Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1191/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1; ust. 7; art. 89a ust. 3; art. 87; l.p. 9.1 załącznika nr 3; art. 92 ust. 7 pkt 1; art. 92c; art. 92b;
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 81; art. 84;
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 11;
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
article: art. 15zzs4 ust. 3;
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 127 poz 1 art. 7;
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady  2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i  administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz  uchylająca dyrektywę 2001/37/WE.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2021 r. sprawy ze skargi V. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w C. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2020 r., nr [...] Komendant Oddziału Straży Granicznej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] lipca 2020 r. na przejściu granicznym w [...], na kierunku wyjazdowym z Polski, do kontroli granicznej zgłosił się obywatel [...] [...] [...], kierujący pojazdem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą [...] o nr rej. [...], który wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.. W toku czynności kontrolnych funkcjonariusz służby granicznej stwierdził, że naczepa ciężarowa nie ma aktualnych badań technicznych, gdyż zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym termin ważności badań upłynął w dniu [...] lipca 2020 r. Ponadto dokonano sprawdzenia przedmiotowego pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, potwierdzając ujawnioną nieprawidłowość. Na powyższe okoliczności został sporządzony protokół kontroli nr [...] z [...] lipca 2020 r. W protokole wskazano naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

W toku czynności kontrolnych organ pierwszej instancji ustalił, że kierowca [...] [...] nie przedstawił dokumentów potwierdzających posiadanie aktualnych badań technicznych dla naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...] W związku z powyższym pismem z [...] lipca 2020 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącą [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia określonego pod l.p. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919, z późn. zm., dalej powoływanej jako: u.t.d.). Skarżącą poinformowano o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, z czego strona nie skorzystała.

W dniu [...] sierpnia 2020 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał decyzję nr [...] nakładającą na skarżącą karę pieniężną w kwocie [...]zł za naruszenie opisane w l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu (Dz.U.UE.L.2020.165.10, dalej jako: rozporządzenie 2020/698) oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162, dalej jako: u.p.p.)

Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji decyzją z [...] października 2020 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszenia art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698 organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 5 tego rozporządzenia państwo członkowskie może odstąpić od stosowania przepisów dotyczących przedłużenia terminów ważności badań technicznych pojazdów, jeżeli państwo to uzna, że w okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. nie napotkało i prawdopodobnie nie napotka trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego. Decyzję taką podjęła strona polska, o czym poinformowała Komisję Europejską, ta zaś ogłosiła decyzję Polski w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2020.183A.1). Informacja o decyzji strony polskiej została opublikowana 3 czerwca 2020 r., a więc przed dniem, od którego stosuje się rozporządzenie 2020/698. Zatem terminy badań technicznych pojazdów zarejestrowanych w Rzeczypospolitej Polskiej nie zostały przedłużone rozporządzeniem 2020/698. Organ odwoławczy podniósł, że w związku z powyższym nie ma w sprawie odzwierciedlenia art. 11 u.p.p., gdyż w sprawie nie występują wątpliwości co do treści normy prawnej obowiązującej w dniu kontroli. W związku z tym wydanie decyzji o umorzeniu postępowania byłoby sprzeczne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W dalszej kolejności organ drugiej instancji wskazał, że fakt, iż w trakcie kontroli nie stwierdzono niebezpiecznych usterek pojazdu, pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie, gdyż dotyczy ono wykonywania przewozu bez posiadania aktualnych okresowych badań technicznych, nie zaś wykonywania przewozu pojazdem posiadającym usterki. Jedynie bowiem profesjonalna i uprawniona stacja diagnostyczna może w pełni potwierdzić, że pojazd spełnia wszystkie wymagania techniczne gwarantujące jego bezpieczny udział w ruchu drogowym. Organ podkreślił, że stosownie do art. 77 k.p.a. wezwał stronę do przedstawienia pisemnych wyjaśnień i dokumentów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a zgodnie z art. 10 k.p.a. poinformował o przysługujących jej prawach. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 92a u.t.d. nałożona kara w kwocie [...] zł za każdy pojazd jest ściśle określona w załączniku nr 3 do u.t.d. i nie może być zmniejszona. Organ przeprowadzający kontrolę jest zobowiązany do nałożenia kary w wysokości określonej w l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżając decyzję w całości, skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niewzięcie pod uwagę i w konsekwencji niezastosowanie:

1. art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698,

2. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nieprzeanalizowanie w realiach niniejszej sprawy podstaw do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy przepisy prawa UE przewidywały automatyczne przedłużenia ważności badań okresowych pojazdów i pomimo zgłoszenia przez Polskę informacji o niestosowaniu tych przepisów, strona miała prawo uważać, że przepisy UE obowiązują i badania uległy przedłużeniu, a zatem stosowanie surowej kary w sposób automatyczny jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawa,

3. art. 11 u.p.p. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do zakresu obowiązywania normy prawa UE na korzyść strony.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 89a ust. 3 w zw. z art. 87 u.t.d., poprzez nałożenie kary przez Komendanta Placówki Straży Granicznej, w sytuacji gdy funkcjonariusze tej instytucji wykonują kontrolę na warunkach i w sposób określony w przepisach o kontroli ruchu drogowego, co oznacza, że są uprawnieni do nałożenia jedynie mandatu, a nie kary pieniężnej na podmioty wykonujące przewozy drogowe.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że dotarła do niej informacja, iż w związku z pandemią ważność badań uległa wydłużeniu na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698. Wskazane przepisy przedłużały o okres siedmiu miesięcy terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. W związku z rozporządzeniem i powszechną informacją o jego wydaniu skarżąca uznała, że w przypadku gdy naczepa jest w pełni sprawna, może z niej korzystać mimo upływu terminu badania technicznego, co wynika z jego automatycznego przedłużenia na mocy rozporządzenia. Powyższe uzasadnia w ocenie skarżącej odstąpienie od nałożenia kary, gdyż w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, a zgodnie z art. 11 u.p.p. wątpliwości te powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Okoliczność zgłoszenia przez Rzeczpospolitą Polską, że w Polsce powyższe zwolnienie nie będzie obowiązywać, nie spowodowało zdaniem skarżącej, że norma prawna była jasna. Skarżąca podniosła, że literalne brzmienie art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698 wskazuje, że państwo członkowskie może podjąć decyzję o niestosowaniu przepisu prawa unijnego o automatycznym przedłużeniu ważności badan technicznych dopiero wtedy, gdy w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. nie napotka trudności uniemożliwiających prowadzenie badań, a zatem decyzja o niestosowaniu przepisów unijnych mogła być podjęta dopiero po 31 sierpnia 2020 r. Zdaniem skarżącej, w sytuacji gdy badanie techniczne wypadało przed 31 sierpnia 2020 r., zastosowanie miał wyłącznie § 5 ust. 1 rozporządzenia 020/698 ustanawiający automatyczne przedłużenie badań, bowiem decyzja o niestosowaniu tego przepisu mogła być podjęta dopiero po 31 sierpnia 2020 r. Wcześniejsza decyzja nie może być zatem wiążąca, jako sprzeczna z literalnym brzmieniem tego przepisu.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.).

Skarga podlegała oddaleniu. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z poźn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę prawną nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...]zł stanowił przepis art. 92a ust. 1 u.t.d., z którego wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (art. 92 ust. 7 pkt 1 u.t.d.).

W niniejszym przypadku w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2020 r. stwierdzono naruszenie opisane w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – sankcjonowane karą pieniężną w wysokości [...] zł za każdy pojazd. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych w sposób niewątpliwy wynikało, że termin ważności okresowego badania technicznego kontrolowanego pojazdu upłynął [...] lipca 2020 r. (potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia dowodu rejestracyjnego oraz wydruk z Centralnej Ewidencji Pojazdów Kierowców k. 9-10 i 18-19 akt administracyjnych). Termin ten nie został dotrzymany, gdyż do dnia kontroli badanie nie zostało wykonane. Skarżąca nie kwestionowała ustaleń dokonanych przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...].

Wymogi w zakresie wykonywania badań technicznych pojazdów zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej regulują przepisy art. 81 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm., dalej jako: p.r.d.). Stosownie do art. 81 ust. 1 p.r.d, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 81 ust. 3 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5 p.r.d.).

Zgodnie z art. 82 ust. 1 p.r.d., organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego (art. 82 ust. 2 p.r.d.). Natomiast według art. 71 ust. 1 p.r.d., dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie do art. 84 ust. 1 p.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta potwierdzając tym samym stan techniczny pojazdu.

Brak aktualnych badań technicznych pojazdu jest naruszeniem opisanym przez art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE (Dz.U.UE.L.2014.127.134), zgodnie z którym świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub - w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego - uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej mają być przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne.

Skarżąca używała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dlatego miała obowiązek stosownie do powołanych wyżej unormowań dokonać okresowego badania technicznego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w terminie określonym w dowodzie rejestracyjnym, tj. najpóźniej do 15 lipca 2020 r.

Skarżąca nie kwestionuje obowiązków wynikających z powyższych uregulowań, natomiast zarzuca organom niezastosowanie w sprawie art. 5 rozporządzenia 2020/698, który odnosi się do przedłużenia terminów badań technicznych. Zgodnie z art. 5 ust 1 rozporządzenia 2020/698, niezależnie od art. 85 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy.

W ocenie Sądu nie można w tej kwestii podzielić argumentacji skarżącej. Rozporządzenie 2020/698 wprowadzało tymczasowe środki pozwalające przedłużyć ważność okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep. Wprowadzenie tego przepisu miało na względzie, że w związku z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności spowodowanych epidemią COVID-19, mogą zaistnieć trudności w przeprowadzaniu okresowych badań zdatności pojazdów do ruchu drogowego, które miały zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. Za wskazane uznano zatem przeprowadzenie badań technicznych w terminie późniejszym, lecz nie później niż siedem miesięcy po upływie pierwotnego terminu, a przedmiotowe świadectwa powinny zachować ważność do tego późniejszego terminu. Miało to ułatwić m.in. funkcjonowanie przewoźnikom, osobom fizycznym oraz krajowym organom administracji, które ze względu na obostrzenia pandemiczne mogły mieć trudności z dopełnieniem formalności administracyjnych w wyznaczonych terminach.

Wymaga jednak podkreślenia, że równocześnie w art. 5 ust 5 rozporządzenia przewidziano, że jeżeli w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia, państwo to może - po poinformowaniu Komisji - podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Istotne w sprawie niniejszej jest to, że w myśl art. 18 rozporządzenia 2020/698, przepisy tego rozporządzenia stosuje się od 4 czerwca 2020 r., ale art. 3 ust. 4, art. 4 ust. 6, art. 5 ust. 5, art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 5 oraz art. 11 ust. 5 stosuje się od 28 maja 2020 r.

Zgodnie z uregulowaniem art. 5 ust. 5 w zw. z art. 18 rozporządzenia 2020/698, Polska tak jak większość krajów Unii Europejskiej, w dniu 29 maja 2020 r. poinformowała Komisję o podjęciu decyzji o niestosowaniu następujących przepisów rozporządzenia 2020/698:

– art. 4 ust. 1 dotyczącego regularnych przeglądów tachografów stosowanych w transporcie drogowym na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014,

– art. 5 ust. 1 dotyczącego terminów okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE 2,

– art. 5 ust. 2 dotyczącego ważności świadectw zdatności do ruchu drogowego na podstawie dyrektywy 2014/45/UE.

Informacje przekazane przez Komisję, dotyczące niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia (UE) 2020/698 przez Polskę, Pandemia COVID-19 na podstawie dyrektywy 2014/45/UE zostały opublikowane w Dz.U.UE.C.2020.183l.1 z dnia 3 czerwca 2020 r.

Powyższe oznacza, że Polska nie przyjęła do stosowania zapisów rozporządzenia 2020/698 przedłużających ważność okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. Zauważyć należy, że informacja o decyzji strony polskiej została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 3 czerwca 2020 r., a więc w dniu poprzedzającym wejście w życie przepisów rozporządzenia 2020/698. Termin wejścia w życie przepisów rozporządzenia 2020/698, zgodnie z jego art. 18, został oznaczony na 4 czerwca 2020 r. z wyłączeniem ściśle określonych w nim artykułów. Wyłączenie to dotyczy również art. 5 ust. 5, który wszedł w życie 28 maja 2020 r.

Nietrafny jest więc wyrażony w skardze pogląd, że decyzja o niestosowaniu przepisów unijnych mogła być podjęta dopiero po 31 sierpnia 2020 r., a gdy badanie techniczne wypadało przed 31 sierpnia 2020 r., to zastosowanie miał wyłącznie art. 5 ust. 1 rozporządzenia ustanawiający automatyczne przedłużenie badań. Zgodnie bowiem z powołanymi wyżej regulacjami, państwa członkowskie UE, w tym Polska, miały pełne uprawnienie do niestosowania przepisów art. 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 2020/698, przy czym musiały o tym poinformować Komisję, która z kolei miała obowiązek poinformować o takiej decyzji pozostałe państwa członkowskie i opublikować takie zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym UE. Polska skorzystała z tego uprawnienia już w dniu 29 maja 2020 r., o czym pełne zawiadomienie zostało umieszczone w Dzienniku Urzędowym UE.C.2020.183l.1 z dnia 3 czerwca 2020 r.

Należy więc zgodzić się ze stanowiskiem organów, że terminy ważności badań technicznych pojazdów zarejestrowanych na terenie RP nie zostały przedłużone rozporządzeniem 2020/698, w związku z czym w dacie kontroli skarżąca miała obowiązek przedstawić aktualne i ważne okresowe badanie techniczne pojazdu. Brak ważnego badania technicznego uprawniał organ do stwierdzenia naruszenia, o którym mowa w lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 11 u.p.p.. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeśli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego (ust. 2). Przede wszystkim nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że istniały wątpliwości co do treści normy prawnej, obowiązującej w dniu kontroli. Kwestia wykładni i obowiązywania przepisów art. 5 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia 2020/698 została przez Sąd rozważona powyżej. Z kolei co do powoływania się w skardze na rozpowszechnienie informacji o wydaniu rozporządzenia przedłużającego terminy badań technicznych pojazdów, to w ocenie Sądu skarżąca jako profesjonalny podmiot gospodarczy nie powinna poprzestawać na ogólnych informacjach, gdyż jej obowiązkiem jest zapoznawanie się w sposób szczegółowy i na bieżąco z przepisami dotyczącymi transportu i ruchu drogowego. Skoro zatem skarżąca wiedziała o istnieniu uregulowań art. 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 2020/698, to powinna się również zapoznać z regulacją art. 5 ust. 5, która umożliwiała państwom członkowskim powzięcie decyzji o niestosowaniu art. 5 ust. 1 i 2 i monitorować stan prawny w tym zakresie.

Podkreślić należy, że skarżąca będąca profesjonalnym przewoźnikiem zajmującym się działalnością w zakresie transportu drogowego miała obowiązek zapoznania się z powyższymi aktami prawnymi dotyczącymi transportu drogowego. Okres, jaki upłynął od opublikowania obu aktów (rozporządzenie 2020/698 zostało opublikowane w Dz.U.UE.L.2020.165.10 z dnia 27 maja 2020 r., zaś Informacje dotyczące niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia (UE) 2020/698 przez Polskę, Pandemia COVID-19 na podstawie dyrektywy 2014/45/UE zostały opublikowane w Dz.U.UE.C.2020.183I.1 z dnia 3 czerwca 2020 r.) do daty upływu ważności badania technicznego kontrolowanego pojazdu (15 lipca 2020 r.) w pełni umożliwiał zapoznanie się z wymienionymi regulacjami i wypełnienie wynikających z tych uregulowań obowiązków przewoźnika drogowego.

W ocenie Sądu brak jest również podstaw do zarzucenia organowi naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nieprzeanalizowanie podstaw do umorzenia postępowania. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Regulacja ta ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdy okoliczności sprawy i dowody wyraźnie wskazują, że przedsiębiorca nie miał jakiegokolwiek wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć.

Przepis 92c u.t.d. nie może być interpretowany w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie podmiotu wykonującego przewóz drogowy z obowiązków określonych prawem, nawet w przypadku jego niedbalstwa. Trudno bowiem w innych kategoriach rozpatrywać uchybienie terminowi przeprowadzenia przewidzianych prawem okresowych badań technicznych pojazdu należącego do zawodowego przewoźnika, który nie przeprowadza ich w terminie nie z powodu zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, ale z powodu nienależytej dbałości w zakresie wykonywania obowiązków zawodowych w zgodzie z prawem.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia prawa procesowego w zakresie braku uprawnień funkcjonariuszy Straży Granicznej do nakładania kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, należy zauważyć, że art. 93 ust. 1 u.t.d. zawiera generalną klauzulę dotyczącą uprawnień do wydawania decyzji administracyjnych nakładających kary pieniężne za naruszenia przepisów z zakresu przewozów drogowych przez organy uprawnione do kontroli warunków lub obowiązków przewozu drogowego. Na mocy art. 89 ust. 1 pkt 4 funkcjonariusze Straży Granicznej są wyposażeni w kompetencje do nakładania kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, tak samo jak choćby wymienieni w tym artykule w ust. 1 pkt 2 inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Przepis art. 89 u.t.d. czyni rozróżnienie pomiędzy funkcjonariuszami służb wymienionych w pkt od 1 do 8 ustępu 1 co do ich kompetencji tylko w zakresie określonym w ustępie 2 tego artykułu, nie mającym w niniejszej sprawie zastosowania. Przywołany przez skarżącą art. 89a ust. 3 u.t.d., stanowiący, że funkcjonariusze Straży Granicznej dokonują kontroli na warunkach i w sposób określony w przepisach o kontroli ruchu drogowego, dotyczy uprawnień do przeprowadzania kontroli w trybie określonym w przepisach Prawa o ruchu drogowym, nie zaś w przepisach ustawy o transporcie drogowym. Nie oznacza to natomiast, że w sytuacji gdy przeprowadzona w tym trybie kontrola wykaże naruszenie, o którym mowa w ustawie o transporcie drogowym, nie jest możliwe nałożenie na podmiot wykonujący przewóz drogowy w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w ostatnio wymienionej ustawie, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.t.d.

Podnoszona w skardze okoliczność, że naczepa była sprawna, nie miała żadnych usterek, wobec czego przewoźnik nie naruszył dobra prawnie chronionego, tj. bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie ma znaczenia dla wydania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego [...] lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie zaś do art. 84 ust. 1 p.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów diagnosta potwierdzając tym samym stan techniczny pojazdu. Skoro przedsiębiorca nie posiadał ważnego badania technicznego pojazdu, to nie może powoływać się na fakt, że kontrolowana naczepa była sprawna, bowiem jak wynika z powołanych przepisów, potwierdzić ten fakt może wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, dokonany przez uprawnionego diagnostę.

Końcowo należy podnieść, że niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący stosowania przez organ surowej kary w sposób automatyczny, bez uwzględnienia przekroczenia terminu w sposób nieznaczny, co jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawa. Zauważyć należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów regulujących transport drogowy mają szczególny charakter. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego czy to w ustawie o transporcie drogowym, czy w innych przepisach krajowych, bądź unijnych, jest niezależna od kwestii zaistnienia winy po stronie dokonującej naruszenia, a tym bardziej nie bada się stopnia zawinienia. Stwierdzenie naruszenia prawa powoduje odpowiednią, zgodną z przepisami kwalifikację tego naruszenia, a w konsekwencji nałożenie kary w przewidzianej ustawą wysokości, bez możliwości odstąpienia od nałożenia kary (poza omówionym wyżej art. 92c u.t.d. oraz art. 92b u.t.d., który nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy), czy jej miarkowania. Zasada praworządności wymagała więc od organu administracji, aby stwierdzając naruszenie określone lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., nałożył przewidzianą w tym przepisie karę, określoną w stałej wysokości na kwotę 2000 zł.

Wobec bezzasadności zarzutów, jakie podniesione zostały w skardze oraz wobec niestwierdzenia innego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.