Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 315/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
article: art. 135, art. 145 § pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 3
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant: Referent Małgorzata Rębacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. P. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019.Zaskarżona decyzja wdana została w następującym stanie sprawy.

W dniu 31 maja 2019 r. za pomocą aplikacji eWniosekPlus M. P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. L. wniosek o przyznanie płatności na rok 2019.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wyznaczył do załatwienia sprawy Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. (dalej jako "organ I instancji"), z uwagi na to że wnioskodawca M. P. pełnił w tym czasie funkcję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. L..

W dniu 15 lipca 2019 r. skarżący wycofał część wniosku o przyznanie płatności na rok 2019. Wycofanie dotyczyło działek ewidencyjnych nr 2 i nr 7, położonych w miejscowości R. oraz działek ewidencyjnych nr 126 i nr 127, położonych w miejscowości Z..

Decyzją z dnia 5 sierpnia 2020 r., nr [...], organ I instancji orzekł w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019. Organ I instancji powyższą decyzją:

1) umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 w części dotyczącej wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże, do powierzchni wycofanej 8,73 ha z działki rolnej AA1 położonej na działce ewidencyjnej nr 7 w miejscowości R.,

2) odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o którą ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże i nałożył sankcję w wysokości 17 057,25 zł.

3) ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 15 marca 2017 r. na powierzchnię 36,64 ha.

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z [...] września 2020 r., nr [...], organ II instancji stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Następnie organ I instancji decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 orzekł ponownie o umorzeniu postępowania w części objętej cofnięciem wniosku co do działki nr 7, odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże i nałożył sankcję w wysokości 17 057,25 zł, ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym wariant: 4.5 na powierzchnię 36,64 ha.

Decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...], organ II instancji utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z 23 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 315/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność decyzji organu II instancji z [...] marca 2021 r. i decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2021 r. oraz uchylił postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] września 2020 r., nr [...], w sprawie niedopuszczalności złożonego odwołania.

Na skutek wyroku WSA w Lublinie organ zobowiązany był do rozpoznania odwołania skarżącego z [...] września 2020 r., wniesionego od decyzji organu I instancji, wydanej [...] sierpnia 2020 r. W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji decyzją z [...] kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego co do wycofania części wniosku złożonego w dniu 15 lipca 2019 r. w zakresie działki ewidencyjnej nr 2 położonej w miejscowości R..

Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69), wniosek o przyznanie płatności lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie. Właściwy organ rejestruje takie wycofanie. Jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności we wnioskach lub załącznikach lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność.

Odnosząc się do sprawy organ II instancji stwierdził, że [...] lipca 2019 r. skarżący został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku przez właściwy organ. Skarżącemu zostało mianowicie doręczone pismo Sołectwa wsi R. z [...] lipca 2019 r., z którego wynikało, że skarżący jako dzierżawca działek nr 2 i nr 7 we wsi R. doprowadził do znacznego obniżenia wartości użytkowanych działek, co spowodowało wypowiedzenie umowy dzierżawy, o czym skarżący został powiadomiony [...] maja 2019 r. na zebraniu Rady Sołeckiej.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w roku 2019 działki ewidencyjne nr 2 i 7, położone w obrębie R., gmina J. nad W., zadeklarowała swoim wniosku także J. S.. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, posiadając informację o nieprawidłowościach na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] podjął decyzję o przeprowadzeniu kontroli na miejscu w gospodarstwie J. S.. Kontrola ta została przeprowadzona w dniach od 22 do [...] lipca 2019 r. (protokół czynności kontrolnych nr [...]). W czasie kontroli stwierdzono m.in. nieprawidłowości mające wpływ na płatność na działkach rolnych, które w 2019 r. były zgłoszone przez M. P. we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W wyniku kontroli ustalono, że w przypadku działki rolnej U o powierzchni deklarowanej 28,07 ha (działka ewidencyjna nr 2) powierzchnia stwierdzona wynosi 12,25 ha, co oznaczono kodem nieprawidłowości "DR13+". Ponadto stwierdzono nieprawidłowość polegająca na zadeklarowaniu kilku działek niesąsiadujących ze sobą jako jednej działki rolnej (kod "DR22"). Stwierdzono także zwiększenie powierzchni zadrzewień, zakrzaczeń, zarośli, zachwaszczeń oraz trzcin na działce nr 2. Ponadto stwierdzono wysypisko śmieci zlokalizowane w południowym krańcu działki nr 2, przerośnięte trawą opony, gruz i zepsute jabłka.

W dalszej kolejności organ wskazał, że 25 lipca 2019 r. w gospodarstwie skarżącego również przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (protokół nr [...]), przy czym kontrola ta nie obejmowała działek ewidencyjnych nr 2 oraz nr 7 położonych w miejscowości R., ponieważ z chwilą typowania beneficjenta do kontroli na miejscu (tj. 18 lipca 2019 r.) działki ewidencyjne nr 2 oraz nr 7 zostały już przez beneficjenta wycofane. Wyniki tej kontroli nie wpływają na pomniejszenie powierzchni deklarowanych działek przez wnioskodawcę.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił, że 12 lipca 2019 r. skarżącemu doręczone zostało pismo Sołectwa wsi R., otrzymał on zatem informację o nieprawidłowościach dotyczących działek ewidencyjnych nr 2 oraz nr 7 położonych w miejscowości R.. Skarżący wiedział również, że Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR otrzymał egzemplarz wyżej wymienionego pisma Sołectwa wsi R., a co za tym idzie, Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR został poinformowany tymże pismem o nieprawidłowościach na działkach ewidencyjnych nr 2 oraz nr 7.

Organ II instancji stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia wycofania wniosku w zakresie działki ewidencyjnej nr 2 położonej w miejscowości R., ponieważ cofając część wniosku w dniu 15 lipca 2019 r. skarżący posiadał informację o nieprawidłowościach na tej działce, zarówno jako strona postępowania administracyjnego, jak i organ administracji publicznej (jako Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. L. ).

Mając powyższe na względzie organ stwierdził brak podstaw do umorzenia postępowania w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr 2.

W odniesieniu do płatności do wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże organ wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 po uwzględnieniu zmian i wycofań wynosiła 28,00 ha.

W dniu 15 lipca 2019 r. został złożony wniosek, w którym wycofano powierzchnię 8,73 ha z działki AA położonej na działce ewidencyjnej nr 7 w miejscowości R., co dawało podstawę do umorzenia postępowania. Powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 4.5 wynosi 12,25 ha. Przy ustalaniu tej powierzchni, uwzględniono wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniach 22 – 24 lipca 2019 r., na działce rolnej oznaczonej we wniosku skarżącego literą B (we wniosku Pani J. S. literą U). Na podstawie przeprowadzonej kontroli z działki rolnej B wykluczono powierzchnię 15,75 ha. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%, rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. P. zaskarżył w całości decyzję organu odwoławczego.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nie doszło do skutecznego wycofania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w zakresie działki ewidencyjnej nr 2 położonej we wsi R.;

2) art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że każda informacja o potencjalnym wystąpieniu niezgodności we wniosku przedstawiona przez dowolny podmiot wyłącza możliwość wycofania wniosku w trybie tego przepisu, a także przyjęcie, iż zastosowanie w przepisie pojęcie "właściwy organ" obejmuje każdy organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

3) art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020 poprzez błędną ocenę materiału dowodowego skutkującą uznaniem, że nie doszło do skutecznego wycofania przez skarżącego wniosku w części obejmującej działkę ewidencyjną nr 2, położoną we wsi R., w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego) nr 809/2014 oraz zasady wzajemnej zgodności, podczas gdy skarżący skutecznie cofnął wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w części obejmującej działkę ewidencyjną nr 2, położoną we wsi R.;

4) § 34 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez nałożenie kary administracyjnej w sytuacji skutecznego cofnięcia przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 także w części obejmującej działkę ewidencyjną nr 2 położoną we wsi R.;

5) art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr [...] poprzez nałożenie kary administracyjnej w sytuacji skutecznego cofnięcia przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 w części obejmującej działkę ewidencyjną nr 2 położoną we wsi R.;

6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy mimo, że istniały przesłanki do jej uchylenia w całości.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że skarżący złożył 31 maja 2019 r., za pomocą aplikacji eWniosekPlus, wniosek o przyznanie płatności na rok 2019, a następnie 15 lipca 2019 r. złożył, również za pomocą aplikacji eWniosekPlus, formularz wycofania wniosku w części obejmującej działki ewidencyjne nr 2 i nr 7, położone w R.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny dopuszczalności cofnięcia wniosku w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr 2.

Wycofanie wniosków o płatności uregulowane jest w art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69 z późn. zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie nr 809/2014".

Przepis ten stanowi:

"1. Wniosek o przyznanie pomocy, wniosek o wsparcie, wniosek o płatność lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie. Właściwy organ rejestruje takie wycofanie.

2. Jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność.

3. Wycofanie zgodnie z ust. 1 stawia beneficjentów w sytuacji, w jakiej znajdowali się przed złożeniem odnośnych dokumentów lub ich części".

Z treści ustępu pierwszego przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że cofnięcie wniosku jest co do zasady dopuszczalne w każdym czasie. Ograniczeniem tej zasady są wskazane w ustępie drugim przypadki, w których cofnięcie wniosku lub jego części jest niedozwolone. Są to wyjątki od zasady określonej w ustępie pierwszym i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodził żaden ze wskazanych wyżej przypadków niedopuszczalności cofnięcia wniosku.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że doręczenie skarżącemu w dniu 12 lipca 2019 r. pisma noszącego datę 8 lipca 2019 r., podpisanego przez członków Rady Sołeckiej Wsi R., stanowi poinformowanie o niezgodnościach, o którym mowa w art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 809/2014. Jak wynika z akt sprawy w piśmie tym, skierowanym do skarżącego, a doręczonym do wiadomości także Dyrektorowi Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (k. 36 - 38 i 40 – 42 akt adm.), Rada Sołecka Wsi R. potwierdziła wypowiedzenie umowy dzierżawy działek nr 2 i nr 7 w Rybitwach, które skarżący dzierżawił od 2012 r., a ponadto zarzuciła skarżącemu doprowadzenie do znacznego obniżenia wartości użytkowych tych działek oraz doprowadzenie do znacznego "zadarnienia, zakrzaczenia i zadrzewienia" działek, mimo że w umowie dzierżawy skarżący zobowiązał się do prowadzenia właściwej gospodarki rolnej.

Poinformowanie o niezgodnościach, które zgodnie z powołanym przepisem art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 uniemożliwia wycofanie wniosku, to wcześniejsze, mające miejsce przed wycofaniem wniosku, poinformowanie beneficjenta przez właściwy organ o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach.

Sformułowanie: "Jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach..." wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że informacja o nieprawidłowościach pochodzić musi od organu właściwego w sprawie przyznania płatności. Przepis ten nie mówi bowiem o poinformowaniu beneficjenta, lecz o poinformowaniu beneficjenta przez właściwy organ. Zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 z późn. zm.), organem właściwym w sprawach dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych jest kierownik biura powiatowego Agencji. Właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji określa § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 z późn. zm.), zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej składa się do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika lub zarządcy.

W sprawie niniejszej organ właściwy według miejsca zamieszkania rolnika (Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. L. ) został wyłączony od załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie płatności, na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika. Jest poza sporem, że w dacie złożenia wniosku skarżący pełnił funkcję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. L. , organ ten podlegał zatem wyłączeniu od załatwienia sprawy skarżącego.

Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wyznaczył Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2019. Nie ulega zatem wątpliwości, że organem właściwym w sprawie niniejszej w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K.. W żadnym wypadku za organ właściwy nie mogła być uznana Rada Sołecka Wsi R.. Należy wyjaśnić, że sołectwo to - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - jednostka pomocnicza gminy. Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka (art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Żadne przepisy nie przyznają organom sołectwa uprawnień w zakresie płatności bezpośrednich, w szczególności zaś uprawnień do stwierdzania nieprawidłowości wniosków o płatności.

Pismo Rady Sołeckiej Wsi R. z 8 lipca 2019 r., na które powołuje się organ, nie mogło być zatem uznane za poinformowanie beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności we wniosku o przyznanie płatności.

Nie sposób podzielić także stanowiska organu, że skoro skarżący pełnił w czasie, gdy otrzymał pismo Rady Sołeckiej funkcję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. L. , został tym samym powiadomiony o nieprawidłowościach jako osoba fizyczna i jako piastun organu, co oznacza, że mając wiedzę jako piastun organu powiadomił beneficjenta czyli siebie jako osobę fizyczną. Zdaniem organu nie można rozdzielić wiedzy posiadanej przez skarżącego jako osoby fizycznej od wiedzy skarżącego jako piastuna organu. Przyjmując taką konstrukcję organ przeoczył jednak, że pismo Rady Sołeckiej nie było skierowane do Kierownika Biura Powiatowego Agencji w O. L. jako organu Agencji, lecz do skarżącego jako osoby fizycznej, a ponadto organ ten nie był organem właściwym w sprawie. Przyjęta przez organ konstrukcja nie znajduje zatem jakiegokolwiek uzasadnienia. Dodać należy, że wprawdzie jeden egzemplarz pisma Rady Sołeckiej został przesłany do wiadomości Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, jednak organ ten nie poinformował skarżącego przed 15 lipca 2019 r. o niezgodności wniosku. Nie podjął również działań zmierzających do spowodowania poinformowania skarżącego o nieprawidłowościach przez organ właściwy w sprawie, czyli Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K.. Jak wynika z akt sprawy, kopia pisma Rady Sołeckiej Wsi R. wpłynęła do organu właściwego dopiero 18 lipca 2019 r., a do Kierownika Biura Powiatowego w O. L. 16 lipca 2019 r. Słusznie zauważa jednak skarżący, że to beneficjent, a nie organ Agencji powinien zostać poinformowany o nieprawidłowościach na działkach rolnych. Pismo Rady Sołeckiej mogło stanowić podstawę do podjęcia przez organy agencji działań zmierzających do ustalenia, czy nieprawidłowości sygnalizowane przez sołectwo rzeczywiście zachodzą, nie mogło jednak samo w sobie stanowić informacji o niezgodności wniosku, o której mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014.

Należy zauważyć, że przepis art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 nie określa bliżej sposobu poinformowania beneficjenta o niezgodnościach. Z uwagi na istotne znaczenie tej czynności dla dopuszczalności cofnięcia wniosku przyjąć należy, że poinformowanie beneficjenta powinno w sposób jednoznaczny określać niezgodności wykryte przez organ. Tylko bowiem w tym zakresie, co do wskazanych przez organ niezgodności, wycofanie wniosku nie jest dozwolone. Przepis art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi wyraźnie: "...wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność." Niezgodność, o której organ informuje beneficjenta musi być więc wyraźnie określona.

Podstawą stwierdzenia nieprawidłowości są wyniki kontroli wniosku, w tym wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej przez upoważnioną jednostkę, działającą w imieniu Agencji. Kontrole na miejscu stanowią uzupełnienie systemu kontroli wniosków, przewidzianego w art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347, s. 549 z późn. zm.).

Jak wynika z akt sprawy, o kontroli na miejscu skarżący powiadomiony został już po złożeniu formularza wycofania wniosku. Również kontrola w gospodarstwie J. S., o której skarżący nie był powiadamiany, obejmująca działki nr 2 i nr 7, przeprowadzona została po wycofaniu wniosku co do tych działek.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie ziściły się przesłanki pozwalające organowi na uznanie cofnięcia wniosku za niedozwolone. Nie zaszła bowiem żadna z okoliczności wskazanych w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014.

Zauważyć również należy, że stanowisko organu jest niekonsekwentne. Organ nie kwestionuje dopuszczalności cofnięcia wniosku co do działki nr 7, natomiast co do działki nr 2 cofnięcie wniosku uznaje za niedopuszczalne, mimo że cofnięcie wniosku co do obu działek nastąpiło w tej samej dacie i w takich samych okolicznościach faktycznych. Jak wskazano wyżej, za datę powiadomienia beneficjenta o nieprawidłowościach organ dla obu działek przyjął dzień 12 lipca 2019 r. Nie jest zatem zrozumiałe uznanie cofnięcia wniosku co do działki nr 7 za dopuszczalne, co do działki nr 2 za niedopuszczalne. Z argumentacji organu co do niedopuszczalności cofnięcia wniosku w części obejmującej działkę nr 2 można wnosić, że za decydujące uznał organ wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 22 - 24 lipca 2019 r. w gospodarstwie J. S.. Kontrola ta wykazała nieprawidłowości mające wpływ na przyznanie płatności tylko na działce nr 2. Natomiast co do działki nr 7 kontrola nie wykazała nieprawidłowości, które mogłyby mieć wpływ na przyznanie płatności. Podkreślić w związku z tym należy, że późniejsze potwierdzenie nieprawidłowości sygnalizowanych w piśmie Sołectwa wsi R. nie mogło mieć wpływu na ocenę dopuszczalności cofnięcia wniosku w dniu 15 lipca 2019 r.

Zaskarżona decyzja wydana została zatem z naruszeniem art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014. W konsekwencji błędnej oceny dopuszczalności cofnięcia wniosku doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, dotyczących obowiązków organu w postępowaniu o przyznanie płatności, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz rozporządzenia nr 640/2014, bowiem rozstrzygając w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej organ uwzględnił wycofaną powierzchnię działki nr 2, co miało wpływ na odmowę przyznanie płatności i nałożenie kary administracyjnej. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy nie miał podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a". Z uwagi na to, że wskazane uchybienia dotyczą także decyzji organu I instancji, sąd uznał za celowe uchylenie również decyzji organu I instancji, jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i rozstrzygnie o wniosku skarżącego w sprawie płatności mając na uwadze skuteczne cofnięcie wniosku co do części działek rolnych.

Z tych wszystkich względów i na podstawie przepisów art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).