Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 383/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a pkt 1, art. 165a §1, art. 168 §2, art. 169
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 21 czerwca 2022 r. nr 2801-IEW.4263.5.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 11 lutego 2022 r. (dalej również: "wniosek z 11 lutego 2022 r.", "wniosek o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej") A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. (dalej jako: "Naczelnik US", "Organ I instancji"), między innymi o udzielenie ulgi w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2018 r. (dalej jako: "podatek VAT") oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego stanowiącego 100% kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę.

Zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku VAT za styczeń 2018 r. oraz dodatkowe zobowiązanie wynikają z decyzji Naczelnika US z 15 czerwca 2021 r., którą 14 stycznia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie utrzymał w mocy. Rozstrzygnięcia stanowią przedmiot postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie (sygn. akt I SA/Ol 178/22).

Z postanowienia Organu I instancji oraz akt podatkowych sprawy przekazanych tutejszemu Sądowi wraz ze skargą wynika, że z uwagi na braki formalne opisanego wniosku z 11 lutego 2002 r., Organ I instancji pismem z 18 lutego 2022 r. (dalej również: "Wezwanie z 18 lutego 2022 r."), wezwał Spółkę do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało skutecznie doręczone Stronie 24 lutego 2022 r.

W odpowiedzi na Wezwanie z 18 lutego 2022 r., pismem z 28 lutego 2022 r., Spółka wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej oraz o zawieszenie postępowania z wniosku z 11 lutego 2022 r. (dalej jako: "Wniosek z 28 lutego 2022 r.").

Postanowieniem z 21 marca 2022 r. Naczelnik US pozostawił bez rozpatrzenia wniosek z 11 lutego 2022 r. o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej.

Następnie Organ I instancji 22 marca 2022 r. wydał rozstrzygnięcie, w którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z Wniosku z 28 lutego 2022 r. o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej i dodatkowego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę oraz zawieszenia postępowania w sprawie z tego wniosku.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelnik US wskazał, że 7-dniowy termin wynikający z art. 169 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm. - dalej jako: "O.p.") jest terminem prawa procesowego. Przepisy prawa nie dają możliwości ani skracania, ani wydłużania tego terminu. Terminy procesowe mogą być natomiast przywracane, zgodnie z regułami zawartymi w Ordynacji podatkowej. Jednakże w przedmiotowej sprawie w momencie złożenia wniosku, nie upłynął jeszcze termin do uzupełnienia braków formalnych. Tak, więc nie miała zastosowania instytucja przywrócenia terminu dokonania określonej czynności. Organ I instancji wskazał zaś, że postępowanie podatkowe może zostać zawieszone, w przypadku gdy zostało skutecznie wszczęte i prowadzone.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na rozstrzygnięcie Naczelnika US z 22 marca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "DIAS", "Organ II instancji", "Organ odwoławczy") postanowieniem z 21 czerwca 2022 r. utrzymał rozstrzygnięcie Organu I instancji w mocy.

W pierwszej kolejności DIAS przywołał treść art. 165a §1 O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą strona lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W dalszej treści uzasadnienia Organ II instancji wyjaśnił, że wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania powoduje, że żądanie strony dotyczące prowadzenia postępowania w jej sprawie, jest bezskuteczne, nie wszczyna postępowania. W przypadku wydania orzeczenia odmawiającego wszczęcia postępowania stwierdza się istnienie przesłanek powodujących niedopuszczalność rozpoczęcia postępowania. Orzeczenie to skutkuje brakiem postępowania w sprawie żądania strony, ma charakter formalny, zapobiega prowadzeniu danej sprawy. Opisane orzeczenie zakreśla równocześnie granice działania organu odwoławczego, który bada jedynie, czy zachodzą przesłanki wyłączjące dopuszczalność wszczęcia postepowania.

Organ odwoławczy podniósł też, że wniosek Spółki z 11 lutego 2022 r. zawierał braki formalne. Dlatego też Naczelnik US wezwał Skarżącą do uzupełnienia stwierdzonych braków w terminie 7 dni od daty doręczenia Wezwania z 18 lutego 2022 r. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone Stronie 24 lutego 2022 r. Zatem termin do usunięcia braków formalnych upływał 3 marca 2022 r. Jednakże w odpowiedzi na Wezwanie Spółka, pismem z 28 lutego 2022 r. (data wpływu do organu 2 marca 2022 r.) wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej, nie wskazując przy tym terminu w jakim wniosek zostanie uzupełniony, jak również Spółka nie wskazała żadnej okoliczności powodującej brak możliwości uzupełnienia wniosku w terminie. Wniosła ponadto, o zawieszenie postępowania o odroczenie terminu płatności.

DIAS zauważył, że w myśl art. 169 §1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz literaturę wyjaśnił, że braki podania, należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, jak również pełnomocnictwa. Wszystkie one podlegają uzupełnieniu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a zatem nienadania mu dalszego biegu w postępowaniu.

Następnie Organ odwoławczy wskazał, że wyznaczony w Ordynacji podatkowej na usunięcie braków podania termin ustawowy 7 dni nie może być ani skracany, ani wydłużany. Brak podstawy prawnej w tym zakresie uniemożliwił Naczelnikowi US merytoryczne rozpatrzenie wniosku w sprawie przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych podania. Termin wynikający z art. 169 O.p. może być przywracany na ogólnych zasadach, jeśli doszło do jego uchybienia bez winy zainteresowanego, jednakże jak wynikało z akt sprawy w momencie złożenia Wniosku z 28 lutego 2022 r. nie upłynął jeszcze termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej z 11 lutego 2022 r. Nie miała więc zastosowania w tym przypadku instytucja przywrócenia terminu dokonania określonej czynności. Organ II instancji ponadto ocenił, że skierowane do Spółki przez Naczelnika US wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie wymagało od niej przekazania lub zdobycia informacji, które nie były w posiadaniu Strony albo, co do których nie miałaby Ona wiedzy. Zauważył również, że realizacja nałożonych na Skarżącą obowiązków nie wymagała od niej zgromadzenia i przeanalizowania obszernej dokumentacji, czy sporządzenia obszernych oświadczeń, nawet w czasie epidemii i obostrzeń związanych z epidemią, które w momencie wystosowania wezwania nie były tak rygorystyczne, jak w momencie jej ogłoszenia.

Organ II instancji zwrócił też uwagę, że organ może zawiesić tylko postępowanie podatkowe, które zostało skutecznie wszczęte. Natomiast w niniejszej sprawie, wobec nieuzupełnienia przez Spółkę braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r., wszczęcie postępowania nie nastąpiło. Podkreślił również, że w przypadku zaistnienia sytuacji opisanych w art. 165a O.p., odmowa wszczęcia postępowania nie jest kwestią uznania, lecz stanowi obowiązek organu podatkowego.

Reasumując, DIAS stwierdził słuszność rozstrzygnięcia Naczelnika US. Ponadto ocenił, że Organ ten w wydanym postanowieniu powołał zasadnicze przepisy dotyczące przedmiotu rozstrzygnięcia, tj. przepisy regulujące odmowę wszczęcia postępowania. Przywołanie tych przepisów w uzasadnieniu postanowienia w sposób wystarczający dawało Stronie możliwość powzięcia wiedzy o przedmiocie rozstrzygnięcia, jak również w żaden sposób nie ograniczało jej prawa do obrony.

Ponadto Organ II instancji nie podzielił argumentacji Spółki, że postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej zostało wydane przedwcześnie, tj. przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawach z Wniosku z 28 lutego 2022 r. (dotyczącego zawieszenia postępowania z wniosku z 11 lutego 2022 r. oraz przedłużenia terminu do wykonania Wezwania z 18 lutego 2022 r.). Wyjaśnił w tym zakresie, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r. upłynął 3 marca 2022 r. Wniosek ten, wbrew odmiennej ocenie Spółki, stanowił odrębne żądanie, które podlegało rozpatrzeniu. Zasadnie więc Organ I instancji uznał pismo Spółki z 28 lutego 2022 r. jako nowe żądanie, wszczynające odrębne postępowanie. Każde bowiem podanie, żądanie wniesione przez Stronę inicjuje wszczęcie postępowania, któremu organ podatkowy jest obowiązany nadać odpowiedni bieg (art. 168 O.p., art. 169 O.p.). Zauważył też, że brak jest w przepisach prawa podatkowego instytucji: przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych podania, zawieszenia niewszczętego postępowania, tym bardziej nie ma przepisów, które nakazywałyby konieczność wstrzymania się z wydaniem postanowienia z art. 169 §4 O.p. do czasu rozpatrzenia takich wniosków.

Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że postanowieniem z 10 marca 2022 r., odmówiono wstrzymania wykonania decyzji z 14 stycznia 2022 r. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 5 maja 2022 r., sygn. akt I SA/OI 178/22, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie Strona zaskarżyła postanowienie DIAS w całości wnosząc o uchylenie postanowień Organów obu instancji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Podniesiono w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 233 §1 pkt 1 O.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika US, podczas gdy zarzuty sformułowane w zażaleniu świadczyły o konieczności uchylenia w całości tego postanowienia,

2) art. 165a §1 O.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania, gdyż wnioski Strony powinny zostać rozpatrzone merytorycznie i uwzględnione,

3) art. 217 §1 i §2 O.p. w zw. z art. 210 §4 O.p. w zw. z art. 219 O.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu błędnych rozstrzygnięć i uzasadnień, w których organy podatkowe nieprawidłowo uznały, że zaistniały przesłanki do pozostawienia bez rozpoznania wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu skargi Strona nadto podniosła, że orzeczona odmowa wszczęcia postępowania jest bezpodstawna, gdyż wnioski o zawieszenie postępowania o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej i przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r. nie stanowią podań wszczynających postępowanie w rozumieniu art. 165a O.p. Zatem w przedmiocie tych wniosków nie prowadzi się odrębnych postępowań. Są to kwestie wypadkowe w głównej sprawie - z wniosku z 11 lutego 2022 r. o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za styczeń 2018 r.

Strona nadmieniła, że wynik niniejszej sprawy jest ściśle związany z rozstrzygnięciem w odrębnym postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia Naczelnika US z 21 marca 2022 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku z 11 lutego 2022r. w sprawie odroczenia terminu płatności, które zdaniem Skarżącej zostało wydane przedwcześnie, to jest 21 marca 2022 r., a więc przed zajęciem przez Organ podatkowy stanowiska w kwestii wniosków zawartych w piśmie z 28 lutego 2022 r. (o przedłużenie terminu i zawieszenie postępowania z wniosku o udzielenie ulgi).

Skarżąca wyjaśniła, że wnioski o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o odroczenie terminu płatności oraz o zawieszenie postępowania wszczętego wskutek tego wniosku wynikały z bardzo szerokiego zakresu Wezwania z 18 lutego 2022 r. i znacznego stopnia jego skomplikowania, konieczności zgromadzenia, skompletowania i przeanalizowania obszernej dokumentacji oraz utrudnień związanych z epidemią i obostrzeniami sanitarnymi.

Autor skargi poruszył też kwestię samej zaległości podatkowej w podatku VAT za styczeń 2018 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego objętych decyzją DIAS z 14 stycznia 2022 r. zaskarżoną do WSA w Olsztynie (sygnatura akt I SA/Ol 178/22) oraz toczącego się postępowania egzekucyjnego w jej zakresie. Spółka podkreśliła, że ww. zaległość podatkowa i dodatkowe zobowiązanie z tego tytułu są sporne i niewymagalne.

Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2022 r. poz. 329, ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 w zw. z art. 133 §1 P.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 §2 P.p.s.a.

Istota i płaszczyzna sporu sprowadza się do tego, czy zasadnie DIAS odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego: (-) przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenia ulgi w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za styczeń 2018 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego stanowiącego 100% kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę; (-) zawieszenia postępowania o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za styczeń 2018 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego stanowiącego 100% kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę.

Zgodnie z art. 67a pkt 1 O.p. - organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może - odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty.

Przepis art. 165a §1 O.p. stanowi, że - gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 §9 stosuje się odpowiednio.

Według art. 168 §2 O.p. - podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Przepis ten formułuje minimalne wymogi, jakie musi spełniać podanie. Na etapie badania wstępnego organ jest obowiązany ustalić, czy podanie, które do niego wpłynęło spełnia te wymogi. Bowiem co do zasady podanie nie spełniające wymogów określonych przepisami prawa nie może zostać rozpatrzone. Jeżeli organ stwierdzi, że podanie jest dotknięte brakami formalnymi, jest obowiązany wezwać wnoszącego podanie do usunięcia tych braków w terminie 7 dni. W wezwaniu należy umieścić pouczenie, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

W myśl art. 169 O.p. - jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (§1). Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§4).

Wnioskiem z 11 lutego 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Naczelnika US, między innymi o udzielenie ulgi w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za styczeń 2018 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego stanowiącego 100% kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę (k. 2 akt podatkowych - I instancja). Z uwagi na braki formalne ww. Wniosku, Organ I instancji pismem z 18 lutego 2022 r. wezwał Spółkę do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty otrzymania, pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia (k. 16 akt podatkowych - I instancja). Wezwanie to zostało skutecznie doręczone Skarżącej 24 lutego 2022 r. W odpowiedzi na ww. Wezwanie Strona, pismem z 28 lutego 2022 r., wniosła o: (-) zawieszenie postępowania o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej oraz o przedłużenie terminu do wykonania Wezwania z 18 lutego 2022 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r. Postanowieniem z 22 marca 2022 r. Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z Wniosku z 28 lutego 2022 r.

Mając na uwadze powyższe, należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż Wniosek z 28 lutego 2022 r. został złożony do Organu I instancji 2 marca 2022 r., a więc jeszcze przez upływem terminu do uzupełniania braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r. o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej, który upływał 3 marca 2022 r. (z uwagi na doręczenie Stronie Wezwania Organu z 18 lutego 2022 r. - w dniu 24 lutego 2022 r.). W tym kontekście, jeśli chodzi o wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r., to należy zauważyć, że 7 dniowego terminu (o którym jest mowa w art. 169 §1 O.p.) do usunięcia braków formalnych podania nie można ani skracać ani wydłużać (na co słusznie zwrócił uwagę Organ II instancji). Jest to bowiem termin ustawowy, który może zostać przywrócony tylko na ogólnych zasadach, zawartych w art. 162 O.p. (jeśli dojdzie do jego uchybienia bez winy zainteresowanego), co w tej sprawie miejsca nie miało. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie Strony, że pozostawienie wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej bez rozpatrzenia zostało wydane przedwcześnie, tj. w dniu 21 marca 2022 r., a więc jeszcze przed rozpoznaniem przez Organ podatkowy wniosków zawartych w piśmie z 28 lutego 2022 r.: o zawieszenie postępowania z wniosku z 11 lutego 2022 r. oraz o przedłużenie terminu do wykonania Wezwania Organy podatkowego z 18 lutego 2022 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej. Słusznie też podniósł DIAS, że Wniosek z 28 lutego 2022 r. stanowił odrębne żądanie od wniosku z 11 lutego 2022 r. i podlegał samodzielnemu rozstrzygnięciu. Zaaprobować należy również stanowisko tego Organu, że prawo podatkowe nie zawiera instytucji: przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych podania, zawieszenia niewszczętego postępowania, czy też przepisów, które nakazywałyby konieczność wstrzymania się z wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 169 §4 O.p. (o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia), z uwagi na wnioski, które nie mają zakotwiczenia w przepisach prawa.

Trudno uznać za zasadny również drugi z wniosków zawartych w piśmie z 28 lutego 2022 r. - o zawieszenie postępowania w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej, które jak zauważył słusznie Organ II instancji nie zostało skutecznie wszczęte. Jak stwierdził bowiem WSA Opolu w wyroku z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Op 55/13: "Brak formalny złożonego podania do czasu jego prawidłowego usunięcia czyni podanie bezskutecznym. Tym samym uniemożliwia przystąpienie do załatwienia sprawy inicjowanej złożonym wnioskiem i w konsekwencji rozstrzygnięcie zawartego w nim żądania." (podobnie - wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 827/20). Zatem tylko konwalidacja braków formalnych wniesionego podania, co w tej sprawie nie miało miejsca (Strona mimo skutecznie doręczonego jej w dniu 24 lutego 2022 r. Wezwania z 18 lutego 2022 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r. tego nie zrobiła) - powoduje skuteczne wszczęcie postępowania podatkowego.

Należy też zauważyć, że brak formalny podania w rozumieniu art. 169 §1 O.p. jest brakiem tamującym możliwość merytorycznego załatwienia żądania strony. Wystąpienie takiego braku nakazuje organowi uruchomienie procedury umożliwiającej stronie sanowanie braków formalnych, co też Naczelnik US w niniejszej sprawie zrobił, wystosowując do Spółki wezwanie do ich uzupełnienia. Trzeba też pamiętać, że organ podatkowy nie jest władny ani do zmiany kwalifikacji żądania, ani do samodzielnego jego doprecyzowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1442/21). Pomimo więc skierowanego Wezwania z 18 lutego 2022 r. Skarżąca braków formalnych (w zakreślonym przez prawo terminie) nie uzupełniła, co obligowało Organ I instancji do pozostawienia wniosku Strony z 11 lutego 2022 r. bez rozpatrzenia. Jak zauważył bowiem NSA w wyroku z 10 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 898/10: "Wobec nie uzupełnienia braków formalnych wniosku (...) organ podatkowy jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 §4 o.p., na które służy zażalenie.". Słusznie też zauważył Organ odwoławczy, że choć stosownie do treści art. 165 §3 O.p. postępowanie w danej sprawie wszczynane jest z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony, to jednak jest to jego faza wstępna, w której organ ten bada (w tym przypadku wzywając Stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 11 lutego 2022 r.), czy wniesione podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. Jego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie (co znalazło wyraz w tej sprawie) powoduje, że postępowanie nie mogło być wszczęte.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, zdaniem Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 165a O.p. poprzez (-) jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie, (-) bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie (gdyż w przedmiocie wniosków zawartych w piśmie z 28 lutego 2022 r. nie prowadzi się odrębnych postępowań, z uwagi na to, że są to kwestie wpadkowe w sprawie podatku VAT za styczeń 2018 r. a wnioski te w opinii Strony nie stanowią podań wszczynających postępowania w rozumieniu art. 165a O.p.). Prawidłowo zatem Organ II instancji a wcześniej Naczelnik US odmówili wszczęcia postępowania w sprawie z Wniosku z 28 lutego 2022 r. Nieuprawniony był bowiem wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie z wniosku z 11 lutego 2022 r. o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za styczeń 2018 r. i dodatkowego zobowiązania podatkowego stanowiącego 100% kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę, które nie zostało wszczęte. Co istotne też, na co zwrócono już wcześniej uwagę przepisy prawa podatkowego takiej instytucji nie przewidują. Dotyczy to również wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej. Prawo podatkowe umożliwia bowiem w takiej sytuacji jedynie przywrócenie uchybionego terminu na ogólnych zasadach, o których jest mowa w art. 162 O.p. - co w tej sprawie nie miało miejsca.

Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przepisów art. 210 §4 O.p. w zw. z art. 217 §1 i 2 O.p. i art. 219 O.p., to Sąd, za wyjątkiem ogólnego stwierdzenia, że ich niewłaściwie zastosowane polegało: "na sporządzeniu błędnych rozstrzygnięć i uzasadnień, w których organy podatkowe nieprawidłowo uznały, że zaistniały przesłanki do pozostawienia bez rozpoznania wniosku o odroczenie terminu płatności (...) zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę." - nie znalazł w treści skargi szczegółowego uzasadnienia w tym zakresie. Rolą zaś Sądu nie jest doszukiwanie się motywów stawianych przez stronę zarzutów. Niemniej jednak, zaskarżone postanowienie DIAS i poprzedzające je rozstrzygnięcie Organu I instancji zawiera wszelkie przewidziane przez art. 210 §4 O.p. w zw. z art. 217 §1 i 2 O.p. i art. 219 O.p. elementy. Sporządzone zaś uzasadnienie jest logiczne, spójne i kompletne i poddaje się merytorycznej kontroli sądowej. Zgodnie z dyspozycją art. 210 §1 O.p. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał również podstawę prawną rozstrzygnięcia. Trudno więc uznać stawiane w skardze zarzuty za zasadne.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 233 §1 pkt 1 O.p., to Sąd (w tym przypadku) nie znalazł w treści skargi żadnego uzasadnienia na jego poparcie. Rolą zaś Sądu nie jest doszukiwanie się motywów stawianych zarzutów. Dlatego też zarzut ten Sąd pozostawił poza sferą swojego zainteresowania.

Wobec powyższego WSA w Olsztynie orzekł jak w sentencji i oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.