Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1227/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżący podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, córką (18 lat) i synem (14 lat). Poza samochodem ciężarowym marki [...] o wartości ok. [...] zł, który wykorzystywany jest w prowadzonej działalności gospodarczej innych składników majątku nie posiada. Wprawdzie jego miesięczny dochód wynosi 6.650,06 zł, niemniej jednak ciążą na nim obowiązki alimentacyjne względem żony zgodnie z zawartą [...] lipca 2012 r. umową alimentacyjną. Ponadto ta w § 6 przeniosła przysługującą skarżącemu współwłasność samochodu ciężarowego – cysterny przeznaczonej do przewozu paliw na rzecz jego żony, celem pokrycia należnych lecz jeszcze niewymagalnych rat alimentacyjnych należnych w okresie od 1 lipca 2012 r. do 31 listopada 2020 r.

Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt o sygn. III SA/Gl 1221-1228/14 oraz III SA/Gl 1337/14 i 1338/14 przedłożono: deklaracje VAT-7 z trzech ostatnich miesięcy, gdzie podstawa opodatkowania wynosiła: 32.306,00 zł (lipiec), 1.492,00 zł (sierpień) i 1.492,00 zł (wrzesień); raport kasowy obrazujący sumę przychodów w ostatnim kwartale rzędu 39.461,48 zł oraz dziennik księgowań, gdzie po stronie WN i po stronie MA odnotowano operacje na łączną kwotę 16.069.046,35 zł (tj. kwota narastająco). Natomiast na rachunkach bankowych odnotowano operacje uznaniowe wielkości: 2.985,41 zł (wrzesień), 9.235,41 zł (sierpień) i 3.135,41 zł (lipiec), podczas gdy na koncie osobistym te wynosiły: 1.180,00 zł (wrzesień), 7.130,00 zł (sierpień) i 1.390,00 zł (lipiec). Z kolei w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2013 r. zadeklarowano przychód z prowadzonej działalności w kwocie 4.318.435,16 zł, podczas gdy w 2012 r. ten wynosił 5.726.609,21 zł.

Ponadto nadesłano deklaracje podatkowe VAT-7 składane w ramach prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej, gdzie podstawa opodatkowania wynosiła: 241.804,00 zł (lipiec), 354.654,00 zł (sierpień) i 452.458,00 zł (wrzesień). Dodatkowo przedłożono podatkową księgę przychodów i rozchodów, gdzie wartość sprzedanych towarów i usług od początku roku wynosiła 1.578.995,30 zł, podczas gdy ponoszone wydatki obejmowały kwotę 1.519.516,09 zł i 23.246,96 zł. Z kolei z wyciągów bankowych ustalono, że suma operacji uznaniowych na koncie żony wynosiła: 4.500,00 zł (październik), 5.500,00 zł (wrzesień), 500,00 zł (sierpień) oraz 3.166,41 zł (lipiec). Natomiast na koncie firmowym: 464.062,16 zł (wrzesień), 350.602,30 zł (sierpień) oraz 346.420,03 zł (lipiec).

Jednocześnie przedłożono dokumenty źródłowe obrazujące ponoszone miesięcznie wydatki, tj.: ubezpieczenie (100,20 zł), upc (77,97 zł), gaz (56,45 zł), energię elektryczną (157,08 zł) oraz czynsz za mieszkanie o pow. 48,65 m2 w kwocie 703,33 zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Należy w tym miejscu zauważyć, że przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, LEX nr 393645).

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W treści urzędowego formularza (vide: druk PPF) skarżący zadeklarował wprawdzie dochód z prowadzonej działalności gospodarczej z okresu ostatnich sześciu miesięcy w kwocie 39.900,35 zł (tj. 6.650,06 zł miesięcznie). Jednakże z nadesłanego do akt materiału dowodowego ustalono, że jego firma w roku 2012 wypracowała przychód w kwocie 5.726.609,21 zł, natomiast w 2013 r. ten wynosił 4.318.435,16 zł (vide: zeznania podatkowe PIT-36), podczas gdy z dziennika księgowań za bieżący rok obrotowy – wersja pełna – ustalono, że suma operacji księgowanych po stronie WN i po stronie MA wynosiła łącznie 16.069.046,35 zł (tj. kwota narastająco). W tej sytuacji rozpoznający sprawę uznał, że koszty sądowe, do których zalicza się wpis sądowy od skargi, mogą się znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów działalności przyjmujących dużo większe wartości (w roku 2013 wynosiły one 4.244.848,31 zł, natomiast w 2012 r. wynosiły one 5.658.329,12 zł). Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznano pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie przyjmuje się, że koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać przede wszystkim z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842 oraz postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04, LEX nr 220385). Wprawdzie w treści formularza skarżący informował o spisanej umowie majątkowej małżeńskiej oraz umowie alimentacyjnej, niemniej jednak okoliczność ta nie ma większego znaczenia w sprawie, albowiem na małżonkach ciąży wynikający z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) obowiązek udzielania sobie pomocy, w tym wsparcia finansowego w zakresie prowadzonych postępowań sądowych, niezależnie od tego w jakim ustroju majątkowym pozostają i niezależnie od tego czy prowadzą, czy też nie wspólne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I FZ 313/13, Lex nr 1363511). Dlatego też fakt, że żona skarżącego prowadzi własną działalność gospodarczą, z tytułu której w okresie ostatnich trzech miesięcy obracała znacznymi środkami finansowymi (vide: operacje uznaniowe na rachunku firmowym oraz jego saldo końcowe, które w miesiącach czerwcu i lipcu 2014 r. wynosiło: 81.362,57 zł i 92.671,23 zł) dodatkowo potwierdza brak przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dokonując bowiem zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków i dochodów zarówno skarżącego oraz jego żony, w tym zgromadzonych na rachunkach bankowych obu małżonków środków finansowych trudno uznać, aby skarżący kwalifikował się do osób ubogich lub mogących popaść w ubóstwo wskutek partycypowania w kosztach niniejszego postępowania, nawet gdy uwzględni się ilość wszystkich jego spraw zawisłych przed tut. Sądem dotyczących podatku akcyzowego.

Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.