Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 561/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.119 pkt 2, art.134 par.1, art.151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art.3 pkt 3, art.3 ust.4, art.28 ust.1, art.29 ust.2 pkt 2, art.50 ust.1 pkt 4, art.51 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi I. M. i J. M. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], [...] w przedmiocie rozbiórki wiaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 29 listopada 2021 r., uzupełnioną postanowieniem z 30 listopada 2021 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB albo organ I instancji), na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity na dzień wydania decyzji - Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z zm., dalej jako: P.b.), nakazał J. M. i I. M. (dalej jako: inwestorzy lub strona skarżąca) rozbiórkę wiaty o wymiarach po obrysie słupów 5,58 x 5,18 m, wybudowanej na terenie działki nr (...), obręb (...), przy ul. A. w O., niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie administracyjne w przedmiocie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowej wiaty zostało wszczęte z urzędu. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że inwestor jest w trakcie budowy wolnostojącej wiaty o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, o powierzchni zabudowy liczonej po zewnętrznym obrysie słupów 28,9 m² oraz dachu w kalenicy wynoszącym ok. 4,15 m. Wskazano, że wiatę zlokalizowano przy ogrodzeniu w bliskiej odległości od granic działek o nr (...) i nr (...). Ustalono, że działka nr (...) jest działką budowlaną, zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, natomiast działka nr (...) jest działką drogową. Wskazano, że w trakcie kontroli konstrukcja wiaty była już wykonana, lecz nie zostały zakończone roboty związane z pokryciem dachu wiaty dachówką. Podano, że postanowieniem z 29 września 2021 r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., wstrzymano budowę przedmiotowej wiaty, z uwagi na niezgodność budowanej wiaty z ustaleniami zawartymi w uchwale Rady Miasta nr (...) z 27 stycznia 2016 r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nad Jeziorem (...)" (dalej jako: plan miejscowy) oraz ze względu na niezgodność z przepisami dotyczącym sytuowania obiektów budowlanych względem drogi publicznej. Podniesiono, że w piśmie z 4 października 2021 r. inwestor oświadczył, że budowana wiata nie będzie miejscem parkowania samochodu oraz miejscem przechowywania drewna opałowego, lecz będzie spełniała wyłącznie funkcję gospodarczą (przechowywanie mebli ogrodowych, narzędzi ogrodniczych, pojemników na odpady gospodarcze). Ponadto do akt sprawy dołączono pismo Zarządu Dróg, Zieleni i Transportu z 13 października 2021 r. wyrażające zgodę na zbliżenie budowanej wiaty gospodarczej do krawędzi jezdni ul. A., tj. do działki nr (...), na odległość 3 m. Wyjaśniono, że pomimo zgody zarządcy drogi na lokalizację wiaty organ związany jest zapisami planu miejscowego, w którym określono nieprzekraczalną linię zabudowy, a także ustalono, że ochronie podlega przestrzenne rozplanowanie osiedla oraz historyczne układy urbanistyczne ulic, w tym A. Podano, że wprawdzie przepisy P.b. nie zawierają definicji wiaty, ale z uwagi na duże wymiary przedmiotowej wiaty, nie może być ona traktowana jako obiekt malej architektury. Wskazano, że organ zobowiązał inwestora do przedłożenia określonych dokumentów, jednak inwestor nie przedłożył zaświadczenia o zgodności budowanej wiaty z zapisami planu miejscowego ani uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W związku z tym orzeczono o nakazie rozbiórki, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.

Inwestorzy, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpatrzenia lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzucili:

- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, brak zgromadzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a także przez niewystarczające jego rozpatrzenie, w szczególności wadliwe ustalenie, że: wiata drewniana zlokalizowana na przedmiotowej działce, stanowiącej własność prywatną inwestorów, narusza zapisy planu miejscowego, podczas gdy przepisy P.b. nie zawierają definicji "wiaty", zaś z orzecznictwa wynika, że wiata jest obiektem budowlanym, ale nie budynkiem i może być kwalifikowana m.in. jako obiekt małej architektury; przedmiotową wiatę można uznać za obiekt małej architektury mający spełniać funkcję obiektu użytkowego służącego utrzymaniu porządku, zgodnie z art. 3 pkt 4 lit. c) P.b., tzn. wiaty gospodarczej, której przeznaczeniem będzie przechowywanie narzędzi ogrodniczych, mebli ogrodowych, rowerów, pojemników na odpady gospodarcze, wózków dziecięcych, etc.; ustalenia właściwego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ograniczają możliwości istnienia i funkcjonowania wiaty drewnianej na przedmiotowej działce, stanowiącej własność prywatną inwestorów, a karta ustaleń szczegółowych dla terenu inwestycji oznaczonego w planie miejscowym symbolem 9MN (między ul. A. i B.) nie wprowadza zakazu budowania wiat; zgodnie z rysunkiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określono przy ul. A. nieprzekraczalną linię zabudowy, a stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 4 powołanego planu miejscowego nieprzekraczalna linia zabudowy - jest to linia, poza którą nie można sytuować budynków; linię tę mogą przekraczać balkony i wykusze tych obiektów, jednak nie więcej niż o 1,5m; nieprzekraczalne linie zabudowy nie dotyczą lokalizacji obiektów małej architektury i terenowych urządzeń rekreacyjnych, a zatem powołany wymóg nie dotyczy wiaty, którą należy uznać za obiekt małej architektury, a ponadto pismem z 13 października 2021 r. Zarząd Dróg, Zieleni i Transportu wyraził zgodę na zbliżenie wiaty gospodarczej, na działce nr (...) do krawędzi jezdni na odległość 3 m,

- błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. i bezzasadne nakazanie rozbiórki wiaty drewnianej zlokalizowanej na działce stanowiącej prywatną własność inwestorów, będącej ponadto obiektem małej architektury, podczas gdy zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 2 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki, a dodatkowo zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b. budowa obiektu małej architektury poza miejscem publicznym nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.

Decyzją z 23 czerwca 2022 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji. Podkreślono, że mając na względzie konstrukcję przedmiotowego obiektu, jej wymiary oraz wysokość, nie ulega wątpliwości, że jest to wiata wypełniająca definicję budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. Jednocześnie wskazano, że w przedmiotowej sprawie stanem zgodnym z prawem, jest stan zgodny z planem miejscowym, zaś rolą organów administracji jest podejmowanie działań mających na celu doprowadzenie do zgodności wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wskazano, że naruszenie planu miejscowego zostało potwierdzone pismem z 19 maja 2022 r. Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta O. Wykonanie przedmiotowej wiaty narusza również przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, bowiem jak wskazał Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Konserwator Zabytków w postanowieniu z 26 listopada 2021 r., odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na posadowienie wiaty, zakres inwestycji stoi w sprzeczności z wymogami ochrony zabytków, tj. chronionych wartości historycznego układu urbanistycznego osiedla nad Jeziorem (...), w tym chronioną ekspozycją widokową historycznego wnętrza ul. A., wchodzącej w skład tego osiedla. Podkreślono, że celem postępowania naprawczego określonego w art. 50-51 P.b. jest doprowadzenie do zgodności z przepisami. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, decyzja PINB jest zgodna z prawem, bowiem jedyną formą doprowadzenia do zgodności z przepisami (planem miejscowym), jest rozbiórka w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. przedmiotowej wiaty.

W skardze na powyższą decyzję inwestorzy, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili:

1. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, brak zgromadzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a także przez niewystarczające jego rozpatrzenie, w szczególności:

- wadliwe ustalenie, że wiata drewniana zlokalizowana na działce stanowiącej własność prywatną inwestorów narusza zapisy planu zagospodarowania przestrzennego określonego dla wymienionej nieruchomości, podczas gdy przepisy Prawa budowlanego nie zawierają definicji "wiaty", zaś z orzecznictwa wynika, że wiata jest obiektem budowlanym, ale nie budynkiem i może być kwalifikowana również jako obiekt małej architektury;

- przedmiotową wiatę można uznać za obiekt małej architektury, mający spełniać funkcję obiektu użytkowego służącego utrzymaniu porządku, zgodnie z art. 3 pkt 4 lit. c) P.b., tzn. wiaty gospodarczej, której przeznaczeniem będzie przechowywanie narzędzi ogrodniczych, mebli ogrodowych, rowerów, pojemników na odpady gospodarcze, wózków dziecięcych, etc.;

- ustalenia właściwego planu miejscowego nie ograniczają możliwości istnienia i funkcjonowania wiaty drewnianej na działce nr (...) stanowiącej własność prywatną inwestorów, a karta ustaleń szczegółowych dla terenu inwestycji oznaczonego w planie miejscowym symbolem 9MN nie wprowadza zakazu budowania wiat;

- zgodnie z rysunkiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określono przy ul. A. nieprzekraczalną linię zabudowy, a stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 4 tego planu nieprzekraczalna linia zabudowy jest to linia, poza którą nie można sytuować budynków; linię tę mogą przekraczać balkony i wykusze tych obiektów, jednak nie więcej niż o 1,5 m; nieprzekraczalne linie zabudowy nie dotyczą lokalizacji obiektów małej architektury i terenowych urządzeń rekreacyjnych, a zatem powołany wymóg nie dotyczy wiaty, którą należy uznać za obiekt małej architektury; pismem z 13 października 2021 r. zarządca drogi wyraził zgodę na zbliżenie wiaty gospodarczej do krawędzi jezdni na odległość 3 m;

2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję PINB z 29 listopada 2021 r. uzupełnionej w dniu 30 listopada 2021 r., gdy okoliczności sprawy przemawiały za uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w przedmiocie robót budowlanych związanych z budową wiaty na terenie działki nr (...) obręb (...) przy A.,

3. naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. i bezzasadne nakazanie rozbiórki wiaty drewnianej zlokalizowanej na działce stanowiącej prywatną własność inwestorów, będącej ponadto obiektem małej architektury, podczas gdy zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 2 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki, a dodatkowo zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b. budowa obiektu małej architektury poza miejscem publicznym nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona skarżąca podkreśliła, że przepisy Prawa budowlanego nie zawierają definicji "wiaty", zaś z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa wynika, że wiata jest obiektem budowlanym, ale nie budynkiem i może być kwalifikowana między innymi jako obiekt małej architektury. O tym, czy wiata jest budowlą, czy też obiektem małej architektury, decyduje przede wszystkim jej wielkość oraz sposób konstrukcji. Jednocześnie nieprecyzyjna definicja "obiektu małej architektury" powoduje, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego. Mając na względzie konstrukcję drewnianą wiaty oraz jej przeznaczenie określone przez inwestorów w piśmie z 4 października 2021 r., wskazano, że przedmiotową wiatę można uznać za obiekt małej architektury, mający spełniać funkcję obiektu użytkowego służącego utrzymaniu porządku, zgodnie z art. 3 pkt 4 lit. c) P.b., nie zaś jako budowlę. Podniesiono również, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, ustalenia planu miejscowego nie ograniczają możliwości istnienia i funkcjonowania wiaty drewnianej na wskazanej działce. Ponadto karta ustaleń szczegółowych dla terenu inwestycji nie wprowadza zakazu budowania wiat. Podniesiono również, że określone w planie miejscowym nieprzekraczalne linie zabudowy nie dotyczą lokalizacji obiektów małej architektury i terenowych urządzeń rekreacyjnych, a zatem powołany wymóg nie dotyczy wiaty w realiach niniejszej sprawy, którą należy uznać za obiekt małej architektury. Zaznaczono, że zarządca drogi, na wniosek inwestorów wyraził zgodę na zbliżenie wiaty gospodarczej do krawędzi jezdni na odległość 3 m, co tym bardziej potwierdza, że wiata drewniana budowana przez inwestorów z przeznaczeniem na funkcję gospodarczą tj. do przechowywania narzędzi i sprzętów, z wyłączeniem parkowania samochodu i przechowywania drewna opałowego, nie narusza żadnych przepisów budowlanych, w tym jest zgodna z właściwym planem miejscowym. Strona skarżąca wskazała, że na osiedlu, w którym znajduje się przedmiotowa wiata, jest wiele tego typu obiektów, które zostały wybudowane wiele lat temu i nie zostały w stosunku do nich orzeczone nakazy o rozbiórce, na dowód czego dołączono zdjęcia. W ocenie skarżących organ odwoławczy błędnie zastosował przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. i bezzasadnie nakazał rozbiórkę spornej wiaty. Strona skarżąca powołała się przy tym na art. 29 ust 2 pkt 2 P.b. oraz art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b. W ocenie strony skarżącej w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu, że przedmiotowa wiata drewniana nie narusza zapisów planu miejscowego, właściwego dla nieruchomości będącej współwłasnością strony skarżącej, jak też biorąc pod uwagę, że wiata może zostać zakwalifikowana jako obiekt małej architektury, zasadnym było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdyż zarówno wobec treści art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b., jak też z uwagi na treść art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b., budowa obiektu jakim jest drewniana wiata na posesji skarżących nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., zatem zarzut naruszenia art. 48 ust.1 pkt 1 P.b. jest bezpodstawny. Natomiast powołane w skardze wyroki sądów administracyjnych na okoliczność kwalifikacji prawnej przedmiotowej wiaty jako obiektu małej architektury, dotyczą innego rodzaju zabudowy oraz rozstrzygnięć innych organów. Z kolei zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących braku należytego zebrania i oceny materiału dowodowego stanowi jedynie polemikę strony skarżącej z organami nadzoru budowlanego, która nie ma oparcia w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został zawarty przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, zaś pełnomocnik strony skarżącej, któremu doręczono odpis wniosku, w zakreślonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca rozbiórkę wiaty, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.

W związku z tym wyjaśnić należy, że zgodnie z generalną zasadą, określoną w art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Te przepisy z kolei określają, jakie roboty budowlane nie wymagają pozwolenia, jakie wymagają zgłoszenia właściwemu organowi, a także jakie nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Jednakże nawet w przypadku, gdy obiekt budowlany nie jest objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia, to nie oznacza, że obiekt taki nie musi spełniać wymogów określonych przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Stan zgodności z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. oznacza nie tylko zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego z zakresu Prawa budowlanego, ale również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie. Do przepisów tych zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 696/18, dostępny w Internecie). Zatem budowa obiektu budowlanego, gdyby nawet nie wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom planu, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie tego obiektu niezgodnie z przepisami w świetle art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 P.b. W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 P.b., dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. (por. postanowienie NSA z 23 lutego 2010 r., sygn. II OW 27/09, wyrok NSA z 22 maja 2009 r., sygn. II OSK 802/08, uchwała NSA z 3 października 2016 r., sygn. II OPS 1/16, komentarz do Prawa budowlanego autorstwa Alicji Plucińskiej-Filipowicz (red.), Marka Wierzbowskiego (red.), Kamila Bulińskiego, Arkadiusza Despot-Mładanowicza, Tomasza Filipowicza, Artura Kosickiego, Mariusza Rypina, Mirosława Wincenciaka, wydawnictwo LEX, 2014).

Należy zatem zauważyć, że w § 7 pkt 3 planu miejscowego ustalono ogólne zasady ochrony elementów historycznej struktury architektoniczno-przestrzennej w obszarze ochrony konserwatorskiej, a w punktach a), b) i c) określono, że ochronie podlega przestrzenne rozplanowanie osiedla oraz historyczne układy urbanistyczne ulic wchodzących w skład osiedla: A.P., A., ul. M., ul. R., w tym siatka ulic w ich historycznych przebiegach, układ placów, skwerów i przejść pieszych, historyczny sposób zabudowy działek (zabudowa wolnostojąca w ogrodach), historyczne zespoły budowlane przy A.P., ul. M., ul. R., A., zaznaczone na rysunku planu jako budynki znajdujące się w Gminnej Ewidencji Zabytków (GEZ) oraz budynki w GEZ i ich historyczne formy – bryła, skala, gabaryty, kształt dachów, historyczne materiały wykończeniowe, kompozycja elewacji, sposób opracowania elewacji, detal architektoniczny, stolarka otworowa – okienna i drzwiowa, a także kompozycje wnętrz ulic (wnętrza utworzone przez zabudowę wolnostojącą w otoczeniu zieleni przydomowej oraz zieleń przyuliczna). Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorska, wpisanym do gminnej ewidencji zabytków, o której mowa w art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 840). Z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 26 listopada 2021 r., znajdującego się w aktach sprawy, jednoznacznie wynika zaś, że przedmiotowa wiata narusza wymogi ochrony historycznego układu osiedla. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że naruszone zostały przepisy planu miejscowego, w zakresie zasad ochrony dziedzictwa kulturowego, zabytków i dóbr kultury współczesnej. W związku z tym, że nie ma możliwości doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, na co wskazał organ odwoławczy, należało orzec o nakazie jego rozbiórki.

Ponadto nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że przedmiotowa wiata jest obiektem malej architektury, a zatem nie dotyczą jej wymogi określone w § 3 ust. 1 pkt 4 planu miejscowego. Wskazać należy, że rzeczywiście przepisy Prawa budowlanego, jak i wydane na ich podstawie rozporządzenia wykonawcze nie definiują pojęcia "wiaty". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym – deszczem, śniegiem, wiatrem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10; z 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1707/15; z 17 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 603/19, dostępne w Internecie). Brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza przy tym, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia jego formy, funkcji oraz gabarytów. Za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18, dostępne w Internecie). Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy obiekt spełnia powyższe warunki nie tylko z uwagi na jego konstrukcję ale także oświadczenie inwestorów, złożone do akt sprawy, z którego wynika, że wiata będzie spełniała funkcję wiaty gospodarczej, z przeznaczeniem na przechowywanie narzędzi ogrodniczych, mebli ogrodowych, rowerów, pojemników na odpady gospodarczy, wózków dziecięcych, itp. Obiekt ten ma zatem charakter budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. Jednocześnie należy wyjaśnić, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 4 P.b. przez obiekty małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Wprawdzie przepis ten nie wymienia w sposób wyczerpujący wszystkich rodzajów takich obiektów, co w konsekwencji pozwala zaliczyć do obiektów małej architektury także inne obiekty niż wymienione w treści tego przepisu, jednakże muszą to być obiekty nie dość, że niewielkie, to jeszcze rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 ust. 4 P.b. (por. wyrok NSA z 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2077/16, dostępny w Internecie). Z uwagi na wymiary wiaty, a także jej przeznaczenie nie sposób uznać, że pełnia ona wymogi obiektu małej architektury.

Natomiast zupełnie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., gdyż organy orzekające w niniejszej sprawie w ogóle nie stosowały tego przepisu. Jak wskazano wyżej, podstawą do orzeczenia o nakazie rozbiórki był art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Nieskuteczne jest także powoływanie się na okoliczność, że w sąsiedztwie nieruchomości strony skarżącej znajdują się podobne obiekty, co do których nie orzeczono nakazów rozbiórki. Należy bowiem wyjaśnić, że przedmiotem orzeczenia Sądu jest wyłącznie ocena legalności zaskarżonej decyzji. Tym samym w przedmiotowym postępowaniu Sąd nie może odnosić się do kwestii legalności zabudowy na innych działkach.

W związku z powyższy zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.