Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 4/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223 par. 1 i 2, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 lutego 2013r. sprawy ze skargi spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę .


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w związku z wniesionym przez pełnomocnika odwołaniem z dnia 4 lipca 2012r. (data nadania w urzędzie pocztowym 21 września 2012r. ; wpływu do Izby Skarbowej 26 września 2012r.) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", nr "[...]", którą zabezpieczono na majątku Spółki A (dalej jako podatniczka, skarżąca) przewidywane kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011r. w łącznej wysokości 27.695.850 zł oraz przewidywane odsetki od tych zaległości, które na dzień wydania decyzji zabezpieczającej wynosiły łącznie 1.990.535 zł,.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749, dalej jako Ord. pod.) oraz stosownie do pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie.

Wskazano, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" została skutecznie doręczona podatniczce w dniu 20 czerwca 2012r., o czym świadczy podpis M. M., pełniącej wówczas funkcję Prezesa Zarządu Spółki A.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego bieg terminu do wniesienia odwołania w niniejszym przypadku upłynął w dniu 4 lipca 2012r.

W dniu 4 lipca 2012r. M. M. wniosła odwołanie o ww. decyzji. Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. Powyższe postanowienie zostało doręczone w dniu 6 września 2012r. i jest ostateczne.

W dniu 21 września 2012r. (data wpływu do Izby 26 wrzesień 2012r.) pełnomocnik podatniczki wysłał wraz z pismem przewodnim podpisane przez siebie odwołanie z dnia 4 lipca 2012r. od decyzji z dnia "[...]".

Pomimo informacji zawartej ww. piśmie, że stanowi ono uzupełnienie odwołania z dnia 4 lipca 2012r. o podpis pełnomocnika, organ wskazał, że w jego ocenie złożonych pism nie można uznać za uzupełnienie ww. odwołania, ponieważ tutejszy organ wydając postanowienie z dnia "[...]" stwierdzając niedopuszczalność odwołania, rozstrzygnął sprawę odwołania z dnia 4 lipca 2012r. Tym samym organ potraktował przesłane w dniu 21 września 2012r. odwołanie jako drugie odwołanie złożone od decyzji z dnia "[...]", przez pełnomocnika podatniczki.

Mając na uwadze jednak, że ustawowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 4 lipca 2012r., jak również fakt, iż wnosząc środek zaskarżenia, pełnomocnik nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (zgodnie z art. 162 Ord. pod.) Dyrektor stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i pozostawił sprawę bez merytorycznego rozpatrzenia.

Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżyła podatniczka, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości ze względu na rażące naruszenie prawa i o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 228 § 1 pkt 1 Ord. pod. polegające na zastosowaniu przepisu mimo, że nie wystąpiły przesłanki niedopuszczalności odwołania,

- art. 169 § 1 Ord. pod. poprzez niezastosowanie przepisu, polegające na nie wezwaniu strony do uzupełnienia braku formalnego w terminie 7 dni.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 4 lipca 2012r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z dnia "[...]". W odwołaniu jako strona wyraźnie zaznaczona jest Spółka odwołanie podpisała M. M. W nagłówku podano dane wnoszącego odwołanie – Spółka A. W ocenie organu odwoławczego M. M. w dacie wniesienia odwołania nie była uprawniona do reprezentowania podatniczki. Skoro tak to organ winien, w oparciu o art. 169 § 1 Ord. pod. wezwać stronę do uzupełnienia barku formalnego i dopiero po bezskutecznym upływie terminu mógł zastosować art. 228 Ord. pod. stwierdzając niedopuszczalność odwołania.

Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że postanowienie z dnia "[...]", wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, nigdy nie zostało doręczone ani stronie ani podpisującej odwołanie M. M. ( w aktach sprawy znajduje się jedynie potwierdzenie odbioru podpisane nazwiskiem M.– przez teściową M. M.).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Dodatkowo wskazał, że badając dopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia organ stwierdził, iż w dniu podpisania i wniesienia odwołania tj. w dniu 4 lipca 2012r. M. M. nie przysługiwało prawo działania w imieniu Spółki. Ustalono to na podstawie dokumentów złożonych w dniu 31 lipca 2012r. w Urzędzie Skarbowym: Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki A odbytego w dniu 29 czerwca 2012r., Uchwały nr 1/06/2012 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 29 czerwca 2012r. oraz Listy obecności na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników z dnia 29 czerwca 2012r. Z treści Uchwały nr 1/06/2012 wynika, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki przyjęło rezygnację M. M. z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki, a zatem z dniem 29 czerwca 2012r. straciła ona możliwość działania w imieniu spółki. Dokumenty te spółka złożyła z własnej inicjatywy, nie będąc do tego wzywana. Dlatego organ wydając postanowienie z dnia "[...]" nie miał podstaw by zwracać się do spółki w celu wyjaśnienia jej sytuacji prawnej. Dodatkowo organ wskazał, że zmiany wynikające z uchwały z dnia 29 czerwca 2012r., ani powołanie nowego zarządu nie zastały zgłoszone do KRS. Tym samym w dniu wniesienia odwołania tj. w dniu 4 lipca 2012r., jak również w dniu wydania postanowienia z dnia "[...]" spółka nie posiadała organów mających prawo do działania w jej imieniu, a zatem wniesione przez M. M. odwołanie, nie mogło zostać uznane za złożone skutecznie i wywołać skutków prawnych.

W piśmie z dnia 31 stycznia 2013r. , pełnomocnik skarżącej , nawiązując do treści odpowiedzi na skargę , "rozszerzył" zarzuty skargi o naruszenie : art. 45 pkt1 Konstytucji poprzez "jego niezastosowanie polegające na wykładni przepisów ustawowych w sposób prowadzący do pozbawienia strony prawa do sądu"; art. 228§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie mimo , że przedmiotowe odwołanie wniesione zostało w terminie , a "przedmiotem sporu w istocie jest umocowanie M. M. do złożenia podpisu "; art. 155 § 1 Ordynacji pod. , polegające na niewezwniau do złożenia wyjaśnień w związku z treścią zapisów w rejestrze sądowym; art. 17 ust. 1 ( nie określono którego aktu prawnego , chodzi o ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym - uwaga sądu ) poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu domniemania prawdziwości wpisu. W uzasadnieniu tych zarzutów wskazano, że organy nieprawidłowo zastosowały art. 228 § 1 pkt 1 Ord. pod. , pomijając okoliczności związane ze zmianami składu zarządu spółki i związane z tym wpisy w rejestrze. Wynika z nich , ze M. M. była umocowana do reprezentowania spółki , a więc odwołanie było wniesione w terminie i brak było podstaw faktycznych do stosowania art. 228 § 1 pkt 2 Ord. pod. , przy czym zastosowanie powinien znaleźć art. 168 § 1 i art. 168 § 2 i 3 Ord.pod. . Organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia odwołania przed zastosowaniem art. 228 § 1 pkt 1 Ord. pod. Odwołanie wadliwie podpisane jest bowiem dotknięte brakiem usuwalnym .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zasady i reguły orzekania określają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 133 §1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.

W pierwszej kolejności , w związku z treścią skargi , jednoznacznie wskazać należy, że przedmiotem badania legalności w podanym wyżej zakresie jest wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia "[...]", którą określono i zabezpieczono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego .

Natomiast przedmiotem badania nie jest i nie może być postanowienie z dnia "[...]" o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od tej decyzji. Postanowienie to , wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ord. pod. , oparte było na ustaleniu, że wnosząca je osoba nie była uprawniona do reprezentowania Spółki. Według organów podatkowych postanowienie to doręczone zostało pełnomocnikowi strony w dniu 6 września 2012r. Nie zostało jednak zaskarżone i stało się ostateczne. Także z urzędu wiadomo sądowi , że nie została wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Podnoszenie zarzutów skierowanych przeciwko temu postanowieniu dopuszczalne byłoby tylko w skardze jego dotyczącej. Zarzutów , dotyczących zastosowania art. 228 § 1 pkt 1 Ord. pod. i nieprawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących prawa M. M. do reprezentowania spółki , braku (w dacie wniesienia pierwszego odwołania) uprawnionych organów, naruszenia art. 155 § 1 Ord. pod., art. 168 i art. 169 Ord. pod. oraz skuteczności doręczenia tego postanowienia nie można więc badać i rozstrzygać w postępowaniu wszczętym skargą na inne postanowienie, wydane na innej podstawie prawnej i w oparciu o inne okoliczności faktyczne. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wykroczenia poza granice sprawy, skutkując dopuszczeniem możliwości obejścia skutków prawnych , które wywołało postanowienie z dnia "[...]".

Rozpatrywana skarga ( i pismo ją rozszerzające) zdaje się nie dostrzegać odmienności sytuacji prawnej i faktycznej występującej na tle każdego z wymienionych postanowień. Skarżący koncentruje się wręcz na zarzutach dotyczących postanowienia z dnia "[...]" o niedopuszczalności odwołania , myląc sytuację przewidzianą w art. 228 § 1 pkt 1 Ord. pod. z sytuacją z art. 228 § 1 pkt 2 Ord. pod. Poprzez argumentację dotyczącą wprost postanowienia o niedopuszczalności odwołania usiłuje przy tym podważyć postanowienie badane w rozpoznawanej sprawie.

Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez naruszenia prawa, które mogłoby skutkować jego uchyleniem. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skargi nie ma bowiem podstaw do przyjęcia , że przedmiotowe odwołanie wniesione zostało w ustawowym terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji . W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił , że decyzja została doręczona reprezentującej Spółkę prezes zarządu M. M. w dniu 20 czerwca 2012r. (vide: t. I k. 30 akt adm.) Okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana . Ustawowy (art. 223 § 2 pkt 1 Ord. pod.) czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał w dniu 4 lipca 2012r. i w tym terminie wniesione było pierwsze , uznane za niedopuszczalne , odwołanie . Natomiast odwołanie , którego dotyczy niniejsza sprawa, datowane wprawdzie "4.07.2012r.", nadane zostało w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 21 września 2012r. ( vide: t. II k. 3 -12 akt adm. ). Niewątpliwie doszło więc do znacznego uchybienia terminowi . W takiej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ord. pod. Przepis ten jednoznacznie stanowi bowiem , że " Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia : (...) 2/ uchybienie terminowi do wniesienia odwołania ". Niedopuszczalne i stanowiące rażące naruszenie prawa byłoby rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminowi .

Odwołania wniesionego przez pełnomocnika w dniu 21 września 2012r. nie można przy tym uznać za "uzupełnione przez podpis pełnomocnika" odwołanie , co do którego orzeczono już o niedopuszczalności. Na takie potraktowanie tego odwołania wskazuje pełnomocnik w swoim piśmie przewodnim dołączonym do odwołania ( vide: t. II, k.12 akt adm. ). Stanowisko zajęte w tej kwestii przez organ podatkowy jest trafne . Nawet mimo tożsamości treści odwołania , jego ponowne wniesienie było nową czynnością procesową , dokonaną z uchybieniem terminu . Zauważenia wymaga przy tym , że czynność ta dokonana została już po wydaniu w dniu "[...]" postanowienia o niedopuszczalności pierwszego odwołania . Kolejne odwołanie było nadto podpisane przez inną osobę ( pełnomocnika) , a z treści pisma przewodniego wynika , że ma ona świadomość braków pierwszego odwołania ( skoro je z własnej inicjatywy uzupełnia ). Odwołanie wniesione w dniu 4 lipca 2012r. ( uznane za niedopuszczalne ) oraz odwołanie wniesione w dniu 21 września 2012r. stanowiły więc dwa odrębne procesowo środki zaskarżenia .

Odnośnie do drugiego z tych odwołań organ podatkowy prawidłowo wydał więc odpowiadające prawu zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. W ocenie sądu nie doszło przy tym ani do naruszenia przepisów postępowania, ani naruszenia prawa materialnego. Zarzuty skargi są nieadekwatne do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, jego podstawy prawnej i faktycznej. Podkreślenia wymaga raz jeszcze , że organ wydając to postanowienie nie kwestionował prawa M. M. do reprezentowania spółki, uznając za prawidłowe doręczenie jej decyzji z dnia "[...]" i ustanowienie przez nią pełnomocnika, który wniósł przedmiotowe odwołanie .

Oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Za naruszenie prawa do sądu nie można bowiem uznawać prawidłowego zastosowania przez organ przepisów ustawy określających procesowe zasady korzystania z tego prawa ( w tym regulujące m.in. rodzaje i terminy wnoszenia środków zaskarżenia ).

Z przedstawionych względów , na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.