Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 84/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B.R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie przez Starostę [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 300 (trzysta) złotych, 4. w pozostałym zakresie oddala skargę, 5. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 23.02.2021 r., skierowanym do Starostwa Powiatowego Wydziału Architektury i Budownictwa w G., B. R. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika, zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. (nr [...]), w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej w skrócie: "k.p.a."), bowiem w miesiącu lutym 2021 r. dowiedziała się o nowych okolicznościach związanych z tym, że inwestor wykonał część sieci gazowej nie mając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił skarżącej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę gazociągu śr/c wraz z przyłączami do budynków w P. przy ul. [...] - Etap I z wyłączeniem drogi krajowej [...] na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11.

Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła zażalenie.

W wyniku jego rozpatrzenia, Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej opisaną powyżej decyzją ostateczną z dnia [...] r. oraz pismem z dnia 2.07.2021 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w G. (w skrócie: "PINB") z prośbą o udzielenie informacji, czy inwestycja realizowana na podstawie tej decyzji została zakończona i czy uzyskała pozwolenie na użytkowanie. Pisemna odpowiedź PINB, wpłynęła w dniu 12.07.2021 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w G. i w dniu 26.07.2021 r. została poddana analizie przez pracownika prowadzącego sprawę, po jego powrocie z urlopu wypoczynkowego. Z uwagi na treść odpowiedzi PINB, jak również okoliczności przytoczone we wniosku, dotyczące "błędu geodezji powiatowej w G.", zdaniem pracownika prowadzącego sprawę zaszła konieczność ponownego zwrócenia się o udzielenie wyjaśnień do Wydziału Geodezji i Informacji Przestrzennej, co zostało uczynione pismem z dnia 30.07.2021 r.

Skarżąca pismem z dnia 30 lipca 2021 r. wniosła ponaglenie, w którym opisała przebieg postępowania, wskazując na bezczynność Starosty [...] i zarazem przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie jej wniosku z dnia 23.02.2021 r., od którego złożenia minęło 5 miesięcy.

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, określając go na dzień [...] r., oraz podniósł, że oczekuje na uzyskanie odpowiedzi z Wydziału Geodezji i Informacji Przestrzennej.

Pismem z dnia 09.08.2021 r. Wydział Geodezji i Informacji Przestrzennej poinformował Wydział Architektury i Budownictwa, że nie popełnił żadnych błędów w przedmiotowej sprawie oraz ustosunkował się do treści dokumentów dołączonych wraz z wnioskiem skarżącej dotyczących zapisu operatu ewidencji gruntów i budynków, który prowadzi Starosta [...] i utrzymuje w stanie aktualności, oraz mapy do celów projektowych, wykonanej na podstawie materiałów znajdujących się w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym. Wskazał również, że błąd na mapie powstał przy utworzeniu działki w 1962 r. i absolutnie nie jest winą organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, gdyż w tym czasie mapy prowadzone były w postaci analogowej, a zmiany nanosili geodeci.

Zawiadomieniem z dnia 23 sierpnia 2021 r., Starosta [...] poinformował strony postępowania o prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji ( w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania).

Starosta [...], działając na podstawie na podstawie art. 105 § 1, art. 152, art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oraz art. 28, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.), w dniu [...] r. wydał decyzję, nr [...], mocą której uchylił własną decyzją ostateczną z dnia [...] r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę gazociągu śr/c wraz z przyłączami do budynków w P. przy ul. [...]- Etap I z wyłączeniem drogi krajowej [...] na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 w części dotyczącej działek o nr 12 i 13, oraz odmówił udzielenia pozwolenia na budowę tego gazociągu na odcinku działek o nr 12 i 13, a także umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r.

W skardze z dnia 1 września 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, domagała się: stwierdzenia bezczynności i przewlekłości w prowadzeniu przedmiotowej sprawy; uznania, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego; zasądzenie sumy pieniężnej w kwocie 1 000 zł. W jej uzasadnieniu zaznaczyła, że postępowanie toczy się począwszy od dnia 24 lutego 2021 r. (data przesłania wniosku w systemie ePUAP) i trwa zbyt długo. Natomiast, zgodnie art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zdaniem skarżącej, Starostwo Powiatowe w G. jedynie wznowiło postępowanie postanowieniem z dnia [...]r. i nic nie robiło do dnia 30 lipca 2021 r., czyli dnia wniesienia ponaglenia. Potem oczekiwało na odpowiedź z innego wydziału (Wydziału Geodezji i Informacji Przestrzennej). Wymiana pism pomiędzy wydziałami trwała 2 miesiące do dnia [...]r., kiedy to została wydana decyzja administracyjna. Skarżąca podniosła, iż składając wniosek o wznowienie postępowania załączyła pismo z dnia [...] r. Starosty Powiatowego w G., znak [...], w którym sporne kwestie zostały wyjaśnione. W piśmie tym Wydział Geodezji i Informacji Przestrzennej poinformował, że (cytat): "działka nr 14 położona w obrębie ew. P., Gmina G., powstała w 1962 r. w wyniku podziału działki pierwotnej nr 15 i w tym czasie została wniesiona na mapę ewidencyjną. Popełniono jednak wówczas błąd i wrysowano tylko część działki. W roku 2018 w wyniku pracy geodezyjnej błąd został usunięty i aktualnie stan mapy jest w pełni zgodny ze zapisami rejestru gruntów oraz stanem w terenie.". Również pozostałe dokumenty geodezyjne złożone przy wniosku o wznowienie, zdaniem skarżącej były jednoznaczne i nie wymagały dalszych wyjaśnień. Zatem w sprawie doszło do bezczynności oraz do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego i miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stąd zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny, gdyż nawet ponaglenie dokonane pismem z dnia 30 lipca 2021 r. nie przyczyniło się do szybszego zakończenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę z dnia 27 września 2021 r. Starosta [...] wniósł o jej oddalenie i szczegółowo opisał czynności, które podejmował w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem, które jego zdaniem były niezbędne do wydania merytorycznej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Bezsporne jest, że opisana powyżej decyzja Starosty [...] nr [...] została wydana w dniu [...] r., a skarżąca wniosła skargę w dniu 1 września 2021 r.

Podkreślić należy, że ustanie stanu bezczynności, a tym samym stanu przewlekłego prowadzenia postępowania na skutek wydania decyzji już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, nie zwalnia Sądu z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania na dzień wniesienia skargi (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19).

Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, według którego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, a warunek ten jest spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Sformułowanie "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca w art. 53 § 2b p.p.s.a., musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy - stanu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19).

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podejmuje wymaganej prawem czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 389/15 i powołane tam piśmiennictwo). Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest więc łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 255/16). Obowiązek sprawnego działania organów administracji jest elementem prawa do tzw. "dobrej administracji", która jest zasadą prawa unijnego. W ustawodawstwie polskim znajduje ona odzwierciedlenie m. in. w przepisach k.p.a.

Zgodnie z zasadą ogólną szybkości i prostoty postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Podejmują również wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy (art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a.) i są zobowiązane uczynić to bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3).

Z przedstawionego stanu faktycznego i analizy akt administracyjnych wynika, że organ w okresie jednego miesiąca od dnia wydania kasatoryjnego postanowienia Wojewody Śląskiego ([...]r.) oczekiwał na zwrot akt administracyjnych. Następnie podejmował czynności wyjaśniające w ramach własnej struktury organizacyjnej, celem potwierdzenia okoliczności znanych z urzędu i wskazanych w złożonym przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania. Opisany w części historycznej uzasadnienia obieg pism pomiędzy wydziałami trwał 3 miesiące i pomimo ponaglenia do wydania merytorycznej decyzji doszło dopiero w dniu [...]r., a więc już po wniesieniu skargi. Z tego powodu organ pozostawał w bezczynności do dnia wniesienia skargi, ale nie w dacie jej rozpoznania. Załatwienie sprawy nie nastąpiło bowiem w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Opisane działanie bez wątpienia pozostaje w sprzeczności ze wspomnianą już wcześniej zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa unormowaną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

Zdaniem składu orzekającego niedopuszczalne jest powoływanie się na usprawiedliwioną przyczynę opóźnienia, jaką w rozumieniu organu był urlop wypoczynkowy pracownika, czy też na piśmie wymiana korespondencji pomiędzy wydziałami, których organizację pracy i zasady funkcjonowania określa regulamin organizacyjny w ramach tej samej struktury. Nie można bowiem pominąć faktu, że zwierzchnikiem służbowym wszystkich pracowników jest starosta, co wynika wprost z art. 35 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 511). Trudności kadrowe ani też znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla nieefektywnego prowadzenia postępowania i nie są tzw. przyczyną "niezależną od organu", w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Tym bardziej, że skarżąca wraz z wnioskiem złożyła już wcześniej otrzymaną od organu korespondencję, a więc była ona znana i została tylko potwierdzona przez wydziały, ale trwało to zbyt długo. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt II SAB/Gl 1/21 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/21 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 115/19).

Pojęcie "przewlekłości postępowania" wprowadzone zostało do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.) i obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Celem nowelizacji było usprawnienie postępowania administracyjnego poprzez stworzenie możliwości zaskarżenia nie tylko samej czynności organu administracji publicznej, ale również prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. Przewlekłość postępowania, określona w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu".

Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy poza rozsądne terminy (por. wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12).

Z kolei NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, zapadłym jeszcze przed nowelizacją k.p.a. wskazał, że: "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia »bezczynności«, poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie »przewlekłego prowadzenia postępowania« należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (...), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (...). Pojęcie »przewlekłość postępowania« obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt VII SAB/Wa 62/14 oraz wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2038/13).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości prowadzenia postępowania, gdyż czas jego trwania przekracza rozsądne granice przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości podjętych czynności, a także stopnia zawiłości sprawy. Mnożenie pisemnej wewnętrznej korespondencji nie zasługuje na aprobatę. Oczekiwanie na obieg korespondencji spowodowało wydłużenie załatwienia wniosku skarżącej, ale nie było spowodowane skomplikowanym charakterem, który wymuszałby podjęcie szeregu czynności procesowych, przeprowadzenia rozpraw administracyjnych, sporządzania protokołów, czy też kompletowania dokumentów z zewnątrz (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt I SAB/Gd 4/15 i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2341/15; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3097/12).

Dokonując oceny stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowania Sąd stwierdził, że nie miały one charakteru rażącego. Z tych względów nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny, która ma charakter przede wszystkim prewencyjny i mobilizujący, ale również represyjny jako kara za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Zarówno wymierzenie grzywny, czy przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt III SAB/Gd 58/19; wyroki WSA w Białymstoku: z dnia 5 października 2019 r. sygn. akt II SAB/Bk 75/19, z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt II SAB/Bk 97/18).

W doktrynie podkreśla się, że instytucja sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni także funkcję prewencyjną (M. Jagielska, J. Jagielski, M. Grzywacz, R. Stankiewicz, Wymierzenie grzywny lub zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 636). Jej celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną i odszkodowawczą za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/21 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19). Jej przyznanie stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. czasownikiem "może" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt I SAB/Wr 425/21).

W świetle powyższych kryteriów i bezspornych okoliczności faktycznych sprawy Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 300,- zł., stąd w pozostałym zakresie skarga została oddalona (700,- zł.), na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100,- zł.) i koszty zastępstwa procesowego (480,- zł.), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2, art. 119 pkt 4 w związku z art. 120, orzeczono jak w punkcie 1-5 sentencji niniejszego wyroku.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.