Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 702/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. M. i L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 608/09 w sprawie ze skargi G. M. i L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II FSK 702/10

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygnaturze akt I SA/Gd 608/09, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.,), dalej u.p.p.s.a., oddalił skargę L.M. oraz G.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 24 czerwca 2009 roku w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2009 rok. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że Wójt Gminy N. decyzją z dnia 6 lutego 2009 r. ustalił wobec skarżących od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 848.00 zł. Podatek ustalono w następujący sposób: od gruntów - 280,00 zł - dla gruntu o pow. 800 m2 przyjęto stawkę jak dla gruntów pozostałych (tj. 0,35 zł/m2), oraz od budynków - 567,70 zł - pow. budynku 85,49 m2, przyjęto stawkę dla budynków letniskowych (tj. 6,64 zł/m2). W odwołaniu od tej decyzji podatnicy wnieśli o jej uchylenie i ustalenie podatku według stawek jak dla budynków mieszkalnych i tym samym przyjęcie, że budynek znajdujący się na ich nieruchomości jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 21 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej do Sądu decyzji utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Argumentowało, że z wykazu zmian danych ewidencji gruntów i budynków wynika, że podatnicy są właścicielami gruntu oznaczonego jako działka nr 331 o pow. 0,08 ha, położonego w obrębie G., oznaczonego symbolem "Bi" - inne tereny zabudowane oraz właścicielami budynku o pow. zabudowy 71,0 m2, oznaczonego w ewidencji budynków jako "inny", (tj. niemieszkalny). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. SKO dodało, że w sytuacji, gdy budynek jest wpisany do ewidencji budynków, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organ podatkowy był zobowiązany uwzględnić dane dotyczące klasyfikacji (przeznaczenia) budynku zawarte w ewidencji budynków. Podniosło, że wg zapisów ewidencji budynków budynek znajdujący się na działce nr 331 w G. nie stanowi budynku mieszkalnego, lecz "inny" budynek. Tym samym należało uwzględnić dokumenty urzędowe potwierdzające charakter tego budynku, aby możliwe było zastosowanie jednej z wymienionych w uchwale Rady Gminy N. nr XXIII/112/2008, stawki podatku. Przedmiotowy budynek został wybudowany jako budynek letniskowy, o czym świadczy decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 10 marca 1998 r., pismo PINB w Kościerzynie nr [...] z dnia 6 stycznia 2009 r. Podatnicy złożyli w dniu 31 grudnia 2008 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku letniskowego. Organ pierwszej instancji, zdaniem SKO, zastosował więc prawidłowo stawkę 6,64 zł/m2 pow. użytkowej budynku, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt. f) uchwały Rady Gminy N. nr XXIII/112/2008 oraz stawkę 0,35 zł/m2 gruntu (od gruntów pozostałych), zgodnie z § 1 ust. 3 pkt. c) cyt. uchwały. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli objętej skargą decyzji uznał, że nie narusza ona prawa. Podniósł, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie w sytuacji, gdy budynek jest wpisany do ewidencji budynków, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organ podatkowy był zobowiązany uwzględnić dane dotyczące klasyfikacji (przeznaczenia) budynku zawarte w ewidencji budynków. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem podatników, że organy administracji mogą pominąć stosowanie przepisów prawa, których treść jest jasna i nie budzi wątpliwości. Argumentował, że skoro przepis prawa nakazuje wymiar podatku według danych z ewidencji gruntów dotyczących zarówno gruntu, jak i budynku, to informacje zawarte w ewidencji gruntów są dla organów wiążące. Sąd powołując się na akta sprawy wskazał, że budynek posadowiony na działce nr 331, którego właścicielami są podatnicy figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako "inny", tj. "inne budynki niemieszkalne", stosownie do § 65 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Sąd podniósł dodatkowo, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. W ocenie Sądu SKO trafnie również podniosło, że dane zawarte w ewidencji gruntów mogą być w uzasadnionych przypadkach zastąpione danymi wynikającymi z innego dokumentu. Dokument ten musi mieć jednak charakter dokumentu urzędowego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie ma takiego dokumentu urzędowego potwierdzającego, że budynek, którego właścicielami są podatnicy jest budynkiem mieszkalnym. Właściciele nie wszczęli też procedury w organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków w celu zmiany danych w ewidencji. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnicy zaskarżyli wskazany powyżej wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 134 § 1 u.p.p.s.a. w związku art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, przez przyjęcie, iż w przypadku gdy budynek wpisany jest do ewidencji budynków, przepis art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, iż dane z tej ewidencji stanowią wyłączny środek dowodowy dla określenia stanu faktycznego w postępowaniu wymiarowym w podatku od nieruchomości, a w konsekwencji w postępowaniu tym nie znajdują zastosowania przepisy art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Sąd zatem pominął w ocenie podatników fakt naruszenia tych przepisów przez ich niezastosowanie przez organ i niesłusznie oddalił skargę. Autor skargi kasacyjnej wskazał też na naruszenie art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez pominięcie faktu, że organ nie uwzględnił żądań strony dotyczących przeprowadzenia dowodu pomimo, że przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy i nie są stwierdzone wystarczająco innym dowodem, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania przez organ. Zarzucono również naruszenie art. 229 Ordynacji podatkowej w wyniku odstąpienia przez organ od przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego ani nie zlecił organowi pierwszej instancji jego przeprowadzenia, mimo że organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego nie przeprowadził. Sąd miał się dopuścić także naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia sprzecznego wewnętrznie w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji dowodzącego, że sąd w istocie nie ustali stanu prawnego przez prawidłową interpretację normy prawnej. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W drugiej grupie zarzutów wskazano na naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego. Podniesiono zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z § 1 ust. 1 lit. a) uchwały Rady Gminy N. Nr XXIII/112/2008 z dnia 22 października 2008 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2009 rok, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy oraz § 1 ust. 1 lit. A uchwały znajduje zastosowanie jedynie do budynków ujętych w ewidencji gruntów jako budynki mieszkalne, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że budynkiem mieszkalnym jest każdy budynek będący w stanie w stanie pełnić i pełniący dla jego użytkowników rolę budynku mieszkalnego. W sprawie dojść miało także do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z § 1 ust. 1 lit. a) uchwały Rady Gminy N. Nr XXIII/112/2008 z dnia 22 października 2008 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2009 rok, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, mimo że budynek skarżących jest budynkiem mieszkalnym o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy i § 1 ust. 1 lit.f Uchwały. Ostatni zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia przez Sąd art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z § 1 ust. 1 lit. f Uchwały Rady Gminy N. Nr XXIII/112/2008 z dnia 22 października 2008 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2009 rok przez jego niezastosowanie, pomimo iż w istocie budynek skarżących jest budynkiem mieszkalnym. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku albo uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi. Przedstawiono też wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a zatem należało ją oddalić. Spór o prawo w rozpoznawanej sprawie prowadzony jest o wysokość stawki podatku od nieruchomości za 2009 rok, obejmującej działkę nr 331 we wsi G. zabudowanej budynkiem, należącą do skarżących. Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, który na podstawie o danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków przyznał rację organom podatkowym, że tereny zabudowy działki nr 331 położonej we wsi G. nie są budynkami mieszkalnymi. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem podatnicy wskazali w skardze kasacyjnej zarzuty oparte na obydwu podstawach wymienionych w art.174 u.p.p.s.a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do tych spośród nich, które dotyczą naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, należy powiedzieć, że zarzuty te nie są uzasadnione. Sprowadzają się one do podważenia ustalonego przez organy podatkowe i przyjętego przez Sąd za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy. Tymczasem jak prawidłowo zauważono w wyroku, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji. To z kolei oznacza, że w sytuacji gdy budynek jest wpisany do ewidencji budynków, organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić dane wynikające z klasyfikacji (przeznaczenia) budynku zawarte w ewidencji i w ich oparciu ustalić stawki podatku. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że budynek posadowiony na należącej do podatników działce nr 331, figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako "inny", to jest "inne budynki niemieszkalne", stosownie do § 65 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W skardze kasacyjnej nie wskazano natomiast żadnego innego środka dowodowego, który powinien był zostać zastosowany przez organy podatkowe na okoliczność, że dane w ewidencji są nieprawdziwe oraz że sporny budynek jest budynkiem mieszkalnym, inaczej niż wskazuje na to zapis ewidencji. Z tej przyczyny nie można było uznać za uzasadnione zarzuty naruszenia przez Sąd art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 134 § 1 u.p.p.s.a. w związku art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie autora skargi kasacyjnej do naruszenia tych norm dojść miało poprzez przyjęcie, iż w przypadku gdy budynek wpisany jest do ewidencji budynków, przepis art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, iż dane z tej ewidencji stanowią wyłączny środek dowodowy dla określenia stanu faktycznego w postępowaniu wymiarowym w podatku od nieruchomości. Ani bowiem organy podatkowe ani Sąd nie uznały, że wyłącznym źródłem klasyfikacji spornego budynku jest zapis ewidencji. Organy natomiast, co prawidłowo Sąd ocenił jako słuszne, właściwie przeprowadziły postępowanie i zastosowały prawidłowo art. 122 Ordynacji podatkowej. Poprzez uwzględnienie danych ewidencji gruntów i budynków przeprowadziły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie można było organom również skutecznie zarzucić uchybienia normom art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej ani tym bardziej 181 oraz art. 188 tej ustawy. W rezultacie nie doszło również do uchybienia art. 229 Ordynacji podatkowej, gdyż jak słusznie wskazały organy podatkowe, nie było uzasadnione przeprowadzenie w rozpoznawanej sprawie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż jego przeprowadzenie w zakresie w jakim wskazał autor skargi kasacyjnej, nie wpłynęłoby na wynik sprawy. Przeprowadzenie dowodów, o których wspomina autor skargi kasacyjnej na stronie 8 uzasadnienia nie miałoby na celu dokonanie zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków, a zatem w związku z treścią art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie mogłoby wpłynąć na stanowiące istotę sporu rozpoznawanej sprawy ustalenie stawki podatku od nieruchomości. Dyspozycja norm zawartych w art. 21 ust. 1 omawianej ustawy bezspornie przesądza, że organ podatkowy nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku. Przepis ten zobowiązuje organy do odwołania się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Co prawda w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 roku, FPK 17/01, LEX Nr 52333, jak również w uchwale z dnia 1 lipca 2002 roku FPK 2/02, LEX NR 54859 argumentowano, że o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych, decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, jednak uchwały te podjęte zostały w nieobowiązującym w 2009 roku stanie prawnym. Z tej przyczyny stanowisko wyrażone we wskazanych powyżej uchwałach, przestało być aktualne w dacie wydania objętej skargą decyzji. W konsekwencji, skoro organy podatkowe uwzględniły przy wydawaniu zaskarżonej do sądu decyzji zapisy ewidencji, nie można było im zarzucić, że nie zebrały i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w rozumieniu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Oceniając natomiast zarzut naruszenia art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy powiedzieć, że został on podniesiony nieskutecznie i nie spełnia wymogów o których mowa w art., 176 w związku z art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej, jak już wcześniej podniesiono, nie wskazał na możliwość przeprowadzenia konkretnego dowodu przeciwko dokumentom urzędowym stwierdzającym treść wpisów ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast uprawniony do samodzielnego poszukiwania możliwych do przeprowadzenia dowodów na wskazaną w skardze kasacyjnej okoliczność. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 u.p.p.s.a. Przepis ten wskazuje, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku oddalającego skargę powinno zawierać zwięzłe przestawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcie oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie objętego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie te elementy i daje rękojmię, iż Sąd pierwszej instancji dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia, w tym wskazana podstawa prawna wyroku oraz jej uzasadnienie, umożliwiają również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie oceny, czy przesłanki na których oparł się Sąd pierwszej instancji oddalając skargę, są trafne. Wreszcie, skoro autor skargi kasacyjnej w sposób skuteczny nie podważył podstawy faktycznej objętej skargą do Sądu pierwszej instancji decyzji, na uwzględnienie nie zasługiwały także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia w zaskarżonym wyroku norm prawa materialnego, w tym art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z § 1 ust. 1 lit. a), e) i f) uchwały Rady Gminy N. Nr XXIII/112/2008 z dnia 22 października 2008 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2009 rok. Organy, a za nimi Sąd nie naruszyły wskazanych powyżej przepisów, ustalając podatnikom stawkę podatku od opisanej na wstępie nieruchomości budynkowej, niebędącej budynkiem mieszkalnym, na za 2009 roku. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.