przedstawił następujące zdarzenie przyszłe: Wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce. Objęty jest nieograniczonym obowiązkiem podatkowym na terytorium Polski. Jest on właścicielem nieruchomości położonych w T. przy ul. [...] objętych obecnie księgami wieczystymi [...]; [...]; [...], [...]; [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...]. Wnioskodawca stał się właścicielem wspomnianych nieruchomości w latach 1998 - 2006.

Następnie Skarżący opisał czynności podejmowane w związku z nabywaniem nieruchomości. Otóż na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] Rep. A nr [...], zawartej w formie aktu notarialnego, Wnioskodawca wraz z żoną K. W. (dalej – żona) nabyli do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską od A S.A. w K. prawo użytkowania wieczystego gruntu części wspomnianej nieruchomości wraz z prawem własności budynków oraz innych urządzeń na nim się znajdujących stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.

Z kolei na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] (nr [...]) prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało przekształcone w prawo własności.

Obecnie przedmiot ówczesnej transakcji stanowi majątek osobisty Wnioskodawcy na podstawie umowy z dnia [...] marca 2002 r. o podziale majątku dorobkowego żony i Wnioskodawcy. Dokonując podziału majątku Wnioskodawca i jego ówczesna małżonka nie dokonywali jakichkolwiek dodatkowych rozliczeń, spłat, dopłat itp.

W dniu 24 lutego 2000 r. Wnioskodawca nabył również do majątku prywatnego nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...], nieruchomość ta również położona jest w T. przy ul. [...].

W dniu 22 listopada 2006 r. Wnioskodawca nabył część nieruchomości obejmującą działki ewidencyjne o numerach [...] oraz [...], nieruchomość ta została nabyta przez Wnioskodawcę do majątku stanowiącego jego majątek osobisty na podstawie umowy zamiany nieruchomości z dnia 22 listopada 2006 r. zawartej z Miastem T. w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]).

Jak zauważył skarżący, w trakcie posiadania powyższych nieruchomości kilkukrotnie dokonano nowego podziału geodezyjnego i wszystkie działki zostały objęte jedną księgą wieczystą o numerze [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T..

W dniu 7 maja 2010 r. wystąpiono do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o wydzielenie działek, wskutek czego odłączono z księgi wieczystej nr [...] poszczególne działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], dla których założono nowe księgi wieczyste o numerach: [...], [...] oraz [...]. Decyzją podziałową Burmistrza Miasta T. o nr [...] z dnia [...] zatwierdzającą podział nieruchomości dokonano kolejnego podziału geodezyjnego, w wyniku, którego podzielono działkę nr [...] na działki o nr [...] i [...] oraz działki nr [...], [...], [...] na działki o nr [...], [...], [...]. W związku z powyższym 5 sierpnia 2010 r. złożony został kolejny wniosek do Sądu Rejonowego w T. o ujawnienie wskazanego podziału oraz odłączenie z księgi wieczystej nr [...] dwóch działek o nr [...], [...] i założenie dla nich dwóch oddzielnych ksiąg wieczystych nr [...] oraz nr [...].

Wnioskodawca zaznaczył, że nieruchomość położona w T. przy ulicy [...] jest częściowo zabudowana budynkami i budowlami, a częściowo stanowi tereny niezabudowane.

Dodał, że wskazane powyżej nieruchomości nabył, jako osoba prywatna. Nabywając przedmiotowe nieruchomości nie miał intencji ich odprzedaży. Wyjaśnił, iż obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Natomiast w okresie od [...] 1994 r. do [...] 2002 r. prowadził działalność gospodarczą, która nie miała jakiegokolwiek związku z obrotem nieruchomościami. Ponadto wskazał, że nieruchomości te nie były wykorzystywane w prowadzonej przez niego jak i żadnej innej działalności gospodarczej.

We wniosku stwierdzono, że Skarżący jest osobą niepełnosprawną, co potwierdził w dniu [...] Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w T. w orzeczeniu nr [...].

Końcowo wskazano, że Wnioskodawca prowadzi rozmowy, których efektem może być sprzedaż nieruchomości opisanych powyżej, tj. nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr: [...]; [...]; [...], [...]; [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...] wraz z posadowionymi na tych nieruchomościach budynkami i budowlami.

W związku z powyższym opisem Wnioskodawca zadał następujące pytanie: Czy słusznie Wnioskodawca przyjmuje, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr: [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...] wraz z posadowionymi na tych nieruchomościach budynkami i budowlami nie będą na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiły przychodu z uwagi na fakt, że zbywane są po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie?

Pismem z dnia 20 lipca 2018 r. Dyrektor KIS wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o wyczerpujący opis zdarzenia przyszłego, tj.:

1) Jaki był cel nabycia nieruchomości przez Wnioskodawcę i jego żonę na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] aktem notarialnym Rep. A nr [...] ?

2) Jaką powierzchnię stanowią grunty nabyte na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] aktem notarialnym Rep. A nr [...] i czym były zabudowane oraz jakie urządzenia się na nim znajdowały ?

3) Jaki miały charakter nabywane grunty wg obowiązujących wówczas planów zagospodarowania przestrzennego ?

4) Czy na dzień złożenia wniosku działki te są nadal zabudowane i czy znajdują się na nich te urządzenia ? Jeżeli nie, to jaki był dalszy los przedmiotowych zabudowań i urządzeń ?

5) W jaki sposób Wnioskodawca i jego małżonka korzystali z przedmiotowych gruntów budynków i urządzeń do dnia podziału majątku w dniu [...] marca 2002 r.?

6) Jaki był cel dokonanego przez małżonków podziału majątku z ówczesną małżonką Wnioskodawcy, skoro w drodze tej czynności stał się on jedynym właścicielem całej zakupionej w 1998 r. nieruchomości, a czynność ta odbyła się bez żadnych spłat i dopłat ?

7) Jaki był cel nabycia w dniu [...] aktem notarialnym Rep. A nr [...] części nieruchomości na podstawie umowy zamiany nieruchomości z Miastem T.?

8) Jaką powierzchnię mają grunty nabyte na podstawie umowy zamiany z dnia [...] aktem notarialnym Rep. A nr [...] i czy były zabudowane, jeżeli tak to, jaka to była zabudowa ?

9) Jaki miały charakter grunty nabyte na podstawie umowy zamiany z dnia 22 listopada 2006 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...], wg obowiązujących wówczas planów zagospodarowania przestrzennego lub innych dokumentów ?

10) Co stanowiło ekwiwalent w zawartej w dniu 22 listopada 2006 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] umowie zamiany nieruchomości z Miastem T.? Jeżeli była to inna nieruchomość, to czy była używana lub stanowiła środek trwały lub znalazła odzwierciedlenie w kosztach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej ?

11) Jak położone są względem siebie nieruchomości nabyte w dniu 24 września 1998 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] i w dniu 22 listopada 2006 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] części nieruchomości zawartej na podstawie umowy zamiany nieruchomości (np. czy są to grunty ze sobą graniczące) ?

12) Wnioskodawca podnosi, że "w trakcie posiadania w/w nieruchomości, kilkakrotnie dokonano nowego podziału geodezyjnego i wszystkie działki zostały objęte jedną księgą" - kto był inicjatorem powyższych działań i jaki był ich cel ?

13) Wskazanie wszystkich dokonanych podziałów geodezyjnych i scaleń gruntów ze wskazaniem osoby, która o nie występowała i określenia celów dokonanych czynności ?

14) Kto wystąpił do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o wydzielenie działek i jaki był cel tego wydzielenia ?

15) Na czyj wniosek Burmistrz Miasta T. wydał decyzję podziałową nr [...] z dnia [...] i jakie było uzasadnienie dokonanego podziału ?

16) Jeżeli to Wnioskodawca wnioskował o wydanie decyzji o podziale z dnia [...], to jaki był cel tej czynności, co ona Wnioskodawcy umożliwiała lub ułatwiała ?

17) Przedstawienie jak na dzień złożenia wniosku o wydanie interpretacji przedstawia się charakterystyka poszczególnych działek powstałych na skutek opisanych we wniosku działań ze wskazaniem ich powierzchni, rodzaju zabudowy i przeznaczenia wg obowiązującego planu zagospodarowania, uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy lub z innych dokumentów wydanych w tym zakresie ?

18) Wskazanie nakładów jakie poniósł Wnioskodawca w trakcie posiadania nieruchomości będących przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji oraz określenie celu ich poniesienia ?

19) Jakie Wnioskodawca podjął lub ma zamiar podjąć działania marketingowe, aby pozyskać ewentualnych klientów na nieruchomości będące przedmiotem zapytania ?

20) Z kim Wnioskodawca prowadzi rozmowy, których efektem ma być sprzedaż nieruchomości opisanych we wniosku o wydanie interpretacji?

Odpowiadając na powyższe wezwanie Skarżący w piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. wskazał, że:

1) Celem nabycia nieruchomości była lokata kapitału. W tamtym czasie Wnioskodawca dysponował środkami pieniężnymi, które postanowił przeznaczyć na zakup nieruchomości.

2) Łączna powierzchnia gruntów nabytych na mocy aktu notarialnego Rep. A [...] – [...] m2. Wymienił tu także budowle i urządzenia posadowione na gruncie.

3) Poinformował, że w dacie zakupu przedmiotowej nieruchomości nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Miejscowy plan m.in. dla tego obszaru został uchwalony dopiero uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...]. Jednocześnie Wnioskodawca wskazał, że tereny nabyte przez niego i jego małżonkę miały charakter mieszany, w skład nieruchomości wchodziły tereny o przeznaczeniu przemysłowym (posadowione na nich były budynki i budowle przeznaczone na zakłady mięsne, które nigdy nie zostały uruchomione), jak również działki rolne, drogi, nieużytki itp.

4) Na dzień złożenia wniosku większość działek jest nadal zabudowanych. Część urządzeń została zdemontowana ze względu na ich degradację. Urządzenia te nie były zbywane tylko złomowane.

5) Wnioskodawca oraz jego małżonka nie wykorzystywali przedmiotowych gruntów. Ich rola sprowadzała się do pasywnego posiadania.

6) Małżonkowie w ówczesnym czasie przeprowadzali rozwód. Majątek wspólny został podzielony na odrębne majątki osobiste. Przy podziale małżonkowie ustalili, że nieruchomości będą wchodziły w skład majątku Wnioskodawcy. Małżonka Wnioskodawcy otrzymała inne części majątku wspólnego, w tym środki pieniężne i samochód.

7) Celem dokonanej 22 lipca 2006 r. transakcji była zamiana działek pomiędzy Wnioskodawcą a Miastem T.. Zamiana ta była zainicjowana przez Miasto, które chciało włączyć do majątku własnego działki wówczas oznaczone jako [...] oraz [...] w celu budowy drogi dojazdowej do projektowanej wtedy oczyszczalni ścieków. Wnioskodawca w zamian otrzymał działki o podobnej powierzchni i położeniu.

8) Otrzymane działki miały powierzchnię: działka nr [...] - [...] arów [...] m2, działka nr [...] - [...] arów [...] m2. Były one niezabudowane, nieuzbrojone i nieogrodzone.

9) Jak wskazano powyżej, w dacie zakupu przedmiotowej nieruchomości nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Został on przyjęty dopiero uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...]. Podniósł ponadto, że w treści aktu notarialnego Rep. A nr [...] działki były oznaczone jako: działka nr [...]- grunty orne (RV); działka nr [...]- w części: drogi (dr), tereny przemysłowe (Ba), grunty orne (RV).

10) Ekwiwalentem przekazanym przez Wnioskodawcę na rzecz Miasta T. była nieruchomość, tj.: działki o nr ewidencyjnych [...] i [...]. Zamienione działki Wnioskodawcy nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej, a tym samym nie znajdowały odzwierciedlenia w kosztach działalności gospodarczej.

11) Działki graniczą ze sobą.

12) Inicjatorem podziałów geodezyjnych i objęciem działek jedną księgą wieczystą był Wnioskodawca. Miało to na celu głównie uporządkowanie struktury majątkowej Wnioskodawcy. Szczegółowe informacje dotyczące celu dokonanych podziałów działek przedstawione zostały w pkt 13. Jednocześnie Wnioskodawca podniósł, że wskazane w pkt 13 podziały działek były inicjowane przez niego. Podkreślił przy tym, że podziały te nie miały na celu przygotowania nieruchomości do sprzedaży, a wykonywane były "od hoc", z uwagi na występujące okoliczności.

13) Podział działek:

1) Decyzja nr [...] z dnia [...]. Podział działki [...] na działki o nr: [...], [...]. Wydzielenie działki zostało dokonane w związku z zainteresowaniem potencjalnego kupującego nabyciem działki nr [...]. Ostatecznie do transakcji nie doszło.

2) Decyzja nr [...] z dnia [...]. Podział działki nr [...] na działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...]. Podział dokonany w celu przeniesienia prawa własności działek w trybie art. 66 o.p. - w celu rozliczenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości. Wnioskodawca nie dysponował środkami na zapłatę podatku od nieruchomości, a tym samym zmuszony był przenieść ich własność w trybie art. 66 o.p.

3) Decyzja nr [...] z dnia [...]. Podział działki nr [...] na działki o nr: [...], [...]. Podział ten wynikał z zainteresowania tym gruntem potencjalnego kupującego. Wnioskodawcy złożono ofertę zakupu tego właśnie fragmentu nieruchomości.

4) Decyzja nr [...] z dnia [...]. Podział działki nr [...] na działki o nr: [...], [...], [...]. Podział miał na celu wydzielenie działek w celu zabezpieczenia kredytu. Wnioskodawca nie chciał obciążać hipoteką całej nieruchomości tylko jej część.

5) Decyzja z dnia [...] nr [...]. Podział działki nr [...] na działki o nr: [...], [...]. Podział działek nr [...], [...], [...] na działki o nr: [...], [...], [...]. Celem dokonanego podziału było wydzielenie działek, na których znajdowały się studnie głębinowe. B sp. z o.o. w B. zainteresowane było zakupem działek gruntu: [...] oraz [...]. Dokonany podział umożliwił Wnioskodawcy sprzedaż tych działek. Wnioskodawca podkreślił, że nie był inicjatorem tej transakcji, inicjatywa wynikała ze strony B i pozostawała w związku z koniecznością zaopatrywania mieszkańców w wodę.

6) Decyzja z dnia [...] nr [...]. Podział działek nr: [...], [...], [...], [...], [...]na działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Podział działki nr [...] na działki o nr: [...], [...], [...]. Podział działek nr [...] oraz [...] na działki o nr: [...], [...]. Podział dokonany w celu przeniesienia prawa własności działek w trybie art. 66 o.p. - w celu rozliczenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości.

7) Decyzja z dnia [...] nr [...]. Podział działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Celem było uporządkowanie stanu nieruchomości, nieruchomość była "pocięta" na wiele wąskich pasów, dlatego zdecydowano się na scalenie działek w większe.

Wnioskodawcą zauważył, że formalnie to on był inicjatorem podziałów określonych w pkt 1-7. Jednak tylko decyzja podziałowa, zrealizowana z samodzielnej inicjatywy Wnioskodawcy była to ta wskazana w pkt 7.

14) Z wnioskiem do Sądu Rejonowego w T. formalnie występował każdorazowo Wnioskodawca, gdzie cele wydzielenia wskazane zostały w pkt 13.

15) Z wnioskiem do Sądu Rejonowego w T. formalnie występował każdorazowo Wnioskodawca, cele wydzielenia wskazane zostały w pkt 13.

16) Celem dokonanego podziału było wydzielenie działek, na których znajdowały się studnie głębinowe. B sp. z o.o. w B. zainteresowane było zakupem działek nr: [...] i [...] aby uzyskać możliwość pozyskiwania wody dostarczanej następnie mieszkańcom T. i okolic. Dokonany podział umożliwił Wnioskodawcy sprzedaż tych działek. Podkreślił, że nie był on inicjatorem tej transakcji, gdyż inicjatywa wynikała ze strony B.

17) Przedstawiono tabelę zawierającą następujące dane dotyczące poszczególnych działek: numer, powierzchnię, przeznaczenie wg rejestru gruntów, przeznaczenie wg miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obiekty znajdujące się na działce.

18) Nie poczynił żadnych nakładów na nieruchomość.

19) Poinformował, że nie przeprowadzał i nie zamierza przeprowadzać żadnych działań marketingowych. Potencjalny kupujący sam zgłosił się do Wnioskodawcy z ofertą kupna nieruchomości będących przedmiotem wniosku.

20) Wskazał, że prowadzi rozmowy z pełnomocnikiem C sp. z o.o. w W., która to spółka może być potencjalnym kupującym.

Jednocześnie uzupełniając stan faktyczny opisany we wniosku Skarżący oświadczył, że nie prowadził i nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej. Podejmowane przez niego działania w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie były podejmowane w sposób zorganizowany i ciągły. Wszelkie czynności dotyczące przedmiotowej nieruchomości były działaniami podejmowanymi ad hoc, w zależności od potrzeby. Jednocześnie wskazał, że podejmowane działania związane z podziałem przedmiotowej nieruchomości realizowane były na przestrzeni blisko dwudziestu lat, w konsekwencji trudno uznać je za działania podejmowane w sposób zorganizowany i ciągły. Podkreślił przy tym, że motywem podejmowanych działań nie był zamiar uzyskania zysku ze sprzedaży nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor KIS pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Skarżącego z dnia 27 czerwca 2018 r. Rozstrzygnięcie umotywował tym, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej pozbawiony był obligatoryjnego waloru kompletności, a podstawowy brak polegał na tym, że opis zdarzenia przyszłego nie został przedstawiony w sposób wyczerpujący i na tyle precyzyjnie by można było dokonać jego subsumcji pod określony przepis (przepisy) prawa. Zdaniem organu interpretacyjnego, brak ten przez Skarżącego nie został uzupełniony w wyznaczonym w wezwaniu zakresie, co stanowiło o zasadności zastosowania art. 169 § 1 w związku z art. 14h o.p.

W zażaleniu z dnia 14 września 2018 r. złożonym na postanowienie Dyrektora KIS z dnia [...], pełnomocnik Wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 13 § 2a, art. 14g § 1 oraz art. 169 § 1 i 4 w związku z art. 14h o.p.

Uzasadniając zarzut pełnomocnik stwierdził, że stanowisko organu interpretacyjnego jest wynikiem niedokładnej analizy informacji przedstawionych przez Skarżącego, a także brakiem zrozumienia istoty sprawy oraz brakiem elementarnej wiedzy z zakresu ekonomii. Następnie pełnomocnik odniósł się do każdego z pięciu punktów, mających według Dyrektora KIS uzasadniać pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji. W kwestii pkt 1 pełnomocnik podniósł, że jego mocodawca jednoznacznie stwierdził, że zakupu nieruchomości dokonał w celu lokaty kapitału. Zaprzeczył jednocześnie temu, aby nabycie to było działaniem mającym charakter zarobkowy. Pełnomocnik podkreślił, że błędnie w postanowieniu stawia się znak równości pomiędzy "lokatą kapitału", a "działaniem w celach zarobkowych". Wyjaśnił bowiem, że lokata kapitału oznacza działanie polegające na zamianie jakiś aktywów na inne, potencjalnie mniej podatne na utratę wartości. W niniejszej sprawie jego mocodawca zamienił pieniądze na nieruchomość. Podkreślił jednak, że podejmując taką decyzję w 1998 r. Wnioskodawca nie działał w celach zarobkowych. Nie miał on żadnej gwarancji, że jego zachowanie spowoduje korzyść ekonomiczną, natomiast liczył, że prawdopodobieństwo utraty wartości pieniądza na przestrzeni wielu lat jest większe niż spadek wartości nieruchomości. Jednak nadal nie może on mieć pewności, że poczyniona w 1998 r. lokata kapitału spowoduje powstanie korzyści ekonomicznej.

Zajmując stanowisko odnośnie pkt 2 podkreślono, że udzielając odpowiedzi na pytania Dyrektora KIS, które opatrzone zostały w wezwaniu nr 12 i 13, Wnioskodawca jednoznacznie wyjaśnił przyczyny jakimi się kierował dokonując podziałów lub scaleń. Natomiast organ nie sprecyzował przyczyn, z powodu których uznał, że wyjaśnienia te są niespójne. Ponadto podniósł, że organ interpretacyjny nie może pozostawić bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji z racji uznania danych działań za nieracjonalne, jeżeli są one faktem.

Zdaniem pełnomocnika, nieuprawnione jest założenie poczynione przez organ w pkt 3, że umowa zamiany miała na celu charakter zarobkowy. Otóż, jak podniósł pełnomocnik, zamiana ta została zainicjowana przez Miasto T. w związku z realizowaną inwestycją drogową. Zatem powyższe założenie stanowi nie tylko o nieuprawnionym rozszerzeniu opisu zdarzenia przyszłego, ale również pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami przedstawionymi przez Wnioskodawcę w piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. w pkt 7-10. Dodał, że naturalnym jest dążenie każdego właściciela do zachowania nabytego majątku, a tym samym wspomniana zamiana mieściła się w ramach zwykłego zarządu majątkiem i nie może być rozumiana jako ukierunkowana na uzyskanie przychodu.

W zakresie pkt 4 pełnomocnik wskazał, że pisząc o działaniach ad hoc jego mocodawca miał na myśli brak usystematyzowanej w latach 1998 - 2018 strategii działania. Jednocześnie każdy z realizowanych podziałów/scaleń był podyktowany występującymi w danym momencie okolicznościami, które zostały sprecyzowane w piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. Odnosząc się w ramach tego punktu do zarzutu generowania przez Wnioskodawcę kosztów wynikających z podziałów i scaleń gruntów, w sytuacji gdy nie dysponował on środkami na zapłatę podatku od nieruchomości stwierdził, że: po pierwsze pomiędzy kosztami generowanymi scaleniami/podziałami a wysokością podatku od nieruchomości występuje taka dysproporcja, że trudno wiązać te zdarzenia; po drugie organ interpretacyjny wbrew przedstawionym powodom przeprowadzonych scaleń/podziałów uznał, że dokonane były bez określonego celu.

Zajmując stanowisko odnośnie ostatniego punktu, tj. nr 5, pełnomocnik stwierdził, że wbrew twierdzeniu organu ad hoc nie oznacza dokonywania podziału/scaleń bez przyczyny. Zwrot ten należy rozumieć jako podejmowanie decyzji w zależności od okoliczności występujących w danym momencie. Bezpodstawne, w ocenie pełnomocnika, również jest stanowisko organu, że scalenie rozdrobnionych gruntów było czynnością zmierzającą do jego sprzedaży, podczas gdy miało ono - jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego - na celu uporządkowanie sytuacji majątkowej/właścicielskiej. W tym kontekście pełnomocnik przyjął, że nawet jeżeli w ocenie organu z jakichś względów działanie takie nie było racjonalne, to stanowi ono fakt, który Wnioskodawca zobowiązany był przedstawić w ramach opisu zdarzenia przyszłego.

W końcowej części zażalenia podniesiono, iż fakty tworzące obraz historii związanej z nieruchomością nie może stanowić podstawy do odmowy wydania interpretacji. Podkreślono, że przedmiotem zapytania Wnioskodawcy nie było to, czy podejmowane przez niego działania nosiły znamiona działalności gospodarczej, czy działalności nastawionej na zysk. Okoliczność ta, tj. brak prowadzenia działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę stanowił element opisu stanu faktycznego. Podkreślono, iż przedmiotem zapytania było to, czy zbycie przez Wnioskodawcę, tj. osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej nieruchomości wraz z posadowionymi na tych nieruchomościach budynkami i budowlami nie będzie na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. stanowiło przychodu z uwagi, na fakt iż zbywane są po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor KIS utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].

W uzasadnieniu Dyrektor KIS przedstawił przebieg sprawy, a następnie stwierdził, że treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego, gdyż wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej oraz systemowe odczytanie art. 14b - art. 14h o.p. prowadzą do konkluzji, że organ wydający interpretację jest "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku na tle przedstawionego przez nią stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Ponadto jak wynika z art. 14b i art. 14 h o.p. organ nie ma prawa do prowadzenia postępowania dowodowego, a przedmiotem jego oceny jest tylko i wyłącznie zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji stanowisko wnioskodawcy odnoszące się do możliwości zastosowania i sposobu pojmowania działania wskazanej normy prawa podatkowego w opisanym przez wnioskodawcę stanie faktycznym.

Przechodząc do samej sprawy organ nie zgodził się z zaprezentowanym w zażaleniu rozumieniem pojęcia "lokaty kapitału". Otóż jego zdaniem, znaczenie słownikowe tego zwrotu pozwala na przyjęcie, że w określonych okolicznościach "lokata kapitału" może uzasadniać cel zarobkowy (synonimem lokaty kapitału jest inwestycja). Ponadto zarzut w tym zakresie oparty został na wyrwanej z kontekstu wypowiedzi. W wypowiedzi tej organ wskazał na niespójność stanowiska Wnioskodawcy, który z jednej strony stwierdza, że dokonuje zakupu nieruchomości w celu lokaty kapitału, z własnej inicjatywy dokonuje podziałów i scaleń gruntów, ale robi to ad hoc, a z drugiej strony wskazuje, że jego sytuacja finansowa nie jest najlepsza (brak środków na zapłatę podatku od nieruchomości). Ponadto według organu działania ad hoc polegające na podziałach i scaleniach gruntu, o ile nie mają na celu podwyższenia wartości nieruchomości, stanowią źródło kosztów prowadzących do obniżenia wartości gruntu. Wtedy też takie działania pozostają w sprzeczności z twierdzeniem Skarżącego o tym, iż zakup nieruchomości determinowany był zachowaniem wartości posiadanego majątku.

Organ zaznaczył, że nie neguje okoliczności wskazanych w pkt 7-10 pisma Wnioskodawcy z dnia 30 lipca 2018 r. Zauważa jednak, że umowa zamiany została zawarta w warunkach swobody umów, gdzie obie strony maja takie same prawa. Dlatego też Skarżący mógł domagać się jako zamiennika określonych działek. Natomiast, jak podniósł organ, okoliczności podejmowanych działań rozpatrywał pod kątem ustalenia, czy czynności poprzedzające sprzedaż tego majątku nie wykraczały poza czynności związane ze zwykłym zarządem swym majątkiem prywatnym z uwagi na wskazany przez Wnioskodawcę przepis będący przedmiotem interpretacji, a który może być stosowany jedynie w sytuacji, gdy działania nie mają symptomów działań podejmowanych w ramach działalności gospodarczej, których wyznacznikiem nie jest dokonanie zgłoszenia prowadzenia działalności gospodarczej w odpowiednich rejestrach administracyjnych, a warunki dokonywania czynności, wskazujące na ich zarobkowy charakter.

Zatem podkreślono, że organ nie analizował podejmowanych przez podatnika działań jedynie z punku widzenia ich racjonalności, a w kontekście tego, czy opisane przez Wnioskodawcę zdarzenie przyszłe stanowiące podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej pozwała jednoznacznie przesądzić, czy dokonując sprzedaży nieruchomości działa on w ramach zwykłego zarządu swym majątkiem prywatnym, tj. czy zastosowanie w przedstawionym zdarzeniu przyszłym ma art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też regulacja ta nie znajdzie zastosowania, gdyż odpłatne zbycie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. W tym kontekście, organ przyjął, iż dostarczone przez Skarżącego informacje nie pozwalają na rozstrzygniecie tego zagadnienia. Otóż analiza okoliczności przedstawionych we wniosku doprowadziła organ do stwierdzenia, że sposób ich prezentacji wraz z danymi zawartymi w jego uzupełnieniu, nie pozwalają na klarowne i jednoznaczne określenie opisanego zdarzenia przyszłego, tj. czy w ramach zamierzonej transakcji sprzedaży nieruchomości, działa on w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

W zaskarżonym postanowieniu podkreślono, że wydana w sytuacji niejasnego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego interpretacja nie pełniłaby funkcji ochronnej, bowiem tego rodzaju rozstrzygnięcie wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. Organ kierując do Wnioskodawcy wezwanie dążył do jednoznacznego ustalenia okoliczności faktycznych, aby realizować za pomocą instytucji interpretacji indywidualnej funkcję pewności prawa.

Końcowo organ wskazał, że stosownie do art. 14g § 1 o.p. zasadnie pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek Skarżącego, gdyż nie spełniał wymogu określonego w artykule 14b § 3 o.p.

W skardze z dnia 6 grudnia 2018 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucono zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 14b § 1 i § 3 o.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia i w efekcie niewydanie interpretacji indywidualnej, pomimo tego, że wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne złożonego wniosku, wymagane przez te przepisy zostały spełnione;

2) art. 14b § 5b i art. 165a § 1 w związku z art. 14h o.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, w wyniku którego odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej pomimo braku istnienia przesłanek stanowiących podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej;

3) art. 121 § 1 w związku z art. 14h o.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przejawiające się arbitralnym działaniem organu skutkującym odmową wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy Skarżący miał prawo oczekiwać, iż jego sprawa zostanie rozpatrzona tak jak analogiczne sprawy rozpatrywane w indywidualnych sprawach innych podatników; jednocześnie odmawiając prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej pozbawiono go faktycznie jakiejkolwiek możliwości poddania ocenie organu własnego stanowiska w zakresie planowanych działań albowiem w zestawieniu z celem jakiemu służy wydanie opinii zabezpieczającej i wymaganej w tym zakresie opłacie.

Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie obu postanowień Dyrektora KIS oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę pełnomocnik Skarżącego podniósł, że organ bezzasadnie odmówił wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, czym pozbawił Skarżącego możliwości oceny prawnej przepisów podatkowych wskazanych we wniosku.

Następnie wskazał, że z art. 14c § 1 i 2 o.p. wynika, że elementem wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, który podlega ocenie przez organ interpretacyjny jest stanowisko wnioskodawcy, a nie przedstawiony stan faktyczny, czy też zdarzenie przyszłe. Zasadność tego twierdzenia, zdaniem pełnomocnika, wynika z literalnego brzmienia wspomnianych przepisów, jak i ugruntowanej linii orzeczniczej (np. wyroki NSA: z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1557/08, z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt I FSK 617/12, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 121/13). Jak wskazał pełnomocnik, organ interpretacyjny pomija fakt, iż przedmiotem wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego była ocena skutków podatkowych planowanych działań na tle przedstawionego stanu faktycznego, a nie ocena przedstawionego przez Skarżącego stanu faktycznego. We wniosku wyraźnie wskazano, iż Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wykorzystywał gruntów w ramach działalności gospodarczej. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika, organ interpretacyjny powinien wydać przedmiotową interpretację w zakresie objętym złożonym przez Skarżącego wnioskiem.

W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik Skarżącego podkreślił związanie organu interpretacyjnego treścią wniosku (art. 14c § 1 o.p.), który nie jest uprawniony do modyfikacji przedstawionego w nim stanu faktycznego, jak również jego uzupełnienia, czy jakiejkolwiek innej ingerencji. Dlatego też, jak wskazał pełnomocnik, organ interpretacyjny ocenia możliwość zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do konkretnego, przedstawionego przez wnioskodawcę, stanu faktycznego i w relacji do tego obszaru dokonuje także operatywnej wykładni przepisów prawa, których potencjalną subsumcję rozważa. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika, odmowa wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z powodu niedostatków w stanie faktycznym, nie znajduje uzasadnienia. Stanowisko to, w jego ocenie, znajduje umocowanie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA: z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt II FSK 636/17, z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt I FSK 897/10, z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1523/10).

Podsumowując pełnomocnik stwierdził, że Dyrektor KIS winien przyjąć stan faktyczny wskazany przez Skarżącego (Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, prowadzona w przeszłości działalność gospodarcza nie miała związku z obrotem nieruchomościami, a planowane zbycie nastąpi po okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie) i na tym tle dokonać interpretacji przepisów prawa podatkowego wskazanych przez Skarżącego. Zamiast tego, jak podniósł pełnomocnik, organ wdał się w polemikę, co do oceny zdarzeń faktycznych i w konsekwencji dokonał oceny stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Dyrektor KIS zasadnie pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Skarżącego o wydanie indywidulnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przy czym szczególne znaczenie dla sprawy ma ocena zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku (uzupełnionego pismem z dnia 30 lipca 2018 r.) pod kątem jego zupełności i jednoznaczności, a tym samym rozstrzygnięcie, czy opis ten pozwala na przeprowadzenie rozważań co do prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania i wskazanego przepisu, którego stosowanie budzi wątpliwości.

Zajmując się tym zagadnieniem przytoczyć należy uregulowania dotyczące wydawania interpretacji indywidulanych. Zgodnie z art. 14b § 1 o.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek w tej sprawie może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 o.p.). Co istotne w niniejszej sprawie, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 o.p.).

Przyjmuje się, że w ramach postępowania, którego przedmiotem jest udzielenie interpretacji organ podatkowy nie prowadzi postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego, lecz odnosi się wyłącznie do stanu faktycznego opisanego we wniosku. Bez znaczenia jest to, czy opisane zdarzenia rzeczywiście wystąpiły lub wystąpią, a ich przebieg był/będzie rzeczywiście taki jak przedstawiony przez autora. W postępowaniu tym organ przyjmuje do wiadomości okoliczności wskazane przez wnioskodawcę. Nie bada i nie szuka potwierdzenia ich prawdziwości, czy wiarygodności. Co istotne opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Wyłącznie od jego decyzji zależy, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego. Art. 14b § 3 o.p. jednoznacznie wymaga tylko tego, aby opis ten był wyczerpujący. Jedyną dopuszczalną ingerencją organu podatkowego w opisany przez wnioskodawcę stan faktyczny jest uznanie go za niewyczerpujący, co stanowi brak formalny wniosku o interpretację, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 169 o.p. (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I FSK 1915/14, Lex nr 1994997).

Z treści przepisów regulujących wydawanie interpretacji indywidulanych wynika, że organ podatkowy nie tyle wyjaśnia podatnikowi w jaki sposób należy interpretować konkretny przepis prawa podatkowego, co raczej wskazuje w jaki sposób należy zakwalifikować prawnie konkretny opisany przez podatnika stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe. Przyjąć zatem należy, że interpretacja jest dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Wiąże on zarówno organ interpretujący, jak i sąd administracyjny, dokonujący kontroli interpretacji (zob. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3871/13, Lex nr 2026299). Zatem przedstawionego stanu faktycznego podatkowe organy interpretacyjne, następnie także sądy administracyjne, nie mogą zmieniać, uzupełniać, weryfikować (zob. wyrok NSA z dnia13 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1621/14, Lex nr 2101343). Co więcej organ nie ma prawa do kwestionowania przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, nawet jeżeli byłoby mu wiadomo z urzędu, że opis ten nie pokrywa się z rzeczywistością (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Po 708/16, Lex nr 2161358).

Jak już wspomniano wcześniej, w myśl art. 14b § 3 o.p. zdanie pierwsze składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zapis ten oznacza, że organ interpretacyjny nie jest uprawniony do ustalania faktów (zdarzenia przyszłego) w sprawie, a jedynie do interpretacji tychże faktów przedstawionych przez wnioskodawcę. Jeśli zaś stan faktów przedstawiony we wniosku budzi wątpliwości, jest niepełny organ ma prawo w trybie art. 14h o.p. w związku z art. 169 § 1 o.p. wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, nie może zaś sam ich uzupełniać o swe domysły lub przypuszczenia (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 1065/17, Lex nr 2438466).

Brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego (rozumianego jako zaistniały stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe), stanowiącego podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej w ramach procesu wydawania interpretacji indywidualnej oznacza, że nie można zasadnie oczekiwać od organu podatkowego odpowiedzi na postawione pytania. Niemniej jednak organ interpretacyjny stwierdzając braki wniosku w zakresie art. 14b § 3 o.p. obowiązany jest do wezwania zainteresowanego do ich uzupełnienia w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h o.p. Stworzenie podmiotowi występującemu z wnioskiem o wydanie interpretacji możliwości uzupełnienia popełnionych uchybień stanowi przejaw prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu.

Zauważyć należy, że organ interpretacyjny w trybie art. 169 § 1 o.p. nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, ani przedstawionej we wniosku oceny prawnej stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W tym trybie organ może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe (zob. wyrok NSA z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 1127/16, Lex nr 2517625). Dyrektor KIS w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji winien zatem precyzyjnie wskazać zakres w jakim wniosek winien być uzupełniony, doprecyzowany ponad treść, którą już zawiera. Nieprecyzyjne sformułowanie wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej może doprowadzić do uznania za przedwczesne pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 587/18, Lex nr 2575973; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 387/17, Lex nr 2323114).

Zgodnie z art. 14g § 1 o.p. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 o.p. lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia. Zastosowanie tego uregulowania musi być jednak poprzedzone wspomnianym wcześniej wezwaniem zainteresowanego do uzupełnienia braków według wskazań organu interpretacyjnego, gdzie podstawą prawną wezwania jest art. 169 § 1 o.p. Ostatni z przywołanych przepisów (art. 169 § 1 o.p.) stanowi z kolei, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wynika stąd, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia może nastąpić co do zasady wtedy, gdy wnioskodawca nie uzupełni wniosku według zaleceń organu wydającego interpretację w wyznaczonym przez niego terminie. Przyjmuje się również, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia powinno nastąpić także wówczas, gdy wnioskodawca prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku (zob. K. Teszner. Art. 14(g). W: Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2018):

1) uzupełnił go tylko częściowo,

2) powielił w odpowiedzi na wezwanie argumentację zawartą we wniosku,

3) wezwany do uzupełnienia wniosku przez wniesienie opłaty od wniosku oraz doprecyzowanie stanu faktycznego bądź przedstawienia własnego stanowiska w sprawie wniósł jedynie opłatę.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy przyjdzie wskazać, że problem przedstawiony we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji związany jest ze stosowaniem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 z późn. zm. – dalej u.p.d.o.f.). Wskazany przepis stanowi, że źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 2 u.p.d.o.f., nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Analiza tego uregulowania prowadzi do wniosku, że znajduje ono zastosowanie do transakcji, których przedmiotem są nieruchomości, o ile zostały one przeprowadzone w ramach zwykłego zarządu majątkiem (ich zbycie nie nastąpiło w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej). Mianowicie wprowadzone do art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. zastrzeżenie: "jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej" ma taki skutek, że dla kwalifikacji przychodów uzyskanych ze sprzedaży składników majątkowych do przychodów ze źródła regulowanego tym przepisem, bądź przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.) decydujące znaczenie będzie miało ustalenie, czy stanowią one wynik aktywności podatnika, której można przypisać cechy pozarolniczej działalności gospodarczej z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.

Zatem organ interpretacyjny prawidłowo podniósł, że rozpoznanie problemu zakreślonego wnioskiem Skarżącego wymaga ustalenia w pierwszej kolejności, czy w świetle przedstawionego zdarzenia przyszłego zbycie nieruchomości nastąpi w ramach zwykłego zarządu majątkiem Wnioskodawcy, czy też w ramach działalności gospodarczej. Zaznaczyć należy, że uzyskiwanie dochodu w ramach źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza ma charakter obiektywny w tym znaczeniu, że wymóg zgłoszenia jej do ewidencji działalności gospodarczej, nie jest warunkiem konstytuującym tą działalność.

W tym zakresie organ interpretacyjny uznał, że przedstawiony opis zdarzenia przyszłego nie zawiera elementów pozwalających na rozstrzygnięcie, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe. Mianowicie przyjął, że przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji zdarzenie przyszłe nie zawiera informacji pozwalających na stwierdzenie, czy sprzedaż nieruchomości będzie stanowiło (wyzbycia się) składników majątkowych należących do majątku osobistego (art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.), czy też dokonana zostanie w warunkach działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.).

Dopełniając obowiązkowi wynikającemu z art. 169 § 1 w związku z art. 14 o.p., Dyrektor KIS wystosował wezwanie do Skarżącego o uzupełnienie wniosku. W jego treści sformułowano 20 szczegółowych pytań, które ogólnie rzecz ujmując dotyczyły w głównej mierze celu zakupu nieruchomości wskazanej we wniosku o wydanie interpretacji, a także celowości dokonywania operacji podziałów i scaleń poszczególnych działek wchodzących w skład wspomnianej nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że Wnioskodawca odpowiedział na powyższe wezwanie. Nie kwestionowane jest również to, że udzielił on informacji odnośnie każdego z pytań.

Przekazane informacje zostały natomiast ocenione negatywnie przez organ interpretacyjny, jako niespójne i wzajemnie sprzeczne. Przede wszystkim Dyrektor KIS zwrócił uwagę, że pomimo uznania przez samego Wnioskodawcę zakupu nieruchomości za lokatę kapitału (co zdaniem organu wskazuje na cele zarobkowe), to zaprzeczył on jednocześnie, aby jego wolą była dalsza odsprzedaż tej nieruchomości. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu podniesiono, że Wnioskodawca wskazuje na podejmowanie różnych czynności, np. związanych z zamianą nieruchomości, a także jej podziałem lub scalaniem, twierdząc przy tym, że nie miały one na celu podwyższenia jej wartości. Okoliczności te, według Dyrektora KIS, wykluczają możliwość uznania, że opis zdarzenia przyszłego, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 14b § 3 o.p., jest wyczerpujący. Otóż, w jego ocenie, wspomniane wzajemnie sprzeczne informacje nie dają podstaw wyprowadzenia jednoznacznej informacji co do tego, czy zbycie nieruchomości nastąpi jako zwykły zarząd majątkiem osobistym, czy też będzie kwalifikowane jako sprzedaż w ramach działalności gospodarczej.

Stanowisko organu interpretacyjnego nie zasługuje na akceptację. Otóż w pierwszej kolejności należy podkreślić, że Wnioskodawca dostarczył żądane wezwaniem informacje, odpowiadając na każde z zadanych pytań. Zaznaczyć należy, że treść pytań została skonstruowana przez organ interpretacyjny, a Skarżący stosownie do nich zawarł wyjaśnienia w piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. Nie można przy tym zarzucić Skarżącemu, aby unikał udzielenia informacji wymaganych od niego lub też, aby w piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. powielił argumentację zawartą we wniosku. Zatem uzupełnił on braki wniosku dostrzeżone przez organ interpretacyjny.

Według Sądu, Wnioskodawca dostarczył wiedzy co do tego, czym kierował się dokonując zakupu nieruchomości. Identyfikując poszczególne decyzje oraz działki, jakie ulegały podziałowi lub scalaniu, wskazał kto był inicjatorem tych czynności oraz jaki był ich cel. Wyjaśnił również okoliczności dokonania zamiany działek, która to umowa zamiany została zawarta z Miastem T.. W opisie zdarzenia przyszłego oraz uzupełnieniu Skarżący zawarł również informację co do tego, że nieruchomość zakupiona była jako składnik majątku osobistego i nigdy nie była wykorzystywana do działalności gospodarczej, a ponadto zauważył, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Przełożyło się to w efekcie na stanowisko zaprezentowane przez Skarżącego we wniosku, tj. że w sprawie znajduje zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f., a więc, że sprzedaż nieruchomości będzie wyzbyciem się majątku osobistego.

W tym kontekście zadaniem organu interpretacyjnego było dokonanie oceny przedstawionych przez Wnioskodawcę faktów. Otóż wyrażenie w opisie zdarzenia przyszłego subiektywnego przekonania Wnioskodawcy, że realizuje przychody ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nie może unicestwiać obiektywnie istniejącego źródła przychodów. Oczywiście takiej oceny należy dokonać w świetle okoliczności zaprezentowanych w zdarzeniu przyszłym. Zaznaczyć przy tym należy, nie przesądzając jaki charakter będzie miał przychód ze sprzedaży nieruchomości w niniejszej sprawie, że sam zamiar podatnika osiągnięcia zysku w związku z przeprowadzanymi przez niego transakcjami (czynnościami), nie jest wystarczający dla przypisania uzyskanego z tych operacji przychodu do źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., bez jednoczesnego spełnienia pozostałych przesłanek z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2352/16, Lex nr 2573230).

Wobec tego, że wniosek Skarżącego spełnia wymagania określone w art. 14b § 3 o.p. brak było podstaw do jego pozostawienia bez rozpatrzenia (art. 14g § 1 o.p.).

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że organ interpretacyjny naruszył art. 14g § 1 w związku z art. 169 § 1 o.p., wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, gdyż dotknięte są one tymi sami wadami. Stosownie do art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W odpowiedzi na skargę zamieszczono również wniosek o wyznaczenie rozprawy celem rozstrzygnięcia sprawy, nie wskazując argumentów, które uzasadniałyby to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 122 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Na gruncie tego przepisu wykształciło się stanowisko, że rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżalne postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek strony zawarty w skardze o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże Sądu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gd 1705/16, Lex nr 2270464). Ponadto z treści art. 122 p.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu ("może przekazać"), któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5287/16, Lex nr 2347699). Mając na uwadze powyższe skład orzekający Sądu nie dostrzegł powodów, dla których sprawa miałaby zostać rozpatrzona na rozprawie.

O kosztach postępowania w kwocie 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie doradcy podatkowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 1687) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł.