Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 295/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej wprowadzenia do obrotu wyrobów niewłaściwie oznakowanych oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych działając na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.),

- art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b o rolnictwie ekologicznym ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 116, poz. 975),

w związku z:

- art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116 poz. 975),

- art. 1 ust. 1, art. 2 lit. k, art. 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007 r. str. 1 ze zm.),

- art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914, z późn. zm.),

- art. 8 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002 r., str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.),

po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] sierpnia 2014 r. wniesionego przez stronę [...] Sp. z o.o. w [...] od decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], umarzającej postępowanie w części dotyczącej wprowadzenia do obrotu partii wyrobu o nazwie [...] - wielkość partii produkcyjnej 34 648 szt., oznakowanie partii 00210114, wartość partii produkcyjnej 342.322,24 zł brutto oznakowanej w sposób sugerujący ekologiczną; metodę produkcji oraz wymierzającej podmiotowi [...] Sp. z o.o. karę pieniężna w wysokości 6.000,00 zł za wprowadzenie do obrotu 3 partii wyrobów oznakowanych w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji, w tym:

- [...] - wielkość partii produkcyjnej 60 440 szt., oznakowanie partii 01290114, wartość partii produkcyjnej 1.051.051,60 zł brutto,

- [...] - wielkość partii produkcyjnej 16 351 szt., oznakowanie partii 00241213, wartość partii produkcyjnej 215.342,67 zł brutto,

- [...]- wielkość partii produkcyjnej 20 372 szt., oznakowanie partii 00261113, wartość partii produkcyjnej 294.782,84 zł brutto,

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniach 10, 17 i 21 lutego 2014 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...], działając na podstawie upoważnienia Nr [...] z dnia [...]lutego 2014 r., wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (nr legitymacji służbowej [...] i [...]), przeprowadzili kontrolę u producenta "[...]" Sp. z o. o., [...],[...], w zakresie znakowania produktów sugerującego ich ekologiczne pochodzenie w ramach sprawowanego przez IJHARS nadzoru w rolnictwie ekologicznym (Protokół z kontroli nr [...]z dnia [...] .02.2014 r.).

W toku kontroli w magazynie wyrobów gotowych pobrano próbki 4 partii wyrobów w celu sprawdzenia prawidłowości oznakowania, w tym:

- [...] - wielkość partii: produkcyjna 34 648 szt., magazynowa 34 643 szt., oznaczenie partii 00210114,

- [...]- wielkość partii: produkcyjna 60 440 szt., magazynowa 47 094 szt., oznaczenie partii 01290114,

- [...]- wielkość partii: produkcyjna 16 351 szt., magazynowa 12 457 szt., oznaczenie partii 00241213,

- [...]- wielkość partii: produkcyjna 20 372 szt., magazynowa 8 950 szt., oznaczenie partii 00261113.

W wyniku kontroli znakowania stwierdzono, że ww. wyroby nie spełniały wymagań art. 23 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. Producent wprowadził do obrotu ww. produkty oznakowane w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji, poprzez zastosowanie w nazwie produktów terminu "bio".

W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu przez "[...]" Sp. z o. o., wyrobów opatrzonych nazwą sugerującą ich ekologiczne pochodzenie.

[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...].

[...] Spółka z o.o. wniosła odwołanie od tej decyzji.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wskazał, że zgodnie z definicją terminu znakowanie, zawartą w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, oznacza on: wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego."

Zgodnie z art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 ekologiczny oznacza pochodzący z produkcji ekologicznej lub z nią związany.

Stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 odnośnie stosowania terminów związanych z produkcją ekologiczną, do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w tym rozporządzeniu.

Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. bio, eko, używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy tego rozporządzenia lub zgodnie z tym rozporządzeniem.

Przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w powyższym rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia 834/2007, terminy o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w tym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną.

Organ wskazywał też, że nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w tym rozporządzeniu.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podnosił, że w przedmiotowej sprawie producent w przypadku wprowadzonych do obrotu wyrobów zastosował w nazwach określenie "bio" sugerujące pochodzenie produktów z ekologicznej produkcji, w tym:

- [...] - wielkość partii produkcyjnej 60 440 szt., oznaczenie partii 1290114, wartość partii produkcyjnej 1.051.051,60 zł brutto,

- [...]- wielkość partii produkcyjnej 16 351 szt., oznaczenie partii 00241213, wartość partii produkcyjnej 215.342,67 zł brutto,

- [...]- wielkość partii produkcyjnej 20 372 szt., oznaczenie partii 00261113, wartość partii produkcyjnej 294.782,84 zł brutto.

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę treść art. 2 lit. k oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Nr 834/2007, zastosowanie terminu "bio" w jakiejkolwiek części oznakowania sugeruje nabywcy, że produkt lub jego składniki spełniają wymogi określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007. Użycie w oznakowaniu produktu konwencjonalnego terminu "bio" wprowadza konsumenta w błąd poprzez sugerowanie, że wyrób ten jest wyprodukowany metodami ekologicznymi, czyli przypisuje mu właściwości, których on nie posiada, co stanowi naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Organ odwoływał się przy tym do art. 46 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazując, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych ustalił, że w przedmiotowej sprawie ustalono, iż do wyrobu przedmiotowych środków spożywczych nie zastosowano surowców pochodzących z ekologicznych upraw.

Organ wskazywał, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której produkty nieekologiczne, wytwarzane przez producenta, zawierają w swoim oznakowaniu termin "bio", gdyż zakłóca to uczciwą konkurencją i właściwe funkcjonowanie rynku rolnictwa ekologicznego oraz przyczynia się do obniżenia zaufania konsumentów w stosunku do wytwarzanych zgodnie z prawem produktów oznakowanych jako ekologiczne.

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę interes konsumenta niedopuszczalna jest sytuacja, w której Strona wprowadza do obrotu produkty konwencjonalne, opatrzone sformułowaniami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji.

Ponadto, w ocenie Głównego Inspektora JHARS przepisy rozporządzenia nr 834/2007 mają na celu, oprócz wspomagania produkcji ekologicznej, przede wszystkim ochronę konsumenta przed nieuczciwymi praktykami producentów.

Ustanowione restrykcje w tym zakresie zapobiegają nieuczciwej konkurencji i bezpodstawnemu wykorzystywaniu określenia ekologiczny oraz "bio" i "eko", w celu umożliwienia konsumentowi łatwego zidentyfikowania produktów rolnictwa ekologicznego.

Organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. rozporządzenia rozporządzenie stosuje się do następujących produktów rolnych, w tym pochodzących z akwakultury, wprowadzonych na rynek lub takich, które mają być wprowadzone na rynek:

a) żywe lub nieprzetworzone produkty rolne;

b) przetworzone produkty rolne przeznaczone do spożycia;

Organ podnosił, iż definicja zawarta w art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wskazuje, iż suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego.

Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 43 ww. ustawy, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego to środek spożywczy, który ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różni się od środków spożywczych powszechnie spożywanych i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych:

a) osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych w żywności - taki środek spożywczy może być określany jako "dietetyczny",

b) zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat.

Organ powoływał także art. 24 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, ze względu na swoje przeznaczenie, obejmują w szczególności następujące grupy:

1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt, w tym mleko początkowe, oraz preparaty do dalszego żywienia niemowląt, w tym; mleko następne;

2) środki spożywcze uzupełniające, obejmujące produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze dla niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat;

3) środki spożywcze stosowane w dietach o ograniczonej zawartości energii w celu redukcji masy ciała;

4) dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego;

5) środki spożywcze zaspokajające zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców;

6) środki spożywcze dla osób z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów (cukrzyca);

7) środki spożywcze niskosodowe, w tym sole dietetyczne o niskiej zawartości sodu lub bezsodowe;

8) środki spożywcze bezglutenowe.

Główny Inspektor JHARS stanął zatem na stanowisku, że suplementy diety oraz dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego stanowią żywność, w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28.01.2002 r., przywołanego w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Organ wywodził, że suplementy diety oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego jak każda żywność, powinny spełniać wymagania jakości handlowej, m. in. te odnoszące się do oznakowania produktu. W przypadku suplementu diety oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oznakowanych terminami odnoszącymi się do ekologicznej metody produkcji (a więc także zawierającymi w oznakowaniu sformułowania "bio") należy ustalić czy dany produkt stanowi przetworzony produkt rolny, o którym mowa w 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r.

Główny Inspektor JHARS wskazywał, że rozporządzenie to stosuje się do produktów pochodzenia rolnego, wprowadzonych na rynek takich jak: przetworzone produkty rolne przeznaczone do spożycia.

Ponadto organ podnosił, że na podstawie art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 do celów tego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w tym rozporządzeniu. W języku polskim termin "ekologiczne", a w innych językach Wspólnoty terminy: ƃuoлoƨuчeн, ecológico, biológico, ekologické, biologické, ṙkologisk, ökologisch, biologisch, mahe, ökoloogiline, ßioƛoyiкó, organic, biologique, orgánach, biologico, bioloģisks, ekoloģisks, ekologiškas, biologesch, ökológiai, organiku, biologisch, biológico, ecologic, ekologické, biologické, ekološki, luonnonmukainen, ekologisk oraz ich pochodne lub wersje skrócone, jak np.: "bio", "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty wyłącznie w znakowaniu i reklamie produktów spełniających wymogi ww. rozporządzenia.

Stosownie do art. 23 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 terminy, o których mowa w art. 23 ust. 1 [w tym termin "bio"], nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Zgodnie z art. 23 ust. 2 zdanie drugie tego rozporządzenia, nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w ww. rozporządzeniu.

Główny Inspektor JHARS wskazywał, że zgodnie z art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. Również zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, powołującym się na art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, "oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego."

W związku z powyższym, w sytuacji gdy suplement diety lub środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stanowi przetworzony produkt rolny przeznaczony do spożycia, stosowanie w jego oznakowaniu terminów sugerujących konsumentowi ekologiczną metodę produkcji (w tym określenia "bio") stanowi naruszenie art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Zdaniem organu, produkty, będące przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowią wieloskładnikowe środki spożywcze, składające się m.in. z przetworzonych produktów pochodzenia rolnego (takich jak: żelatyna - [...],[...]; ekstrakt skrzypu polnego, ekstrakt z pokrzywy zwyczajnej - [...]; ekstrakt skrzypu polnego, ekstrakt z pestek winogron - [...]), co jednoznacznie wskazuje, iż produkty te podlegają wymaganiom rozporządzenia 834/2007.

Główny Inspektor JHARS podnosił, że należy mieć także na uwadze, że zgodnie z art. 91 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, ze zm.), państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcje w celu zapobieżenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 834/2007, w tym terminu "bio" oraz w tytule III lub załączniku XI do rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu braku powołania biegłego, nieprzeprowadzenia badań konsumenckich, braku własnych ustaleń w przedmiocie łączności zastosowanych terminów z produkcją ekologiczną oraz braku uwzględnienia stanowiska strony w tym zakresie Główny Inspektor JHARS wskazał, że termin "bio" zgodnie z art. 23 rozporządzenia Nr 834/2007 jest określeniem zarezerwowanym dla wyrobów wyprodukowanych zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Przepis jasno określa zasady stosowania terminu "bio" w związku z powyższym nieuzasadnionym jest powoływanie biegłego językowego, jak również przeprowadzania badań konsumenckich, gdyż nie ma podstaw do podważania wykładni prawnej stosowanej w przypadku użycia terminu "bio".

Odwołując się do dyspozycji art. 78 § 2 k.p.a. organ zauważył, iż zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż przedsiębiorca zastosował w oznakowaniu zakwestionowanych wyrobów określenie "bio" w stosunku do wyrobów, które nie spełniają wymogów rozporządzenia Nr 834/2007. Ponadto wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały uprzednio wyjaśnione, a tym samym nie było zasadnym przeprowadzanie dowodu z badań konsumenckich oraz dowodów z opinii biegłego językowego, jak również dowodu z przesłuchania strony, która w toku postępowania miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Organ wskazał, że w myśl art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, podlega karze pieniężnej w wysokości do 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mogłaby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł.

Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. b ww. ustawy, kara pieniężna o której mowa w ust. 1 pkt 3, 4 lub 5, jest wymierzana przez właściwego ze względu na miejsce przeprowadzania czynności kontrolnych wojewódzkiego inspektora w drodze decyzji.

Zdaniem organu oznacza to, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie, której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 500 zł. Tak też uczynił [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Organ podniósł, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, karę pieniężną, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, wymierza się przy uwzględnieniu stopnia szkodliwości, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności oraz wielkości obrotów uzyskanych przez Stronę.

Główny Inspektor JHARS wskazywał, że ustalając stopień szkodliwości czynu organ I instancji prawidłowo wziął pod uwagę okoliczności o charakterze przedmiotowym, tj.: rodzaj, charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków jak również okoliczności podmiotowe, takie jak motywacja sprawcy. Organ I instancji dokonując oceny uwzględnił również interes konsumenta, jego prawo do rzetelnej informacji o produkcie oraz wagę naruszonych obowiązków w zakresie zgodności oznakowania z obowiązującymi przepisami. Prawidłowo organ I instancji wskazał, iż oznakowanie artykułów rolno - spożywczych stanowi podstawę informacji konsumenckiej, która jest elementem bezpieczeństwa żywności, a także ma na celu umożliwienie konsumentom dokonania wyboru i zakupu produktu zgodnego z oczekiwaniami.

Organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ww. rozporządzenie ma również na celu zapobieganie fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Zdaniem organu, w związku z powyższym, stopień szkodliwości należy ocenić jako wysoki.

Stopień zawinienia przedsiębiorcy odpowiedzialnego za naruszenie przepisów został prawidłowo uznany przez organ I instancji za niski.

Główny Inspektor JHARS podnosił, że oceniając stopień zawinienia organ I instancji wskazał, iż sposób działania przedsiębiorcy wskazuje na nieświadomość popełnionego czynu, a nie planowe działanie z pełną świadomością naruszenia.

Analiza sposobu postępowania przedsiębiorcy, wskazuje, że był to czyn nieumyślny, świadczący o jego niewiedzy w zakresie obowiązujących przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego i niezachowaniu należytej staranności przy znakowaniu swoich produktów, a nie o celowym zamiarze odniesienia korzyści majątkowej.

Zdaniem Głównego Inspektora JHARS oceniając stopień zawinienia organ I instancji prawidłowo uznał, iż przedsiębiorcy nie można przypisać winy umyślnej, ale można mu zarzucić niedbalstwo, jako że nie podjął wszelkich starań mających na celu eliminację wyrobów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej.

Organ wskazał, iż producent artykułów rolno-spożywczych, z racji ciążącej odpowiedzialności za artykuł rolno-spożywczy wprowadzany do obrotu, jest obowiązany postępować z rozwagą i pełnym zaangażowaniem, by nie dopuścić do naruszeń obowiązujących norm prawnych, jak również wymogów dotyczących oznakowania wyrobów.

Ze względu na charakter i ilość naruszonych przepisów prawa żywnościowego organ uznał stopień naruszenia jako średni.

Główny Inspektor JHARS wskazał też, że oceniając dotychczasową działalność podmiotu, organ I instancji wskazał, iż była to pierwsza kontrola w jednostce przeprowadzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS w ramach sprawowanego nadzoru w rolnictwie ekologicznym.

Organ I instancji ustalił, że wielkość obrotów uzyskanych przez Stronę w 2013 r. wyniosła 228.025.184,66 zł.

Łączna wielkość zakwestionowanych partii artykułów wynosiła 97163 szt., a jej wartość brutto wynosiła 1 561 177,11 zł, a zatem 200 % korzyści majątkowej uzyskanej za wprowadzenie do obrotu kwestionowanych produktów stanowi kwotę 3 122 354,22 zł, która w tym przypadku jest górną granicą kary pieniężnej jaką organ kontrolny może zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wymierzyć podmiotowi, który dopuścił się stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ podnosił, że wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 6.000,00 zł, stanowi 0,38 % korzyści majątkowej uzyskanej za wprowadzenie do obrotu kwestionowanych produktów oraz 0,19 % kary maksymalnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym.

W ocenie Głównego Inspektora wymierzona stronie kara pieniężna jest odczuwalną dolegliwością dla producenta, pozostając jednocześnie w jego możliwościach finansowych, jak również jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, jakiego dopuścił się przedsiębiorca.

Organ II instancji podniósł też, że mając na uwadze wysoki stopień szkodliwości czynu należałoby wymierzyć stronie karę wyższą od kary nałożonej przez organ I instancji.

Niemniej jednak mając na uwadze art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może podwyższyć wysokości kary pieniężnej wymierzonej przez organ I instancji.

W odniesieniu do zarzutów strony dotyczących sprzeczności z ustaleniami innych organów (Głównego Inspektora Sanitarnego i Urzędu Patentowego), organ stwierdził, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 lit. a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych do zadań Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych należy nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w produkcji i obrocie, natomiast zgodnie z art. 17 ust. 3 ww. ustawy nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa.

Organ stwierdził, że czynności wykonywane przez Głównego Inspektora Sanitarnego jak również Urząd Patentowy nie były prowadzone pod kątem zgodności z przepisami prawa dotyczącymi rolnictwa ekologicznego.

Ostatecznie Główny Inspektor JHARS stwierdził, że słusznie organ I instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej wprowadzenia do obrotu partii wyrobu o nazwie [...] - wielkość partii produkcyjnej 34 648 szt., oznakowanie partii 00210114, wartość partii produkcyjnej 342.322,24 zł brutto oznakowanej w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji.

Wyrób o nazwie [...] nie jest produktem pochodzenia rolniczego, gdyż w skład substancji charakteryzujących produkt, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie składu i oznakowania suplementów diety, nie wchodzą składniki pochodzenia rolnego. Po przeprowadzeniu analizy składu oraz w oparciu o załącznik I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Dz.U.2004.90.864/2 organ I instancji uznał, że obecność składnika pochodzenia rolnego pełniącego funkcję pomocniczą w produkcie, nie jest wystarczająca do zakwalifikowania produktu jako mieszczącego się w zakresie rozporządzenia (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. WE L 189, 20.07.2007 ze zm.).

Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła [...] Spółka z o.o. w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. brak powołania biegłego pomimo wniosku strony, brak przeprowadzenia badań konsumenckich, brak własnych ustaleń organów w przedmiocie łączności zastosowanych terminów z produkcją ekologiczną, brak uwzględnienia stanowiska strony w tej materii - naruszenie art. 10, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a.,

2. niedokładne zbadanie okoliczności faktycznych, brak odniesienia do stanowiska strony - naruszenie art. 11 k.p.a.,

3. brak ustosunkowania się organu I instancji do obszernych argumentów strony dotyczących m.in. art. 23 ust. 2 rozporządzenia 834/2007 pomimo tego, że organ I instancji, w piśmie z dnia 4 lipca 2014 r. wskazał, że ustosunkuje się do argumentacji strony zawartej w piśmie z dnia 16 maja 2014 r., a strona wielokrotnie w trakcie postępowania zwracała uwagę na brak reakcji organu - naruszenie art. 7, 8, 11 i 80 k.p.a.,

4. całkowity brak rozpatrzenia zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (zarzuty dotyczące braku powołania biegłego przez organ I instancji, braku przeprowadzenia badań konsumenckich pomimo powołania się na ochronę konsumenta) a także całkowity brak rozpatrzenia zarzutów dotyczących naruszenia rozporządzenia 834/2007 w szczególności jego art. 23 ust. 2 w wyniku odniesienia się do nich jedynie poprzez zdawkowe potwierdzenie ustaleń organu I instancji w tym zakresie przez organ II instancji,

5. brak wyjaśnienia przesłanek wymiaru kary w tym różnic w wielkości kary w odniesieniu do poszczególnych produktów - naruszenie art. 11 k.p.a.,

6. przywołanie w uzasadnieniach faktów bez jakiegokolwiek ich udowodnienia ani wskazania znaczenia (zakłócanie uczciwej konkurencji, właściwe funkcjonowanie rynku rolnictwa ekologicznego, obniżenie zaufania konsumentów w stosunku do wytwarzanych zgodnie z prawem produktów oznakowanych jako ekologiczne),

7. sprzeczność z ustaleniami innych organów (GIS, UP),

8. naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez dokonanie oceny czy w danym przypadku zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd bez uwzględnienia modelu przeciętnego konsumenta,

9. naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5) ustawy o rolnictwie ekologicznym, który dotyczy wprowadzania do obrotu produktu który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007 (w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji na str. 7 organ I instancji stwierdził jedynie, że przedmiotowe oznakowanie "stanowi naruszenie art. 23 rozporządzenia 834/2007, ponieważ może sugerować nabywcy, że dany produkt został wyprodukowany z wykorzystaniem ekologicznych metod produkcji" - brak konstytutywnego ustalenia w decyzji, że sugestia taka w istocie występuje - przepis art. 23 rozporządzenia dotyczy terminów sugerujących pochodzenie ekologiczne a nie mogących je sugerować),

10. naruszenie art. 23 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia 834/2007 poprzez brak ustalenia, że terminy "bio" używane w nazewnictwie produktów będących przedmiotem wymierzenia kary pieniężnej w różnych konfiguracjach sugerują ekologiczną metodę produkcji,

11. naruszenie art. 23 ust. 2 rozporządzenia 834/2007 poprzez nie uwzględnienie, że terminy "bio" zastosowane w nazewnictwie produktów będących przedmiotem wymierzenia kary pieniężnej wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną a z naturalnym pochodzeniem i nazewnictwem ich składników a także pominięcie argumentacji strony w przedmiocie braku łączności zastosowanych terminów z produkcją ekologiczną.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi rozbudowano przytoczone wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz.U.2012.270 j.t.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1 a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Zgodnie z art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23 - 26 rozporządzenia nr 834/2007 - podlega karze pieniężnej w wysokości do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł.

ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. U. UE L z dnia 20 lipca 2007 r.) w preambule stanowi m.in., że:

1) Produkcja ekologiczna jest ogólnym systemem zarządzania gospodarstwem i produkcji żywności, łączącym najkorzystniejsze dla środowiska praktyki, wysoki stopień różnorodności biologicznej, ochronę zasobów naturalnych, stosowanie wysokich standardów dotyczących dobrostanu zwierząt i metodę produkcji odpowiadającą wymaganiom niektórych konsumentów preferujących wyroby wytwarzane przy użyciu substancji naturalnych i naturalnych procesów. Ekologiczna metoda produkcji pełni zatem podwójną funkcję społeczną: z jednej strony dostarcza towarów na specyficzny rynek kształtowany przez popyt na produkty ekologiczne, a z drugiej strony jest działaniem w interesie publicznym, ponieważ przyczynia się do ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt i rozwoju obszarów wiejskich.

(3) Celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być zapewnienie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne. Ponadto celem ram prawnych powinno być stworzenie takich warunków, w których sektor ten będzie mógł się rozwijać zgodnie z tendencjami rynkowymi i tendencjami w dziedzinie produkcji.

(5) W związku z tym stosowne jest bardziej jednoznaczne określenie celów, zasad i reguł mających zastosowanie do produkcji ekologicznej, co przyczyni się do zwiększenia przejrzystości i do wzrostu zaufania konsumentów, jak również do zharmonizowanego rozumienia koncepcji produkcji ekologicznej.

Art. 2 rozporządzenia nr 834/2007 stanowi, że do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

a) "produkcja ekologiczna" oznacza stosowanie metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji;

b) "etapy produkcji, przygotowania i dystrybucji" oznaczają każdy etap, począwszy od produkcji wstępnej produktu ekologicznego aż do przechowywania, przetwarzania, transportu, sprzedaży lub zaopatrzenia ostatecznego konsumenta, jak również - w stosownych przypadkach - znakowanie, reklamę, import, eksport oraz działania podwykonawcze;

c) "ekologiczny" oznacza pochodzący z produkcji ekologicznej lub z nią związany;

k) "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 834/2007 - Stosowanie terminów związanych z produkcją ekologiczną - 1. Do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" i "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

2. Terminy, o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną.

Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w niniejszym rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 lit. a ustawy o rolnictwie ekologicznym "wprowadzanie do obrotu" oznacza w odniesieniu do produktów - wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.).

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Zgodnie z art. 91 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. U. UE L z dnia 18 września 2008 r.) państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcją w celu zapobieżenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 834/2007 oraz w tytule III lub załączniku XI do niniejszego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 lit. a dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodastw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 109 z 6.05.2000 r. z późn. zm.) "etykietowanie oznacza wszelkie wyrazy, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do środków spożywczych i umieszczane na każdym opakowaniu, dokumencie, uwadze, etykiecie, obwódce lub pierścieniu towarzyszącym lub odnoszącym się do takiego środka spożywczego.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z dnia 27 września 2006 r.) środki spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Art. 46 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może: 1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

W ocenie Sądu z powołanych przepisów w sposób niewątpliwy wynika, że znakowanie produktu obejmuje wszystkie etapy wprowadzania go do obrotu (od producenta aż do finalnego konsumenta), Powołany art. 23 ust. 1 rozporządzenia 834/2007 stanowi o nabywcy nie o konsumencie. Przy czym do zafałszowania oznaczeń może dojść na każdym etapie wprowadzania do obrotu.

Każde oznaczenie "BIO" zamieszczone na produkcie, który nie spełnia wymagań określonych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007 podlega sankcji określonej w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Art. 2 lit. k rozporządzenia nr 834/2007 stanowi wprost, że "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. Definicja ta nie zawiera żadnych ograniczeń, co do kontekstu w jakim użyty jest termin "BIO" zatem obejmuje także użycie go w ramach nazwy produktu. Takie użycie terminu "BIO" również należy odczytywać jako znakowanie produktu. Termin ten wpływa bowiem na postrzeganie produktów dystrybuowanych pod daną nazwą. W szczególności oznaczenie to mogło wprowadzać w błąd nabywców, co do charakterystyki nabywanych produktów poprzez sugerowanie, że pochodzą one z produkcji ekologicznej.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że produkty: [...],[...] i [...] są środkami spożywczymi, w skład których wchodzą składniki pochodzenia rolnego.

Skarżąca nie kwestionuje też, że używane do produkcji ww. środków spożywczych komponenty nie pochodzą z produkcji ekologicznej.

Bezsporne jest też, że w znakowaniu – nazwie wskazanych produktów użyto terminu "BIO".

Termin ten wymieniony jest wprost w art. 23 rozporządzenia nr 834/2007 jako sugerujący nabywcy, że produkt ten, jego składniki zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w tymże rozporządzeniu.

Zdaniem Sądu, wbrew wywodom skargi w żadnym razie nie można przyjąć, że termin "BIO" w każdej z wymienionych wyżej nazw produktów nie odnosi się do komponentów rolnych zawartych w tych produktach.

W każdym przypadku termin "BIO" zawarty jest w nazwie produktu i jako taki odnosi się do całości użytych do jego produkcji komponentów.

W przedmiotowej sprawie produkty, będące przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowią wieloskładnikowe środki spożywcze, składające się m.in. z przetworzonych produktów pochodzenia rolnego (takich jak: żelatyna - [...],[...]; ekstrakt skrzypu polnego, ekstrakt z pokrzywy zwyczajnej - [...]; ekstrakt skrzypu polnego, ekstrakt z pestek winogron - [...]), co jednoznacznie wskazuje, iż produkty te podlegają wymaganiom rozporządzenia 834/2007.

W związku z powyższym, w sytuacji gdy suplement diety lub środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stanowi przetworzony produkt rolny przeznaczony do spożycia, stosowanie w jego oznakowaniu terminów sugerujących konsumentowi ekologiczną metodę produkcji (w tym określenia "bio") stanowi naruszenie art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Zatem wbrew stanowisku skarżącej w sprawie nie było konieczne powoływanie biegłego lub prowadzenie badań konsumenckich dla ustalenia łączności zastosowanego terminu "BIO" z produkcją ekologiczną lub z komponentami pochodzenia roślinnego użytymi do produkcji ww. suplementów diety.

Tym samym wbrew zarzutom skargi Sąd nie stwierdził naruszenia art. 10, 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a.

Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają powołanych wyżej norm prawnych. Sankcja nałożona na skarżącą związana jest z ochroną rynku, uczciwej konkurencji i zaufania konsumentów. Nie jest też (o czym niżej) nadmierna. Nie może zatem być mowy o naruszeniu zasady proporcjonalności i słusznych interesów strony.

Kara nałożona na skarżącą jest karą przewidzianą przez art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Kara ta w ocenie Sądu jest niska w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia i przewidzianego w przepisach maksymalnego wymiaru kary, uwzględnia szkodliwość czynu, istotny zakres naruszenia oraz profesjonalny charakter działalności skarżącej. Spełni też zarówno funkcję karną, jak i zapobiegawczą.

Niezasadne, zdaniem Sądu są zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia przesłanek wymiaru kary w odniesieniu do poszczególnych produktów. W ocenie Sądu wymierzona kara odnosi się do wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji nie ma podstaw by żądać rozbicia jej na kary odnoszące się do poszczególnych produktów.

Ostatecznie zatem za niezasadne należy uznać także zarzuty naruszenia art. 7, 8, 11 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego istotnego w sprawie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, przy tym strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Wbrew wywodom skargi, brak uwzględnienia stanowiska skarżącej wynika z dokonanej przez organy odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy, nie zaś z naruszenia przepisów postępowania. Przy tym ocena ta zdaniem Sądu jest prawidłowa.

Uzasadnienie decyzji sporządzone przez organ II instancji w ocenie Sądu również odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.