Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 798/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 157  par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. K., E. B., H. C.-J., P. M., M. K., T. D., P.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2020 r., nr [...]; 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r. T. D., R. D., P. M., D. P., C. K., H. C., E. B., P. K. i M. K. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie usługowej, przedmiotem której jest rozbudowa, nadbudowa i przebudowa budynku biurowego wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz budowa niezbędnego uzbrojenia i zagospodarowania terenu wraz z urządzeniami budowlanymi, przewidziana do realizacji na terenie obejmującym część działki nr [...], obręb P., gm. Ł., z wniosku R. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa U. z siedzibą w P., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2020 r. odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. nr z dnia [...] października 2019 r. ponieważ ustaliło, że żaden z wnioskodawców nie był stroną w postępowaniu zakończonym tą decyzją.

Z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2020 r. nie zgodzili się: T. D., R. D., P. M., D. P., C. K., H. C., E. B., P. K. i M. K. i w dniu 21 września 2020 r. złożyli w Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podnieśli, że powinni być uznani za strony postępowania, natomiast w wydanym postanowieniu całe uzasadnienie poświęcono jedynie wykazaniu, że nie przysługują im prawa strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i nie odniesiono się w nim w najmniejszym zakresie do zarzutów stawianych decyzji Wójta Gminy Ł. Podkreślili także, że z mocy prawa Samorządowe Kolegium Odwoławcze uprawnione jest do zbadania z urzędu zgodności z prawem wydanej decyzji bez względu na to kto złożył wniosek. Podnieśli także, że decyzja Wójta zezwala na rozbudowę zakładu U. jako całości i nie chodzi tu o ustalenie warunków zabudowy dla bliżej niedookreślonego budynku biurowo-usługowego, niepowiązanego z ubojnią, a jest to ukryte i niezgodne z prawem zezwolenie dla rozbudowy Zakładu, przy zastosowaniu innej procedurę i uznaniu, że osobom zamieszkałym wokół ubojni nie należy się status strony. Poza tym we wniosku wskazali na inne naruszenia prawa mogące skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wójta, które obecnie wydane postanowienie pomija w całości i dlatego uznali, że zasadne jest ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Ponadto powołali się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 722/19, mocą którego uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy na działce nr [...] obręb P., gm. Ł. z wniosku R. R. Końcowo zwrócili się o porównanie stanów faktycznych i ponowne rozważenie, czy zachodzi obecnie podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, jak również przyznania im statusu strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] września 2020 r. nr [...], w którym odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. nr z dnia [...] października 2019 r. ponownie ustalając, że żaden z wnioskodawców nie jest stroną postępowania.

W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że przystępując do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. nr [...] z dnia [...] października 2019 r. miało obowiązek ustalić, czy wniosek ten pochodzi od osób będących stronami postępowania zakończonego tą decyzją. Zgodnie bowiem z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony. Z akt przedłożonych przez Wójta Gminy Ł. wynika, że stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2019 r. byli R. R. właściciel działek nr [...] (inwestor), G. R. właścicielka działki nr [...], J. S. właściciel działki nr [...] oraz Gmina Ł. właścicielka działki nr [...] stanowiącej drogę (ww. działki położone są w miejscowości P.). Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że osoby wnoszące o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. nr [...] z dnia [...] października 2019 r., tj. T. D., R. D., P. M., D. P., C. K., H. C., E. B., P. K. i M. K. , nie były stronami w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Ustalenie to obligowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. nr [...] z dnia [...] października 2019 r., gdyż wniosek z dnia [...] sierpnia 2020 r. nie pochodził od stron postępowania zakończonego przedmiotową decyzją. Organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 61a § 1 w związku z art. 157 § 2 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wniesione przez osoby niebędące stroną organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odnosząc się do argumentów podniesionych we wniosku Kolegium wskazało, że o tym, kto jest stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r., przesądza wykaz stron ustalony przez organ I instancji w postępowaniu zwykłym. W związku z powyższym w uzasadnieniu tego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło zawrzeć merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nastąpiłoby to z naruszeniem prawa. Do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. przez Kolegium mogłoby dojść jedynie po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r. Ponadto organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu, jednak niedopuszczalne jest prowadzenie jedocześnie postępowania o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji wszczętego na żądanie strony i z urzędu. Dodatkowo jego zdaniem błędne jest twierdzenie wnioskodawców, że jako osobom zamieszkałym wokół ubojni przynależą im prawa strony w każdym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Natomiast z porównania stanu faktycznego w sprawie, w której zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 marca 2020 r. sygn., akt II SA/Bk 722/19 i w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia 3 października 2019 r. wynika, że wymienione rozstrzygnięcia dotyczą różnych inwestycji połączonych osobą inwestora R. R.. Pierwsza sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie parkingu samochodowego dla samochodów ciężarowych typu TIR oraz zbiornika na wody opadowe (zakończona wyrokiem WSA), a druga sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku biurowego, w zabudowie usługowej oraz budowie niezbędnego uzbrojenia i zagospodarowania terenu wraz z urządzeniami budowlanymi (zakończona ostateczną decyzją Wójta).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosły T. D., R. D., P. M., D. P., C. K., H. C., E. B., P. K. i M. K. zarzucając niezgodność postanowienia z obowiązującymi przepisami prawa tj.:

1) naruszenie art. 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a, a także art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dogłębnego wyjaśnienia sprawy, nieuwzględnienie interesu społecznego oraz niewzięcie pod uwagę uzasadnionego interesu stron i poprzestanie na niezgodnym z prawem ustaleniu przez Wójta Gminy Ł. kręgu stron w sprawie nr [...], w którym to postępowaniu celowo wyeliminowano wielu właścicieli nieruchomości pobliskich dla rozbudowywanego Zakładu U., co pozbawiło ich przysługujących im praw, a następnie brak naprawienia tego błędu przez Kolegium skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia;

2) naruszenie art. 28 k.p.a., art. 91 § 3 k.p.a., w związku z art. 33 i art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez pominiecie w postępowaniu, jako strony właścicieli nieruchomości położonych w obszarze bezpośredniego oddziaływania Zakładu U. na rozbudowę którego zezwala decyzja Wójta Gminy Ł. nr [...], w której to decyzji celowo zatajono, że planowana do realizacji inwestycja jest faktyczną dalszą rozbudową zakładu U.;

3) naruszenie art. 157 § 1 i 2 kpa, poprzez zaniechanie zbadania z urzędu zgodności z prawem wskazanej decyzji Wójta Gminy Ł., w sytuacji gdy wskazany przepis takie uprawnienie daje organowi rozpatrującemu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, niezasadną odmowę wszczęcia postępowania bez zbadania w jakimkolwiek zakresie, czy wydana przez Wójta decyzja narusza prawo, chociażby w zakresie ustalenia stron postępowania, co doprowadziło do sytuacji, że Kolegium nie zajęło się sprawą uznając, że wniosek nie został złożony przez uprawnione osoby.

Ponadto zgłosili zarzuty w zakresie pierwotnej decyzji, tj. decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...].10.2019 r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy, zarzucając jak we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].10.2020 r. numer [...] i utrzymanego nim w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].09.2020 r. numer [...] odmawiającego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...].10.2019 r. oraz stwierdzenie przez sąd nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...].10.2019 r. bądź skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 t.j.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 t.j., dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto zgodnie z art. 119 § 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie SKO wydane w dniu [...].09.2020 r. (oba rozstrzygnięcia są tożsame) naruszają prawo w sposób wskazany poniżej, nakazujący ich uchylenie. Skargę należało zatem uznać za zasadną, aczkolwiek tylko w zakresie zarzutu niewłaściwych ustaleń dotyczących stron postępowania.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w którym ustalono, że żaden z wnioskodawców nie był stroną w postępowaniu zakończonym tą decyzją, a zatem żaden z wnioskodawców nie mógł być stroną postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy skarżącym przysługuje status stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie usługowej tj. rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku biurowego wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz budowie niezbędnego uzbrojenia i zagospodarowania terenu wraz z urządzeniami budowlanymi, przewidzianych do realizacji na terenie obejmującym część działki nr [...], obręb P., gm. Ł., z wniosku R. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa U. z siedzibą w P..

Dokonując sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.) jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie polega na ponownym badaniu sprawy pod względem faktycznym i prawnym, ale ma na celu jedynie ustalenie i zbadanie, czy w sprawie nie zaistniała którakolwiek z przesłanek stwierdzenia nieważności określona w tym przepisie. SKO zarówno rozpoznając pierwotny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a także ponowny wniosek o rozpoznanie tej sprawy uznał, że wszyscy wnioskodawcy nie byli stronami decyzji o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji, którymi byli R. R. (działka nr [...]), G. R. (działa nr [...]), J. S. (działka nr [...]) oraz Gmina Ł. (działka nr [...] – droga). Natomiast stroną postępowania w przedmiocie decyzji Starosty Ł. nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, mając na uwadze obszar oddziaływania ustalony w oparciu o odrębne przepisy oraz analizę załączoną do wniosku o pozwolenie na budowę projektu budowlanego, a w szczególności projekt zagospodarowania terenu był tylko inwestor, właściciel działek nr [...]

SKO uznało więc tym samym, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy były bez wątpliwości osoby, uznane za strony tego postępowania i tylko one mogły wnosić o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Pogląd powyższy nie może być uznany za słuszny. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. w systemie polskiego prawa administracyjnego ostateczny charakter decyzji administracyjnej stanowi tzw. zasadę trwałości decyzji, zaś stwierdzenie ich nieważności może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Stwierdzenie nieważności decyzji jest więc wyjątkiem od zasady, dopuszczalnym tylko w ustawą przewidzianych wypadkach.

Pozytywne przesłanki przedmiotowe stwierdzenia nieważności decyzji, jak już wskazano wyżej, określa enumeratywnie w punktach art. 156 § 1 k.p.a., zaś przesłanki negatywne art. 156 § 2 k.p.a. W pierwszej kolejności organ rozpoznający wniosek musi jednak ustalić czy wniosek taki jest złożony przez stronę postępowania, jak słusznie wskazało SKO. Jeżeli zatem chodzi o przesłanki podmiotowe, a więc kto może być stroną postępowania nieważnościowego, to zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, że przymiot strony postępowania nadzwyczajnego przysługuje niezależnie od tego, czy dany podmiot brał udział w postępowaniu zwykłym zakończonym weryfikowaną decyzją, a nie jak wskazał organ tylko podmiot, który brał udział w tym postępowaniu. Wprawdzie podstawą prawną do wyprowadzenia interesu prawnego lub obowiązku jest zawsze norma materialnego prawa administracyjnego lub innej gałęzi prawa, na mocy której organ administracji publicznej dokonuje autorytatywnej konkretyzacji uprawnienia lub obowiązku jednostki. Ale jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny "interes prawny osoby, która nie była stroną postępowania zwykłego, a która domaga się wyeliminowania decyzji ze skutkiem ex tunc, powinien być przez właściwy organ badany ze szczególną wnikliwością i rezerwą. Idzie tu o rozpoznanie stanu, w którym kontestowana decyzja w dacie wydania pozostawała w konflikcie z czyimś prawem lub obowiązkiem lub miała wpływ na to prawo lub obowiązek, a jej wyeliminowanie stan ten usunie" (wyrok z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1771/12, CBOSA). Pogląd taki Sąd w pełni podziela, podkreślając jednocześnie, że najnowsze orzecznictwo jest zgodne z tą linią. I tak w wyroku z dnia 15.01.2020 r. NSA wskazał, że "organ prowadzący postępowanie w trybie art. 156 k.p.a. (o stwierdzenie nieważności decyzji) winien w sposób wyczerpujący wyjaśnić, czy wnoszącemu o stwierdzenie nieważności decyzji przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwykłym, co bezpośrednio przekłada się na legitymację do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności. Jakkolwiek postępowanie nieważnościowe, będące postępowaniem nadzwyczajnym jest co do zasady postępowaniem kasacyjnym i nie może skutkować ponownym prowadzeniem postępowania zwykłego, w przypadku podniesienia takiego rodzaju zarzutu organ zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli na rozstrzygnięcie spornego problemu przymiotu strony" (II OSK 636/18, CBOSA).

Organ powinien więc badać ewentualną legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie tylko podmiotu, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a, ale także podmiotu, który twierdzi, że jego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Rozstrzygając kwestię legitymacji do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego organ powinien brać pod uwagę, że przedmiotem postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym, na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji ostatecznej nie jest kontynuacją rozstrzygnięcia uchylanej decyzji. Decyzja ta dotyczy nowej sprawy - wadliwości decyzji. Oznacza to - w ocenie Sądu - że badaniu oraz ocenie organu podlega legitymacja do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego na datę składania wniosku w trybie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. pomimo, że decyzja będąca przedmiotem weryfikacji w trybie nadzoru podlegać będzie merytorycznej ocenie według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania kwestionowanej decyzji (por. też wyroki WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 83/08, z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 947/10, CBOSA).

W przedmiotowej sprawie, wniosek T. D., R. D., P. M., D. P., C. K., H. C., E. B., P. K. i M. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] wpłynął do organu I instancji [...] sierpnia 2020 r. i w ocenie tut. Sądu, według tej daty należy ustalać interes prawny wnioskodawców.

Co więcej, należy wyraźnie stwierdzić, że organ II instancji nie dokonał rzetelnej (w zasadzie nie dokonał żadnej) oceny tego interesu prawnego, który był wskazywany przez wnioskodawców we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł., jak również we wniosku z dnia [...] września 2020 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, poprzestając na wskazaniu, że nie byli stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy - czym naruszył art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., nie rozpoznając twierdzeń wnioskodawców w zakresie uznania ich za strony postępowania i poprzez zaniechanie uzasadnienia przyczyny takiego stanu. Z akt sprawy SKO orzekającego jako organ I instancji, a także jako organ II instancji nie da się nawet ustalić, jakie nieruchomości należą do wnioskodawców tj. jakie są numery ewidencyjne działek, a także ocenić w jakiej odległości znajdują się od planowanej inwestycji i czy mogło dojść w tym zakresie do naruszenia prawa. Natomiast ze skargi oraz wniosków stron skarżących wynika jedynie, że są oni właścicielami pobliskich nieruchomości. Z powyższych względów wszelkie zarzuty nie odnoszące się do kwestii posiadania przez skarżących przymiotu strony nie mogły być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Zresztą SKO również ich nie oceniało, a jedynie odniosło się do nich w odpowiedzi na skargę. Jednakże w sytuacji kiedy Sąd nie jest w stanie ustalić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, gdzie nawet znajdują się nieruchomości skarżących aby, ocenić potencjalny obszar oddziaływania tej inwestycji, a zatem czy skarżący mogą być stronami postępowania, brak jest możliwości analizowania naruszenia pozostałych zarzutów podniesionych w skardze tj. np. w zakresie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...)( zarzut 2 skargi).

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, interes prawny przysługuje wnioskodawcy, który występuje z tym żądaniem. Interes ten przysługuje również innym osobom wywodzącym swoje prawa z nieruchomości, na które rozciąga się wpływ planowanej inwestycji. Jak wskazuje się w doktrynie, na problem ustalenia stron postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy spojrzeć z perspektywy art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Każdy ma bowiem prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2011 r., red. Z. Niewiadomski, str. 431). Podobnie w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że stronami postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z zasady są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, której dotyczy postępowanie, natomiast właściciele i wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z tą nieruchomością, w tym nawet położonych w pewnej od niej odległości, mogą być stroną wówczas, gdy wykażą istnienie swego interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2331/10, Lex nr 1138144). W orzecznictwie sądowym wskazuje się przy tym, że źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. może być prawo cywilne, w tym rzeczowe, zwłaszcza własność bądź użytkowanie wieczyste (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1792/09, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie organ nie dokonał żadnych ustaleń bezkrytycznie przyjmując, że wnioskodawcy nie byli stronami postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, a następnie pozwolenia na budowę tej inwestycji, a tym samym nie są stronami postępowania, bowiem oddziaływanie inwestycji zamknie się w granicach terenu inwestycji.

Należy jednak podkreślić, że jak trafnie wskazują strony skarżące, już w sprawie w której zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 marca 2020 r. sygn., akt II SA/Bk 722/19, kwestie dotyczące posiadania statusu strony postępowania, też były analizowane. Wyrok ten uchylał zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie inwestycji dla tego samego inwestora, a polegającej na budowie parkingu dla samochodów ciężarowych oraz zbiornika na wody opadowe z separatorem na części działki nr [...]. Podkreślić przy tym należy, iż skarga kasacyjna w tym zakresie w dniu 1.12.2020 r. została oddalona przez NSA (sprawa sygn. akt II OSK 1955/20, CBOSA). W sprawie tej również był analizowany przymiot stron postępowania, przy tym w toku postępowania został dopuszczony uczestnik postępowania, a skargę poparł Prokurator Prokuratury Regionalnej. Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2019 r., a w/w sprawa II SA/Bk 722/19 dotyczą różnych inwestycji połączonych jedynie osobą inwestora R. R.. Pierwsza sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie parkingu samochodowego dla samochodów ciężarowych typu TIR oraz zbiornika na wody opadowe (zakończona wyrokiem NSA), a druga sprawa dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku biurowego, w zabudowie usługowej oraz budowie niezbędnego uzbrojenia i zagospodarowania terenu wraz z urządzeniami budowlanymi (zakończona ostateczną decyzją Wójta). Ponadto istotne jest również to, że niniejsze postępowanie dotyczy postępowania nadzwyczajnego (stwierdzenia nieważności), natomiast sprawa sygn. akt II SA/BK 722/19 dotyczyła postępowania zwykłego. Jednakże wytyczne wskazane przez Sąd powinny stanowić dla organów pewny kierunek, również postępowania w sprawie niniejszej. Dla zachowania jasności tych poglądów wskazać należy, że w w/w wyroku WSA w Białymstoku wskazał m.in. że analiza została przeprowadzona nieprawidłowo bowiem dotyczy tylko części działki objętej inwestycją (taka sama sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie), co przekłada się także na ustalenie obszaru analizowanego oraz na ustalenie ewentualnego obowiązku przeprowadzenia postępowania środowiskowego. Okoliczności te natomiast miały również wpływ na zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., przy czym Sąd mógł ocenić ten zarzut jedynie w zakresie uczestnika postępowania dopuszczonego do udziału w sprawie (strony niniejszego postępowania nie były brane pod uwagę z tego powodu) i wskazał, że strony nie wypowiedziały się w dostateczny sposób w kwestii, czy planowana zabudowa nie naruszałaby uzasadnionych interesów innych stron. Podkreślił jednocześnie, że organy nie uwzględniły, że parking będzie stanowić rozbudowę istniejącego i funkcjonującego Zakładu U., a to dopiero z tej perspektywy należy ocenić oddziaływanie tej inwestycji ( w niniejszej sprawie strony również podnoszą ten argument). Natomiast organy nie oceniły całości przedmiotowej inwestycji, ale w nawiązaniu do już funkcjonującego Zakładu U. i skali całego przedsięwzięcia, co było nieprawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją inną niż budowa parkingu (sprawa sygn. akt II SA/Bk 722/19), jednakże jednoznacznie wskazuje, iż stwierdzenia organu w zakresie posiadania przymiotu strony w sprawie niniejszej są niewystarczające, tym bardziej, że nie zawierają nawet ustaleń w zakresie tego, gdzie konkretnie znajdują się działki skarżących. Zaniechanie wyjaśnienia wskazanych okoliczności stanowi naruszenie art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie sposób przesądzić, czy projektowana na etapie ustalenia warunków zabudowy inwestycja w okolicznościach sprawy wpływa na prawa skarżących, co spowodowałoby, że odpadłaby przyczyna odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające jej wydanie postanowienie SKO z [...] września 2020 r. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie objął rozstrzygnięciem decyzji Wójta Gminy z [...] października 2019 r., gdyż decyzja ta nie została wydana w granicach sprawy, której dotyczy skarga, co jest wymagane zgodnie z art. 135 p.p.s.a., tym bardziej, że zarzuty jej dotyczące, a podniesione w skardze na takim etapie postępowania nie mogły być oceniane. Skarga dotyczy bowiem jedynie sprawy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a nie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji. Inaczej mówiąc kwestia wad wspomnianej decyzji Wójta Gminy nie była jeszcze w ogóle badana, ani przez SKO, które uznało, że istnieją przeszkody do wszczęcia w tej sprawie postępowania, ani też przez Sąd, który jedynie oceniał prawidłowość postanowienia SKO.

W wyniku uwzględnienia skargi sprawa w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2019 r. będzie ponownie rozpatrzona przez SKO, które uwzględni wskazane przyczyny uwzględnienia skargi stron skarżących.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 200 p.p.s.a. orzekł także o kosztach postępowania, na które w niniejszej sprawie, złożyły się jedynie koszty uiszczonych wpisów przez każdego ze skarżących w kwocie 100 zł (art. 202 § 1 w zw. z art. 211 p.p.s.a.).