Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 211/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 167 ust. 2 w zw. z art. 167 ust. 1 ust. pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 183 poz 1538
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia del. WSA Gabriela Jyż Protokolant Paulina Piasecka po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komisji Nadzoru Finansowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 592/09 w sprawie ze skargi D. M. B. W. S.A. w P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów prawa i zasad uczciwego obrotu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi Domu Maklerskiego B. W. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów prawa i zasad uczciwego obrotu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2007 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Relacjonując przebieg postępowania administracyjnego i postępowań sądowoadministracyjnych Sąd I instancji podał, że decyzją dnia [...] lutego 2007 r. Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na Dom Maklerski W. karę pieniężną w kwocie 400.000,00 zł za istotne naruszenie przepisów prawa i zasad uczciwego obrotu. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm.) i art. 167 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm., zwanej dalej ustawą o obrocie instrumentami finansowymi). Nałożenie kary było wynikiem stwierdzenia przez KNF nieprawidłowości w zakresie:

1) wypełniania zapisów Prospektu Emisyjnego akcji "Z." S.A. w zakresie składania zapisów na akcje spółki w ramach określonego limitu,

2) nadzoru nad działalnością maklerów giełdowych w zakresie korzystania z dostępu do systemu Warset,

3) nadzoru nad prawidłowością funkcjonowania systemu zabezpieczeń w odniesieniu do zleceń wprowadzanych do systemu giełdowego,

4) terminu odblokowywania akcji.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1667/07, oddalił skargę na decyzję KNF z dnia [...] lipca 2007 r. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 526/08, a sprawa została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał m.in., że w rozpoznawanej sprawie istotne jest to, czy i w jakim zakresie autor części prospektu emisyjnego i zarazem wprowadzający, ponosi odpowiedzialność za nabycie przez 12 indywidualnych inwestorów, z naruszeniem pkt 3.11.8.1 prospektu emisyjnego, większej liczby akcji niż 49.999. NSA podkreślił, że ustawa o obrocie instrumentami finansowymi nie normuje problematyki związanej z kwestią odpowiedzialności sporządzającego prospekt emisyjny. Trudno byłoby więc konstruować domniemanie faktyczne, iż niezrealizowanie celów zapisanych w prospekcie emisyjnym jest następstwem naruszenia przepisów prawa. Z tego względu KNF postawiła skarżącemu zarzut naruszenia zasad uczciwego obrotu. Zdaniem NSA, aby skutecznie postawić profesjonalnemu uczestnikowi rynku finansowego zarzut naruszenia zasad uczciwego obrotu, w pierwszej kolejności powinno być wykazane przez organ istnienie takiej normy, norma ta powinna być precyzyjnie sformułowana i spełniać walor znajomości i akceptowalności przez uczestników publicznego rynku papierów wartościowych. NSA wskazał, iż należy rozważyć, czy powinność zachowania należytej staranności, która wynika wprost art. 355 § 2 k.c. może posłużyć za zasadę uczciwego obrotu w sytuacji, kiedy naruszenie prawa stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej z art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, a powołany przepis nie był podstawą nałożenia kary za niezrealizowanie celów prospektu emisyjnego opracowanego przez Dom Maklerski W.. NSA stwierdził, że uznanie "należytej staranności" za normę etyczno-moralną wymagałoby uzasadnienia ze strony organu. Przyjęcie przez organ i Sąd I instancji, że brak należytej staranności ze strony skarżącego prowadzi do naruszenia zasad uczciwego obrotu wymaga szczegółowego uzasadnienia z uwzględnieniem wyjaśnień i dowodów przedłożonych przez skarżącego. NSA wskazał, że KNF niezasadnie zaliczyła regulaminy GPW S.A., tj. regulacje umowne między domem maklerskim a GPW, do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, zatem nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 167 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi w tym zakresie narusza powyższy przepis. NSA przyjął nadto, że organ i Sąd I instancji nie analizowali, czy naruszenie przepisów prawa miało charakter istotny w rozumieniu art. 167 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że dokonana przez Komisję Nadzoru Finansowego prawna ocena zaistniałych faktów nie jest wszechstronna ani prawidłowa. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 167 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi jest decyzją uznaniową. Uznaniu administracyjnemu podlega jednak tylko ocena, czy nałożyć karę, czy nie oraz wysokość kary. Natomiast ustalenie istnienia podstaw prawnych pozwalających na nałożenie kary pieniężnej nie podlega uznaniu administracyjnemu i musi być precyzyjnie wykazane. KNF nie podała, z czego wywodzi tezę, iż naruszenie zapisów prospektowych przez nabywców akcji stanowi naruszenie zasad uczciwego obrotu przez Dom Maklerski W., będący autorem prospektu i Oferującym. Aby dokonać prawidłowej oceny prawnej faktów organ powinien w oparciu o przepisy prawa ustalić, czy i dlaczego na Domu Maklerskim W. ciążył prawny obowiązek zapewnienia realizacji postanowień prospektu emisyjnego, a także wyjaśnić, czy obowiązek doprowadzenia do realizacji postanowień prospektu emisyjnego znajduje swe źródło w przepisach ustawy, czy też w uregulowaniach kontraktowych.

Zdaniem Sądu I instancji z decyzji zdaje się wynikać, że istnienie obowiązku doprowadzenia do realizacji postanowień prospektu emisyjnego organ wywodzi z ogólnej zasady starannego działania profesjonalisty. Organ nie wyjaśnił jednak ,ani nie dowiódł, że staranne działanie autora prospektu emisyjnego oraz Oferującego obejmuje także obowiązek doprowadzenia do realizacji wszystkich postanowień prospektu. Organ nie wskazał, jaka to powszechnie znana i akceptowana reguła działania uczestników rynku obrotu papierami wartościowymi nakłada na Oferującego tak daleko idące obowiązki. Z literalnego brzmienia zapisu prospektu wynika bowiem, iż ograniczenie ilości nabywanych akcji adresowane jest do inwestorów indywidualnych i to oni, nie stosując się do zapisów prospektu i obchodząc jego postanowienia, naruszali świadomie zasady uczciwego obrotu.

Sąd I instancji stwierdził, że przyjęcie ustalenia, iż Oferujący działał z niezachowaniem obowiązku należytej staranności, jaki spoczywa na profesjonaliście, było przedwczesne i dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. Wywiedziony z tych przedwczesnych ustaleń pogląd, iż dom maklerski poprzez brak należytej staranności zawodowej naruszył zasady uczciwego obrotu jest zatem błędny i nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale.

Odnośnie istotnego naruszenia przepisów prawa przez Dom Maklerski W., Sąd I instancji stwierdził, że problem polega tylko na wykazaniu, czy nieprawidłowości te stanowiły istotne naruszenie przepisów prawa mogące być podstawą do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 167 ust. 2 w zw. z art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Sąd podał, że stwierdzone nieprawidłowości były bezpośrednim skutkiem naruszenia Regulaminu GPW lub wewnętrznych uregulowań dotyczących zabezpieczeń stosowanych przez Dom Maklerski W.. Naruszenia Regulaminu GPW zostały ukarane przez Zarząd GPW karami regulaminowymi przed kontrolą przeprowadzoną przez KNF. Za naruszenia Procedury Kontroli zleceń przy użyciu programu Selector Dom Maklerski W. ukarał odpowiedzialnych pracowników karami upomnienia, a jednemu z nich cofnął upoważnienie. Omawiane naruszenia nie stanowiły naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tylko naruszenie wewnętrznych uregulowań dotyczących organizacji obrotu instrumentami finansowymi, co nie mogło skutkować nałożeniem kary pieniężnej z art. 167 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

W ocenie Sądu I instancji wszystkie zarzucane naruszenia były wykryte przez komórki kontroli wewnętrznej Domu Maklerskiego W. przed kontrolą przeprowadzoną przez KNF, skarżący we wszystkich przypadkach podjął działania mające na celu niedopuszczenie do dalszych nieprawidłowości i błędów, w stosunku do winnych wyciągnął konsekwencje służbowe, a po tych działaniach nieprawidłowości więcej nie wystąpiły. Organ nie wykazał istotności naruszeń przepisów prawa nakazujących organizowanie systematycznych kontroli i nietrafnie przyjął, iż z samego faktu wystąpienia nieprawidłowości w działaniach maklerów można wysnuć wniosek, że kontrola była niedostateczna i w sposób istotny naruszająca przepisy prawa. KNF w ogóle nie rozważył, na czym miałaby polegać istotność tych naruszeń u skarżącego, a nałożenie kary pieniężnej i jej wysokość nie zostały w ogóle uzasadnione.

Uchylając zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Sąd I instancji powołał u podstaw orzeczenia art. 145 § 1 lit a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.)

II

Komisja Nadzoru Finansowego w skardze kasacyjnej zaskarżając wyrok w całości domagała się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w postępowaniu przed KNF doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie w uzasadnieniu ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy oraz poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia;

2) prawa materialnego tj. art. 167 ust. 2 w zw. z art. 167 ust. 1 ust. pkt 1 i 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowym przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż wyżej wskazany przepis nie ma zastosowania do ustalonego przez Komisję Nadzoru Finansowego stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że KNF, wbrew twierdzeniom zawartym w wyroku Sądu I instancji, dokonała ustalenia okoliczności, jakie stanowiły o obowiązku działania Oferującego z zachowaniem należytej staranności.

Zdaniem kasatora nie można uznać, że sporządzenie prospektu emisyjnego, pomimo jego poprawności i formalnej zgodności, zwalnia Oferującego od jego obowiązków, jakie z tego prospektu wynikają. Konieczność weryfikacji limitów zleceń inwestorów przez Dom Maklerski B. W. wynikał z konkretnego zapisu prospektu emisyjnego, tj. pkt 3.11.8.1. Dom maklerski działający zgodnie z zasadami uczciwego obrotu powinien przestrzegać zapisów prospektu, za które przyjął na siebie odpowiedzialność wynikającą z umowy ze Skarbem Państwa oraz konkretnych zapisów samego prospektu.

Organ zarzucił ponadto, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku niezgodnie z prawdą wskazał, że naruszenia stwierdzone w działalności Domu Maklerskiego B. W. nie powtórzyły się, a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, co innego.

W ocenie KNF stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadniał zastosowanie wobec Domu Maklerskiego B. W. kary pieniężnej na podstawie art. 167 ust. 2 oraz art. 167 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Dom Maklerski B. W. S.A. z siedzibą w P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art.190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W dalszej części przepis ten stanowi, że nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości pogląd, że wykładnia prawa, o której mowa w przytoczonym przepisie obejmuje zarówno prawo materialne jak i procesowe, nie obejmuje natomiast ocen dotyczących stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. II OSK 342/05, wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r. sygn. I FSK 294/05).

Nie jest również sporne w orzecznictwie i piśmiennictwie, że dopuszczalne są odstępstwa od zasady wyrażonej w art. 190 p.p.s.a. ale dotyczą one sytuacji, gdy po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nastąpiła zmiana stanu faktycznego lub prawnego sprawy lub gdy - po wydaniu wyroku przez ten Sąd, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania - Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, w której wyrażona została odmienna wykładnia prawa, od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a., por. też B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Kraków 2006, s. 451, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, publ. w ONSAiWSA z 2008 r., Nr 5, poz. 75). W piśmiennictwie prezentowany jest także pogląd, że wykładnia prawa dokonana przez NSA nie wiąże sądu wojewódzkiego, jeżeli poweźmie wątpliwości dotyczące interpretacji lub ważności przepisu prawa wspólnotowego i skieruje pytanie prejudycjalne do TSUE (por. Kulikowska Marta Procedura kierowania pytań prejudycjalnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przez polskie sądy administracyjne, PPEur 2006/1-2 /29).

Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalających Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 18 grudnia 2008 r.

W związku z treścią art.190 p.p.s.a. rozważania nad zasadnością postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy poprzedzić przypomnieniem wykładni prawa dokonanej w uprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapadłym w tej sprawie, na skutek skargi kasacyjnej Domu Maklerskiego W. S. A. w P.. Uchylając wyrok Sądu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach obejmujących naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art.77 § 1 k.p.a. oraz art. 167 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, a także naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją nałożono na dom maklerski karę pieniężną za istotne naruszenie przepisów prawa i zasad uczciwego obrotu.

Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym wyroku stwierdził, że aby można skutecznie postawić profesjonalnemu uczestnikowi publicznego rynku papierów wartościowych zarzut naruszenia zasad uczciwego obrotu, o których mowa w art.167 ust.1 pkt 2 i ust.2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, to w pierwszej kolejności istnienie takiej normy powinno być wykazane przez organ sankcjonujący daną zasadę uczciwego obrotu. Norma postępowania, wchodząca w zakres zasad uczciwego obrotu musi być dostatecznie precyzyjnie sformułowana, a ponadto spełniać walor jej znajomości i akceptowalności przez znaczącą większość uczestników publicznego rynku papierów wartościowych. Po drugie, zarzut naruszenia omawianej normy musi być udowodniony zgodnie z wymogami przepisów postępowania administracyjnego.

Definiując w taki sposób wzorzec kontroli decyzji nakładającej sankcję za naruszenie zasad uczciwego obrotu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "powyższe wymogi uzasadniające nałożenie kary pieniężnej z tytułu naruszenia wspomnianych zasad, jak trafnie podnosi skarga kasacyjna, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art.77 § 1 k.p.a. nie zostały spełnione w zaskarżonej decyzji, czego nie zakwestionował Sąd I instancji".

Odnosząc się natomiast do zagadnienia istotnego naruszenia przepisów prawa, stanowiącego również podstawę do nałożenia kary pieniężnej na Dom Maklerski, Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym wyroku przesądził po pierwsze, że organ nadzoru nad rynkiem finansowym bezpodstawnie zaliczył do przepisów prawa powszechnie obowiązującego regulacje umowne, stanowione przez jedną ze stron stosunku cywilnoprawnego i wiążące na podstawie umów zawartych pomiędzy domem maklerskim a GPW S.A. Naruszenie regulaminów GPW S.A., niemających charakteru powszechnie obowiązujących przepisów, stanowiące podstawę dla nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 167 ust.1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi naruszało, w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego ten przepis. Po wtóre Naczelny Sąd Administracyjny uznał, usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej obejmujące naruszenie przepisów postępowania w zakresie, w jakim Komisja jak i Sąd I instancji "nie analizowali, czy naruszenie przepisów prawa miało charakter istotny " w rozumieniu art. 167 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi".

Przenosząc wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim wyroku na ocenę legalności decyzji Komisji Nadzoru Finansowego nakładającą karę pieniężną za istotne naruszenie przepisów prawa i zasad uczciwego obrotu stwierdzić należy, że przesądzone zostało, iż decyzja w zakresie, w jakim nałożono karę za istotne naruszenie zasad uczciwego obrotu, została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. Ta sama wada została stwierdzona w stosunku do ustaleń obejmujących przypadki naruszenia prawa w zakresie, w jakim brak było analizy, czy wytknięte naruszenia miały charakter istotny. Ta ocena nie obejmuje tych nieprawidłowości, które zaliczono do naruszeń prawa, a wynikały z naruszenia regulaminu GPW S.A., gdyż w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że doszło do naruszenia przepisu art.167 ust.1 pkt 1 i ust.2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Inaczej rzecz ujmując dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie wykładnia prawa obejmowała wadliwość kontroli dokonanej przez Sąd I instancji w zakresie istnienia wad ocenianej przez ten sąd decyzji, o których mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.

Ta wadliwość poprzedniej oceny Sądu I instancji została wyeliminowana w wyroku objętym obecnie rozpoznawaną skargą kasacyjną, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił kontrolowaną decyzję z przyczyn określonych w art.145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. wskazując w pisemnych motywach orzeczenia na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r. We wskazaniach, co do dalszego postępowania Sąd I instancji nakazał ustalić priorytety Oferującego i ocenić, czy rzeczywiście niezapełnienie realizacji punktu prospektu emisyjnego ograniczającego zakup akcji przez inwestora indywidualnego stanowiło przejaw należytej staranności, czy też przeciwnie - dbałość o interesy zlecającego. Dopiero w razie ustalenia braku należytej staranności po stronie Domu Maklerskiego W. organ ma rozważyć, czy brak ten stanowił jednocześnie naruszenie zasady uczciwego obrotu. Do takiego ustalenia niezbędne byłoby wykazanie, o jaką zasadę chodzi, gdzie i kiedy została ona sformułowana i czy jest znana i akceptowana na rynku obrotu instrumentami finansowymi. Sąd I instancji nakazał również ustalić, na czym polegało zaniechanie systematyczności kontroli, które obowiązki kontrolne zostały naruszone przez dom maklerski oraz dlaczego należy uznać, ze doszło do istotnego naruszenia obowiązku systematycznej kontroli. Nadto w uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji powtórzył za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż te nieprawidłowości, które były bezpośrednio skutkiem naruszenia Regulaminu GPW lub wewnętrznych uregulowań dotyczących zabezpieczeń stosowanych przez Dom Maklerski W. (Procedury Kontroli zleceń przy użyciu programu Selector) nie mogą skutkować nałożeniem kary pieniężnej z art.167 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w którym to przepisie jest mowa o istotnym naruszeniu prawa "a zatem prawa powszechnie obowiązującego".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w kontrolowanym wyroku pozostają w zgodzie z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r.

W tej sytuacji niezbędnym jest rozważenie, czy skarga kasacyjna organu nadzoru nad rynkiem finansowym nie została oparta na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnieść się zatem należy do dwóch zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej, a mianowicie naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. i naruszenia art. 167 ust.2 w związku z art. 167 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

W ramach pierwszego z tych zarzutów autor skargi kasacyjnej posługując się szeregiem argumentów zmierza do wykazania tezy, że Dom Maklerski nie przestrzegając zapisów prospektu naruszył zasady uczciwego obrotu. Z tego powodu, w ocenie skarżącego organu, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r. skład orzekający w tej sprawie stwierdza, że omawiany zarzut postawiony w obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art.174 pkt 2 p.p.s.a., pozostaje z nią sprzeczny.

Zarzucając Sądowi I instancji naruszenia prawa materialnego Komisja Nadzoru Finansowego w istocie zwalcza wykładnię prawa dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdząc, iż "Zgodnie z art. 167 ust.2 w zw. z art. 167 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, Komisja może nałożyć na firmę inwestycyjną karę pieniężną w przypadku między innymi istotnego naruszenia prawa, oraz nieprzestrzegania zasad uczciwego obrotu. W ocenie KNF stan faktyczny ustalony w postępowaniu w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym w pełni uzasadnił zastosowanie, przez KNF ww. przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi". Tym samym i ta podstawa jest sprzeczna z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r.

W skardze kasacyjnej zarzucono nadto Sądowi I instancji naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy oraz wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia. Dla oceny skuteczności tego zarzutu wiodące znaczenie ma treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/9 stanowiąca, że "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia" (publ. ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/2/122). W uzasadnieniu tej uchwały skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że inna jest sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. W tej sprawie Sąd I instancji przedstawił swoje stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, w związku z czym nie jest usprawiedliwione zwalczanie tych ustaleń w oparciu o art.141 § 4 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega w uzasadnieniu kontrolowanego orzeczenia "wewnętrznej sprzeczności". Pomijając te argumenty, które odnoszą się do ustaleń faktycznych (z przyczyn powyżej podanych), autor skargi kasacyjnej niekonsekwentność wywodu Sądu I instancji upatruje w tym, że Sąd "nie zanegował faktu wystąpienia naruszeń przepisów prawa, ale ich istotność, przy jednoczesnym wskazaniu że były to nieprawidłowości naganne". Jednocześnie kasator nie wskazał jakichkolwiek argumentów przemawiających za tym, że istotne naruszenie przepisów prawa, o którym mowa w art.167 ust.1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi jest pojęciem tożsamym ze stwierdzeniem nieprawidłowości, które jak to ujął trafnie Sąd I instancji, są "w sposób oczywisty naganne".

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art.184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.