Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 861/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3 pkt 3 i art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Michał Sułkowski, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał i stanowiska Rady Dzielnicy [...] 1. oddala skargę w zakresie, w jakim zaskarżona uchwała stwierdza nieważność uchwał Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] i nr [...]; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Rada miasta stołecznego Warszawy (dalej: "Rada m.st. Warszawy", "organ nadzoru") uchwałą z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał i stanowiska Rady Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, działając na podstawie § 64 ust. 3 w związku z ust. 1 i § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (obecnie tekst jednolity: Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r., poz. 8814 ze zm.; dalej: "Statut Dzielnicy"), w związku z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 559; dalej: "u.s.g."), stwierdziła nieważność:

• (w § 1) uchwał Rady Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2017 r.:

1) nr [...]- w sprawie wyrażenia opinii na temat zmian w załączniku dzielnicowym nr 1 do uchwały budżetowej m.st. Warszawy na rok 2017,

2) nr [...]- w sprawie wyrażenia opinii na temat zmian w załączniku dzielnicowym nr 1 do uchwały budżetowej m.st. Warszawy na rok 2017,

3) nr [...] - w sprawie wyrażenia opinii na temat zmian w załączniku dzielnicowym nr 1 do uchwały budżetowej m.st. Warszawy na rok 2017- wydatki majątkowe,

4) nr [...]- w sprawie odwołania Przewodniczącego Rady Dzielnicy [...] m.st. Warszawy,

5) nr [...] - w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Dzielnicy [...] m.st. Warszawy uchwały);

• (w § 2) uchwał Rady Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2017 r.:

1) nr [...] - w sprawie odwołania Burmistrza Dzielnicy [...] m.st. Warszawy,

2) nr [...]- w sprawie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...] m.st. Warszawy,

3) nr [...] - w sprawie ustalenia liczby członków Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy,

4) nr [...]- w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] m.st. Warszawy,

5) nr [...]- w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] m.st. Warszawy;

• stanowiska Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z dnia [...]grudnia 2017 r. w sprawie nadania nazwy sali Sesji w Urzędzie Dzielnicy [....] m.st. Warszawy im. Prof. M. K..

W uzasadnieniu powołanej na wstępie uchwały Rada m.st. Warszawy wskazała, że Prezydent m.st. Warszawy, wskutek przeprowadzonej pod względem kryterium zgodności z prawem oceny ww. uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] i [...] grudnia 2017 r. oraz ww. stanowiska Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r., podjął decyzję o wszczęciu procedury nadzoru, o której mowa w § 62 ust. 1 i nast. Statutu Dzielnicy.

Mając za podstawę § 64 ust. 3 Statutu Dzielnicy, Prezydent m.st. Warszawy zarządzeniem nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. wstrzymał wykonanie ww. uchwał oraz stanowiska i wystąpił do organu nadzoru z wnioskiem o stwierdzenie ich nieważności.

Według Rady m.st. Warszawy, powyższe uchwały i stanowisko naruszają kryterium zgodności z prawem, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności, stosownie do § 64 ust. 1 i 3 w związku z § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy. Organ nadzoru przytoczył treść przepisów art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1817), § 17 ust. 2 i ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1, § 19 ust. 1 i § 22 ust. 1 Statutu Dzielnicy.

Rada m.st. Warszawy podkreśliła, że zwołanie sesji przez osobę nieuprawnioną pozostaje w sprzeczności z ww. przepisami Statutu Dzielnicy. Zaakcentowała, iż stwierdzenie przez nią nieważności uchwały w ramach postępowania nadzorczego wywiera skutek prawny z mocą od dnia podjęcia przedmiotowej uchwały (ex tunc). Rozstrzygnięcie ma więc charakter deklaratoryjny i jego skutkiem jest stwierdzenie, że uchwała nie wywołuje skutków prawnych od dnia jej podjęcia. Uchwałę należy wówczas potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta.

W kontekście powyższych rozważań prawnych organ nadzoru wskazał, iż w dniu [...] marca 2018 r. stwierdził nieważność (m.in.) uchwały nr [...] w sprawie odwołania M. C. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy oraz uchwały nr [...] w sprawie wyboru H. G. na funkcję Przewodniczącej Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy. W konsekwencji radna H. G. nie była - w dniu zwołania przez nią sesji [...] - Przewodniczącą Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy, a co za tym idzie zwołanie ww. sesji Rady Dzielnicy zostało dokonane przez osobę nieuprawnioną. Uchwały, podjęte podczas sesji zwołanej przez osobę nieuprawnioną, są dotknięte wadą nieważności.

Zdaniem Rady m.st. Warszawy, procedurą nadzorczą - obok ww. uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] i [...] grudnia 2017 r. - należało również objąć ww. stanowisko Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r., gdyż wywołuje skutki, a nazwanie tego aktu "stanowiskiem" (zamiast "uchwałą") może prowadzić do próby ominięcia poddania go nadzorowi.

Reasumując, organ nadzoru uznał, iż Rada Dzielnicy [....] m.st. Warszawy podjęła ww. uchwały z [....]i [...]grudnia 2017 r. oraz ww. stanowisko z istotnym naruszeniem art. 9 ust. 4 ww. ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, a także § 17 ust. 2, § 19 ust. 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 i § 22 ust. 1 Statutu Dzielnicy. Przedmiotowe akty naruszają kryterium zgodności z prawem, o którym mowa w § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy.

Uchwałę Rady m.st. Warszawy z [...] marca 2018 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. (dalej: "skarżący"), którego uchwałą Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r. nr [...] wybrano na Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy po uprzednim odwołaniu z tej funkcji M. G. uchwałą Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r. nr [...].

Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 64 ust. 3 w związku z ust. 1 i § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy w związku z art. 35 ust. 3 pkt 5 u.s.g. poprzez bezpodstawne zastosowanie rozstrzygnięcia nadzorczego względem zgodnych z prawem uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy. Skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały; dopuszczenie załączonych dowodów; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; wspólne rozpoznanie niniejszej skargi ze skargą H. G. z [...] marca 2018 r. na uchwałę Rady m.st. Warszawy nr [...]z 1 marca 2018 r., zaznaczając, że skargi te pozostają ze sobą w oczywistym związku.

Skarżący załączył do skargi odpis pisma z 13 kwietnia 2018 r., skierowanego do Przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy i wzywającego go do niezwłocznego zwołania tzw. sesji nadzwyczajnej, zgodnie z wnioskiem wymaganej liczby radnych z [...] kwietnia 2018 r.

W odpowiedzi na skargę Rada m.st. Warszawy wniosła o oddalenie skargi oraz nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Organ nadzoru podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu objętej skargą uchwały.

Postanowieniem z 16 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 861/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały, akcentując, iż zaskarżona uchwała została już wykonana, bowiem weszła w życie w dniu jej podjęcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania pełni funkcję wyłącznie prewencyjną i nie daje możliwości odwrócenia dokonanych już czynności.

Pismem z [...] listopada 2018 r., zatytułowanym "Wniosek dowodowy", skarżący wniósł o dopuszczenie uzupełniających dowodów z następujących dokumentów:

1. wydruku z Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu m.st. Warszawy na okoliczność paraliżowania przez blisko rok jakichkolwiek prac Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy przez Przewodniczącego, polegającego na ogłaszaniu przerw w sesji [...] z [...] listopada 2017 r. natychmiast po otwarciu obrad, kolejno do [...] lutego 2017 r., [...] maja 2018 r., [...] sierpnia 2018 r. oraz [...] listopada 2018 r.;

2. oświadczenia Przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] maja 2018 r. na okoliczność ujawnienia faktycznych motywów ogłaszania przez blisko rok przerw w sesji wskazanej w punkcie pierwszym.

Postanowieniem z 9 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 861/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, stwierdzając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 640/18 ze skargi H. G. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z [...]marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] listopada 2017 r., w której to sprawie przedmiotem oceny jest prawidłowość powołania Przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy.

Tutejszy Sąd wyrokiem z 15 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 640/18, w punkcie pierwszym oddalił skargę H. G. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z [...] marca 2018 r. nr [...] w zakresie, w jakim stwierdza nieważność uchwały Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] listopada 2017 r. nr [...] oraz uchwały Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] listopada 2017 r. nr [...], a w punkcie drugim odrzucił skargę H. G. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z [...] marca 2018 r. nr [...] w pozostałym zakresie.

Od powyższego wyroku w zakresie punktu pierwszego (tj. w zakresie, w jakim oddalono skargę) H. G. wywiodła do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny") skargę kasacyjną, którą NSA oddalił wyrokiem z [...] stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 885/21 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uzasadnieniu wyroku Sąd kasacyjny podniósł, że odwołanie i dokonanie wyboru m.in. przewodniczącego rady poprzez podjęcie uchwały przez radę gminy (także dzielnicy) jest skuteczne wówczas, gdy obradom przewodniczy uprawniona osoba. W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, iż na sesji Rady Dzielnicy [....] w dniu [...] listopada 2017 r. przebywał zarówno Przewodniczący tej Rady, jak i jej Wiceprzewodniczący, a tym samym tylko te osoby mogły skutecznie prowadzić obrady. Skoro żadna z ww. osób (lecz najstarszy wiekiem radny) nie przewodniczyła obradom, podczas których podjęto uchwały o odwołaniu z funkcji przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy M. C. oraz o wyborze H. G. na przewodniczącą Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy, to uchwały te dotknięte są wadą nieważności.

Postanowieniem z 28 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 861/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., podjął postępowanie sądowoadministracyjne zawieszone postanowieniem z 9 listopada 2018 r.

Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze i w piśmie skarżącego z 5 listopada 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest dopuszczalna jedynie w takim zakresie, w jakim zaskarżona uchwała stwierdza nieważność uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r. nr [...]i nr [...] odpowiednio o odwołaniu M. G. z funkcji Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy oraz o wyborze skarżącego na ww. funkcję. W powyższym zakresie skargę należało oddalić z powodów, o których mowa poniżej.

Natomiast w pozostałym zakresie skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu uchwały z [...] marca 2018 r. nr [...] w zakresie, w jakim stwierdza ona nieważność: uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r., stanowiska Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r. oraz uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r. – poza ww. uchwałami nr [...] i nr [...].

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Kwestionując uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. skarżący musi wykazać nie tylko istnienie interesu prawnego, ale także naruszenie tego interesu lub uprawnienia zaskarżonym aktem. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia występuje wówczas, gdy jest ono konsekwencją naruszenia obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego lub procesowego). Przez interes prawny, w przeciwieństwie do interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Zatem naruszenie interesu prawnego ma miejsce wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Związek pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą musi mieć charakter bezpośredni, obiektywny i realny. Chodzi tu więc o naruszenie rzeczywiście istniejącego w dacie podjęcia uchwały interesu prawnego skarżącego. W postępowaniu toczącym się w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego.

W kontrolowanej sprawie zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego wyłącznie w zakresie, w jakim stwierdza nieważność uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [...] grudnia 2017 r. nr [...], którą odwołano dotychczasowego Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy – M. G. i nr [...], którą wybrano skarżącego na ww. funkcję. Pozostałe objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem uchwały i stanowisko Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy nie wpływają na sytuację prawną skarżącego, a tym samym zaskarżona uchwała w części stwierdzającej nieważność tych pozostałych uchwał i stanowiska nie narusza interesu prawnego skarżącego.

Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., w punkcie drugim sentencji wyroku odrzucił skargę skarżącego na uchwałę Rady m.st. Warszawy z [...] marca 2018 r. nr [...] w zakresie, w jakim stwierdza ona nieważność pozostałych – poza uchwałami z [...] grudnia 2017 r. nr [...] i nr [...] – uchwał Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy z [....]i [...]grudnia 2017 r. oraz stanowiska z [...] grudnia 2017 r.

Jak już wzmiankowano, skarga w dopuszczalnej części nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 35 ust. 1 u.s.g. wskazuje, że organizację i zakres działania jednostki pomocniczej (taką jednostką pomocniczą jest właśnie Dzielnica [....] m.st. Warszawy) określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności organizację i zadania organów jednostki pomocniczej (art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g.).

Stosownie do treści § 64 ust. 1 Statutu Dzielnicy, istotne naruszenie przez uchwałę Rady Dzielnicy któregokolwiek z kryteriów wymienionych w § 62 ust. 1 stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej uchwał. Wedle tego ostatniego przepisu, działalność organów Dzielnicy podlega nadzorowi na podstawie kryteriów: zgodności z prawem, celowości, rzetelności i gospodarności. Podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały w ww. zakresie było stwierdzenie przez Radę m.st. Warszawy, że uchwały Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy zostały podjęte z istotnym naruszeniem § 17 ust. 2 i 3 Statutu Dzielnicy. Ocenę tę należy ze wszech miar podzielić.

Zgodnie z § 17 ust. 2 Statutu Dzielnicy, Przewodniczący Rady Dzielnicy reprezentuje Radę Dzielnicy na zewnątrz, organizuje prace Rady Dzielnicy oraz prowadzi jej obrady. Do wykonywania tych zadań może on wyznaczyć Wiceprzewodniczącego Rady Dzielnicy. W myśl § 17 ust. 3 Statutu Dzielnicy, w przypadku nieobecności Przewodniczącego Rady Dzielnicy i niewyznaczenia przez Przewodniczącego Rady Dzielnicy Wiceprzewodniczącego Rady Dzielnicy do pełnienia jego obowiązków, obowiązki te wykonuje najstarszy wiekiem Wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy obecny na sesji, który wyraził na to zgodę, a w przypadku braku Wiceprzewodniczącego Rady Dzielnicy – najstarszy wiekiem radny obecny na sesji, który wyraził na to zgodę. Natomiast art. 19 ust. 2 u.s.g. stanowi, że zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem.

Uchwały z [...]grudnia 2017 r. nr [...] o odwołaniu Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy w osobie M. G. i nr [...] o wyborze skarżącego na Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy zostały podjęte podczas sesji Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy zwołanej przez H. G..

Jak wynika ze stanu faktycznego uzasadnienia prawomocnego wyroku tut. Sądu z 15 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 640/18, do wyboru H. G. na Przewodniczącą Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy doszło w następujących okolicznościach: w dniu [...] listopada 2017 r. po otwarciu sesji [...], Przewodniczący M. C. ogłosił przerwę w sesji do [...] lutego 2018 r. Po ogłoszeniu przerwy część radnych opuściła posiedzenie, jednakże najstarsza wiekiem radna W. F. wznowiła sesję, stwierdzając, że zarządzenie przerwy było nieskuteczne, a wymóg kworum z § 19 ust. 7 Statutu Dzielnicy jest spełniony. Pod przewodnictwem ww. radnej Rada Dzielnicy [....] m.st. Warszawy podjęła m.in. uchwałę nr [...] w sprawie odwołania M. C. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy oraz uchwałę nr [...] w sprawie wyboru H. G. na funkcję Przewodniczącej Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy.

Z kolei Rada m.st. Warszawy w odpowiedzi na skargę podała, że [...] listopada 2017 r. radna H. G., działając jako Przewodnicząca Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy, zwołała w trybie § 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy na dzień [...] listopada 2017 r. [...] Sesję Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy. Sesja ta była kontynuowana [...] grudnia 2017 r. oraz [...] grudnia 2017 r.

Kwestia zwołania obrad XLIX sesji Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy przez H. G. jako osobę do tego nieuprawnioną, została prawomocnie przesądzona w wyroku NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 885/21, oddalającym skargę kasacyjną H. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 640/18. W ww. orzeczeniach sądów administracyjnych jednoznacznie wskazano, iż uchwała z [...] listopada 2017 r. nr [...] o wyborze H. G. na Przewodniczącą Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy była dotknięta wadą nieważności, a więc prawidłowo Rada m.st. Warszawy stwierdziła jej nieważność uchwałą z [...] marca 2018 r. nr [...]. Powyższa uchwała wywołuje skutek ex tunc, tj. od dnia podjęcia uchwały, której nieważność stwierdzono, czyli wybór H. G. na funkcję Przewodniczącej Rady był nieważny od momentu jego dokonania. Jak podniósł Sąd kasacyjny w ww. wyroku z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 885/21, "(...) Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że na sesji Rady Dzielnicy [....] w dniu [...] listopada 2017 r. przebywał zarówno Przewodniczący tej rady, jak i jej Wiceprzewodniczący, a tym samym tylko te osoby mogły skutecznie prowadzić obrady. Art. 19 ust. 1 u.s.g. określa jedynie sposób głosowania nad wyborem przewodniczącego rady gminy i jej wiceprzewodniczącego, nie reguluje zaś sytuacji, w której dopuszczalnym byłoby podjęcie uchwały w sprawie wyboru/odwołania przewodniczącego (lub wiceprzewodniczącego) organu stanowiącego w przypadku, gdy obradom nie przewodniczy uprawniona osoba. Analogicznie rozwiązanie zawiera podniesiony w skardze kasacyjnej § 17 ust. 1 Statutu Dzielnicy [....]. Zgodnie z tym przepisem Rada Dzielnicy na pierwszej sesji wybiera Przewodniczącego Rady Dzielnicy i Wiceprzewodniczących Rady Dzielnicy w liczbie od 1 do 3, bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowego składu Rady Dzielnicy, w głosowaniu tajnym. Także i ten przepis nie daje prawa Radzie Dzielnicy do wyboru Przewodniczącego w przypadku, gdy sesję Rady Dzielnicy nie prowadzi osoba do tego uprawniona. Przy czym inne zasady przewodniczenia radzie dzielnicy obowiązują na pierwszej sesji zwoływanej po wyborach, a inne na kolejnych sesjach. Dotyczy to w szczególności uprawnienia najstarszego wiekiem radnego do przewodniczenia radzie".

Według art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Ratio legis ww. przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia polega na tym, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w tymże orzeczeniu.

Oddalenie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji z 15 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 640/18, oznacza, iż uchwały Rady m.st. Warszawy z [...] listopada 2017 r. nr [...] i nr [...] (odpowiednio: w sprawie odwołania Przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy w osobie M. C. i w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Dzielnicy [....] m.st. Warszawy w osobie H. G.) były wadliwe i prawnie bezskuteczne od samego początku. To z kolei implikuje niezgodność z prawem uchwał z [....]i [...]grudnia 2017 r. oraz stanowiska z [...] grudnia 2017 r. z tego powodu, iż ww. akty zostały podjęte na posiedzeniu Rady Dzielnicy zwołanym przez osobę nieuprawnioną – H. G..

W konsekwencji zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą zasadnie stwierdzono nieważność uchwał z [...] grudnia 2017 r. nr [...]o odwołaniu M. G. z funkcji Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy i nr [...] o wyborze skarżącego na Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, iż podjęcie uchwały na sesji zwołanej i prowadzonej przez osobę nieuprawnioną uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (vide wyroki NSA: z 10 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA 1244/01; z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2429/16; z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 348/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 417/18).

Sąd oddalił zgłoszone w skardze i w piśmie procesowym z 5 listopada 2018 r. wnioski dowodowe. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie żadna z ww. przesłanek nie zaistniała, zwłaszcza w świetle ustaleń zawartych w prawomocnych wyrokach zapadłych w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą H. G..

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w dopuszczalnym jej zakresie, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.