Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1863/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 94a ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2142
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 432/18 oddalającego sprzeciw [...] od decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przestrzegania przepisów dotyczących reklamy apteki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 432/18, oddalił sprzeciw [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przestrzegania przepisów dotyczących reklamy apteki.

Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące okoliczności faktyczne i prawne.

I

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] (dalej: WIF lub organ I instancji) wszczął postępowanie z wniosku [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej, dotyczące zbadania przestrzegania przepisów art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2142 ze zm. - dalej: ustawa Prawo farmaceutyczne) przez [...] (dalej: skarżąca, spółka, strona) prowadzącą aptekę ogólnodostępną o nazwie: [...], zlokalizowaną w [...], przy ul. [...], w związku z używaniem przez ww. podmiot w nazwie apteki sformułowania: "[...]".

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. WIF umorzył powyższe postępowanie w całości.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że nazwa ww. apteki ogólnodostępnej została nadana decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, wydaną w dniu [...] stycznia 2012 r. - na wniosek strony. Przedsiębiorca ma więc prawo do posługiwania się nazwą [...]. Wobec tego postępowanie w tej sprawie należy umorzyć w całości.

Zdaniem organu I instancji wydanie decyzji nakazującej przedsiębiorcy zaprzestanie używania nazwy apteki w jej obecnym brzmieniu oraz nakładającej na przedsiębiorcę karę pieniężną za używanie nazwy przedmiotowej apteki - z uwagi na reklamowy charakter tej nazwy - naruszyłoby w sposób rażący zasadę praworządności zawartą w art. 7 Konstytucji RP i powtórzoną w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.- dalej: k.p.a.), a także zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zdaniem WIF, nie do przyjęcia jest bowiem, żeby organ jednym rozstrzygnięciem akceptował nazwę apteki i nie widział sprzeczności z przepisami ustawy - Prawo farmaceutyczne, a innym rozstrzygnięciem, ze względu na używanie nazwy zaakceptowanej uprzednio, uznawał, że jest ona niezgodna z przepisami tej ustawy. W sytuacji gdy organ zaakceptuje nazwę w stosownym zezwoleniu, to brak jest podstaw do karania podmiotu za używanie tej nazwy, do momentu wyeliminowania z obrotu zezwolenia, w którym taka nazwa została zaakceptowana przez organ.

Pismem z dnia 24 listopada 2016 r. [...] Okręgowa Izba Aptekarska odwołała się od decyzji organu I instancji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF lub organ odwoławczy) - działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne oraz art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił w całości decyzję WIF z dnia [...] listopada 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji umarzając postępowanie ograniczył się jedynie do wskazania, iż w niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z sytuacją, gdy nazwa zawierająca sformułowanie [...] została nadana aptece decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania. WIF stanął na stanowisku, że nie ma zatem podstaw, aby zobowiązać stronę do usunięcia z nazwy apteki kwestionowanego sformułowania: [...]. Jednocześnie jednak organ nie podjął żadnych kroków zmierzających do ustalenia, czy strona rzeczywiście prowadziła działania, które mogłyby w świetle art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne zostać uznane za naruszające zakaz reklamy, o którym mowa w tym przepisie.

Według GIF rozumienie pojęcia "reklamy aptek i ich działalności" pozwala na przyjęcie, że taką reklamą może być w pewnych przypadkach również nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem, zachęcająca do dokonania zakupów w konkretnej aptece. Organ powołał się w tym zakresie na orzecznictwo sadów administracyjnych.

W świetle powyższego GIF uznał, że organ I instancji powinien ustalić, czy strona rzeczywiście prowadzi działania o charakterze reklamowym z wykorzystaniem nazwy [...]. W tym celu powinien:

1) przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy spółka [...] rzeczywiście prowadzi działalność reklamową apteki ogólnodostępnej o nazwie [...], zlokalizowanej w [...], przy ul. [...], polegającą na umieszczaniu w ulotkach, folderach, portalach internetowych sloganu [...];

2) rozważyć możliwości poszukiwania dowodów, np. w oparciu o swoje ustawowe kompetencje (np. kontrolne), informacje znane z urzędu, czy dane będące w posiadaniu podmiotów innych niż strona;

3) w przypadku ewentualnego uznania, że strona swoim działaniem narusza zakaz reklamy, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne – powinien uwzględnić przesłanki z art. 129b ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, które determinują zakres postępowania dowodowego;

4) przyjmując określone fakty za udowodnione - powinien wskazać dowody, na których oparł się bezpośrednio, czy też z których wywnioskował określone fakty;

5) w przypadku wyczerpania możliwości dowodowych, powinien uważnie ocenić zebrany materiał dowodowy, zważając na niemożność rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r. oddalił sprzeciw spółki od decyzji GIF z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się, zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, tj. po pierwsze, stwierdzeniu przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz po drugie, uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W ocenie WSA powyższe oznacza, że samo uznanie przez organ odwoławczy konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w określonym zakresie, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą. Wymagane jest bowiem dodatkowo jednoczesne stanowcze stwierdzenie, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania. Obie te przesłanki muszą być spełnione w konkretnej sprawie łącznie i do nich - co oczywiste - musi odwoływać się organ w uzasadnieniu decyzji mającej za podstawę art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że WIF nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w sprawie reklamy prowadzonej przez stronę apteki ogólnodostępnej o nazwie [...], zlokalizowaną w [...], przy ul. [...], w związku z używaniem przez ww. podmiot sformułowania: [...], w sytuacji, w której za taką reklamę nie uznaje się - zgodnie z art. 94a ust. 1 zd. drugie ustawy Prawo farmaceutyczne - tylko informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Przepis ten nie wspomina o nazwie apteki.

Według WSA w zaskarżonej decyzji - stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. zd. drugie - organ prawidłowo zawarł także wskazówki co do okoliczności faktycznych, które należało zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Następnie nakazał aby w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji dokonał oceny, czy w sprawie miała miejsce reklama apteki i jej działalności zakazana w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. W tym kontekście Sąd I instancji wskazał, że wydana w sprawie decyzja kasacyjna jest konsekwencją stwierdzenia, iż w sprawie nie ustalono we właściwy sposób wszystkich faktów niezbędnych dla zastosowania określonego przepisu prawa materialnego oraz że postępowanie przeprowadzono z naruszeniem standardów procesowych określonych w k.p.a. Dopóki zaś nie zostanie prawidłowo ustalony stan faktyczny nie jest możliwe zastosowanie przepisu prawa materialnego.

II

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka wniosła o jego uchylenie w całości i uwzględnienie sprzeciwu w całości na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) art. 1 § 1 oraz art. 2 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie naruszeń przepisów postępowania dokonanych przez organy administracji publicznej, polegających w szczególności na naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem prawa i wskazany do wyjaśnienia zakres sprawy pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy,

2) art. 151a § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie sprzeciwu, podczas gdy przepis art. 138 § 2 k.p.a. został naruszony przez organ II instancji.

Według autora skargi kasacyjnej wskazane przez GIF czynności, które miałyby zostać podjęte przez organ I instancji byłyby pozbawione sensu, jako że nie mogą one wpłynąć na ostateczny kształt decyzji wydanej w niniejszej sprawie. Jest tak ponieważ nawet ustalenie, że posługiwanie się przez skarżącą nazwą [...] jest reklamą, nie będzie stało w sprzeczności z zakresem zastosowania przepisu art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne Tym samym, te czynności dowodowe są zupełnie zbędne.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania, tj. [...] Okręgowa Izba Aptekarska wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów pełnomocnictwa.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 1 § 1 oraz art. 2 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie naruszeń przepisów postępowania dokonanych przez organy administracji publicznej, polegających w szczególności na naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 151a § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie sprzeciwu, podczas gdy przepis art. 138 § 2 k.p.a. został naruszony przez organ II instancji.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że powołany przez autora skargi kasacyjnej art. 1 § 1 p.p.s.a. nie istnieje. Przepis ten nie posiada bowiem jednostki redakcyjnej w postaci § 1.W konsekwencji, brak takiego przepisu w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II GSK 287/15). W samym zaś art. 1 p.p.s.a. zawarto definicję sprawy sądowoadministracyjnej, przy czym Sąd I instancji uznał, że z taką właśnie sprawą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, skoro rozpoznał sprzeciw na decyzję organu administracji publicznej. Dokonał zatem kontroli działalności administracji publicznej i kontroli tej dokonał pod względem zgodności z prawem.

Sąd I instancji nie mógł również naruszyć art. 2 p.p.s.a., zgodnie z którym do rozpoznania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest bowiem sądem administracyjnym o jakim mowa w tym przepisie i rozpoznał niniejszą sprawę, która jest sprawą sądowoadministracyjną.

W dalszej kolejności należy przypomnieć, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja GIF wydana na podstawie zarzucanego art. 138 § 2 k.p.a., czyli tzw. decyzja kasacyjna organu odwoławczego połączona ze zwrotem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kontrola ta sprowadzała się zatem do oceny, czy zaistniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji opartej na przepisie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy może wydać takie rozstrzygnięcie, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy stwierdzi, że organ I instancji naruszył przepisy procesowe nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego, albo wprawdzie je przeprowadzając, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, np. nie dokonując w ogóle ustaleń albo dokonując ustaleń, ale z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych sprawy wymagających przeprowadzenia postępowania w znacznej części (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2733/16). Naruszenie takie nie może być bowiem usunięte przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, gdyż naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2150/18).

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, powodem wydania przez ten organ decyzji kasacyjnej było to, że organ I instancji umarzając postępowanie prowadzone w przedmiocie przestrzegania przez skarżącą przepisów art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne - ograniczył się jedynie do wskazania, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy nazwa zawierająca sformułowanie [...] została nadana aptece decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania, a zatem w ocenie organu nie było podstaw, aby zobowiązać stronę do usunięcia z nazwy apteki kwestionowanego sformułowania [...]. Jednocześnie organ ten nie podjął żadnych kroków zmierzających do ustalenia, czy strona rzeczywiście prowadziła działania, które mogłyby w świetle art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne zostać uznane za działania naruszające zakaz reklamy, o którym mowa w tym przepisie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy dokonał właściwej oceny zgodności z prawem decyzji organu odwoławczego wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Należy podkreślić, że w art. 94a ust.1 ustawy - Prawo farmaceutyczne ustawodawca ustanowił zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie określił jednak definicji reklamy apteki, choć należy przyjąć, że wskazany przepis zakreśla ramy tego pojęcia szeroko, wprost wyłączając spod zakazu jedynie informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2206/15).

Zgodnie zaś z ugruntowaną już w orzecznictwie sądów administracyjnych definicją reklamy apteki, którą podziela również NSA w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, reklamą apteki jest każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (por. wyroki NSA z dnia: 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3346/15; 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2310/15). Podobnie reklama definiowana jest w art. 2 Dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 376, s. 21). W akcie tym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2016 r., II GSK 3397/15).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu odwoławczego, zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji, że fakt, iż nazwa apteki zawierająca sformułowanie [...] została zarejestrowana przez odpowiedni organ w formie decyzji administracyjnej - nie oznacza automatycznie - jak to przyjął organ I instancji, że wyeksponowanie napisu o takiej treści nie może stanowić niedozwolonej reklamy apteki (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 3397/15).

Rozumienie pojęcia "reklamy apteki" pozwala na przyjęcie, że taką reklamą może być w pewnych przypadkach również nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem, zachęcająca do dokonania zakupów w konkretnej aptece.

Wobec tego organ odwoławczy prawidłowo wydał - w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. - decyzję kasacyjną, która jest konsekwencją stwierdzenia, że w sprawie nie ustalono we właściwy sposób wszystkich faktów niezbędnych do stwierdzenia, czy spółka prowadziła niezgodną z przepisami reklamę apteki (art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne). Zatem Sąd I instancji w wyniku przeprowadzonej kontroli słusznie uznał, że zachodziły podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a w rezultacie prawidłowo oddalił sprzeciw spółki. Przy czym, wymaga podkreślenia, że ocena sądu w wyniku sądowej kontroli decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Potwierdza to brzmienie art. 64e p.p.s.a., gdzie ustawodawca wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie bada w tym względzie kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu (por. wyroki NSA z dnia: 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18; 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/18).

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Odnosząc się zaś do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku uczestnika postępowania, tj. [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, stwierdzić należało, że nie może on być uwzględniony. Z przepisów p.p.s.a. dotyczących zwrotu kosztów wynika bowiem, że w postępowaniu przed Sądem II instancji ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji oddalający skargę lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Ustawodawca nie uregulował zaś konieczności zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 3599/18). Zwrot kosztów postępowania jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wynika to wprost z przepisu, a we wszystkich innych sytuacjach obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania. Wszelka interpretacja tej zasady poprzez stosowanie wykładni celowościowej jest niedopuszczalna (zob.: B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. 2, Lexis Nexis, Warszawa 2009; postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., II GSK 887/12, LEX nr 1240628).