Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 278/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz,U. z 2010 r.nr 243, poz. 1623ze zm.)
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant: Krzysztof Olczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o. o. w B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz F. Sp. z o. o. w B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją znak [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., Prezydent Miasta B., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust 4, art. 36, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z późn. zm., dalej: u.p.b.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) i art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla A. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, instalacjami wewnętrznymi oraz towarzyszącą infrastrukturą, obejmującą drogi, chodniki wewnętrzne i zieleń na działkach nr ewid. [...],[...],[...] obręb [...] przy ul. C. w B.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż projekt budowlany jest kompletny, został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i należące do właściwych izb zawodowych, a inwestor złożył wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane.

Odwołania od ww. decyzji Prezydenta Miasta B. do Wojewody K.-P. wnieśli:

– F. Sp. z o. o. z siedzibą w B., zaskarżając w całości ww. decyzję i wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca spółka wskazała, że planowana inwestycja narusza normy w zakresie odległości budynku od granicy, co w przyszłości uniemożliwi skarżącemu wzniesienie jakiegokolwiek budynku przeznaczonego na pobyt ludzi w takiej samej odległości, jak ma to uczynić inwestor. Dalej skarżąca spółka wskazała, że w budynkach obecnie wykorzystywanych przez nią i przeznaczonych na stały pobyt ludzi nie zostanie zapewniony wymagany przez przepisy prawa dostęp światła dziennego. Powyższe zdaniem skarżącej spowoduje spadek wartości nieruchomości. Następnie skarżąca spółka wskazała, że organ I instancji nie jest zwolniony z dokonywania jakiejkolwiek analizy dostarczonych przez inwestora materiałów, bowiem to na organie administracji architektoniczno-budowlanej ciąży obowiązek dokładnego i wszechstronnego zbadania sprawy. Na zakończenie skarżąca wskazała, że w ocenie dostępu światła słonecznego do budynków F. Sp. z o. o. nie uwzględniono przeznaczonego na pobyt ludzi budynku wagi ciężarowej usytuowanej w sąsiedztwie bramy wjazdowej na teren fabryki;

– P. Sp. z o. o. z siedzibą w B., wnosząc o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta B., o której mowa na wstępie oraz o uwzględnienie w dalszym toku postępowania zastrzeżeń wniesionych we wcześniejszych pismach. W pierwszej kolejności skarżąca spółka wskazała, że nie brała udziału w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej decyzji i z tego względu złożyła wniosek o wznowienie tegoż postępowania. Dalej skarżąca wskazała, że organ I instancji rozważył jedynie podnoszone przez nią zarzuty dotyczące zacieniania obiektu P., natomiast nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących naruszenia ładu architektoniczno - budowlanego całej okolicy oraz ewentualnego zaakceptowania przez inwestora istniejącej działalności gospodarczej spółki. W kwestii naruszenia ładu architektonicznego i przestrzeni, zdaniem skarżącej spółki, istotne jest to, że w całej okolicy zabudowa jest stosunkowo niska i powstanie 11-kondygnacyjnego obiektu spowoduje komplikacje komunikacyjne i inne uciążliwości;

– H. R., A. Z. i S. Z. (łącznie) zarzucając, że budowa spowoduje blokadę ul. C. od ul. N. w górę z uwagi na wzmożony ruch pojazdów ciężarowych oraz sprzętu ciężkiego. Projekt budowlany nie zapewnia zdaniem odwołujących właściwego dostępu do drogi publicznej dla mieszkańców ul. C. Wskazali także, że w czasie budowy powstawać będą ogromne hałasy przekraczające dopuszczalne normy, oraz drgania i wibracje. Nadto budowla, z uwagi na swoją wysokość spowoduje całkowite zasłonięcie parku. Dalej skarżący podnieśli, że projektowana budowa stanowi zagrożenie dla substancji budynku, w którym zamieszkują oraz uniemożliwi im ewentualną sprzedaż budynku za godziwą cenę.

Organ II instancji decyzją znak [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do stanowisk skarżących wskazano, że:

– w kwestii zarzutów H. R., A. Z. oraz S. Z. organ I instancji w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę zgodnie z art. 36 ust. 1 u.p.b. nałożył na inwestora w punkcie 1 titet ósme obowiązek prowadzenia prac budowlanych, w tym obsługi komunikacyjnej budowy w sposób zapewniający zachowanie ciągłego dostępu do sąsiednich nieruchomości posiadających wjazdy od ul. C. Wskazano także pismo pełnomocnika inwestora z dnia [...] sierpnia 2011 r. (karta 109 akt sprawy organu I instancji), w którym informuje on, że na czas robót opracowany zostanie projekt organizacji ruchu drogowego, który uzgodniony zostanie z Z., czyli podmiotem odpowiedzialnym za organizację ruchu drogowego. Co do zarzutu dotyczącego wysokości budowli wskazano, iż kwestie te określone zostały decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, określając maksymalną wysokość elewacji frontowej na [...] m do górnej krawędzi gzymsu, oraz [...] m do kalenicy dachu (pkt. 2.1.3 lit. c i d). W kwestii zagrożenia substancji budynku organ I instancji zgodnie z art. 36 ust. 1 u.p.b. nałożył w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę na inwestora w punkcie 1 titet piąte, szóste i siódme obowiązki przestrzegania właściwej technologii realizacji robót, aby nie spowodować destrukcji ośrodka gruntowego i uszkodzeń sąsiadującej zabudowy oraz naruszenia stateczności skarpy, wykonania przy udziale właścicieli dokumentacji fotograficznej stanu technicznego zabudowy na sąsiednich nieruchomościach przed przystąpieniem do robót budowlanych, a także prowadzenia w trakcie realizacji robót stałego monitoringu stanu technicznego sąsiedniej zabudowy;

– odnosząc się do zarzutu P. Sp. z o. o. z siedzibą w B. dotyczącego naruszenia ładu architektoniczno-budowlanego przez II-kondygnacyjny budynek w rejonie, w którym istnieje "stosunkowo niska" zabudowa, wskazano, iż kwestie te zostały określone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. o warunkach zabudowy nr [...] i w tym zakresie wiążą one organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zarzuty dotyczące zacieniania nieruchomości zostały bardzo dokładnie i wnikliwie zbadane przez organ I instancji, a uzasadnienie decyzji organu I instancji jest w tej kwestii zdaniem organu odwoławczego wyczerpujące. Ponadto organ w sposób szczegółowy poruszył problematykę rzekomego braku udziału skarżącej w postępowaniu oraz odpowiedzi na podnoszone wcześniej przez spółkę zastrzeżenia;

– w kwestii podnoszonego zarówno przez P. Sp. z o. o. z siedzibą w B., jak i przez F. Sp. z o. o. z siedzibą w B. problemu zaakceptowania przez inwestora prowadzonej przez te spółki działalności gospodarczej wskazano na przepis art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93, ze zm.), który stanowi, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych;

– odnosząc się do zarzutu spowodowania spadku wartości nieruchomości w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji, wskazano, iż zagadnienie to nie leży w kompetencjach organu administracji architektoniczno-budowlanej, lecz jest kwestią, która może być rozpatrywana przez sąd powszechny na drodze cywilnoprawnej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła F. Spółka z o. o. z siedzibą w B., wnosząc o jej uchylenie, wstrzymanie wykonalności do dnia rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi spółka powieliła zarzuty odwołania od decyzji organu I instancji uzupełniając, że w kwestii zacienienia skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skarżonej decyzji, jakoby zarzuty dotyczące zacienienia nieruchomości zostały bardzo dokładnie i wnikliwie zbadane przez organ I instancji, a uzasadnienie decyzji organu I instancji w tej kwestii było wyczerpujące.

Skarżąca podniosła, że już w odwołaniu od decyzji I instancji zwracała uwagę, iż analiza dokonana w tym zakresie nie odpowiada wymaganiom, jakie w tej kwestii stawiają postanowienia rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Załączona do akt sprawy graficzna prezentacja nasłonecznienia nie zawiera w opinii spółki danych dotyczących istnienia otworów okiennych w budynkach posadowionych na działce skarżącej (ich zwymiarowania). Brak tam danych dotyczących ich wielkości. Nie może przy tym usprawiedliwiać postępowania organu administracji fakt, iż owa prezentacja graficzna została przedłożona przez projektanta, tj. osobę posiadającą stosowne uprawienia zawodowe, których organ nie może podważać. Powyższe nie zwalnia organu administracji od konieczności ustalenia prawdy obiektywnej, który to obowiązek winien być realizowany choćby poprzez żądanie przedstawienia rysunku odzwierciedlającego wskazane powyżej dane (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca).

Wniosek złożony w trybie art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (co do wstrzymania wykonania skarżonej decyzji do dnia prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy) skarżąca umotywowała faktem, iż mogące się rozpocząć prace budowlane doprowadzą do tak istotnych zmian w otoczeniu, że ewentualne przywrócenie stanu pierwotnego może okazać się trudne oraz wiązać się będzie ze znacznymi kosztami. Powyższy wniosek jest w opinii strony o tyle zasadny, iż sporna inwestycja wpłynie na korzystanie nie tylko z działki skarżącej, ale również z działek kilku innych osób biorących udział w postępowaniu.

Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu której przedstawiono argumentację podjętego rozstrzygnięcia.

Ponadto zauważono, że zgodnie z art. 35 ust. 4 u.p.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Żądania zatem podnoszone w skardze nie dają podstaw do zmiany decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 312; por. też uzasadnienie uchwały NSA z 03.02.1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997/3/104), oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest rozważenie, czy zaskarżona decyzja narusza normy prawa dotyczące planowanego obiektu w zakresie jego odległości od granicy z działką sąsiednią, co w przyszłości uniemożliwi skarżącemu wzniesienie "jakiegokolwiek budynku przeznaczonego na pobyt ludzi w takiej samej odległości od granicy działki, jak ma to uczynić inwestor na mocy zaskarżonej decyzji".

Skarżący, formułując powyższy zarzut wywodzi, że wysokość planowanego budynku (XI kondygnacji) oraz jego usytuowanie w bezpośrednim sąsiedztwie granicy działki, spowoduje zacienienie znacznej części działek o numerze geodezyjnym [...],[...],[...] znajdujących się we władaniu F. Sp. z. o.o. Obecny sposób zagospodarowania spowoduje, że w budynkach obecnie przeznaczonych na pobyt ludzi nie zostanie zapewniony wymagany przez przepisy prawa dostęp światła dziennego (budynek transportu, magazyn stali, budynek wydziału mechanicznego oraz budynek biura konstrukcyjnego). Ponadto skarżący poddaje pod wątpliwość, czy załączona do akt graficzna prezentacja nasłonecznienia została prawidłowo oceniona przez organ jako dowód w sprawie, skoro nie zawiera danych dotyczących otworów okiennych w budynkach posadowionych na działce strony skarżącej (ich zwymiarowania). Skarżąca wywodzi, że istnieje brak danych dotyczących wielkości okien.

Analiza zaskarżonej decyzji potwierdza poprawność stanowiska strony skarżącej wyrażonego w skardze.

Należy zwrócić uwagę, że pomimo tego, iż organ odwoławczy rozpoznając odwołanie strony skarżącej prawidłowo wywiódł zarzuty w nim zawarte, czemu dał wyraz w stanie faktycznym zaskarżonej decyzji, to zupełnie nie ocenił ich zasadności poprzez przedstawienie stanowiska popartego przepisami w uzasadnieniu prawnym.

Otóż F. Sp. z o.o. z siedzibą w B. zarzuciła w odwołaniu, że:

Planowana inwestycja narusza normy w zakresie odległości budynku od granicy, co w przyszłości uniemożliwi jej wzniesienie jakiegokolwiek budynku na pobyt ludzi w takiej samej odległości jak ma to uczynić inwestor.

W budynkach obecnie wykorzystywanych przez stronę skarżącą i przeznaczonych na pobyt stały ludzi nie zostanie zapewniony wymagany przez przepisy prawa dostęp do światła dziennego.

Na organie administracji architektoniczno-budowlanej ciąży obowiązek dokładnego i wszechstronnego zbadania sprawy i nie jest on zwolniony z dokonywania analizy dostarczonych przez inwestora materiałów.

Przy ocenie dostępu światła słonecznego do budynku F. Sp. z o.o. nie uwzględniono przeznaczonego na pobyt ludzi budynku wagi ciężarowej usytuowanej w sąsiedztwie bramy wjazdowej na teren fabryki.

Rozpoznając zarzuty organ odwoławczy w zakresie zacienienia nieruchomości strony skarżącej oraz P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. stwierdził, że zostały one bardzo dokładnie i wnikliwie zbadane przez organ I instancji, a uzasadnienie decyzji organu I instancji w tej kwestii jest wyczerpujące. Dodał również, że organ I instancji dokonał oceny przedstawionej przez pełnomocnika inwestora dokumentacji tj. projektu budowlanego oraz zacienienia sąsiednich nieruchomości w świetle ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Odniesienie się w powyższy sposób do zarzutów zawartych w odwołaniu jest zbyt ogólne. Nie uzewnętrznia indywidualnego charakteru sprawy administracyjnej. Uzasadnienie jest nieprzekonywujące. Nie koresponduje z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa, na podstawie której organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w sposób istotny, co skutkuje jej uchyleniem.

Organ odwoławczy naruszył przede wszystkim przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 7 k.p.a., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego i winno korespondować z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania i wynikami jego analizy. Stosownie bowiem do treści art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dodatkowo, analiza art. 7 i 77 k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego i rozwianiu wszelkich wątpliwości pojawiających się w toku jego ustalania.

W związku z zarzutami dotyczącymi nasłonecznienia, analiza nasłonecznienia sporządzona przez projektanta obiektu jest podstawowym dowodem w tym zakresie, podlega ona jednak ocenie dowodowej. Powołane powyżej zarzuty strony skarżącej nie zostały rozpoznane w trakcie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy uznał jedynie poprawność stanowiska organu I instancji bez wyjaśnienia swojego stanowiska. Zaskarżona decyzja w związku z podniesionymi zarzutami nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a. Powyższy przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji jest swoistym odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Dla strony bowiem, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne jak samo rozstrzygnięcie.

W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że organ odwoławczy sprawę rozważył i ocenił decyzję organu I instancji, ponieważ nie omówił każdego ze zgłoszonych zarzutów z osobna.

Należy zwrócić uwagę, że organ I instancji, na stronie 7 uzasadnienia, odnosząc się do podniesionych zastrzeżeń strony skarżącej co do przyszłej inwestycji w kwestii zacienienia i doświetlenia analizę ograniczył do istniejących budynków na terenie nieruchomości stanowiącej własność strony skarżącej. Przeanalizował jedynie wymagania wynikające z art. 13 rozporządzenia w odniesieniu do budynku transportu, magazynu stali, budynku wydziału mechanicznego (str. 8 decyzji), budynku biura konstrukcyjnego.

Na stronie 11 uzasadnienia decyzji organu I instancji wyrażono stanowisko, że: "zwraca się uwagę, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma wykładnia przepisów odnosząca się do już istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, ponieważ wszystkie działki budowlane w sąsiedztwie są zabudowane."

Powyższe świadczy, że Wojewoda nie zbadał czy wskazane przez I-szą instancję rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, ponieważ uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie zawiera stanowiska odnośnie zarzutów odwołania, że planowana inwestycja narusza normy w zakresie odległości budynku od granicy, co w przyszłości uniemożliwi jej wzniesienie jakiegokolwiek budynku na pobyt ludzi w takiej samej odległości, jak ma to uczynić inwestor. Ponadto nie zbadano dostępu światła słonecznego do budynku wagi ciężarowej usytuowanej w sąsiedztwie bramy wjazdowej na teren fabryki, który zgodnie ze stanowiskiem strony skarżącej przeznaczony jest na pobyt ludzi. Powyższe uchybienia potwierdzają również trafność zarzutu, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, dokonując analizy dostarczonych przez inwestora materiałów, odniósł się jedynie do już istniejących budynków.

W konsekwencji należy przyjąć, że organ odwoławczy ograniczył się jedynie do zatwierdzenia decyzji organu I instancji, bez rozpoznania sprawy na nowo w związku z wniesionym odwołaniem.

Wbrew stanowisku organu, możliwość zabudowania działki sąsiedniej w przyszłości ma znaczenie w przedmiocie oceny, czy decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza warunków zabudowy w znaczeniu poszanowania praw osób trzecich.

Ma rację strona skarżąca, powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 15 marca 2005 r. sygn. akt II OSK 634/2005 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że: "(...) ani przepisy prawa budowlanego, ani żaden inny przepis nie daje dodatkowych uprawnień temu inwestorowi, który pierwszy zabudowuje działkę. Przepis art. 4 Prawa budowlanego zapewnia możliwość realizacji zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami każdemu, kto posiada prawo do dysponowania działką na cele budowlane. Ten przepis prawny jest realizacją zasady wyrażonej w przepisie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, iż własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Tak więc każdy właściciel nieruchomości w każdym czasie ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym wybranym przez nich czasie".

Pogląd wyrażony w powyższym wyroku zasługuje na aprobatę. Stanowisko powyższe zostało utrwalone przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 1991 roku (sygn. akt IV SA 1129/91, ONSA 1993/1/11) zabudowa każdej działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane), w tym przede wszystkim warunek takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie uniemożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich, także w bliżej nie określonej perspektywie czasu.

W tym miejscu należy podkreślić stanowisko utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1489/06 – publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym dominuje pogląd, że o naruszeniu uzasadnionego interesu osób trzecich można mówić wówczas, gdy zostały naruszone ich dobra chronione przez obowiązujące prawo a nie tylko przepisy dotyczące budownictwa. Przy ocenie czy doszło do takich naruszeń należy mieć na względzie konstytucyjne zasady równości obywateli i ochrony własności (art. 32 i 64 Konstytucji RP). I tak w wyroku z dnia 14 września 2006 r. (sygn. akt II OSK 1090/05 - niepubl.) NSA stwierdził, że "właściciel działki sąsiedniej ma, wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9, prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów wynikających z prawa do korzystania ze swojej własności. Usytuowanie budynku na działce budowlanej, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nie tylko uwzględnienie norm, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ale także wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Wyważenie tych interesów prawnych oznacza uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości". W wyrokach z dnia 28 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 794/05 - niepubl.) oraz z dnia 13 października 2003 r. (sygn. akt IV SA 456-458/02 - publ. LexPolonica nr 365638) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawą ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich są nie tylko przepisy prawa budowlanego, lecz i zawarte w Kodeksie cywilnym przepisy o ochronie własności obejmujące, między innymi, zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji pośrednich (art. 140 i 144 k.c.). Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 listopada 2004 r. (sygn. akt OSK 786/04 - publ. w ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 86) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, organ administracji publicznej powinien uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), jak również przepis, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.). Na zasadę równego traktowania stron przy określaniu miejsca usytuowania budynku w celu umożliwienia prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich w bliżej nieokreślonej perspektywie czasu zwróciły też uwagę NSA w wyroku z 11 października 2002 r. (SA/Bk 788/02, publ. w ONSA 2003, nr 4, poz. 141) i WSA w Warszawie w wyroku z 25 lutego 2004 r. (sygn. akt IV SA 3042/02 - niepubl.).

Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie uwzględniają rozumianej w powyżej opisany sposób zasady równości obywateli i ochrony interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym, udzielając pozwolenia na budowę i zatwierdzając na wniosek inwestora pozwolenie na budowę. Zaskarżona decyzja pozwoliła bowiem na usytuowanie wysokiego, XI kondygnacyjnego budynku w odległości 4 m od granicy z nieruchomością strony skarżącej.

Organy zachowanie warunków zabudowy w zakresie doświetlenia wyprowadziły z treści § 13 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że:

1. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

2. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.

3. Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna.

4. Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej.

Przy czym § 57 cyt. Rozporządzenia stanowi, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 1).

W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 (ust. 2). Natomiast z § 60 rozporządzenia wynika, że pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7.00-17.00 (ust. 1).

W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 2).

Projektowany obiekt jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z garażem, przeznaczonym więc na pobyt ludzi. Jego usytuowanie względem działki sąsiedniej musi być oparte na § 12 ust. 1 cyt. Powyżej rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Natomiast wymagania wynikające z § 13, 60 i 271-273 są innymi warunkami, które można powiedzieć, należy spełnić w pierwszej kolejności.

W przedmiotowej sprawie analiza linijki słońca, opracowana przez uprawnionego architekta wykazuje, że doszło do zachowania norm o dostępie do światła pomieszczeń, w których przebywają ludzie w stosunku do obiektów istniejących.

W opracowaniu jednak zabrakło analizy sporządzonej przez ww. architekta i organ w stosunku do obiektów, które mogłyby powstać w przyszłości na działkach sąsiednich, w tym na tych władanych przez skarżącego.

Z decyzji organu I instancji wynika, że wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane została zastosowana do nieruchomości zabudowanych. Na stronie 11/15 decyzji organu I instancji wypowiedziano się następująco: "Zwraca się uwagę, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma wykładnia przepisów odnoszącą się do już istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, ponieważ wszystkie działki budowlane w sąsiedztwie są zabudowane." To, że analizę linijki światła i wynikające z warunków zabudowy wymagania ograniczono jedynie do istniejącej zabudowy potwierdzają akta sprawy.

Organ II instancji, akceptując stanowisko pierwszoinstancyjne z niepełnym stanem faktycznym i błędną wykładnią art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, nie rozważył wpływu inwestycji na usytuowanie w przyszłości w takiej samej odległości od granicy budynków na działce strony skarżącej. Brak jest stanowiska w tym zakresie, popartego analizą, czy zamierzenie budowlane nie narusza zasady równości stron i ochrony praw osób trzecich. Organ powinien, biorąc pod uwagę przepisy o warunkach technicznych, ocenić zachowanie przepisów o doświetleniu pomieszczeń, w których przebywają ludzie oraz inne wymagania wynikające z rozporządzenia o warunkach technicznych, a których zachowanie jest konieczne. Organ powinien w analizie uwzględnić, czy skarżący nie będą musieli odsunąć się od granicy z działką sąsiednią, i czy wówczas nie utracą możliwości zabudowy władającą nieruchomością.

Obowiązek zbadania powyższego wynika z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego, art. 32 i 64 Konstytucji RP.

Kolejną sprawą, którą należy ocenić jest to, czy załączona do akt graficzna prezentacja nasłonecznienia została prawidłowo oceniona przez organ, jako dowód w sprawie. Dokument ten nie zawiera danych dotyczących otworów okiennych w budynkach posadowionych na działce strony skarżącej (ich zwymiarowania). Rozważenia zatem wymaga przez organ to, czy zarzut skarżącego podniesiony w powyższym zakresie korzysta z umocowania w konkretnej normie prawnej, a jeżeli tak, to czy ma on wpływ na wynik sprawy.

Organ oceni również, że o ile przepisy prawa zezwolą na usytuowanie budynku na nieruchomości sąsiedniej należącej do strony skarżącej, to z uwagi, że rozpoznawana sprawa dotyczy budynku mieszkalnego, w którym będą przebywać ludzie, wymagania w zakresie zapewnienia dostępu światła i zacienienia dla przyszłej inwestycji będą bardziej rygorystyczne.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w sentencji wyroku.