Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1122/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6j  ust. 3b i  ust. 3c,  art. 6k ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Dorota Kozłowska, Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na uchwałę Rady Gminy Mierzęcice z dnia 28 grudnia 2016 r. nr XXVII/211/2016 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Gminy M. (dalej – Rada Gminy, organ uchwałodawczy) w dniu 28 grudnia 2016 r. podjęła uchwałę nr XXVII/211/2016 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 30 grudnia 2016 r. poz. 7278 – dalej uchwała). Powołanym aktem prawa miejscowego ustalono ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami za rok od domku letniskowego, wykorzystywanego jedynie przez część roku, która stanowi iloczyn średniej ilości odpadów powstających na tych nieruchomościach na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określonej w § 2 ust. 3 (§ 1 ust. 2 uchwały). Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 uchwały ryczałtowa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od jednego domku letniskowego, wykorzystywanego jedynie przez część roku wynosi:

1) 200 zł rocznie, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny;

2) 400 zł rocznie, jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Pismem z dnia 12 lipca 2017 r. M. C. (dalej - skarżąca, strona) wezwała Wójta Gminy M. do usunięcia naruszenia prawa przejawiającego się w niezgodności § 2 ust. 3 uchwały z art. 6j ust. 3b i ust. 3c oraz art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1289 z późn. zm. – dalej u.c.p.g.). Mianowicie, zdaniem skarżącej, organ uchwałodawczy wbrew wymaganiom wynikającym z przywołanych uregulowań ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w treści uzasadnienia uchwały nie przedstawił udokumentowanych danych liczbowych będących podstawą do wyliczenia wysokości stawki opłaty od jednego domku letniskowego. Posłużono się jedynie ogólnym stwierdzeniem, że podwyższenie opłat nastąpiło w związku ze znacznym wzrostem ilości odbieranych odpadów komunalnych i wzrostem kosztów ich zagospodarowania. Jak twierdzi strona, brak należytego uzasadnienia dla przyjętych w uchwale wielkości stawek nie pozwala na kontrolę ich prawidłowości i wskazuje na dowolność sposobu ich ustalenia. W jej ocenie, określone wartości powinny być uzależnione od zweryfikowanej średniej ilości odpadów wytwarzanych na tych nieruchomościach w gminie, wyrażonej w pojemnikach. Minimalna pojemność pojemników powinna wynikać natomiast ze średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych na tych nieruchomościach. Podkreśliła, że bezskuteczna okazała się próba uzyskania od organu danych liczbowych, które należało uwzględnić przy ustalaniu wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z domków letniskowych. Z tych też względów, zdaniem skarżącej, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było zasadne.

Pismem z dnia 28 lipca 2017 r. Wójt Gminy M. przekazał Radzie Gminy do załatwienia według właściwości wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa.

Następnie Rada Gminy podjęła w dniu [...] r. uchwałę nr [...] w sprawie nieuwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr XXVII/211/2016 Rady Gminy M. z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty. Ustosunkowując się do stanowiska zaprezentowanego w wezwaniu, Rada Gminy podniosła, że wysokość kwestionowanych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalona została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. art. 6k ust. 2, art. 6j ust. 3b, art. 6r ust. 2 u.c.p.g. Wyjaśniono następnie, że ustalając wysokość ryczałtowej stawki opłaty od domku letniskowego wzięto pod uwagę, że na terenie Gminy M. jest 664 nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe wykorzystywane przez część roku. Z kolei na podstawie informacji uzyskanych z firmy A T. Spółka z o.o., która odbiera odpady komunalne z terenu Gminy M., ustalono średnią ilość odpadów powstających na tego typu nieruchomościach. Zgodnie z tymi informacjami na nieruchomościach zabudowanych domkami letniskowymi powstają odpady komunalne w średniej ilości 1.200 litrów rocznie, tj. 10 pojemników po 120 litrów. Koszt zagospodarowania 1 pojemnika odpadów komunalnych o pojemności 120 litrów określono na kwotę 20,02 zł, w przypadku odpadów zbieranych w sposób selektywny i kwotę 40 zł, w przypadku odpadów zbieranych w sposób nieselektywny. Zatem, jak twierdzi organ uchwałodawczy, przy ustalaniu ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami wzięto pod uwagę wszystkie przesłanki wymienione w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zwrócono także uwagę, że Regionalna Izba Obrachunkowa będąca organem nadzoru prawnego, nie wniosła uwag do podjętej uchwały nr XXVII/211/2016 z dnia 28 grudnia 2016 r. oraz nie wszczęła postępowania nadzorczego w stosunku do niej. Mając na względzie przytoczone argumenty Rada Gminy uznała, że nie § 2 ust. 3 uchwały nie narusza prawa.

Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem organu uchwałodawczego, powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm.), wniosła skargę na:

– uchwałę Rady Gminy M. nr XXVII/211/2016 z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty – w zakresie § 2 ust. 3,

– uchwałę Rada Gminy M. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie nieuwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr XXVII/211/2016 Rady Gminy M. z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.

Zdaniem skarżącej, ustalenie rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego wykorzystywanego jedynie przez 5 miesięcy w roku na bardzo wysokim poziomie, bez odniesienia się w uzasadnieniu projektu podjętej uchwały do wymogów art. 6j. ust. 3b i ust. 3c oraz art. 6k. ust. 1 pkt. 2 u.c.p.g., narusza jej uprawnienia dotyczące obowiązku wnoszenia ryczałtowej opłaty (daniny publicznej), do której zobowiązani są prawem właściciele nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe.

Uzasadniając skargę strona posłużyła się argumentacją przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo skarżąca podniosła, że wobec nieuwzględnienia jej wezwania do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. zwróciła się do Wójta Gminy o udzielenie informacji publicznej poprzez udostepnienie kserokopii dokumentów, które powinny zawierać informacje o danych liczbowych jakie należało uwzględnić zgodnie z wymogami prawa przy ustalaniu stawki opłaty ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli domków letniskowych. Jednak, jak stwierdza strona, do chwili wniesienia skargi nie uzyskała żądanej informacji publicznej. Wobec powyższego, w ocenie strony, skarga na uchwałę Rady Gminy M. nr XXVII/211/2016 z dnia 28 grudnia 2016 r. zasługuje na uwzględnienie.

Odpowiadając na skargę organ uchwałodawczy – reprezentowany przez Wójta Gminy - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko i przywołaną argumentację. Jego zdaniem, określenie wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z domków letniskowych nastąpiło w oparciu o analizę danych wskazanych prawem. Mianowicie uwzględniono informacje uzyskane od Spółki A, z których wynikało, że średnio na każdej tego typu nieruchomości wytwarzanych jest rocznie 1.200 litrów odpadów komunalnych, a więc 10 pojemników po 120 litrów. Wzięto pod uwagę, również koszt zagospodarowania jednego pojemnika odpadów, który dla odpadów segregowanych wynosi 20,02 zł, a dla niesegregowanych jest to koszt 40 zł. Wyjaśniono, że odbiór odpadów z terenu nieruchomości, na których posadowione są domki letniskowe, odbywa się przez cały rok, przy czym w okresie letnim (maj-wrzesień) odbiór obywa się w każdy poniedziałek, a w pozostałym okresie odbiór odpadów następuje dwa razy w miesiącu. Ponadto w ramach tej opłaty właściciele nieruchomości uprawnieni są m.in. do nielimitowanego przekazywania odpadów, przekazywania odpadów wielkogabarytowych oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w ramach organizowanych corocznie zbiórek. Odbierane są również odpady remontowo-budowane w ilości 1 m3 na każdą nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę podniesiono również, że ustalone w zaskarżonej uchwale stawki uwzględniają ponoszone przez gminę koszty funkcjonowania systemu. Podkreślono przy tym, że wpływy z opłaty za zagospodarowanie odpadów są przeznaczane tylko na funkcjonowanie systemu odbioru odpadów na terenie gminy, gdyż nie mogą być przeznaczone na inne zadania gminy. Zatem mając na uwadze powyższe oraz przepisy art. 6j ust. 3b i ust. 3c w związku z art 6r ust. 2 u.c.p.g. zasadnym jest stwierdzenie, iż Rada Gminy rozstrzygając o wysokości stawki za gospodarowanie odpadami dokonała szczegółowej kalkulacji, uwzględniając ilość odpadów odebranych w 2016 r. zarówno z nieruchomości zamieszkałych jak i z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz koszty funkcjonowania całego systemu. Wyjaśniono również, że zmiana wysokości stawki opłat była spowodowana znacznym wzrostem ilości odbieranych odpadów komunalnych, zwłaszcza z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz wysokości wynagrodzenia za wykonanie usługi odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej uchwały stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała wydana przez Radę Gminy M. nr XXVII/211/2016 z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.

Kontrolą działalności organów administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne objęte są między innymi - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z poźn. zm. – dalej p.p.s.a.) - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, przy czym kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem tych aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Przed przystąpieniem do badania zagadnień formalnych skargi wyjaśnić należy, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zaskarżona uchwała została wydana przed wejściem w życie wspomnianej nowelizacji, tj. przed 1 czerwca 2017 r.

Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z kolei w myśl art. 53 § 2 tej ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Zgodnie zaś z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm. – dalej u.s.g. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że warunkiem formalnym skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy jest wykazanie, że: 1) zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniej bezskutecznie wezwano gminę do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, 3) zachowany został termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu, skarga w niniejszej sprawie została poprzedzona bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Podmiot, który zaskarża uchwałę do sądu i domaga się stwierdzenia jej nieważności, musi wykazać interes prawny, który został naruszony określoną uchwałą, co wynika z powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r. sygn. akt I SA 1355/91, Lex nr 26058).

Zatem skargę w oparciu o ten przepis szczególny może wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej jedynie przez część roku na cele rekreacyjno-wypoczynkowe niewątpliwie wykazać może właściciel takiej nieruchomości.

W badanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca jest właścicielem domku letniskowego położonego na obszarze gminy objętym taką uchwałą. Zatem jest adresatem praw i obowiązków wymienionych w rozdziale 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a więc jest zobowiązana płacić ryczałtową opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, według przepisów zawartych w zaskarżonej uchwale. Posiada zatem interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.

Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, iż podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy mogą być tylko istotne naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa, to takiego rodzaju naruszenia prawa jak podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenie procedury podjęcia uchwały (zob. wyroki NSA: z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 117/11 oraz z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 412/11).

Zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Stosownie do treści art. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 6c ust. 1 i art. 6h u.c.p.g., do obowiązkowych zadań własnych gmin należy utrzymanie czystości i porządku w gminach, a wykonując to zadanie gminy obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, co polega m.in. na zorganizowaniu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zaś właściciele nieruchomości zobowiązani są ponosić na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Skarżąca identyfikuje niezgodność przedmiotowej uchwały z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wskazuje, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie zawiera danych, które w myśl art. 6j ust. 3b i ust. 3c u.c.p.g. winny być uwzględnione przy określaniu ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Tym samym pozbawiona zostało możliwości weryfikacji prawidłowości ustalenia wysokości tej opłaty, a w dalszej kolejności naruszono jej interes prawny, jako zobowiązanej do jej uiszczania.

Zgodnie z treścią art. 6j ust. 3b i ust. 3c u.p.c.g. w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cel rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (ust. 3b). Ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, wyrażonej w liczbie pojemników i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 (ust. 3c). Natomiast w myśl art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. rada gminy w drodze uchwały ustala stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

Przepis art. 6j ust. 3b i ust. 3c u.c.p.g. obowiązuje od dnia 1 lutego 2015 r., został wprowadzony ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 87). W uzasadnieniu do wprowadzonej noweli wskazano, że głównym celem zmian jest dostosowanie przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12. W orzeczeniu tym TK zakwestionował dowolność, jaką dawały gminom przepisy regulujące ustalanie opłaty za gospodarowanie odpadami (nie określały jej górnej granicy). Jednocześnie uproszczono przepisy dotyczące naliczania opłat za gospodarowanie odpadami z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe i wprowadzono obowiązek uchwalania ryczałtowej stawki rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego lub od innej nieruchomości. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lipca 2016 r. o sygn. akt II FSK 958/16 opłata ta płatna jest raz w roku ryczałtem. Nie zależy od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości, jest bowiem obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na takich nieruchomościach. Stanowi ekwiwalent na rzecz gminy za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych powstających na nieruchomości w ciągu całego roku kalendarzowego. Bez znaczenia pozostaje również kwestią ile miesięcy w roku domek letniskowy zostaje zamieszkiwany.

Do akt sprawy załączono "Kalkulację stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" opatrzoną podpisem Wójta Gminy M., bez podania daty jej sporządzenia. Załączona do akt kalkulacja kosztów związanych z zagospodarowaniem odpadów komunalnych dla domków letniskowych oparta jest na założeniu, że w przeciągu roku sprzed domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych jedynie sezonowo odbieranych jest średnio 10 pojemników o wielkości 120 litrów (6.637 : 664 = 9,995 pojemników o poj. 120 l, gdzie: 6.637 – łączna liczba pojemników o poj. 120 l odebrana z terenu domków letniskowych, 664 – liczba domków letniskowych). Należy przez to rozumieć, że chodzi o wyliczoną średnią ilość odbieranych pojemników z każdej nieruchomości o charakterze rekreacyjnym. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach" nakazuje co najmniej uprawdopodobnienie poczynionych w tym zakresie ustaleń. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony. Organ dokonał następnie przemnożenia ilości pojemników przez stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która wynosi za jeden pojemnik 120 litrów odpadów segregowanych 20 zł, a odpadów niesegregowanych 40 zł.

Metodologia obliczenia rocznej opłaty ryczałtowej za nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b i ust. 3c u.c.p.g. uwzględnia zatem wymóg ustawy, aby stawka ta ustalana była jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na wyżej wymienionych nieruchomościach wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Należy zwrócić uwagę na fakt, że poza przywołanym przepisem ustawodawca nie przekazuje żadnych dodatkowych wskazówek dotyczących sposobu ustalenia średniej ilość odpadów powstających na wymienionych nieruchomościach.

Dostrzec również należy, że wspomniana "Kalkulacja" oprócz określenia ilości domków letniskowych i średniej ilości odbieranych z ich terenu odpadów komunalnych zawiera także pozostałe szczegółowe informacje i dane, które miały wpływ na ustalenie stawki ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6j ust. 3b u.c.p.g. Mianowicie wskazano w niej także podmiot, który zajmuje się odbiorem, transportem i zagospodarowaniem odpadów powstających na terenie Gminy M., z powołaniem umowy, jako podstawy świadczenia tych usług. Udostępniono również dane dotyczące cen za zagospodarowanie poszczególnych rodzajów odpadów, tj.: zmieszane odpady komunalne – 385 zł/Mg, segregowane odpady komunalne – 280 zł/Mg, odpady remontowo-budowlane – 90 zł/Mg. We wspomnianym dokumencie dokonano jednocześnie porównania wysokości wydatków na wynagrodzenie z tytułu korzystania z usług podmiotu świadczącego usługi związane z zagospodarowaniem odpadów, z którego wynika wyraźny wzrost wydatków z tego tytułu (średnio w 2015 r. wydatkowano na ten cel – 46.215,47 zł, a w 2016 r. – 90.710,97 zł). Podano także wysokość pozostałych kosztów obsługi systemu zagospodarowania odpadów, które obejmują także wynagrodzenie pracowników, wynoszących – 45.853,14 zł. Wzrost ilości odbieranych odpadów obrazuje tabela "Odpady odebrane i zagospodarowane w roku 2015 i 2016 (w okresie od stycznia do października)". Odnotowano w niej wzrost ilości odbieranych odpadów i to zarówno odpadów komunalnych segregowanych, jak i niesegregowanych (zmieszane odpady komunalne: w 2015 r. – 1635,21 Mg, w 2016 r. – 1915,92 Mg; segregowane odpady komunalne: w 2015 r. - 448 Mg, w 2016 r. - 578,26 Mg; odpady remontowo-budowlane: w 2015 r. – 45,78 Mg, w 2016 r. – 117,42 Mg). W tabeli "Ilość odebranych odpadów z podziałem na typ nieruchomości" przedstawiono udział odpadów odbieranych z nieruchomości, na których zlokalizowane są domki letniskowe, w stosunku do nieruchomości zamieszkałych.

Ostatecznie przyjęte przez Radę Gminy stawki opłat były w istocie wynikiem kalkulacji uwzględniającej, w szczególności: koszty funkcjonowania całego systemu odbioru odpadów, a także ilość odebranych odpadów w 2016 r. zarówno z nieruchomości zamieszkałych, jak również z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe. Tu zwrócić należy uwagę na sygnalizowany wzrost wytwarzanych odpadów, w szczególności na terenie domków letniskowych, a co za tym idzie wzrost wynagrodzenia za usługi odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów.

W omawianej ustawie nie zdefiniowano pojęcia domku letniskowego oraz nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W związku z powyższym pojęciom tym należy nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym. Domki letniskowe nie służą do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, tylko do celów związanych z wypoczynkiem. Inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe stanowią otwartą kategorię nieruchomości, o zaliczeniu do której decydują pełnione funkcje (np. ogródki działkowe). Zatem takie nieruchomości nie są wykorzystywane do zamieszkiwania, tylko w celu czasowego przebywania w związku z wypoczynkiem. W przypadku objęcia przez gminę zorganizowanym przez nią systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości z domkami letniskowymi i innych wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe przez część roku, na gminie ciąży obowiązek podjęcia uchwały określającej ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Taka sytuacja zachodzi w badanej sprawie. Na jej potrzeby wskazać także należy, że opłata ryczałtowa to opłata ustalona niezależnie od liczby świadczeń. Tak więc ryczałt to sposób płatności, w którym wnosi się zawsze taką samą opłatę, niezależnie od innych czynników. Tym samym podnoszony przez skarżącą fakt wykorzystywania nieruchomości jedynie przez 5 miesięcy w roku pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Istotnym elementem jest bowiem ilość wywarzanych odpadów komunalnych na wszystkich nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe.

W ocenie Sądu, w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zasadnym jest twierdzenie, że zaskarżona uchwała nie zawiera istotnych naruszeń prawa. Mianowicie ryczałtowa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe została określona zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 6j ust. 3c u.c.p.g.

Końcowo wyjaśnić należy, że Sąd uznał, że skarga nie dotyczy wymienionej w jej petitum uchwały Rady Gminy M. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie nieuwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr XXVII/211/2016 Rady Gminy M. z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty. Treść skargi jednoznacznie dowodzi bowiem, że jedynie uchwała z dnia 28 grudnia 2016 r. nr XXVII/211/2016 traktowana jest przez stronę jako akt naruszający jej interes prawny. Ponadto uchwała z dnia 14 sierpnia 2017 r. jest jedynie odpowiedzią Rady Gminy, jako organu kolegialnego, na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z poźn. zm.) orzekł o oddaleniu wniesionej skargi, jako niezasadnej.