Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1465/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 145 par. 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Powiatu L. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Powiatu L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu w L. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat L. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]).

W wyniku odwołania złożonego przez B. i M. M., Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchylił w całości decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wobec nie wyjaśnienia kwestii władztwa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności ww. działki nr [...].

Od decyzji tej odwołał się Zarząd Powiatu w L.

W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: (1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, (2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, (3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Minister Budownictwa stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłaścicielami działki nr [...] byli B. M. i M. M., na prawach wspólności ustawowej. Działka ta w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę – ulicę [...] w L., która na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, płockim, radomskim i szczecińskim (Dz. U. Nr 42, poz. 205), została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), a więc zgodnie z art. 103 ust. 3 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999.

Zdaniem organu, na podstawie znajdujących się w aktach dokumentów nie można uznać, aby przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. była we władaniu publicznoprawnym. Wybudowanie kanalizacji oraz wodociągu, a więc urządzeń podziemnych, nie tylko nie pozbawia właścicieli nieruchomości władania nieruchomością, lecz także nie świadczy o zaistnieniu władztwa przez podmiot publicznoprawny. Władztwo, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. winno być faktycznie sprawowane, a nie domniemane. Ponadto nigdzie nie wykazano, że urządzenia podziemne mają także dodatkowe urządzenia naziemne w takim stopniu, że uniemożliwiają praktycznie korzystanie z działki przez właścicieli.

A zatem, zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących nabycie nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Powiat L.; zarzucając naruszenie (1) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w związku z art. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 20, art. 22 ust.1 i 2 poprzez przyjęcie, że zaliczenie drogi do określonej kategorii dróg publicznych nie stanowi przejęcia nieruchomości, na których urządzona jest droga, w faktyczne władanie, oraz, że w celu wykazania władania tą drogą niezbędne jest przedstawienie dowodów na prowadzenie inwestycji drogowych na tych nieruchomościach, a także podtrzymanie stanowiska wojewody, oraz (2) kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji w oparciu o nie w pełni wyjaśniony stan faktyczny sprawy, co miało wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Skarżący podniósł, że B. i M. M. nabyli swoją nieruchomość położoną na skrzyżowaniu ulic [...] w L. aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1990 r. W akcie notarialnym zapisano, że część nabytej nieruchomości zajęta jest pod ulicę. Fakt zajęcia części nieruchomości pod ulicę potwierdzają także akty notarialne z dnia [...] września 1989 r. oraz z dnia [...] października 1990 r. Z aktów tych jednoznacznie wynika, że obecni właściciele nieruchomości w dniu zawarcia aktów notarialnych mieli świadomość tego, że część nieruchomości znajduje się pod ulicami i są w faktycznym władaniu władz administracyjnych. Nabywcy nieruchomości, obecnie występujący jako strona w sprawie nigdy nie uzyskali władania faktycznego nieruchomością. Dowodem tego stanu jest wystąpienie przez nich z powództwem na drogę sądową przeciwko Gminie L. i Powiatowi L. o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z części nieruchomości zajętych pod ulicę, a tym samym potwierdzili, że zarówno Gmina L. jak i Skarb Państwa, którego następcą prawnym jest Powiat L., władają tymi nieruchomościami co najmniej od dnia nabycia tych nieruchomości przez B. i M. M..

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca naruszają prawo.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy.

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 listopada 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]).

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność B. i M. M., i była zajęta pod drogę publiczną.

Wątpliwości zarówno organu, jak i właścicieli nieruchomości budzi pojęcie "władanie", "nieruchomość pozostająca we władaniu".

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, władanie nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, oznacza pozostawanie tej nieruchomości w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA 1441/00, LEX nr 137831), a zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, co w niniejszej sprawie nastąpiło.

Z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 – 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.