Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 492/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 151/07 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasądza od J. K. na rzecz Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 151/07 po rozpoznaniu skargi J. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2006r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

J. K. [...] kwietnia 2005 r. wniosła o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych na 2005 r., zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. - o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), deklarując powierzchnię gruntów 3,1 ha.

W wyniku kontroli dokonanej w dniu [...] sierpnia 2005 r. ustalono, że rzeczywista powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie skarżącej wnioskodawczyni wynosi 2,78 ha. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego Agencji w L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. przyznał J. K. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Pomniejszając wysokość płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o kwotę 756,70 zł. organy powoływały obowiązujące w tym zakresie przepisy, w tym wyżej wskazaną ustawę płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. - ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE.L.04.345.1),

Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że istota sporu sprowadzała się do ustalenia rzeczywistego areału gruntów rolnych skarżącej. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie ma racji czyniąc kontrolerom, a następnie organom, zarzut z braku odnotowania w protokole pokontrolnym okazania imiennego upoważnienia wydanego przez Prezesa Agencji. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 5 ustawy o płatnościach bezpośrednich /.../, przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest zobowiązana okazać imienne upoważnienie. Z przepisu tego wynika zatem, że okazanie upoważnienia nie jest przez ustawę zaliczane do czynności kontrolnych, z których - zgodnie z ust. 7 tego przepisu - należy sporządzić protokół. Gdyby więc upoważnienia zostały okazane, okazanie to nie musiało został odnotowane w protokole. Istotne w sprawie jest nie to, czy w toku kontroli dopełniono czynności formalnych, lecz czy rzeczywista powierzchnia gruntów uprawianych przez skarżącą została ustalona prawidłowo. Nie jest bowiem wykluczone, że pomimo uchybień formalnych powierzchnia ta zostałaby oszacowana właściwie. W ocenie Sądu w sprawie istnieją istotne wątpliwości co do tej powierzchni. Wątpliwości tych zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie usuwają.

Źródłem powyższych wątpliwości był po pierwsze fakt, że skarżąca nie miała możliwości odniesienia się do ustaleń kontrolerów szacujących powierzchnię jej użytków rolnych. Co prawda zasadnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że stosownie do art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. nie istnieje obowiązek uprzedniego powiadamiania o kontroli, jednakże czym innym jest taki obowiązek, a czym innym uprawnienie zainteresowanej osoby do wzięcia udziału przy czynnościach kontrolnych i potwierdzenia (zanegowania) jej rzetelności w tych sytuacjach, gdy taka osoba jest przy niej obecna. Potwierdza to, w ocenie WSA, formularz protokołu z czynności kontrolnych, który przewiduje podpis osoby obecnej przy kontroli. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, w dniu kontroli obecny był mąż skarżącej, który jednak nie mógł w niej uczestniczyć w terenie z powodu swojego inwalidztwa. Niemniej w ocenie Sądu nie zwalniało to inspektorów terenowych od obowiązku okazania protokołu do podpisu mężowi skarżącej. Brak podpisu nie przesądza oczywiście - jak podniesiono - iż w sposób wadliwy oszacowano powierzchnię użytków rolnych skarżącej, ale wątpliwości co do tego dodatkowo wzmacnia. Po drugie, zdaniem WSA, nie zostało w sposób niezawodny wyjaśnione, czy inspektorzy terenowi dokonujący czynności kontrolnych w dniu [...] sierpnia 2005 r. posiadali uprawnienia zawodowe, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) przywołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2004 r. Jak zasadnie wskazała skarżąca, poszczególne jednostki Agencji w swojej wewnętrznej korespondencji nie dają jednoznacznej odpowiedzi w tej kwestii. Co więcej - z pisma Biura Kontroli na Miejscu M. Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] maja 2006 r. wynika jedynie, że wyniki pomiarów "...były weryfikowane przez osoby posiadające uprawnienia geodezyjne...", co a contrario może być potraktowane jako sugestia, że sami inspektorzy takich uprawnień nie posiadali. Tymczasem powtórzyć należy, że rozporządzenie z 26 lutego 2004 r. jednoznacznie wymaga, aby takie uprawnienia miały osoby przeprowadzające kontrolę. Żaden przepis prawa nie przewiduje natomiast instytucji weryfikacji wyników kontroli przez osoby uprawnione zamiast kontroli dokonanej przez takie osoby.

Powyższe wątpliwości co do rzetelności ustaleń kontrolnych wzmacnia także i ta okoliczność, że skarżąca dysponuje opinią komisji powołanej przez właściwego wojewodę, z której wynika, że powierzchnia jej gruntów wynosi rzeczywiście 3,1 ha. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił co prawda, że opinia ta dotyczy roku gospodarczego 2006, a nie 2005, niemniej w zakresie powierzchni poszczególnych działek skarżącej nie zaszła, jak wynika z akt sprawy, żadna różnica w tych latach, a przynajmniej organ takiej różnicy nie wskazał. Skoro ustalenia organu co do tej powierzchni są odmienne, niż wynika to z powyższej opinii, a także odmienne, niż podaje sama skarżąca, powinny być one oparte na niezawodnych, rzetelnych danych.

Sąd I instancji stwierdził, że w dalszym postępowaniu, o ile organ nadal kwestionować będzie podany przez skarżącą areał jej użytków rolnych, konieczne będzie jednoznaczne, przekonujące wykazanie, iż kontrola na miejscu przeprowadzona została przez uprawnione osoby, które dają rękojmię jej rzetelności. Sąd podkreślił, iż nie przesądza, że inspektorzy dokonujący kontroli w dniu [...] sierpnia 2005 r. nie posiadali wymaganych uprawnień, a dokonana przez nie kontrola była wadliwa. Sąd stwierdza jedynie, że istniejące w tym zakresie wątpliwości nie pozwalały zachować zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w obrocie prawnym. Organy naruszyły bowiem art. 7 i 77 Kpa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do zanegowania podanej przez skarżącą powierzchni jej gruntów.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania spraw do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - w związku z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. przez ich nieprawidłowe zastosowanie;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 ust 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. - w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli (Dz.U. Nr 277, poz. 2754 ze zm.) przez nieprawidłowe zastosowanie.

W uzasadnieniu wskazał, że organy ARiMR wydały zaskarżone decyzje, w oparciu o prawidłowe i rzetelne ustalenia zamieszczone w protokole kontroli na miejscu nie dopuszczając się naruszenia przepisów k.p.a., których uchybienie zarzucił ARiMR sąd administracyjny. W szczególności za nieprawidłowe uznano stanowisko WSA w zakresie zarzutu naruszenia przez ARiMR przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. - w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli. Twierdzono, że w sprawie kontrolę na miejscu przeprowadzali pracownicy P. sp. z o.o. Zgodnie z § 2 ust 1 ww. rozporządzenia jednostka organizacyjna, której może być powierzone przeprowadzanie kontroli, powinna zatrudniać pracowników w liczbie zapewniającej sprawne wykonywanie powierzonych kontroli, którzy: a) ukończyli studia na kierunku rolnictwo i ogrodnictwo lub geodezja i kartografia albo posiadają wykształcenie średnie rolnicze lub średnie geodezyjne, b) posiadają uprawnienia zawodowe w zakresie geodezyjnych pomiarów sytuacyjno wysokościowych, realizacyjnych i inwentaryzacyjnych, rozgraniczania i podziału nieruchomości (gruntów) oraz sporządzania dokumentacji do celów prawnych, geodezyjnego urządzania terenów rolnych i leśnych lub fotogrametrii i teledetekcji - w przypadku osób sprawujących bezpośredni nadzór nad pracami w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych, c) nie byli karani za przestępstwa popełnione z winy umyślnej.

Zdaniem skarżącego, z przepisu § 2 ust. 1 lit b) ww. rozporządzenia jednoznacznie wynika, że warunek posiadania uprawnień zawodowych w zakresie pomiarów geodezyjnych dotyczy tylko osób sprawujących bezpośredni nadzór nad pracami w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych. Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie nakładają na wykonawców zewnętrznych, tj. np. P. sp. z. o.o. obowiązku wykonywania pomiarów działek rolnych w ramach kontroli na miejscu przez osoby posiadające uprawnienia geodezyjne. Uprawnienia takie, wymienione w ww. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wymagane są tylko od osób sprawujących bezpośredni nadzór nad tymi pracami. W przedmiotowej sprawie kontrolę na miejscu w gospodarstwie J. K. przeprowadzili w dniu [...] sierpnia 2005 r. inspektorzy terenowi P. sp. z o.o. A. N. oraz R. K. Protokół z czynności kontrolnych został zatwierdzony przez A. S. sprawującego nadzór nad pracami w zakresie pomiaru powierzchni działek rolnych zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. - w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli. Bezpośredni nadzór nad pracami w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych, o którym mowa w § 2 ust. 1 lit b) ww. rozporządzenia sprowadzał się w przedmiotowej sprawie w istocie do zatwierdzenia protokołu z czynności kontrolnych przez osobę posiadającą wymagane przepisami uprawnienia zawodowe. Wskazany protokół przesłano drogą pocztową do p. J. K., która mogła się wypowiedzieć w zakresie wyników kontroli po otrzymaniu protokołu. Brak podpisu osoby obecnej podczas kontroli na protokole kontroli nie stanowi uchybienia wpływającego na wynik kontroli na miejscu, w szczególności w zakresie pomiarów powierzchni gruntów rolnych. Bezzasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powołuje się na opinię komisji powołanej przez Wojewodę M., która w dniu [...] sierpnia 2006 r. przeprowadziła wizję lokalną w gospodarstwie rolnym J. K. Należy bowiem zauważyć, iż wskazana komisja nie zajmowała się ustalaniem powierzchni gruntów rolnych uprawnionych do przyznania płatności obszarowych tylko zajmowała się ustalaniem strat spowodowanych klęską suszy, która dotknęła producentów rolnych w okresie lipiec - sierpień 2006 r. Powierzchnia gospodarstwa rolnego wymieniona w opinii komisji, tj. 3,1 ha w żaden sposób nie odzwierciedla faktycznej powierzchni gruntów rolnych uprawnionych do otrzymania płatności obszarowych nie tylko w roku 2006 ale przede wszystkim w roku 2005. Dla potrzeb płatności obszarowych należy bowiem odróżniać całkowitą powierzchnię gospodarstwa rolnego określoną np. w ewidencji gruntów i budynków od faktycznej powierzchni gospodarstwa na której prowadzona jest działalność rolnicza, tj. na której producent rolny orze, sieje i zbiera. Co do zasady tylko do faktycznie użytkowanej powierzchni gruntów rolnych przysługują płatności obszarowe. Wskazaną powierzchnię gruntów rolnych wraz z rodzajami upraw rolnych producent rolny we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność deklaruje we wniosku obszarowym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. K. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (poza przypadkami nieważności postępowania, której w niniejszej sprawie nie stwierdzono), przy czym art. 174 powołanej ustawy określa podstawy, na jakich oparta może być skarga kasacyjna.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna - jak wynika z jej treści - oparta została na obydwu prawem przewidzianych podstawach, tj. zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1 art. 174), jak i na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie - w ocenie strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2 tego art.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oba zarzuty są trafne i uzasadniają zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Rozważając w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanym przypadku zgodzić jednak należy się z autorem skargi kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie stwierdził, że organy uchybiły w postępowaniu administracyjnym art. 7 i 77 k.p.a.

Objęty, pośrednio, zarzutem skargi kasacyjnej art. 7 k.p.a. - wyraża zasadę prawdy obiektywnej. Stanowi on, że w toku postępowania organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowa realizacja tej zasady w pierwszej kolejności nakłada na organ obowiązek oceny, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy oraz jakimi dowodami okoliczności faktyczne istotne dla sprawy mogą być wykazywane.

Zasada prawdy obiektywnej realizowana jest także przez art. 77 k.p.a. Zgodnie z jego § 1 organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem składu orzekającego organy zasadnie przyjęły, że w postępowaniu z wniosku producenta o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, mający istotne znaczenie dla sprawy fakt rzeczywistego areału gruntów, których wniosek dotyczy, wykazywany może być protokołem z czynności kontrolnych.

Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w treści art. 6 ustawy z 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.)

Zgodnie bowiem z uregulowaniem zawartym w ust. 1 powołanego artykułu na okoliczność ustalenia czy producenci spełniają warunki do przyznania wnioskowanej płatności ustawodawca przewidział kontrole, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza protokół (art. 6 ust. 7).

O wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, a to przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji (art. 6 ust. 1) bądź przez inne jednostki organizacyjne - jeżeli Prezes Agencji powierzy im przeprowadzenie kontroli, i jeżeli dysponują one odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi (art. 6 ust. 2). Do określenia w drodze rozporządzenia tych warunków (z uwzględnieniem zapewnienia wykonywania ich w jednolity sposób na obszarze całego kraju) ustawodawca, upoważnił ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 6 ust. 10 pkt 2).

W świetle powyższego dowodom z protokołu kontroli - właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi) i bezstronne - co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

W tym stanie rzeczy, szczególnie przy braku inicjatywy dowodowej kontrolowanego producenta, jeżeli protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - uznał, że protokół budził wątpliwości z trzech powodów, przy czym najważniejszy z nich dotyczył braku ustaleń czy inspektorzy terenowi dokonujący czynności kontrolnych posiadali uprawnienia zawodowe, o których mowa w § 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. - w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli.

Sąd I instancji prezentował przy tym stanowisko, że przytoczone rozporządzenie jednoznacznie wymaga, aby uprawnienia posiadały osoby przeprowadzające kontrolę a żaden przepis prawa nie przewiduje weryfikacji wyników kontroli przez osoby uprawnione zamiast kontroli dokonanej prze takie osoby.

Kwestia ta pozostaje w ścisłym związku z kolejną podstawą skargi kasacyjnej, tj. z zarzutem naruszenia prawa materialnego.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia - którego dotyczy powyższy zarzut - jednostka organizacyjna, której może być powierzone przeprowadzanie kontroli /.../ powinna: 1) zatrudniać pracowników w liczbie zapewniającej sprawne wykonywanie powierzonych kontroli, którzy: a) ukończyli studia na kierunku rolnictwo i ogrodnictwo lub geodezja i kartografia albo posiadają wykształcenie średnie rolnicze lub średnie geodezyjne, b) posiadają uprawnienia zawodowe w zakresie geodezyjnych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, realizacyjnych i inwentaryzacyjnych, rozgraniczania i podziału nieruchomości (gruntów) oraz sporządzania dokumentacji do celów prawnych, geodezyjnego urządzania terenów rolnych i leśnych lub fotogrametrii i teledetekcji - w przypadku osób sprawujących bezpośredni nadzór nad pracami w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych.

W świetle powyższego - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - stanowisko prezentowane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest błędne, pozostaje bowiem w sprzeczności z przytoczonym uregulowaniem, nie znajduje też oparcia w innych przepisach znajdujących zastosowanie w sprawie.

Niewątpliwie jeżeli przeprowadzenie kontroli powierzono jednostce organizacyjnej, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich /.../, to czynności kontrolnych dokonują zatrudnieni w niej pracownicy (§ 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia). Pracownicy ci - aby jednostka organizacyjna przeprowadzająca kontrolę spełniała wymóg "dysponowania odpowiednimi warunkami kadrowymi" - muszą mieć odpowiednie wykształcenie.

Według składu orzekającego, nie przez przypadek prawodawca w § 2 ust. 1 rozporządzenia wykształcenie, wymagane u zatrudnianych pracowników, ujął w dwóch odrębnych podpunktach. Nie bez znaczenia jest też, że rozporządzenie wśród pracowników wykonujących kontrole wyróżnia tych, którzy sprawują bezpośredni nadzór nad pracami w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych.

Z powyższego wywieść należy, jak uczynił to autor skargi kasacyjnej, że wymóg posiadania uprawnień zawodowych w zakresie pomiarów geodezyjnych dotyczy tylko osób sprawujących bezpośrednio nadzór nad pracami w zakresie ustalania powierzchni działek. Nadto świadczy to o tym, że przeprowadzenie kontroli nie polega tylko na osobistym udziale w czynnościach przeprowadzanych w terenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał zatem błędnej wykładni ww. przepisu prawa materialnego, konsekwencją czego było błędne jego zastosowanie.

Rzutowało to na ocenę protokołu jako dowodu, w oparciu o który ustalono powierzchnię areału gruntów i było następstwem wadliwego przyjęcie, że organ uchybił wskazanym wyżej przepisom z zakresu postępowania dowodowego.

Skład orzekający nie podziela też stanowiska prezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wątpliwości co do protokołu wzmacnia fakt, iż protokołu nie okazano do podpisu mężowi skarżącej. Przede wszystkim zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o płatnościach bezpośrednich /.../ protokół podpisują osoby wykonujące czynności kontrolne i podmiot kontrolowany (producent). Podpis podmiotu kontrolowanego nie zawsze jest jednak wymagany co wynika, jak trafnie wskazywał także Sąd I instancji, z art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. UE.L.04.141.18) ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 178/2003 /.../ zgodnie z którym co do zasady kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Formularz protokołu posiada wprawdzie rubrykę na podpis osoby obecnej przy kontroli. Mąż skarżącej w kontroli jednak nie uczestniczył. Dodatkowo popiera to wywody skargi kasacyjnej, że brak omawianych podpisów nie stanowi uchybienia wpływającego na wynik kontroli, i nie oznacza, że strony nie zapoznano z tym protokołem w toku postępowania administracyjnego i że nie miała możliwości odniesienia się do ustaleń kontrolerów szacujących powierzchnię jej użytków rolnych.

Niewątpliwie ustalenia wynikające z protokołu kontroli - nawet jeżeli protokół ten spełnia wszystkie wymogi formalne i jeśli sporządzony został przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje - mogą zostać podważone. Fakt, że z czynności kontrolnych sporządzany jest protokół i że jest on dowodem na okoliczność spełnienia warunków przyznania płatności nie wyłącza - na zasadach ogólnych - dopuszczenia innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Rozważenia wymaga jednak czy przedłożony przez stronę dokument na okoliczności powierzchni gruntu dotyczy pomiaru powierzchni uprawnionych do przyznania płatności.

Z tych wszystkich względów uznać należało, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, uzasadniających uchylenie zaskarżonego wyroku.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 185 § 1 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 pkt lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).