Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 103/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26  ust. 1,  art. 27,  art. 28
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk medycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r., na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz § 8 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r., po rozpatrzeniu uchwały Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., odmówiła przedstawienia [...] C. J. do tytułu naukowego profesora nauk medycznych.

W uzasadnieniu podała, że wniosek Wydziału [...] został skierowany do Sekcji Nauk Medycznych, która po zapoznaniu się z nim i wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym (za przedstawieniem kandydata – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...] głosów), odmówiła jego poparcia.

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji także odmówiło przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem kandydata – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...]). Centralna Komisja stwierdziła, że wyniki tych głosowań wskazują, iż kandydat nie spełnia wymagań określonych przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Podniosła też, że dorobek kandydata jest niewystarczający, co wynika z oceny bibliometrycznej dorobku – [...] i liczby punktów MN i SW wynoszącej [...]. Co prawda ilościowo dorobek jest duży, obejmuje [...] pozycji po habilitacji, lecz tylko [...] z nich to prace o znamionach oryginalności, zaś tylko [...] zostało opublikowanych w języku innym niż polski. W dorobku brak oryginalnych pozycji książkowych.

W ocenie organu dokonania pohabilitacyjne [...] C. J. nie przekraczają znacznie wymagań stawianych w przewodzie habilitacyjnym (art. 26 ust. 1 ustawy).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. J. nie zgodził się z rozstrzygnięciem, kwestionując przede wszystkim recenzję "A", jako dalece nieobiektywną i krzywdzącą.

Wskazał na osiągnięcia naukowe, w tym w szczególności na nowatorskie zastosowanie tomografii komputerowej do badania [...]. Podniósł również, że jest współtwórcą [...] w Polsce oraz uczestniczył jako [...] w realizacji filmów fabularnych, m.in. "[...]" Andrzeja Wajdy czy "[...]" Jerzego Hofmana.

Ponadto od kilku lat jest przewodniczącym Komisji [...].

Wskazał też na osiągnięcia w pracy dydaktycznej, w tym promocję 7 doktorów.

Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r., na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podała, że Sekcja Nauk Medycznych, po zapoznaniu się z wnioskiem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym (za przyjęciem wniosku i uchyleniem decyzji – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...]), wypowiedziała się przeciw uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Takie stanowisko, po zapoznaniu się z oceną Sekcji, zajęło również Prezydium Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym (za uchyleniem zaskarżonej decyzji – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...]).

W ocenie Centralnej Komisji jakość dorobku [...] C. J. jest niewystarczająca do nadania tytułu naukowego profesora. Większość prac kandydata powstałych po habilitacji ma charakter krótkich, kilkustronicowych przyczynków lub sprawozdań. Zaledwie trzy prace oryginalne napisane samodzielnie i sześć opracowań przygotowanych wspólnie z innymi autorami, można zaliczyć do istotnych osiągnięć. Nie posiada on ponadto tzw. książki profesorskiej, bowiem nie można za takową uznać ani zbioru not biograficznych "[...]", ani dwutomowej pozycji "[...]", czy też "[...]". Pierwsza z wymienionych pozycji zawiera krótkie notki biograficzne pozyskane od zainteresowanych lub z artykułów okazjonalnych. Druga stanowi drugie wydanie rozprawy habilitacyjnej kandydata i nie można zaliczyć jej wobec tego do dorobku pohabilitacyjnego, a nadto zawiera wiele mankamentów.

Zdaniem organu niekwestionowane osiągnięcia organizacyjne i dydaktyczne nie są wystarczające do nadania tytułu naukowego profesora nauk medycznych.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. J. zarzucił jej:

1. naruszenie przepisu art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przez powołanie jako recenzentów dorobku naukowego i dydaktycznego skarżącego osób niespełniajacych kryteriów wskazanych w tym przepisie,

2. naruszenie przepisów postępowania w postaci:

– art. 8, 10 § 1 k.p.a.,

– art. 79 i art. 81 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy poprzez uniemożliwienie skarżącemu odniesienia się do zebranego materiału dowodowego i jego treści,

– art. 77 § 1 k.p.a. i następnych poprzez dopuszczenie błędnych dowodów, a w rezultacie wadliwą ocenę materiału dowodowego.

W związku z tym wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem treści art. 27 ust. 5 ustawy, tj. ustanowienie recenzentami dorobku naukowego i dydaktycznego skarżącego osób zajmujących się daną dziedziną nauki (historyków medycyny).

W uzasadnieniu podniósł w szczególności, iż pomimo tego, że w Polsce są tytularni profesorowie w dziedzinie historii medycyny, w przedmiotowej sprawie recenzje zostały sporządzone przez wysokiej klasy specjalistów i naukowców, jednakże nie z zakresu historii medycyny.

Jedną z nich napisał specjalista w zakresie chirurgii i kardiochirurgii (dziecięcej), który z założenia zajmuje się nie historią, lecz leczeniem i opisywaniem konkretnych przypadków na podstawie obecnej wiedzy i techniki leczenia oraz przyrządów i leków dostępnych w XXI wieku.

Natomiast druga z recenzji została napisana przez historyka ogólnego (a jedynie lekarze mogą zdobyć specjalność z historii medycyny). Opinia w zakresie medycznym przygotowana przez osobę niebędącą lekarzem, z gruntu nie może być rzetelna, bowiem brak merytorycznej wiedzy medycznej w sposób skrajny przekłada się na fałszywe wnioski z recenzji.

Kolejna recenzja zawierająca zarzut braku tzw. książki profesorskiej jest zdumiewająca, gdyż jej autorowi zostały przesłane trzy pozycje książkowe. Skoro recenzja pomija najważniejsze pozycje w dorobku naukowym, to zachodzi poważna wątpliwość co do tego, co autor faktycznie recenzował i czy zapoznawał się z dorobkiem skarżącego.

Skarżący stwierdził, że skala wadliwości wskazanych opinii wskazuje, że postępowanie zostało przeprowadzone nierzetelnie, w sposób krzywdzący i z pominięciem podstawowych zasad postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Powołał się ponadto ponownie na swoje osiągnięcia naukowe i dydaktyczne.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie.

Odnosząc się zaś do zarzutu wadliwości powołania recenzentów w postępowaniu opiniodawczym Sekcji Nauk Medycznych stwierdził, że zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, recenzentami w przewodzie profesorskim są przede wszystkim osoby z tytułem profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki (sztuki). W związku z faktyczną specjalizacją skarżącego w zakresie historii medycyny, Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów z tytułem profesora nauk medycznych i z tytułem profesora nauk humanistycznych (wg specjalizacji historyka).

Organ podniósł ponadto, że wbrew twierdzeniom skarżącego, wśród dziedzin nauki nie ma pojęcia "historia medycyny", a zatem powołanie recenzentów było prawidłowe w myśl przepisu art. 27 ust. 5 ustawy.

Z tezami odpowiedzi na skargę skarżący nie zgodził się w piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego lub osobie, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a oraz:

1. ma osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym,

2. posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi, realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych i zagranicznych,

3. posiada osiągnięcia w opiece naukowej – uczestniczyła co najmniej trzy razy w charakterze promotora lub promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim, w tym co najmniej raz w charakterze promotora oraz co najmniej dwa razy w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub postępowaniu habilitacyjnym, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3,

4. odbyła staże naukowe i prowadziła prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.

Natomiast w myśl art. 27 powołanej ustawy, postępowanie o nadanie tytułu profesora przeprowadzają rady jednostek organizacyjnych posiadających uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego w zakresie danej dziedziny nauki lub sztuki, na wniosek osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu (...) (ust. 1). Czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora kończą się uchwałami w przedmiocie:

1. wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora,

2. wyznaczenia kandydatów na recenzentów,

3. poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora (ust. 2).

Rada jednostki organizacyjnej przekazuje Centralnej Komisji listę co najmniej dziesięciu kandydatów na recenzentów, spośród osób zatrudnionych w szkole wyższej lub jednostce organizacyjnej innej niż ta, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie tytułu i niebędących członkami rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej postępowanie (ust. 3).

W postępowaniu o nadanie tytułu profesora Centralna Komisja powołuje pięciu recenzentów o renomie międzynarodowej spośród osób zaproponowanych przez radcę jednostki organizacyjnej lub spośród innych osób (ust. 4).

Recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być osoba posidająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki (...) (ust. 5).

Z kolei stosownie do przepisu art. 28 ustawy, rada właściwej jednostki organizacyjnej, po podjęciu uchwały popierającej wniosek o nadanie tytułu profesora, przesyła go wraz z aktami postępowania, w terminie 1 miesiąca od podjęcia uchwały, do Centralnej Komisji (ust. 1).

Centralna Komisja podejmuje uchwałę o przedstawieniu albo odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w terminie do 6 miesięcy od dnia otrzymania uchwały (ust. 2). W przypadku podjęcia uchwały o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora, rada jednostki organizacyjnej lub osoba ubiegająca się o nadanie tytułu, może w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia, wystąpić do Centralnej Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 4).

Centralna Komisja rozpatruje wniosek, o którym mowa w ust. 4, w terminie 6 miesięcy od dnia jego doręczenia (ust. 5). W postępowaniu, o którym mowa w ust. 5, mogą brać udział recenzenci powołani w przewodzie o nadanie tytułu profesora (ust. 6).

Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 zd. 1 omawianej ustawy, w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora (...) w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Szczegółowe kwestie dotyczące czynności w postępowaniu o nadanie tytułu profesora reguluje zaś w rozdziale 3 rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. (obowiązujące od 1 października 2011 r.) w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. nr 204, poz. 1200) oraz Statut Centralnej Komisji stanowiący załącznik do zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r., jak też Statut go poprzedzający.

W niniejszej sprawie zarówno wymogi ustawowe, jak też przewidziane w pozostałych aktach prawnych, zostały spełnione.

Postępowanie zakończone decyzją Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2011 r. zostało bowiem poprzedzone postępowaniem opiniodawczym w sprawie oceny kandydata do tytułu naukowego profesora nauk medycznych, przeprowadzonym przez Sekcję Nauk Medycznych z udziałem dwóch recenzentów – prof. A. S. – kierownika [...] (opinia negatywna) oraz prof. M. M. z Wydziału [...] (opinia pozytywna). Sekcja Nauk Medycznych w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia wniosku (za – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...] głosów), także Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem sekcji, odmówiło przedstawienia kandydata do tytułu profesora w głosowaniu tajnym (za – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...]). Uchwała w tym przedmiocie została podjęta zgodnie z § 15 Statutu, w myśl którego uchwały Prezydium podejmowane są bezwzględną większością oddanych głosów, w obecności co najmniej ogólnej liczby członków Prezydium, w głosowaniu tajnym.

Również postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało przeprowadzone zgodnie z prawem.

W postępowaniu tym powołano trzech recenzentów – prof. J. S. z Kliniki [...] (opinia negatywna), prof. dra hab. nauk medycznych E. W. (opinia pozytywna) oraz prof. A. K. z Instytutu [...] (opinia negatywna). Zarówno Sekcja Nauk Medycznych, jak i Prezydium Centralnej Komisji, głosowały przeciw przyjęciu wniosku (za przyjęciem wniosku – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...]) oraz odpowiednio (za – [...] głosów, przeciw – [...] głosów, wstrzymujących się – [...]).

Także w tym przypadku spełniony został wymóg zawarty w § 15 Statutu.

Podkreślenia wymaga, iż ze specyfiki postępowania w sprawie o przedstawienie kandydata do nadania tytułu profesora wynika, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji podejmowanej w tym przedmiocie. Tym samym nie jest władny do oceny, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie takiego tytułu ma osiągnięcia znaczenie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, jak stanowi przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy.

Nie sposób zgodzić się też ze skarżącym, iż organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 27 ust. 5 omawianej ustawy, powołując recenzentów w osobach profesora kardiochirurgii dziecięcej oraz profesora historii, a nie profesora historii medycyny.

Powyższy przepis daje organowi możliwość wyboru recenzenta z zakresu danej dziedziny bądź pokrewnej dziedziny nauki.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wskazane dziedziny uzupełniają się w odniesieniu do dziedziny reprezentowanej przez skarżącego. Niewątpliwie bowiem profesor medycyny jest specjalistą w zakresie medycyny, a nauka p.n. "historia medycyny", jak wskazuje sama nazwa, wymaga wiedzy medycznej. Wymaga też wiedzy historycznej, a takową bezspornie posiada historyk np. odnośnie warsztatu naukowego czy też metodologii badań naukowych.

Trzeba też zwrócić uwagę, że powołany przepis posługuje się pojęciem "pokrewnej dziedziny nauki".

"Pokrewny" to w myśl Małego słownika języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej i Z. Łempickiej (PWN, Warszawa 1969) – podobny pod jakimś względem do kogo, czego, mający wspólne lub podobne cechy z kim, czym, zbliżony do kogo, czego, wskazujący na wspólne pochodzenie.

Wskazywana już specyfika postępowania w sprawie wystąpienia o nadanie tytułu profesora oraz odpowiednie, a nie bezpośrednie stosowanie w nim przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) powodują, że nie są uprawnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Przede wszystkim z uwagi na niejawny charakter postępowania oraz podejmowanie uchwał w głosowaniach tajnych, wykluczają czynny udział w nim kandydata oraz korzystanie z uprawnień przewidzianych w K.p.a.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.