Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 1041/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del) Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2013 r. I SA/Kr 767/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa G. sp z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo G. Sp. z o.o. w K., dalej jako spółka, zwróciła się z wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawach ze skargi na postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K., z dnia 25 marca 2013r w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, z wyłączeniem prowadzenia działalności w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych, wideo loterii oraz gier telebingo. Kapitał zakładowy spółki wynosi 1.000.000 zł. a wartość jej środków trwałych 300 155,92 zł. W roku 2012 przedsiębiorstwo osiągnęło zysk w wysokości 713 731,90 zł. a na koncie w [...] Banku S.A. ma zgromadzone środki pieniężne w wysokości 180 334,29 zł. Obecnie zobowiązana jest do uiszczenia wpisów od skarg w 28 sprawach o sygn. akt I SA/Kr 755 - 782/13 a podobnych postępowań w sprawach stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier spółka prowadzi kilkaset.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy.

W sprzeciwie od tego postanowienia spółka zwróciła uwagę na nieuwzględnienie prowadzonej przez nią specyfiki działalności gospodarczej. W ocenie spółki, powinna ona mieć możliwość, by regulować na bieżąco i bez opóźnień zobowiązania względem wynajmujących lokale na punkty gier, wypłacać wygrane graczom, opłacać serwis i obsługę urządzeń, a także uiszczać podatek od gier niezależnie od tego, czy działalność przynosi pozytywny wynik finansowy. Nadto, wartość bilansowa aktywów nie odzwierciedla ich wartości rzeczywistej, a jedynie wartość księgową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmawiając przyznania prawa pomocy wskazał, że na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których spółka byłaby zobowiązana składa się wpis w dwudziestu ośmiu sprawach w łącznej kwocie 2800 zł. Oprócz tego ewentualnie w grę wchodzić może jeszcze wpis od skargi kasacyjnej, wpis od zażalenia na postanowienie wynoszący 100 zł, a także opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (por. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowo administracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Sąd I instancji zwrócił, w szczególności, uwagę na znaczne dochody, jakie uzyskuje spółka, wartość jej majątku trwałego oraz rozmiar środków dostępnych na rachunku bankowym. Wskazał, że spółka amortyzuje posiadane maszyny i urządzenia do gier, tym samym ujmuje koszty z tego tytułu, co bezsprzecznie w znacznym stopniu wpływa na wysokość dochodu spółki i redukuje w ten sposób kwotę przypadającego do zapłaty podatku. Nadto, zdaniem Sądu, spółka w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała środki pieniężne, które mogły posłużyć do zapłaty wpisu, co pozwoliłoby na rozpoznanie spraw. W ocenie Sądu, za przyznaniem spółce prawa pomocy nie przemawia deklarowana mnogość postępowań sądowoadministracyjnych zainicjowanych przez spółkę w skali kraju, ponieważ spółka w żaden sposób nie wykazała łącznej ilości tych postępowań jak i wysokości wszystkich realnych kosztów, które w tych postępowaniach zobligowana była ponieść.

W zażaleniu na to postanowienie spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a".) i wniosła o zmianę postanowienia oraz uwzględnienie wniosku spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem spółki, obciążenie kosztami postępowań "(...) nie ogranicza się do aktualnej sumy wpisów przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu ale do sumy wpisów we wszystkich analogicznych sprawach przed różnymi sądami administracyjnymi", także w sprawach ze skarg jeszcze nie złożonych. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił konieczności posiadania przez stronę zasobów obrotowych w celu regulowania na bieżąco zobowiązań, czego wymaga specyfika działalności spółki. Spółka powołała się na niewielki uzyskiwany dochód z działalności prowadzonej w znacznym rozmiarze, który ulega pomniejszeniu z uwagi na konieczność wypłaty dywidendy. Zdaniem spółki, znaczna wartość bilansowa aktywów nie odzwierciedla ich realnej wartości, ponieważ nie istnieje możliwość zbycia posiadanych zasobów. Przerobienie posiadanych urządzeń do innych celów, umożliwiających ich zbycie, jest nie tylko ekonomicznie nieopłacalne, ale oznaczałoby brak możliwości dalszego prowadzenia działalności. W ocenie skarżącej, sporne postępowanie "nie stanowi typowego elementu działalności skarżącej spółki (...), a jedynie próbę ochrony przed niedającą się przewidzieć przed uchwaleniem ustawy o grach hazardowych agresywną polityką państwa względem przedsiębiorców branży hazardowej".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie należało oddalić.

Ustalone w orzecznictwie jest, że koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1433/07, Lex nr 507290 a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08, Lex nr 479142, z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, Lex nr 477191 i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04, Lex nr 220385), zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać – przede wszystkim – z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie, jak sugeruje, spółka, dochodów. Stąd okoliczność dokonywania przez spółkę transakcji oraz posiadanie środków na rachunkach bankowych w znacznych – w stosunku do wysokości wpisu od skargi – rozmiarze, przy braku wskazania przez spółkę wydatków korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych są okolicznościami nakazującymi miarkowanie poglądu o zasadności przyznania prawa pomocy w sprawie. Wskazane przez stronę koszty – jak konieczność regulowania bez opóźnień zobowiązań względem wynajmujących lokale za punkty gier, wypłacania wygranych graczom, opłacanie serwisu urządzeń, opłacania zryczałtowanego podatku od gier – są normalnymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Nawet wykazana przez spółkę strata – co w sprawie nie miało miejsca - nie przesądza o braku środków finansowych umożliwiających pokrycie należnych kosztów sądowych, które na danym etapie postępowania obejmują wpisy od skarg (por. podobnie postanowienia NSA: z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II FZ 493/11 i z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 666/11, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach na stronie internetowej www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). W żadnym natomiast wypadku obowiązek wypłaty dywidendy wspólnikom nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ dywidenda jest wyrazem osiągania "czystego zysku", czyli przychodów przekraczających koszty uzyskania przychodu. Z uwagi na posiadanie przez spółkę bieżących wpływów w wysokości większej niż wymagane koszty sądowe, specyfika wartości bilansowej aktywów nie uzasadnia zwolnienia spółki od kosztów sądowych w sprawie. Należy wskazać zarazem, że spółka nie przedstawia we wniosku o prawo pomocy wysokości kosztów sądowych wymagalnych we wszystkich postępowaniach przed sądami, w tym sumy wpisów od skarg, które spółka dopiero wniesie, zatem ograniczona jest możliwość oceny przez Sąd zdolności ponoszenia tych kosztów przez spółkę. Także z uwagi na to, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 ) sugerowana (acz niewskazana) przez spółkę "agresywna polityka państwa względem przedsiębiorców branży hazardowej" nie może być okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze Sąd odwoławczy doszedł do przekonania, że spółka nie wykazała błędów w rozumieniu lub stosowaniu prawa przez Sąd pierwszej instancji.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.