Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 645/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68, art. 144
journal: Dz.U. 2011 nr 228 poz 1368
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
article: par. 28 ust. 1 pkt 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 937
law: Rozporządzenie MInistra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków  załóg statków morskich
article: PAR. 86 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 81 poz 734
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. U. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie dyplomu oficera wachtowego na statkach oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju ,na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 63 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. U., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] września 2014 r. odmawiającą przyznania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania w sprawie wyjaśniając m.in., iż wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. G. U. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Morskiego w [...]., o wydanie dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej.

Na wezwanie organu zainteresowany uzupełnił swój wniosek o kopie zaświadczeń potwierdzających pełnienie obowiązków wachtowych oraz złożył trzy pisma, w których ustosunkował się do materiałów zgromadzonych w sprawie przez organ I instancji. Nie przedłożył natomiast dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganej praktyki pływania.

Na podstawie dostarczonych dokumentów oraz w wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Morskiego w [...]. wobec niespełnienia wszystkich wymaganych warunków formalnych, określonych w § 28 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich (Dz. U. poz. 937, ze zm), odmówił wydania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej.

Minister wskazał, że zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jednym z warunków uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej jest "odbycie 12-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej, potwierdzonej w wydanym przez morską jednostkę edukacyjną zaświadczeniu o zaliczeniu książki praktyk". Z akt sprawy wynika, że wnioskujący nie przedłożył takiego dokumentu. Za wymagane § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zaświadczenie o zaliczeniu książki praktyk organ II instancji nie uznał również żadnego z dokumentów dołączonych do odwołania.

W odpowiedzi na wezwanie organu II instancji, wnioskujący przedłożył kopię dyplomów ukończenia Wyższej Szkoły Morskiej w [...]. w roku 1995 (studia inżynierskie) i 1996 (studia magisterskie) oraz kopię pisma z dnia [...] października 2014 r. znak [...], w którym Uczelnia stwierdza, że w ramach studiów odbył 220 dni (czyli 7 miesięcy i 10 dni) praktyki morskiej, co potwierdzono w protokołach/kartach zaliczeń. Dodatkowo Uczelnia wskazała, że z praktyki G. U. zobowiązany był przygotować sprawozdanie, które zostało zaliczone, a samą praktykę oceniono w Karcie oceny praktykanta. Uczelnia potwierdziła również, że zrealizowana w trakcie studiów w wymiarze 220 dni praktyka morska była wówczas wystarczająca do ukończenia studiów inżynierskich na kierunku [...].

Minister stwierdził, że zainteresowany zapoznał się z aktami sprawy w dniu [...] grudnia 2014 r. i nie skorzystał z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, nie zgłosił również dodatkowych żądań.

Następnie organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia i mających zastosowanie w sprawie.

Stwierdził, że G. U. ukończył w 1995 r. studia w Wyższej Szkole Morskiej w [...]. (od 2004: Akademia Morska w [...].) na Wydziale [...] na kierunku [...] w specjalności [...]. Akademia Morska w [...] jest morską jednostką edukacyjną w rozumieniu art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli MJE typu A zgodnie z § 2 pkt 6 rozporządzenia. Po raz pierwszy uznanie zgodności szkoleń prowadzonych w Akademii Morskiej w [...] z Konwencją STCW potwierdzone zostało dnia 10 listopada 1998 r. decyzją Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Następnie uznanie było potwierdzane przez ministra właściwego ds. gospodarki morskiej certyfikatami uznania, wydanymi odpowiednio 1 października 2006 r. oraz 2 października 2011 r. w zakresie zgodności szkolenia z Konwencją STCW na poziomie operacyjnym i zarządzania w żegludze międzynarodowej na wybranych kierunkach i specjalnościach, wskazanych w certyfikacie uznania. W konsekwencji studia ukończone przez wnioskującego należy uznać za odpowiadające szkoleniu na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym, wymaganemu w § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Dodał, że na podstawie § 89 ust. 3 rozporządzenia, strona jest zwolniona z wymogu zdania egzaminu na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym.

Ponadto zainteresowany posiada świadectwo ogólnego operatora [...] oraz świadectwa przeszkolenia w zakresie: wykorzystania radaru i ARPA na poziomie operacyjnym, ochrony przeciwpożarowej stopnia wyższego oraz udzielania pierwszej pomocy medycznej, świadectwo ratownika i aktualne świadectwo zdrowia. Posiada łącznie 12 miesięcy i 7 dni praktyki pływania na statkach szkolnych i morskich statkach handlowych, w tym 10 miesięcy i 29 dni na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 500 i powyżej. 7 miesięcy i 10 dni z deklarowanej praktyki pływania, zgodnie z aktami sprawy, uznane może zostać jako praktyka nadzorowana, realizowana w trakcie kształcenia w MJE. Wnioskujący przedłożył także kopie zaświadczeń o pełnieniu wachty nawigacyjnej przez okres 4 miesięcy i 27 dni. Jednakże nie przedłożył świadectwa przeszkolenia w zakresie nautycznego dowodzenia statkiem oraz zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk.

W dalszej części uzasadnienia Minister wymienił dokumenty dołączone do odwołania oraz dokumenty przesłane na wezwanie organu do przedłożenia zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk, wydanego przez morską jednostkę edukacyjną.

Dokonując szczegółowej analizy stanu prawnego wywiódł, że żadnego z tych dokumentów nie można uznać za wymagane w § 28 ust. 1 pkt 1 zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk w wymiarze 12 miesięcy.

Minister podkreślił, że nie kwestionuje programu praktyki morskiej realizowanej w latach 1991- 1995, jak również nadzoru Akademii Morskiej w [...] nad praktyką morską odbytą w czasie studiów jednakże nie zgodził się, że praktyka ta odbywała się na takich samych zasadach i miała taki sam program, jak praktyka nadzorowana realizowana aktualnie albowiem Konwencja STCW w latach 1995 i 2010 została znacząco zmieniona, dostosowując standardy wyszkolenia i uzyskiwania kwalifikacji do aktualnie obowiązujących standardów w międzynarodowej flocie handlowej.

Następnie organ zauważył, że zgodnie z Prawidłem II/1 Zmian z M. (jak również przed tymi zmianami) praktyka nadzorowana realizowana jest w trakcie procesu kształcenia i stanowi integralną część szkolenia teoretycznego. Zatem za nadzór nad jej programem i przebiegiem odpowiada wyłącznie MJE, realizująca szkolenie zgodnie z tabelą A-lI/1 Kodeksu STCW. Dyrektor urzędu morskiego nie jest organem właściwym do merytorycznego rozstrzygania, czy osoba ubiegająca się o dokument kwalifikacyjny realizowała praktykę pływania zgodnie z programem szkolenia, opracowanym na podstawie tabeli A-II1 Kodeksu STCW. Zatem w ramach czynności administracyjnych zmierzających do przyznania dyplomu, wymaga jedynie zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk, wydanego przez MJE, w której odbywało się kształcenie. Taki stan rzeczy obowiązuje od roku 2000 (§ 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 24 sierpnia 2000 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych, pełnienia wacht oraz składu załóg statków morskich o polskiej przynależności Dz. U. Nr 105, poz. 1117), kiedy, zgodnie z wymaganiami Konwencji STCW, wprowadzono obowiązek dokumentowania praktyki nadzorowanej w książce praktyk oraz obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk, potwierdzającego odbycie 12 miesięcy praktyki pływania pod nadzorem uczelni (aktualnie: MJE). Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że praktyka pływania w wymiarze 4 miesięcy i 27 dni, którą G. U. zrealizował w latach 2012 - 2014 nie może zostać uznana za praktykę nadzorowaną w rozumieniu Prawidła II/1 załącznika Konwencji STCW i § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Organ wyjaśnił, że w prawie krajowym, w celu udokumentowania faktu pełnienia obowiązków wachtowych, wymagane jest stosowne zaświadczenie, podpisane przez kapitana statku (§ 28 ust. 2 rozporządzenia). Za zaświadczenie to nie mogą zostać uznane wpisy w książce praktyk, ponieważ zgodnie z Prawidłem II/1 załącznika Konwencji STCW, obowiązek dodatkowego udokumentowania faktu pełnienia wachty nawigacyjnej pod nadzorem spoczywa zarówno na osobach, które odbywają praktykę pływania z książką praktyk, jak i tych, które nie posiadają takiego dokumentu. Ponadto, kopia książki praktyk skarżącego, jak również aktualnie obowiązujące wzory książek praktyk, potwierdzają jedynie fakt pełnienia obowiązków wachtowych na mostku, nie określają natomiast przedziału czasu, w jakim te obowiązki były pełnione. Organ uznał, że G. U. udokumentował pełnienie obowiązków wachtowych przez okres 4 miesięcy i 27 dni z wymaganych 6 miesięcy (§ 28 ust. 2 rozporządzenia).

Organ stwierdził, że wnioskujący posiada 7 miesięcy i 10 dni praktyki nadzorowanej, z wymaganych w § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia 12 miesięcy. Ponadto, nie posiada zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk, wydanego przez MJE. Zatem nie można zastosować w jego przypadku § 28 ust. 1 rozporządzenia. Nie posiada dyplomu oficera wachtowego żeglugi przybrzeżnej, ani dyplomu oficera mechanika wachtowego, zatem nie można zastosować w jego sprawie § 28 ust. 1 pkt 2 albo § 28 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Nie posiada także dyplomu szypra 1 klasy żeglugi krajowej, nie można zatem zastosować § 28 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Posiada łącznie 12 miesięcy i 7 dni praktyki pływania, z wymaganych 36 miesięcy w § 28 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, więc i ten przepis nie znajduje zastosowania.

Ponadto, zainteresowany przedłożył kopie zaświadczeń o pełnieniu wachty nawigacyjnej przez okres 4 miesięcy i 27 dni z wymaganych 6 miesięcy (§ 28 ust. 2 rozporządzenia). Dodatkowo, nie posiada świadectwa nautycznego dowodzenia statkiem (§ 28 ust. 1 rozporządzenia). Z powyższych względów w ocenie organu nie spełnia wymogów określonych w § 28 rozporządzenia do wydania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej.

Organ wyjaśnił, że w rozporządzeniu 2000 oraz w kolejnych aktach wykonawczych regulujących zasady przyznawania dokumentów kwalifikacyjnych, obowiązujących do sierpnia 2013 r. istniał przepis przejściowy, zwalniający osoby, które rozpoczęły cykl kształcenia przed 1 sierpnia 1998 r., z obowiązku posiadania książki praktyk i przedkładania zaświadczenia o jej zaliczeniu. W aktualnie obowiązującym rozporządzeniu przepis przejściowy zniesiono uznając, że zakres i tematyka praktyki nadzorowanej realizowanej przed rokiem 1998 r., wobec dwukrotnych zmian Konwencji STCW, znacząco różni się od praktyki nadzorowanej, określonej w Prawidle II/1 Zmian z Manili.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez organy administracji praw nabytych, poprzez kwestionowanie dyplomu ukończenia studiów Minister szeroko argumentował, że uprawnienia wynikające z posiadania wyższego wykształcenia, uzyskanego zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, nie są tożsame z uprawnieniami wynikającymi z ustawy o bezpieczeństwie morskim, które dotyczą wyłącznie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich oraz wdrażają do prawa krajowego postanowienia Konwencji STCW a zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim, dyplom ukończenia studiów potwierdza odbycie szkolenia wymaganego do uzyskania dokumentu kwalifikacyjnego, wydawanego zgodnie z Konwencją STCW i nie jest tożsamy z dokumentem potwierdzającym kwalifikacje do zajmowania stanowisk na statkach morskich. Natomiast praktyka pływania o wymaganej długości powinna zostać udokumentowana osobno (art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim). Wyjaśnił szczegółowo także dlaczego art. VII Konwencji STCW jak i art. 142 ustawy o bezpieczeństwie morskim nie znajdują zastosowania w sprawie.

Organ podkreślił, że wykształcenie, wynikające z ukończenia uczelni wyższej, jak również praktyka pływania odbyta w trakcie studiów, ani nadzór Akademii Morskiej w [...] nad tą praktyką nie były kwestionowanie na żadnym etapie postępowania administracyjnego i wyjaśnił że dyplom ukończenia studiów, potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego inżyniera bądź magistra, nie jest tożsamy z dyplomem wydawanym przez dyrektora urzędu morskiego na podstawie art. 63 ustawy o bezpieczeństwie morskim, potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do zajmowania stanowisk na statkach morskich. Argumentował, że ukończenie studiów nie jest równoznaczne z uzyskaniem kwalifikacji zawodowych do zajmowania stanowisk na statkach morskich, a stanowi jedynie jedną z przesłanek niezbędnych do ubiegania się o dokument kwalifikacyjny. Natomiast odbyta praktyka, w wymiarze 7 miesięcy i 10 dni, nie może zostać uznana jako praktyka nadzorowana w ramach szkolenia pokładowego spełniającego wymogi sekcji A-lI/1 Kodeksu STCW w wymiarze 12 miesięcy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G. U., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego tj.

- § 28 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich (Dz. U. 2013.927), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na takiej interpretacji tego przepisu, która stawia przed osobami wnioskującymi o wydanie dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej, którzy ukończyli szkolenie przed rokiem 1998, obowiązek przedstawienia dokumentów, które nie były wydawane w czasie ich edukacji, a nadto wymagania przekraczające zakres wynikający z przepisów, na podstawie których Rozporządzenie zostało wydane tj. ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim oraz Międzynarodowej Konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978 wraz z załącznikami;

- prawidła II/1 ust. 2 pkt. 2 załącznika do Konwencji STCW w brzmieniu wprowadzonym zmianami w M. z dnia [...] czerwca 2010 r. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania skarżącemu dyplomu oficera wachtowego pomimo spełnienia przez niego wymagań przewidzianych tym przepisem;

- artykułu VII ust 1 Konwencji STCW poprzez jego niezastosowanie pomimo, że Załącznik [...] do Konwencji STCW nie zawierał przepisów przejściowych odnoszących się do zatwierdzania praktyk morskich na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących, a co za tym idzie w stosunku do tych zmian powinny znaleźć zastosowanie ogólne przepisy przejściowe obowiązujące bezpośrednio na podstawie Konwencji STCW;

- art. 144 ustawy o bezpieczeństwie morskim, poprzez jego niezastosowanie i odmowę uznania ważności otrzymanych przez skarżącego dokumentów dowodowych potwierdzających odbycie praktyki morskiej w ramach studiów na Wyższej Szkole Morskiej w [...], oraz odmowę uznania zaświadczenia w indeksie o zaliczeniu praktyk do celów wydania wnioskowanego dyplomu, podczas gdy dokumenty te wydane zostały na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, a uzyskanie innych dokumentów potwierdzających odbytą przed rokiem 1998 praktykę nie było i nie jest możliwe;

a także błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji polegający na:

-uznaniu, że szkolenie prowadzone w Wyższych Szkołach Morskich przed rokiem 1998 nie było nadzorowane przez odpowiednie ministerstwo oraz nie spełniało wymagań konwencji STCW, podczas gdy w rzeczywistości Konwencja STCW została ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską w roku 1984, a co za tym idzie w latach 90-tych szkolenie marynarzy musiało spełniać wymagania stawiane jej przepisami, a fakt nadzorowania szkolenia przez właściwego Ministra wynika bezpośrednio z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 1968 r. w sprawie przekształcenia Państwowych Szkół Morskich w [...] i w [...] w Wyższe Szkoły Morskie;

-ustaleniu, że zakres szkolenia obowiązujący w czasie kształcenia skarżącego nie odpowiada wymaganiom Konwencji STCW w zakresie przeprowadzania szkolenia pokładowego (ang. onboard training) wymaganego przez prawidło II/1 ust. 2 pkt 2 tj. spełniającego wymagania sekcji A-ll/1 i zgodnego z wytycznymi zawartymi w sekcji B-ll/1, oraz dodatkowo nie jest ono odpowiednie dla poziomu zarządzającego czyli dla starszych oficerów i kapitanów, podczas gdy zarówno zakres jak i przebieg tego szkolenia był zarówno wówczas jak i dzisiaj zgodny z wymaganiami Konwencji a nadto przedmioty i zadania, których zaliczenie obowiązywało skarżącego posiadały takie same nazwy oraz zakres programowy, jak przedmioty obecnie wymagane na Wyższych Uczelniach Morskich zarówno dla odbywania szkolenia pokładowego, jak i uzyskania wykształcenia na poziomie zarządzania;

-uznaniu, że skarżący nie wykazał spełnienia wymogu pełnienia wacht nawigacyjnych podczas praktyki morskiej stanowiącej szkolenie pokładowe, podczas gdy fakt ten wynika bezpośrednio z przedłożonych dokumentów;

-uznaniu, że skarżący nie legitymuje się zaświadczeniem o zaliczeniu praktyki morskiej zgodnym z wymaganiami Konwencji STCW, oraz § 28 Rozporządzenia, podczas gdy skarżący przedstawił świadectwo (zaświadczenie) o zaliczeniu praktyki morskiej (ang. a certificate of; competency) w postaci szkolenia pokładowego (ang. onboard training) uzyskanego w ramach studiów inżynierskich i magisterskich na Wyższej Szkole Morskiej w [...] oraz uzupełnionego zgodnie z uznanymi zasadami obowiązującymi dla absolwentów Wyższych Szkół Morskich przed rokiem 1998 indywidualną praktyką morską, które to dokumenty potwierdzają odbycie praktyki morskiej zgodnej z wymaganiami prawidła II/1 oraz sekcji A-ll/1 i wytycznych z sekcji B-ll/1, zarówno z załącznika do Konwencji STCW w brzmieniu nadanym zmianami wprowadzonymi w Londynie w roku 1995, jak i załącznika Manila 2010, a jedynie sposób wydawania zaświadczenia o zaliczeniu książeczki praktyk jest obecnie odmienny od tego, jaki obowiązywał przed rokiem 1998 i nie wynika on bezpośrednio z treści konwencji, a jedynie z zasad narzuconych przez organy administracji;

i naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez:

-wydanie zaskarżonej decyzji administracyjnej wyłącznie na podstawie przyjętej przez organ decyzyjny zmiany interpretacji § 28 Rozporządzenia, której praktykowanie rozpoczęto w roku 2013, która to zmiana wykładni nie jest wynikiem zmiany regulacji prawnych, a stanowi wyraz indywidualnego stanowiska organu i stosowana jest obecnie, pomimo iż sytuacja prawna absolwentów uczelni morskich, którzy zakończyli szkolenie przed rokiem 1998, nie zmieniła się ani na skutek wejścia w życie Załącznika Manila 2010, ani Rozporządzenia;

-uzależnianie wydania skarżącemu wnioskowanego dyplomu od przedłożenia przez niego dokumentu, który nie był wydawany w okresie jego kształcenia pomimo, iż dokumenty przedkładane przez skarżącego potwierdzają odbycie przez niego praktyki morskiej spełniającej wymagania zarówno Konwencji STCW wraz z załącznikami, jak i Rozporządzenia, a nadto dokumenty takie były wystarczające do wydania wnioskowanego dyplomu w latach poprzednich.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie, mając na uwadze wnioski zgłoszone przez skarżącego w piśmie procesowym datowanym na dzień 17 sierpnia 2015 r., należy wskazać, że jak stanowi art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Tak więc o właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych przesądza z mocy prawa siedziba organu administracji publicznej, bądź też organu podmiotu wykonującego funkcje zlecone administracji publicznej, którego działalność lub bezczynność jest przedmiotem skargi.

Jak stanowi art 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, tj. ocenę z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności - por. K. Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2002, nr 7-8, s. 51, czy A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2009, nr 2, s. 45. Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest zatem dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreślano, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji - wyr. NSA z 7 lutego 2001 r., V SA 671/00 (Lex nr 50129). Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w komentowanym przepisie ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości - por. wyr. NSA z 18 listopada 2005 r., I FSK 288/05 (LexPolonica nr 1074543). Jak ujął to Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2006 r., II GSK 359/05 LexPolonica nr 411071 (ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 145) "Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne zatem wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, np. gdy przedmiotem dowodu będzie okoliczność, czy podpis osoby, która podpisała decyzję jest podpisem osoby do tego upoważnionej". Por. także wyr. NSA z 6 października 2005 r., II GSK 164/05 LexPolonica nr 2128831, (ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 45) i wyr. NSA z 3 marca 2006 r.,I OSK 544/05 (CBOSA).

Zatem, co do zasady sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Nie budzi żadnych wątpliwości, że prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów (tj. dowodu z zeznań świadka, przesłuchania stron, opinii biegłego czy też oględzin) jest niedopuszczalne.

Należy także zauważyć, że artykuł 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza.

Niespornym w sprawie jest, że G. U. złożył wniosek o wydanie dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej w dniu 28 sierpnia 2014 r. W dacie procedowania przez organy obu instancji obowiązywało wydane na podstawie art. 68 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368, z 2012 r. poz. 1068 oraz z 2013 r. poz. 852) rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich (Dz. U. 2013 r. poz. 937). Poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. Nr 47, poz. 445 ze zm.) utraciło moc dnia 26 lipca 2013 r., zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (D. U. Nr 228, poz. 1368 ze zm.).

Przepisy obowiązującego rozporządzenia określają m.in. szczegółowe wymagania kwalifikacyjne wobec członków załóg statków morskich do zajmowania stanowisk na statkach morskich, w tym na statkach nieobjętych umowami, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, warunki przyznawania i odnawiania dyplomów i świadectw, świadectw przeszkoleń, potwierdzeń uznania oraz zezwoleń, wzory dokumentów kwalifikacyjnych i sposób ich ewidencji, warunki, jakie powinny spełniać osoby posiadające zagraniczne dyplomy lub świadectwa wydane na podstawie Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 i 202 oraz z 1999 r. Nr 30, poz. 286),, ubiegających się o stanowiska oficerskie lub nieoficerskie na statkach o polskiej przynależności a także sposób obliczania czasu praktyki pływania.

Stanowisko organów w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej znajduje oparcie w § 28 ust. 1 pkt. 1 w/w rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. zgodnie z którym do uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej wymagane jest m.in. odbycie 12-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej, potwierdzonej w wydanym przez morską jednostkę edukacyjną zaświadczeniu o zaliczeniu książki praktyk, w tym co najmniej 6 miesięcy praktyki pływania na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 500 i powyżej. Zgodnie zaś z ust 2 praktyka pływania, o której mowa w ust. 1 pkt 2-5, powinna zawierać okres pełnienia obowiązków wachtowych na mostku pod nadzorem kapitana albo oficera wachtowego przez co najmniej 6 miesięcy, udokumentowany w zaświadczeniu o pełnieniu wachty nawigacyjnej, które powinno zawierać informacje dotyczące: imienia i nazwiska osoby odbywającej wachtę nawigacyjną, nazwy statku, numeru IMO, typu statku, pojemności brutto statku, mocy maszyn głównych, zajmowanego stanowiska, okresu pełnienia wachty na mostku, nazwy armatora oraz podpis kapitana statku.

Jak stanowi § 2 rozporządzenia praktyka pływania - okres pływania na statku morskim, w charakterze członka załogi, zgodnie z wymogami rozporządzenia, z wyłączeniem wymienionych w nim jednostek w charakterze członka załogi na stanowisku, do którego upoważnia dany dyplom lub świadectwo, liczony od daty przyznania tego dyplomu lub świadectwa.

Rzeczpospolita Polska związana jest konwencją STCW, który to akt prawny ulega częstym modyfikacjom, co powoduje konieczność dostosowania przepisów obowiązujących do wymagań międzynarodowych. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. implementuje do polskiego prawa Zmiany z Manili do załącznika Międzynarodowej Konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht (Dz. U. z 2012 r. poz. 1092), które weszły w życie w styczniu 2012 r. Konwencja STCW określa minimalne wymogi dotyczące wyszkolenia i kwalifikacji marynarzy. Wymogi te są zbiorem ogólnych norm, których Strony Konwencji nie mogą obniżyć, ale mogą je podwyższyć. Kierując się minimalnymi wymaganiami określonymi w Konwencji STCW i zawartymi w niej wytycznymi, Strony Konwencji wydają szczegółowe przepisy i procedury określające warunki niezbędne do uzyskania przez marynarzy dokumentów kwalifikacyjnych. Art. VI ust. 1 Konwencji STCW stanowi, że aby uzyskać dokument kwalifikacyjny, spełnić należy wymagania stawiane przez administrację. Za praktykę pływania uznaje się "służbę pełnioną na pokładzie statku stosownie do wydanego (...) dyplomu" a "Strony powinny zapewnić, że pełniona służba jest odpowiednia do kwalifikacji objętych wnioskiem o wydanie dyplomu, pamiętając jednocześnie, że celem takiej służby, oprócz wstępnego zaznajomienia się ze służbą na statkach morskich, jest nauczenie się i nabranie wprawy, pod odpowiednim nadzorem, w zakresie właściwego i bezpiecznego postępowania na morzu, a także procedur i codziennej praktyki stosownie dla wnioskowanych kwalifikacji".

Jak już wyżej wskazano, w myśl § 28 ust. 1 pkt. 1 w/w rozporządzenia do uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej wymagane jest m.in. odbycie 12-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej, potwierdzonej w wydanym przez morską jednostkę edukacyjną zaświadczeniu o zaliczeniu książki praktyk, w tym co najmniej 6 miesięcy praktyki pływania na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 500 i powyżej.

Konwencja STCW precyzuje, że przynajmniej 12 miesięcy praktyki pływania powinno być udokumentowane w książce praktyk i powinno odbywać się pod nadzorem. W przypadku braku takiej praktyki, Konwencja STCW wprowadza wymóg posiadania 36 miesięcy praktyki pływania.

Jak trafnie wyjaśnił Minister, zatwierdzone szkolenie pokładowe w świetle obowiązujących norm prawnych, należy rozumieć jako 12-miesięczną praktykę pływania, w całości nadzorowaną przez MJE. Praktyka nadzorowana, aby spełnić wymogi sekcji A- II/1 Kodeksu STCW, powinna stanowić integralną część szkolenia teoretycznego, które odbywa się na lądzie. Treści programowe, zrealizowane w ramach praktyki nadzorowanej, będącej w istocie szkoleniem praktycznym, określone są w książce praktyk. Integralność tych treści ze szkoleniem teoretycznym minister właściwy ds. gospodarki morskiej weryfikuje w ramach nadzoru nad morskimi jednostkami edukacyjnymi, sprawowanego na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim.

Z akt sprawy wynika, że skarżący posiada świadectwo ogólnego operatora GMDSS oraz świadectwa przeszkolenia w zakresie: wykorzystania radaru i ARPA na poziomie operacyjnym, ochrony przeciwpożarowej stopnia wyższego oraz udzielania pierwszej pomocy medycznej, świadectwo ratownika i aktualne świadectwo zdrowia. Skarżący nie przedłożył natomiast świadectwa przeszkolenia w zakresie nautycznego dowodzenia statkiem oraz zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk. Skarżący posiada łącznie 12 miesięcy i 7 dni praktyki pływania na statkach szkolnych i morskich statkach handlowych, w tym 10 miesięcy i 29 dni na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 500 i powyżej. Prawidłowym jest w ocenie Sądu stanowisko organu, że z deklarowanej przez skarżącego praktyki pływania jedynie 7 miesięcy i 10 dni może zostać uznane jako praktyka nadzorowana, realizowana w trakcie kształcenia w MJE. Ponadto, skarżący przedłożył kopie zaświadczeń o pełnieniu wachty nawigacyjnej przez okres 4 miesięcy i 27 dni jednakże, jak szczegółowo wyjaśnił organ, praktyka pływania zrealizowana w latach 2012-2014 nie może zostać uznana za praktykę nadzorowaną w rozumieniu Prawidła II/1 załącznika Konwencji STCW i § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Sąd argumentację organu podziela.

§ 28 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia precyzuje, że do uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej wymagane jest posiadanie 36-miesięcznej praktyki pływania na morskich statkach handlowych lub statkach szkolnych w żegludze międzynarodowej w dziale pokładowym na stanowisku praktykanta pokładowego, młodszego marynarza, marynarza lub starszego marynarza, w tym co najmniej 12 miesięcy praktyki pływania na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej. Wbrew twierdzeniu skarżącego, nie spełnia on wymagań prawidła II/1 ust. 2 pkt 2 Konwencji STCW, a także § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, gdyż jak wynika z prawidłowych ustaleń organu dokonanych na podstawie przełożonych przez skarżącego dokumentów, praktyka nadzorowana przez MJE trwała 7 miesięcy i 10 dni, a nie co najmniej 12 miesięcy jak przewidują postanowienia Konwencji STCW oraz przepisy rozporządzenia.

Prawidło II/1 załącznika Konwencji STCW wymaga pełnienia obowiązków wachtowych na mostku pod nadzorem kapitana lub wykwalifikowanego oficera przez okres przynajmniej 6 miesięcy. Wymóg ten odnosi się zarówno do 12-miesięcznej praktyki nadzorowanej, jak i 36-miesięcznej praktyki nienadzorowanej.

W myśl § 28 ust. 2 rozporządzenia praktyka pływania, o której mowa w ust. 1 pkt 2-5, powinna zawierać okres pełnienia obowiązków wachtowych na mostku pod nadzorem kapitana albo oficera wachtowego przez co najmniej 6 miesięcy, udokumentowany w zaświadczeniu o pełnieniu wachty nawigacyjnej, które powinno zawierać informacje dotyczące: imienia i nazwiska osoby odbywającej wachtę nawigacyjną, nazwy statku, numeru IMO, typu statku, pojemności brutto statku, mocy maszyn głównych, zajmowanego stanowiska, okresu pełnienia wachty na mostku, nazwy armatora oraz podpis kapitana statku. Wpisy w książęce praktyk nie mogą, zgodnie z Prawidłem II/1 załącznika Konwencji STCW, zostać uznane za wymagane prawem zaświadczenie, tym bardziej, że potwierdzają one jedynie fakt pełnienia obowiązków wachtowych na mostku nie określają natomiast przedziału czasu, w jakim te obowiązki były pełnione. W konsekwencji trafnie organ stwierdził, że skarżący udokumentował pełnienie obowiązków wachtowych przez okres 4 miesięcy i 27 dni z wymaganych 6 miesięcy.

Zgodnie z definicjami zawartymi w Prawidle I/1 ust. 1 pkt 30 Konwencji STCW "Certificate of Competency" oznacza dyplom potwierdzony i wydany kapitanom, oficerom oraz świadectwo wydane operatorom GMDSS zgodnie z postanowieniami rozdziałów II, III, IV lub VII niniejszego Załącznika i uprawniający jego prawnego posiadacza do pełnienia służby i wykonywania funkcji wskazanych na wskazanym w nim poziomie odpowiedzialności, a nie świadectwo (zaświadczenie) o zaliczeniu książki praktyk.

Zgodzić należy się z organem, że powoływanie się na uznane zasady uzupełniania nadzorowanej praktyki pływania obowiązujące dla absolwentów Wyższych Szkół Morskich przed rokiem 1998 poprzez indywidualną praktykę morską nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Możliwość zaliczania przez uczelnie morskie nadzorowanych praktyk morskich po ukończeniu uczelni morskich została wprowadzona od roku 2006. Od tego okresu minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, nadzorujący uczelnie morskie, w certyfikatach uznania wskazał taką możliwość pod warunkiem, że praktyki morskie o długości co najmniej 12 miesięcy, będą częścią procesu kształcenia i zostaną zaliczone w okresie nie dłuższym niż 2 lata od zdania egzaminu dyplomowego i w okresie nie dłuższym niż 6 lat od rozpoczęcia kształcenia.

Bezzasadnym jest także zarzut naruszenia VII ust 1 Konwencji STCW oraz art. 144 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Art. VII Konwencji STCW odnosi się do pierwotnego tekstu natomiast skarżący powołuje się wyłącznie na ust. 1 tego artykułu, pomijając jego pozostałą część oraz odnosząc go do posiadanego dyplomu ukończenia studiów. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim, dyplom ukończenia studiów potwierdza odbycie szkolenia wymaganego do uzyskania dokumentu kwalifikacyjnego, wydawanego zgodnie z Konwencją STCW i nie jest tożsamy z dokumentem potwierdzającym kwalifikacje do zajmowania stanowisk na statkach morskich. Natomiast jak stanowi art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim praktyka pływania o wymaganej długości powinna zostać udokumentowana osobno.

Nadto art. VII Konwencji STCW dotyczy dokumentów kwalifikacyjnych wydawanych marynarzom i szkoleń rozpoczętych przed wejściem w życie Konwencji STCW i upoważnia Strony konwencji do wydawania świadectw i dyplomów zgodnie z zasadami obowiązującymi przed wejściem w życie Konwencji, jednak nie dłużej niż pięć lat od dnia wejścia Konwencji w życie Ponadto określa ograniczenia w wydawaniu świadectwa o praktyce morskiej (art. VII ust. 3). Sąd podziela stanowisko Ministra, że nie można interpretować omawianego artykułu z pominięciem pozostałej jego części, wskazującej na zakres jego obowiązywania. Mając na uwadze fakt, że Polska jest stroną Konwencji STCW od 1983 r., a skarżący ukończył szkolenie na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej w roku 1995 (studia inżynierskie) oraz nie posiadał wcześniej dokumentów kwalifikacyjnych potwierdzającym kwalifikacje do zajmowania stanowisk na statkach morskich, art. VII Konwencji STCW jak i art. 144 ustawy o bezpieczeństwie morskim nie znajdują zastosowania.

Sąd podziela stwierdzenie organu, że przepis art. VII Konwencji STCW dotyczy wyłącznie dokumentów kwalifikacyjnych wydanych marynarzom przed wejściem w życie Konwencji STCW 78 r. Z art. VII Konwencji STCW wynika, że zastosowanie tego przepisu dotyczy przypadku wejścia w życie Konwencji w stosunku do danej Strony w momencie ratyfikacji całej Konwencji STCW, a nie w przypadku ratyfikacji poszczególnych zmian do załącznika do Konwencji STCW. Art. VII Konwencji STCW 78 odnosi się do przepisów przejściowych i utracił swoją aktualność, ponieważ termin w nim określony upłynął natomiast nie utracił ważności albowiem jest nadal w mocy, choć nie ma już zastosowania. Ponadto w każdej ze zmian załącznika Konwencji STCW przewidziano dodatkowe przepisy przejściowe, związane ze znaczną zmianą programów szkoleń i wymagań kompetencyjnych na poszczególne dokumenty kwalifikacyjne, oraz określono datę wejścia w życie danej zmiany (Prawidło 1/15 zmian z 1995 r. i Prawidło 1/15 Zmian z Manili).

Wbrew przekonaniu skarżącego organy administracji w toku prowadzonego postępowania nie podważały zarówno szkolenia uzyskanego w Wyższej Szkole Morskiej w [...] na poziomie operacyjnym zgodnego z postanowieniami Konwencji STCW, jak również wykształcenia czy też praktyki pływania odbytej w trakcie studiów. Nie kwestionowały także nadzoru Akademii Morskiej w [...] nad tą praktyką czemu dały wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie jest więc trafnym twierdzenie, że organ odwoławczy uznał, że szkolenia prowadzone w Wyższych Szkołach Morskich przed rokiem 1998 nie były nadzorowane przez odpowiedniego ministra oraz nie spełniało wymagań Konwencji STCW. Przy czym szkolenie pokładowe wymagane Prawidłem II/1 ust, 2 pkt 2 spełniającego wymagania sekcji A-lI/1 Kodeksu STCW dotyczy wyłącznie kwalifikacji uzyskiwanych na poziomie operacyjnym, nie zaś na poziomie zarządzania, którego dotyczy Prawidlo II/2 Konwencji STCW oraz w sekcja A-lI/2 Kodeksu STCW.

Sąd stwierdza, że skarżący na każdym etapie postępowania był informowany o aktualnym stanie prawnym a także o dokumentach wymaganych do pozytywnego załatwienia wniosku.

Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane działać w oparciu o prawo obowiązujące w chwili orzekania. Zasada praworządności organów administracji publicznej, określona w art. 6 k.p.a., wynika z art. 7 Konstytucji RP. W rozporządzeniach obowiązujących do sierpnia 2013 r. istniał przepis przejściowy (§ 86 ust. 3 rozporządzenia 2000, § 83 ust. 3 rozporządzenia z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. Nr 81, poz. 734 oraz § 84 ust. 3 rozporządzenia 2005), zwalniający osoby, które rozpoczęły cykl kształcenia przed 1 sierpnia 1998 r., z obowiązku posiadania książki praktyk przed przystąpieniem do odpowiedniego egzaminu i przedkładania zaświadczenia o jej zaliczeniu. Przepis ten oraz obowiązujący wcześniej § 82 rozporządzenia 2005 umożliwiający, za zgodą dyrektora urzędu morskiego, uzyskanie dyplomu lub świadectwa kwalifikacji, przez osobę której specjalność wyuczona lub rodzaj praktyki pływania w danej specjalności nie odpowiadały ściśle określonym w rozporządzeniu wymaganiom, dawał możliwość uzyskania wnioskowanego dyplomu.

W obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego rozporządzeniu przepis przejściowy został zniesiony. Przepis zwalniający z obowiązku posiadania i rozliczenia książki praktyk obowiązywał przez okres prawie 12 lat, umożliwiając zainteresowanym dostosowanie się do nowych wymagań.

Konieczność posiadania nadzorowanej praktyki pływania w wymiarze co najmniej 12 miesięcy obowiązuje od 2000 r. (§ 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 24 sierpnia 2000 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych, pełnienia wacht oraz składu załóg statków morskich o polskiej przynależności, Dz. U. Nr 105, poz. 1117), kiedy zgodnie z wymaganiami Konwencji STCW, został wprowadzony obowiązek dokumentowania praktyki nadzorowanej w książce praktyk oraz obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk potwierdzającego odbycie 12 miesięcy praktyki pływania pod nadzorem uczelni.

Skarżący nie złożył wniosku w czasie, w którym przysługiwała mu maksymalnie ukształtowana ekspektatywa uzyskania wnioskowanego dyplomu podlegająca ochronie z punktu widzenia konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji). Jego sytuacja prawna została dotknięta już nową regulacją prawną. Gdyby skarżący złożył wniosek przed utratą mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. Nr 47, poz. 445 ze zm.), wówczas jego maksymalnie ukształtowana ekspektatywa podlegałaby ochronie z punktu widzenia konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych bez względu na zmienioną regulację prawną w toku postępowania administracyjnego.

Z wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady państwa prawa można wywieść zasadę pewności prawa, która wiąże się ściśle, a nawet jest identyfikowana z zasadą bezpieczeństwa prawnego. Zasadniczym trzonem konstrukcyjnym tej ostatniej jest właśnie zasada ochrony praw słusznie nabytych, której istotę stanowi zakaz arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce, ukształtowanych przez ustawy wydane w wyniku realizacji praw podstawowych. Powyższą ochroną objęte są prawa nabyte ex lege z decyzji administracyjnej oraz maksymalnie ukształtowane ekspektatywy nabycia praw. Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się o zasadzie ochrony praw nabytych wielokrotnie podkreślał, że nie oznacza ich niezmienności. Zasada ochrony praw nabytych zakłada bowiem określoną swobodę w zakresie kształtowania (modyfikowania) treści danego prawa. Dopuszczalne jest również ograniczenie, a nawet pozbawienie w niezbędnym zakresie prawa podmiotowego, jeżeli wymaga tego ważny interes społeczny. "Pewność prawa nie jest bowiem wartością absolutną. Stopień jej realizacji będzie zależny od akceptowanego stosunku do innych wartości, w szczególności do sprawiedliwości" (Z. Tobor, Ideologia legalności, str. 341). Nabyte prawa można ograniczać, a nawet zmieniać Byleby to ograniczenie było usprawiedliwione ważnymi racjami prawnymi, społecznymi czy nawet ekonomicznymi (wyrok TK z 28 czerwca 1994 r. K 6/93, PTK 1994, nr 1, poz. 14 Lex 25101).

Zmiany przepisów stanowiących podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie były podyktowane koniecznością dostosowania polskich przepisów do wymagań stawianych przez art. 1 pkt 2 Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r., której strony zobowiązały się do podjęcia działań mających na celu zapewnienie, że pod względem bezpieczeństwa życia i mienia na morzu oraz ochrony środowiska morskiego marynarze na statkach będą posiadali odpowiednie kwalifikacje i będą zdolni wykonywać swoje obowiązki. Konwencja STCW w latach 1995 i 2010 została zmieniona, dostosowując standardy wyszkolenia i uzyskiwania kwalifikacji do aktualnie obowiązujących standardów międzynarodowych.

Zatem ograniczenie prawa podmiotowego w zakresie warunków niezbędnych do uzyskania dyplomu oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej przewidziane w rozporządzeniu rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. przez posiadanie wymaganej praktyki pływania było usprawiedliwione ważną racją prawną i interesem społecznym. Racja prawna to dostosowanie polskich przepisów do wymagań międzynarodowej konwencji, a cel społeczny to bezpieczeństwo życia i mienia na morzu.

Reasumując organy obu instancji uznały w sposób prawidłowy, że skarżący nie spełnił wszystkich warunków formalnych koniecznych do wydania wnioskowanego dyplomu.

Całokształt poczynionych rozważań prowadzi do konkluzji, iż zawarte w skardze zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Organy te w żadnym stopniu nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

-----------------------

18