Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 665/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie, uchylono orzeczenie WSA i umorzono
Powołane przepisy: article: art. 25 § 3, art. 161 § 1 pkt 3, art. 183 § 2 pkt 2, art. 271 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 115 § 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 4 § 1 pkt 1, art. 8 § 1 i 2, art. 22 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Andrzej Kuba Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania Dyrektora Izby Celnej w R. zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I GSK 2451/05 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2900/02 w sprawie ze skargi A.I.P.S. Spółki jawnej w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej 1) wznawia postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I GSK 2451/05; 3) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2900/02; 4) umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 5) zasądza na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. solidarnie od W.I., A.P., A.S. kwotę 700 (słownie: siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego.


UZASADNIENIE

I

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2006 r. zapadłym w sprawie o sygn. akt I GSK 2451/05 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. o sygn. akt 3/I SA/Po 2900/02, którym Sąd I instancji uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] dotyczącą klasyfikacji taryfowej towaru i orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej - "A. I.,P.,S. Spółka jawna", zwanej dalej spółką A.

Skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyżej opisanym wyrokiem wniósł Dyrektor Izby Celnej w R., zwany dalej skarżącym organem, domagając się w niej wznowienia postępowania oraz zmiany wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. poprzez uchylenie wyroku Sądu I instancji z dnia 11 maja 2005 r. i odrzucenie skargi spółki.

Organ skarżący oparł skargę o wznowienie postępowania na przesłance określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 163, poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., dotyczącej nieważności postępowania z powodu braku zdolności sądowej strony.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w R. okolicznością uzasadniającą żądanie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego było to, że spółka A. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 7 kwietnia 2005 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt [...]. Zdaniem skarżącego organu spółka A. utraciła zdolność sądową w dniu 26 kwietnia 2005 r., to jest z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu o wykreśleniu z rejestru i tym samym utraciła byt prawny. Oznacza to, że spółka A. nie posiadała zdolności sądowej w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym i stan taki miał miejsce w dniu wydania wyroku zarówno przez Sąd I instancji, to jest 11 maja 2005 r. oraz wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, to jest w dniu 4 lipca 2006 r.

Według Dyrektora Izby Celnej w R. w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 31, art. 58 § 2 oraz art. 124 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a, gdyż fakt wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego nie był Sądowi znany.

II

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania została oparta na przesłance określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przepis ten mówi m. in. o braku zdolności sądowej lub procesowej strony. Z przedstawionych przez wnoszącego skargę o wznowienie okoliczności faktycznych wynika, że spółka jawna A. została formalnie zlikwidowana w dniu 26 kwietnia 2005 r. Nie istniała już zarówno w dniu wydania wyroku przez Sąd I instancji (11 maja 2005 r.), jak i wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny (4 lipca 2006 r.), a więc nie posiadała zdolności sądowej legitymującej do udziału w tych postępowaniach w charakterze strony.

Spółka jawna jest osobową spółką handlową (art. 4 § 1 pkt 1 i art. 8 § 1 i 2 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., zwanej dalej K.s.h.). Spółki tego rodzaju nie mają, co prawda, osobowości prawnej. Są jednakże traktowane przez prawo, w obrocie z osobami trzecimi, jako odrębne podmioty prawne, inne niż wspólnicy. Spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą (art. 8 § 2 K.s.h.). Może więc w pełnym zakresie uczestniczyć w obrocie gospodarczym i prawnym. Ma zdolność sądową (może pozywać i być pozywana). Spółka jawna ma również zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 3 p.p.s.a.).

Każdy ze wspólników spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z innymi wspólnikami oraz ze spółką (art. 22 § 2 K.s.h. oraz art. 115 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa). Z zasady ponoszenia przez wspólników (byłych wspólników) odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie wynika, że w sprawie administracyjnej i sądowoadministracyjnej stronami postępowania są jednocześnie spółka i wspólnicy. Wspólnik może jednakże wystąpić w takim postępowaniu w charakterze uczestnika.

W wypadku likwidacji spółki jawnej w toku postępowania sądowoadministracyjnego stronami tego postępowania nie stają się byli jej wspólnicy. Postępowanie staje się więc bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Kontynuowanie postępowania w stosunku do strony, która nie miała zdolności sądowej lub procesowej czyni to postępowanie nieważnym (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Z tych wszystkich względów skargę o wznowienie postępowania należało uznać za uzasadnioną. Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 275, art. 282 § 2 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.