Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 2806/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie NSA Adam Mikusiński WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik ( spr.) Protokolant ref. stażysta Daniel Dudys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Ś. Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stopnia awansu zawodowego nauczyciela uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 56 poz. 357 z późn. zm.), w związku z art. 7 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 19 poz. 239 ) Burmistrz Gminy S. nadał D. M. stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W decyzji tej zostało określone, iż D. M. posiada kwalifikacje średnie pedagogiczne i może być zatrudniona w szkole podstawowej.

Nie godząc się z powyższym stanowiskiem Burmistrza Gminy S., D. M. wniosła odwołanie do Kuratora Oświaty w K. podnosząc, iż w roku szkolnym [...] pracowała na pół etatu w Gimnazjum w S. ucząc języka [...] w 2 klasach, a także pracowała w Szkole Podstawowej w Ł. W. Zdaniem odwołującej, w dniu wejścia w życie znowelizowanej ustawy Karta Nauczyciela, była ona nauczycielem mianowanym pracującym zarówno w szkole podstawowej jak i w Gimnazjum, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w akcie nadania stopnia awansu zawodowego.

Ś. Kurator Oświaty w K., po rozpoznaniu odwołania D. M. od rozstrzygnięcia Burmistrza S., decyzją Nr [...] z dnia [...] w oparciu o przepis art. 9b ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela utrzymał w mocy zaskarżony akt nadania stopnia awansu zawodowego.

Uzasadniając swoje stanowisko, Ś. Kurator Oświaty przywołał art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym ( Dz.U.90.65.385) określający, kto może być traktowany jako absolwent szkoły wyższej . Zgodnie ze wskazanym przepisem była to osoba posługująca się dyplomem ukończenia szkoły wyższej. D. M. dyplomu takiego nie posiadała, w związku z czym typ i rodzaje szkół, w których odwołująca mogła być zatrudniona ustalony został w oparciu o § 2, § 2a, § 3 i § 12 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. ( Dz. U. Nr 98 poz. 32 ze zm.).

Wskutek skargi D. M. od powyższej decyzji organu II instancji, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/ Ka 217/01 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a to art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego, przez zastosowanie nie obowiązującego w dacie wydania decyzji przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.

W uzasadnieniu wskazanego wyroku podniesione zostało również, iż organ nie ustosunkował się do spornej kwestii, a mianowicie możliwości wykonywania pracy przez skarżącą również w gimnazjum. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił bowiem uwagę, iż postępowanie sądowe w kwestii zwolnienia skarżącej z pracy w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było jeszcze zakończone.

Ś. Kurator Oświaty pismem z dnia [...] Nr [...] przekazał Burmistrzowi Gminy S. odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego celem załatwienia według kompetencji, a w następstwie powyższego na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela w zw. z art. 7 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19 poz. 239) wydany został D. M. tożsamy w swojej treści akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego określający bowiem również, iż posiada ona kwalifikacje średnie pedagogiczne i może być zatrudniona w szkole podstawowej ze względu na fakt dotychczasowego zatrudnienia na podstawie mianowania w Szkole Podstawowej w Ł. W.. Decyzja ta, o numerze [...], mimo, iż podjęta została w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, nosiła pierwotną datę rozstrzygnięcia, a to datę [...].

D. M. odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o zobowiązanie organu do wydania aktu stopnia awansu zawodowego nauczyciela zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania rozstrzygnięcia, powołując się w tym zakresie na motywy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2001r. Wskazała jednocześnie, iż uzyskała dyplom wyższej uczelni, a zatem posiada wykształcenie wyższe.

W następstwie wniesionego odwołania, Ś. Kurator Oświaty w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 9b ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997r. Nr 56 poz. 357 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżony akt nadania awansu zawodowego w mocy.

Jak wynikało z uzasadnienia wskazanej decyzji organu II instancji D. M. nie posiadała dyplomu szkoły wyższej, a zatem nie posiadała wyższego wykształcenia. Ukończyła natomiast Studium Pedagogiczne. Jako nauczyciel z dwudziestoletnią praktyką, w dniu [...] po myśli art. 10 ust.2 ustawy Karta Nauczyciela w wersji obowiązującej w tym dniu, w związku z jej art. 9 ust. 1 oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. ( Dz.U. Nr 29 poz.206) spełniła wymogi do mianowania z mocy prawa. Fakt ten uzasadniał nadanie odwołującej stopnia awansu nauczyciela mianowanego na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw

( Dz.U. Nr 19 poz. 239), po myśli jej art. 7 ust. 1 oraz § 11 ust.9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli ( Dz. U. Nr 70 poz. 825). Jednakże, w związku z treścią art. 149 ust.1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65 poz. 385) i § 2 ust.1 i § 2a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999r. zmieniającego wcześniejsze rozporządzenie tego organu z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. ( Dz. U. Nr 98 poz. 32 ze zm.), D. M. legitymująca się na dzień [...] jedynie zaświadczeniem o stanie odbytych studiów nie mogła mieć uznanych wyższych kwalifikacji, a w konsekwencji uprawnień do zatrudnienia w gimnazjach.

D. M. złożyła od powyższego rozstrzygnięcia Ś. Kuratora Oświaty w K. skargę domagając się w niej, by Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ II instancji do uchylenia aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela Nr [...], gdyż zdaniem skarżącej w akcie tym nie zastosowano się do wytycznych zawartych w wyroku tego Sądu z dnia 21 grudnia 2001r. sygn. akt II SA/Ka 217/01, a w szczególności nie odniesiono się do wskazania, iż decyzje powinny uwzględniać stan prawny z dnia ich podpisania.

Skarżąca zwróciła również uwagę, iż akt nadania nosił datę [...], mimo, iż został podpisany w [...] roku.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi D. M., wyrokiem z dnia 29 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 742/03 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Gminy S. z dnia [...] Nr [...] uznając, iż organ odwoławczy, mimo uchylenia jego decyzji z dnia z dnia [...] Nr [...] nie wydał właściwego rozstrzygnięcia w trybie art. 138 k.p.a., przeto wydanie przez Burmistrza Gminy S. ponownej decyzji pierwszoinstancyjnej, w sytuacji, gdy decyzja wydana uprzednio przez ten organ nie została uchylona oraz oznaczenie jej datą tożsamą z wydaną uprzednio decyzją, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ustawa z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19 poz. 239) została znowelizowana w dniu 23 sierpnia 2001 r. Ze wskazań Sądu co do dalszego postępowania organu rozpoznającego sprawę wynikało, iż organ ten winien wyraźnie określić w akcie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela od kiedy stopień ten uzyskuje się.

W związku z treścią wskazanego orzeczenia sądowoadministracyjnego, sprawa D. M. stała się ponownie przedmiotem orzekania przed Ś. Kuratorem Oświaty w K.

W dniu [...] organ ten wydał decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołany został stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż D. M. pracę zawodową podjęła [...]. W chwili zatrudnienia posiadała zaświadczenie Uniwersytetu Ś o stanie odbytych studiów, lecz nie posiadała dyplomu ich ukończenia, a więc nie legitymowała się wyższym wykształceniem w rozumieniu art. 149 ust.1 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65 poz. 385 ).

W dniu 6 kwietnia 2000r, a to w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19 poz. 239), wprowadzającej system uzyskiwania przez nauczycieli stopni awansu zawodowego, D. M. zatrudniona była w Szkole Podstawowej w Ł. W. legitymując się wyłącznie wykształceniem średnim. W oparciu o dokonane ustalenia Ś. Kurator Oświaty stwierdził, iż organ prowadzący szkołę nie mógł wydać z mocy prawa aktu nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego z wpisaniem tytułu magistra. Nie mogło to również nastąpić w momencie rozpatrywania odwołania D. M. od aktu nadania wydanego przez Burmistrza Gminy S. , gdyż stan faktyczny w zakresie kwalifikacji D. M. nie uległ zmianie.

Ś. Kurator Oświaty, odnosząc się do wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2001 roku, przyznał, iż przepisy wykonawcze z 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia w chwili rozpatrywania odwołania nie obowiązywały. Nie obowiązywała również zdaniem organu nowela wprowadzona do wskazanego rozporządzenia z chwilą wejścia w życie reformy ustroju szkolnego i pojawienia się nowego typu szkół gimnazjalnych. Jednak, jak zauważył organ, z ustawy Karta Nauczyciela, jako z aktu o charakterze nadrzędnym, mimo braku przepisów wykonawczych, należało wywieść, iż stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

Organ stwierdził, iż w momencie zatrudnienia w gimnazjum D. M. nie miała ukończonych kierunkowych studiów umożliwiających pracę w gimnazjum, a uzyskanie przez stronę w dniu [...] dyplomu ukończenia wyższej uczelni nie dało podstaw do anulowania wydanego przez organ prowadzący szkołę aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obowiązującym na dzień 6 kwietnia 2000 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do art. 3

§ 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz.1269). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie treść art. 134 p.p.s.a., a zatem nie będąc związany granicami skargi, co oznacza między innymi uprawnienia do uwzględnienia skargi również ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca, uznał, w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja analizowana pod kątem jej legalności, podlega uchyleniu, jako wydana z naruszeniem prawa procesowego w sposób mający znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Przede wszystkim należy podnieść, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego, a jak stanowi art. 140 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych bezpośrednio przepisami dotyczącymi postępowania odwoławczego, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji. Organ II instancji działa zatem jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji ( por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r., IV SA 451/88, Gospodarka - Administracja Państwowa 1988 r. nr 22, s. 43). Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się zatem jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2079/97 (LEX nr 48737), organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego.

Organ administracyjny I instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania decyzji. Przepisy te decydują również o tym, czy i w jakim zakresie organ powinien ewentualnie zastosować przepisy dawniejsze.

Również organ II instancji powinien oceniać sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegają zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji, a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego.

Na przestrzeni pomiędzy wydaniem przez Burmistrza Gminy S. decyzji nr [...] z dnia [...], a wydaniem zaskarżonej decyzji, będącej przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego.

W miejsce bowiem art. 9b ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela wprowadzonego z mocą obowiązująca od 6 kwietnia 2000 r. po myśli rozdziału 3a ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 19 poz. 239) , którego to przepisu treść zawierała wymagania formalne aktu nadania stopnia awansu zawodowego, wprowadzona została nowa wersja tego przepisu, a zatem nowe wymogi formalne. Jak wynikało z pierwotnego brzmienia przywołanego przepisu, akty nadania stopnia awansu zawodowego wymieniać miały kwalifikacje nauczyciela oraz typy i rodzaje szkół, w których nauczyciel może być zatrudniony. Z chwilą wejścia w życie nowelizacji do tego przepisu, a to z dniem 6 października 2001 roku, na mocy ustawy z dnia z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U.01.111.1194 ), akt nadania stopnia awansu zawodowego zawierać powinien w miejsce kwalifikacji nauczyciela oraz typu i rodzaju szkół, w których nauczyciel mógł być zatrudniony - wyłącznie informację o poziomie wykształcenia nauczyciela.

Problemem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie było zatem, jak, w związku ze zmianą stanu prawnego w czasie między wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] a wydaniem przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji, winien brzmieć akt nadania D. M. stopnia awansu zawodowego.

Należy podkreślić, iż przywołana wyżej ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych. Za taki nie można uznać zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przepis art. 24 omawianej ustawy, stanowiący, iż akty nadania stopnia awansu zawodowego nauczycieli, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, nie podlegają wymianie. Czynność określona przez ustawodawcę pojęciem "wymiany" dotyczyć może bowiem wyłącznie aktów nadania podjętych w formie decyzji ostatecznych, a nie aktów, w których postępowanie w sprawie nie zostało ostatecznie zakończone.

Istotne jest również w sprawie, iż zaskarżona decyzja wskazuje jako podstawę prawną ustawę Karta Nauczyciela w brzmieniu opublikowanym tekstem jednolitym z 2003 roku, a zatem w brzmieniu uwzględniającym omawianą wyżej nowelizację przepisu art. 9b ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela.

W tym miejscu jako słuszne Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wskazać, iż organ orzekający w toku postępowania ma obowiązek kierować się zasadami wynikającymi w szczególności z przepisów art. 8, 9, 77 § 1 k.p.a., a w myśl art. 107 §1 załatwić sprawę poprzez wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie rozstrzygnięcia, spełniające wymogi opisane w treści art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji służyć ma wyjaśnieniu, zarówno w zakresie stanu faktycznego ustalonego przez organ w toku postępowania jak i stanu prawnego, który organ brał jako podstawę przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów.

Treść uzasadnienia ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji, obejmującej wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia bowiem w przypadku jej zaskarżenia kontrolę polegającą na tym , czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i czy słusznie uznał określone fakty za udowodnione.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja nie spełnia przede wszystkim wymogów art. 107 § 1 i 3 Kpa .

Jak wyżej zostało podniesione rolą sądów administracyjnych jest dokonywanie kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności ich działania z prawem zarówno materialnym i procesowym. Sądy administracyjne nie zostały natomiast powołane do samodzielnego dokonywania ustaleń w rozstrzyganej sprawie, zarówno co do faktów jak i prawa . Obowiązki powyższe obciążają organ , a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości wydanego aktu nie tylko dlatego, iż uniemożliwiają skuteczną kontrolę sądom administracyjnym ale także dlatego, iż naruszają obowiązki organu wynikające z treści art. 8 k.p.a. i uprawnienia strony postępowania wynikające z treści art. 9 k.p.a. co, mając na względzie zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zezwala na oddalenie skargi na akt, co do którego trudno jest określić prawidłowość rozstrzygnięcia w związku z wadliwie sporządzonym uzasadnieniem.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy w wyniku rozpatrywania odwołania powinien dogłębniej przeanalizować przesłanki materialnoprawne, rozpoznając sprawę ponownie niejako od nowa. Jak zostało już wcześniej wskazane, uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu przez organ wydający decyzję artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Tego organ najwyraźniej nie uczynił, skoro nie zawarł w uzasadnieniu rozstrzygnięcia żadnych uwag pozwalających na ocenę prawidłowości rozumowania, a w konsekwencji prawidłowości decyzji.

Trudno nadto zgodzić się ze stanowiskiem organu przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a odnoszącym się do kwestii nieobowiązywania w czasie jej wydawania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 9 ustawy Karta Nauczyciela. Zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...]. W dniu 8 października 2002 roku natomiast weszło w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. ( Dz.U.02.155.1288 ).

Uznawszy zatem za nieobowiązujące przywołane rozporządzenie organ nie dokonał w jego świetle, a w szczególności w świetle jego § 20, analizy oceny zarzutów skarżącej zawartych w jej odwołaniu, a odnoszących się do pominięcia w akcie nadającym jej stopień awansu gimnazjum, jako miejsca zatrudnienia.

Skarżąca upatrywała swoje uprawnienia w powyższym zakresie z faktycznego wykonywania pracy nauczyciela w szkole gimnazjalnej, a nadto z wydania jej przez dyrektora Gimnazjum w S. aktu mianowania z uwzględnieniem wykształcenie wyższe zawodowe z przygotowaniem pedagogicznym.

W wytycznych zawartych w pierwszym z zapadłych w tej sprawie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego , a to wyroku z dnia 21 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 217/01, Sąd ten wskazał na konieczność zbadania kwestii możliwości zatrudnienia skarżącej w Gimnazjum w S.. Z przepisu art. 153 p.p.s.a wynika, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania te stały się tym bardziej istotne, że na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] ustalone zostało pozostawanie skarżącej z Gimnazjum w S. w stosunku pracy na czas nieokreślony w niepełnym wymiarze pracy począwszy od [...]. W tym czasie wprowadzono już nowy typ szkoły jakim było gimnazjum, co nastąpiło na mocy ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego ( Dz. U. Nr 96 poz. 12 ), która weszła w życie 8 stycznia 1999 roku, a jej art. 9 stwierdzał, iż nauczyciele gimnazjum muszą posiadać kwalifikacje określone w odrębnych przepisach. Wskazane "odrębne przepisy" obowiązywały również w dniu zatrudnienia D. M. jako nauczyciela gimnazjalnego, bowiem w dniu 10 marca 1999 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz.U.99.14.127).

Wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego co do dalszego postępowania organu nie spełniło na pewno zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zdanie: "Pani D. M. ...nie mogła w wydanym akcie nadania stopnia nauczyciela mianowanego mieć wpisane gimnazja, gdyż w momencie zatrudnienia w niepełnym wymiarze zajęć nie miała ukończonych kierunkowych studiów umożliwiających prace w gimnazjum".

Nie spełnia również przedmiotowych wskazań pogląd organu przedstawiony w odpowiedzi na skargę, przede wszystkim dlatego, iż odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji ( vide wyrok NSA II SA/ Ka 217/01), a nadto powołana tam podstawa prawna zatrudnienia skarżącej w gimnazjum nie mogła odnosić się do skarżącej, gdyż zatrudniona ona była na czas nieokreślony, a przede wszystkim wskazana podstawa prawna nie obowiązywała w dacie faktycznego zatrudniania skarżącej, gdyż wprowadzona została nowelizacją obowiązującą od 21 października 2001r.

Konkludując należy uznać, że w postępowaniu prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji miały miejsce uchybienia proceduralne o istotnym znaczeniu dla wyniku sprawy.

Należy podkreślić, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie zwierająca rzetelnej odpowiedzi na postawione konsekwentnie przez D. M. zarzuty w żadnej mierze nie może być uznana za spełnienie obowiązku organu wynikającego z art. 9 kpa. Ogólnikowe a częściowo też i błędne przedstawienie stanu prawnego stanowi wręcz naruszenie art. 8 i art. 9 kpa. Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995r. sygn. SA/Lu 2479/94 publ. LEX nr 27106 ).

Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji niewątpliwie wpływać też musi naruszenie zasady przekonywania, uregulowanej w treści art. 11 k.p.a. Reguła ta powinna przenikać do całokształtu działań administracji w toku całego postępowania. W szczególności duże znaczenie dla realizacji wskazanej zasady ma przedstawienie procesu ustalania stanu faktycznego i zastosowania do niego przepisu prawa w uzasadnieniu decyzji. Wyjaśnienie stronie zasadności decyzji może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna dla niej, jest zasadna, co ma ogromny wpływ na efektywność działań organów.( por. S. Rozmaryn O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. PiP 1961 Nr 12 , wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1984 sygn. akt SA/ Po 1122/83 nie publ., W. Dawidowicz Postępowanie Administracyjne Zarys Wykładu Warszawa 1983).

Nadto, w konsekwencji nieprawidłowości uzasadnienia decyzji, nie jest możliwa należyta ocena rozstrzygnięcia w aspekcie jego zgodności z prawem materialnym.

W świetle powyższego należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 8, art.9, art.11, art. 107 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazane wyżej okoliczności powinny zostać w sposób jednoznaczny ustalone i poddane wszechstronnej analizie, co pozwoli dopiero na podjęcie trafnej, znajdującej oparcie w obowiązujących przepisach decyzji administracyjnej.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej dotyczących bezczynności Burmistrza Gminy S. w zakresie braku wydania decyzji w trybie art. 9f ust.1 Karty Nauczyciela, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż sprawa ta nie może być przedmiotem rozstrzygania zainicjowanego skargą na decyzję Ś. Kuratora Oświaty w K.. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 p.ps.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy.

Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art.145 §1 pkt 1 lit c.

su.