Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 109/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 1, art. 86 ust. 1 i  ust. 2 pkt 1a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 180 par. 1, art. 181, art. 187 par. 1, art. 190-192
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Renata Grzegorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. H.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od lutego do maja 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], na podstawie art. 21 § 3 i § 3a, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a), art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej ustawa o VAT) określił [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące luty, kwiecień, maj 2007 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za marzec 2007 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w 2007 r. [...] była zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i uzyskiwała przychody z wynajmu lokalu na cele użytkowe (sklep sieci "[...]"). Na podstawie upoważnienia z dnia [...] września 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do czerwca 2007 r. W ramach tego postępowania ustalono, że w miesiącach lutym, kwietniu i maju 2007 r. podatniczka obniżała podatek należny o podatek naliczony z faktur dokumentujących zakup usług dotyczących remontu lokalu użytkowego oraz porządkowania terenu od firmy [...] z siedzibą w [...]. Stwierdzono, że podatniczka zaewidencjonowała w rejestrach zakupu faktury VAT od tego podmiotu w ilości [...] szt. w łącznej kwocie brutto [...] zł, w tym podatek VAT [...] zł:

- faktura VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w kwocie netto [...] zł, podatek VAT [...] zł;

- faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w kwocie netto [...] zł, podatek VAT [...] zł;

- faktura VAT nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. w kwocie netto [....] zł, podatek VAT [...] zł.

W trakcie kontroli strona złożyła w dniu [...] września 2010 r. pisemne oświadczenie, w którym stwierdziła, że :

- usługi określone w w/w fakturach zostały faktycznie wykonane przez [...],

- zapłata należności wynikających z w/w faktur została uregulowana gotówką, co potwierdzają dowody KP nr [...] z [...] lutego 2007 r., nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] z [...] maja 2007 r.,

- nie były zawierane pisemne umowy o świadczenie w/w usług, ponieważ były one wykonywane jednorazowo,

- poza w/w fakturami i dowodami wpłat nie posiada innych dowodów potwierdzających wykonania rzeczonych usług.

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym w firmie [...] w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za 2007 r. W wyniku tego postępowania stwierdzono, że w/w podatnik wystawiał w 2007 r. dla swoich kontrahentów faktury niedokumentujące faktycznych transakcji handlowych, m.in. dla [...].

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wszczął postępowanie podatkowe wobec podatniczki w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2007 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. organ I instancji włączył dokumenty uzyskane w wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w firmie [...], tj.:

- decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. (w formie uwierzytelnionego odpisu) wydaną dla [...], "[...]" P.P.H.U – [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. ,

- decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. (w formie uwierzytelnionego odpisu) wydaną dla [...], "[...]" P.P.H.U – [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007r.

- protokół przesłuchania strony [...] z dnia [...] lutego 2010r.

- protokół przesłuchania świadka [...] z dnia [...] marca 2010r.

Przeprowadzone postępowanie kontrolne przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wobec [...] wykazało, że jego firma wystawiła dla [...] faktury VAT: nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. i nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. tytułem wykonania drobnych napraw i remontów w lokalu użytkowym i porządkowania posesji, które nie dokumentowały rzeczywistej dostawy usług.

Przesłuchany w dniu [...] lutego 2010 r. w charakterze strony [...] zeznał, że nie przypomina sobie co robił w 2007 r. dla [...], dopiero po poinformowaniu go, że wystawiał faktury za wykonanie usług porządkowania terenu i posesji oraz drobnych napraw oświadczył, że w/w usługi były wykonane przez ludzi z targowiska w [...]. Podatnik zeznał, że żadnych nazwisk nie pamięta, tylko pośredniczył i kierował ludzi do wykonywania tych usług. Osobiście kontaktował się z tymi ludźmi i informował, że potrzebuje człowieka do danej pracy na dany dzień, następnie zakres prac był uzgadniany na miejscu wykonywania usług. Podatnik zeznał również, że faktury wysyłał [...] za pośrednictwem poczty. Ponadto oświadczył, że od [...] r. działalność gospodarczą prowadził samodzielnie, zatrudniał tylko jedną osobę, która zajmowała się marketingiem.

W kolejnym zeznaniu złożonym w w/w postępowaniu kontrolnym w charakterze strony w dniu [...] maja 2010 r. [...] stwierdził, że firma [...] nie posiadała w 2007 r. zaplecza technicznego, placu, sprzętu do załadunku i rozładunku towaru, jak również samochodów.

W dniu [...] marca 2010 r. w siedzibie Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] na okoliczność prowadzonego postępowania dotyczącego [...] przesłuchana została w charakterze świadka [...]. Zeznała, że zleciła firmie [...] naprawę pękniętych rur w kamienicy oraz wywiezienie dużo gabarytowych śmieci z piwnicy przy ulicy [...] i z podwórza oraz wstawienie kratki wentylacyjnej w piwnicy. Oświadczyła także, że [...] przysłał do niej dwie osoby, które powołały się na niego, szczegółów dotyczących ich wyglądu oraz nazwisk nie pamięta, nie wiedziała też czy ich zatrudniał. [...] zeznała również, że należności za usługi płaciła gotówką, które przekazywała bez udziału świadków osobiście [...] w biurze w [...], dokąd udawała się każdorazowo taksówką. Oświadczyła także, że faktury odbierała osobiście od [...] w momencie przekazywania należności wynikających z w/wym. faktur.

Ustalenia poczynione w toku postępowania kontrolnego przeprowadzonego u [...] znalazły odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r., którą organ I instancji włączył do akt niniejszej sprawy. W decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] stwierdził, że firma [...] nie posiadała żadnych środków do wykonania tego rodzaju usług. [...] nie zatrudniał żadnych pracowników, nie posiadał środków technicznych, które mogłyby służyć do tego celu. W ocenie organu kontroli skarbowej usługi wykazane w w/wym. fakturach nie zostały wykonane. O fikcyjności działalności gospodarczej firmy [...] świadczy także sposób rozliczania podatku od towarów i usług w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące 2007 r. Ze wszystkich złożonych deklaracji wynika kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Bez znaczenia dla kontrolowanego było rozliczenie ilościowe towarów. Ważna była proporcja podatku naliczonego do należnego. W ten sposób unikano płacenia podatku. Koszty uzyskania przychodów i podatek naliczony wynikał z faktur nie dokumentujących rzeczywistego nabycia towarów i usług. Ilość towarów zakupionych w 2007 r. np. stal, tarcica, płyty itp. na podstawie fikcyjnych faktur od nieistniejących podmiotów znacznie przewyższały ilości wynikające z faktur sprzedaży tych towarów. Ta nadwyżka finansowa pozwalała na wystawianie faktur VAT bez faktycznej zapłaty podatku. Korzyść podatkowa z tego tytułu występowała u odbiorcy faktury. Oznacza to, że firma [...] pełniła rolę tzw. "słupa" (była fikcyjnym podmiotem). Dla uprawdopodobnienia swojej działalności była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, składała deklaracje VAT-7. Nie płaciła jednak żadnego podatku wystawiając innym podmiotom "fikcyjne" faktury.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego wobec [...] organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2011 r. wezwał stronę do osobistego stawienia się w celu przesłuchania jej na okoliczność transakcji zawartych z [...]. Podatniczka nie stawiła się na wezwanie. Skorzystała z prawa odmowy zeznań w oparciu o art. 199 O.p.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ wezwał [...] w celu przesłuchania w charakterze świadka (strona została skutecznie zawiadomiona o przesłuchaniu, jednak z prawa tego nie skorzystała). Świadek odpowiadając w dniu [...] kwietnia 2011 r. na pytanie, czy usługi wskazane w spornych fakturach zostały faktycznie wykonane, odpowiedział twierdząco, natomiast w odniesieniu do pozostałych pytań dotyczących zakresu wykonywania tych usług, okoliczności zawarcia umowy, zapłaty za te usługi, udokumentowania tych usług, efektów ich wykonania, [...], zasłaniając się wystąpieniem przesłanki określonej w art. 196 § 1 i § 2 O.p., odmówił odpowiedzi na zadane pytania. Stwierdził, że wobec prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] postępowania podatkowego w sprawie wznowienia postępowania kontrolnego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. składanie wyjaśnień w niniejszym postępowaniu mogłoby narazić jego osobę na odpowiedzialność z ustawy kodeks karny skarbowy.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji, której zarzucono naruszenie:

- art. 121, art. 122, art. 180 art. 187 i art. 191 O.p. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz nieprzestrzeganie zasad postępowania,

- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) oraz art. 99 ustawy o VAT.

Odwołująca podnosi, że organ I instancji błędnie przyjął jako dowody dwie decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., które zostały wydane w sprawie [...] w sytuacji, gdy w w/w sprawach [...] wystąpił o wznowienie postępowania. Strona podkreśla, że na chwilę obecną decyzje te są ostateczne, jednak istnieje duże prawdopodobieństwo ich uchylenia co osłabia ich wartość dowodową. Zdaniem podatniczki [...] z uwagi na stan zdrowia posiada ograniczoną możliwość postrzegania i relacjonowania faktów. W ocenie strony zeznania w/w powinny być przez organ I instancji oceniane z dużą rezerwą, a w zasadzie powinny być pominięte jako dowody w sprawie tym bardziej, że nie zostały potwierdzone innymi dowodami np. oględzinami dokonanych robót. Potwierdzeniem wykonania robót, zdaniem podatniczki, jest fakt wystawienia i opodatkowania faktur przez [...] poparty dodatkowymi wyjaśnieniami strony dotyczącymi dokonanej płatności. Jednocześnie na prawidłowość rozliczeń podatkowych wskazuje fakt, że przeprowadzona kontrola podatkowa nie ujawniła nieprawidłowości w ewidencjach prowadzonych dla celów rozliczenia należności w podatku od towarów i usług w 2007r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], na postawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ, dokonując oceny zeznania [...] z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdził, że są one wewnętrznie sprzeczne. Z protokołu przesłuchania wynika bowiem, że [...] nie przypomina sobie jakie świadczył usługi dla [...]. Z drugiej zaś strony - po poinformowaniu świadka, jakiego rodzaju usługi zostały wpisane na wystawionych fakturach - oświadczył, że usługi te zostały wykonane przez ludzi z [...].

W ocenie organu odwoławczego niespójne są zeznania [...] z dnia [...] marca 2011 r. z zeznaniami [...] złożonymi w dniu [...] lutego 2010 r. Podatniczka w zeznaniach z dnia [...] marca 2010 r. złożonych w charakterze świadka w postępowaniu prowadzonym wobec [...] oświadczyła, że faktury odbierała osobiście od [...] w momencie przekazywania należności wynikających z w/w faktur, natomiast [...] w zeznaniach z dnia [...] lutego 2010 r. podał, że faktury wysyłał [...] za pośrednictwem poczty.

Z kolei w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wobec [...] przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] kwietnia 2011 r. [...] w związku z pytaniem czy usługi wskazane w spornych fakturach zostały faktycznie wykonane odpowiedział twierdząco. Natomiast w odniesieniu do pozostałych pytań dotyczących wykonywania tych usług, okoliczności zawarcia umowy, zapłaty za te usługi, udokumentowania tych usług, efektów wykonania tych usług [...] - zasłaniając się wystąpieniem przesłanki określonej w art. 196 § 1 i § 2 O.p. - odmówił odpowiedzi wskazując, że podlega odpowiedzialności karnej skarbowej w związku z prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] postępowaniem w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r.

W ocenie organu odwoławczego bezsporny jest również fakt, że wezwana przez organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2011 r. w celu przesłuchania na okoliczność transakcji zawartych z [...], [...] nie stawiła się na doręczone w dniu [...] 2011 r. jej wezwanie.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż faktury VAT wystawione przez firmę [...] nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Należy przy tym podkreślić, że [...] w trakcie prowadzonego wobec niej postępowania nie przedstawiła również żadnych wiarygodnych dowodów, które dawałyby podstawę do odmiennych ustaleń i które potwierdzałyby wykonanie usług przez [...].

W skardze z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako niezgodnej z przepisami prawa. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 art. 181, art. 191 i art. 192 O.p.,

- art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że organy podatkowe generalnie nie dały wiary dowodom z dokumentów jakimi były wystawione przez [...] P.P.H.U [...] faktury, które dotyczyły prowizji za wyszukiwanie klientów, tj.: faktura VAT nr [...] z [...] lutego 2007 r., faktura VAT nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., faktura VAT nr [...] z [...] maja 2007 r. Strona podniosła, że organy podatkowe w oparciu o przepisy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku VAT niesłusznie uznały, że wystawione faktury przez firmę [...] nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem skarżącej, przekazany przez Urząd Kontroli Skarbowej materiał dowodowy jest jednostronnie nacechowany koniecznością uzyskania przez kontrolujących celu fiskalnego. Wyjaśnienia [...] po prawie czterech latach od momentu zdarzenia gospodarczego i w świetle choroby mogły ulec zatarciu. Nie pokuszono się o sposób rozliczenia i zapłatę w/w podatku przez [...]. W ocenie skarżącej wątpliwości budzi fakt, że moment przekazania zafakturowanych należności stanowi o niewiarygodności zeznań zarówno strony jak i świadka [...]. Zdaniem skarżącej nie wyjaśniono w przeprowadzonym postępowaniu wszystkich okoliczności sprawy i tym samym dokonana ocena zebranego materiału przez organ I instancji, jak i Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu ma istotny wpływ na wynik sprawy oraz błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają m.in. decyzje organów podatkowych zarówno z uwagi na ich zgodność z materialnym prawem, jak i formalnym prawem podatkowym.

W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, określona w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zgodnie z którą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga nie jest zasadna.

Kwestia sporna w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżąca miała uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę [...].

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Stosownie natomiast do ust. 2 pkt 1a powołanego wyżej przepisu ustawy o VAT - kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Jednak skorzystanie z odliczenia możliwe jest tylko po spełnieniu warunków i przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z przepisów w/w ustawy, tj. między innymi art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a). Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy:

- wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią postawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że podstawę do obniżenia podatku należnego stanowić może jedynie faktura wystawiona przez podmiot będący podatnikiem podatku od towarów i usług, w związku ze zrealizowaniem przez niego czynności opodatkowanych. Każda zatem wystawiona faktura winna odzwierciedlać rzeczywiste nabycie towarów lub usług, co oznacza, że musi dokumentować wykonanie czynności przez jej wystawcę. Przytoczony przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT jednoznacznie wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, bowiem wymogi dotyczące prawidłowo wystawionych faktur mają nic tylko aspekt formalny ale przede wszystkim materialny - treść faktury winna odpowiadać rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Faktura może zatem stanowić podstawę do odliczenia podatku z niej wynikającego, gdy rzeczywistym powodem jej wystawienia były czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, faktycznie dokonane między wskazanymi w tej fakturze sprzedawcą i nabywcą. Jeżeli bowiem faktura nie potwierdza rzeczywistej transakcji między wskazanymi w niej podmiotami, podatek naliczony z niej wynikający nie podlega odliczeniu. Sam bowiem fakt posiadania oryginału danego dokumentu nie przesądza o prawdziwości zdarzeń z niego wynikających.

W przedmiotowej sprawie przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wykazało, że skarżąca w lutym, kwietniu i maju 2007 r. bezpodstawnie obniżała podatek należny o podatek naliczony z faktur mających dokumentować zakup usług dotyczących napraw i remontów w lokalu użytkowym i porządkowania posesji od firmy [...], które zaewidencjonowała w rejestrach zakupu VAT w ilości [...] szt. w łącznej kwocie brutto [...] zł, w tym podatek VAT [...] zł. Przeprowadzone u kontrahenta podatnika, tj. w firmie [...] przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. wykazało, że [...] w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa nie był w stanie wykonać jakichkolwiek usług, nie posiadał bowiem zaplecza technicznego, nie zatrudniał pracowników, nie dysponował żadnymi materiałami, które mogłyby służyć do tego celu.

W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że fizycznie nie było możliwe wykonanie robót na rzecz [...] siłami przedsiębiorstwa [...].

Na powyższe wskazują również zeznania [...], który przesłuchiwany zarówno w charakterze strony w prowadzonym wobec niego postępowaniu, jak i w charakterze świadka w postępowaniu prowadzonym wobec podatniczki, nie przedstawił wiarygodnych dowodów czy okoliczności, które potwierdzałyby faktyczne wykonanie czynności wykazanych w wystawionych przez niego fakturach.

Organ odwoławczy dokonując oceny zeznania [...] stwierdził, że zeznanie te są wewnętrznie sprzeczne. [...] nie przypominał sobie jakie świadczył usługi dla [...]. Również, niespójne są zeznania [...] z zeznaniami [...]. Podatniczka w oświadczyła, że faktury odbierała osobiście od [...] w momencie przekazywania należności wynikających z kwestionowanych faktur, natomiast [...] zeznał, że faktury wysyłał [...] za pośrednictwem poczty. Z kolei przesłuchany w charakterze świadka [...] w związku z pytaniem czy usługi wskazane w spornych fakturach zostały faktycznie wykonane odpowiedział twierdząco, natomiast w odniesieniu do pozostałych pytań dotyczących wykonywania tych usług, okoliczności zawarcia umowy, zapłaty za te usługi, udokumentowania tych usług, efektów wykonania tych usług [...] - odmówił odpowiedzi wskazując, że podlega odpowiedzialności karnej skarbowej w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. Wezwana przez organ I instancji w celu przesłuchania na okoliczność transakcji zawartych z [...], skarżąca nie stawiła się na doręczone w dniu [...] kwietnia 2011 r. wezwanie.

Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania podatniczka nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów, które dawałyby podstawę do odmiennych ustaleń i które potwierdzałyby wykonanie usług przez [...]. Podatniczka jedynie w toku prowadzonego postępowania pismem z dnia [...] lipca 2011 r. podtrzymała swoje wcześniejsze oświadczenie zawarte w piśmie z dnia [...] września 2010 r. stwierdzając, że usługi wskazane na spornych fakturach zostały faktycznie wykonane przez jej kontrahenta, zapłata należności nastąpiła gotówką, co potwierdzają dowody KP, nie były zawierane pisemne umowy o świadczenie w/w usług, ponieważ były one wykonywane jednorazowo, poza fakturami i dowodami wpłat nie posiada innych dowodów potwierdzających wykonanie rzeczonych usług.

Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że gdyby skarżącej zależało na wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, to skorzystałaby z praw wynikających z art. 190 § 2 O.p. uczestnicząc w przesłuchaniu świadka [...], dążąc do konfrontacji, zadając pytania świadkowi w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W ocenie Sądu organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy i na jego podstawie ustaliły istotne dla sprawy okoliczności, zgodnie z art. 187 § 1 i 191 O.p.

Zebrany materiał dowodowy w postaci decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] wydanej dla [...], "[...]" P.P.H.U – [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r., protokół przesłuchania strony [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w postępowaniu prowadzonym wobec niego, protokół przesłuchania w/wym. w charakterze świadka z dnia [...] kwietnia 2011 r. w postępowaniu prowadzonym wobec podatniczki, protokół przesłuchania świadka [...] z dnia [...] marca 2010 r. w postępowaniu prowadzonym wobec [...] potwierdzają, że zakwestionowane faktury wystawione dla [...] przez firmę [...] stwierdzają czynności, które w rzeczywistości nie zostały wykonane w ramach przedsiębiorstwa widniejącego na tych dokumentach jako wystawca.

Prawidłowo zatem organy obu instancji stwierdziły, że kwestionowane faktury - zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT - nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty.

Za ugruntowany zarówno w orzecznictwie, jak i judykaturze należy uznać pogląd, że faktury VAT pełnią fundamentalną rolę na gruncie tego podatku. Nie są one tylko zwykłym dokumentem służącym dokumentacji transakcji oraz będącym podstawą do jej zaksięgowania w księgach stron tej transakcji. Faktury stanowią bowiem podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia wiąże się tylko z otrzymaniem faktury dokumentującej rzeczywisty obrót gospodarczy, a prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Nie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami (por. t. 1 do art. 106 w A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2007, wyd. II, wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1240/96, publ. LEX nr 33533, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 2645/98, publ. LEX nr 40387).

Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania podatkowego Sąd zauważa, że skarżąca nie sprecyzowała zarzutów w kwestii naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 191 i art. 192 O.p.

Jak wskazano na wstępie uzasadnienia faktura VAT stanowi podstawę do odliczenia zawartego w niej podatku naliczonego jedynie wówczas, gdy dokumentuje rzeczywiste zdarzenie, które zaistniało pomiędzy wystawcą a odbiorcą tej faktury. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji dowiodły, że faktury rozliczone przez podatniczkę, wystawione przez firmę [...], stwierdzają czynności, które faktycznie nie zostały wykonane przez ten podmiot, zatem stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. Tym samym sporne faktury VAT nie mogą stanowić podstawy do odliczenia wykazanego w nich podatku.

Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, wyjaśniły wszystkie okoliczności mające znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. W postępowaniu wobec skarżącej do akt postępowania włączono materiał dowodowy zebrany w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec [...]. Postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 121 i art. 122 O.p., które stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy zapewniły stronie możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 190 O.p., który stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem; strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia. Podatniczka była pisemnie zawiadomiona o wyznaczonym terminie przesłuchania świadka [...] (na co najmniej 7 dni przed terminem tego przesłuchania) oraz o możliwości udziału w tym przesłuchaniu (k. 21 akt administracyjnych). Z prawa tego skarżąca jednak nie skorzystała.

W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 O.p. uznać należy za bezpodstawny.

Za nieuzasadnioną należy uznać argumentację skargi, odnoszącą się do wyjaśnień [...] złożonych po prawie czterech latach od momentu zdarzenia gospodarczego jak i jego choroby, które zdaniem skarżącej mogły ulec zatarciu.

Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że w toku postępowania przeprowadzonego przez organy I i II instancji strona nie przedłożyła żadnych dowodów świadczących o niezdolności [...] do postrzegania i relacjonowania istotnych faktów, czy też innych dowodów świadczących o niemożności uczestniczenia w w/wym. czynnościach urzędowych spowodowanej złym stanem zdrowia. Żadnych dowodów świadczących o złym stanie zdrowia nie przedłożył również [...] zeznając do protokołu w charakterze świadka. Odmówił jedynie udzielenia odpowiedzi na niektóre pytania ze względu na to, że odpowiedź mogłaby narazić go na odpowiedzialność karną skarbową. Tym samym brak było przesłanek do pominięcia złożonych przez niego zeznań. Należy równocześnie wskazać, że podstawą zakwestionowaniu faktycznego wykonania usług na rzecz [...] przez firmę [...] nie były tylko i wyłącznie złożone przez [...] zeznania. W tym zakresie organ I instancji przeanalizował również (opisane wyżej) okoliczności i ustalenia dotyczące możliwości świadczenia usług przez [...] dokonane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w toku postępowania wobec [...], a zawarte w decyzjach tego organu z dnia [...] czerwca 2010 r. (włączonych do akt niniejszej sprawy postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.), w tym wynikających z zeznań z dnia [...] marca 2010r. złożonych w toku tego postępowania przez podatniczkę (w charakterze świadka). Dokonując oceny rzetelności faktur wystawionych przez firmę [...] na rzecz skarżącej, organy wzięły pod uwagę fakt, że poza twierdzeniem podatniczki i [...], że usługi stwierdzone spornymi fakturami zostały wykonane nie przedstawiono żadnych dowodów (np. zakupu materiałów niezbędnych do remontu, czy też dowodów potwierdzających wywiezienie gruzu i śmieci przez [...] lub uprawnioną firmę) czy dających się zweryfikować okoliczności, które potwierdzałyby faktyczne wykonanie tych usług.

W ustalonym stanie faktycznym nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie skarżącej, że organy podatkowe materiał dowodowy oceniały bez analizy rozliczeń podatku VAT przez [...]. W tym miejscu wskazać należy, że w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] wydanej dla [...], "[...]" P.P.H.U – [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007r. na str. 3 przedstawiona została tabela obrazująca wykazywane w deklaracjach VAT-7 za badane okresy podatkowe kwoty podatku należnego, naliczonego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Również na str. 44 wspomnianej wyżej decyzji zawarta została informacja, że podatek należny wynikający z zakwestionowanych faktur został ujęty w ewidencji sprzedaży i wykazany w deklaracjach VAT -7 za poszczególne miesiące 2007r. Organ kontrolny stwierdził jednak, że analiza dowodów źródłowych wykazała, że firma [...] nie posiadała żadnych faktur zakupów od podwykonawców w zakresie wyżej zafakturowanych usług sprzedaży". Z kolei na str. 56 powyższej decyzji wydanej dla [...] organ kontroli skarbowej wypowiedział się na temat fikcyjności całej działalności gospodarczej prowadzonej przez firmę [...] oraz na temat rozliczeń podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy i jego ustalenia bezsprzecznie wykazały, że zakupione usługi przez skarżącą od firmy [...] nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. W takim przypadku przepisy ustawy o VAT jednoznacznie wykluczają możliwość odliczenia podatku VAT z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach.

Podkreślić należy, że to podatnik ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej, również ryzyko związane z nieuczciwością czy też nierzetelnością swoich kontrahentów. Ponadto w postępowaniu podatkowym obowiązuje tzw. zasada współdziałania. Jeżeli chodzi o stronę postępowania współdziałanie jest nie tylko uprawnieniem, ale i powinnością wynikającą z jej interesu prawnego. Wykładnia art. 122 O.p. zakłada, że tam gdzie podatnicy zmierzają do uzyskania korzyści podatkowych w postaci uprawnienia, tak jak w niniejszej sprawie do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z zakwestionowanych faktur wystawionych przez kontrahenta, ciężar wykazania istotnej okoliczności i udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Bezzasadne są zatem zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy nie uchybiły również przepisom proceduralnym z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 191, art. 192 O.p.

W ocenie Sądu, kontrolowane decyzje podatkowe, oparte o stwierdzenie, że skarżąca nie była uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, gdyż ten wynikał z faktur stwierdzających transakcje, które nie zaistniały w rzeczywistości, odpowiadają prawu obowiązującemu w dniu zaistnienia wskazanych zdarzeń prawnych.

W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.