Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1944/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2  ust. 3, art. 28 ust 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 183 § 1, art. 174, art. 183 § 2, art. 141 § 4, art. 193
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 821/17 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) czerwca 2017 r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt. I SA/Kr 821/17, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę M. K. (dalej: strona, skarżący, skarżący kasacyjnie), na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) czerwca 2017 r. Nr (...) utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) marca 2017 r., znak (...) wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1–4 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365; dalej: rozporządzenie), odmawiającej M. K. umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę, naliczonych od składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 1993 r. do maja 1994 r. w kwocie 74.485 zł, a nadto, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s., umarzającej postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę za okresy: wrzesień 1993 r., listopad 1993 r. i od czerwca do lipca 1994 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

2. Na podstawie art. 173 p.p.s.a. i art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. M. K. zaskarżył w całości powyższy wyrok i zarzucił Sądowi I instancji:

2.1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

– art. 28 ust 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3, 5, 6 u.s.u.s. poprzez uznanie, że w niniejszym przypadku organ prawidłowo ocenił stan wypłacalności dłużnika pomimo faktu, że nie jest aktualnie możliwe dochodzenie zaległych składek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w drodze egzekucji administracyjnej ze względu na ustawowe ograniczenia zawarte w art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) oraz braku jakichkolwiek przesłanek do uznania, że stan niewypłacalności dłużnika może ulec zmianie.

2.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, tj. oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ art. 28 ust 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3, 5, 6 u.s.u.s. i przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy to jest art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji zupełnie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ. Ta dowolna ocena przybiera postać, uznania przez organ, że Skarżący jest w stanie uiszczać zaległości z tytułu składek nawet gdy przeciwny fakt został wskazany w wyliczeniach przedstawionych, przez Skarżącego na podstawie danych będących w posiadaniu organu, oraz bezpodstawnym założeniu, że z jakiegoś powodu sytuacja finansowa Skarżącego może ulec znaczącej zmianie na lepsze;

– art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względu na wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku w zakresie w jakim Sąd I instancji staje na stanowisku, iż ocena stanu niewypłacalności dłużnika zależna jest nie tylko od obiektywnego stanu jego majątku z perspektywy norm prawnych w zakresie postępowania egzekucyjnego, w szczególności ograniczeń i włączeń spod egzekucji lecz także od strony woluntatywnej dłużnika.

2.3. Przedstawiając powyższe skarżący wniósł o:

– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie;

– zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

– jednocześnie w związku z art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi na rozprawie.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw podlega więc oddaleniu.

3.2. Przed odniesieniem się do istoty sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

3.3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z 6 września 2012 r. sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).

3.4. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

3.5. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1420/14, LEX nr 1658243).

3.6. Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r. sygn. akt I FSK 1448/06, LEX nr 419045). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

3.7. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy również przypomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

3.8. Poczynienie powyższych uwag było o tyle niezbędne, że w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została skonstruowana w sposób wadliwy, tj. nieuwzględniający wskazanych wyżej wymogów. Skarga kasacyjna została więc zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Sąd nie naruszył bowiem przywołanych przepisów prawa w sposób podnoszony w skardze kasacyjnej i jednocześnie taki, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.9. W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, z reguły w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13, LEX nr 1488113). W rozpoznawanej sprawie jednakże z uwagi na sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania, ściśle powiązanych z przepisami prawa materialnego, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, jest odniesienie się w pierwszej kolejności do naruszenia przepisów prawa materialnego, wyznaczających zakres postępowania dowodowego.

3.10. Kluczowe znaczenie w tej kwestii ma treść art. 28 ust. 2 oraz ust. 3 oraz ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W motywach skargi kasacyjnej jej autor wskazuje, że w sprawie wadliwie ustalono, iż skarżący nie jest trwale niezdolny do wykonania obowiązku zapłaty zaległości, podczas gdy z ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji, wynika zaistnienie przesłanki trwałej niezdolności do wykonania obowiązku zapłaty zaległości w opłaceniu składek i w tym wypadku interes osobisty skarżącego powinien być postawiony ponad interes publiczny.

3.11. Stanowisko to jest nieuprawnione. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie do art. 28 ust. 3 całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (pkt 3); naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (pkt 5); jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne(pkt 6). Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Treść art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wskazuje, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku stwierdzenia braku przesłanek w sprawie do umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, konieczne jest uzasadnienie takiego stanowiska, z powołaniem się na konkretne dowody lub fakty.

3.12. Ustawa zawiera również, podstawę do określenia szczegółowych zasad i przesłanek umorzenia w takich wypadkach w drodze rozporządzenia (art. 28 ust. 3b u.s.u.s.). W wykonaniu delegacji ustawowej wydane zostało powołane wyżej rozporządzenie. Jak wynika z przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., odczytywanego z uwzględnieniem treści zawartej w zdaniu początkowym § 3 ust. 1 rozporządzenia, mającej zastosowanie do wszystkich przypadków wymienionych przykładowo w punktach 1-3 tego przepisu ("jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny"), dla jego zastosowania niezbędne jest z jednej strony ustalenie stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego oraz z drugiej strony, wysokości należności z tytułu składek. Jednakże jak trafnie zauważył Sąd I instancji, rozważania te są o tyle bezprzedmiotowe, że ustawodawca dokonał podziału zobowiązanych do uregulowania należności z tytułu składek na dwie kategorie. Do pierwszej z nich należy zaliczyć tych zobowiązanych, którzy byli zarówno płatnikami składek, jak i ubezpieczonymi. Ulga przyznana im może zostać zarówno w wypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności zaległości (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.), jak i wówczas, gdy co prawda całkowita nieściągalność nie zachodzi, ale wykażą, że nastąpiły szczególne okoliczności, przewidziane w rozporządzeniu, wydanym na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Drugą kategorią są zobowiązani, którzy winni byli regulować składki na ubezpieczenia społeczne jako płatnicy, ale sami nie byli ubezpieczonymi, a zatem mieli opłacić składki za inne osoby, np. za swoich pracowników. W takim wypadku zastosowanie przepisów art. 28 ust. 3a oraz rozporządzenia zostało przez ustawodawcę wyraźnie wykluczone, a umorzenie może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy ustalona zostanie całkowita nieściągalność zaległości. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Skarżący był zobowiązany do regulowania składek jako płatnik za swoich pracowników względnie za osoby, które miały ze spółką podpisane umowy zlecenia. Nie było więc możliwe umorzenie zaległości na podstawie art. 28 ust. 3a i wskazanego wyżej rozporządzenia tj. rozważanie przesłanek innych niż całkowita nieściągalność należności, co zostało szczegółowe wyjaśnione w zaskarżonym wyroku. Zakład – mimo przeanalizowania przesłanek, wynikających z rozporządzenia – i tak nie mógłby na ich podstawie umorzyć należności. Trafna też jest ocena Sądu I instancji, iż zakład w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, że nie zachodzi żaden z przypadków, wymienionych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., tj. nieściągalności należności. Skarżący nie zauważa również, iż sam podnosił w trakcie postępowania administracyjnego i podtrzymuje to stanowisko w skardze kasacyjnej, że częściowo dobrowolnie spłaca zaległości, co stoi w sprzeczności z tezą o całkowitej nieściągalności. Trudna sytuacja materialna i zarobkowa skarżącego oraz jego rodziny, której Sąd I instancji nie kwestionował nie oznacza nieściągalności zaległych składek, o czym była mowa wyżej.

3.13. Ponadto umorzenie należności składkowych, zarówno na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. jak i ust. 3a art. 28 ustawy, ustawodawca oparł na konstrukcji swobodnego aktu administracyjnego tzw. uznania administracyjnego. Taka forma działania organu administracji oznacza, że organ ten nie jest obowiązany do wydania jednoznacznej w treści decyzji w razie spełnienia czy zaistnienia ściśle określonych warunków (por. J. Boć, T. Kuta, Prawo administracyjne, PWN, Warszawa 1984). Podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o uznanie administracyjne (dyspozycja przepisu stanowiącego podstawę aktu swobodnego skonstruowana m.in. poprzez użycie zwrotu "organ może") stanowi skorzystanie z uprawnienia administracji do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisami prawa materialnego. Innymi słowy, działając w ramach swobodnego uznania, organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Powyższe nie oznacza, że organ, korzystając z możliwości działania na zasadzie uznania administracyjnego, może podejmować decyzje w sposób dowolny. Takim dowolnym rozstrzygnięciem byłoby działanie wedle schematu: jeżeli można rozstrzygnąć na korzyść strony, lecz nie ma obowiązku tego robić, żądanie nie zostanie uwzględnione bez wyjaśnienia motywów albo z podaniem pewnej ogólnej zasady, którą organ zawsze się kieruje. Organ administracji, podejmując w indywidualnej sprawie decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma obowiązek zgodnie z art. 7 k.p.a. wyważyć słuszny interes obywateli, w tym strony postępowania, i interes społeczny, co prowadzi do wniosku, że w przypadku gdy nie sprzeciwia się temu interes publiczny, organ powinien podjąć decyzję na korzyść strony postępowania. Rozważenie obu interesów tj. słusznego interesu obywateli oraz interesu publicznego znaleźć musi wyraz w uzasadnieniu decyzji, aby umożliwić kontrolę instancyjną lub ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym.

3.14. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 28 ust 1, ust. 2 i ust 3 pkt 3, 5, 6 u.s.u.s. skarżący zarzucił błędne uznanie przez Sąd I instancji, że w niniejszym przypadku organ prawidłowo ocenił stan wypłacalności dłużnika pomimo faktu, że nie jest aktualnie możliwe dochodzenie zaległych składek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w drodze egzekucji administracyjnej. W istocie więc skarżący nie wykazał i nie uzasadnił czy w jego ocenie Sąd I instancji błędnie zinterpretował powyższe przepisy czy też błędnie je zastosował, co jest konieczne z uwagi na opisany wyżej sformalizowany charakter skargi kasacyjnej. Skarżący jedynie polemizuje, ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i to w zasadzie z ustaleniami stanu faktycznego sprawy, co w ramach materialnoprawnej podstawy kasacyjnej, jest niedopuszczalne i nie może odnieść zamierzonego skutku. Strona skarżąca kasacyjnie podniosła co prawda w ramach procesowej postawy kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji zupełnie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ale skutecznie nie podważyła ustaleń faktycznych, które Sąd I instancji, przyjął za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się jedynie na wyrwane z kontekstu zdania z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wybiórczo opisując okoliczności faktyczne sprawy. Nie wskazując, jakie konkretnie fakty lub dowody zostały w sprawie pominięte przez Sąd I instancji, i spowodowały, że materiał dowody w ocenie skarżącego jest niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a ocena Sądu dowolna.

3.15. Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względu na wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku w zakresie w jakim Sąd I instancji staje na stanowisku, iż ocena stanu niewypłacalności dłużnika zależna jest nie tylko od obiektywnego stanu jego majątku z perspektywy norm prawnych w zakresie postępowania egzekucyjnego, w szczególności ograniczeń i włączeń spod egzekucji lecz także od strony woluntatywnej dłużnika.

Otóż, zgodnie z art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten określa niezbędne elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być więc skutecznie podniesiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie to przy tym musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada w pełni dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera wszystkie elementy składowe wymienione w tym przepisie, gdy zaś chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też jednoznaczne stanowisko odnośnie do stanu faktycznego przyjętego w sprawie przez Sąd I instancji jako podstawa wyrokowania. Trudno też dopatrzeć się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia Sądu I instancji, iż ocena stanu niewypłacalności dłużnika zależna jest nie tylko od obiektywnego stanu jego majątku z perspektywy norm prawnych w zakresie postępowania egzekucyjnego, w szczególności ograniczeń i włączeń spod egzekucji lecz także od strony woluntatywnej dłużnika. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów skargi jak i argumentacji skarżącego w niej przedstawionej, a także okoliczności faktycznych podnoszonych przez stronę między innym to, że dobrowolnie spłaca zaległości na tyle ile może. Obowiązkiem Sądu jest bowiem rozważenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co też Sąd I instancji uczynił w uzasadnieniu wyroku i ponadto wskazał, na konsekwencje nieuregulowania zaległości, powstałych u skarżącego, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a.

3.16. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło również do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze tylko kompetencyjnym, stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepis art. 3 §1 p.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 tej ustawy nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już się wypowiadał, że naruszenie art. 3 §1 p.p.s.a ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (zob. wyroki NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11; z 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 745/11).

3.17. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.