Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 21/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3, art. 2, art. 7 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 21/17 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 22 marca 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, , Sędziowie, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (spr.), , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 marca 2019 r., sprawy ze skargi J. U., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...],. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, , , oddala skargę w całości;, przyznaje adwokatowi Ł. Ś. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście, dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu., ,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 listopada 2016 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. z późn. zm.) w związku z art. 2 pkt 1, 2, 20, art. 5 ust. 3 oraz art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195) - po rozpatrzeniu odwołania J. U., od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza K. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 28 września 2016 r., nr [...], w sprawie uchylenia decyzji z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...] przyznającej odwołującej się świadczenie wychowawcze na syna K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podało, że organ I instancji uzasadniając podjętą decyzję w sprawie uchylenia decyzji z dnia 2 czerwca 2016 r. wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalono, że dochód w rodzinie odwołującej się w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium dochodowe o 179,87 zł. Organ wziął pod uwagę zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 12 września 2016 r. wystawione przez NZOZ Stację Opieki Centrum Pielęgniarstwa Rodzinnego, Rehabilitacji i Opieki Paliatywnej Caritas Diecezji Ś.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, nie zgodziła się z ustaleniami organu I instancji, wskazując, że jej dochód nie przekracza kwoty 800 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Zdaniem odwołującej dochód netto za sierpień 2016 r. wyniósł 1.509,74 zł, a rodzina składa się z dwóch osób.

Po przeanalizowaniu akt sprawy i rozważeniu argumentów odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zważyło, co następuje.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 1 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30

art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Dochód w rozumieniu tej ustawy stanowią także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, a wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy, w tym alimenty na rzecz dzieci.

Z przepisu art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, że podstawą do wyliczenia dochodu rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Zgodnie z art. 48 ust. 1 w/w ustawy, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. Z kolei art. 48 ust. 2 stanowi, iż w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

Zatem w rozpatrywanej sprawie dla wyliczenia kryterium dochodowego organ I instancji słusznie wziął pod uwagę dochody z 2014 r.

Jak wynika z akt sprawy w skład rodziny strony wchodzą: skarżąca i jej syn K.

Skarżąca dochody z tytułu umowy zlecenia oraz z zasiłku chorobowego uzyskane w 2014 r. utraciła, stąd organ I instancji słusznie dochód ten pominął przy obliczaniu kryterium dochodowego, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Natomiast w 2014 r. strona uzyskała także dochód z tytułu alimentów na rzecz dziecka w wysokości 5.400 zł Ustaleń w tym zakresie strona nie kwestionuje.

W świetle przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dochód uzyskany w roku, z którego dochody są brane do wyliczenia kryterium dochodowego należy pominąć tylko wówczas, gdy w sprawie mamy do czynienia z tzw. dochodem utraconym.

Zatem, o ile biorąc pod uwagę w/w przepis w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, należy pominąć dochód utracony w związku z utratą zatrudnienia (co organ I instancji uczynił w stosunku do dochodu strony uzyskanego za pracę w 2014 r.), to brak jest podstaw do pominięcia dochodu z tytułu alimentów uzyskanych w 2014 r.

Strona zawarła umowę o pracę na czas określony od dnia 18 lipca 2016 r. do 31 października 2018 r. z NZOZ Stacja Opieki Centrum Pielęgniarstwa Rodzinnego, Rehabilitacji i Opieki Paliatywnej Caritas Diecezji Ś., co wynika z zaświadczenia pracodawcy z dnia 12 września 2016 r. Dochód z tego tytułu, zgodnie z art. 2 pkt 20 lit. c w/w ustawy, stanowi dochód uzyskany.

Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa wychowywaniu dzieci w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Skarżąca w sierpniu 2016 r. (tj. w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.) uzyskała dochód w kwocie netto 1.509,74 zł.

Oznacza to, że obliczając dochód skarżącej należy zastosować art. 7 ust. 3 ustawy i miesięczny dochód z 2014 r. tj. 450 zł (dochód z tytułu alimentów na rzecz dziecka 5.400 zł : 12 m-cy) powiększyć o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. za sierpień 2016 r., a zatem o kwotę 1.509,74 zł. Stąd 450 zł + 1.509,74 zł = 1.959,74zł. Zatem miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony wyliczony zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynosi 979,87 zł (1.959,74 zł : 2) i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które wynosi 800 zł.

Reasumując należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w sytuacji zainteresowanej, na skutek uzyskania dochodu, przekroczone zostało ustawowe kryterium dochodowe, które warunkuje przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Zatem uchylenie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko znajduje oparcie w obowiązujących przepisach. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego (...).

Kolegium podało także, że decyzja wydana na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy ma charakter związany. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego niemożliwe jest przyznanie świadczenia wychowawczego. Brak jest podstaw prawnych do pominięcia dochodu uzyskanego w 2014 r. jeśli dany dochód nie jest dochodem utraconym w myśl przepisów ustawy, co w niniejszej sprawie dotyczy dochodu z tytułu alimentów. Jak już wyżej wskazano, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. , rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Zasada ta znalazła zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

W związku z powyższym orzeczono jak w osnowie.

Skargę na powyższą decyzję do tutejszego Sądu wniosła J. U. Stwierdziła, że jej dochód za sierpień 2016 r. wyniósł 1509,76 zł, a rodzina składa się z 2 osób. Dochód więc nie przekracza 800 zł na osobę. Podała, że uzyskała bezpłatną pomoc prawną i dowiedziała się, że przy rozpatrywaniu jej sprawy "powinien być brany rok 2015. Dochód za 2015 r. po odliczeniu dochodu zwolnionego, strat, i składek na ubezpieczenie społeczne był 13.643,45 zł".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, wówczas to sąd w oparciu o art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej p.p.s.a. może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądu oparta na wskazanych wyżej przepisach nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji naruszają prawo.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm.) – dalej ustawa.

Niesporną okolicznością jest, że zainteresowana wystąpiła z wnioskiem z dnia 11 maja 2016 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko syna K. Decyzją Burmistrza Miasta K z dnia 2 czerwca 2016 r. przyznano stronie świadczenie wychowawcze na syna K. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.

Podstawą do wydania powyższej decyzji było ustalenie, że dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego, a dziecko pozostaje w wieku uprawniającym do korzystania ze świadczenia wychowawczego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 3 ustawy: Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (ust. 3).

Zaskarżone decyzje zostały oparte na art. 27 powołanej ustawy. Stanowi on, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego (...) lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 27 należy zatem rozważyć czy zaistniały przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające zmianę lub uchylenie decyzji z dnia 2 czerwca 2016 r.

W dniu 15 lipca 2016 r. skarżąca złożyła w organie pismo zawiadamiające o zmianie sytuacji dochodowej. Dołączyła zaświadczenia NZOZ Sekcja Opieki Centrum Pielęgniarstwa Rodzinnego, Rehabilitacji i Opieki Paliatywnej Caritas Diecezji Ś z dnia 14 września 2016 r. stwierdzające że skarżąca była zatrudniona w tej jednostce od 1 marca 2016 r. do 3 czerwca 2016 r. na podstawie umowy zlecenia, oraz zaświadczenie z dnia 12 września 2016 r. stwierdzające jej zatrudnienie w firmie od 18 lipca 2016 r. do 31 października 2018 r. na podstawie umowy o pracę i informujące, że za miesiąc sierpień 2016 r. strona otrzymała wynagrodzenie netto w kwocie 1509,74 zł.

Zgodnie z art. 2 ustawy ilekroć jest mowa o: dochodzie – oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi zaś, że ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a) dochody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1509 z późn. zm.) pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia zdrowotne,

b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;

c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych:

- (...)

- alimenty na rzecz dzieci (...).

Zatem dochodem skarżącej w sierpniu 2016 r. był dochód uzyskiwany tytułem wynagrodzenia za pracę w kwocie 1509,74 zł + alimenty w kwocie 450 zł, które otrzymywała również w 2014 r.

Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy podstawą do wyliczenia dochodu w rodzinie jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Jednakże art. 48 ust. 1 ustawy stanowi, że pierwszy okres, na który ustalone jest prawo do omawianego świadczenia rozpoczyna się z dniem wejścia ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r., a w przypadku ustalania prawa do tego świadczenia na pierwszy okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok kalendarzowy 2014 r. Prawo do świadczeń ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (ust. 1 i . 2 art. 48 ustawy).

Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego 11 maja 2016 r. – zatem na pierwszy okres zasiłkowy. Tym samym w myśl art. 48 ustawy dla wyliczenia kryterium należało wziąć pod uwagę dochody z 2014 r.

Jednakże dochody z tytułu zlecenia i zasiłku chorobowego uzyskane w 2014 r. strona utraciła. Tym samym w myśl art. 7 ust. 1 ustawy dochód ten należało pominąć. Pozostał natomiast dochód uzyskany w 2014 r. z tytułu alimentów w wysokości 5400 zł.

Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 19 lit. c utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, uzyskanie zaś dochodu w myśl art. 2 pkt 20 lit. c oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W powstałej zaś sytuacji – po utracie dochodu z tytułu umowy zlecenia i zasiłku rehabilitacyjnego uzyskiwanych w 2014 r. i uzyskaniu dochodu w 2016 r. z tytułu umowy o pracę – ustalenie dochodu rodziny następuje według reguły określonej w art. 7 ust. 3. Mówi on, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie na jaki ustalone lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Zgodnie z wyżej wymienionym przepisie rozliczono dochód skarżącej. W 2016 r. wynosił on z tytułu umowy o pracę 1509,74 zł i 450 zł alimentów miesięcznie z roku 2014 r. (i roku 2016). Łączna zatem kwota dochodu miesięcznego wynosi 1959,74 zł. Rodzina skarżącej jest dwuosobowa, tym samym dochód na osobę w rodzinie wynosi 979,87 zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy na kwotę 800 zł.

Przekroczenie kryterium dochodowego od miesiąca sierpnia 2016 r. uzasadnia tym samym stwierdzenie, że zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącej, a zatem

zaistniała przesłanka określona w art. 27 ustawy nakazująca w tych okolicznościach uchylenie decyzji z dnia 2 czerwca 2016 r.

Mając powyższe na uwadze skargę jako nieuzasadnioną należało na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić.