Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 773/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy M. z [...]. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. K. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (Kolegium) z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. (Wójt) z [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, decyzją z [...] r. Wójt działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17, art. 20 ust. 3 i ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. - dalej w skrócie: "u.ś.r.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej w skrócie: "k.p.a.") - odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem - M. K..

W uzasadnieniu decyzji Wójt stwierdził, że skarżącemu mimo iż sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zgodnie z treścią orzeczenia o niepełnosprawności nie można ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Tym samym nie zostało zachowane kryterium wiekowe określone przepisem art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Kolegium decyzją z 26 lipca 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu podniosło w pierwszej kolejności, że konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K [...] jest to, że strona może się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne bez względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wbrew zatem stanowisku Wójta, okoliczność, że brak jest danych pozwalających na przyjęcie, że niepełnosprawność ojca skarżącego powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, nie jest przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu, kiedy powstałą niepełnosprawność osoby wymagającej opieki.

Kolegium stwierdziło jednak, że niezależnie od błędnego stanowiska Wójta, rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy ustalenia skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że w sprawie spełnione są przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. niepełnosprawność osoby wymagającej opieki oraz sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym przez jego syna (skarżącego).

Jednakże aby strona mogła się skutecznie ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne, to musi z pracy zarobkowej zrezygnować, albo zrezygnować z potencjalnej możliwości podjęcia zatrudnienia, celem pełnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od 1 lutego 2021 r. Powyższe potwierdził podczas wywiadu środowiskowego dodając, że prowadzone dotychczas przez niego gospodarstwo rolne przekazał żonie oraz synowi. Również w odwołaniu potwierdził, że obecnie gospodarstwo prowadzi żona wraz z synem.

Wskazując na powyższe organ zaznaczył, że ideą prześwięcającą ustawodawcy przy wprowadzeniu świadczenia pielęgnacyjnego było zrekompensowania osobie uprawnionej do jego otrzymania utratę potencjalnych dochodów w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i niemożliwością podjęcia działań w celu zapewnienia sobie źródeł utrzymania. Tymczasem rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego nie spowodowała, że skarżący utracił jakiekolwiek dochody z gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo to jest nadal prowadzone przez żonę i syna i dalej przynosi dochody jakie rodzina osiągała przed złożeniem przez skarżącego oświadczenia o rezygnacji z prowadzenia tego gospodarstwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący zastępowany przez zawodowego pełnomocnika zarzucił Kolegium naruszenie:

1) art. 17b ust. 1 pkt 1 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię i dowolne, rażąco niesłuszne uznanie, że pomimo złożenia przez skarżącego oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego w trybie art. 17b u.ś.r. w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w stopniu znacznym rodzicami, nie spełnia on wszystkich przesłanek wskazanych w przepisach prawa z uwagi na uzyskiwane przez jego żonę dochody z przekazanego na jej rzecz gospodarstwa rolnego;

2) art. 17b u.ś.r. przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu istnienia pozaustawowej, negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wbrew treści tego przepisu sprowadzającej się do przyjęcia, że czerpanie przez najbliższych członków rodziny wnioskodawcy dochodów z przekazanego przez wnioskodawcę na ich rzecz gospodarstwa rolnego wyklucza możliwość przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

3) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i niesłuszne przyjęcie, że rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę nie spowodowała utraty przez niego jakiegokolwiek dochodu z tego tytułu podczas gdy od daty zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego sytuacja materialna rodziny uległa zdecydowanemu pogorszeniu;

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez niesłuszne utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to obarczone było wadami w stopniu przesądzającym konieczność jego uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia albo orzeczenia merytorycznie, jeśli organ uznałby, że sprawa jest wyjaśniona.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Jednocześnie wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczony.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z uwagi na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad obojgiem rodziców, nie ma obiektywnej możliwości ani na świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym, ani nawet jedynie na zarządzanie nim, a dochody - wbrew stanowisku Kolegium - nie są osiągane obecnie na takim samym poziomie jak w okresie prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącego. Organ pomija kwestię, że skarżący sprawuje 24-godzinną opiekę nie tylko nad swoim 88-letnim ojcem - M. K., ale także nad 85-letnią, schorowaną matką - J. K., która także legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto dodał, że fakt zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego potwierdził stosownym oświadczeniem złożonym w trybie art. 17b u.ś.r., co oznacza, że w takiej sytuacji powinien otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Organ drugiej instancji winien wziąć pod uwagę treść obowiązujących przepisów prawnych, w tym przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rolnikowi wynikające z art. 17b u.ś.r. i przyznać skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle powszechnie akceptowalnych wartości jest natomiast niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne i nieodpowiadające ratio legis u.ś.r. Ilość czynności z zakresu opieki wykonywanych przez skarżącego nad niepełnosprawnymi w stopniu znacznym rodzicami, którzy wymagają całkowitej pomocy osoby opiekuna uniemożliwia skarżącemu podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej oraz prowadzenie czy zarządzenie gospodarstwem rolnym. W tej sytuacji cały ciężar prowadzenia gospodarstwa rolnego spoczywa na żonie i synu skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wskazać, że w związku z wnioskiem obydwu stron, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a.". Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 P.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem żądania skarżącego, wyrażonego w jego wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne było przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem - M. K..

Wniosek ten podlegał zatem rozpatrzeniu w oparciu o przepisy przywoływanej w części historycznej niniejszego uzasadnienia u.ś.r.

Na wstępie Sąd podkreśla, że nie budzi żadnych wątpliwości prawidłowość stanowiska Kolegium dotyczącego zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy. Zasadnie bowiem Kolegium uznało, że nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ww. przepis, którego niezgodność z konstytucyjną zasadą równości została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Kwestia ta, jako już utrwalona w orzecznictwie nie wymaga szerszego omówienia a przedstawione przez organ odwoławczy wywody i wnioski jej dotyczące są właściwe i Sąd podziela takie właśnie stanowisko.

Pomimo, że trafnie zauważyło Kolegium powyższe kwestie, to błędem było utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Kolegium uznało bowiem, że istnieją inne okoliczności wykluczające przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką, jaką sprawuje nad niepełnosprawnym ojcem.

Mianowicie - jego zdaniem - przeszkodą w przyznaniu wnioskowanego świadczenia jest brak pozytywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, a mianowicie rezygnacji z zatrudnienia. Odnosząc się do znajdującego się w aktach oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej organ wskazał, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest zrekompensowanie osobie opiekuna utraty potencjalnych dochodów w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i niemożliwością podjęcia działań w celu zapewnienia sobie źródeł utrzymania. Zdaniem Kolegium mająca w sprawie rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego nie spowodowała natomiast, że skarżący utracił jakiekolwiek dochody z gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo to jest nadal prowadzone przez żonę i syna i dalej przynosi dochody jakie rodzina osiągała przed złożeniem przez skarżącego oświadczenia o rezygnacji z prowadzenia tego gospodarstwa.

Z tak wyrażonym stanowiskiem nie sposób się zgodzić.

Istotą sporu w sprawie jest rozstrzygnięcie zagadnienia czy w świetle przepisów u.ś.r. wnoszącemu skargę, będącemu rolnikiem, który zrezygnował z prowadzenia i pracy w gospodarstwie rolnym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

W sprawie bezsporne jest, że ojciec skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym mu na stałe. Nie jest również kwestionowane, że opiekę nad ojcem sprawuje wyłącznie skarżący, i że opieka ta wykonywana jest w sposób prawidłowy.

W związku z tak zakreślonym przedmiotem sporu rozpocząć należy od przywołania art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (...) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...)".

Zgodnie natomiast z art. 17b ust. 1 i 2 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

W tym miejscu należy podkreślić, że art. 17b u.ś.r. został dodany ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), która weszła w życie z dniem 15 maja 2014 r., czyniąc tym samym nieaktualnym uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r. I OPS 5/12, która dyskwalifikowała rolnika jako podmiot uprawniony do pobierania przedmiotowego świadczenia. W aktualnym stanie prawnym możliwe jest więc uzyskanie przez rolnika świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Treść przytoczonych powyżej i obowiązujących przepisów wyraźnie wyklucza wszelkie rozważania na temat tego kto zamiast wnioskodawcy prowadzi gospodarstwo rolne i jakie osiąga z tego tytułu dochody i czy dochody te stanowią źródło utrzymania wnioskodawcy jako nie mające doniosłości prawnej (nie mające znaczenia) dla przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak już wspomniano w niniejszej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że ojciec skarżącego legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest w stanie zdrowia uniemożliwiającym samodzielną egzystencję i bezwzględnie wymagającym stałej opieki innej osoby. Ustalono także, że skarżący rzeczywiście świadczy ojcu całodobową opiekę i z powodu tej opieki nie jest w stanie wykonywać żadnej pracy zawodowej w tym w dalszym ciągu prowadzić gospodarstwa rolnego. Z akt wynika także, że we wniosku o świadczenie pielęgnacyjne skarżący zawarł w formie przewidzianej prawem oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Powyższe ustalenia wyczerpują przesłanki zawarte w przytoczonych wyżej przepisach art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.ś.r., co powoduje stwierdzenie Sądu, iż organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył wskazane wyżej przepisy.

Sąd podkreśla, że w powyższym zakresie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 905/14: "Samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej. Wniosek taki wynika wprost z legalnej definicji "rolnika" w art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, która posiadanie lub własność gospodarstwa sytuuje jako jeden z elementów pojęcia rolnika, jak i - na przykład - z domniemania zawartego w art. 38 pkt 1, sprowadzającego się do stwierdzenia, że właściciel gruntów prowadzi działalność rolniczą. Nie ma wątpliwości, że domniemanie takie nie byłoby potrzebne, gdyby sama własność gospodarstwa wystarczała do uznania właściciela za rolnika" oraz z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 980/14 (opubl. LEX nr 1990007): "Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1 art. 17b u.ś.r., potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań". W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie może również ujść uwadze, to, iż po podjęciu przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały z dnia 11 grudnia 2012 r. I OPS 5/12 ustawa o świadczeniach rodzinnych była wielokrotnie nowelizowana. Zaznaczono także, że w sprawie zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych orzekał również Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 i wyrok z 18 listopada 2014 r. sygn. akt SK 7/11). Przywołane nowelizacje, które uwzględniały również orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, dążyły do uwzględnienia i utrzymania standardów konstytucyjnych, określonych w art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP (dobro rodziny, zasada równości wobec prawa). Ustawodawca zatem zrealizował postulaty - także społeczne - i wprowadził do ustawy o świadczeniach rodzinnych regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania świadczeń osobom będącym rolnikami, ich małżonkom i domownikom (art. 17b u.ś.r.), a które dotychczas pozbawione były możliwości ubiegania się o takie świadczenia.

Podsumowując, w aktualnym porządku prawnym ciężar dowodu wykazania zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego ciąży na rolniku. Ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Oświadczenie winno wskazywać na całkowite zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego czy wykonywania w nim pracy. Zakres oświadczenia winien być zgodny z zakresem przewidzianym w art. 17b ust. 2 u.ś.r. i oświadczenie winno być złożone w przewidzianej przez przepisy formie, aby mogło być uwzględnione przez organy orzekające w sprawie.

Przy czym co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie, co jednak nie wyklucza możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie. Ocena ta powinna się przy tym odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność za złożenie oświadczenia przerzucana jest na osobę, która dane oświadczenie składa. W sytuacji gdy strona postępowania administracyjnego złoży nieprawdziwe oświadczenie zawierające klauzulę, że jest świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, może podlegać odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. Zgodnie z art. 233 § 1 k.k., kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przepis ten stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 § 6 k.k.).

Co z kolei po stronie organu, w sytuacji np. powzięcia informacji o braku zaprzestania przez rolnika prowadzenia gospodarstwa rolnego, może powodować obowiązek, o którym mowa w art. 304 § 2 k.p.k., tj. zawiadomienia prokuratury lub Policji. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się bowiem o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. (e- komentarz do art. 17b u.ś.r. Małysa-Sulińska Katarzyna(red.) Kawecka Anna, Sapeta Joanna).

W świetle przedstawionej treści art. 17b u.ś.r. i jego wykładni za bezzasadne należało ocenić stanowisko Kolegium odnośnie konieczności uwzględnienia kto aktualnie prowadzi gospodarstwo i jakie przynosi dochody. Jednocześnie organ nie wykazał by istniały jakiekolwiek wątpliwości odnośnie prawdziwości złożonego przez skarżącego oświadczenia. Twierdzenia skarżącego odnośnie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego nie były przez organ bowiem w żaden sposób weryfikowane. Jak natomiast wskazano warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest złożenie oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia tego gospodarstwa, pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny stanowi o spełnieniu przesłanki "rezygnacji", z którą u.ś.r. wiąże przyznanie przedmiotowego świadczenia.

Mając na względzie powyżej przedstawioną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a. - pkt I sentencji.

Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt II sentencji, uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu.