Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 470/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w T na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia 16 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004, 2005, 2006 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C z dnia 18 października 2011 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S na rzecz skarżącej kwotę 3.257 (trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 18 października 2011 r., którą odmówiono "A" SA z siedzibą w T. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006.

Podstawą tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia:

"A" SA z siedzibą w T. (dalej: skarżąca, spółka) powołując się na art. 75 § 2 pkt. 1 lit.b w związku z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej w dwóch pismach z dnia 29 lipca 2009r. uzasadniło korektę deklaracji na podatek od nieruchomości położonych w R. i C., wnosząc o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku za lata 2004, 2005, 2006. Do wniosku Spółka dołączyła korekty deklaracji za wskazane lata. Ogółem w związku z opodatkowaniem nieruchomości w R. wnioskowano o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] złotych, wskazując na powierzchnię gruntów pod drogi stanowiącą 8023 m2 (opodatkowaną stawką od metra 0,46 złotych w 2004 i 2005 oraz 0,48 złotych w 2006 r.) i wartość budowli dróg wynoszącą [...] złotych, a w przypadku nieruchomości położonej w C. odpowiednio [...] złotych, na którą to kwotę składa się powierzchnia 2020,24 m2 (opodatkowana stawką od metra 0,46 złotych w 2004 i 2005 oraz 0,48 złotych w 2006 r.) i wartość budowli dróg [...] złotych. Ogółem nadpłata wyliczona przez podatnika wyniosła [...] złotych.

Uzasadniając wniosek spółka powołała się na treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r.,Nr 95, poz. 613 - dalej: u.p.o.l.). Zdaniem skarżącej brzmienie tego przepisu w latach 2004 -2006 wskazywało na to, że pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu były wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Organ podatkowy I instancji decyzją z dnia 30 listopada 2009 r. odmówił stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty uznając, że zebrany materiał dowodowy nie daje możliwości jednoznacznego ustalenia wartości objętych wnioskiem budowli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia 20 stycznia 2010 r. uchyliło przedmiotową decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, mając na uwadze wadliwość postępowania przeprowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji. Organ podatkowy, jak stwierdzono, nie dokonał pełnej oceny materiału dowodowego zabranego w sprawie mając obowiązek rozstrzygnięcia o nadpłacie bądź o odmowie jej stwierdzenia. Zobowiązano go zatem do ustalenia, jakie dowody przyczynią się do wyjaśnienia sprawy i wydania decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz decyzją z dnia 28 lipca 2010 r. w pkt 1 stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 2004. 2005. 2006 ogółem na kwotę [...] złotych, a w pkt 2 odmówił stwierdzenia nadpłaty w pozostałym zakresie. W części decyzji stwierdzającej nadpłatę organ zważył na podstawie własnego pomiaru, że powierzchnia dróg wewnętrznych na terenie zakładu w C. wynosi 1615 m2, natomiast na terenie zakładu w R. 2260 m2. Wskazano przy tym, kierując się stanowiskiem strony, że uwzględnioną wartość budowli dróg wewnętrznych (bez placów manewrowych) w C. stanowi kwota [...] złotych, natomiast w R. to [...] złotych, przy czym stawka podatku od gruntu zajętego pod drogi wewnętrzne za metr kwadratowy w roku 2004 wynosiła 0.46 złotych, a w latach 2005 i 2006 - 0,48 złotych. Natomiast 2 % stanowi podstawa obliczenia podatku od dróg jako budowli za poszczególne lata. Na tej podstawie ustalono, że nadpłata za 2004 r. wynosi [...] złotych, za 2005 r. wynosi - [...] złotych i za 2006 r. - [...] złotych - ogółem [...] złotych.

W części decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty organ podatkowy wskazał, że nie może ona dotyczyć placów manewrowych, tj. powierzchni gruntu, który zajmują, oraz związanych z nimi budowli. Definicja drogi wewnętrznej określona w art. 8 ustawy o drogach publicznych, jak podkreślono, nie uwzględnia placów manewrowych, które nie są pasem drogowym, co zwalniałoby od podatku od nieruchomości od gruntu, ani też nie stanowią drogi, co zwalniałoby od podatku od nieruchomości od budowli.

Rozpoznając wniesione odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło także i tę decyzję organu I Instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie Kolegium organ podatkowy, pomimo uchylenia wcześniej wydanej decyzji w tym samym przedmiocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a ściślej nie zbadał stanu faktycznego. Nie przeprowadził w związku z tym, wbrew zaleceniom Kolegium, analizy obowiązujących w latach 2004, 2005, 2006 przepisów, w tym ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczących braku podstaw do opodatkowania m.in. dróg wewnętrznych.

Rozstrzygnięcie to spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 37/11 wniesioną skargę oddalił.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz decyzją z dnia 18 października 2011 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty.

W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że grunt w C., na którym znajdują się sporne drogi i plac manewrowy został sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków symbolem Ba (grunty zabudowane i zurbanizowane). Także na podkładzie mapowym dla zakładu w C. nie ma oznaczenia przebiegu dróg i położenia placu manewrowego. Również grunt w R. sklasyfikowany jest w ewidencji gruntów i budynków symbolem Ba. Na podkładzie mapowym dla tej nieruchomości także nie ma oznaczonego przebiegu dróg i placu manewrowego. Organ wyjaśnił także, że w związku z brakiem definicji drogi i pasa drogowego w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, odwołał się do definicji tych pojęć zawartej w ustawie o drogach publicznych. Wskazał na zmianę przepisów ustawy o drogach publicznych wprowadzoną ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. Z powyższego organ wywiódł, że drogi wewnętrzne podlegały zwolnieniu od podatku od nieruchomości – jednakże tylko wówczas, jeśli zlokalizowane były w pasie drogowym. Jeżeli zatem grunt stanowił pas drogowy zabudowany drogą, to zgodnie z przywołanym orzecznictwem NSA, powinien być sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako droga (dr). Biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie obie nieruchomości (w C. i w R.) sklasyfikowane są jako Ba, nie można uznać, że na nieruchomościach tych urządzone są drogi wewnętrzne. Na potwierdzenie tego stanowiska organ podatkowy powołał treść § 68 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia ministra Rozwoju Regionalnego i budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz załącznik nr 6 do tego rozporządzenia. Wskazał również, że w latach 2004-2006 przedmiotem wyłączenia od podatku od nieruchomości nie była sama droga, czy obiekt budowlany lecz te budowle wraz z pasem drogowym (grunt i budowla). Stąd też organ stwierdził, że na nieruchomościach skarżącej znajduje się komunikacja wewnętrzna, która nie jest objęta zwolnieniem.

Decyzją z dnia 16 stycznia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji, przywołując fragmenty wybranych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kolegium wywiodło, że zasadnicze znaczenie dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków i stanowią one urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Podatek od nieruchomości winien być zatem ustalany w oparciu o dane wynikające z ewidencji, a organ podatkowy dokonujący wymiaru podatku każdorazowo pozostaje związany jej zapisami i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. W związku z powyższym organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że jeżeli przedmiotowe grunty nie zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków symbolem (dr), to zlokalizowane na nich obiekty komunikacyjne nie stanowią dróg wewnętrznych podlegających wyłączeniu od opodatkowania.

Stanowisko to, zdaniem Kolegium, potwierdza także pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 37/11 zapadłym w niniejszej sprawie.

Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła skargę do tutejszego sądu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w związku z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne przyjęcie, że o istnieniu pasa drogowego, drogi oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu decydują odpowiednie zapisy w ewidencji gruntów i budynków,

- art. 2 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, art. 21 Prawa geodezyjnego poprzez uznanie, że o wyłączeniu dróg i pasów drogowych od podatku od nieruchomości decydują przepisy nie będące przepisami prawa podatkowego,

- art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 21 Prawa geodezyjnego, poprzez błędne uznanie, ze posiadane przez spółkę drogi wewnętrzne nie były objęte wyłączeniem od podatku od nieruchomości.

Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że organ odwoławczy błędnie przyjął, jakoby wyłączenie budowli drogi z opodatkowania podatkiem od nieruchomości uzależnione było wyłącznie od sposobu zaklasyfikowania znajdującego się pod nią gruntu w ewidencji gruntów i budynków, nawet gdy klasyfikacja ta nie odpowiada rzeczywistości.

Skarżąca zwróciła uwagę na to, że drogi wewnętrzne nie podlegają w ogóle klasyfikowaniu w ewidencji symbolem "dr". W związku z powyższym nie jest dopuszczalne, aby tylko z uwagi na brak sklasyfikowania ich w powyższy sposób odmawiać objęcia ich zwolnieniem z podatku od nieruchomości o jakim mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.

Ponadto Spółka zwróciła uwagę na fakt, że ewidencja nie może stanowić podstawy dla ustalenia tego, czy posiadane drogi korzystały z wyłączenia od opodatkowania, albowiem dotyczy ona wyłącznie gruntów i budynków. Danych zawartych w ewidencji nie można tymczasem stosować do dróg, które należy zakwalifikować do kategorii budowli. W związku z powyższym, dla ustalenia podstaw opodatkowania organy podatkowe winny były przyjąć rzeczywisty stan faktyczny istniejący na nieruchomości, a nie dane z ewidencji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje

Skarga podatnika zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie odpowiada prawu.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy drogi wewnętrzne położone na nieruchomościach skarżącej Spółki w latach podatkowych 2004-2006 nie mogły być objęte wyłączeniem z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. z tego względu, że grunty, na których drogi te były zlokalizowane nie zostały oznaczone w ewidencji gruntów, właściwym dla gruntów pod drogami symbolem "dr".

Organy podatkowe przyjęły, że nie są uprawnione do określania przy wymiarze podatku od nieruchomości innej jego podstawy, niż dane wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli z ewidencji nie wynika, aby na działce znajdowały się grunty oznaczone symbolem "dr", to wbrew twierdzeniom spółki nie są na niej zlokalizowane drogi wewnętrzne, podlegające wyłączeniu od opodatkowania, a skoro tak, to zdaniem Kolegium, grunty te nie korzystały ze zwolnienia określonego w przepisie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.

Skarżąca konsekwentnie natomiast prezentowała stanowisko, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie mogą przesądzać o istnieniu gruntu zajętego na drogę, gdyż nie wszystkie tego rodzaju grunty wymagają oznaczenia symbolem "dr".

O podstawie opodatkowania, zdaniem Spółki, winien zatem decydować rzeczywisty stan faktyczny istniejący na nieruchomości.

W tym miejscu zauważyć wypada, że wbrew twierdzeniom Kolegium zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 37/11, oddalającym skargę spółki na decyzję kasatoryjną (przekazującą do ponownego rozpatrzenia sprawę organowi pierwszej instancji), nie zajął jednoznacznego stanowiska w kwestii objęcia zwolnieniem od opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wyłącznie tych dróg wewnętrznych, które zostały zlokalizowane na gruntach sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr".

W tej sytuacji, w zaistniałym sporze rację przyznać trzeba skarżącej.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003 roku do 31 grudnia 2006 roku, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W ocenie Sądu, zwolnienie o jakim mowa w tym przepisie odnosiło się zarówno do dróg publicznych jak i innych, w tym dróg wewnętrznych, czego wprost dowodzi jego literalna wykładnia, a potwierdza dotychczasowe orzecznictwo (vide np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2007 roku I SA/Ol 582/2006, LexPolonica nr 1158791, wyrok NSA z dnia 16 października 2009 roku II FSK 784/08 Lex Nr 528862 ).

Przepis ten uległ zmianie z mocy art. 1 pkt 3 lit. b) tiret trzecie ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 249 poz.1828) zmieniającej ustawę z dniem 1 stycznia 2007 r. Dopiero od dnia 1 stycznia 2007 r. w sposób nie budzący wątpliwości wyłączono z opodatkowania tylko te grunty, które zostały zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle. W ocenie Sądu nowelizacja dokonana z dniem 1 stycznia 2007 r. świadczy o tym, że dopiero z tym dniem wyłączenia z opodatkowania dotyczyły wyłącznie dróg publicznych. Z uzasadnienia projektu zmian (druk nr 1082 Sejmu RP V kadencji) wynika, że zmiana miała na celu doprecyzowanie m.in. brzmienia art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. z powodu istniejących wątpliwości interpretacyjnych.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiowała ani pojęcia "pasa drogowego" ani "drogi" w związku z czym należy odwołać się do rozumienia tych pojęć przyjętego w ustawie o drogach publicznych, zwłaszcza, że pojęcia te zdefiniowano właśnie ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2003 r. Nr 200 poz. 1953 z późn. zm.), która wprowadziła nowe (mające znaczenie dla niniejszej sprawy) brzmienie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., obowiązujące w okresie między 9 grudnia 2003 roku a 31 grudnia 2006 roku (tak też NSA w wyroku z dnia 27 maja 2008 roku, II FSK 483/2007, Lex Polonica nr 2074893).

W świetle art. 4 pkt 1 i 2 cyt. ustawy o drogach publicznych "pasem drogowym" będzie wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, zaś "drogą" - budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego zlokalizowana w pasie drogowym. Powyższe oznacza, że pojecie "drogi", o której mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., należy definiować jako budowlę. To pojecie należy z kolei rozumieć zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.o.l., a więc jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Jak wynika z treści § 68 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m.in. na tereny komunikacyjne, w tym drogi, oznaczone symbolem – "dr". Ten akt wykonawczy nie wymienia natomiast pojęcia "pasa drogowego", a więc pojęcia występującego w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

Zgodzić należy się z twierdzeniem organu odwoławczego, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, mają przy ustalaniu podatku od nieruchomości charakter wiążący dla organu podatkowego. Podkreślenia wymaga jednak, że aby dane te były wiążące winny klasyfikować kategorię gruntów zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Nie jest bowiem klasyfikacją gruntu symbol "dr" (droga), gdyż droga na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z ustawą o drogach publicznych oznacza budowlę, a nie grunt.

Ustawodawca w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w latach 2004 – 2006 wyraźnie wskazał na różne kategorie przedmiotów opodatkowania – pas drogowy i drogę. W ewidencji gruntów i budynków nie ma symbolu właściwego dla gruntów stanowiących pasy drogowe i dlatego art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w tym zakresie nie może znaleźć zastosowania. Stąd też przedmiotem ustaleń powinno być istnienie na gruncie budowli drogi, gdyż jedynie w tym przypadku można mówić o gruncie jako o pasie drogowym.

Ewidencja gruntów i budynków, jak wskazuje już jej nazwa, nie jest również dokumentem obejmującym budowle, w tym drogi. Są tam zawarte dane dotyczące gruntów i budynków, a nie budowli. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są zatem niewystarczające do ustalenia, czy na danym terenie znajduje się budowla, np. droga (R. Dowgier, L. Etel, glosa do wyroku WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 582/06, Finanse Komunalne 2007/3/49, Lex numer publikacji 58263).

Zasadność tego stanowiska wynika także z regulacji zawartych w załączniku numer 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z pkt 3 ppkt 7 lit. a w/w rozporządzenia do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Jednakże w dalszej części tego przepisu stwierdza się, że grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego (podobnie wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2008 r.. sygn. akt 1 SA/Wr 1440/07 oraz wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 483/07). Stanowisko takie zaprezentowane zostało także w wyrokach WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 361/10 i III SA/Wa 226/10 oraz w wyroku NSA z dnia 16 października 2010 r., sygn. akt II FSK 784/08.

Sąd w niniejszym składzie odwołuje się i w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone w ostatnim z wymienionych wyroków, w którym sąd ten wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały również pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W powyższym brzmieniu ustawodawca objął wyłączeniem z podatku od nieruchomości: 1) pasy drogowe, 2) drogi, 3) obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Tym samym uznał, że pojęcie "pas drogowy" nie jest tożsame z pojęciem "droga" i każde z nich stanowi różny przedmiot opodatkowania. Jak zaakcentował NSA "(...) treść art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. oraz § 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i poz. 3 pkt 7 lit, a) in fine załącznika Nr 6 do tego rozporządzenia nie daje podstaw do przyjęcia za wiążące danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie opodatkowania przedmiotowych nieruchomości".

Konkludując należy stwierdzić, że organ podatkowy uzależniając zastosowanie zwolnienia wynikającego z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. od oznaczenia gruntu zajętego pod drogę wewnętrzną w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" naruszył wskazany przepis w zw. z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a to z tej przyczyny, że ewidencja gruntów i budynków nie przewiduje kategorii gruntu pod nazwą "pas drogowy", a symbol "dr" – droga, na gruncie prawa podatkowego oznacza budowlę, a nie grunt. Przyjęcie wykładni cytowanego przepisu, która uzależniałaby opodatkowanie lub zwolnienie z opodatkowania pasów drogowych/gruntów, na których posadowione są drogi (budowle) od danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznaczałoby przyjęcie, że obowiązek podatkowy nie wynika z faktów/zdarzeń, z którymi ustawa wiąże powstanie takiego obowiązku, ale z okoliczności niezwiązanych z tymi faktami.

Z tego też powodu skład orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy zawarte w wyrokach wskazanych powyżej, jakkolwiek znane mu są poglądy przeciwne, uzależniające opodatkowanie lub zwolnienie z opodatkowania pasów drogowych/gruntów od danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Na marginesie należałoby wskazać, że pogląd zawarty w niniejszym orzeczeniu wydaje się przeważać w aktualnej linii orzeczniczej, co potwierdzają zacytowane wcześniej wyroki. Tożsamy pogląd zaprezentowano z wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1105/09, wyroku WSA w Opolu z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Op 526/09.

W ocenie Sądu decydujące znaczenie – przy rozstrzyganiu o uprawnieniu wynikającym z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. – będzie miało ustalenie, czy na nieruchomościach skarżącej Spółki znajdują się drogi. Od tego bowiem ustalenia, uzależnione jest istnienie pasów drogowych, gdyż drogi będące budowlami posadowionymi na gruncie de facto wyznaczają, a właściwie przesądzają, że istnieją "pasy drogowe", a w konsekwencji, o prawie do zwolnienia wynikającego z analizowanego przepisu. Ujmując rzecz inaczej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że na nieruchomości położona jest droga, to – bez względu na to, czy grunt pod tę drogą oznaczony jest w ewidencji gruntów symbolem "dr" czy też nie jest oznaczony takim symbolem – grunt, na którym ta droga jest posadowiona oraz grunt, na którym posadowione są obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu stanowi pas drogowy w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., a to oznacza, że korzysta w stanie prawnym obowiązującym w latach 2004-2006 ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Reasumując, dla celów wymiaru podatku od nieruchomości, jaką jest budowla, determinantem wymiaru tego podatku jest wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Znaczenie drugorzędne mają natomiast w tej mierze zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji przyjąć należy, że dane zawarte w ewidencji nie są wystarczające do stwierdzenia, że grunt oznaczony jako droga zwolniony jest z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Dla prawidłowego określenia zakresu wyłączenia dróg z opodatkowania tym podatkiem konieczne jest więc faktyczne ustalenie, czy na danym terenie znajduje się tego rodzaju budowla. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrażone w niniejszym rozstrzygnięciu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej zwana p.p.s.a. skargę uwzględnił i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.