Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 689/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 8,9,75,77,78,80,81,86
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 107 § 3, 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 132 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. J., M. D., W. J., A. J. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie waloryzacji i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] [...] z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B. J., M. D., W. J., A. J. i M. K. solidarnie kwotę 745 (siedemset czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania B. J. M. D., W. J., A. J. i M. K. od decyzji Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej w sentencji i orzekł o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania ustalonego ostateczną decyzją Zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1980 r. Nr [...] orzekającą o odszkodowaniu za nieruchomość przejętą na rzecz Państwa położoną w K. przy ul. [...] o powierzchni 10.850 m², oznaczoną wówczas jako działki nr 1673 i nr 1635/1 na rzecz spadkobierców J. J., tj. na rzecz: B. J., M.D., W. J., A.J. i M. K.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy tytułem wstępu wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. adw. M. T., działający jako pełnomocnik B. J., A. J., M. K., W. J. i M.D. wystąpił do Starosty [...] o dokonanie waloryzacji i wypłatę odszkodowania, na podstawie art. 132 ust . 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2015 r., poz. 1774 - dalej powołanej jako u.g.n.), za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w K. przy ul. [...] o pow. 10.850 m².

Wnioskodawca podniósł, iż ww. nieruchomość stanowiła własność J.J. Zgodnie z decyzją Zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] marca 1980 r. nr [...] ustalono odszkodowanie za ww. nieruchomość przejętą na rzecz Państwa na kwotę 198.633,00 zł. Przyznana kwota nie została wypłacona nigdy uprawnionemu, ani też złożona do depozytu sądowego, zgodnie z wymogami ówczesnych przepisów.

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 104 i 105 k.p.a., w związku z art. 128 i nast. u.g.n., orzekł o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] o pow. 10.850 m², oznaczoną jako działki nr 1673/1 i 1635/1.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia podał, że zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] lipca 1979 r. ustalony został teren budowlany między ulicami: [...] i [...] oraz jego podział na działki budowlane. Zgodnie z załącznikiem graficznym do powyższego zarządzenia jego działaniem objęta została m.in. działka nr 1673 i działka nr 1635/1 stanowiące własność J. J.

Decyzją z dnia [...] marca 1980 r. [...] Zastępca Naczelnika Miasta i Gminy w K. ustalił odszkodowanie za nieruchomość przejętą na rzecz Państwa na mocy zarządzenia nr [...] z dnia [...] lipca 1979r. o pow. 10.850 m², położoną w K. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr 1673 i nr 1635/1 na kwotę 198.633,00 zł. Decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna z dniem 15 kwietnia 1980 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania organ I instancji podjął działania zmierzające do odnalezienia dokumentacji odnoszącej się do przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. W dokumentacji archiwalnej odnaleziono szacunek z dnia 20 listopada 1979 r. dotyczący działek i upraw rolnych położonych w K. między ul. [...] i [...]. Odszkodowanie zostało ustalone na podstawie ww. szacunku, zgodnie z którym za działkę nr 1673 o pow. 7495 m² ustalono odszkodowanie w wysokości 134.910,00 zł, za działkę nr 1635/1 o pow. 3355 m² - odszkodowanie w wysokości 60.390,00 zł. Ustalono również odszkodowanie za naniesienia roślinne (zasiew trawy i żyta) w wysokości 3.333 zł. Łącznie wysokość odszkodowania zgodnie z wyceną określono na kwotę 198.633,00 zł.

Organ II instancji objaśnił, iż Starosta [...] szukając materiału dowodowego w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania wystąpił do wszystkich możliwych archiwów oraz urzędów z zapytaniem o dokumentację dotyczącą wypłaty odszkodowania. Organ I instancji wystąpił również do banków, w celu odnalezienia dokumentacji potwierdzającej wypłatę odszkodowania, a także wystąpił do Banku Spółdzielczego w K. o udzielenie informacji na temat osób pracujących w okresie wydawania i wykonania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Wszystkie osoby, które mogły zostać uznane za świadków zgodnie oświadczyły, iż nie pamiętają sprawy wypłaty odszkodowania bądź bezpośrednio się tym nie zajmowały.

Na podstawie uzyskanych informacji z archiwum Urzędu Miasta i Gminy w K. ustalono osoby, które w dacie wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1980 r. pracowały w urzędzie na stanowiskach związanych z obsługą księgowości lub pokrewnych. W odpowiedzi na skierowane zapytania wszystkie osoby oświadczyły, iż nie mają wiedzy na temat wypłaty odszkodowania bądź w tym czasie pracowały na stanowiskach niezwiązanych z obsługą wypłaty odszkodowań.

Organ odwoławczy wyjaśnił w dalszej kolejności, iż w aktach sprawy znajduje się porozumienie z dnia 29 sierpnia 1995 r., z którego wynika, iż J. J. zwrócił Skarbowi Państwa odszkodowanie jakie otrzymał w 1980 r. za nieruchomość położoną w K. ozn. nr działki 1066/3 o pow. 0,0545 ha. Porozumienie zostało podpisane przez pełnomocnika J. J. – J. J. Porozumienie o podobnej treści w zakresie zwrotu odszkodowania, odnoszące się do zwrotu innych działek było zawarte w dniu 18 września 1996 r. Zdaniem organu I instancji, dokumentem potwierdzającym, że wypłata odszkodowania nastąpiła jest r. w sprawie z wniosku J. J. o przywrócenie własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr 1001/5 i 1057 oraz zwrocie pobranego odszkodowania. Treść protokołu została spisana w toku prowadzonego wówczas postępowania o zwrot nieruchomości - m.in. działki nr 1001/5, która była częścią dawnej działki nr 1635/1. Dokumentem potwierdzającym, że wypłata odszkodowania nastąpiła jest także pismo Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...] skierowane do byłego właściciela nieruchomości – J. J. w sprawie terminu spotkania zaplanowanego na dzień [...] lipca 1996 r., na którym miały być wyjaśnione kwestie związane ze zwrotem pobranego odszkodowania za grunty położone pomiędzy ul. [...] a ulicą [...], a także sposób przywrócenia własności części nieruchomości pomiędzy ulicami [...] a [...]. Dokumentem potwierdzającym wypłatę odszkodowania jest także notatka służbowa spisana w dniu 28 sierpnia 1995 r. w Urzędzie Rejonowym w T. na okoliczność rozmowy z J. J., z której treści wynika, iż J. J. został poinformowany o obowiązku zwrotu wypłaconego odszkodowania za działkę położoną w K. oznaczoną jako działka nr 1066/3 o pow. 0,0545 ha.

Zgodnie z informacją z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dla Powiatu [...] działka nr 1066/3 odpowiada części dawnej działki nr 1635/1, o której mowa w decyzji z dnia [...] marca 1980 r. [...].

Dowodem potwierdzającym wypłatę odszkodowania jest również protokół spisany w dniu 19 stycznia 2010 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Ł. z rozmowy, podczas której B. J. oświadczyła, że z posiadanych przez nią wiadomości wynika, że J.J. otrzymał odszkodowanie na podstawie decyzji z dnia [...] marca 1980 r.

Organ I instancji stanął na stanowisku, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego, należy uznać, iż wypłata odszkodowania ustalonego ww. decyzją z 1980 r. nastąpiła. W związku z powyższym żądanie wnioskodawców w zakresie waloryzacji i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył adw. M. T., pełnomocnik B. J., A. J., M. K., M. D. i W. J. Wydanej w sprawie decyzji z [...] listopada 2015 r. zarzucił naruszenie "podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, 8, 9, 77, 80 i 81 k.p.a., polegające na ich niezastosowaniu przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy", "art. 105 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji, albowiem wydana decyzja jest decyzją odmowną, podczas gdy art. 105 k.p.a. odnosi się do umorzenia postępowania w sprawie (...)", "art. 104 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie" a także "dowolność oceny przez organ zebranego materiału dowodowego, niewyczerpujące zabranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niewskazanie wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł oraz zwłaszcza wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w konsekwencji oparcie decyzji na błędnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego".

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U Nr 27, poz. 192) w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie wskazanego przez organ I instancji zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy K. nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Państwa. Podstawą prawną decyzji z dnia [...] marca 1980 r. przyznającą odszkodowanie za nieruchomość przejętą w opisanym wyżej trybie był art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz art. 6, 12 i 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Wskazany wyżej art. 10 ust. 1 w dacie wydania kwestionowanej decyzji stanowił, że za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2 wypłaca się odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości.

Nadto odszkodowanie ustalone decyzją, podlegało wypłacie na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przepis art. 12 ustawy stanowił, że suma pieniężnego odszkodowania za nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, rybne, hodowlane lub ogrodnicze oraz za domy jednorodzinne, lokale w małych domach mieszkalnych i za działki pod budowę takich domów jest płatna w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja ustalająca odszkodowanie stała się ostateczna.

Następnie organ II instancji objaśnił, iż zgodnie z załączonym do akt sprawy postanowieniem Sądu Rejonowego w T., Wydział [...] Cywilny z [...] grudnia 2000 r., sygn. akt [...] spadek po J. J. nabył w całości syn J.J.. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...] spadkobiercami J. J. są B. J. w 1/4 części oraz M.K., A. J. i M. J. po 3/16 części spadku.

W dalszej kolejności organ odwoławczy zaznaczył, iż w postępowaniu dotyczącym zaskarżonej decyzji, wniosek pochodzi od ww. spadkobierców pierwotnego właściciela i dotyczy wypłaty odszkodowania przyznanego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1980 r. przy uwzględnieniu waloryzacji.

Żądanie wypłaty odszkodowania ustalonego decyzją ostateczną podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy aktualnie obowiązującej u.g.n.

Zgodnie z art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Wobec treści art. 5, 227 i 132 u.g.n. przyznać należy rację wnioskodawcom, że roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi roszczenie cywilnoprawne. Jednakże z woli ustawodawcy o roszczeniu tym orzeka się w drodze decyzji w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, iż również wypłaty ustalonej kwoty odszkodowania, wcześniej zwaloryzowanej należy dokonywać na podstawie przepisów prawa administracyjnego, poprzez wydanie stosownej decyzji. Taka forma decyzji administracyjnej wynika z art. 132 ust. 3 u.g.n., który stanowi, iż wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.

Organ II instancji podniósł, iż od wydania ostatecznej decyzji ustalającej odszkodowanie nastąpił znaczny upływ czasu - ponad 36 lat, zatem kwestia wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa z tej decyzji wymagała przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia czy rzeczywiście nie dokonano w przeszłości jego przekazania na rzecz właściciela.

W ocenie Wojewody [...] w rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że ustalone odszkodowanie za działkę nr 1673 o pow. 7495 m² wynosiło 134.910,00 zł, za działkę nr 1635/1 o pow. 3355 m² - 60.390,00 zł, zaś za trawę i żyto 3.333,00 zł. Wartość ogólna wyniosła w wysokości 198.633,00 zł. Ustalająca odszkodowanie decyzja z dnia [...] marca 1980 r. stała się ostateczna w dniu 15 kwietnia 1980 r. Niewątpliwie zatem właściwy organ administracji miał obowiązek wypłacić odszkodowanie do dnia 15 lipca 1980 r., tj. w terminie trzech miesięcy, o którym stanowi art. 12 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Niekwestionowanym jest, że nie zachował się żaden finansowy dowód potwierdzający dokonanie wypłaty tego odszkodowania. Podjęte przez organ I instancji działania nie doprowadziły do odnalezienia dokumentów potwierdzających fakt i formę dokonania wypłaty odszkodowania ustalonego omawianą decyzją.

Wojewoda przytoczył poszukiwania archiwalne poczynione przez organ I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 18 marca 2015 r. Burmistrz K. poinformował, iż według obowiązującego w dacie wydania decyzji z 1980 r. jednolitego rzeczowego wykazu akt, czas przechowywania wynosił 15 lat. Dokumentacja finansowa potwierdzająca wypłatę odszkodowania miała czas przechowywania ok. 5 lat, po upływie tego czasu najprawdopodobniej została zniszczona.

Nadto pismami z 21 kwietnia 2015 r., 12 maja 2015 r. oraz 29 czerwca 2015 r. skierowano zapytania odnośnie zrealizowania wypłaty odszkodowania do PKO S.A., PKO Bank Polski Spółka Akcyjna oraz Banku Spółdzielczego Towarzystwa Oszczędnościowo-Pożyczkowego PA-CO-Bank w P. Uzyskane odpowiedzi nie wniosły niczego nowego do sprawy. Organ I instancji dopuścił z urzędu dowód z oświadczeń ośmiu świadków - byłych pracowników Urzędu Miejskiego w K. oraz Banku Spółdzielczego w K. zatrudnionych w ww. instytucjach,

w komórkach zajmujących się wypłatami świadczeń pieniężnych, w 1980 r. tj: K. K., H. S., Z.S., A. W., H. W., J.S. i S.W. Ze złożonych przez ww. osoby pism wynika jednoznacznie, iż nie pamiętają one okoliczności wypłaty wskazanego odszkodowania na rzecz osoby uprawnionej.

W ramach prowadzonego postępowania Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dla Powiatu [...] w piśmie z 21 lipca 2015 r. poinformował, iż dawnym wywłaszczonym działkom nr 1635/1 i 1673 o pow. 1,0850 ha, wg mapy 198/15-007/79, odpowiadają obecnie części działek nr: 1001/2, 1008, 1011, 1012, 1018,1023, 1016, 1027, 1029, 1031, 1033, 1021, 1037, 1039, 1040, 1041, 1042, 1026/1, 1049, 1050, 1051, 1070, 1056, 1057, 1058, 1069, 1063 i całe działki nr 1066/3, 1001/7, 1001/8, 1001/4, 1001/3, 1007, 1017 i 1022 położone w obrębie [...] m. K. Ww. nowe działki powstały w wyniku podziału starych działek 1672, 1673, 1634/1 i 1635/1 w robocie nr ewid. 53/79 z 1979 r.

Organ odwoławczy podkreślił, iż nie zachował się żaden dowód potwierdzający jednoznacznie dokonanie wypłaty odszkodowania, jednakże podjęte przez organ I instancji działania doprowadziły do odnalezienia dokumentów, które w ocenie organu odwoławczego mają decydujące znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Do akt sprawy załączono bowiem dokumentację archiwalną dotyczącą przejęcia przez Skarb Państwa innych nieruchomości należących do J.J.

W wyniku wykonania kolejnego zarządzenia Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] kwietnia 1983 r., decyzją z dnia [...] listopada 1983 r. znak; [...], wydaną w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, orzeczono o ustaleniu odszkodowania w wysokości 310.980,44 zł na rzecz J. J. za nieruchomość o pow. 0,2481 ha, położoną w K. przy ul. [...] oznaczoną jako działki nr 307/1 i 307/5, przejętą na własność Państwa. Powyższa decyzja została zaskarżona przez J. J.. Decyzją z dnia [...] lutego 1984 r., znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał ją w mocy. W aktach sprawy znajdują potwierdzenia przekazania kwoty 310.980,00 zł na konto NBP B., celem jej odbioru przez właściciela (vide: pisma Zarządu Gospodarki Terenami w K. z 24 i 25 kwietnia 1984 r.).

Odnaleziono również dokumentację związaną z wnioskiem J. J. z dnia 12 listopada 1994 r. o zwrot przejętych działek położonych w K. przy ul. [...] ozn. byłymi nr 307/1 i 1635/1, jako niewykorzystanych zgodnie z celem przejęcia.

W wyniku powyższego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z [...] lutego 1995 r., znak: [...] umorzono postępowanie prowadzone na wniosek J. J. o zwrot części nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] ozn. nr 307/1, obecnie wchodzącej w skład części działek nr 602, 603, 604, 605, 606, 607, 608, 609, 610, 611.

Natomiast decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T.M. z dnia [...] kwietnia 1995 r. znak: [...] umorzono postępowanie o zwrot części nieruchomości oznaczonej byłym nr 1635/1, obecnie nr 1066/3.

W uzasadnieniu obu ww. decyzji wskazane zostało, iż ww. nieruchomości (działki nr 307/1 i 1635/1) nie zostały przejęte na własność Państwa na mocy zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziale na działki budowlane, bowiem "nie czyni ono zadość wymogom prawa". Ponieważ J.J. nie utracił własności ww. nieruchomości, brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania o zwrot nieruchomości.

W uzyskanych aktach archiwalnych znajduje się również szereg dokumentów, potwierdzających ustalenia odnośnie konieczności zwrotu przez J. J. wypłaconego odszkodowania za nieruchomości, które nie zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa.

Z notatki służbowej sporządzonej dnia 28 sierpnia 1995 r. w Urzędzie Rejonowym w T. wynika, iż J. J. wyraził zgodę na zwrot wypłaconego odszkodowania za działkę nr 1066/3 o pow. 545 m², która nie stała się własnością Skarbu Państwa.

W dniu 29 sierpnia 1995 r. zostało zawarte porozumienie między kierownikiem Urzędu Rejonowego w T. a J.J., działającym w imieniu ojca J. J., na okoliczność zwrotu odszkodowania. Ustalone zostało, że właściciel zwróci Skarbowi Państwa odszkodowanie, jakie otrzymał w 1980 r. za nieruchomość położoną w K. ozn. nr działki 1066/3 o pow. 0,0545 ha. Wyliczono kwotę do zwrotu, po denominacji, w wysokości 433,06 zł.

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. znak: [...] stwierdzono nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] listopada 1983 r. znak; [...] o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Państwa oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] lutego 1984 r. W jej treści wskazano, iż grunty J. J. objęte zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] kwietnia 1983 r., nie przeszły na własność Państwa. J.J. jest nadal właścicielem nieruchomości, za którą otrzymał odszkodowanie w wysokości 310,980,44 zł.

Dalsza korespondencja w sprawie potwierdza, iż podjęte zostały czynności celem odzyskania od J. J. wypłaconego w 1983 r. odszkodowania (vide: pismo urzędu Miejskiego w K. z dnia 16 kwietnia 1996 r., 11 czerwca 1996 r., pismo Kierownika Urzędu Rejonowego w T. M. z dnia 4 lipca 1996 r.).

W aktach sprawy znajduje się porozumienie zawarte w dniu 18 września 1996 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w T. M. a J.J., działającym za ojca J. J., na okoliczność zwrotu odszkodowania. Ustalone zostało, iż właściciel zwróci Skarbowi Państwa odszkodowanie, ustalone decyzją z dnia [...] listopada 1983 r., NR [...], za nieruchomość położoną w K. oznaczoną nr działek 307/1, 307/3 pomniejszone o kwotę za działki nr 608/2, 609/2, 610/2, 612/2 o pow. ogólnej 0,0827 ha, w których posiadaniu nie jest Skarb Państwa.

W kolejnym protokole spisanym dnia 11 marca 1997 r. w Urzędzie Rejonowym w T. M., pomiędzy J. J., pełnomocnikiem J. J. a z-cą kierownika odnotowano, iż w 1983 r. wypłacono J. J. odszkodowanie za przejętą nieruchomość położoną w K. o pow. 0,2481 ha, ozn. nr działek 307/1 i 307/3, ustalone decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] listopada 1983 r. Cześć odszkodowania została już przez J. J. zwrócona na rzecz Skarbu Państwa w wyniku porozumienia z dnia 18 września 1996 r.

Nadto organ odwoławczy podniósł, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawcy zarzucili organowi I instancji dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów, co stanowiło naruszenie przepisów art. 7, 8, 9, 77 80 i 81 k.p.a., podkreślając, iż odszkodowanie przyznane J. J. nie zostało mu nigdy wypłacone. Podkreślenia wymaga, że wnioskodawcy nie kwestionowali w toku postępowania administracyjnego, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1980 r. przyznająca odszkodowanie za grunt oraz naniesienia zielone znajdujące się na działkach nr 1673 i 1635/1 została prawidłowo doręczona spadkodawcy, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili także, by dawny właściciel kwestionował tę decyzję.

Jak wskazuje opisana wyżej dokumentacja, J. J. działając w sprawie osobiście i przez syna J. J. skutecznie dochodził swoich uprawnień m.in. w stosunku do części działki nr 1635/1, oznaczonej później jako działka nr 1066/3 o pow. 0,545 ha, domagając się jej zwrotu. W ramach prowadzonego postępowania zwrotowego ustalono, iż ww. nieruchomość nie została skutecznie przejęta na rzecz Skarbu Państwa, wobec czego stanowiła nadal własność J. J.. W konsekwencji powyższego, J. J. zobowiązał się do zwrotu otrzymanego w 1980 r. odszkodowania, co potwierdza w sposób bezsporny porozumienie zawarte w dniu 29 sierpnia 1995 r. Skoro J. J. zobligował się do zwrócenia odszkodowania otrzymanego za działkę nr 1066/3 stanowiącą część działki oznaczonej uprzednio nr 1635/1 to należy wysnuć wniosek, iż odszkodowanie za działkę nr 1635/1 i działkę nr 1673, ustalone w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1980 r. zostało stronie wypłacone. Trudno bowiem byłoby uznać za zgodne z zasadami logiki, iż strona zwraca organowi odszkodowanie, którego nie otrzymała. Analogiczne postępowanie było prowadzone w stosunku do działki nr 307/2, przejętej decyzją z 1983 r. W tym przypadku również właściciel oddał otrzymane uprzednio odszkodowanie.

Podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy dokumentacja potwierdzająca wypłatę przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę.

W ramach każdego postępowania organ, w myśl zasad wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., winien stać na straży praworządności i podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, pamiętając o tym, że konkretna okoliczność może być uznana za udowodnioną wyłącznie w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Odnośnie podniesionego przez pełnomocnika stron argumentu o konieczności przesłuchania stron na okoliczność, która jest przedmiotem rozstrzygnięcia wyjaśnić trzeba, iż stosownie do treści art. 86 k.p.a., który reguluje ten środek dowodowy, przesłuchanie strony jest możliwe dopiero w sytuacji, gdy organ ustalił stan faktyczny sprawy za pomocą innych środków dowodowych i nadal istnieją niewyjaśnione wątpliwości istotne dla rozstrzygnięcia. Uznać należy, że jest to dowód o charakterze posiłkowym. Przepis art. 86 k.p.a. powinien być interpretowany jako możliwość przesłuchania strony po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Organ administracji jest zatem zobowiązany do przesłuchania strony, jeżeli wyczerpał inne możliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 678/13).

W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie przesłuchanie stron nie wniosłoby nic nowego do sprawy, na co zresztą zwraca uwagę sam pełnomocnik stron, wskazując, iż B.J. "nie występowałaby z wnioskiem o dokonanie waloryzacji i wypłaty odszkodowania, gdyby zostało ono wcześniej wypłacone". W tym stanie sprawy zarzut braku zeznań stron nie jest trafny.

Reasumując, zdaniem Wojewody [...] organ rozpatrujący niniejszą sprawę wywiązał się ze swojego ustawowego obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Rozpoznając wniosek złożony wiele lat po okresie, przez który właściwe państwowe jednostki organizacyjne miały obowiązek przechowywania dokumentacji potwierdzającej wypłatę odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, organ pierwszej I instancji orzekający w sprawie, poszukiwał takich dokumentów na wiele sposobów. Starosta [...] wykorzystał wszystkie dowody uzyskane w sprawie. Rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego i zostało logicznie uzasadnione. Tym samym zarzuty podniesione przez skarżących nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

W ocenie Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie nie ma uzasadnionych podstaw, by uznać, jak twierdzą wnioskodawcy, iż odszkodowanie ustalone decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1980 r"[...] nie zostało skutecznie wypłacone J.J. Analiza akt prowadzonego w Urzędzie Rejonowym w T. w latach 1994-1995 r. postępowania zwrotowego potwierdza, iż z całą pewnością w stosunku do części nieruchomości, położonej w K. przy ul. [...] oznaczonej w 1980 r. nr działki 1635/1 o pow. 0,3355 ha, stanowiącej według stanu na 1995 r. działkę nr 1066/3 o pow. 0,0545 ha nastąpił zwrot przyznanej w 1980 r. kwoty odszkodowania. Nie ma zatem podstaw sądzić, aby odszkodowanie ustalone w wysokości 198.633,00 zł nie zostało w całości wypłacone J.J. w 1980 r.

Organ odwoławczy przyznał rację pełnomocnikowi stron, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ I instancji błędnie powołał się na art. 105 k.p.a., który reguluje instytucję umorzenia postępowania. Jednakże nieprawidłowe umieszczenie w podstawie prawnej przepisu, który nie ma w sprawie zastosowania, nie przekreśla bytu takiego orzeczenia.

Jednocześnie w sentencji skarżonej decyzji organ I instancji nieprawidłowo opisał działkę, która była przedmiotem badania w niniejszej sprawie, wskazując jej nr "1673/1", a powinno być "1673". Nadto stroną postępowania była M. D. a nie M. J., jak zostało to określone w sentencji decyzji. Jednakże samo uzasadnienie decyzji, a w szczególności dane w nim zawarte pozwalają na dokładne określenie zarówno nieruchomości, będącej przedmiotem sporu jak i stron postępowania. Dostrzeżone błędy stanowią zatem jedynie pomyłki pisarskie, które w żaden sposób nie powodują konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Tym samym organ II instancji uznał, że w niniejszej sprawie wykazane nieprawidłowości w sentencji zaskarżonego orzeczenia nie powodują konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a nadto pozwala na zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji i orzeczeniem co do istoty sprawy, przez co kwestionowana decyzja mieści się w porządku prawnym.

Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyli B. J., M. D., W. J., A. J. i M. K. zarzucając zaskarżonej decyzji:

a) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 9, 75, 77, 78, 80, 81, 86 k.p.a. polegające na ich niepełnym zastosowaniu przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy poprzez niedokładne i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, oparcie się w zasadzie li tylko na dowodach pośrednich, w tym wyciąganie wniosków w zakresie ustalania przedmiotu sprawy w oparciu o materiał dowodowy dotyczący innego postępowania, w ogóle nie związanego z niniejszą sprawą i dotyczącego innej nieruchomości skarżących, a mianowicie działki o numerze 307/1 w ogóle nie objętej wnioskiem o dokonanie waloryzacji i wypłatę odszkodowania, oparcie się przy dokonywaniu ustaleń faktycznych na domniemaniach, w tym czynionych w oparciu o inne dokumenty nie związane w ogóle z przedmiotem rozpatrywanej sprawy, oparcie decyzji administracyjnej w istocie na poszlakach, nie zaś na bezpośrednich dowodach, załatwienie sprawy całkowicie bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, niedochowanie zasady przekonywania strony oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie, a zwłaszcza zaniechanie przesłuchania stron niniejszego postępowania, w sytuacji, gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla jej rozstrzygnięcia, co zresztą wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż sam organ wskazuje, iż w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów bezpośrednich mogących stanowić podstawę do wydania orzeczenia rozstrzygającego istotę sprawy,

b) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji ze wskazaniem przepisów prawa oraz art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego, pomimo iż dowody zebrane przez organ I instancji nie mogą stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jako że są to dowody pośrednie, stanowiące poszlaki, zaś rozumowanie zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego stanowią w istocie domniemania, nie opierają się zaś na dowodach bezpośrednich, co oznacza, iż organ administracyjny oparł swoją decyzję nie na dowodach, a jedynie na zasadzie swej uznaniowości,

c) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 132 ust. 3 u.g.n. polegające nie jego niezastosowaniu w realiach niniejszej sprawy na skutek naruszenia przepisów postępowania, o których mowa powyżej.

Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] ustosunkowując się do zarzutów skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i w związku z tym wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., uchylająca decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej w sentencji i orzekająca o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania ustalonego ostateczną decyzją Zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1980 r. Nr [...] orzekającą o odszkodowaniu za nieruchomość przejętą na rzecz Państwa położoną w K. przy ul. [...] o powierzchni 10.850 m², oznaczoną wówczas jako działki nr 1673 i nr 1635/1 na rzecz spadkobierców J. J., tj. na rzecz: B. J., M.D. , W.J., A.J. i M. K.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 77 § k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W niniejszej sprawie podstawą żądania wnioskodawców, obecnie skarżących przepisem materialnoprawnym jest art. art. 132 ust. 3 u.g.n. Przepis ten stanowi, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Zawarta w tym przepisie regulacja ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, o ile nie zostało ono oczywiście wypłacone uprawnionemu - byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego. Według twierdzeń skarżących przyznane decyzją Zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] marca 1980 r. nr [...] odszkodowanie nie zostało nigdy wypłacone uprawnionemu, ani też złożone do depozytu sądowego. Decyzja ta dotyczy działek 1673 i 1635/1.

Kwestią kluczową wymagająca ustalenia w przedmiotowej sprawie jest zatem to, czy doszło do wypłaty przedmiotowego odszkodowania, bowiem wypłata odszkodowania powoduje, że ponowne żądanie jego wypłaty, a także jego waloryzacji jest bezpodstawne.

Niewątpliwie w sprawie nie ma bezpośredniego dowodu świadczącego o wypłacie. Co prawda brak jest podstaw do przyjęcia, że dowodem wypłaty odszkodowania może być jedynie odpowiedni dokument (w tym np. dowód księgowy, przelew bankowy lub przekaz pocztowy), ale w przypadku jego braku ustalenie faktu wypłaty odszkodowania powinno być logicznym wynikiem prawidłowej oceny całokształtu okoliczności i dowodów zgromadzonych w sprawie.

Nie sposób nie zauważyć, że organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie, zwłaszcza organ I instancji przeprowadziły żmudne postępowanie dowodowe, poszukując dokumentacji związanej z wypłatą odszkodowania, ustalonego ostateczną decyzją z [...] marca 1980 roku. Słusznie też zwraca uwagę organ, iż brak dokumentacji wynika z obowiązujących wówczas regulacji prawnych określających obowiązkowy czas przechowywania dokumentów. Usprawiedliwione było zatem poszukiwanie dowodów pośrednich.

Jednakże trafnie zarzucają skarżący, że przy formułowaniu wniosków o wypłaceniu odszkodowania niedopuszczalne jest powoływanie się przez organy na dowody dotyczące zwrotu odszkodowania za inne nieruchomości, niż działki 1635/1 i 1673. Nieuprawnione jest domniemanie, iż doszło tym samym do wypłaty odszkodowania za sporne nieruchomości.

Wśród odnalezionych dokumentów natomiast istotne znaczenie niewątpliwie ma dokumentacja z 1995 roku, związana ze zwrotem odszkodowania za działkę nr 1066/3, w tym treść notatki służbowej i porozumienia z 28 sierpnia 1995 roku. Jak wynika z ustaleń organów, nieruchomość ta stanowi część dawnej działki 1635/1. Organy nie wskazały jednak, jaką część działki 1635/1 stanowi działka 1066/3.

Natomiast w decyzji z [...] marca 1980 roku ustalono, że działka 1635/1 ma powierzchnię 3355 m2 , zaś powierzchnię działki 1066/3 określa się na 0, 0545 ha.

Wprawdzie fakt, że J. J. zobowiązał się do zwrotu odszkodowania a część nieruchomości oznaczonej jako działka 1635/1 może już stanowić pośredni dowód i podstawę do rozważań przyjęcia domniemania, że otrzymał wcześniej odszkodowanie za działkę 1635/1. Jednak i to domniemanie musi zostać poprzedzone wnikliwą oceną pozostałego materiału dowodowego, czego w sprawie zabrakło Nie poddano analizie istotnej okoliczności, z jakich przyczyn wówczas rozstrzygnięto jedynie o zwrocie odszkodowania za części działki 1635/1, skoro jednocześnie organ stwierdza, że J. J. domagał się zwrotu całej działki 1635/1 oraz że w istocie działka 1635/1 nie przeszła na własność Skarbu Państwa.

Ponadto organ powołuje się na fakt, że działka 1635/1 nie przeszła na własność Skarbu Państwa, bowiem zarządzenie nr 5/79 Naczelnika Miasta i Gminy w K. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziale na działki budowlane nie czyni zadość wymogom prawa. Brak jednak ustaleń, aby to zarządzenie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, zaś zgodne z art. 5 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U Nr 27, poz. 192) w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie wskazanego zarządzenia nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Państwa. Skutki jego obowiązywania są zatem daleko idące, zatem bez jego skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego nie sposób pomijać jego następstwa, w tym przypadku przejęcia własności nieruchomości. Stanowiło ono też podstawę prawną decyzji z dnia [...] marca 1980r. przyznającej odszkodowanie za nieruchomość. Poza sporem zaś jest, iż decyzja powyższa pozostaje w obrocie prawnym. Nie wiadomo też, od kiedy organ traktował to zarządzenie jako bezskuteczne i czy mało ono wpływ na realizację powołanej decyzji o ustaleniu odszkodowania.

Brak jest przy tym ustaleń, czy zarządzenie o stało się podstawą wpisu w księdze wieczystej, kto figuruje jako właściciel nieruchomości, w tym czy J. J. był adresatem zobowiązań podatkowych z tytułu własności spornych nieruchomości. To są okoliczności pośrednie, ale nie można wykluczyć, że ustalenie statusu nieruchomości przybliży organ do wniosku, czy sporne nieruchomości stały się własnością Skarbu Państwa, tym samym czy w ogóle zasadne jest żądanie zwaloryzowanego odszkodowania.

Przy tym odrębnego rozważenia i nader ostrożnych wniosków wymagałoby przeniesienie powyższych rozważań na grunt odszkodowania za działkę nr 1673.

Reasumując – wobec wskazywanych w toku postępowania dokumentów i wątpliwości organ winien ustalić, czy w jego ocenie doszło do skutecznego przejęcia na własność Skarbu Pastwa spornych nieruchomości, kto jest ich właścicielem, a następnie ponownie przeanalizować dowody związane z zasadnością roszczenia o odszkodowanie. Pomimo zakrojonego na szeroką skalę postępowania wyjaśniającego organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, nie oceniły też wyczerpująco całego materiału dowodowego, co - nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu - mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Powyższe stanowi o zasadności zarzutu naruszenia art. 7, 77 1 i 80 k.p.a.

Tym bardziej nie można odeprzeć sformułowanego w skardze zarzutu nieskorzystanie przez organy z art. 86 k.p.a. zgodnie z którym, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Dowód z przesłuchania strony, o którym mowa w przywołanej powyżej regulacji, ma charakter posiłkowy i dopuszczalny jest jedynie w sytuacji, gdy po zgromadzeniu dokumentacji przez organ pozostały niewyjaśnione okoliczności istotne dla sprawy. Zdaniem Sądu, taka sytuacja miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Brak bowiem dowodów bezpośrednio i bezsprzecznie przesadzających kwestię wypłaty spornego odszkodowania. Tego rodzaju dowód nie może mieć wprawdzie przesądzającego znaczenia dla sprawy, jednakże właśnie w stanach faktycznych pozbawionych dowodów bezpośrednich może on okazać się pomocny. Organ nie może odmówić jego przeprowadzenia, w szczególności dokonując jego oceny przed przeprowadzeniem. Taki zaś charakter ma stanowisko organu, że zeznania stron, jako zainteresowanych rozstrzygnięciem nic nowego do sprawy nie wniosą. Stanowisko to tym bardziej jest chybione, że organ odwołuje się do oświadczenia B. J. z 2010 roku, nie zauważając, że w aktach znajdują się dwa sprzecznej treści oświadczenia B. J.. Należało więc co najmniej dokonać oceny tego dowodu, czego organy nie uczyniły, ponadto powinny tym bardziej w celu uzupełnienia materiału dowodowego skorzystać ze środka dowodowego z art. 86 k.p.a. i przesłuchać stronę.

Nie przesadzając o zasadności wniosku o wypłatę odszkodowania stwierdzić zatem trzeba, że postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia, zaś uzupełnione dowody wraz z już zebranymi dogłębnej, ponownej analizy.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Prowadząc ponownie postępowanie, organ uwzględni sformułowane powyżej uwagi i zalecenia, a w zależności od poczynionych ustaleń, podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

DC