Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1802/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 29 pkt 5
journal: Dz.U. 2008 nr 136 poz 856
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.
article: art. 72 ust. 1, art. 101 pkt 4, art. 65 ust. 1, art. 87
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka- Klimas Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref.staż. Dominika Mańka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia opinii w zakresie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 i art. 38 ust, 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. pozytywnie opiniującą wniosek Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] o cofnięcie A. Sp. z o.o. z siedzibą w G zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w E. przy ul. O.

Do wydania powyższych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

1. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., uzupełnionym następnie pismami z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2014 r., zwrócił się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o wydanie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] marca 2007 r., wydanego spółce A. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w E. przy ul. O. W uzasadnieniu wskazano, że spółka A., która nie jest hurtownią farmaceutyczną, prowadziła obrót hurtowy z hurtownią farmaceutyczną M. Sp. z o.o. z siedzibą w J.

2. Okręgowa Rada Aptekarska w [...] (dalej: "ORA w [...]") uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. pozytywnie zaopiniowała powyższy wniosek wskazując w uzasadnieniu, że A. sp. z o.o. dokonując sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznej prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi w sposób sprzeczny z ustawą, tj. nie będąc hurtownią, składem celnym lub konsygnacyjnym produktów leczniczych. Organ opiniujący podkreślił, że zgodnie z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego organ zezwalający obligatoryjnie w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane o wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Wśród wielu warunków, jakie spełniać musi przedsiębiorca prowadzący aptekę ogólnodostępną, jest także posiadanie rękojmi należytego prowadzenia apteki, o której mowa w art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, a której to w ocenie ORA w [...] A. sp. z o.o. się pozbawiła na skutek dokonywania obrotu hurtowego na rzecz hurtowni farmaceutycznej. Według ORA w [...] istnieje w pełni uzasadniona podstawa faktyczna i prawna do wszczęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji o cofnięciu A. Sp. z o.o. zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego.

3. W zażaleniu na powyższą uchwałę spółka A. (skarżąca w niniejszej sprawie) wniosła o uchylenie zakwestionowanej uchwały i wydanie opinii negatywnej w sprawie cofnięcia zezwolenia oraz o umożliwienie skarżącej wzięcie udziału w posiedzeniu Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 106 § 2 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 124 § 1 i 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., które miało - jej zdaniem - istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności poprzez brak wskazania podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w tym nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego oraz zasady informowania stron. Skarżąca podniosła, że w myśl art. 106 § 2 k.p.a. organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Tymczasem [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny występując do Okręgowej Rady Aptekarskiej z wnioskiem o wydanie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w E. przy ul. O. nie zawiadomił o powyższym strony postępowania. Ponadto w ocenie skarżącej wydanie opinii przez Okręgową Radę Aptekarską powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, a Okręgowa Rada Aptekarska wydając skarżoną uchwałę, oparła się jedynie na twierdzeniach WIF, bez umożliwienia stronie przedstawienia swoich racji.

Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę wskazało, że postępowanie prowadzone w przedmiocie wydania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, stanowi postępowanie pomocnicze dla postępowania głównego, jakim jest postępowanie w sprawie wydania decyzji przez WIF rozstrzygającej o udzieleniu lub cofnięciu zezwolenia. Takie postępowanie zostało wszczęte przez WIF w O., który wystosował do ORA w [...] wniosek o wydanie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej w E. przy ul. O. A. sp. z o.o. Z wniosku wynika, że podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki stanowi art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 87 ust. 2 oraz art. 88 ust. 5 pkt 5 i art. 96 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, a powodem cofnięcia zezwolenia jest dokonywanie przez ww. aptekę sprzedaży produktów leczniczych do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 106 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 i 10 k.p.a., Prezydium NRA podkreśliło, że z samego brzmienia art. 106 § 2 k.p.a. wynika, że obowiązek informowania o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska leży po stronie organu prowadzącego postępowanie główne, w przedmiotowej sprawie - WIF w [...]. Jest zatem oczywistym, że zarzuty naruszenia tego przepisu oraz art. 10 § 1 k.p.a. nie mogą być kierowane pod adresem organu współdziałającego.

Odpowiadając na zarzut niewskazania przez ORA w [...] podstawy prawnej wydanej uchwały, organ podkreślił, że został podany przepis kompetencyjny upoważniający do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie w postaci art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich w związku z art. 106 § 1 k.p.a. W myśl powyższych przepisów samorząd aptekarski wydaje opinie w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni, czyniąc to w trybie współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 k.p.a. Tym samym uchybienie ORA w [...] polegające na powołaniu art. 29 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich, zamiast normy art. 29 pkt 5 tej ustawy, jak również art. 106 § 1 k.p.a. zamiast art. 106 § 5 k.p.a. nie stanowi o tym, że zaskarżona uchwała organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej.

Prezydium NRA wskazało, że procedura współdziałania organów, o której mowa w art. 106 k.p.a. polega na tym, że każdy z uczestniczących w niej organów podejmuje czynności w ramach swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, co oznacza, że organ zajmujący stanowisko w sprawie (udzielający opinii) może wypowiadać się jedynie co do tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego. W przedmiotowej sprawie zatem nie jest rzeczą organu samorządu aptekarskiego weryfikowanie ustaleń inspekcji farmaceutycznej.

Okręgowa Rada Aptekarska wyrażając na wniosek WIF opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, w znaczącym zakresie opiera się na przytoczonych przez inspekcję okolicznościach faktycznych, bowiem inspekcja jako organ ustawowo powołany do kontrolowania podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie aptek, posiada uprawnienia określone w art. 119 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, pozwalające jej na weryfikowanie, czy sposób wykonywania tej działalności odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa. W przedmiotowej sprawie uzyskane przez organ inspekcji informacje, wskazują na nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez skarżącą obrotu produktami leczniczymi. Naruszenia stwierdzone w aptece w E. polegające na prowadzeniu obrotu z hurtownią farmaceutyczną nasuwają poważne wątpliwości co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o osobę kierownika apteki. Powyższe sprawia, że organy samorządu nie mogą pozostać obojętne wobec wykrytych uchybień, które podważają fakt posiadania przez podmiot, na rzecz którego wydane zostało zezwolenie, rękojmi należytego prowadzenia apteki. W ocenie Prezydium NRA przedsiębiorca powinien przez cały okres wykonywania działalności objętej zezwoleniem posiadać rękojmię, tym samym zasadne jest w oparciu o przedstawione ustalenia inspekcji, wyrażenie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia w na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego jako, że przedsiębiorca A. sp. z o.o. przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o umożliwienie skarżącej udziału w posiedzeniu Naczelnej Izby Aptekarskiej, organ wskazał, że nie może go rozpoznać z uwagi na brak przepisu, który upoważniałby do wyrażenia zgody na udział w posiedzeniu Prezydium NRA podmiotów, których dotyczą podejmowane na nim uchwały.

A. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] marca 2014 r. zarzucając jej naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. art. 101 pkt 4 ustawy z Prawo farmaceutyczne;

2) przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:

a) art. 106 § 2 k.p.a., art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia strome możliwości czynnego udziału w postępowaniu zawisłym przed Naczelną Radą Aptekarską;

b) art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a w tym w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego ustaleń odnośnie utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej;

c) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 29 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. nr 41, poz. 179 z późn. zm.) w sytuacji braku wskazania podstawy prawnej i sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego leżącego u podstaw pozytywnego zaopiniowania wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a w tym brak wskazania podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia zarówno w uchwale Okręgowej Rady Aptekarskiej jak i uchwale Naczelnej Rady Aptekarskiej;

d) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w 1 instancji i nie usunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] marca 2014 r. jak utrzymanej nią w mocy uchwały Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga spółki A. nie zasługuje na uwzględnienie, choć niektórym podniesionym w niej argumentom, co do zasady, trudno odmówić słuszności.

Nie ulega kwestii, że istotą niniejszej sprawy nie było rozstrzygnięcie w sprawie cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, lecz wyrażenie opinii przez organ samorządu aptekarskiego, jako organu współdziałającego, na wniosek Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, który prowadził postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącej tego zezwolenia. Umocowanie organów samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii wynika z art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich - zadania określone w ust. 1 samorząd aptekarski wykonuje w szczególności przez wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni oraz z art. 29 pkt 5 tej ustawy - okręgowa rada aptekarska kieruje działalnością izby w okresie między okręgowymi zjazdami aptekarzy, a w szczególności wydaje opinię w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek lub hurtowni. Zgodnie natomiast z art. 12 ustawy o izbach aptekarskich uchwały organów samorządu aptekarskiego podejmowane są zwykłą większością głosów, przy obecności, co najmniej połowy członków danego organu. Wskazane przepisy art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich zawierają więc upoważnienie dla samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii w przedmiocie udzielania/cofania zezwoleń na prowadzenie apteki. Opinia ta wyrażona w drodze uchwały przez prezydium odpowiednio Okręgowej lub Naczelnej Rady Aptekarskiej, jeśli chodzi o jej procesową formę, umocowana jest w przepisach art. 106 § 1 i § 5 k.p.a., przewidujących wydanie postanowienia zaskarżalnego w drodze zażalenia, które powinno zawierać uzasadnienie zgodne z art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca podniosła zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron na etapie postępowania uzgodnieniowego, wynikający z art. 10 k.p.a. Sąd nie podzielił w tej kwestii stanowiska organów administracji, jakoby zasada ta nie znajdowała zastosowania w postępowaniu wpadkowym, toczącym się na podstawie art. 106 k.p.a.

Pogląd, iż zasada czynnego udziału stron ma pełne zastosowanie również w postępowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie przed organem współdziałającym i w przedmiocie wydania uzgodnienia na podstawie art. 106 k.p.a., zyskał aprobatę w doktrynie prawa administracyjnego (zob. C. Martysz, [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom ł i II, Zakamycze, 2005, teza 9 do art. 106 k.p.a.), a także jest prezentowany przez orzecznictwo sądów administracyjnych (zob. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 1998 roku, sygn. akt IV SA 1040/96, Lex Omega nr 45177, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 991/05, Lex Omega nr 214051).

Z kolei w wyroku z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK1016/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in.: bezzasadne jest uznanie, że na organie administracji prowadzącym postępowanie główne ciąży obowiązek zapewnienia stronom tego postępowania czynnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym. Postępowanie uzgodnieniowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania głównego. To na organie prowadzącym postępowanie uzgodnieniowe ciąży obowiązek zapewnienia stronom tego postępowania czynnego w nim udziału. Pozbawienie strony postępowania głównego możliwości czynnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym może stanowić podstawę do złożenia przez tę stronę wniosku o wznowienie postępowania uzgodnieniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w utrwalonym w orzecznictwie stanowisku jednoznacznie również stwierdził, że skoro postępowanie przed organem współdziałającym jest częścią postępowania głównego, mają do niego zastosowanie także przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również art. 10 k.p.a., gwarantujące czynny udział strony w każdym stadium postępowania, w tym także w postępowaniu opiniującym (m.in. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1999 r., IV SA 1695/97, LEX nr 45 131).

Przeniesienie powyższych, teoretycznych rozważań na grunt konkretnej sprawy prowadzi do wniosku, iż w toku postępowania uzgodnieniowego, toczącego się w trybie art. 106 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do zapewnienia stronom postępowania możliwości czynnego w nim udziału. Jak już wspomniano, w tej sprawie skarżąca spółka zarzuca, że nie doręczono jej zawiadomienia (w oparciu art. 106 § 2 k.p.a.) o wystąpieniu przez organ prowadzący postępowanie główne do organu współdziałającego o wydanie przedmiotowej opinii. Ze wskazanej okoliczności strona wywodzi naruszenie powyższego przepisu w związku z art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy w pierwszej kolejności wskazać, że obowiązek wynikający z art. 106 § 2 k.p.a., jak słusznie twierdzi organ odwoławczy, spoczywa na organie prowadzącym postępowanie główne jednakże, co trzeba podkreślić, powyższe zawiadomienie strony dotyczy wyłącznie podania informacji o zwróceniu się przez organ załatwiający sprawę do innego organu o zajęcie stanowiska. W żadnym razie nie zwalnia natomiast organu współdziałającego od respektowania w toku postępowania uzgodnieniowego art. 7, 77 § 1 i 10 k.p.a. Analiza akt rozpatrywanej sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca nie była pominięta w niniejszym postępowaniu uzgodnieniowym, choć nie została formalnie poinformowana o jego wszczęciu. Spółce doręczono odpis uchwały organu (uzgodnieniowego) I instancji z dnia [...] stycznia 2014r. (k. 30 odwr.) a pismem z dnia [...] lutego 2014r. (k. 20-25) skarżąca wniosła zażalenie na tę uchwałę do Naczelnej Rady Aptekarskiej, w którym - co należy zaakcentować - nie kwestionuje, że toczy się postępowanie główne (w sprawie, której przedmiotem jest cofnięcie skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki). Z treści przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2009r. wynika, że organ wydający uzgodnienie powinien we własnym zakresie zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu uzgodnieniowym, w szczególności poprzez prawidłowe doręczenie stronie postanowienia kończącego to postępowanie. Strona, której organ wydający uzgodnienie nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu, może złożyć wniosek o wznowienie postępowania uzgodnieniowego i w tym trybie próbować wzruszyć orzeczenie wydane w takim postępowaniu. Jednakże, strona nie jest uprawniona do skutecznego powoływania się na zaistniałe naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w odwołaniu od decyzji wydanej w postępowaniu głównym.

Podsumowując należy stwierdzić, że w postępowaniu w trybie art. 106 k.p.a. przepis art. 10 § 1 k.p.a. ma zastosowanie.

Jednakże w tej sprawie należy uznać, iż zarzut skargi, co do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (w związku z art. 106 § 2 k.p.a. i art. 9 k.p.a.) choć jest uzasadniony, nie mniej jednak to uchybienie procesowe - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ocenianego przez organ opiniujący - nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. W związku z powyższym skarga nie może być uwzględniona (v. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a.).

Odpierając pozostałe zarzuty skargi, jako niezasadne stwierdzić należy, że obowiązek współdziałania wynika z przepisów prawa materialnego, także cel i funkcje współdziałania organów przy wydawaniu decyzji administracyjnych można określić szczegółowo tylko w odniesieniu do konkretnego przepisu prawa materialnego (J. Borkowski, tamże, s. 78). Otrzymawszy wezwanie do współdziałania, organ ten nie może jednak odmówić zajęcia stanowiska w sprawie, na co wskazuje początkowa część art. 106 § 3 k.p.a. Winien on jednak działać w granicach swojej właściwości i nie może tych granic przekraczać.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotowa opinia- podobnie jak późniejsza decyzja organu właściwego - opiera się o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym materiał uzyskany także od podmiotu wobec którego toczy się postępowanie główne. Nie ulega wątpliwości, że organ opiniujący ma prawo dokonać oceny tego podmiotu także poprzez pryzmat wiarygodności złożonych przez niego dowodów np. dokumentów, zeznań etc. Nie chodzi przy tym o ich kompletność, bo do takiej oceny powołany jest organ, który prowadzi postępowanie w sprawie cofnięcia przedmiotowego zezwolenia na prowadzenie apteki, ale o przedstawioną w nich solidność merytoryczną, która podlega ocenie także, co do wiarygodności. W tej sprawie organ opiniujący uznał, że naruszenia stwierdzone w aptece w E. polegające na prowadzeniu obrotu z hurtownią farmaceutyczną nasuwają poważne wątpliwości, co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o osobę kierownika apteki. Powyższe sprawia, że organy samorządu nie mogą pozostać obojętne wobec wykrytych uchybień, które podważają fakt posiadania przez podmiot, na rzecz, którego wydane zostało zezwolenie, rękojmi należytego prowadzenia apteki. W ocenie organu opiniującego, przedsiębiorca powinien przez cały okres wykonywania działalności objętej zezwoleniem posiadać rękojmię, tym samym zasadne jest w oparciu o przedstawione ustalenia inspekcji, wyrażenie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego jako, że przedsiębiorca A. sp. z o.o. przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

W niniejszej sprawie skarżąca spółka, po otrzymaniu postanowienia (uchwały) pierwszoinstancyjnej, złożyła zażalenie na to rozstrzygnięcie.

Formułując w zażaleniu na uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wniosek o umożliwienie pełnomocnikowi oraz stronie udział w postępowaniu przed organem odwoławczym skarżąca wskazała jedynie, że stronie nie umożliwiono przedstawienia swoich racji. Należy jednak zauważyć, że w zażaleniu tym skarżąca nie podnosiła żadnych zarzutów, z których wynikałoby, iż kwestionuje fakt opisany przez organ uzgadniający (podany na podstawie informacji uzyskanych od organu głównego) a mianowicie, że skarżąca spółka, prowadząc aptekę ogólnodostępną, prowadziła sprzedaż produktów leczniczych w hurtowych ilościach na rzecz hurtowni farmaceutycznej M. sp. z o.o. z siedzibą w J. A właśnie o ten fakt została oparta przedmiotowa opinia. Zdaniem Sądu, powyższy fakt pozwolił opiniującemu organowi na dokonanie oceny wyrażonej w opinii przy użyciu podstawowego kryterium, że skarżąca nie daje rękojmi należytego wykonywania działalności, którą prowadzi.

Apteka nie może sprzedawać produktów farmaceutycznych innym podmiotom poza pacjentom. Obrót hurtowy prowadzić może wyłącznie hurtownia, co wynika z art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, a na jej prowadzenie niezbędne jest posiadanie zezwolenia (art. 74 ust. 1 ustawy). Prowadzenie apteki ogólnodostępnej i jednocześnie hurtowni farmaceutycznej jest niemożliwe, gdyż prowadzenie jednej z tych działalności stanowi przeszkodę do uzyskania zezwolenia na prowadzenie drugiej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r. wydany w sprawie sygn. akt II GSK 491/13).

Zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Farmaceutyczne, organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

W myśl art. 65 ust. 1 tejże ustawy, obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie.

Stosownie do art. 87 ustawy prawo farmaceutyczne, apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:

1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8;

2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.

Zdaniem Sądu, organy samorządu aptekarskiego zasadnie uznały, że skarżąca nie daje rękojmi wskazanej w art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, należytego prowadzenia apteki, co uzasadniało pozytywne zaopiniowanie wniosku o cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Spółka, jako podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną ma wpływ na faktyczną jej działalność a w szczególności czy obrót produktami leczniczymi odbywa się zgodnie z przepisami ustawy Prawo Farmaceutyczne tj. wyłącznie w formie detalicznej (v. art. 68 ust. 1 ww. ustawy). W realiach rozpatrywanej sprawy nie można odmówić organowi uzgadniającemu, że działając w granicach uznania administracyjnego, wnikliwie rozważył omawianą kwestię rękojmiową, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć (opinia pozytywna lub negatywna) jest w danym przypadku celowe - przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, a została oparta o zasady logicznego rozumowania. Rękojmię należy oceniać mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy. Okoliczności te podlegały swobodnej ocenie organu opiniującego, opartej o zasady logicznego rozumowania.

Rola sądu kontrolującego taką opinię sprowadza się do zbadania, czy organ właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego (taki pogląd znajduje wyraz w orzecznictwie sadów administracyjnych, przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 303/99, LEX nr 46768).

Podnieść należy, że opinia, o ile szczególny przepis prawa nie nadaje jej innego charakteru, jest tylko oceną grupy faktów przy użyciu ustawowych lub subiektywnych kryteriów opiniującego, która nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę. Organ ten powinien tylko rozważyć argumenty zawarte w opinii i dokonać ich swobodnej oceny (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 2000.04.18, I SA 883/99, LEX nr 5412).

W ocenie Sądu bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przedstawione przez WIF fakty dotyczące dokonywania przez skarżącą sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni M. sp. z o.o. z siedzibą w J. wskazywały na naruszenie przez skarżącą ustawy Prawo farmaceutyczne dotyczących obrotu produktami leczniczymi. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji wnosił o udostępnienie mu przez WIF w [...] dokumentów na podstawie, których ustalono obrót hurtowy, w szczególności faktur VAT, jednak otrzymał odpowiedź odmowną, z uwagi na tajemnicę skarbową. Skarżąca w toku postępowania nie wskazała żadnych okoliczności, na podstawie których organ mógłby powziąć jakąkolwiek wątpliwość, co do tego, że ustalenia dokonane przez WIF są niewłaściwe. Tak więc nie było podstaw do kwestionowania ustaleń organu inspekcji farmaceutycznej.

Gdy zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 29 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. nr 41 poz. 179 z późn. zm.) to brak wskazania podstawy prawnej w decyzji nie może być utożsamiany z brakiem podstawy prawnej do jej wydania. Rację ma organ odwoławczy, który odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych stwierdza, że uchybienie ORA w [...] polegające na powołaniu art. 29 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich, zamiast, jak wskazuje skarżąca normy art. 29 pkt 5 tej ustawy, jak również art. 106 § 1 k.p.a. zamiast art. 106 § 5 k.p.a. nie stanowi o tym, że zaskarżona uchwała organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej, bo postawa taka rzeczywiście istnieje, jedynie jej przywołanie mogło być bardziej precyzyjne, co zostało naprawione przez Prezydium NRA, jako organ II instancji.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.