Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 762/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Op 480/05 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie Funkcjonariuszy Służby Więziennej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza na rzecz W. M. od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] kwotę 72 zł. (siedemdziesiąt dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7.02.2006 r. sygn. akt II SA/Op 480/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi W. M., uchylił decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] nr [...], którymi przyznano skarżącemu świadczenia pieniężne (odprawa, ekwiwalent za urlop) w związku ze zwolnieniem ze służby. Wojewódzki Sąd wyjaśnił, że kontrola decyzji administracyjnych polega na zbadaniu ich zgodności z prawem obowiązującym w dniu wydania decyzji oraz trafności zastosowania tych przepisów w odniesieniu do istniejącego w dacie orzekania stanu faktycznego, jednak zasada ta doznaje wyjątków, gdy sąd obowiązany jest uwzględnić takie zdarzenia prawne, które zaszły w toku postępowania sądowoadministracyjnego, np. stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu prawnego z ustawą zasadniczą lub wyeliminowaniem z obrotu prawnego wyrokiem Sądu, aktu wcześniejszego w oparciu o który został wydany akt późniejszy podlegający kontroli. Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w sprawie ze skargi W. M, stwierdził Sąd, bowiem decyzje o zwolnieniu skarżącego ze służby, których następstwem były decyzje o przyznaniu świadczeń związanych ze zwolnieniem, zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 13.11.2005r. sygn. akt II SA/Wa 1209/04, a wobec tego logiczną konsekwencją jest uchylenie zaskarżonych decyzji, bowiem oparto je na niezgodnej z prawem decyzji co powoduje, że naruszają one art. 110 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu nie do obrony byłby pogląd o spełnieniu przesłanek upoważniających organ do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ww. przepisie, gdy decyzja warunkująca to przyznanie okazałą się wadliwa.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania albo uchylenie i oddalenie skargi i zarzucając:

1. naruszenie art. 2, 7 i art. 184 Konstytucji, poprzez nierespektowanie zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażające się oceną legalności zaskarżonej decyzji na podstawie stanu faktycznego, nieistniejącego w dacie wydawania decyzji, bez uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji,

2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 100 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), polegające na uznaniu, iż organ naruszył ten przepis przyznając zwolnionemu ze służby skarżącemu (decyzją podlegającą wykonaniu) świadczenia przewidzianego ustawą,

3. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 152 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji i oceną tej decyzji wg stanu faktycznego z daty wyrokowania, zaistniałego po upływie znacznego okresu czasu od wydania decyzji.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym pozostawała decyzja o zwolnieniu W. M. ze służby, opatrzona klauzulą natychmiastowej wykonalności, a zatem podlegająca wykonaniu, zatem zgodnie z art. 110 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej należało wypłacić świadczenia związane ze zwolnieniem, a skoro sąd administracyjny kontroluje legalność aktów administracyjnych, to stosuje prawo obowiązujące w dniu ich wydania w odniesieniu do istniejącego w tym dniu stanu faktycznego i prawnego, a nie ma podstaw do oceniania w kontekście zdarzeń przyszłych i niepewnych, które organowi nie mogły być znane. Taka ocena pozostaje – zdaniem skarżącego – w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa, regułami logicznego rozumowania i wydaje się być naruszeniem zasady legalizmu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu nie narusza prawa.

Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez W. M. decyzja, jako podstawę prawną wymienia art. 110 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusz zwolniony ze służby otrzymuje odprawę i ekwiwalent pieniężny za urlop, a W. M. takie świadczenia zaskarżoną decyzją przyznano. Z istoty tego przepisu wynika, iż świadczenie, o którym w nim mowa, w niniejszej sprawie to odprawa i ekwiwalent pieniężny za urlop, związane są z rozwiązaniem stosunku służbowego. Taka sytuacja, tj. zwolnienie W. M. ze służby i przyznanie mu w związku z tym odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za urlop, miała miejsce, zaskarżona decyzja była wynikiem zwolnienia ze służby. Jednak decyzja w sprawie zwolnienia ze służby W. M. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.07.2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1209/04, który stał się prawomocny. Wobec tego odpadła przyczyna, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 1 i ustawy o Służbie Więziennej, dla której funkcjonariusz mógł otrzymać odprawę i ekwiwalent pieniężny za urlop, gdyż te świadczenia są związane wyłącznie ze zwolnieniem ze służby.

Przenosząc to na grunt przepisów o postępowaniu stwierdzić należy, że w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", tj. wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Stosownie do tego przepisu, w sprawie zaskarżonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli decyzja została wydana w oparciu o inna decyzją, która została następnie uchylona. Oczywistym w sprawie jest, że zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu decyzja o przyznanych W. M. świadczeniach, została wydana w oparciu, jak to stanowi art. 145 § 1 pkt 8 kpa, o decyzję o zwolnieniu ze służby. Tylko bowiem w takim przypadku tj. zwolnienie ze służby służą m.in. odprawa i ekwiwalent pieniężny za urlop, co wynika z cyt. przepisu art. 110 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, o czym byłą mowa wyżej. Wobec tego, rozpoznając skargę na decyzję dotyczącą tych świadczeń, Sąd był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa. W każdym bowiem innym przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia stopień naruszenia prawa, czy to materialnego czy procesowego i w zależności czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (prawo materialne), czy mogło mieć istotny wpływ (prawo procesowe) zaskarżone orzeczenie administracyjne uchyla, natomiast w sytuacji zaistnienia przesłanki dającej podstawę do wznowienia postępowania art. 145 § 1 lit. b, sąd zawsze uchyla orzeczenie. Tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozstrzygnął sprawę, rozpoznając skargę W. M. na decyzję przyznającą świadczenia w związku ze zwolnieniem ze służby.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 ppsa.