Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 11/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 36
journal: Dz.U. 2004 nr 161 poz 1688
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistego błędu pisarskiego w akcie małżeństwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego Ł. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 36 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego ( tekst jedn. z 2004 r. Dz.U. Nr 161, poz. 1688 z późn. zm.), po rozpatrzeniu podania T. B. ( urodzony jako A. B.) zamieszkałego w Łodzi oraz R. B. zamieszkałej w Izraelu sprostował oczywisty błąd pisarski w akcie małżeństwa nr [...] sporządzonego w księdze znajdującej się w Urzędzie Stanu Cywilnego Ł. przez wpisanie nazwiska mężczyzny B. zamiast B., imienia mężczyzny A.zamiast T. oraz uzupełnił treść wymienionego aktu przez wpisanie nazwiska rodowego mężczyzny B., miejsca urodzenia mężczyzny T.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji pierwszej instancji wyjaśnił, iż w dniu 17 kwietnia 2009 r. T. B. ( urodzony jako A.B.) oraz R. B., działający za pośrednictwem pełnomocnika, wystąpili do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Ł.z prośbą o sprostowanie i uzupełnienie aktu małżeństwa zawartego [...] r. w Tel Aviv – Jafo ( Izrael). Akt małżeństwa został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na podstawie oryginału aktu oraz jego tłumaczenia na język polski. Zawiera błędnie wpisane nazwisko oraz imię mężczyzny oraz nie zawiera nazwiska rodowego mężczyzny, miejsca urodzenia małżonków. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Można sprostować jedynie oczywisty błąd pisarski. Natomiast w myśl art. 36 tej ustawy akt stanu cywilnego nie zawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone , podlega uzupełnieniu. Na prośbę małżonków kierownik Urzędu Stanu Cywilnego Ł. sprostował i uzupełnił treść aktu małżeństwa wyłącznie w danych mężczyzny na podstawie aktu urodzenia nr [...] sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego Ł. Przedmiotowy akt urodzenia został sporządzony w Urzędzie Stanu Cywilnego –Ł.w dniu [...] r. na podstawie zezwolenia Prezydium Rady Narodowej m. Ł. Wydział Społeczno – Administracyjny z dnia [...]na imię i nazwisko A. B., urodzony [...] r. w T. Dane rodziców: A. i R.B.

Strona odwołała się od decyzji, żądając jej uchylenia i wpisania do aktu małżeństwa nazwiska mężczyzny B. a imienia mężczyzny T. Uzasadniając odwołanie podniosła, iż decyzją z dnia [...] r. kierownik urzędu stanu cywilnego dokonał transkrypcji przedmiotowego aktu małżeństwa, wpisując jako nazwisko mężczyzny B. a imię T. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ sprostował swój oczywisty błąd pisarski poprzez wpisanie nazwiska mężczyzny B. zamiast B. a imienia mężczyzny A. zamiast T. Wnioskodawca obecnie nosi nazwisko B. a imię T. Wynika to z treści wniosku oraz tłumaczenia aktu małżeństwa dokonanego przez tłumacza. Kierownik urzędu stanu cywilnego prawidłowo wpisał do księgi małżeństw roku 2009 akt małżeństwa nr [...] sporządzony w Izraelu zgodnie z jego brzmieniem, uznając iż transkrypcja aktu małżeństwa polega na odzwierciedleniu zapisów tego aktu w polskiej księdze aktu cywilnego. Niezasadne jest stanowisko organu zawarte w decyzji, że organ wpisując w akcie małżeństwa nazwisko B. a imię T. popełnił oczywisty błąd pisarski

Wojewoda Ł. decyzją nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje orzeczenie wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...]roku nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego Ł.wpisał do księgi małżeństw roku 2009 pod nr [...] akt małżeństwa T.B., ur. [...] r., syna A. i R. B. ( ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce – Ł., ul. [...]) i R. B. z d. R., ur. [...] r. , córki N.i C. R., zamieszkałej w Izraelu, sporządzony w Tel Avivie – Jafa ( Izrael), pod nr [...]. Zgodnie z treścią oryginalnego aktu małżeństwa oraz jego urzędowym tłumaczeniem, jako imię mężczyzny wpisano T., jako nazwisko mężczyzny wpisano B., zaś nazwisko rodowe ojca wpisano jako B. Na podstawie zezwolenia Prezydium Rady Narodowej m. Ł. Wydział Społeczno-Administracyjny z dnia [...], w dniu [...] r. w księdze urodzeń Urzędu Stanu Cywilnego Ł.z roku 1958 sporządzony został, pod nr [...], akt potwierdzający urodzenie w dniu [...] r. w T. A. B., syna Ali Rl B.. Skoro sporządzony w księgach Urzędu Stanu Cywilnego Ł.w dniu [...] r. akt urodzenia nr [...] potwierdza urodzenie A. B., ur. [...] r. w T., syna A. i R. B., a w transkrybowanym do polskich ksiąg stanu cywilnego akcie małżeństwa nr [...] dane mężczyzny wpisano jako T. B., ur. [...] r., syn A. i R.B., to mając na uwadze, iż oczywistość błędu pisarskiego winna wynikać w szczególności z porównania danych z wcześniej sporządzonymi aktami, należało orzec o sprostowaniu umiejscowionego aktu małżeństwa poprzez wpisanie nazwiska mężczyzny B.zamiast B., imienia mężczyzny A.zamiast T.. Decyzja podjęta przez organ administracji pierwszej instancji w tym zakresie jest zgodna z wnioskiem pełnomocnika z dnia [...] r., a zatem tym bardziej niezrozumiałe jest złożenie od niej odwołania.

W aktach sprawy znajduje się pismo pełnomocnika strony z dnia 29 czerwca 2009 r. wskazujące, iż T. B. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego Ł.z wnioskiem o sprostowanie aktu urodzenia, jednakże w aktach sprawy brak jest takiego wniosku. Z wyjaśnień udzielonych przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Ł.wynika, że wniosek taki do urzędu nie wpłynął. Organ odwoławczy w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym podjął działanie, by tę kwestię wyjaśnić i w tym celu wezwał pełnomocnika, jednakże pełnomocnik nie zgłosił się w wyznaczonym terminie.

T. B. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, poprzez jego błędną wykładnię, art. 73 tej ustawy poprzez uznanie, że wpis aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, do polskich ksiąg stanu cywilnego, może odbiegać w treści od tegoż zagranicznego aktu, a ponadto naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący, powołując się na art. 73 pkt 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, stwierdził iż akt stanu sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. W pewnym zakresie rejestracji w myśl w/w ustawy podlegają również zdarzenia następujące za granicą. Odnośnie do nich ustawa nie przewiduje obowiązku rejestracji. Może jednak zajść tzw. transkrypcja wtórna, opierająca się w swej istocie na stwierdzeniu zaistnienia poza granicami zdarzenia podlegającego rejestracji w trybie przewidzianym w Prawie o aktach stanu cywilnego. Jednocześnie zgodnie z art. 28 ustawy w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian chyba, że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Błąd taki nie występuje w przedmiotowej sprawie, gdy istnieje różnica pomiędzy brzmieniem nazwiska rodowego w izraelskim akcie stanu cywilnego a polskim aktem stanu cywilnego sprzed kilkudziesięciu lat. Skarżący bowiem posługuje się w obrocie prawnym takim brzmieniem swojego nazwiska, jakie przyjęto w dokumentach urzędowych państwa Izrael. Arbitralna zmiana jego nazwiska przez urzędnika bez złożenia przez uprawnionego stosownego wniosku nie może być traktowana jako sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego. Strona powołała się na stanowisko przyjęte przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2003 r. ( sygn. akt V CK 6/02, OSNC 2004/7-8/131/159), iż przy wpisywaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu małżeństwa niedopuszczalna jest zmiana ( pisowni) nazwiska małżonków przyjęta w akcie. Transkrypcja aktu małżeństwa nie jest rejestracją zdarzenia zawarcia małżeństwa, lecz odzwierciedleniem zapisów tego aktu w polskiej księdze stanu cywilnego. Transkrypcja powinna odpowiadać treści zagranicznego aktu małżeństwa. Dlatego, w ocenie strony skarżącej, przy wpisywaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu małżeństwa sporządzonego w Izraelu nie podlega zmianie brzmienie ( pisownia) nazwiska i imion małżonków przyjęta w tym akcie. Sporządzony przez urząd stanu cywilnego akt stanowiący transkrypcję izraelskiego aktu małżeństwa skarżącego jest zatem błędnie zredagowany w rozumieniu art. 31 ustawy Prawo aktach stanu cywilnego, gdyż przytacza jego imię i nazwisko niezgodnie z jego brzmieniem zawartym w akcie zagranicznym.

Wojewoda Ł.w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie sporna pozostaje kwestia możliwości sprostowania w trybie art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( tekst. jedn. z 2004 r. Dz.U. 161, poz. 1688 ze zm.), zwanej dalej a.s.c., wpisu dokonanego na podstawie art. 73 a.s.c. zgodnie z brzmieniem aktu zagranicznego.

W myśl art. 28 a.s.c. w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa tak stanowi. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski.. Przy wykładni tego przepisu należy przyjąć, że oczywistość ma miejsce, gdy okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są przenoszone do aktu obecnego. Oczywista omyłka w rozumieniu omawianego przepisu polega na widocznym, niezgodnym z zamierzeniem, niewłaściwym użyciu wyrazu, mylnej jego pisowni. W szczególności pomyłka taka polegać może na przeoczeniu, złym odczytaniu, przestawieniu liter zawartych w wyrazie.

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego Ł.decyzją z dnia [...] wpisał do księgi małżeństw tego urzędu akt małżeństwa sporządzony w Izraelu, wpisując nazwisko mężczyzny B. i imię T. Przyjęcie tych danych było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktu zagranicznego i w ocenie sądu dokonany wpis nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu. Obowiązkiem kierownika urzędu stanu cywilnego, dokonującego transkrypcji aktu zagranicznego, było uwzględnienie oryginalnych zapisów zawartych w akcie zagranicznym. W sytuacji transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego istnieje bezwzględny zakaz wprowadzania jakichkolwiek zmian w jego treści ( v. Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism. A. Czajkowska, E. Pachniewska. Wydawnictwo Lexis Nexis. Wydanie 2 Warszawa str. 196). W powyższej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 8 sierpnia 2003 r.( sygn. akt 6/02, OSNC 2004/7-8/131), uznając że transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa nie jest rejestracją zdarzenia zawarcia małżeństwa, lecz odzwierciedleniem zapisów tego aktu w polskiej księdze stanu cywilnego. Dokonana na podstawie art. 73 a.s.c. transkrypcja aktu małżeństwa odzwierciedlać winna zatem wskazane przez akt zagraniczny okoliczności, w tym personalia i inne dane dotyczące osób zawierających związek małżeński.

Jeśli na mocy decyzji kierownika urzędu stanu cywilnego wpisano dane zgodnie z treścią transkrybowanego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, to nie istniały podstawy do sprostowania na podstawie art. 28 a.s.c. danych dotyczących imienia i nazwiska mężczyzny. Wniosek strony o sprostowanie danych w akcie małżeństwa nie powinien zostać uwzględniony przez organ administracji w trybie art. 28 a.s.c. Sprostowanie prowadziło bowiem do naruszenia zakazu wprowadzania zmian w transkrybowanym akcie zagranicznym.

Organ decyzją z dnia [...] uzupełnił akt małżeństwa na wniosek strony. We wniosku strona wskazała, iż w akcie urodzenia figuruje jej nazwisko " B.". Decyzją także z dnia [...] wpisano zgodnie z treścią aktu zagranicznego nazwisko B., nie wpisując nazwiska rodowego. Organ uzupełniając decyzję wpisał nazwisko rodowe B., a zatem przyjmując odmienną pisownię niż zawarta we wniosku. W uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do treści wniosku, a także zapisów w tym zakresie zamieszczonych w akcie zagranicznym. Tym samym nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, naruszając przepis art. 77 § 1 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji rozważy uzupełnienie aktu małżeństwa po dokonaniu analizy zapisów zawartych w transkrybowanym akcie i ustosunkuje się do treści wniosku strony.

Biorąc pod uwagę naruszenie przez organy obu instancji przepisu art. 28 a.s.c. i art. 77 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust 2 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

t.p.